SV-rapport-2020-01-bijlagen.pdf

De economische betekenis van toerisme in Vlaanderen Resultaten van de Vlaamse en Brusselse Satellietrekening Toerisme 2018 Bijlage

Karolien Weekers en Pieter De Maesschalck Maart 2020

INHOUD

Deel I: TSA Vlaams Gewest

1

1. TSA-tabellen 1 en 2 1.1. Volumes 1.2. Bestedingen 1.2.1. Algemene bestedingen TSA-tabellen 1 en 2 1.2.2. Transportkosten tussen thuis en vakantiebestemming A. Personenvervoer door de lucht B. Personenvervoer over de weg 1.2.3. Uitgaven aan reisorganisaties, touroperators en gidsen 1.3. Totaalbeeld TSA-tabellen 1 en 2

1 1 6 6 14 14 14 16 17

2. TSA-tabel 4 2.1. Toerisme uitgaven TSA-Tabel 1 en 2 2.1.1. Totalen 2.1.2. Bestedingen toeristen in tweede verblijven en bij VFK 2.2. Waarde van de accommodatie in eigen vakantiehuizen 2.3. “Social transfers in kind” 2.3.1. Subsidies voor toerisme en voor cultuur en recreatie A. Gebruikstabellen RIOT 2010 B. Begroting en jaarrekeningen 2.3.2. Subsidies voor vervoer 2.4. Andere vormen van toerismeconsumptie 2.5. Totaalbeeld TSA-tabel 4

20 20 20 20 21 21 22 22 22 24 25 25

3. TSA-tabel 5

27

4. TSA-tabel 6

32

5. TSA-tabel 7

34

Deel II: Schatting TSA Brussels Hoofdstedelijk Gewest

36

1. 2. 3. 4. 5.

36 40 41 43 45

TSA-tabellen 1 en 2 TSA-tabel 4 TSA-tabel 5 TSA-tabel 6 TSA-tabel 7

Deel III: Evolutie van de belangrijkste cijfers en indicatoren uit de TSA 2008 tot en met 2018

47

DEEL I: TSA VLAAMS GEWEST

1.

TSA-tabellen 1 en 2

Wat : • •

TSA-tabel 1: inkomend toerisme of niet-Vlaamse toeristen in het Vlaams Gewest TSA-tabel 2: intern toerisme of Vlaamse toeristen in Vlaams Gewest

Om de totale consumptie van deze groepen toeristen te kennen, berekenen we eerst hun volume. In een tweede deel koppelen we er de uitgaven aan.

1.1.

Volumes

Bronnen: Tabel 1: Beschikbaarheid van informatie m.b.t. de volumes toeristen in TSA-tabellen 1 en 2 Categorieën in TSA-tabel 1

Walen en Brusselaars

Dagtoeristen Verblijfstoeristen Dagtoeristen

Buitenlanders Verblijfstoeristen

Ontspanning MICE andere zakenreizen Ontspanning* MICE andere zakenreizen Ontspanning MICE andere zakenreizen Ontspanning* MICE andere zakenreizen

Categorieën in TSA-tabel 2 Ontspanning DagMICE toeristen andere zakenreizen Vlamingen in het Vlaamse Gewest Ontspanning* VerblijfsMICE toeristen andere zakenreizen Ontspanning DagMICE Vlamingen die toeristen andere zakenreizen vertrekken naar Brussel of Wallonië Ontspanning* Verblijfsof het buitenland MICE toeristen andere zakenreizen

Kwaliteit informatie + +++ ++-

Bron Daguitstappenonderzoek 2011, Westtoer 2018 TIC 2018, MICE 2013 WES 2016, TIC 2018, Westtoer 2018 TIC 2018, MICE 2013

+ ++-

WES 2011, Westtoer 2018, Travelpac 2016

+ + +

TIC 2018, Westtoer 2018 TIC 2018 TIC 2018

Code + ++-

Bron Daguitstappenonderzoek 2011, Westtoer 2018

+ +++ + -

TIC 2018, MICE 2013

TIC 2018, MICE 2013 WES 2016, TIC 2018, Westtoer 2018 TIC 2018, MICE 2013 Daguitstappenonderzoek 2011 Geen informatie Geen informatie WES 2016 Beperkte informatie Beperkte informatie * Wel steeds zonder tweede verblijven, VFK, …

+: goede betrouwbare informatie + - : informatie ter beschikking, maar levert niet rechtstreeks gegevens die we zoeken. We moeten dus werken met assumpties, ratio’s, … . -: geen informatie ter beschikking

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 1

Methode en deelresultaten: Belgische daguitstappen: volumes op basis van daguitstappenonderzoek. Voor de Vlamingen is er een opsplitsing naar macrobestemming mogelijk: dan komen we uit op 5,89 miljoen in de kunststeden, 4,18 miljoen aan de kust en 9,47 miljoen in de regio’s. Het daguitstappenonderzoek aan de Kust van Westtoer, geeft in 2018 echter al 9,9 miljoen Vlaamse daguitstappen aan de kust. Vandaar dat we voor de Kust dit aantal in de plaats zetten en zo komen tot een totaal van ruim 25 miljoen daguitstappen. Voor Brusselaars en Walen samen hebben we ook cijfers van Westtoer, maar deze kunnen we niet opsplitsen. We vervangen ze dan ook niet. Het aantal Vlamingen op daguitstap buiten het Vlaams Gewest (9 109 933) kunnen we ook uit het daguitstappenonderzoek halen. Tabel 2: Aantal daguitstappen door Belgen in 2010-2011 en 2018 opgesplitst naar herkomst en bestemming VLAMINGEN

BRUSSELAARS

WALEN

Vlaams Gewest

25 262 459

1 563 857

1 446 895

Brussels H. Gewest

2 205 864

257 168

1 240 195

Buiten Vlaams + Brussels H. Gewest

6 904 069

1 654 214

6 708 330

TOTAAL

34 372 392 3 475 239 9 395 420 BRON: Daguitstappenonderzoek 2011, Westtoer 2018, bewerking SV

Buitenlandse daguitstappen aan de kust: Het TravelPac onderzoek 2016 levert informatie over de Britse dagtoeristen in België. Om de dagtoeristen te kunnen tellen die naar de kust komen, nemen we enkel deze die per boot reizen op. We selecteren daarenboven enkel de dagtoeristen voor het motief holiday en voor het motief visiting friends and relatives. De grote groep observaties voor het motief ‘miscellaneous’ (58% bij dagtoeristen per boot naar België) wordt proportioneel verdeeld over de andere groepen motieven. Uit het onderzoek van Westtoer naar de daguitstappen aan de kust, kunnen we de Nederlandse en Franse daguitstappers afleiden. Buitenlandse daguitstappen in de kunststeden: In de kuststeden doen we een beroep op het kunststedenonderzoek in 2011. In 2018 werden de volumes niet bevraagd. Buitenlandse daguitstappen in de Vlaamse regio’s: We kennen wel het aantal buitenlandse daguitstappen in de kunststeden en aan de kust. We kennen ook de daguitstappen van de Belgen in deze macrobestemmingen. Als we beide cijfers naast elkaar zetten, stellen we eenzelfde verhouding vast tussen de macrobestemmingen: bij de Belgen en de buitenlanders zijn er respectievelijk 1,86 en 1,89 keer meer daguitstappen naar de steden dan naar de kust. We kennen voor de Belgen ook het aantal daguitstappen naar de Vlaamse regio’s: deze liggen 1,22 keer zo hoog als deze naar de kunststeden. Als we deze ratio toepassen op het aantal buitenlandse daguitstappen naar de kunststeden, komen we uit op een totaal van 5.266.831 buitenlandse daguitstappen naar de Vlaamse regio’s. We gaan er aldus van uit dat de buitenlanders hun daguitstappen op eenzelfde manier indelen over de macrobestemmingen kust, kunststeden en regio’s dan de Belgen, aangezien dit het geval is voor de spreiding tussen de kust en de kunststeden. Tabel 3: Totaal aantal buitenlandse dagtoeristen voor het motief ontspanning in het aan de kust en in de kunststeden in 2018

Nederland

KUST (2018 en 2016 VK)

KUNSTSTEDEN (2011) excl. Brussel 2 079 980

VLAAMSE REGIO’S (schatting 2011) ?

400 000

TOTAAL 2 479 980 2 988 910

Frankrijk

2 400 000

588 910

?

Duitsland

?

438 550

?

438 550

238 070

?

360 028

964 810 4 310 320

?

964 810

Verenigd Koninkrijk Andere landen TOTAAL

121 958 ? 2 921 958

5 266 831

12 499 109 BRON: Daguitstappenonderzoek 2011, WES 2011, Westtoer 2018, Travelpac 2016, bewerking SV TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 2

Dagzakentoerisme: Schatting obv MICE-onderzoek 2013 en TIC 2018; voor Nederlanders obv Continue Zakenonderzoek 2013. Verhouding verblijfzaken en dagzaken naar herkomst uit MICE 2013 wordt toegepast op aankomsten zakentoeristen TIC 2018 en vermenigvuldigd met gemiddelde verblijfsduur dagzaken MICE 2013. Dit zowel voor MICE als niet-MICE dagzakentoeristen. Tabel 4: Berekening van het aantal MICE- dagzakentoeristen 2018 obv aankomsten MICE 2013 naar woonplaats Aankomsten MICE 2013

MICE -toeristen Aankomsten Aankomsten verblijfsdagzaken toeristen toerisme TIC 2018 2018

Gemiddelde verblijfsduur dagzaken toeristen 2013

Dagzaken toeristen 2018

Verblijfstoeristen

Dagtoeristen

Factor

Vlamingen

46

704

15,3

518 719

7 938 659

1,12

8 885 885

Brusselaars+ Walen

25

117

4,7

98 211

459 627

1,14

522 482

Fransen

24

11

0,5

73882

33 863

1,91

64 647

Duitsers

42

1

0,0

86026

2 048

2,00

4 096

Britten

33

11

0,3

75 220

25 073

3,00

75 220

Nederlanders

47

44

0,9

151 799

142 110

n.b.

142 110

TOTAAL

9 694 439 BRON: MICE-dataset 2013 ,TIC 2018, bewerking SV

Tabel 5: Berekening van het aantal niet-MICE- dagzakentoeristen 2018 obv aankomsten MICE 2013 naar woonplaats Aankomsten MICE 2013

NIET-MICE -toeristen Aankomsten Aankomsten verblijfsdagzaken toeristen toerisme TIC 2018 2018

Gemiddelde verblijfsduur dagzaken toeristen 2013

Dagzaken toeristen 2018

Verblijfstoeristen

Dagtoeristen

Factor

Vlamingen

46

704

15,3

419 110

6 414 199

1,12

7 179 529

Brusselaars+ Walen

25

117

4,7

79 351

371 365

1,14

422 150

Fransen

24

11

0,5

66818

30 625

1,91

58 466

Duitsers

42

1

0,0

84301

2 007

2,00

4 014

Britten

33

11

0,3

51 967

17 322

3,00

51 967

Nederlanders

47

44

0,9

144 809

135 566

n.b.

135 566

TOTAAL

7 851 692 BRON: MICE-dataset 2013 ,TIC 2018, bewerking SV

Belgische verblijfstoeristen: De Belgische overnachtingen kunnen we opsplitsen volgens gewest door een beroep te doen op het WES-onderzoek met betrekking tot de commerciële vakanties in Vlaanderen. Op basis van het gemiddeld aantal overnachtingen per vakantie van Vlamingen, Walen en Brusselaars per macrobestemming (opgevraagd via Toerisme Vlaanderen bij WES) kunnen we dan het totaal aantal overnachtingen in 2018 berekenen. Op die manier bekomen we een ratio voor de regionale verdeling van de Belgische overnachtingen per macrobestemming. In 2018 werd geen nieuw onderzoek meer gedaan door WES, we doen dan ook een beroep op de cijfers van 2016. Tabel 6: Totaal aantal Belgische overnachtingen voor het motief ontspanning in het Vlaamse Gewest in 2018, opgesplitst naar logiesvorm en macrobestemming

Hotels, campings, vakantieparken, logies voor doelgroepen, gastenkamers, verhuur via immo, … Directe verhuur kust TOTAAL

KUST

VLAAMSE REGIO’S

KUNSTSTEDEN (excl. Brussel)

TOTAAL

6 028 677

5 395 516

1 286 123

12 710 316

-

3 064 780

3 064 780

-

9 093 457

5 395 516

1 286 123 15 775 096 BRON: TIC 2018, Westtoer 2018, bewerking SV

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 3

Tabel 7: Totaal aantal Belgische overnachtingen voor het motief ontspanning in het Vlaamse Gewest in 2018, opgesplitst naar herkomst en macrobestemming WES 2016 Aantal KUST

REGIO’S

Vlamingen

BELGEN TIC/Westtoer 2018

RATIO WES toegepast op 2018

1 700 000

4,3

7 310 000

61,4

Brusselaars

194 000

4,8

931 200

7,8

Walen

835 000

4,4

3 674 000

30,8

1 024 000

3,2

3 276 800

72,0

74 000

4,3

318 200

7,0

Walen

208 000

4,6

956 800

21,0

1 134 151

Vlamingen

531 000

2,7

1 433 700

78,9

1 014 422

36 000

3,0

108 000

5,9

115 000

2,4

276 000 15,2 195 285 BRON: WES 2016, TIC 2018, Westtoer 2018, bewerking SV

Vlamingen Brusselaars

KUNSTSTEDEN

OVERNACHTINGEN WES 2016 Gem. # / reis TOTAAL %

Brusselaars Walen

5 578 855 9 093 457

710 674 2 803 928 3 884 184

5 395 516

377 181

1 286 123

76 416

Vertrekkende Vlaamse toeristen: Voor het berekenen van het aantal verblijfstoeristen, vertrekken we van het aantal reizen. Op basis van de WES-studie ‘Het reisgedrag van de Belgen’ kennen we het aantal reizen van de Vlamingen voor het motief ontspanning. Op basis van de bruto-participatiecijfers van Vlamingen kunnen we het totaal aantal korte en lange vakanties van Vlamingen berekenen, die we verder opsplitsen naar bestemming. Het aantal reizen naar Brussel kennen we niet apart uit deze oefening. Wel kunnen we uit het onderzoek van WES naar de commerciële reizen afleiden dat er 142.000 reizen van Vlamingen naar Brussel waren. Dit zijn natuurlijk niet alle reizen, maar zo hebben we toch een deel van de reizen in beeld. Opnieuw doen we hier beroep op cijfers uit 2016, omdat er geen nieuw onderzoek gebeurde in 2018. Tabel 8: Totaal aantal Vlaamse korte en lange vakanties in 2018, opgesplitst naar bestemming BESTEMMING

Bruto-participatie WES

Totaal aantal vakanties

Lange vakanties

94,8

6 140 958

Vlaanderen (incl. Brussel) 1 268 262

Korte vakanties

96,6

Commerciële vakanties

nvt

6 257 559 Nvt

2 079 804 Nvt

TOTAAL

3 348 066

Wallonië

Buitenland

416 880

3 821 858

699 196

2 779 000 nvt

Brussel

142 000

7 858 934 BRON: WES 2016, bewerking SV

Buitenlandse verblijfstoeristen: We kunnen de cijfers rechtstreeks overnemen uit Toerisme in Cijfers (Toerisme Vlaanderen). Voor de directe verhuur doen we een beroep op Westtoer. Tabel 9: Totaal aantal buitenlandse overnachtingen in het Vlaamse Gewest in 2018, opgesplitst naar motief, logiesvorm en macrobestemming KUST TOTAAL ONTSPANNING, waarvan -Hotels, campings, vakantieparken, logies voor doelgroepen, gastenkamers -Directe verhuur kust

2 281 591

VLAAMSE REGIO’S 3 538 025

KUNSTSTEDEN (excl. Brussel) 3 266 616

9 086 232

1 876 031

3 538 025

3 266 616

8 680 672

1 337 010

405 560

TOTAAL

405 560

TOTAAL MICE

20 514

597 212

719 284

TOTAAL andere beroepsdoeleinden

82 369

926 117

404 723 1 413 209 BRON: TIC 2018, Westtoer 2018

Belgische verblijfszaken: We beschikken over de TIC-cijfers met betrekking tot het aantal zakelijke overnachtingen (zowel MICE als andere beroepsdoeleinden) door Belgen. Om deze op te splitsen naar regio van herkomst, werken we met de herkomstgegevens van de individuele congresgangers in de MICE 2013 TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 4

dataset. We kijken enkel naar die congresgangers die overnachten in het Vlaamse Gewest en berekenen hun werkelijke verblijfsduur. We passen de aandelen in verblijfsduur van Vlamingen en Walen en Brusselaars uit 2013 toe op de overnachtingscijfers 2018. Tabel 10: Aantal Belgische zakelijke overnachtingen in het Vlaamse Gewest in 2018, opgesplitst naar herkomst en motief. #overnachtende congresgangers in MICE 2013

Gemiddelde verblijfsduur in MICE 2013

BELGEN

71

Vlamingen

46

1,79 1,85

Brusselaars en Walen

25

1,68

Totale verblijfsduur in MICE 2013

# overnachtingen TIC 2018 (opgesplitst volgens MICE 2013) Andere MICE beroepsdoeleinden

Absoluut

%

127

100

85

67

42

33 358 138 297 463 BRON: MICE 2013, TIC 2018, bewerking SV.

1 082 941 724 803

899 471 602 008

Vertrekkende zakentoeristen: geen informatie. In Wallonië of Brussel is geen onderzoek ter beschikking over het aantal Vlaamse zakentoeristen. We kunnen in buitenlandse rapporten op zoek te gaan naar informatie over zakentoerisme, maar het probleem is daar dat we misschien wel cijfers vinden over het aantal Belgen dat zakentoerist is, maar zonder verdere regionale informatie. Aangezien we maar voor enkele landen over deze informatie met betrekking tot volumes kunnen beschikken en voor de bestedingen zelfs geen informatie hebben, beslisten we om het aantal Vlaamse zakelijke reizen naar het buitenland niet mee op te nemen. Resultaat Tabel 11: Resultaten met betrekking de volumes toeristen in TSA-tabellen 1 en 2 voor de TSA 2018 op basis van de hierboven beschreven methoden en in vergelijking met de resultaten uit de TSA 2016 Categorieën in TSA-tabel 1 Dagtoeristen Walen en Brusselaars VerblijfsToeristen

BuitenLanders

Dagtoeristen VerblijfsToeristen

Ontspanning MICE Andere zakenreizen Ontspanning MICE Andere zakenreizen Ontspanning MICE Andere zakenreizen Ontspanning MICE Andere zakenreizen

Categorieën in TSA-tabel 2

Vlamingen in het Vlaamse Gewest

Vlamingen die vertrekken naar Brussel of Wallonië of het buitenland

DagToeristen VerblijfsToeristen DagToeristen VerblijfsToeristen

Ontspanning MICE Andere zakenreizen Ontspanning MICE Andere zakenreizen Ontspanning MICE Andere zakenreizen Ontspanning MICE Andere zakenreizen

TSA 2016

TSA 2018

3 010 752 445 347 336 981 5 548 595 308 307 234 185 11 901 234 275 054 219 303 7 432 354 1 210 654 1 241 448

3 010 752 522 482 422 150 5 297 634 358 138 297 463 12 499 109 286 073 250 013 9 086 232 1 337 010 1 413 209

TSA 2016

TSA 2018

19 537 655 7 574 053 5 731 067 10 688 541 623 954 473 946 9 109 933 ? ? 7 858 934 ? ?

25 262 459 8 885 885 7 179 529 10 477 460 724 803 602 008 9 109 933

? ? 7 858 934

? ?

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 5

1.2.

Bestedingen

1.2.1.

