Issuu

Rapport Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 zelfstandige ondernemers Brussel, februari 2020

Ria Bourdeaud’hui, Frank Janssens, Stephan Vanderhaeghe

Stichting Innovatie & Arbeid  Wetstraat 34-36, 1040 Brussel  T +32 2 209 01 11 info@serv.be  www.serv.be/stichting - www.werkbaarwerk.be

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Een onderzoek met financiĂŤle ondersteuning van de Vlaamse minister bevoegd voor Werk

De Vlaamse werkbaarheidsmonitor is een initiatief van de Vlaamse sociale partners en werd ontwikkeld door de Stichting Innovatie & Arbeid. Alle publicaties kunnen geraadpleegd worden en werkbaarheidscijfers interactief opgevraagd op www.werkbaarwerk.be Bij gebruik van gegevens en informatie uit deze publicatie wordt een correcte bronvermelding op prijs gesteld.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Inhoud Samenvatting........................................................................................................................ 5 Inleiding ................................................................................................................................ 7 1

Achtergrond en methodologie in een notendop ................................................... 9

1.1

Beleidscontext van de werkbaarheidsmonitor ........................................................... 9

1.2

Werkbaar werk: definities en indicatoren ................................................................ 10

1.3

Survey-ontwerp en representativiteit van de werkbaarheidsmetingen ..................... 12

Werkbaar werk voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007 - 2019 ............................................................................................................ 15

2.1

Werkbaarheidsindicatoren voor zelfstandige ondernemers 2007-2019 ................... 15

2.2

Werkbaarheidsgraad voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 20072016 ....................................................................................................................... 18

2.3

Langer doorwerken en samenhang met werkbaarheid ........................................... 20

2.4

Risico-indicatoren voor de Vlaamse arbeidsmarkt 2007-2019 ................................ 23

Werkbaarheidsgraad en -indicatoren voor specifieke deelpopulaties van zelfstandige ondernemers ................................................... 26

3.1

Werkbaarheidsgraad 2007-2019 en werkbaarheidsindicatoren 2019 voor vrouwelijke zelfstandige ondernemers .................................................................... 26

3.2

Werkbaarheidsgraad 2007-2019 en werkbaarheidsindicatoren 2019 voor oudere zelfstandige ondernemers........................................................................... 27

3.3

Werkbaarheidsgraad 2007-2019 en werkbaarheidsindicatoren 2019 voor kortgeschoolde zelfstandige ondernemers .............................................................. 28

3.4

Werkbaarheidsgraad 2007-2019 en werkbaarheidsindicatoren 2019 voor zelfstandige ondernemers met inwonende kinderen ............................................... 30

Referenties.......................................................................................................................... 31 Lijst met figuren en tabellen .............................................................................................. 32 Bijlage: Werkbaarheidsgraad en -indicatoren bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2010-2013-2016 ....................... 34 1

Werkbaarheidsgraad bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers ......................................................................................................... 36

Psychische vermoeidheid bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers ......................................................................................................... 38

Welbevinden in het werk bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers ......................................................................................................... 40

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Leermogelijkheden bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers ......................................................................................................... 42

Werk-privĂŠ-balans bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers ......................................................................................................... 44

Werkdruk bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers .............................. 46

Emotionele belasting bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers ......................................................................................................... 48

Taakvariatie bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers .......................... 50

Arbeidsomstandigheden bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers ......................................................................................................... 52

