februari 2005
p
r
o
j
e
c
t
Latemse Meersen: Keuzemeersen
(Beste
l e z e r ,
(Situering)
)
Dit krantje wil je wegwijs maken in de grote lijnen van het natuurinrichtingsproject Latemse Meersen, deelgebied Keuzemeersen . Indien je meer wilt weten, kan je het rapport inkijken tijdens het openbaar onderzoek. Er zijn enkele zitdagen voorzien waar je met persoonlijke vragen terecht kan. Hierover vind je meer info op de laatste pagina.
(Stap
v o o r
s t a p
) + Latemse Meersen Keuzemeersen Het natuurinrichtingsproject Latemse Meersen is gelegen op het grondgebied van de gemeente Sint-Martens-Latem en de steden Deinze en Gent. De totale oppervlakte bedraagt 284 ha en is voor minimum 90% gelegen in bestemming natuurgebied op het gewestplan.
1
Na de instelling van het natuurinrichtingsproject eind juni 99 is een projectrapport (waarin de grote lijnen van het project staan uitgeschreven) in openbaar onderzoek gegaan in het voorjaar van 2000. Minister Dua legde de maatregelen en uitvoeringsmodaliteiten (wie doet wat) vast op 13 februari 2001. Hierna werd een eerste deelprojectuitvoeringsplan (PUP1) (technische uitwerking van een eerste pakket inrichtingsmaatregelen) opgemaakt. Het ging om maatregelen op grondgebied van Sint-Martens-Latem. Het openbaar onderzoek rond dit projectuit-
VLAAMSE LANDMAATSCHAPPIJ DE ZORG VOOR DE OPEN RUIMTE IN VLAAN DEREN
voeringsplan liep tijdens de jaarwissel 20012002. Na het behandelen van bezwaren door projectcommissie en -comité, werd dit projectuitvoerinsplan vastgesteld in maart 2002. De werken werden uitgevoerd in de loop van het najaar 2003. Het tweede deelprojectuitvoeringsplan (PUP2) werd in juli 2004 voorgelegd voor advies aan projectcommissie en -comité. Het gaat om inrichtingsmaatregelen in het deelgebied de Keuzemeersen op grondgebied van Gent. Voor dit projectuitvoeringsplan is ook een milieueffectenrapport (MER) in opmaak.
AMINAL - Afdeling Natuur NATUUR DAAR ZORGEN WE VOOR
Het is grotendeels een meersengebied met natte weilanden langs de Leie. In het deelgebied de Keuzemeersen zijn de typische kenmerken van het gebied (meersen, oeverwal en “ jnmazig netwerk van slootjes) goed bewaard
2
(En
w a t
s t a a t
e r
n u
t e
g e b e u r e n W E R K E N
?
)
i n
d e
K e u z e m e
WERKEN aan WATER voor meer NATUUR Het centraal deel van de Keuzemeersen zal optimaal worden ingericht voor de natuur en de biodiversiteit, met bijzondere aandacht voor broedende weide-, water- en moerasvogels. Dit betekent concreet dat het waterpeil het hele jaar met maximum 10 cm verhoogd wordt en dat het landbouwgebruik grondig aangepast wordt. De afwatering van de centrale Keuzemeersen (groen gekleurde zone op de kaart) wordt volledig gescheiden van de rest van het gebied. Hiervoor worden grachten afgedamd, andere grachten uitgediept en nieuwe duikers geplaatst. Het zuidelijk en noordelijk deel behouden hetzelfde waterpeilbeheer als vroeger. Het centrale deel ondergaat na verloop van tijd een waterpeilverhoging van maximum 10 cm door middel van een regelbare stuw op de oostelijke afwateringsgracht. Het landbouwgebruik zal extensiever zijn dan voorheen. Dit betekent minder dieren op dezelfde oppervlakte, geen bemesting, een latere inscharing (vee in de weide brengen na de winter), ... bijna 22 ha weiland worden in de centrale meersen ingericht
om als één groot blok begraasd te worden. Er moet dus een nieuwe draadafsluiting rondom het begrazingsblok komen en alle percelen moeten met elkaar in verbinding staan door middel van veeovergangen met duikers. Ongeveer 2,5 ha tussen het groot begrazingsblok en de kouter wordt niet mee begraasd maar gehooid. Hierdoor ontstaat een rijke, halfnatuurlijke vegetatie met veel bloemen.
In het meersenlandschap concentreren de meeste natuurwaarden zich in en rond het water. Kleine waterpartijen, grachten en oevers zijn dan ook belangrijk voor het natuurinrichtingsproject. Uit de grachten en poelen in de centrale meersen wordt het slib geruimd. De bestaande poelen worden hier en daar vergroot en enkele slootoevers worden uitgebreid door de sloot te verbreden met een heel zacht hellende oeverrand.
De eerste jaren wordt op de centraal gelegen percelen een verschralingsbeheer gevoerd. Verschralen (verarmen van de bodem) gebeurt door niet meer te bemesten en door maaien en afvoeren van het maaisel. Op minder voedselrijke gronden is de biodiversiteit immers veel hoger. Na enkele jaren worden deze percelen mee opgenomen in het begrazingsblok. Met de jaren zullen in dit grote blok de bestaande perceelsgrenzen geleidelijk verdwijnen onder een zeer afwisselende vegetatie met moeras, ruigtes, structuurrijk grasland, struweel (struikgewas) en wilgen- en elzenbosjes. Dit beeld noemt men een mozaïekvegetatie.