Algemene bestedingen TSA-tabellen 1 en 2

Bronnen: Tabel 12: Beschikbaarheid van informatie m.b.t. de bestedingen door toeristen in TSA-tabellen 1 en 2

Walen en Brusselaars

Categorieën in TSA-tabel 1 Ontspanning DagMICE toeristen andere zakenreizen Verblijfstoeristen

Dagtoeristen Buitenlanders Verblijfstoeristen

Ontspanning

Code + ++-

MICE andere zakenreizen

+ ++-

Ontspanning

+

MICE andere zakenreizen

++-

Ontspanning

MICE andere zakenreizen Categorieën in TSA-tabel 2 Ontspanning DagMICE toeristen andere zakenreizen Vlamingen in het Vlaamse Gewest Ontspanning VerblijfsMICE toeristen andere zakenreizen Ontspanning DagMICE Vlamingen die toeristen andere zakenreizen vertrekken naar Brussel of Wallonië Ontspanning Verblijfsof het buitenland MICE toeristen andere zakenreizen

+ ++Code + +++ ++++-

Bron Daguitstappenonderzoek 2011 MICE 2013 MICE 2013, 60% OIT 2010 TIC 2018, WES 2016, Westtoer en TV 2016, Toerisme Vlaanderen 2018, Provinciale toerismediensten 2017 MICE 2013 MICE 2013, 60% OIT 2010 Westtoer 2018, Provinciale toerismediensten 2017, TravelPac 2016, VL VAK 2011, Daguitstappen 2011 MICE 2013 MICE 2013, 60% OIT 2010 TIC 2018, WES 2016, Westtoer en TV 2016, Toerisme Vlaanderen 2018, Provinciale toerismediensten 2017 MICE 2013 MICE 2013, 60% OIT 2010 Bron Daguitstappenonderzoek 2011, Westtoer 2018 MICE 2013 MICE 2013, 60% OIT 2010 TIC 2018, WES 2016, Westtoer en TV 2016, Toerisme Vlaanderen 2018, Provinciale toerismediensten 2017 MICE 2013 MICE 2013, 60% OIT 2010 Enkel transport obv ≠ bronnen 100% ratio’s, transport obv ≠ bronnen -

+: goede betrouwbare informatie + - : informatie ter beschikking, maar levert niet rechtstreeks gegevens die we zoeken. We moeten dus werken met assumpties, ratio’s, … . -: geen informatie ter beschikking

Methode en deelresultaten Algemeen: We zoeken in onderzoeken naar een zo specifiek mogelijk uitgavenprofiel en vermenigvuldigen de uitgaven met het volume van de toeristen zoals hierboven berekend. Uitgaven uit onderzoeken van voor 2018 worden steeds omgezet naar prijzen 2018. Hiervoor vermenigvuldigen we de uitgaven met een factor die het jaargemiddelde van de Index der consumptieprijzen overbrugt tussen het jaar van onderzoek en 2018. Belgische daguitstappen: Voor de bestedingen van de Vlaamse dagtoeristen in de kunststeden en in de regio’s kunnen we een beroep doen op het Daguitstappenonderzoek van Toerisme Vlaanderen, het Steunpunt Toerisme en de provinciale toerismediensten in 2011. Voor de uitgaven van Vlamingen aan de kust doen we een beroep op het onderzoek Dagtoerisme aan de kust van Westtoer. Voor de Brusselse en Waalse dagtoeristen in het Vlaamse Gewest kunnen we geen uitspraken doen naar macrobestemming omdat we niet over detailgegevens beschikken. We doen dus enkel beroep op het daguitstappenonderzoek. In deze bedragen zijn de uitgaven aan transport van en naar de bestemming mee opgenomen. Deze mogen in de TSA echter niet meegeteld worden aangezien deze uitgaven niet in het Vlaamse Gewest worden gedaan. TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 6

Tabel 13: Bestedingen door Vlaamse dagtoeristen in het Vlaamse Gewest in 2018, voor het motief ontspanning, opgesplitst naar macrobestemming en bestedingscategorie. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018) KUST VOLUME

VLAAMSE REGIO'S

9 9 000 000 Pp

KUNSTSTEDEN

9 471 855

5 890 603

Pn

Totaal uitgaven

Pp

BESTEDINGEN (euro) Maaltijden en drank

27,71

274 329 000

8,17

77 379 707

8,96

Transport ter plekke

2,84

28 116 000

1,49

14 069 038

0,00

0

2,60

24 620 816

heen en terug Cultuur, recreatie en ontspanning Andere uitgaven: shopping

Totaal uitgaven

Pn

52 793 304

404 502 011

0,47

2 778 595

44 963 633

4,25

25 007 354

49 628 170

1,99

19 701 000

5,20

49 241 632

6,60

38 900 329

107 842 961

12,77

126 423 000

15,60

147 724 895

24,53

144 486 936

418 634 832

4,08

38 689 853

2,36

13 892 975

55 453 828

Andere uitgaven : andere TOTAAL

Pp

Totaal uitgaven

Pn

TOTALE BESTEDING

0,29

2 871 000

45,60

451 440 000

37,13 351 725 941 47,17 277 859 493 1 081 025 434 BRON: Daguitstappenonderzoek 2011, Westtoer 2018, bewerking SV

Tabel 14: Bestedingen door Brusselse en Waalse dagtoeristen in het Vlaamse Gewest in 2018, voor het motief ontspanning, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie, in euro en gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018) BRUSSELAARS VOLUME

WALEN

1 563 857

BESTEDINGEN (euro)

Pp pn

Maaltijden en drank

18,97

Transport ter plekke heen en terug Cultuur, recreatie en ontspanning Andere uitgaven: shopping Andere uitgaven : andere

Totaal uitgaven

1 446 895 Pp pn

TOTALE BESTEDING

Totaal uitgaven

29 666 219

4,94

7 142 529

36 808 748

0,65

1 022 973

0,94

1 360 482

2 383 455

8,50

13 298 650

3,06

4 421 566

17 720 216

8,50

13 298 650

3,76

5 441 927

18 740 577

23,55

36 827 031

9,40

13 604 817

50 431 848

5,23

8 183 785

1,41

2 040 723

10 224 507

TOTAAL (met transport heen en terug)

65,41

102 297 307

23,51

34 012 044

136 309 351

TOTAAL (zonder transport heen en terug)

56,91

88 998 657 20,45 29 590 478 118 589 135 BRON: Daguitstappenonderzoek 2011, bewerking SV

Buitenlandse dagtoeristen kust: Voor de Franse en de Nederlandse dagtoeristen aan de kust, hebben we informatie uit het Westtoeronderzoek. Voor de Britten kunnen we een beroep doen op het onderzoek Travelpac 2016: we werken met de totale uitgaven van Britten, die zonder overnachting en per boot naar België reizen binnen het motief ontspanning. We verdelen het totaalbedrag aan de hand van de verhouding tussen de categorieën die we bij de Nederlanders en Fransen vaststelden. Tabel 15: Bestedingen door Franse, Nederlandse en Britse dagtoeristen aan de kust in 2018, voor het motief ontspanning, opgesplitst naar bestedingscategorie. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon en in het totaal (in prijzen 2018) FRANSEN (2018) VOLUME BESTEDINGEN (euro) Reca

NEDERLANDERS (2018)

2 400 000 Per persoon

TOTAAL

BRITTEN (2016)

400 000 Per persoon

TOTAAL

121 958 Per persoon

TOTAAL

26,96

64 704 000

26,71

10 684 000

88,30

10 769 237

Transport

2,03

4 872 000

4,83

1 932 000

11,01

1 342 233

Recreatie

0,97

2 328 000

2,23

892 000

5,14

626 673

Shopping

9,43

22 632 000

10,24

4 096 000

32,27

3 936 003

Andere uitgaven

0,33

792 000

0,81

324 000

1,83

222 875

39,72

95 328 000

44,82

TOTAAL

17 928 000 138,55 16 897 022 BRON: TravelPac2016, Westtoer 2018, bewerking SV TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 7

Buitenlandse dagtoeristen kunststeden: We doen een beroep doen op het Kunststedenonderzoek uit de Vlaanderen Vakantieganger 2011, waar ook een deel over dagtoerisme werd opgenomen. Tabel 16: Bestedingen door buitenlandse dagtoeristen in de kunststeden in 2018 voor het motief ontspanning, opgesplitst naar bestedingscategorie. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon en in het totaal (in prijzen 2018) NEDERLAND VOLUME BESTEDINGEN (euro) Maaltijden en drank Attracties

FRANKRIJK

2 079 980 Per persoon

57 104 760

2,70

5 613 059

Transport

2,98

6 192 921

Shoppen

34,08

70 882 269

Andere

0,28

579 861

TOTAAL

67,49

140 372 871

SPANJE EN ITALIE VOLUME BESTEDINGEN (euro) Maaltijden en drank

588 910

Per TOTAAL persoon

27,45

TOTAAL

29,48 17 363 429

GROOT-BRITTANNIE

438 550 Per persoon

TOTAAL

238 070 Per persoon

TOTAAL

27,50

12 059 722

24,11

5 739 651

6,33

2 777 746

13,06

3 108 756

4,11

2 423 262

4,46

2 626 842

3,43

1 506 243

0,52

124 775

54,24 31 942 404

24,42

10 709 972

21,61

5 144 978

0,00

0

0

0,00

0

92,30 54 355 937

0,00

61,69

27 053 683

ANDER EUROPEES LAND 325 780

Per persoon

DUITSLAND

VSA, JAPAN, INDIA EN RUSLAND

238 070

Per TOTAAL persoon

TOTAAL

59,30 14 118 160 ANDER NIETEUROPEES LAND

238 070 Per persoon

TOTAAL

162 890 Per persoon

TOTAAL

23,58

7 683 514

19,92

4 741 451

25,58

6 090 083

38,20

6 223 102

Attracties

9,84

3 204 189

5,33

1 268 988

5,90

1 404 383

6,52

1 062 614

Transport

1,12

363 287

1,41

334 503

0,55

130 085

0,72

118 068

Shoppen

8,16

2 659 259

10,81

2 572 489

4,75

1 130 940

22,06

3 592 906

302 646

0,00

0

Andere

0,00

0

0,01

2 655

1,27

TOTAAL

42,70

13 910 249

37,47

8 920 086

38,05

9 058 135 67,51 10 996 689 BRON: VLA VAK 2011, bewerking SV

Buitenlandse dagtoeristen regio’s: Er is geen informatie ter beschikking, we schatten aan de hand van de uitgaven van de verblijfstoeristen in de regio’s, maar laten de uitgaven aan logies vallen. Tabel 17: Bestedingen door buitenlandse dagtoeristen in de Vlaamse regio’s in 2018, voor het motief ontspanning, opgesplitst naar bestedingscategorie. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon en in het totaal (in prijzen 2018) BUITENLANDERS VOLUME BESTEDINGEN (euro) Maaltijden en drank

5 266 831 Per persoon

TOTAAL

26,53

139 749 161

Transport

0,00

0

Recreatie

2,04

10 749 935

Shoppen

0,00

0

9,18

48 374 710

Andere uitgaven TOTAAL

37,76 198 873 806 BRON: Daguitstappenonderzoek 2011, Provinciale toerismediensten 2017, bewerking SV

Dagzakentoeristen: We werken met de MICE-dataset van de congresgangers en werken enkel met de deelnemers aan congressen in het Vlaamse Gewest die geen uitgaven doen voor logies, waar logies niet zijn inbegrepen in de fee of waar de organisator niet betaalde voor de overnachting van de deelnemers. Daarnaast werken we in de dataset van de buitenlanders enkel met de deelnemers uit de buurlanden. Voor de berekening van de bestedingen volgen we dezelfde methode als bij de TSA 2012, en verwijzen voor meer uitleg dan ook graag naar het rapport van toen (De Maesschalck en Weekers, 2014). Voor het motief ‘andere beroepsdoeleinden’ nemen we zoals in de vorige edities van de TSA voor iedere bestedingscategorie een TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 8

verdeelsleutel 6/10 ten opzichte van de MICE uitgaven gebruikt als benadering van de uitgaven door andere zakentoeristen. Daarnaast nemen we de uitgaven aan een participation fee niet mee op omdat de individuele zakentoeristen uiteraard geen deelnamekost betalen. Tabel 18: Bestedingen door Belgische dagtoeristen in 2018, voor het motief MICE, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie, in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018) VLAMINGEN

BRUSSELAARS + WALEN

VOLUME

8 885 885

522 482

BESTEDINGEN (euro)

Pp pn

Maaltijden en drank

31,30

278 114 164

47,12

33,95

17 736 068

40,17

Transport ter plekke

10,49

93 228 852

15,79

14,86

7 765 642

17,59

Cultuur

0,00

0

0,00

0,00

0

0,00

Totaal uitgaven

Relatief

Pp pn

Totaal uitgaven

Relatief

Recreatie en ontspanning

0,00

0

0,00

0,00

0

0,00

Restwaarde part fee

20,41

181 393 884

30,73

21,29

11 121 484

25,19

14,42

7 532 524

17,06

Andere uitgaven

4,22

37 514 025

6,36

TOTAAL

66,43

590 250 926

100,00

84,51 44 155 717 100,00 BRON: MICE 2013, TIC 2018, bewerking SV

Tabel 19: Bestedingen door buitenlandse dagtoeristen in 2018, voor het motief MICE, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie, in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018) NEDERLAND VOLUME

ANDERE BUURLANDEN

142 110 Totaal uitgaven

ALLE BUITENLANDERS

Pp pn

143963 Totaal uitgaven

Totale uitgaven

Relatief

BESTEDINGEN (euro)

Pp pn

Maaltijden en drank

0,00

0

18,80

2 706 463

2 706 463

19,75

Transport ter plekke

6,99

993 638

10,42

1 500 348

2 493 987

18,20

Cultuur

0,00

0

0,00

0

0

0,00

Recreatie en ontspanning

0,00

0

0,78

112 726

112 726

0,82

Restwaarde part fee

43,00

6 111 181

0,00

0

6 111 181

44,60

Andere uitgaven

11,55

1 641 332

4,43

637 885

2 279 217

16,63

TOTAAL

61,55

8 746 152

34,44

4 957 422 13 703 574 100,0 BRON: MICE 2013, CZO 2013, TIC 2018, bewerking SV

Tabel 20: Bestedingen door Belgische dagtoeristen in 2018, voor het motief ‘andere zaken’, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie, in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018) VLAMINGEN

BRUSSELAARS + WALEN

VOLUME

7 179 529

442 150

BESTEDINGEN (euro)

Pp pn

Maaltijden en drank

18,78

134 824 759

68,02

20,37

8 598 128

53,69

Transport ter plekke

6,30

45 195 675

22,80

8,92

3 764 644

23,51

Cultuur

0,00

0

0,00

0,00

0

0,00

Recreatie en ontspanning

0,00

0

0,00

0,00

0

0,00

Andere uitgaven

2,53

18 186 127

9,18

8,65

3 651 632

22,80

TOTAAL

27,61

198 206 561

100,00

Totaal uitgaven

Relatief

Pp pn

Totaal uitgaven

Relatief

37,94 16 014 404 100,00 BRON: MICE 2013, TIC 2018, bewerking SV

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 9

Tabel 21: Bestedingen door buitenlandse dagtoeristen in 2018, voor het motief ‘andere zaken’, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018) NEDERLAND VOLUME

ANDERE BUURLANDEN

135 566 Totaal uitgaven

ALLE BUITENLANDERS

Pp pn

114 447 Totaal uitgaven

Totale Uitgaven

Relatief

BESTEDINGEN (euro)

Pp pn

Maaltijden en drank

0,00

0

11,28

1 290 941

1 290 941

33,3

Transport ter plekke

4,20

568 730

6,25

715 643

1 284 373

33,2

Cultuur

0,00

0

0,00

0

0

0,0

Recreatie en ontspanning

0,00

0

0,47

53 769

53 769

1,4

304 261

1 243 713

32,1

Andere uitgaven

6,93

939 452

TOTAAL

11,13

1 508 182

2,66 20,66120155

2 364 614 3 872 796 100,0 BRON: MICE 2013, CZO2013,TIC 2018, bewerking SV

Belgische verblijfstoeristen: Voor de Kust werken we met het Kustonderzoek 2016 (Westtoer en Toerisme Vlaanderen). Voor de Kunststeden met het kunststedenonderzoek 2018 (Toerisme Vlaanderen 2018). Voor de regio’s met het onderzoek in de Vlaamse regio’s (provinciale Toerismediensten). Hieronder geven we eerst per macrobestemming de detailberekeningen, daarna het resultaat voor TSA-Tabel 1 (Walen en Brusselaars) en voor TSA-Tabel 2 (Vlamingen). Tabel 21: Bestedingen door Belgische verblijfstoeristen aan de Vlaamse kust in 2018, voor het motief ontspanning, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018) VLAMINGEN VOLUME Pp pn

Logies

28,98

Maaltijden en drank

BESTEDINGEN

Attracties en ontspanning Shopping

BRUSSELAARS EN WALEN 3 514 602

5 578 855 TOTAAL

Pp pn

TOTAAL

161 699 517

28,97

101 831 854

16,92

94 368 327

15,91

55 934 259

1,31

7 326 192

1,59

5 604 415

17,43

97 217 401

14,39

50 586 255

Verplaatsingen

0,59

3 314 230

0,82

2 893 783

Andere uitgaven

1,30

7 268 047

1,51

5 311 374

TOTAAL

66,54

371 193 714 63,21 222 161 940 BRON: TIC 2018, WES 2016, Westtoer en TV 2016, bewerking SV

Tabel 22: Bestedingen door Belgische verblijfstoeristen in de kunststeden in 2018, voor het motief ontspanning, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018) VLAMINGEN VOLUME

BRUSSELAARS EN WALEN 1 014 422

Pp pn

Logies

271 701

TOTAAL

Pp pn

TOTAAL

56,00

56 807 622

56,00

15 215 266

Maaltijden en drank

53,00

53 764 357

49,00

13 313 358

Attracties en ontspanning

15,00

15 216 327

16,00

4 347 219

Shopping

39,00

39 562 451

31,00

8 422 737

4,00

4 057 687

5,00

1 358 506

0

0,00

0

BESTEDINGEN

Verplaatsingen Andere uitgaven TOTAAL

0,00 56,00

169 408 444 157,00 42 657 085 BRON: TIC 2018, WES 2016, Toerisme Vlaanderen 2018, bewerking SV

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 10

Tabel 23: Bestedingen door Belgische verblijfstoeristen in de Vlaamse regio’s in 2018, voor het motief ontspanning, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018) VLAMINGEN VOLUME

BRUSSELAARS EN WALEN 3 884 184

Pp pn

Logies

55,11

Maaltijden en drank

33,68

BESTEDINGEN

1 511 332

TOTAAL

Pp pn

TOTAAL

214 052 343

55,11

83 287 579

130 809 765

33,68

50 897 965

Attracties en ontspanning

0,00

0

0,00

0

Shopping

3,06

11 891 797

3,06

4 627 088

Verplaatsingen

0,00

0

0,00

0

Andere uitgaven

5,10

19 819 661

5,10

7 711 813

TOTAAL

96,95

376 573 567 96,95 146 524 444 BRON: TIC 2018, Provinciale toerismediensten 2017, bewerking SV

Tabel 24: Totale bestedingen door Waalse en Brusselse verblijfstoeristen in het Vlaamse Gewest in 2018, voor het motief ontspanning, opgesplitst naar bestedingscategorie en macrobestemming, uitgedrukt in euro en in prijzen 2018 Uitgavencategorieën Logies Maaltijden en drank Transport (ter plekke) Attracties en ontspanning Andere

Shopping Andere

TOTAAL

BESTEDINGEN Kust

TOTALE BESTEDINGEN

Kunststeden

Regio’s

Absoluut

Relatief

101 831 854

15 215 266

83 287 579

200 334 698

48,70

55 934 259

13 313 358

50 897 965

120 145 582

29,21

2 893 783

1 358 506

0

4 252 289

1,03

5 604 415

4 347 219

0

9 951 634

2,42

50 586 255

8 422 737

4 627 088

63 636 080

15,47

5 311 374

0

7 711 813

13 023 186

3,17

222 161 940 42 657 085 146 524 444 411 343 468 100,00 BRON: TIC 2018, WES 2016, Westtoer en TV 2016, Toerisme Vlaanderen 2018, Provinciale toerismediensten 2017, bewerking SV

Tabel 25: Totale bestedingen door Vlaamse verblijfstoeristen in het Vlaamse Gewest in 2018, voor het motief ontspanning, opgesplitst naar bestedingscategorie en macrobestemming, uitgedrukt in euro en in prijzen 2018 Uitgavencategorieën Logies Maaltijden en drank

BESTEDINGEN Kust

TOTALE BESTEDINGEN

Kunststeden

Regio’s

Absoluut

Relatief

161 699 517

56 807 622

214 052 343

432 559 482

47,16

94 368 327

53 764 357

130 809 765

278 942 448

30,41

Transport (ter plekke)

3 314 230

4 057 687

0

7 371 917

0,80

Attracties en ontspanning

7 326 192

15 216 327

0

22 542 519

2,46

97 217 401

39 562 451

11 891 797

148 671 649

16,21

7 268 047

0

19 819 661

27 087 709

2,95

Andere

Shopping Andere

TOTAAL

371 193 714 169 408 444 376 573 567 917 175 724 100,00 BRON: TIC 2018, WES 2016, Westtoer en TV 2016, Toerisme Vlaanderen 2018, Provinciale toerismediensten 2017, bewerking SV

Vlaamse toeristen die vertrekken op vakantie buiten Vlaanderen: We mogen we enkel die kosten inbrengen die ze nog in het Vlaamse Gewest maken. Hoewel het onmogelijk is om alle bestedingen die in het Vlaamse Gewest gedaan worden in functie van een daguitstap of reis op te nemen, zijn we wel in staat om de drie grootste uitgavenposten in beeld te brengen: deze aan luchtvervoer, deze aan vervoer te land en deze aan reisorganisaties ed. Omdat we deze verplaatsingskosten niet enkel voor de Vlaamse vertrekkers moeten berekenen, maar ook voor andere groepen toeristen, komt de bespreking van de berekening van de transportkosten later uitgebreid aan bod (zie 1.2.2).