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Samenvatting In 2019 bedraagt de werkbaarheidsgraad voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 50,1%. Dit cijfer verschilt niet significant van de meetresultaten uit 2016 of uit 2013. Tussen 2010 en 2013 werd nog wel een (significante) toename van het aandeel zelfstandige ondernemers met een werkbare job werd vastgesteld: de werkbaarheidsgraad steeg van 47,8% in 2010 naar 51,4% in 2013. Over de volledige meetperiode en in vergelijking met de nulmeting 2007 noteren we een verbetering van de werkbaarheidsgraad bij de zelfstandige ondernemers met 2,4 procentpunt, maar deze verschuiving blijft net onder de drempel van de statistische significantie. De geregistreerde werkbaarheidscijfers lopen achter op het geambieerde groeipad van het Pact 2020 (een jaarlijkse toename van aandeel werkenden met een werkbare job met 0,5 procentpunt) en de doelstelling van ‘een werkbaarheidsgraad die bij de zelfstandige ondernemers in 2020 de 55% benadert’ wordt niet gerealiseerd. De stagnatie in de groei van de werkbaarheidsgraad na 2013 is de resultante van een aantal divergente ontwikkelingen op de onderscheiden werkbaarheidsdomeinen. Op het vlak van de leermogelijkheden werd systematische vooruitgang geboekt. Sinds de nulmeting is het aandeel zelfstandige ondernemers met onvoldoende leer- en ontwikkelingskansen in de job stapsgewijs gedaald van 5,6% in 2007 over 4,7% in 2013 naar 3,5% in 2019: een significante verbetering met 2,1 procentpunt over de volledige meetperiode. Ook voor de dimensie ‘werk-privé-balans’ registreren we een positieve evolutie. Tussen 2010 en 2013 daalde het aandeel zelfstandige ondernemers, die met een werk-privé-conflict geconfronteerd worden, van 35,0% naar 31,6%. Deze vooruitgang kon worden geconsolideerd: in 2019 klokt de indicator af op 30,4%. Over de volledige meetperiode 2007-2019 gaat het om een significante verbetering met 4,1 procentpunt. Voor welbevinden in het werk is er sprake van een negatieve trend: de monitor registreert een toename van het aandeel zelfstandige ondernemers in een problematische situatie (demotivatie, geringe werkbetrokkenheid) van 8,2% in 2007 over 8,4% in 2013 naar 10,2% bij de meest recente meting: een significante toename met 2 procentpunt over de volledige meetperiode. De ontwikkelingen op het vlak van psychische vermoeidheid zijn in belangrijke mate verantwoordelijk voor het stagneren van de werkbaarheid bij de meest recente metingen. Tussen 2007 en 2013 daalde het aandeel zelfstandige ondernemers met werkstressklachten van 36,7% naar 33,4% (een significante verbetering met 3,3 procentpunt). In 2016 en 2019 registreren we een equivalente stijging naar 36,2% respectievelijk 37,0% ondernemers met psychische vermoeidheidsproblemen: met deze significante terugval met 3,6 procentpunt belanden we opnieuw bij indicatorscore die bij de nulmeting 2007 werd opgetekend. Analyses op de dataset van de werkbaarheidsmonitor 2019 geven aan dat de jobkwaliteit ook vandaag cruciaal is om werkenden langer aan de slag te houden. Van de zelfstandigen van veertig jaar of ouder met een werkbare job vindt 84,9% doorwerken tot het pensioen een haalbare opdracht. Dit aandeel neemt systematisch af naarmate deze veertigplussers met een problematische situatie op één of meerdere werkbaarheidsdimensies geconfronteerd worden: van 67,5% bij één werkbaarheidsknelpunt, over 49,2% bij twee knelpunten, tot 25,7% bij drie of vier knelpunten.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