Om de uitvoering van het project mogelijk te maken, wordt 22 ha weiland verworven door het Vlaams Gewest. Het betreft de percelen van de Keuzemeersen die onderhevig zullen zijn aan het aangepast waterpeil en landbouwgebruik. Er werd een ministerieel besluit tot onteigening genomen op 15 juli 2004. Na de onteigening worden gebruiksovereenkomsten afgesloten met plaatselijke landbouwers. Deze overeenkomst bepaalt dat de landbouwer de grond gratis kan gebruiken mits randvoorwaarden inzake veedichtheden, inschaardata, maaibeheer, gebruik van mest en herbiciden, ƒ Hierover is reeds een eerste rondvraag gebeurd bij de huidige gebruikers.
3
WERKEN aan LANDSCHAP De bestaande knotbomen op de perceelsgrenzen in de centrale meersen bevatten een hoge ecologische en landschappelijke waarde. Daarom worden ze nog eenmaal geknot. Op langere termijn heeft dit echter geen zin meer, omdat dan de eerder beschreven mozaïekstructuur de bovenhand zal halen.
De populierendreef in het noorden wordt bewaard en hersteld, enerzijds omdat het een aantrekkelijk landschapsbeeld is, anderzijds omdat de bomen de storende autosnelweg verbergen. Het zicht op de woonwijk Keuze vanuit de meersen wordt beperkt door aanplanten
van een essenbomenrij tussen de wijk en het natuurgebied, aan de voet van de nieuwe dijk. Deze bomenrij is transparant, zodat bewoners het open zicht grotendeels behouden.
e r s e n E40 1
KOUTER
2
4
dijk
WOONWIJK
5
3
4
LEIE 6
CENTRALE MEERSEN
Begrazingsblok Hooiland Verschraling: eerste jaren hooien, later opnemen in begrazingsblok Werken aan water Stroomrichting belangrijkste grachten Gracht: verbinding verbreken Regelbare stuw regelt waterpeil centrale meersen Vernieuwen lozingspunt voor zuidelijke meersen en woonwijk
ZUIDELIJKE MEERSEN
Aanleg waterplas door afgraving Slibruiming Werken aan landschap Herstel populierendreef Aanplant essenrij Werken aan paden Wandellus Bankje
Bronvermelding: rasterversie topogra“ sche kaart NGI, schaal 1:10.000, uitgave 1991-2001 (OC-GIS-product)
WERKEN aan PADEN Het bestaande wandelpad op de Leieoever is doodlopend. Ter hoogte van de zuidelijke akker zal het inrichtingsplan Recreatie-as Deinze-Gent (landinrichting) een verbinding maken tussen dit wandelpad en de zuidelijke populierendreef. Het natuurinrichtingsplan zal door het aanpassen van de draadafsluiting en het plaat-
sen van twee valpoortjes de mogelijkheid creëren om rondom het nieuwe natuurgebied te lopen.
(Vragen,info?)
De wandellus bestaat uit onverharde paden, en is bedoeld voor de wandelaar met laarzen. Het kerngebied blijft ontoegankelijk. Infoborden met situering en natuureducatieve informatie komen aan de toegangspunten van de wandellus en bij het rust- en kijkpunt op de dijk.
Aminal, afdeling Natuur Buitendienst Oost-Vlaanderen Gebr. Van Eyckstraat 2-6, 9000 Gent Contactpersoon: Dries Desloover Tel.: 09/265 46 46 Fax: 09/265 45 88 E-mail: Dries.desloover@lin.vlaanderen.be Vlaamse Landmaatschappij Oost-Vlaanderen Ganzendries 149, 9000 Gent Projectleider: Ann De Grande Communicatieverantwoordelijke: Els Seghers Tel.: 09/244 85 00 Fax: 09/244 85 99 E-mail: els.seghers@vlm.be
5
(Uw
i n s p r a a k
)
De Vlaamse Landmaatschappij organiseert als secretariaat van het projectcomité een openbaar onderzoek over het deelprojectuitvoeringsplan 2 Keuzemeersen in het kader van het natuurinrichtingsproject Latemse Meersen. Iedereen kan opmerkingen, suggesties of bezwaren indienen bij: Projectcomité Latemse Meersen, VLM Oost-Vlaanderen, Ganzendries 149, 9000 Gent. Vanaf maandag 21 februari tot zondag 20 maart 2005 ligt het rapport ter inzage op volgende locaties: Vlaamse Landmaatschappij, Ganzendries 149, 9000 Gent (ma-vr van 9u tot 12u en van 13u30 tot 16u) Dienstencentrum Drongen, Drongenplein 20, 9031 Drongen (ma-vr van 8u tot 13u, di en vr van 14u tot 16u, wo van 14u tot 18u) Groendienst van de stad Gent, F. Lousbergkaai 32, 9000 Gent (ma-vr van 8u tot 13u) Het deelprojectuitvoeringsplan 2 Keuzemeersen kan bovendien worden geraadpleegd via de website van stad Gent (http://www.gent.be) of op de website van de Vlaamse Landmaatschappij (http://www.vlm.be). Tijdens de zitdagen worden uw vragen persoonlijk beantwoord. De zitdagen vinden plaats in het dienstencentrum te Drongen (Drongenplein 20): - op woensdag 2 maart 2005 van 14u tot 18u - op dinsdag 8 maart 2005 van 8u tot 13u en van 14u tot 16u - op woensdag 9 maart 2005 van 14u tot 19u
6
(Colofon) Oplage: 500 exemplaren Vormgeving, foto s en tekst: VLM Oost-Vlaanderen Verantwoordelijke uitgever: ir. Roland de Paepe, administrateur-generaal VLM, wnd., Gulden-Vlieslaan 72, 1060 Brussel