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 11

Buitenlandse verblijfstoeristen: Voor de Kust werken we met het Kustonderzoek 2016 (Westtoer en Toerisme Vlaanderen). Voor de Kunststeden met het kunststedenonderzoek 2018 (Toerisme Vlaanderen 2018), waar we werken met het globale uitgavenprofiel van alle buitenlandse toeristen die werden bevraagd en met het profiel in alle kunststeden samen (exclusief Brussel). Voor de regio’s met het onderzoek in de Vlaamse regio’s (provinciale Toerismediensten). Hier werden enkel Nederlandse verblijfstoeristen bevraagd, we passen dit profiel dan ook toe op alle buitenlandse toeristen. Tabel 26: Bestedingen door buitenlandse verblijfstoeristen in het Vlaamse Gewest in 2018, voor het motief ontspanning, opgesplitst naar bestedingscategorie en macrobestemming, uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018)

VOLUME BESTEDINGEN Logies Maaltijden, drank en voeding Attracties en ontspanning Shopping Verplaatsingen Andere uitgaven TOTAAL

pppn 39,23 23,53 2,49 17,24 1,42 4,12 88,03

KUST KUNSTSTEDEN REGIO'S 2 281 591 3 266 616 3 538 025 totaal pppn totaal Pppn totaal TOTAAL 89 505 575 56,0 182 930 496 32,7 115 541 328 387 977 399 53 693 833 53,0 173 130 648 26,5 93 877 329 320 701 810 5 683 271 15,0 48 999 240 0,0 0 54 682 511 39 331 089 27,0 88 198 632 2,0 7 221 333 134 751 054 3 233 995 3,0 9 799 848 0,0 0 13 033 843 9 392 854 0,0 0 9,2 32 495 998 41 888 852 200 840 618 154,0 503 058 864 70,4 249 135 988 953 035 470 BRON: TIC 2018, Westtoer 2018, Westtoer en TV 2016, Toerisme Vlaanderen 2018, Provinciale toerismediensten 2017, bewerking SV

Verblijfszakentoeristen: Voor het motief MICE volgen we dezelfde methode als bij de TSA 2012, en verwijzen voor meer uitleg dan ook graag naar het rapport van toen (De Maesschalck en Weekers, 2014). Voor het motief ‘andere beroepsdoeleinden’ nemen we zoals in de vorige edities van de TSA voor iedere bestedingscategorie een verdeelsleutel 6/10 ten opzichte van de MICE uitgaven gebruikt als benadering van de uitgaven door andere zakentoeristen. Daarnaast nemen we de uitgaven aan een participation fee niet mee op omdat de individuele zakentoeristen uiteraard geen deelnamekost betalen. Tabel 27: Bestedingen door Belgische verblijfstoeristen in 2018, voor het motief MICE, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie, in euro en gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018) VLAMINGEN

BRUSSELAARS + WALEN

VOLUME

724 803

358 138

Relatief

Pp pn

Logies

81,66

59 185 469

30,33

78,82

28 230 050

31,68

Maaltijden en drank

100,63

72 940 472

37,37

71,17

25 489 015

28,61

Transport ter plekke

16,02

11 610 779

5,95

11,54

4 131 596

4,64

Cultuur

1,98

1 435 990

0,74

2,92

1 044 454

1,17

Recreatie en ontspanning

0,00

0

0,00

0,00

0

0,00

Restwaarde part fee

28,82

20 888 896

10,70

45,17

16 176 643

18,15

14 033 822

15,75

BESTEDINGEN (euro)

Pp pn

Totaal uitgaven

Totaal uitgaven

Relatief

Andere uitgaven

40,15

29 097 278

14,91

39,19

TOTAAL

269,26

195 158 884

100,00

248,80 89 105 581 100,00 BRON: MICE 2013, TIC 2018, bewerking SV

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 12

Tabel 28: Bestedingen door buitenlandse verblijfstoeristen in 2018, voor het motief MICE, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie, in euro en gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018)

VOLUME BESTEDINGEN

BUURLANDEN 688 161 Pp Totaal pn uitgaven

NIET-BUURLANDEN 648 849 Pp Totaal pn uitgaven

ALLE BUITENLANDERS Totale uitgaven

Relatief

Logies

120,94

83 225 983

107,12

69 506 233

152 732 216

46,95

Maaltijden en drank

60,76

41 812 479

67,26

43 641 650

85 454 129

26,27

Transport ter plekke

23,38

16 088 326

28,35

18 396 334

34 484 660

10,60

Cultuur

1,13

777 306

3,73

2 418 249

3 195 555

0,98

Recreatie en ontspanning

0,29

200 617

0,66

430 292

630 910

0,19

Restwaarde part fee

12,30

8 462 142

0,00

0

8 462 142

2,60

21 840 443

40 347 249

12,40

Andere uitgaven

26,89

18 506 807

33,66

TOTAAL

245,69

169 073 658

3,73

2 418 249 3 195 555 0,98 BRON: MICE 2013, TIC 2018, bewerking SV

Tabel 29: Bestedingen door Belgische verblijfstoeristen in 2018, voor het motief ‘andere zaken’, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie, in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018) VLAMINGEN

BRUSSELAARS + WALEN

VOLUME BESTEDINGEN

602 008 Pp pn

Totaal uitgaven

297 463 Pp pn

Relatief

Totaal uitgaven

Relatief

Logies

48,99

29 495 021

33,96

47,29

14 068 418

38,71

Maaltijden en drank

60,38

36 349 814

41,85

42,70

12 702 426

34,95

Transport ter plekke

9,61

5 786 221

6,66

6,92

2 058 977

5,67

Cultuur

1,19

715 624

0,82

1,75

520 503

1,43

Recreatie en ontspanning

0,00

0

0,00

0,00

0

0,00

Andere uitgaven

24,09

14 500 600

16,70

23,51

6 993 742

19,24

TOTAAL

144,26

86 847 280

100,00

122,18 36 344 065 100,00 BRON: MICE 2013, TIC 2018, bewerking SV

Tabel 30: Bestedingen door buitenlandse verblijfstoeristen in 2018, voor het motief ‘andere zaken’, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie, in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018). BUURLANDEN VOLUME

NIET-BUURLANDEN

Pp pn

Logies

72,56

49 809 982

64,27

46 712 567

96 522 549

48,0

Maaltijden en drank

36,46

25 024 382

40,36

29 329 938

54 354 320

27,0

Transport ter plekke

14,03

9 628 714

17,01

12 363 495

21 992 210

10,9

Cultuur

0,68

465 210

2,24

1 625 215

2 090 426

1,0

BESTEDINGEN

Pp pn

726 779 Totaal uitgaven

ALLE BUITENLANDERS

686 430 Totaal uitgaven

Totale uitgaven

Relatief

Recreatie en ontspanning

0,17

120 067

0,40

289 184

409 251

0,2

Andere uitgaven

16,14

11 076 153

20,20

14 678 153

25 754 306

12,8

TOTAAL

140,04

96 124 509

144,47

104 998 553 201 123 061 100,0 BRON: MICE 2013, TIC 2018, bewerking SV

Vertrekkende zakentoeristen: Geen informatie ter beschikking over de Vlamingen die voor het zakenmotief (zowel MICE als andere zaken) vertrekken naar Wallonië, Brussel of het buitenland en dat zowel voor één als voor meerdere dagen (TSA-tabel 2).

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 13

1.2.2.

Transportkosten tussen thuis en vakantiebestemming

Wat: De transportkosten tussen thuis en de vakantiebestemming worden zelden opgenomen in de onderzoeken over uitgaven door toeristen. Toch wordt een groot deel van deze kosten in het Vlaamse Gewest gedaan en moeten deze uitgaven dus worden toegekend aan de TSA-tabellen 1 en 2. We nemen zowel het luchtvervoer als het vervoer over de weg in rekening. A.

Personenvervoer door de lucht

Bron: RIOT 2010, begroting voor subsidies Methode: Voor het personenvervoer door de lucht zal in TSA-tabel 6 uitgegaan worden van 100% toeristisch verbruik van het aanbod, gezien deze uitgaven nooit worden opgenomen in verschillende onderzoeken en ze steeds een ontbrekende waarde krijgen in TSA-tabellen 1 en 2. Door deze 100%-ratio in TSA-tabel 6 in te voegen, zorgen we ervoor dat deze bestedingen toch worden opgenomen in de TSA. Het aanbod van het personenvervoer door de lucht zit vervat in de categorie 51A van de regionale inputoutput-tabellen (RIOT). In deze 51A zit de gehele luchtvaart onder NACE-code 51. Op basis van de NACE 2008indeling en de RSZ-statistiek kunnen we het goederenvervoer afsplitsen van het personenvervoer. Zoals te zien in de opbouw van TSA-tabel 5 en 6 nemen we daarom 91,7% van het totale aanbod van de groep 51A. Omdat we al een deel subsidies in rekening brengen in TSA-tabel 4, moeten deze eerst afgetrokken worden van het totaal. Op dit totaalbedrag passen we de aandelen uit de RIOT toe, met name in de kolommen ale bestedingen, uitvoer en regionale en uit in de regionale outputtabel. Resultaat: Tabel 31: Berekening van het gebruik van luchtvervoer in het Vlaamse Gewest door Vlamingen en niet-Vlamingen op basis van de gebruikstabellen uit de RIOT 2010 (in miljoen euro en prijzen 2010) en toepassing van de aandelen van dit gebruik op het aanbod dat in rekening wordt gebracht in TSA-tabel 6 (in euro en prijzen 2018)

Bron

REGIONALE GEBRUIKSTABELLEN 2010 (in prijzen 2010) Interpretatie

Regionale output – kolommen totaal Vlamingen gebruiken Vlaamse bedrijfstakken en consumptieve output bestedingen Regionale output – totaal kolom uitvoer Niet-Vlamingen, buitenlanders gebruiken Vlaamse output Regionale output – totaal kolom regionale Niet-Vlamingen, Belgen, uitvoer gebruiken Vlaamse output

Absoluut (miljoen euro) 3 433

Relatief

Percentages toegepast op totale aanbod (prijzen 2018):

62,4%

1 604 106 544

1 804

32,8%

842 907 456

268

4,9%

125 241 933

BRON: FPB, RIOT2010, bewerking SV

B.

Personenvervoer over de weg

Wat: Kosten voor openbaar vervoer en benzinekosten, gemaakt in het kader van toerisme. De kosten van het openbaar vervoer worden enkel in rekening gebracht voor zover deze expliciet werden bevraagd. Benzinekosten nemen we zoveel mogelijk op. We berekenen hier enkel de kosten die gemaakt zijn door Vlaamse toeristen, maar doen dat zowel voor het motief ontspanning als voor het zakentoerisme. De buitenlandse of Brusselse en Waalse toeristen zullen daarnaast eerder bij het vertrek in hun eigen regio brandstof/een ticket voor het openbaar vervoer kopen. Bronnen: FOD financiën, FOD mobiliteit, daguitstappenonderzoek 2011, TIC 2018, MICE 2013

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 14

Methode en deelresultaten: Algemeen: Voor benzinekosten moeten we het aantal toeristen kennen dat met de wagen rijdt. Daarnaast moeten we de brandstofprijs in rekening brengen. Omdat deze variabel is, werken we met de 0,15 euro per kilometer die door de FOD financiën wordt gebruikt voor de berekening van de kostenaftrek woonwerkverkeer. Ten slotte moeten we ook de afstand kennen die met de wagen wordt afgelegd. Daar waar geen informatie beschikbaar was over de afstand die wordt afgelegd, werken we met een gemiddelde afstand van 92,5 km. Deze gemiddelde afstand schatten we zoals bij de eerdere TSA’s aan de hand van de gemiddelde afstand voor de export van het goederenvervoer in België (100km) en het aandeel van de Vlaamse wegen in het Belgische wegennet in 2010 (zie tabel 35). We gaan er dus van uit dat een Vlaming die reist naar een bestemming buiten het Vlaamse Gewest, gemiddeld nog 46,25 km over Vlaamse wegen rijdt. Omdat hij ook bij het terugrijden over Vlaamse wegen rijdt, verdubbelen we deze afstand, wat neerkomt op een totale afstand van 92,5 km. Tabel 32 : Lengte van het Belgische wegennet in 2010, opgesplitst naar gewest en soort weg, uitgedrukt in kilometer Autosnelwegen

Gewest- en Provinciewegen

Gemeentewegen

Vlaamse Gewest

883

6 040

Waalse Gewest

869

7 583

Brusselse Gewest

11,3

320

TOTALE LENGTE VAN HET WEGENNET Absoluut

Relatief

64 564

71 487

46,25

72 755

81 207

52,54

1 550

1 881

1,22

TOTAAL

154 575 100,00 BRON: FOD mobiliteit, bewerking SV

Vlaamse dagtoeristen: Uit het daguitstappenonderzoek konden we berekenen we het aandeel van de daguitstappen met de wagen gebeurde en dat de gemiddelde grootte van het Vlaamse reisgezelschap. Uit de MICE-dataset van de Vlaamse deelnemers in het Vlaamse Gewest kunnen we afleiden dat 66% met de wagen komt. Dit aandeel passen we toe op de volumes Vlaamse dagzakentoeristen voor het motief MICE en voor het motief andere zaken om het aantal auto’s te tellen. Voor elke auto gaan we daarna uit van een gemiddelde afstand van 92,5 km en een gemiddelde uitgave van 13,87 euro per wagen (15 cent per kilometer) om te komen tot de totale besteding. Tabel 33: Berekening van het aantal wagens en de bestedingen (in prijzen 2018) aan het gebruik van deze wagens door Vlaamse dagtoeristen, opgesplitst naar motief en bestemming

Ontspanning in Vlaamse Gewest Ontspanning buiten het Vlaamse Gewest Dagzakentoerisme MICE in Vlaamse Gewest Dagzakentoerisme andere in Vlaamse Gewest

Aantal dagtoeristen

% dat wagen gebruikt

Aantal toeristen met wagen

grootte reisgezelschap

Totaal aantal wagens

Prijs per wagen

TOTALE BESTEDINGEN

25 262 459

75,0

18 946 844

3,5

5 413 384

13,87

75 110 703

9 109 933

72,5

6 604 702

3,6

1 834 639

13,87

25 454 165

8 885 885

65,5

5 818 477

-

-

13,87

80 702 283

7 179 529

65,5

4 701 156

-

-

13,87

65 205 028

BRON: Databestand Daguitstappenonderzoek 2011, FOD Mobiliteit, FOD financiën, MICE 2013, TIC 2018, bewerking SV

Vlaamse verblijfstoeristen: Aantal reizen met de wagen kennen we uit het Reisgedragonderzoek 2016 van WES: we kennen het aantal korte en lange vakanties door Vlamingen en het aandeel van de verschillende vervoersmodi voor deze reizen. Voor elke auto rekenen we opnieuw een gemiddelde afstand van 92,5 km en een gemiddelde uitgaven van 0,15 euro per kilometer. Opsplitsing naar bestemming is nodig om onderscheid te maken tussen TSA-Tabel 1 en 2.

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 15

Tabel 34: Berekening van de brandstofkosten van de autovakanties door Vlamingen in 2018

TOTALE BESTEDINGEN

Besteed aan vakanties in het VL GEWEST

Besteed aan vakanties buiten het VL GEWEST

13,87

37 211 487

11 237 869

25 973 618

13,87

53 827 841

18 032 327

35 795 514

91 039 328

29 270 196 61 769 132 BRON: WES 2016, bewerking SV

Aantal vakanties

% dat wagen gebruikt

Aantal autovakanties

Prijs per wagen

Lange vakanties

5 507 000

48,7

2 681 909

Korte vakanties

5 558 000

69,8

3 879 484

Vlaamse verblijfszakentoeristen: Op basis van de MICE 2013 dataset kunnen we afleiden dat bijna 74% van alle Vlaamse verblijfszakentoeristen zich met de wagen verplaatst. Dit aandeel passen we toe op de aankomsten van verblijfszakentoeristen en berekenen de kost per wagen. Tabel 35: Berekening van het aantal wagens en de bestedingen (in prijzen 2018) aan het gebruik van deze wagens door Vlaamse verblijfszakentoeristen in Vlaanderen, opgesplitst naar motief

Aantal verblijfstoeristen

% dat wagen gebruikt

Aantal toeristen met wagen

Prijs per wagen

MICE

518 719

73,91

383 385

13,87

5 317 553

Andere zaken

419 110

73,91

309 764

13,87

4 296 429

TOTALE BESTEDINGEN

9 613 982 BRON: MICE 2013, TIC 2018, bewerking SV

1.2.3.

Uitgaven aan reisorganisaties, touroperators en gidsen

Wat: De uitgaven aan reisbureaus, touroperators en gidsen worden zelden opgenomen in de onderzoeken over uitgaven door toeristen. Toch wordt een groot deel van deze kosten in het Vlaamse Gewest gedaan en moeten deze uitgaven dus worden toegekend aan de TSA-tabellen 1 en 2. Bron: RIOT 2010, WES 2016 Methode: Net zoals bij het personenvervoer door de lucht werd beslist om ook voor de uitgaven aan reisorganisaties, touroperators en gidsen uit te gaan van een 100% toeristisch verbruik van het aanbod. De reden hiervoor is opnieuw dat deze uitgaven in de onderzoeken nooit worden opgenomen, waardoor ze steeds een ontbrekende waarde krijgen in TSA-tabellen 1 en 2. Door deze 100%-ratio in TSA-tabel 6 in te voegen, zorgen we ervoor dat deze bestedingen toch worden opgenomen in de TSA. Het aanbod van diensten van reisbureaus en touroperators zit vervat in de categorie 79A van de regionale input-output-tabellen (RIOT). Op dit totaalbedrag passen we de aandelen uit de RIOT toe, met name in de kolommen alle bestedingen, uitvoer en regionale uitvoer in de regionale outputtabel. We kennen dan wel de verdeling over de verschillende TSA-tabellen, maar binnen TSA-tabel 2 kennen we nog niet de verdeling tussen de uitgaven gedaan door Vlamingen die reizen in het Vlaamse Gewest en Vlamingen die vertrekken. Deze opsplitsing kunnen we maken op basis van gegevens uit het onderzoek Reisgedrag van de Belgen 2016 van WES. We kunnen immers voor elk van deze groepen toeristen het aantal reizen berekenen waarbij op één of andere manier beroep werd gedaan op bemiddeling. We tellen wel het aantal reizen naar Vlaanderen en Brussel en niet enkel naar het Vlaamse Gewest.

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 16

Resultaat: Tabel 36: Berekening van het gebruik van de diensten van Vlaamse reisbureaus en touroperators door Vlamingen en nietVlamingen op basis van de gebruikstabellen uit de RIOT 2010 (in miljoen euro en prijzen 2010) en toepassing van de aandelen van dit gebruik op het aanbod dat in rekening wordt gebracht in TSA-tabel 6 (in euro en prijzen 2018) REGIONALE GEBRUIKSTABELLEN 2010 (in miljoen euro) Bron

Interpretatie

Regionale output – totaal kolommen Vlamingen gebruiken Vlaamse bedrijfstakken en consumptieve output bestedingen Regionale output – totaal kolom uitvoer Niet-Vlamingen, buitenlanders gebruiken Vlaamse output Regionale output regionale uitvoer

–

totaal

Absoluut (prijzen 2010) 2 465

Relatief

Percentages toegepast op aanbod

78,9%

2 148 224 918

208

6,6%

180 934 848

452

14,5%

393 671 028

kolom Niet-Vlamingen, Belgen, gebruiken Vlaamse output

BRON: FPB, RIOT2010, bewerking SV Tabel 37: Berekening van het aantal reizen waar beroep werd gedaan op bemiddeling, opgesplitst naar herkomst en bestemming in 2018 LANGE VAKANTIES aantal reizen Vlamingen naar Vlaams Gewest Vlamingen naar Wallonië, Brussel of buitenland

Relatief

Absoluut

TOTAAL

Via bemiddeling

aantal reizen

Relatief Absoluut

Absoluut

%

1 200 000

47,5

570 584

1 994 000

44,9

4 309 000

65,8

2 834 327

3 552 000

59,2 2 103 398 4 937 725 77,1

TOTAAL

1.3.

KORTE VAKANTIES

Via bemiddeling

3 404 911

895 572 1 466 156 22,9

2 998 970 6 403 881 100 BRON: WES 2016, bewerking SV

Totaalbeeld TSA-tabellen 1 en 2

Zie volgende bladzijde.

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 17

Tabel 38: TSA-TABEL 1: Consumptie-uitgaven van het inkomend toerisme per bestedingscategorie, opgesplitst naar herkomst, dag- of verblijfstoerist en motief, uitgedrukt in euro en prijzen 2018

BRUSSELAARS EN WALEN IN VLAANDEREN Dagtoeristen

BESTEDINGEN

Verblijfstoeristen

Zakentoerisme Ontspanning

BUITENLANDERS IN VLAANDEREN

MICE

ANDERE

▬

▬

Dagtoeristen

Zakentoerisme Ontspanning

Verblijfstoeristen

Zakentoerisme Ontspanning ANDERE MICE

Zakentoerisme Ontspanning

MICE

ANDERE

200 334 698

28 230 050

14 068 418

120 145 582

25 489 015

12 702 426 342 912 109

2 706 463 1 290 941

320 701 810

85 454 129 54 354 320 1 028 899 739

4 252 289

4 131 596

2 058 977

2 493 987 1 284 373

13 033 843

34 484 660 21 992 210

Accommodatie

▬

2

Voeding- en drankverstrekking

36 808 748

17 736 068 8 598 128

3

personenvervoer te land (spoor + weg + water)

2 383 455

7 765 642

3 764 644

4

personenvervoer door de lucht

▬

▬

▬

125 241 933

▬

▬

▬

842 907 456

968 149 389

▬

▬

▬

393 671 028

▬

▬

▬

180 934 848

574 605 876

18 740 577

0

0

9 951 634

1 044 454

520 503

35 459 606

112 726

53 769

54 682 511

3 826 464

2 499 677

126 891 921

6 111 181

▬

▬

8 462 142

▬

41 871 450

5

6

19 542 957

▬

▬

ANDERE

1

Diensten van reisagentschappen, tour operators en gidsen Culturele diensten + diensten voor recreatie en sport

▬

MICE

TOTAAL

387 977 399 152 732 216 96 522 549

879 865 329

117 188 631

7

Restwaarde participation fee

▬

11 121 484

▬

▬

16 176 643

▬

▬

8

Andere

60 656 355

7 532 524

3 651 632

76 659 266

14 033 822

6 993 742

209 897 967

118 589 135 44 155 717 16 014 404

873 111 053

120 322 633

62 272 389 607 812 638 13 703 574 3 872 796 1 738 986 318 440 957 015 323 364 361 4 363 162 034

TOTAAL

2 279 217 1 243 713

176 639 907

40 347 249 25 754 306

625 689 699

Totalen op basis van het terugbrengen uit TSA-tabel 6 van de 100% ratio ▬ Niet van toepassing De kolomtotalen worden -wanneer er kolom-overschrijdende gegevens zijn- berekend a rato van de verhouding in de volumes.

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 18

Tabel 39: TSA-TABEL 2: Consumptie-uitgaven van het intern toerisme per bestedingscategorie, opgesplitst naar herkomst, dag- of verblijfstoerist en motief, uitgedrukt in euro en prijzen 2018 VLAMINGEN IN VLAANDEREN Dagtoeristen

BESTEDINGEN Ontspanning

VLAMINGEN DIE VERTREKKEN

Verblijfstoeristen

Zakentoerisme MICE

ANDERE

Ontspanning

Dagtoeristen

Zakentoerisme MICE

ANDERE

Ontspanni ng

Verblijfstoeristen

Zakentoerisme MICE ANDERE

Ontspanning

TOTAAL

Zakentoerisme MICE ANDERE

1

Accommodatie

▬

▬

▬

432 559 482

59 185 469

29 495 021

▬

▬

▬

▬

▬

▬

521 239 972

2

Voeding- en drankverstrekking

404 502 011

278 114 164

134 824 759

278 942 448

72 940 472

36 349 814

?

?

?

?

?

?

1 205 673 668

3

personenvervoer te land (spoor + weg + water)

169 702 506

173 931 135

110 400 703

36 642 113

16 928 332

10 082 650

25 454 165

?

?

61 769 132

604 910 736

4

personenvervoer door de lucht

▬

▬

▬

▬

▬

▬

▬

▬

▬

1 604 106 544

1 604 106 544

▬

▬

▬

▬

▬

▬

1 656 393 035

2 148 224 918

107 842 961

0

0

22 542 519

1 435 990

715 624

▬

▬

▬

▬

▬

▬

132 537 093

5

6

Diensten van reisagentschappen, tour operators en gidsen Culturele diensten + diensten voor recreatie en sport

491 831 883

7

Restwaarde participation fee

▬

181 393 884

▬

▬

20 888 896

▬

▬

▬

▬

▬

▬

▬

202 282 780

8

Andere

474 088 660

37 514 025

18 186 127

175 759 358

29 097 278

14 500 600

?

?

?

?

?

?

749 146 048

670 953 209

263 411 589 1 382 995 444

25 454 165

0

0

TOTAAL 1 156 136 137

230 675 780 116 226 726

3 322 268 711

7 168 121 760

Totalen op basis van het terugbrengen uit TSA-tabel 6 van de 100% ratio ▬ Niet van toepassing ? Hierover hebben we geen informatie De kolomtotalen worden -wanneer er kolom-overschrijdende gegevens zijn- berekend a rato van de verhouding in de volumes.

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 19

2.

TSA-TABEL 4

Totale toeristische consumptie: • • • •

2.1.

Toerisme-uitgaven TSA-tabel 1 en TSA-tabel 2 Waarde van de accommodatie in eigen vakantiehuizen Sociale overdrachten die maken dat toeristen minder betalen dan de werkelijke kostprijs Andere vormen van toerismeconsumptie die niet elders zijn opgenomen.

Toerisme uitgaven TSA-Tabel 1 en TSA-Tabel 2

2.1.1.

Totalen

Voor totalen zie hiervoor.

2.1.2.

Bestedingen toeristen in tweede verblijven en bij vrienden, familie en kennissen

Wat: Consumptie-uitgaven gedaan door tweede verblijvers of vakantiegangers die verblijven bij vrienden, familie en kennissen (VFK’s), konden we niet opsplitsen naar herkomst en dus niet onder TSA-Tabel 1 of 2 apart opnemen. We berekenen nu het totaal voor T1 en T2 samen. Bronnen: Trendrapport Kust 2018 van Westtoer, het rapport naar gebruikers van vaste standplaatsen op campings 2008 van Westtoer en het onderzoek van de Studiedienst van de Vlaamse Regering (Weekers, 2017) naar het aantal tweede verblijven in 2016. Methode: Aan de kust: volumes en gemiddelde bestedingen verzamelen om zo totale bestedingen te berekenen. Elders in Vlaanderen: volumes obv aantal tweede verblijven 2016 en hypothese van gelijk gebruik tweede verblijven aan de kust en elders 171 overnachtingen per wooneenheid in klassieke tweede verblijven en 140 overnachtingen per wooneenheid in vakantieverblijven. Bestedingen obv hypothese zelfde uitgaven elders in Vlaanderen, dan aan de kust. Resultaat Tabel 40: Bestedingen door gebruikers van tweede verblijven aan de kust in 2018. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018) TWEEDE VERBLIJVERS KUST - KLASSIEK 11 674 450

VOLUME (nachten) BESTEDINGEN (euro) Logies Maaltijden en drank (horeca) Transport Cultuur, recreatie en ontspanning

Pp pn

Totaal uitgaven

-

-

TWEEDE VERBLIJVERS KUST - CAMPINGS 4 383 650

Relatief

Pp pn

Totaal uitgaven

Relatief

-

-

-

-

17,92

209 206 144

41,70

6,09

26 681 476

26,45

0,49

5 720 481

1,14

1,55

6 805 397

6,75

-

-

-

0,48

2 106 432

2,09

Andere uitgaven: shopping

10,52

122 815 214

24,48

14,39

63 084 946

62,53

Andere uitgaven: andere

12,67

147 915 282

29,49

0,51

2 214 454

2,19

-

-

-

Andere uitgaven: voeding TOTAAL

1,37

15 993 997

3,19

42,97

501 651 117

100,0

23,02 100 892 705 100,0 BRON: WESTTOER 2008, 2018, bewerking SV

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 20

Tabel 41: Bestedingen door gebruikers van tweede verblijven elders in het Vlaamse Gewest in 2018. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018)

VOLUME (nachten) BESTEDINGEN (euro) Logies Maaltijden en drank (horeca) Transport Cultuur, recreatie en ontspanning

TWEEDE VERBLIJVERS ELDERS IN TWEEDE VERBLIJVERS ELDERS IN VLAANDEREN VLAANDEREN - KLASSIEK – VAKANTIEVERBLIJVEN 12 118 525 5 102 859 Pp Pp pn Totaal uitgaven Relatief pn Totaal uitgaven Relatief -

-

-

-

-

-

17,92

217 163 970

41,70

6,09

31 059 007

26,4

0,49

5 938 077

1,14

1,55

7 921 933

6,7

-

-

-

0,48

2 452 027

2,1

Andere uitgaven: shopping

10,52

127 486 884

24,48

14,39

73 435 060

62,5

Andere uitgaven: andere

12,67

153 541 713

29,49

0,51

2 577 772

2,2

Andere uitgaven: voeding

1,37

16 602 379

3,19

-

-

-

42,97

520 733 023

TOTAAL

2.2.

100,00 23,02 117 445 799 100,0 BRON: WESTTOER 2008, 2018, SVR 2017, bewerking SV

Waarde van de accommodatie in eigen vakantiehuizen

Wat: . De waarde van het aantal ‘gratis’ overnachtingen op (eigen gebruik of gratis VFK) in tweede verblijven. Bronnen: Vakantieganger in commercieel logies aan de kust 2016 (Westtoer) en Trendrapport Kust Westtoer 2018. Methode: het aantal overnachtingen vermenigvuldigen met een actuele huurprijs: berekening huurprijs aan de hand van gemiddelde uitgave aan logies voor gebruikers van huurwoningen en van bezoekers van campings. Resultaat Tabel 42: Tegenwaarde van accommodatie door gebruikers tweede verblijven in het Gewest in 2018. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018) Volume (overnachtingen) KUST: klassieke tweede verblijven

11 674 450

Prijs per persoon per nacht 22,9

KUST: campings

4 383 650

12,8

56 287 150

ELDERS: klassieke tweede verblijven

12 118 525

22,9

277 360 607

ELDERS: campings

5 102 859

12,8

65 521 974

TOTAAL

2.3.

Totale waarde 267 196 916

666 366 647 BRON: WESTTOER 2016 en 2018, bewerking SV

‘Social transfers in kind’

Wat: Sociale overdrachten van de overheid: subsidies aan bijvoorbeeld cultuur of aan het openbaar vervoer, die maken dat toeristen zelf maar een deel van de kosten moeten dragen. Het RMF vermeldt duidelijk dat enkel die subsidies mogen opgenomen worden waarbij de begunstigden individueel geïdentificeerd kunnen worden. In TSA-tabel 4 wordt dus de waarde opgenomen van: “individual non-market services provided by governements and non profit institutions serving households that benefit visitors and exceed the values paid by the visitors themselves: costs of museums, performing arts, short term education, … “ (RMF, p.46). Andere vormen van subsidies, waarbij de individuele gebruiker niet te onderscheiden is, zoals subsidies voor toerismepromotie, -informatie of –onderzoek horen dus niet in TSA-tabel 4 thuis. TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 21

2.3.2

Subsidies voor toerisme, cultuur en recreatie

Wat: Subsidies voor toerisme, cultuur en recreatie in rekening brengen. Bronnen: RIOT 2010, Algemene uitgavenbegroting Vlaamse overheid en jaarrekeningen lokale overheden. A.

Gebruikstabellen RIOT 2010

Methode en resultaat: In de nationale rekeningen staan de institutionele sectoren onder code S13 (overheid) en S15 (instellingen zonder winstoogmerk t.b.v. huishoudens). Daarnaast wordt in de kolommen van de gebruikstabel voor elk van deze sectoren de individuele consumptieve bestedingen (code P31) opgenomen per product. De producten staan dus in de rijen en we selecteren die rijen (of IO-codes) die volgens het RMF instaan voor de toeristische producten (zie verder bij de bespreking van TSA-tabel 5). In de gebruikstabel van de Vlaamse RIOT 2010 werden in drie IO-codes die we als diensten van culturele en recreatiebedrijven opnemen in de TSA, ook daadwerkelijk subsidies opgetekend: codes 90A, 91A en 93A. Voor elk van die codes werd aan de hand van de gedetailleerde CPC-codes nagegaan welke producten als toeristisch kunnen worden beschouwd en deze werden op basis van de RSZ-statistiek afgezonderd van de andere producten1. Op die manier werd een toeristisch aandeel van de IO-codes bepaald. Tabel 43: Sociale overdrachten cultuur en recreatie – regionale gebruikstabel 2010 (in euro en prijzen 2018) IO 2010 code 90A

NACE 2008 code 90

91A

91

93A

93

Beschrijving Creatieve activiteiten, kunst en amusement Bibliotheken, archieven, musea en overige culturele activiteiten Sport, ontspanning en recreatie

Aandeel toerisme

Individuele consumptieve bestedingen (aandeel toerisme)

TOTAAL OP TE NEMEN BEDRAG

Non-profit

Overheid

39%

0

72.439.948

72.439.948

49%

45.059.723

221.554.586

266.614.309

75%

39.466.683

264.426.777

303.893.460

642.947.716 BRON: RIOT 2010, bewerking SV

B.

Begroting en jaarrekeningen

Methode en deelresultaten: In de vroegere TSA-rapporten (2008-2016) werd beroep gedaan op de begrotingen en de details uit de toelichtingen om de subsidies die in de TSA opgenomen werden, te verzamelen. Dit is arbeidsintensief werk, wat uiteindelijk een bedrag opleverde dat weinig variatie kende over de jaren heen en in relatie tot de oefening op basis van de RIOT. Daarenboven werden sinds enkele jaren ook de lokale subsidies aan cultuur opgenomen en werd daarbij een andere methode gebruikt om deze te berekenen. Vanaf TSA 2018 werken we ook voor de Vlaamse subsidies op een andere manier. We werken analoog aan de methode van de lokale subsidies, dus op basis van de cijfers uit de begroting. We geven een beperkte mate van detaillering, maar niet langer een beschrijving en analyse per begrotingsartikel. Vlaamse subsidies: • Algemene uitgavenbegroting via departement Financiën Begroting. • COFOG: enkel (1) 04.72 Hotels en restaurants, (2) 04.73 Toerisme (3) 08.10 Diensten op het gebeid van recreatie en sport en (4) 08.20 Diensten op het gebied van cultuur. • Welke uitgaven: enkel inkomensoverdrachten en kapitaaloverdrachten • ESR: enkel aan gezinnen en aan vzw’s ten behoeve van de gezinnen

1

Deze berekendingen werden gemaakt op basis van de RSZ-gegevens van 31 juni 2010. Details over deze methode worden verder in dit rapport gegeven bij de opbouw van TSA-Tabel 5. TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 22

Tabel 44: Subsidies van de Vlaamse overheid die passen in TSA-Tabel 4 in 2018. Uitgedrukt in euro (in prijzen 2018). Inkomens- en kapitaaloverdrachten aan vzw's ten behoeve van de gezinnen

aan gezinnen

Toerisme

24 036 915

377 369

TOTAAL 24 414 284

Recreatie en sport

62 427 423

290 057

62 717 481

Cultuur

362 806 177

14 635 650

377 441 828

TOTAAL

449 270 515

15 303 077 464 573 592 BRON: Departement FB, bewerking SV

Subsidies provincies en gemeenten: • Jaarrekeningen via databank Agentschap Binnenlands Bestuur • Beleidsvelden: (1) 0522 Toerisme – Infrastructuur, (2) 0529 Overige activiteiten inzake toerisme, (3) 0700 Musea, (4) 0701 Cultuurcentrum, (5) 0702 Schouwburg, concertgebouw, opera, (6) 0710 Feesten en Plechtigheden, (7) 0711 Openluchtrecreatie, (8) 0712 Festivals, (9) 0719 Overige evenementen en (10) 0720 Monumentenzorg. • Welke uitgaven: enkel subsidies • Sectorcode: enkel aan huishoudens of vzw’s. Tabel 45: Subsidies van de provincies en gemeenten die passen in TSA-Tabel 4 in 2018. Uitgedrukt in euro (in prijzen 2018). TOTAAL

Inkomens- en kapitaaloverdrachten van gemeenten

van provincies

aan huishoudens 0

aan instellingen zonder winstoogmerk 57 451

aan huishoudens 2 869

aan instellingen zonder winstoogmerk 0

41 222

183 601

1 500

1 150 813

28 399

2 322 668

0

0

2 351 067

302 156

18 050 180

0

0

18 352 335

750

0

0

0

750

1 767 423

1 960 920

10 793

1 075 307

0 88 963

0 858 230

3 728 343

Openluchtrecreatie Festivals

84 500

211 055

0

0

295 555

Overige evenementen

455 591

2 169 700

0

0

2 625 291

Monumentenzorg

650 065

797 696

2 626

312 879

1 763 266

3 340 897

26 828 579

95 957

Toerisme - Infrastructuur Overige activiteiten inzake toerisme Musea Cultuurcentrum Schouwburg, opera, … Feesten en plechtigheden

TOTAAL

60 320 1 377 136

2 033 292

2 321 922 32 587 356 BRON: ABB, bewerking SV

Resultaat: Keuze voor methode obv begroting en jaarrekening: 497 160 948 euro in 2018. Tabel 46: Totaal aan sociale overdrachten voor toerisme, cultuur en recreatie in 2008, 2010, 2012, 2014, 2016 en 2018 in absolute cijfers (in euro en prijzen 2018).

2008 2010 2012 2014

TOTAAL 403 441 317 400 632 689 394 219 490 512 709 867

2016

470 938 936

2018

497 160 948

Methode Vlaamse subsidies Vlaamse begroting per artikel voor IV, CJSM en RWO. FFEU en Toerisme Vlaanderen

Vlaamse begroting per artikel voor IV, CJSM en RWO. Toerisme Vlaanderen Uitgavenbegroting algemeen, op COFOG.

Methode lokale subsidies Provinciale budgetten per artikel Schatting provinciale budgetten BBC, naar beleidsveld, totaal voor gemeenten en provincies afzonderlijk BBC, naar beleidsveld ook rekening met ESR-code (interne stromen) gemeenten en provincies TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 23

2.3.3

Subsidies voor vervoer

Wat: Subsidies aan De Lijn, aan de NMBS en aan het luchtvervoer in rekening te brengen. Bronnen: Uitgavenbegroting voor subsidies aan De Lijn en de luchthavens, Koninklijk Besluit van 21 december 2013 voor subsidiebedrag NMBS en Infrabel. Toerisme-aandelen overgenomen uit TSA 2016 voor De Lijn en luchthavens en TSA 2012 voor NMBS (omwille van geen nieuwe gegevens). Methode: Totaalsubsidie bedrag berekenen, ratio voor toeristisch gebruik berekenen. Beide verbinden zodat we subsidies in rekening kunnen brengen a rato van het toeristische gebruik van de vervoersmiddelen. Voor deze TSA werden de ratio’s overgenomen uit TSA 2016, omwille van arbeidsintensief werk en weinig variatie over 2 jaar. Deelresultaten: De Lijn: Vlaamse overheid geeft een totaal subsidie van 1.08.563.000 euro. Toerismeratio is 3,96%, dus we nemen in totaal 41.127.095 euro aan subsidies op. NMBS en infrabel: Tabel 47: Subsidies 2018 aan de NMBS en aan Infrabel, zoals weergegeven in het Koninklijk Besluit van 21 december 2013 (in euro) en opgesplitst naar aandeel personenvervoer KB 21 december 2013

Totaal bedrag Subsidie

Subsidies voor de exploitatie van de NMBS

Aandeel subsidies relevant voor personenvervoer

1 245 521 000

100%

1 245 521 000

Subsidies voor exploitatie aan Infrabel

155 245 000

85,51%

132 748 598

Investeringssubsidies aan NMBS

601 399 000

100%

601 399 000

Investeringssubsidies aan Infrabel

811 929 000

85,51%

694 273 157

TOTAAL

2 814 094 000

2 673 941 755

Toeristisch aandeel

6,81%

182 095 434

BRON: KB 21 december 2013, aandeel obv TSA 2012, bewerking SV

Vlaamse luchthavens: Tabel 48: Opgenomen kredieten voor subsidies van het departement MOW 2018 (in euro) BEGROTING 2018 : MOW

TOTAAL bedrag

Aandeel toerisme

Werking en investeringssubsidie aan luchthavens Aan luchthaven Antwerpen (LEM)

4 206 000

44,3%

1 863 258

Aan luchthaven Oostende-Brugge (LEM)

7 081 000

37,9%

2 686 230

Aan luchthaven Kortrijk-Wevelgem (NV)

1 713 000

11,6%

198 053

Kapitaaloverdrachten aan luchthaven Oostende-Brugge (LOM)

1 085 000

37,9%

411 603

Kapitaaloverdrachten aan luchthaven Antwerpen (LOM)

2 344 000

44,3%

1 038 392

ALGEMEEN TOTAAL

16 429 000

6 197 535

BRON: begroting MOW, toeristische ratio’s via cijfers van luchthavens, bewerking SV

Resultaat: In totaal 229.420.063 euro aan subsidies voor vervoer, nemen we op omdat ze ten goede komen aan toeristen, waarvan 6.197.535 aan luchtvervoer en 223.222.528 aan vervoer over land.

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 24

2.4 Andere vormen van toerismeconsumptie Wat: Uitgaven aan ‘tourism durables’: duurzame goederen die worden aangekocht met het oog op toerisme. Bronnen: Huishoudbudget enquête of HHBE. Op 20/11/2019 waren nog geen gegevens 2018 beschikbaar, dus gewerkt met HHBE 2016. Methode: Gemiddelde uitgave per Vlaming aan bepaalde duurzame toerismegoederen vermenigvuldigen met aantal Vlamingen. Omdat Vlaamse cijfers niet altijd in detail gekend zijn, wordt het Vlaamse totaalcijfer opgesplitst in detailuitgaven a rato van Belgische detailcijfers. Omdat HHBE 2018 niet beschikbaar is, wordt beroep gedaan op HHBE 2016 en cijfers omgezet naar prijzen 2018. Resultaat: Tabel 49: Totale uitgaven aan duurzame toerismegoederen in het Vlaamse Gewest, in 2018 (in euro en prijzen 2018) Gemiddelde uitgave per persoon per jaar

Categorie

Totale uitgave Vlaams Gewest

Sportkledij voor mannen, vrouwen en kinderen

31,3

205 270 381

Sportschoenen voor mannen, vrouwen en kinderen

46,1

301 980 427

Fototoestellen, camera’s en toebehoren

15,3

100 388 605

Sportuitrusting

16,4

107 432 637

Campinguitrusting Vrije tijd in openlucht (Vliegtuigen, luchtballons, boten, kano, kayak, duikuitrusting, golfwagentje, trampoline, …)

4,6

30 191 694

13,5

88 707 421

31,0

202 905 549

Duurzame goederen voor ontspanning buiten: motorhomes, caravans, aanhangwagens TOTAAL

158,23 1 036 876 713 BRON: HHBE 2016, bewerking SV

2.5 Totaalbeeld TSA-tabel 4 Zie volgende bladzijde.

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 25

Tabel 50: TSA-tabel 4: Totale toerismeconsumptie in het Vlaamse Gewest in 2018 (in euro en prijzen 2018)

ANDERE COMPONENTEN VAN TOERISTISCHE CONSUMPTIE

TOERISME UITGAVEN

BESTEDINGEN

TSA-

TSA-

2e Verblijvers + VFK

TOTAAL Accommodatie 2e verblijven

Subsidies

Duurzame goederen

666 366 647

-

-

2 067 471 949

235 887 620 248 222 976

-

-

-

2 718 684 003

Tabel 1

Tabel 2

Kust

Andere

879 865 329

521 239 972

-

-

1 028 899 739

1 205 673 668

3 Personenvervoer te land (spoor + weg + water)

117 188 631

604 910 736

12 525 877

13 860 010

-

223 222 528

-

971 707 782

4 Personenvervoer door de lucht

968 149 389

1 604 106 544

-

-

-

6 197 535

-

2 578 453 468

1 Accommodatie 2 Voeding- en drankverstrekking

5

Diensten van reisagentschappen, tour operators en gidsen

574 605 876

2 148 224 918

-

-

-

-

-

2 722 830 794

6

Culturele diensten + diensten voor recreatie en sport

126 891 921

132 537 093

2 106 432

2 452 027

-

497 160 948

-

761 148 421

7 Restwaarde participation fee

41 871 450

202 282 780

-

-

-

-

-

244 154 230

8 Andere

625 689 699

749 146 048

352 023 893 373 643 808

-

-

1 036 876 713

3 137 380 162

4 363 162 034

7 168 121 760

602 543 822 638 178 822

666 366 647

726 581 011

1 036 876 713

15 201 830 808

TOTAAL

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 26

3

TSA-TABEL 5: Aanbod van toerisme

Wat: Het aanbod van toerisme, bestaande uit drie componenten • Het aanbod van de in het Vlaamse Gewest geproduceerde toeristische dienstengroepen, in basisprijzen, ongeacht of ze toeristisch worden gebruikt. • Intermediair verbruik van de toeristische producenten, in aankoopprijzen. • Toegevoegde waarde van de toeristische producenten, in basisprijzen. Alle informatie over de toeristische producenten wordt ook steeds in relatie gebracht met het totaal van alle andere producenten zodat de gehele Vlaamse productie in beeld komt. Bronnen: Ingerregionale Input-Outputtabellen (RIOT) en de regionale Aanbod- en Gebruikstabellen (AGT). Vooral de cijfers uit de aanbodtabel en de gebruikstabel (aankoopprijzen) worden gebruikt. De cijfers zijn van toepassing op het jaar 2010 en werden ons aangeleverd voor 143 verschillende bedrijfstakken door het Federaal Planbureau. Omdat bepaalde bedrijfstakinformatie op een hoger detailniveau nodig is dan de RIOT ons kan geven, zullen een aantal variabelen uit deze RIOT versleuteld worden aan de hand van de gedecentraliseerde RSZ-statistiek, juni 2010. Methode en deelresultaten: Toeristische bedrijfstakken in de kolommen: Om te weten welke bedrijfstakken toeristisch zijn, moeten we kijken naar het RMF 2008 en de IRTS 2008. Deze documenten geven een overzicht van de ISIC (rev4) bedrijfstakkencodes die in de TSA moeten worden opgenomen worden als toeristische bedrijfstakken. Deze ISIC-4 codes kunnen we omzetten naar de corresponderende NACE 2008 codes, waarin ook de RIOT 2010 werd opgesteld. We versleutelen de waarde in de RIOT-code tot wat we precies nodig hebben in TSA aan de hand van RSZ-statistiek. Tabel 51: Omzetten ISIC codes uit RMF 2008 naar de bedrijfstakkencodes in de RIOT ISIC rev4

NACE RIOT2008 CODE

TSA- industrie

1

Accommodatie

5510

a) accommodatie muv 5520 tweede verblijven b) accomodatie mbt tweede verblijven

5590 6810

Short term accomodation activities Recreational vehicle parks, trailers parks and campings Other accomodation Real estate activities with own or leased property (related to second homes and timesharing)

2

Voeding- en drankverstrekkers

5610

Real estate activities on a fee or contract basis (related to second homes and timesharing)

5520 5530 5590

100% van 55A

55A

68A

Alles wat niet aan de kust is is teveel, daarnaast ook: 68.202, 68.203 en 68.204: Verhuur en exploitatie van sociale woningen, nietresidentiele gebouwen en terreinen; 68.312 Schatten en evalueren van onroerend goed 68.322 Beheer niet-residentieel onroerend goed

12,54% van 68A

56A

56.21 Catering

91,60% van 56A

49.20 Goederenvervoer per spoor

88,05% van 49A

6810

6830

Restaurants and mobile food service activities

5610

3 4

Personenvervoer via het spoor Personenvervoer over de weg

RESULTAAT

5510

6820 6820

MAAR WAT IS TEVEEL

5629 5630

Other food service activities Beverage serving activities

4911

Passenger rail transport

4922

Other passenger land transport

5629 5630 4910 49A 4931 4932 4939

49B

100% van 49B

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 27

5

6

7

8

9

Personenvervoer over water

Personenvervoer door de lucht

Huur van transportuitrusting

Reisagentschappen, touroperators en gidsen

5011

Sea and coastal passenger water transport

5021

Inland passenger water transport

5110

Passenger air transport

7710

7911 7912 7920

Culturele bedrijven 9000

9102

14,20 van 50A 4,06% van 50B

5010

50A

50.20 Goederenvervoer over zee- en kustwateren

5030

50B

50.40 Goederenvervoer over binnenwateren

5110

51A

51.20 Goederenvervoer door de lucht

91,74% van 51A

7711

77A

77.12 Verhuur en lease van vachtauto's

87,15% van 77A

7911 7912

79A

van 79.12 touroperators mogen enkel de marges (18%) meegenomen worden. 82% van 79.12 is dus teveel

85,41% van 79A

Renting and leasing of motor vehicles

Travel agency activites Tour operator activities Other reservation service activities Creative, arts and entertainment activities

7990 9001 9002 9004 9003

100% van 90A

90A

Museum activities and operation of historical sites and buildings

9102 91A

90.01 Bibliotheken en archieven

49,36% van 91A

9103 9103

10

Sport- en recreatiebedrijven

9200

Botanical and zoological gardens and nature reserve activities Gambling and betting activities

9311

Operation of sports facilities

9104 100% van 92A

9200 92A

9311

9319 9321 9329 7721

11 Kleinhandel in landspecifieke karakteristieke toerisme-goederen 12 Landspecifieke toerisme bedrijven

Other sports activities Operation of amusement parks and theme parks Other amusement and recreation activities nec Renting and leasing of recreational and sports goods

9313 9319

93A

91.12 Activiteiten van sportclubs

86,34% van 93A1

9321 9329 7721

77B

Bestaat niet op 4digit: kleinhandel in gespecialiseerde winkels: 47.640 47A in sport- en kampeerartikelen - in souvenirs, ambachtelijke producten en 47.786 religieuze artikelen 8230 Organization of conventions and trade shows

8230

82A

77.22 Verhuur van video, dvd's en cd's 77.29 Verhuur en lease van andere consumentenartikelen

13,69% van 77B

Bijna alles is te veel, enkel deze twee codes opnemen.

2,00% van 47A

82.1 Administratieve en ondersteunen-de activiteiten voor kantoren 82.2 Callcenters 82.9 Zakelijke dienstverlening, n.e.v.

7,30% van 82A

Toeristische producten en diensten in de rijen: Om te weten wat toeristische producten en diensten zijn, kunnen we opnieuw beroep doen op het RMF 2008 en de IRTS 2008. Hierin staat een overzicht van de CPC2008 productcodes van die producten die internationaal als toeristisch beschouwd worden en die worden gegroepeerd in categorieën die ongeveer overeenkomen met de bedrijfstakken. Deze CPC-codes kunnen TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 28

omgezet worden naar de CPA-codes 2008, die we dan weer omzetten naar de RIOT-codes. We versleutelen de waarde in de RIOT-code tot wat we precies nodig hebben in TSA aan de hand van RSZ-statistiek. Tabel 52: Omzetten CPC codes uit RMF 2008 naar de productcodes in de IOT

TSA- producten

1

Accommodatie a) accommodatie muv tweede verblijven

b) accomodatie mbt tweede verblijven

2

Voeding- en drankverstrekking

3

Personenvervoer via het spoor

4

Personenvervoer over de weg

5

6

Personenvervoer over water

Personenvervoer door de lucht

CPC-code 2008 63111 63112 63113 63114 63120 63130 63210 63290 72111 72211 72213 72221 72223 63310 63320 63399 63400 64131 64210 64111 64112 64113 64114 64115 64116 64117 64118 64119 64132 64221 64222 64223 66011 64121 64122 64129 64133 64231 64232 64239 64134 64241 64242 64243 64244 64250

CPAcode 2008 55.10.10 55.20.19 55.20.12 55.20.11 55.30.11 55.30.12 55.90.11 55.90.13 55.90.19 68.20.11 68.32.11 68.32.12 68.31.11 68.31.12 56.10.11 56.10.12 56.10.13 56.10.19 56.30.10 49.10.11 49.10.19 49.31.10 49.31.21 49.31.22 49.39.13 49.32.11 49.32.12 49.39.35 49.39.33 49.39.20 49.39.39 49.39.32 49.39.11 49.39.12 49.39.34 49.39.31 50.30.11 50.30.12 50.30.19 50.30.13 50.10.11 50.10.12 50.10.19 51.10.15 51.10.11 51.10.12 51.10.13 51.10.14 51.22.11

RIOTCODE

MAAR WAT IS TEVEEL

RESULTAAT

100% van 55A1

55A

Alles wat niet aan de kust is, is teveel, daarnaast ook:

68A

- 68.202; 68.203 en 68.204: Verhuur en exploitatie van sociale woningen, niet-residentiele gebouwen en terreinen -68.312 Schatten en evalueren van onroerend goed -68.322 Beheer niet-residentieel onroerend goed

56A

12,54% van 68A

88,00% van 56A

56.210 Catering 56.290 Overige eetgelegenheden

49A

88,05% van 49A

49B

100% van 49B

50B

50.400 Goederenvervoer over binnenwateren

4,06% van 50B

50A

50.200 Goederenvervoer over zee- en kustwateren

14,20% van 50A

51A

51.210 Goederenvervoer door de lucht

91,74% van 51A

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 29

7 8

9

Huur van transportuitrusting Diensten v reisagentschappen, touroperators en gidsen

Cultuurdiensten

10 Recreatie-en sportdiensten

73111

77.11.10

85511 85512 85513 85514 85519 85521 85522 85523 85524 85539 85540 85550 85561 85562 96220

79.11.11 79.11.12 79.11.13 79.11.14 79.11.19 79.11.21 79.90.31 79.11.22 79.11.23 79.90.39 79.12.11 79.90.20 79.90.11 79.90.12 90.02.11

96310

90.01.10

96411 96412 96421 96422 96929

91.02.10 91.03.10 91.04.11 91.04.12 92.00.11 92.00.12 92.00.13 92.00.19 92.00.29 93.11.10 93.19.19 93.21.10 93.29.22 93.29.11 93.29.19 93.29.21 93.29.29 47.640

96520 96590 96910 96930 96990

11 Kleinhandel in landspecifieke toerismegoederen 12 Diensten van landspecifieke toerisme bedrijven

Niet omschreven, zelf kiezen

47.786

85961

82.30.11

85962

82.30.12

77A

77.120 Verhuur en lease van vrachtauto's

87,15% van 7A

100% van 79A

79A

90A

90.02.12 Promotie en organisatie van uitvoeringen 90.03 Scheppende kunsten 90.04 Exploitatie van zalen

39,06% van 90A

91A

91.01 Bibliotheken en archieven

49,36% van 91A

92.00.14 online kansspelen 92A 92.00.21 online bookmakers

93A

47A

100% van 92A

93.12 Sportclubs 93.13 Fitnesscentra 93.191 Activiteiten van sportbonden en federaties 19.192 Zelfstandig werkende sportbeoefenaars

75,08% van 93A

Bijna alles is teveel, enkel deze twee codes opnemen

2% van 47A

82.1 Administratieve en ondersteunende activiteiten voor kantoren 82.2 Callcenters 82.9 Zakelijke dienstverlening, niet elders vermeld

7,30% van 82A

Deze aandelen nemen we over uit de RIOT, met name uit de aanbodtabel. We werken daarbij met een dubbele correctie: in cellen waar zowel in de rijen als in de kolommen slechts een deel van het aanbod mag openomen worden, wordt twee keer het aandeel in rekening gebracht: zowel dat van de bedrijfstak als van de productgroep. Het intermediair verbruik en de toegevoegde waarde per kolom: Deze worden afgeleid uit de gebruikstabel (tegen aankoopprijzen). We nemen hiervoor de RIOT-codes en de percentages van de bedrijfstakken over, zoals bepaald in tabel 51. Resultaat: Totaal TSA-tabel 5 In het geel gearceerde vak kan de totale bruto toegevoegde waarde van toeristische bedrijfstakken worden afgelezen. TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 30

Tabel 53: TSA-tabel 5: Het aanbod van toeristische en andere producten en diensten in toeristische en andere bedrijfstakken in het Vlaamse Gewest in 2018 (in euro en in prijzen 2018) TOERISTISCHE BEDRIJFSTAKKEN

1a

1b

4

5

6

7

8

9

10

11

12

KleinOrganisaSport- en handel tie recreatie souvenirs, congres en bedrijven sport en beurzen kampeer

TOTAAL

a) Accomm.

1 141 106 199

0

220 303 433

0

0

0

0

0

0

254 076

148 019

0

0 1 361 811 727

b) Acco.(TV)

1 645 131

135 813 332

213 876

0

0

0

0

0

0

37 481

2 261 895

0

0

0 5 973 669 022

0

0

0

10 085 259

0

0

11 612 241

56 455 021

7 094

960 252 257

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0 2 127 423 863

0

2 Voeding- en

drankverstr. 3 Pers.vervoer via het spoor 4 Pers.vervoer over de weg 5 Pers.vervoer over water 6 Pers.vervoer door lucht 7 Huur transportuitr. 8 Reisag., Tour. en gidsen 9 Cultuurdiensten 10 Recreatie en sportdiensten 11 Kleinhandel souvenirs, sport, kamp. 12 Diensten org. congres en beurzen 13

3

AccommoPersonenReisagentPersonen- PersonenPersonenhuur van datie mbt Voeding- en vervoer schappen, Culturele vervoer via vervoer over vervoer door transporttweede drankover touropera- activeiteiten het spoor de weg lucht uitrusting verblijven water tors + gidsen

Accommodatie-

1

2

Andere

145 218 128

ANDERE BEDRIJFSTAKKEN

ALGEMEEN TOTAAL (in basisprijzen)

22 168 459

1 383 980 186

139 971 715

1 191 302 965

1 331 274 680

0 6 197 046 763

611 831 602

6 808 878 365

0

0

960 252 257

130 319 308

1 090 571 565

0

0

0 2 069 913 079

1 278 064

2 071 191 143

0

0

0

0

87 008 366

619 406 469

706 414 835

61 614 043

0

0

0

0 2 189 037 907

389 415 561

2 578 453 467

332 696

0

0

0

0 1 841 128 484

794 269 428

2 635 397 912

39 365 300

0

0

0 2 334 449 217

388 381 577

2 722 830 794

0

0

0

0

0

0

0 2 069 913 079

0

0

0

0

0 87 008 366

0

0

0

0

0

0

0

0

0

666 235

0

0 1 840 129 554

49 924

0

0

0

24 018 678

0

0

0 2 271 015 315

3 924 283

0

2 461 127

0

0

0

0

0

7 817 566

382 324 121

1 537 595

50 196

0

398 114 888

292 435 255

690 550 143

10 438 447

0

9 515 758

0

0

0

0

0

0

812 499

850 761 945

0

0

871 528 648

311 420 979

1 182 949 628

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2 258

114 008

5 710 727

0

5 826 993

284 296 675

290 123 668

14 738

0

2 654 206

0

0

0

0

0

0

491 659

144 317

12 604 17 732 128

21 049 652

275 531 508

296 581 160

82 212 970

964 593 452

931 310 991

230 236 231

42 752 533 570 192 760

207 756 454

319 383 507

85 898 975

623 523 647

410 390 974 340 169 044 255 427 800 5 063 849 336

493 412 877 432 498 476 726 769

TOTALE OUTPUT 1 384 609 820 1 100 406 784 7 140 128 412 1 190 488 488 2 137 350 525 657 201 126 2 345 265 576 2 159 513 061 2 426 678 595 1 058 423 281 1 321 813 774 345 949 664 273 159 927 23 540 989 034 498 724 935 281 522 265 924 315 (basisprijzen) INTERMEDIAR 698 250 758 513 895 909 4 530 389 093 739 238 510 969 444 427 552 774 612 1 980 385 227 900 857 415 2 062 921 598 603 172 484 741 176 724 163 766 188 171 303 995 14 627 576 941 297 942 928 934 312 570 505 874 VERBRUIK (aankoopprijzen) TOEGEVOEGDE 686 359 062 586 510 875 2 609 739 320 451 249 978 1 167 906 098 104 426 514 364 880 349 1 258 655 646 363 756 997 455 250 798 580 637 049 182 183 477 101 855 932 8 913 412 093 200 782 006 348 209 695 418 441 WAARDE (basisprijzen)

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 31

3

TSA-tabel 6: Aanbod en verbruik van toerisme

Wat: TSA-tabel 6 brengt de informatie uit de voorgaande TSA-tabellen samen. Ze wordt opgemaakt door de samenvattende tabel van de consumptie, met name TSA-TABEL 4 te koppelen aan TSA-TABEL 5 die het aanbod meet. Daarenboven wordt de nodige informatie toegevoegd om de overgang te kunnen maken tussen de output aan basisprijzen (in TSA-tabel 5) en de consumptie tegen aankoopprijzen (in TSA-tabel 4). Bron: Alle bronnen uit TSA-Tabel 4 en TSA-Tabel 5, aangevuld met informatie uit de RIOT Methode: Het totale aanbod gekoppeld aan de totale consumptie (beide aan aankoopprijzen) van de verschillende toeristische producten en diensten. • In de eerste plaats wordt het totale aanbod aan aankoopprijzen berekend op basis van het totaalbedrag per rij vermeld in TSA-tabel 5 te vermeerderen met de cijfers bekomen in drie kolommen van blok 2: import, belastingen min subsidies en de marges. o Import: Enkel de invoer meetellen van producten die daadwerkelijk hier worden aangekocht door toeristen. Zoals in de TSA 2008 nemen we daarom enkel de invoer op voor de rij ‘andere producten en diensten’. De juiste cijfers kunnen we uit de RIOT halen. o Belastingen – subsidies: Per rij halen we deze gegevens uit de RIOT, we werken uiteraard met de verdeelsleutels op de rijen, zoals toegepast bij TSA-tabel 5. o Transport- en handelsmarges: Gezien er enkel in de laatste groep producten (andere) marges zitten en het totaal van de marges nul is, wordt deze kolom niet apart gepubliceerd. In elke rij staat er immers een cijfer nul, zodat er geen invloed is op de totale output aan aankoopprijzen. • In de tweede plaats wordt de totale toeristische consumptie per product (dus per rij) overgenomen uit de totalen in TSA-tabel 4. • In de derde kolom wordt ten slotte de toerismeratio bepaald op basis van beide voorgaande cijfers. De toerismeratio is immers gelijk aan de totale toeristische consumptie gedeeld door het totale aanbod van een bepaald product of een bepaalde dienst. Hierbij moeten we dus wel benadrukken dat we door het onderaanbod aan informatie betreffende de consumptie van sommige goederen en diensten, voor enkele categorieën de ratio zelf zullen invoegen, onafhankelijk van de gemeten waarden aan consumptie. Het gaat om het invoegen van een 100%-ratio voor de reisagentschappen, touroperators en gidsen en voor van het personenvervoer door de lucht. Deze toerismeratio’s worden daarna in de volledige rij overgenomen. Voor elke rij (product of dienst) wordt dus deze ratio gebruikt om in elke kolom van een bepaalde rij het toeristisch aandeel van de output te berekenen. We gaat dan uit van de assumptie dat de productspecifieke toerismeratio gelijk is voor alle bedrijfstakken die dit product produceren. Deze aandelen worden dan nadien per bedrijfstak opgeteld (kolom) om te komen tot het toeristisch aandeel van de output, het intermediair verbruik en de toegevoegde waarde. Enige uitzondering in deze is dat we bij de accommodatie een ratio van 101% uitkomen. Dat betekent dat er meer verbruik is in de sector, dan dat er aanbod is. Vermoedelijk gaat het om uitgaven in het logies, maar die gaan naar eten en drinken in bijvoorbeeld het hotel. We rekenen dan ook 100% toe aan de diensten voor accommodatie, de overige 1% uitgaven verschuiven we extra naar de voeding en drankverstrekking. Resultaat: Totaal TSA-Tabel 6 Omwille van de breedte van de tabel geven we enkel het rechterdeel mee (waar de belangrijkste berekeningen van bovenstaande cijfers getoond worden). De andere cijfers (details per bedrijfstak) kunnen opgevraagd worden. De totalen per bedrijfstak en het relatieve belang van de bedrijfstakken in de toegevoegde waarde worden hieronder wel weergegeven. In het geel gearceerde vak kan de totale bruto toegevoegde waarde van toeristische bedrijfstakken worden afgelezen. De groene vakken zijn de deelcijfers van de directe bruto toegevoegde waarde van toerisme. Het cijfer in het oranje vak heb je nodig om om te zetten naar bruto binnenlands product. TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 32

Tabel 54: TSA-TABEL 6 (rechterdeel): Totale aanbod en toeristische consumptie in het Vlaamse Gewest in 2016, uitgedrukt euro en prijzen 2018

TOTAAL TOERISTISCHE BEDRIJFSTAKKEN

ANDERE BEDRIJFSTAKKEN

Output

Toerisme Aandeel

…

1 361 811 727

1 361 811 727

22 168 459

22 168 459

…

139 971 715

70 062 538

1 191 302 965

…

6 197 046 763

2 489 975 019

…

4 958 302 186

…

TOTALE TOERISTISCHE CONSUMMPTI E (TSA-TABEL 4)

TOERISMERATIO per product of dienst (in %)

Toerisme Aandeel

Output

Toerisme Aandeel

1 383 980 186

0

0

0

0

1 383 980 186

1 383 980 186

100

596 304 109

1 331 274 680

0

0

0

0

1 331 274 680

666 366 647

50

611 831 602

245 834 099

6 808 878 365

0

0

0

0

6 808 878 365

2 735 809 118

40

803 363 660

1 545 273 268

250 371 264

6 503 575 455

0

0

-506 265 566

-82 027 142

5 997 309 889

971 707 782

16

2 189 037 907

2 189 037 907

389 415 561

389 415 561

2 578 453 467

0

0

0

0

2 578 453 467

2 578 453 468

100

…

2 334 449 217

2 334 449 217

388 381 577

388 381 577

2 722 830 794

0

0

0

0

2 722 830 794

2 722 830 794

100

…

1 269 643 537

468 405 401

603 856 234

222 778 688

1 873 499 771

0

0

189 642 908

69 964 332

2 063 142 679

761 148 421

37

…

21 049 652

17 328 686

275 531 508

226 825 545

296 581 160

0

0

0

0

296 581 160

244 154 230

82

8 Andere

…

5 069 676 329

20 164 255

493 697 174 108

1 963 643 237

498 766 850 437

9 284 022 395

36 926 498

788 796 911 407

3 137 380 162

0,4

TOTALE OUTPUT (basisprijzen)

…

23 540 989 034

9 754 598 410

498 724 935 281

4 305 722 538

522 265 924 315

TOTAAL INTERMEDIAR VERBRUIK (aankoopprijzen)

…

14 627 576 941

6 061 178 592

297 942 928 934

2 572 278 812

312 570 505 874

TOTALE TOEGEVOEGDE WAARDE (basisprijzen)

…

8 913 412 093

3 693 419 818

200 782 006 348

1 733 433 726

209 695 418 441

1b) Accommodatie mbt tweede verblijven 2 Voeding- en drankverstrekking 3 Personenvervoer (muz door de lucht) 4 Personenvervoer door de lucht 5 Diensten van reisagentschappen , tour operators en gidsen 6 Culturele diensten + diensten voor recreatie en sport 7 Diensten voor organisatie van congressen en beurzen

Toerisme Aandeel

TOTALE VLAAMSE OUTPUT (aan aankoopprijzen)

Output

1a) Accommodatie

Output

BELASTINGEN SUBSIDIES op producten (geprod. in vla of import)

IMPORT

ALGEMEEN TOTAAL (aan basisprijzen)

280 746 038 576 1 116 646 172

24 863 688

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 33

Tabel 55: Toegevoegde waarde van toerisme in het Vlaamse Gewest in 2018, per bedrijfstak Toegevoegde waarde van het toeristisch aanbod = Bruto toegevoegde waarde van de toeristische bedrijfstakken

Toegevoegde waarde van het toeristisch verbruik = Directe bruto toegevoegde waarde van toerisme

TOERISTISCHE BEDRIJFSTAKKEN 8,9 miljard euro = 100% 7,7%

ALLE BEDRIJFSTAKKEN 210 miljard euro = 100% 0,3%

Accommodatie tweede verblijven

6,6%

0,3%

1,4%

1,0%

Voeding en drankverstrekking

29,3%

1,2%

36,2%

24,6%

Personenvervoer over weg + spoor + water

33,5%

1,4%

15,1%

10,3%

Personenvervoer door de lucht

4,1%

0,2%

9,9%

6,7%

Reisagentsch., touroperators en gidsen

4,1%

0,2%

9,8%

6,7%

Culturele bedrijven

5,1%

0,2%

3,0%

2,1%

Bedrijven voor recreatie en sport

6,5%

0,3%

5,6%

3,8%

Kleinhandel souvenirs, sport en kampeer

2,0%

0,1%

0,03%

0,02%

Organisatie van congressen en beurzen

1,1%

0,05%

0,22%

0,15%

Niet van toepassing

95,7%

Niet van toepassing

31,9%

Accommodatie

Andere bedrijfstakken

4

TOERISTISCHE BEDRIJFSTAKKEN 3,7 miljard euro = 100% 18,6%

ALLE BEDRIJFSTAKKEN 5,4 miljard euro = 100% 12,6%

TSA-tabel 7

Wat: In TSA-tabel 7 wordt de tewerkstelling in de toeristische sector in beeld gebracht. Bronnen: Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ), Gedecentraliseerde statistiek, momentopname 30 juni 2018; Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ), Telling van de verzekeringsplichtigen, momentopname 31 december 2018. Methode: Voor een uitgebreide methodologische uitleg verwijzen naar het rapport over tewerkstelling in de toeristische sector (Weekers, 2013b). Voor de loontrekkende tewerkstelling beschikken we over gegevens op NACE 5digit, waardoor we de cijfers rechtstreeks kunnen overnemen voor alle NACEcodes die onder toerisme vallen. Voor de zelfstandigen werken we met activiteitencodes. De beroepencodes die voor de sector toerisme belangrijk zijn, zijn CODE 407: Horeca; CODE 408: Vermakelijkheden; CODE 409: Foorkramers en CODE 510: Vrije beroepen in de kunst. Voor een aantal toeristische activiteiten zullen we geen cijfers hebben, omdat deze activiteiten in een veel grotere beroepengroep wordt opgenomen in de RSVZ-cijfers. Resultaat : zie volgende bladzijde

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 34

TABEL 56: TSA-tabel 7: De totale tewerkstelling van loontrekkenden en zelfstandigen en helpers in de sector toerisme in het Vlaamse Gewest, naar geslacht en regime in 2018. LOONTREKKEND – RSZ % man Accommodatie Hotels en motels Overig logies voor kortstondig verblijf Accommodatie mbt tweede verblijven (in de kustgemeenten) Handel in en verhuur van onroerend goed Beheer en bemiddeling onroerend goed Voeding en drankverstrekkers Restaurants, fast-food zaken, snackbars, frituren Cafés, discotheken, dancings e.d. Personenvervoer Personenvervoer per spoor Personenvervoer over de weg Overig personenvervoer te land, n.e.g. Personenvervoer over water Personenvervoer door de lucht Huur van transportuitrusting Reisbureaus, reisorganisatoren, reserveringsbureaus ed. Diensten voor cultuur Productie, exploitatie, beheer en diensten scheppende en uitvoerende kunst Musea en monumentenzorg, botanische tuinen, dierentuinen e.d Diensten voor sport- en recreatie Verhuur van sport- en kampeerartikelen Beheer en exploitatie van sportcentra en overige sportactiviteiten Kermisattracties, pretparken en overig amusement Kansspelen, recreatieparken en overige activiteit ivm recreatie Kleinhandel van landspecifieke, karakteristieke toerismegoederen Sport- en kampeerartikelen, souvenirs en ambachtelijke prod. Niet toerisme karakteristieke bedrijven: Organisatie congres/beurs TOTAAL TOERISTISCHE BEDRIJFSTAKKEN Aandeel toeristische bedrijfstakken in totale tewerkstelling

38,4 42,9 31,5 26,9 34,5 26,4 50,9 52,0 44,1 76,7 85,7 83,3 82,7 70,0 48,3 56,1 28,1 54,3 55,1 53,1 54,9 77,0 50,8 56,5 63,6

RSZPPO

% % % % Totaal in Totaal in vrouw voltijds deeltijds speciaal Jobs jobs 61,6 51,3 38,7 9,9 13 986 69 57,1 59,2 29,4 11,4 8 527 68,5 39,1 53,3 7,6 5 459 73,1 47,1 52,9 0,0 996 8 65,5 41,4 58,6 0,0 58 73,6 47,4 52,6 0,0 938 49,1 36,3 35,1 28,6 59 124 48,0 38,3 34,8 26,9 51 266 55,9 23,2 37,1 39,7 7 858 23,3 73,5 25,8 0,7 34 072 14,3 81,3 18,7 0,0 8 630 16,7 72,4 27,1 0,5 13 661 17,3 63,6 32,7 3,7 4 226 30,0 64,0 29,1 6,9 203 51,7 68,2 31,8 0,0 5 157 43,9 82,3 17,4 0,4 2 195 71,9 66,0 33,8 0,2 4 150 577 45,7 66,2 32,0 1,8 6 627 3 619 44,9 66,6 30,7 2,7 4 105 46,9 65,7 34,0 0,3 2 522 45,1 57,7 35,5 6,8 7 874 4 504 23,0 77,6 22,4 0,0 183 49,2 50,6 42,4 7,0 4 975 43,5 64,5 27,9 7,6 1 039 36,4 72,5 21,1 6,4 1 677

48,7

51,3

62,3

37,2

0,5

2 921

49,8

50,2

71,8

17,5

10,7

1 458

55,7 6,1

44,3 5,1

52,3

32,9

14,8

131 208 8 777 6,0

ZELFSTANDIGEN EN HELPERS - RSVZ % % Na TOTAAL in TOTAAL in % % % BijHoofdpensioe jobs (excl jobs (incl man vrouw beroep beroep n best. ) best.)

57,0

43,0

73,7

19,0

7,3

27,316

36,731

67,7

32,3

38,9

55,5

5,6

10 956

12 289

62,8

37,2

48,9

41,6

9,5

5 058

5 790

60,3 8,4

39,7 9,1

64,0 5,5

29,5 9,0

6,5 5,7

43 330 8,7

54 810 8,0

BRON: Toerisme Vlaanderen obv RSZ, RSZPPO, RSVZ, bewerking SV.

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 35

DEEL II: SCHATTING TSA BRUSSELSE HOOFDSTEDELIJKE GEWEST

1. TSA-tabellen 1 en 2 Wat : • •

TSA-tabel 1: inkomend toerisme of niet-Brusselse toeristen in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. TSA-tabel 2 intern toerisme of Brusselse toeristen in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest

Voor deze schatting werd beslist om beide tabellen samen op te maken en dus geen onderscheid te maken tussen inkomende en interne toeristen. Dat maakt dat we de uitgaven moeten kennen van alle toeristen in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. We splitsen wel op in Belgen en buitenlandse toeristen. Dit is niet noodzakelijk voor de Brusselse TSA, maar handig om te gebruiken indien men bijvoorbeeld een Belgische TSA wil maken op basis van de gegevens in dit rapport. Bronnen: Kunststedenonderzoek 2011 en 2018, Toerisme in cijfers 2018, MICE 2013. Methode en deelresultaten: Dagtoeristen met het motief ontspanning: Gegevens kunnen we rechtstreeks halen uit het kunststedenonderzoek 2011 (volumes) en 2018 (uitgaven). Tabel 57: Bestedingen door dagtoeristen in 2018 in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest, voor het motief ontspanning, naar herkomst en bestedingscategorie. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon en in het totaal (prijzen 2018). BELGEN

BUITENLANDERS

VOLUME

3 703 227 Totaal uitgaven

1 366 773

BESTEDINGEN (euro)

Pp pn

Maaltijden en drank

25

92 580 675

32

43 736 736

Transport ter plekke

6

22 219 362

12

16 401 276

Attracties en ontspanning

19

70 361 313

23

31 435 779

Andere uitgaven: shopping

37

137 019 399

34

46 470 282

87

0 322 180 749

101

Andere uitgaven : andere TOTAAL

Pp pn

Totaal uitgaven

0

0 138 044 073

BRON: Kunststedenonderzoek 2011 en 2018, bewerking SV

Dagzakentoeristen: Methode analoog aan deze voor de TSA Vlaams Gewest. Tabel 58: Bestedingen door dagzakentoeristen in 2018 in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest, voor motief MICE, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (prijzen 2018). BELGEN VOLUME BESTEDINGEN (euro)

NEDERLAND

FR+DUI+VK

Pp pn

6 376 900 Totaal uitgaven

Maaltijden en drank Transport ter plekke Cultuur

18,95 10,51

120 870 183 67 002 108

0,0 7,0

0 140 873

16,2 13,8

0,00

0

0,0

0

0,0

0

Recreatie en ontspanning

0,00

0

0,0

0

0,1

13 217

Restwaarde part fee

13,97

89 111 570

43,0

866 411

2,8

639 931

Andere uitgaven

2,49

15 856 953

11,5

232 699

10,0

2 274 475

45,92

292 840 814

61,5

TOTAAL

Pp pn

20 148 Totaal uitgaven

Pp pn

228 001 Totaal uitgaven 3 690 332 3 140 600

1 239 983 42,8 9 758 554 BRON: MICE 2013, TIC 2018, bewerking SV

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 36

Tabel 59: Bestedingen door dagzakentoeristen in 2018 in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest, voor het motief ‘andere zaken’, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018). BELGEN VOLUME BESTEDINGEN (euro)

NEDERLAND

FR+DUI+VK 97 650

Pp pn

2 355 313 Totaal uitgaven

Maaltijden en drank Transport ter plekke Cultuur

11,4 6,3

26 786 099 14 848 369

0,00 4,20

0 40 540

9,71 8,26

948 314 807 048

0,00

0

0,0

0

0,0

0

Recreatie en ontspanning

0,00

0

0,0

0

0,03

3 396

Restwaarde part fee

0,0

0

0,00

0

0,00

0

Andere uitgaven

1,5

3 514 067

6,93

66 966

5,99

584 478

19,2

45 148 536

11,13

TOTAAL

Pp pn

9 663 Totaal uitgaven

Pp pn

Totaal Uitgaven

107 506 24,0 2 343 237 BRON: MICE 2013, TIC 2018, bewerking SV

Verblijfstoeristen voor het ontspanningsmotief: De volumes halen we rechtstreeks uit Toerisme in Cijfers, voor bestedingen doen we een beroep op het kunststedenonderzoek 2018. Tabel 60: Bestedingen door verblijfstoeristen in 2018 in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest, voor het motief ontspanning, naar herkomst en bestedingscategorie. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon en in het totaal (prijzen 2018). BELGEN

BUITENLANDERS

VOLUME

679 030

BESTEDINGEN (euro)

Pp pn

2 758 871

Totaal uitgaven

Pp pn

Totaal uitgaven

Logies

56

38 025 680

51

140 702 421

Maaltijden en drank

48

32 593 440

42

115 872 582

9

6 111 270

10

27 588 710

Attracties en ontspanning

14

9 506 420

14

38 624 194

Andere uitgaven: shopping

35

23 766 050

15

41 383 065

-

-

162

110 002 860

Transport ter plekke

Andere uitgaven : andere TOTAAL

-

-

132

364 170 972

BRON: Kunststedenonderzoek 2018, TIC 2018, bewerking SV

Verblijfszakentoeristen: Methode analoog aan deze voor de TSA Vlaams Gewest. Tabel 61: Bestedingen door verblijfstoeristen in 2018 in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest, voor motief MICE, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (prijzen 2018). BELGEN VOLUME BESTEDINGEN (euro) Logies Maaltijden en drank Transport ter plekke Cultuur Recreatie en ontspanning Restwaarde part fee Andere uitgaven TOTAAL

BUURLANDEN

NIET-BUURLANDEN 1 257 104 Pp pn Totaal Uitgaven

Pp pn

601 361 Totaal uitgaven

Pp pn

713 632 Totaal uitgaven

107,4

64 591 817

136,9

97 700 618

124,1

156 016 569

43,2 8,2

25 956 122 4 924 690

47,2 13,4

33 702 115 9 592 603

52,6 20,3

66 099 707 25 541 230

0,3

207 211

0,3

235 538

3,7

4 711 611

0,00

0

0,1

84 313

0,3

406 801

15,8

9 513 377

12,6

8 962 437

4,3

5 343 156

38,6

23 228 339

16,6

11 828 217

30,6

38 501 699

213,6

128 421 557

227,2

162 105 841 236,0 296 620 773 BRON: MICE 2013, TIC 2018, bewerking SV

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 37

Tabel 62: Bestedingen door verblijfstoeristen in 2018 in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest, voor het motief ‘andere zaken’, opgesplitst naar herkomst en bestedingscategorie. Uitgedrukt in euro, in gemiddelde prijs per persoon per nacht en in het totaal (in prijzen 2018). BELGEN

BUURLANDEN

NIET-BUURLANDEN 487 640

VOLUME BESTEDINGEN (euro)

Pp pn

209 174 Totaal uitgaven

Pp pn

286 249 Totaal uitgaven

Pp pn

Logies

64,4

13 480 351

82,1

23 513 551

74,5

36 311 993

Maaltijden en drank Transport ter plekke Cultuur

25,9 4,9

5 417 058 1 027 786

28,3 8,1

8 111 068 2 308 646

31,5 12,2

15 384 341 5 944 580

0,2

43 245

0,2

56 687

2,2

1 096 601

Recreatie en ontspanning

0,0

0

0,1

20 291

0,2

94 681

Restwaarde part fee

0,0

0

0,0

0

0,0

0

2 846 690

18,4

8 961 057

Andere uitgaven TOTAAL

23,2

4 847 768

9,9

118,6

24 816 208

128,8

Totaal Uitgaven

36 856 934 139,0 67 793 254 BRON: MICE 2013, TIC 2018, bewerking SV

De uitgaven aan personenvervoer door de lucht en aan diensten van reisagentschappen, touroperators en gidsen: Methode analoog aan Vlaamse TSA. Niet op te splitsen naar motief. Wel naar herkomst. Voor personenvervoer door de lucht gaat het om 153.989.464 euro door Belgen en 22.397.857 door buitenlanders. Bij reisbureaus, touroperators en gids om 781.121.726 door Belgen en 48.801.652 door buitenlanders.

Resultaat: Totaal TSA-Tabel 1 en 2: zie volgende pagina

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 38

Tabel 63: TSA-tabellen 1 en 2: bestedingen door verschillende groepen toeristen in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest in 2018, in euro en prijzen 2018.

BELGEN

BUITENLANDERS

Ontspanning

Ontspanning

BELGEN Dagzaken

BUITENLANDERS Verblijfszaken

Dagzaken

Verblijfszaken

BESTEDINGEN

TOTAAL dagtoeristen

1 Accommodatie 2

3

4

5

6

7

Voeding- en drankverstrekking Personenvervoer te land (spoor + weg + water) Personenvervoer door lucht Reisagentschappe n, tour operators en gidsen Culturele diensten + diensten voor recreatie en sport Restwaarde participation fee

8 Andere TOTAAL

verblijfstoeristen

dagtoeristen

verblijfstoeristen

MICE

ANDERE

MICE

ANDERE

MICE

ANDERE

MICE

ANDERE

-

38 025 680

-

140 702 421

-

-

64 591 817

13 480 351

-

-

253 717 186

59 825 544

570 343 000

92 580 675

32 593 440

43 736 736

115 872 582

120 870 183

26 786 099

25 956 122

5 417 058

3 690 332

948 314

99 801 822

23 495 410

591 748 773

22 219 362

6 111 270

16 401 276

27 588 710

67 002 108

14 848 369

4 924 690

1 027 786

3 281 473

847 588

35 133 833

8 253 226

207 639 692

70 361 313

9 506 420

31 435 779

38 624 194

0

0

207 211

-

-

-

-

89 111 570

-

9 513 377

137 019 399

23 766 050

46 470 282

41 383 065

15 856 953

3 514 067

23 228 339

322 180 749

110 002 860

138 044 073

364 170 972

292 840 814

45 148 536

128 421 557

43 245

1 268 260

0

176 387 321

0

829 923 377

13 217

3 396

5 438 262

156 901 297

1 506 342

-

14 305 593

4 847 768

2 507 174

651 444

50 329 916

11 807 748

361 382 206

24 816 208

10 998 537

2 450 743

458 726 613

104 650 188

2 002 451 850

114 436 882

1 006 310 698

3 008 762 547

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 39

2. TSA-TABEL 4 Wat: Totale toeristische consumptie: • Toerisme-uitgaven TSA-tabel 1 en TSA-tabel 2 • Waarde van de accommodatie in eigen vakantiehuizen • Sociale overdrachten die maken dat toeristen minder betalen dan de werkelijke kostprijs • Andere vormen van toerismeconsumptie die niet elders zijn opgenomen. Anders dan in de Vlaamse TSA, worden in de Brusselse TSA geen gegevens ingevoegd met betrekking tot de uitgaven door toeristen in tweede verblijven en voor de tegenwaarde van accommodatie in tweede verblijven. Er werd beslist niets mee te nemen van tweede verblijven in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. Deze gegevens zijn immers niet beschikbaar en daarenboven vermoeden we dat er slechts weinig tweede verblijven in het Brussels Hoofdstedelijke Gewest zijn. De andere componenten (sociale overdrachten en duurzame goederen) nemen we wel op. Omdat het opzoeken en berekenen van deze cijfers een erg tijdrovende taak is, werden deze niet geteld voor het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest maar wel geschat. Bronnen: Zie TSA-tabel 1 en 2, TSA Vlaamse Gewest, Huishoudbudgetenquête 2016 Methode: Tabel 1 en 2: zie hiervoor Subsidies: Schatting aan de hand van de verhouding in het Vlaamse Gewest tussen de bestedingen in bepaalde uitgavencategorieën in TSA-tabellen 1 en 2 en de bedragen opgenomen aan subsidies in die categorie. Duurzame goederen: Voor de uitgaven aan duurzame goederen werd het gemiddelde bedrag per Vlaming vermenigvuldigd met het aantal inwoners in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest. Resultaat: Tabel 64: TSA-tabel 4: Totale toerismeconsumptie in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest in 2018, in euro en prijzen 2018. TSA-tabellen 1 en 2 1 2 3 4 5

Accommodatie Voeding- en drankverstrekking Personenvervoer over spoor + weg + water Personenvervoer door de lucht Diensten van reisagentschappen, touroperators en gidsen 6 Culturele diensten + diensten voor recreatie en sport 7 Diensten voor organisatie van congressen 8 Andere TOTAAL

570 343 000 591 748 773 207 639 692 176 387 321

Schatting subsidies

Schatting duurzame goederen

570 343 000 591 748 773 269 564 569 176 387 321

61 924 877

829 923 377 156 901 297 114 436 882 361 382 206 3 008 762 547

TOTAAL

829 923 377 295 488 254

357 413 131

189 674 551 189 674 551

452 389 551 114 436 882 551 056 757 3 555 850 229

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 40

3. TSA-TABEL 5 Wat: Het aanbod van toerisme, bestaande uit drie componenten • Het aanbod van de in het Vlaamse Gewest geproduceerde toeristische dienstengroepen, in basisprijzen, ongeacht of ze toeristisch worden gebruikt. • Intermediair verbruik van de toeristische producenten, in aankoopprijzen. • Toegevoegde waarde van de toeristische producenten, in basisprijzen. Alle informatie over de toeristische producenten wordt ook steeds in relatie gebracht met het totaal van alle andere producenten zodat de gehele Vlaamse productie in beeld komt. Bronnen: Regionale Input-Outputtabellen (RIOT) en de regionale Aanbod- en Gebruikstabellen (AGT) voor Brussel. Vooral de cijfers uit de aanbodtabel en de gebruikstabel (aankoopprijzen) worden gebruikt. De cijfers zijn van toepassing op het jaar 2010 en werden ons aangeleverd voor 143 verschillende bedrijfstakken door het Federaal Planbureau. Omdat we bepaalde bedrijfstakinformatie op een hoger detailniveau nodig hebben dan de RIOT ons kan geven, zullen we een aantal variabelen uit deze RIOT versleutelen aan de hand van de gedecentraliseerde RSZ-statistiek, juni 2010. Methode en deelresultaten: Methode analoog aan de Vlaamse TSA. Enige afwijking tegenover de TSA voor het Vlaamse Gewest is dat er geen aanbodcijfers meegenomen zijn in het kader van tweede verblijven. Daarnaast blijkt er geen aanbod te zijn in de categorieën met betrekking tot het watervervoer. We nemen de rijen en kolommen wel op, maar de resultaten zijn nul. Tabel 65: Omzetten ISIC- en CPC codes uit RMF 2008 naar de codes in de RIOT 2010.

1. Accommodatie 2. Voeding en drankverstrekking 3. Personenvervoer via het spoor 4. Personenvervoer via de weg 5. Personenvervoer over water 6. Personenvervoer door de lucht 7. Huur van transportuitrusting 8. Diensten van reisagentschappen, touroperators en gidsen 9. Diensten voor cultuur 10. Diensten voor recreatie en sport 11. Kleinhandel in souvenirs, sport en kampeermateriaal 12. Organisatie van congressen

Bedrijfstakken 100% van 55A 96,4% van 56A 69,4% van 49A 100% van 49B 0% van 50A + 0% van 50B 94,2% van 51A 98,5% van 77A

Producten 100% van 55A 65,0 % van 56A 69,4% van 49A 100% van 49B 0% van 50A + 0% van 50B 94,2% van 51A 98,5% van 77A

85,0% van 79A

100% van 79A

100% van 90A+ 52,7% van 91A

60,1% van 90A + 52,7% van 91A

100% van 92A + 75,6% van 93A + 6,3% van 77B

100% van 92A + 46,3% van 93A

1,8% van 47A

1,8% van 47A

19,8% van 82A

19,8% van 82A

Resultaat: Totaal TSA-Tabel 5: zie volgende bladzijde

In het geel gearceerde vak kan de totale bruto toegevoegde waarde van toeristische bedrijfstakken worden afgelezen.

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 41

Tabel 66: TSA-tabel 5: Het aanbod van toeristische en andere producten in toeristische en andere bedrijfstakken in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest in 2018 (in euro en in prijzen 2018) TOERISTISCHE BEDRIJFSTAKKEN

1

2

Accommodatie

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

12

13

Accommodatie Voeding- en drankverstrekkers Personenvervoer via het spoor Personenvervoer over de weg Personenvervoer water Personenvervoer lucht Huur transportuitrusting Reisagent. touroperators en gidsen Cultuurdiensten Recreatie en sportdiensten Kleinhandel souvenirs, sport en kampeer Diensten voor organisatie van congressen en beurzen Andere TOTALE OUTPUT (basisprijzen) INTERMEDIAR VERBRUIK (aankoopprijzen) TOEGEVOEGDE WAARDE

3

Voeding- en drank-

4

5

Personenvervoer via het spoor

Personenvervoer over de weg

6

Personen personen vervoer vervoer over door lucht water

7

8

huur van transportuitrusting

Reisagent schappen, touropera -tors + gidsen

9 Culturele activiteiten

10

11

12

Sport- en recreatie bedrijven

Kleinhandel souvenir s, sport en kampeer

Organisatie congressen en beurzen

ALGEMEEN TOTAAL (in basisprijzen)

ANDERE BEDRIJFSTAKKEN

TOTAAL

697 267 034

61 777 110

0

0

0

0

0

0

87 523

1 117 473

0

0

760 249 140

3 064 423

763 313 563

14 587 191

1 424 288 454

0

0

0

326 980

0

0

5 489 329

11 272 943

1 124

0

1 455 966 022

90 551 617

1 546 517 639

0

0

254 438 422

0

0

0

0

0

0

0

0

0

254 438 422

112 096 225

366 534 648

0

0

0

917 017 390

0

0

0

0

0

0

0

0

917 017 390

217 179

917 234 569

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

144 077 607

0

18 523 318

0

0

0

0

162 600 925

13 786 395

176 387 321

0

0

0

332 689

0

0

112 557

0

0

0

0

1 255 752 552

903 740 919

2 159 493 471

22 043

0

0

10 563 544

0

0

0

679 060 909

20 374 090

0

0

0

710 020 586

119 902 791

829 923 377

2 843 926

1 112 881

0

0

0

0

0

3 605 221

291 519 309

3 325 202

31 111

0

302 437 650

235 187 416

537 625 066

5 278 721

1 642 776

0

0

0

0

0

0

179 011

526 617 216

0

533 717 725

131 068 284

664 786 009

0

0

0

0

0

0

0

0

707

28 623

914 503

0

943 833

51 761 290

52 705 123

17 697

2 052 275

0

0

0

0

0

0

740 593

1 071 142

6 734

56 625 463

60 513 903

341 235 188

401 749 090

41 847 826

799 238 940

148 442 403

18 752 779

0

9 840 810

44 249 881

23 784 859

222 378 447

190 665 696

92 814 738

265 455 880

1 857 472 259

151 137 782 613 152 995 254 872

761 864 438

2 290 112 436

402 880 825

946 666 402

0

154 245 397

1 299 557 186 725 086 865 540 769 011

734 098 295

93 768 209

322 081 342

8 271 130 407

153 140 394 340 161 411 524 747

360 901 440

1 419 942 904

240 830 580

219 784 553

0

136 418 353

613 056 518

404 566 352

58 485 581

215 301 141

4 612 119 160

87 276 164 211

91 888 283 371

400 962 998

870 169 531

162 050 246

726 881 850

0

17 827 044

686 500 669

217 631 393 329 531 944

35 282 629

106 780 202

65 864 230 129

69 523 241 376

1 255 307 305

619 694 122 323 137 618

105 392 743

0

3 659 011 248

(basisprijzen)

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 42

4. TSA-TABEL 6 Wat: TSA-tabel 6 brengt de informatie uit de voorgaande TSA-tabellen samen. Ze wordt opgemaakt door de samenvattende tabel van de consumptie, met name TSA-TABEL 4 te koppelen aan TSA-TABEL 5 die het aanbod meet. Daarenboven wordt de nodige informatie toegevoegd om de overgang te kunnen maken tussen de output aan basisprijzen (in TSA-tabel 5) en de consumptie tegen aankoopprijzen (in TSA-tabel 4). Bron: Alle bronnen uit TSA-Tabel 4 en TSA-Tabel 5, aangevuld met informatie uit de RIOT Methode: Methode analoog aan deze in het Vlaamse Gewest. Als we de koppeling tussen TSA-Tabel 4 en TSA-Tabel 5 maken op basis van bovenstaande gegevens, dan zien we dat we voor sommige producten met redelijk lage toerismeratio’s te maken hebben. Enkel voor de reca en de diensten voor cultuur, recreatie en sport is het aandeel in Brussel, vergelijkbaar met het Vlaamse aandeel (37% tegen 40% voor reca en 36% tegen 37% voor cultuur ed.). Bij de andere categorieën liggen de Brusselse toerisme-aandelen een stuk lager: voor de accommodatiesector komen we op een Brusselse toerismeratio van 68% (tegen 100% in Vlaams Gewest), vervoer te land haalt 8% (tegen 16% in Vlaams Gewest) en bij de organisatie van congressen komen we maar op 28% uit tegen 82% in het Vlaamse cijfer. Om tot een cijfer te komen dat dichter bij het werkelijke resultaat ligt, trekken we de toerismeratio’s die erg laag zijn op op tot het niveau van de Vlaamse ratio’s. We doen dat voor accommodatie (100%), personenvervoer (16%) en organisatie van congressen en beurzen (82%). Resultaat: TSA-Tabel 6: zie volgende bladzijde In het geel gearceerde vak kan de totale bruto toegevoegde waarde van toeristische bedrijfstakken worden afgelezen. De groene vakken zijn de deelcijfers van de directe bruto toegevoegde waarde van toerisme. Het cijfer in het oranje vak heb je nodig om om te zetten naar bruto binnenlands product.

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 43

Tabel 67: TSA-TABEL 6 (rechts deel): Totale aanbod en toeristische consumptie in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest in 2018, uitgedrukt euro en prijzen 2018

TOTAAL TOERISTISCHE BEDRIJFSTAKKEN

Output 1 Accommodatie 2 Voeding- en drankverstrekking 3 Personenvervoer (muv door de lucht) 4 Personenvervoer door de lucht 5 Diensten van reisagentschappen, tour operators en gidsen 6 Culturele diensten + diensten voor recreatie en sport 7 Diensten voor organisatie van congressen en beurzen

…

760 249 140

…

1 455 966 022

…

2 427 208 365

…

162 600 925

…

710 020 586

Toe Aan 760 249 140 557 100 731 393 265 864 162 600 925

ANDERE BEDRIJFSTAKKEN

output 3 064 423 90 551 617 1 016 054 323 13 786 395

3 064 423 34 648 042 164 625 125 13 786 395

119 902 791 710 020 586

…

Toe Aan

836 155 375 302 334 946

341 235 188

TOERISMERATIO per product of dienst (in%)

output

Toe Aan

output

Toe Aan

763 313 563

0

0

0

0

763 313 563

570 343 000

100*

1 546 517 639

0

0

0

0

1 546 517 639

591 748 773

38

3 443 262 687

0

0

-153 368 223

-24 849 324

3 289 894 464

269 564 569

16*

176 387 321

0

0

0

0

176 387 321

176 387 321

100

829 923 377

0

0

0

0

829 923 377

829 923 377

100

1 202 411 075

0

0

48 744 174

17 624 795

1 251 155 249

452 389 551

36

401 749 090

0

0

0

0

401 749 090

114 436 882

82*

153 047 959 995

98 579 353 171

214 287 715

1 876 807 027

4 079 725

253 504 120 192

551 056 757

0,2

280 914 723

8 Andere

…

1 858 416 092

TOTALE OUTPUT (basisprijzen)

…

8 271 130 407

TOTAAL INTERMEDIAR VERBRUIK (aankoopprijzen)

…

4 612 119 160

1 639 074 100

87 276 164 211

614 374 330

91 888 283 371

TOTALE TOEGEVOEGDE WAARDE (basisprijzen)

…

3 659 011 248

1 300 354 644

65 864 230 129

463 646 548

69 523 241 376

2 939 428 744

TOTALE TOERISTISCHE CONSUMMPTIE (TSA-TABEL 4)

132 429 810

49 816 803 4 039 748

TOTALE VLAAMSE OUTPUT (aan aankoop prijzen)

119 902 791 366 255 700

60 513 903

BELASTINGEN - SUBSIDIES op producten (geprod. in vla of import)

IMPORT

ALGEMEEN TOTAAL (aan basisprijzen)

151 189 543 903

153 140 394 340

328 649 569 1 078 020 879

161 411 524 747

-3 144 803 * Zelf ingevoegd (productratio uit TSA Vlaamse Gewest) gezien gemeten ratio een te lage waarde opleverende

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 44

5

TSA-tabel 7

Wat: In TSA-tabel 7 wordt de tewerkstelling in de toeristische sector in beeld gebracht. Bronnen: Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (RSZ), Gedecentraliseerde statistiek, momentopname 30 juni 2018; Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ), Telling van de verzekeringsplichtigen, momentopname 31 december 2018. Methode: Voor een uitgebreide methodologische uitleg verwijzen naar het rapport over tewerkstelling in de toeristische sector (Weekers, 2013b). Voor de loontrekkende tewerkstelling beschikken we over gegevens op NACE 5digit, waardoor we de cijfers rechtstreeks kunnen overnemen voor alle NACEcodes die onder toerisme vallen. Voor de zelfstandigen werken we met activiteitencodes. De beroepencodes die voor de sector toerisme belangrijk zijn, zijn CODE 407: Horeca; CODE 408: Vermakelijkheden; CODE 409: Foorkramers en CODE 510: Vrije beroepen in de kunst. Voor een aantal toeristische activiteiten zullen we geen cijfers hebben, omdat deze activiteiten in een veel grotere beroepengroep wordt opgenomen in de RSVZ-cijfers. Resultaat : TSA-Tabel 7: zie volgende bladzijde

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 45

TABEL 68: TSA-tabel 7: De totale tewerkstelling van loontrekkenden en zelfstandigen en helpers in de sector toerisme in het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest, naar geslacht en regime in 2018 LOONTREKKEND – RSZ % man Accommodatie Hotels en motels Overig logies voor kortstondig verblijf Accommodatie mbt tweede verblijven (in de kustgemeenten) Handel in en verhuur van onroerend goed Beheer en bemiddeling onroerend goed Voeding en drankverstrekkers Restaurants, fast-food zaken, snackbars, frituren Cafés, discotheken, dancings e.d. Personenvervoer Personenvervoer per spoor Personenvervoer over de weg Overig personenvervoer te land, n.e.g. Personenvervoer over water Personenvervoer door de lucht Huur van transportuitrusting Reisbureaus, reisorganisatoren, reserveringsbureaus ed. Diensten voor cultuur Productie, exploitatie, beheer en diensten scheppende en uitvoerende kunst Musea en monumentenzorg, botanische tuinen, dierentuinen e.d Diensten voor sport- en recreatie Verhuur van sport- en kampeerartikelen Beheer en exploitatie van sportcentra en overige sportactiviteiten Kermisattracties, pretparken en overig amusement Kansspelen, recreatieparken en overige activiteit ivm recreatie Kleinhandel van landspecifieke, karakteristieke toerismegoederen Sporten kampeerartikelen, souvenirs en ambachtelijke prod. Niet toerisme karakteristieke bedrijven: Organisatie congres/beurs TOTAAL TOERISTISCHE BEDRIJFSTAKKEN Aandeel toeristische bedrijfstakken in totale tewerkstelling

RSZPPO

% % % % Totaal Totaal vrouw voltijds deeltijds speciaal in Jobs in jobs

51,8 52,5 44,5 nvt

48,2 47,5 55,5 nvt

79,9 81,3 65,5 nvt

18,1 16,7 32,7 Nvt

2,0 2,0 1,8 nvt

5 473 4 972 501 nvt

59,3 59,1 60,8 82,4 74,9 90,3 86,4 12,5 44,3 56,5 34,0 53,3 54,0 49,7 62,4 33,3 62,5 58,8 62,7

40,7 40,9 39,2 17,6 25,1 9,7 13,6 87,5 55,7 43,5 66,0 46,7 46,0 50,3 37,6 66,7 37,5 41,2 37,3

45,1 47,1 26,0 82,5 80,6 85,1 53,7 50,0 87,5 85,7 78,0 70,5 72,0 62,1 68,4 100,0 62,4 70,6 77,0

50,4 49,2 61,7 17,3 19,4 14,8 39,9 50,0 12,5 14,3 22,0 29,3 27,8 37,7 31,5 0,0 37,5 29,4 22,8

4,5 3,7 12,3 0,2 0,0 0,0 6,5 0,0 0,0 0,0 0,0 0,2 0,2 0,2 0,2 0,0 0,1 0,0 0,2

20 192 18 282 1 910 20 237 8 751 10 432 449 8 176 421 1 443 5 650 4 761 889 3 125 3 1 821 85 1 216

59,6

40,4

58,5

41,5

0,0

691

47,7

52,3

74,9

21,5

3,7

736

65,5 12,3

34,5 6,3

66,7

31,4

1,9

ZELFSTANDIGEN EN HELPERS - RSVZ % % Na TOTAAL in TOTAAL in % % Bij% vrouw Hoofdpensioe jobs (excl jobs (incl man beroep beroep n best. ) best.)

12

nvt

57,0

43,0

73,7

19,0

7,3

27 316

36 731

81

67,7

32,3

38,9

55,5

5,6

10 956

12 289

218

62,8

37,2

48,9

41,6

9,5

5 058

5 790

57 547 557 9,3

63,2 6,4

36,8 7,2

70,6 6,5

23,4 8,3

6,0 4,5

4 903,0 7,1

7 205,0 6,5

246

BRON: Toerisme Vlaanderen obv RSZ, RSVZ, RSZPPO, bewerking SV

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 46

DEEL III: Evolutie van de belangrijkste cijfers en indicatoren uit de TSA 2008, 2010, 2012, 2014, 2016 en 2018

Wat : Evolutie van de totalen uit de verschillende TSA-tabellen doorheen de tijd: TSA 2008, 2010, 2012, 2014, 2016 en 2018. Dit zowel voor de TSA Vlaams Gewest als de TSA Brussels Hoofdstedelijke Gewest. Er wordt ook kort aangegeven wat de belangrijkste oorzaken of verklaringen voor de verschillen zijn. Bronnen: Alle vroegere TSA’s voor het VG en BHG: De Maesschalck, P., Weekers, K. (2014). De economische betekenis van toerisme in Vlaanderen: TSA 2012 voor het Vlaamse Gewest (incl. schatting voor het Brusselse Hoofdstedelijke gewest). Brussel: Studiedienst van de Vlaamse Regering: http://www.statistiekvlaanderen.be/sites/default/files/atoms/files/2014-07-04-TSA2012.pdf De Maesschalck, P., Weekers, K. (2016). De economische betekenis van toerisme in Vlaanderen: TSA 2014 voor het Vlaamse Gewest (incl. schatting voor het Brusselse Hoofdstedelijke gewest). Brussel: Studiedienst van de Vlaamse Regering: http://www.statistiekvlaanderen.be/sites/default/files/atoms/files/2016-02-22-svr-stats2016-03-tsa2014-tekst.pdf Weekers, K. (2012). De economische betekenis van toerisme in Vlaanderen: eerste proeve van toepassing van methode van satellietrekeningen, in: SVR - Methoden en technieken, 2012 (2). Brussel: Studiedienst van de Vlaamse Regering. Weekers, K. (2013a). De economische betekenis van toerisme in Vlaanderen. TSA 2010 voor het Vlaamse Gewest (incl. schatting voor het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest), in: SVR Methoden en technieken, 2013 (1). Brussel: Studiedienst van de Vlaamse Regering. Weekers, K. (2013b). De economische betekenis van toerisme in Vlaanderen. Tewerkstelling in de sector Toerisme in het Vlaamse en Brusselse Hoofdstedelijke Gewest in 2008 en 2010, in: SVR - Methoden en technieken, 2013 (2). Brussel: Studiedienst van de Vlaamse Regering. Weekers, K. en De Maesschalck, P. (2018). De economische betekenis van toerisme in Vlaanderen: TSA 2016 voor het Vlaamse Gewest (incl. schatting voor het Brusselse Hoofdstedelijke gewest). Brussel: Statistiek Vlaanderen. https://www.statistiekvlaanderen.be/sites/default/files/atoms/files/tsa2016-eindrapport.pdf Methode: Vergelijking van de cijfers, waarbij bedragen steeds werden omgezet naar prijzen 2018 op basis van het jaargemiddelde van de index der consumptieprijzen. Resultaat: Zie volgende bladzijden.

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 47

1. Toeristische bestedingen in TSA-Tabellen 1, 2 en 4 (absolute cijfers in miljard euro en prijzen 2018) Jaartal TSA

Belangrijkste verklaringen voor verschillen tussen

(cijfers in miljard euro en prijzen 2018)

2008

2010

2012

2016

2018

TSA 2008 en TSA 2010 (cijfers in miljoen euro)

TSA 2010 en TSA 2012 (cijfers in miljoen euro)

TSA 2012 en TSA 2014 (cijfers in miljoen euro)

TSA 2014 en TSA 2016 (cijfers in miljoen euro)

TSA 2016 en TSA 2018 (cijfers in miljoen euro)

3,90

4,08

4,36

Daling uitgaven door Waalse en Brusselse verblijfstoeristen en door buitenlandse dagtoeristen

Toename uitgaven door verblijfszaken en dagzakentoeristen

Toename door nieuwe RIOT: minder uitgaven aan luchtvervoer en meer aan reisbureaus

Sterke toename uitgaven door verblijfstoeristen, beperkte daling door zakentoeristen

Sterke toename uitgaven door buitenlandse toeristen, beperkte daling door Brusselaars en Walen.

6,84

6,65

7,17

Extra uitgaven door aanpassing methode reisbureaus. Toename uitgaven door Vlaamse verblijfstoeristen

Sterke toename uitgaven door Vlaamse dagzakentoeristen

Daling door nieuwe RIOT : minder uitgaven aan reisbureaus

Daling uitgaven vaan vertrekkende Vlamingen, van verblijfstoeristen en van zakentoerisme

Sterke toename uitgaven door Vlamingen in Vlaanderen

2014

TSA-Tabel 1: Inkomend toerisme VG

3,56

3,26

3,56

TSA-Tabel 2: Intern toerisme VG

6,17

6,93

7,65

TSA-Tabel 4: Totale bestedingen VG

13,40

14,25

13,80

14,38

14,63

15,20

Globale toename in Tabel 1 en 2, toename tweede verblijvers en toename duurzame goederen

Toename Tabel 1 en 2, toename tweede verblijvers, beperkte toename subsidies en daling duurzame goederen

Globale daling Tabel 1 en 2, sterke toename tweede verblijven (door nieuwe methode)

Status quo Tabel 1 en 2 en tweede verblijvers, toename duurzame goederen

Sterke toename Tabel 1 en 2, daling tweede verblijvers

BHG

3,21

3,57

3,62

3,65

2,07

3,56

Toename dag- en verbljifstoeristen

Toename verblijfszakentoerisme, daling dagzakentoerisme

Heel beperkte toename subsidies en duurzame goederen

Sterke daling Tabel 1 en 2 (vooral verblijfstoeristen)

Toename Tabel 1 en 2, toename subsidies

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 48

2. Economische indicatoren uit TSA-Tabellen 5 en 6 (absolute cijfers in miljard euro en prijzen 2018) 2008 Abs

2010 %

Abs

%

2012 Abs

2014

%

Abs

%

2016

2018

Abs %

Abs

%

Belangrijkste verklaringen voor verschillen tussen TSA 2008 en TSA 2010 TSA 2010 en TSA 2012 en TSA 2014 TSA 2012

TSA 2014 en TSA 2016

TSA 2016 en TSA 2018

TSA-Tabel 5: GVATI (toegevoegde waarde van de toeristische bedrijfstakken) VG

11,1 5,2% 10,3 4,8% 10,3

BHG 3,8 5,5% 3,8 5,6%

4,8%

8,9 4,3% 8,9 4,3%

8,9 4,3% -0,4 procentpunten door output en TW tweede verblijven enkel aan kust op te nemen (-0,5) en toevoeging nieuwe deelsectoren (+0,1) 3,7 5,3% +0,1 procentpunt door toevoeging twee nieuwe deelsectoren

3,8

5,6%

3,7 5,3% 3,7 5,3%

VG+ 14,9 5,3% 14,1 5,0% 14,1 BHG

5,0%

12,6 4,5% 12,6 4,5% 12,6 4,5% -0,3 procentpunten

/

-0,5 procentpunten door nieuwe RIOT(simulatie van cijfers uit 2012 obv nieuwe RIOT is niet mogelijk)

/

/

/

-0,3 procentpunten door nieuwe RIOT (simulatie van cijfers uit 2012 obv nieuwe RIOT is niet mogelijk

/

/

/

-0,5 procentpunten door nieuwe RIOT(simulatie van cijfers uit 2012 obv nieuwe RIOT is niet mogelijk)

/

/

TSA-Tabel 6: TDGVA (directe bruto toegevoegde waarde van toerisme) VG

4,9 2,3% 5,0 2,4% 4,9 2,3% 2,4% 5,2 2,5% 5,2 2,5% met nieuwe RIOT

BHG 1,7 2,4% 2,9 4,3% 2,9 4,2% 2,3% 1,9 2,7% 1,7 2,4% met nieuwe RIOT

5,4 2,6% +0,1 procentpunt door combinatie van aanpassen methode in T5 en door toegenomen consumptie in T4

-0,04 procentpunten door veranderende consumptie

1,8 2,5% +1,9 procentpunten door -0,12

+0,2 procentpunten door +0,03 nieuwe RIOT en nieuwe procentpunten, methode tweede verblijvers status quo buiten kustgemeenten MAAR: + 0,05 procentpunten indien we in 2012 ook al nieuwe RIOT en nieuwe methode hadden (dan 2,41% in 2012 tov 2,46% in 2014)

-1,6 procentpunten door toevoegen organisatie procentpunten nieuwe RIOT van congressen aan 100% door MAAR: + 0,36 procentpunten ratio veranderende indien we in 2012 ook al consumptie nieuwe RIOT hadden (dan 2,33% in 2012 tov 2,69% in 2014).

-0,24 procentpunten door afgenomen consumptie

+0,1 procentpunten door toenemende consumptie

+0,09 procentpunten door toenemende consumptie

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 49

2008 Abs

2010 %

Abs

%

2012 Abs

2014

%

Abs

%

2016

2018

Abs %

Abs

%

Belangrijkste verklaringen voor verschillen tussen TSA 2008 en TSA 2010 TSA 2010 en TSA 2012 en TSA 2014 TSA 2012

TSA 2014 en TSA 2016

TSA 2016 en TSA 2018

Status quo in aandeel (-0,04 prcentpunten), in absolute cijfers kleine daling, door daling BHG

+0,09 procentpunten door toegenomen consumptie

+0,09 procentpunten door toegenomen consumpte

TSA-Tabel 6: TDGVA (directe bruto toegevoegde waarde van toerisme) 2,6% +0,5 procentpunten

-0,06 -0,4 procentpunten door procentpunten nieuwe RIOT en nieuwe methode VG voor tweede verblijvers MAAR: + 0,13 procentpunten indien we in 2012 ook al nieuwe RIOT en nieuwe methode hadden (dan 2,39% in 2012 tov 2,52% in 2014)

5,5

2,2% +0,07 procentpunt door combinatie van aanpassen methode in T5 en door toegenomen consumptie in T4

-0,03 procentpunten door veranderende consumptie

-0,2 procentpunten door Status quo: nieuwe RIOT en nieuwe +0,01 methode tweede verblijvers procentpunten buiten kustgemeenten MAAR: + 0,06 procentpunten indien we in 2012 ook al nieuwe RIOT en nieuwe methode hadden (dan 2,09% in 2012 tov 2,15% in 2014)

1,8

2,3% +1,7 procentpunten door toevoegen organisatie van congressen aan 100% ratio

-0,11 procentpunten door veranderende consumptie

-1,5 procentpunten door nieuwe RIOT MAAR: + 0,28 procentpunten indien we in 2012 ook al nieuwe RIOT hadden (dan 2,11% in 2012 tov 2,39% in 2014)

7,2

2,2% +0,5 procentpunten

-0,05 -0,5 procentpunten door Status quo in procentpunten nieuwe RIOT en methode VG aandeel (-0,05 voor tweede verblijvers procentpunten) MAAR: + 0,11 procentpunten indien we in 2012 ook al nieuwe RIOT en nieuwe methode hadden (dan 2,10% in 2012 tov 2,21% in 2014)

VG+ 6,5 2,3% 8,0 2,8% 7,8 2,8% 2,4% 7,0 2,5% 6,9 2,5% 7,2 met BHG nieuwe RIOT

TSA-Tabel 6: TDGDP (directe bruto binnenlands product van toerisme) VG 5,5 2,3% 5,7 2,4% 5,8 2,3% 2,1% 5,2 2,1% 5,2 2,2% met nieuwe RIOT

BHG 1,8 2,3% 3,1

4%

3,0 3,9% 2,1% 1,9 2,4% 1,7 2,2% met nieuwe RIOT

VG+ 7,3 2,3% 8,7 2,8% 8,8 2,7% 2,1% 7,1 2,2% 6,9 2,2% met BHG nieuwe RIOT

-0,21 Status quo procentpunten (+0,05 door procentpunten) afnemende consumptie

+ 0,08 procentpunten dor toegenomen consumptie.

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 50

3. Indicatoren met betrekking tot tewerkstelling uit TSA-Tabel 7: aantal jobs in de toeristische sector 2008 Abs

VG Loontrekkend 126 000 Zelfstanding 30 000 Jobstudent 1 776 Totaal

BHG Loontrekkend Zelfstanding Jobstudent Totaal

2010 %

Abs

5,8% 131 000 5,2% 45 000 10,8% 2 246 5,7%

2012 %

Abs

6,0% 128 000 7,6% 47 496* 13,5% 2 768 6,4%

2014

6,4% 182 000 5,0% 51 000 10,9% 2 500 6,2%

6,5% 179 000 7,5% 53 413* 13,3% 3 036 6,7%

Verschil in procentpunten tussen

2018

TSA 2010 en TSA 2012

TSA 2012 en TSA 2014

TSA 2014 en TSA 2016

TSA 2016 en TSA 2018

+0 2 +1,0 +2,7 +0,7

-0,2 +0,2 -0,3 -0,1

+0,1 +0,3 nb =

-0,4 = nb -0,2

+0,5 -0.1 nb +0,4

58 104 9,3% 7 205 6,5% nb nb 8,9

-0,5 +4,0 -0,2 =

+0,1 -1,1 -0,1 =

+0,5 +0,2 nb +0,4

-0,2 +0,2 nb -0,2

+0,7 -0,2 nb +0,6

6,3% 183 345 6,5% 190 842 6,1% 198 089 6,7% 7,6% 56 962* 7,9% 59 872* 7,9% 62 015 7,8% 13,1% nb nb nb nb nb nb 6,6% 6,8% 6,5% 6,9%

+0,1 +2,5 +2,4 +0,5

-0,2 +0,1 -0,2 -0,1

+0,2 +0,3 nb +0,2

-0,4 = nb -0,2

+0,6 -0,1 nb +0,4

Abs

%

Abs

%

Abs

%

5,8% 129 127 5,9% 132 975 5,5% 139 985 6,0% 7,8% 50 539* 8,1% 52 867* 8,1% 54 810* 8,0% 13,2% nb nb nb nb nb nb 6,3% 6,3% 6,0% 6,4%

54 000 8,7% 51 000 8,2% 51 300 8,3% 54 218 2 900 3,4% 5 700 7,4% 5 917* 6,3% 6 423* 225 11,8% 222 11,6% 268 11,5% nb 8,1% 8,1% 8,1%

VG+ BHG Loontrekkend 180 000 Zelfstanding 33 000 Jobstudent 2 000 Totaal

2016

TSA 2008 en TSA 2010

%

8,8% 6,5% nb 8,5%

57 867 7 005* nb

8,6% 6,7% nb 8,3%

*Inclusief bestuurders

TSA 2018 – Weekers en De Maesschalck 51