We registreren in 2019 een beperkt aantal significante afwijkingen in de kengetallen van de Pact 2020-aandachtsgroepen: vrouwelijke zelfstandige ondernemers hebben minder vaak af te rekenen met een problematische situatie op het vlak van welbevinden op het werk (8,5%) en werk-privé-balans (27,3%) dan mannelijke ondernemers; zelfstandige ondernemers 55-plus scoren opvallend gunstiger voor de werkbaarheidsgraad (59,9%), voor psychische vermoeidheidsproblemen (26,6%) en voor knelpunten in de werkprivé-balans (24,1%) dan hun jongere collega’s; bij de kortgeschoolde zelfstandigen noteren we een groter leer- en motivatiedeficit (8,4% en 15,4% in een problematische situatie voor leermogelijkheden respectievelijk welbevinden op het werk) in vergelijking met hun midden- en hooggeschoolde collega’s; De werkbaarheidsmonitor brengt niet enkel in kaart in welke mate jobs werkbaar zijn, maar peilt ook naar een aantal achterliggende determinanten c.q. risicofactoren in de arbeidssituatie. Bij de metingen voor de zelfstandige ondernemers worden vier risico-indicatoren gehanteerd: werkdruk, emotionele belasting, taakvariatie en (belastende fysieke) arbeidsomstandigheden. In 2019 rapporteert 46,1% van de zelfstandige ondernemers een problematisch hoge werkdruk, heeft 28,1% een emotioneel belastende job (emotionele belasting problematisch), wordt 7,9% geconfronteerd met routinematig werk (taakvariatie problematisch) en heeft 20,9% af te rekenen met fysieke belastingproblemen (arbeidsomstandigheden problematisch). Voor de drie eerstgenoemde risico-indicatoren worden in vergelijking met de nulmeting in 2007 geen (significante) verschuivingen vastgesteld, het aandeel zelfstandige ondernemers dat een hoge fysieke belasting signaleert is in die periode significant toegenomen.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Inleiding Dit rapport presenteert de resultaten van de meting 2019 van de Vlaamse werkbaarheidsmonitor voor zelfstandige ondernemers en brengt de evolutie van de meetresultaten over het voorbije decennium in kaart (2007-2019). Centraal in de rapportering staan (de trends in) de werkbaarheidsgraad, de werkbaarheidsindicatoren en de risico-indicatoren. Behalve de kengetallen voor de volledige populatie van zelfstandige ondernemers in Vlaanderen, worden ook gegevens voor deelgroepen (naar geslacht, leeftijd, scholingsgraad, ondernemingsomvang, sector,…) gerapporteerd. De werkbaarheidsmonitor brengt de (knelpunten in de) werkbeleving en de kwaliteit van de jobs van zelfstandige ondernemers (en werknemers) in Vlaanderen in beeld. Het meetsysteem werd ontwikkeld door de Stichting Innovatie & Arbeid, het onderzoekscentrum van de SociaalEconomische Raad van Vlaanderen (SERV). Het heeft als doel een aantal middellangetermijnafspraken tussen de Vlaamse sociale partners en de Vlaamse Regering op te volgen. De genoemde beleidsactoren engageerden zich om substantiële stappen vooruit te zetten op de weg naar meer werkbaar werk, vanuit de bekommernis om de werkzaamheid (inzonderheid bij 50-plussers) op te krikken en vanuit de overtuiging dat de jobkwaliteit een belangrijke sleutel vormt voor duurzame inzetbaarheid. In het Pact 2020 formuleerden ze ook een meetbare doelstelling: een minimale jaarlijkse toename van het aandeel werkbare jobs met 0,5 procentpunt. Vertrekkend van de werkbaarheidsscores bij zelfstandige ondernemers, die bij de nulmeting 2007 werden opgetekend, zou dit tegen 2020 (moeten) resulteren in een werkbaarheidsgraad die de 55% benadert. De werkbaarheidsmonitor 2019 fungeert dan ook als eindmeting bij het Pact 2020. Voorliggend rapport is opgedeeld in drie hoofdstukken. Het eerste hoofdstuk recapituleert een aantal achtergrondgegevens over de beleidscontext, het begrippenkader en de methodologie van de werkbaarheidsmetingen. Voor een gedetailleerde toelichting bij het conceptuele model, de constructie van de indicatoren, de meettechniek, het survey-ontwerp en de representativiteit van de opgebouwde datasets verwijzen we naar het rapport ‘Methodologie van de Vlaamse werkbaarheidsmonitor’ (Bourdeaud’hui, Janssens, Vanderhaeghe, 2019). Het tweede hoofdstuk brengt de werkbaarheidssituatie van de zelfstandige ondernemers in Vlaanderen in de periode 2007-2019 in kaart, met de rapportering van de kengetallen en de analyse van de trends in de werkbaarheidsgraad en de werkbaarheids- en risico-indicatoren. We staan daarin ook stil bij het vraagstuk van de haalbaarheid om als zelfstandige ondernemer door te werken tot de pensioenleeftijd en de samenhang met de specifieke werkbaarheidssituatie van de betrokkene. Het derde hoofdstuk zoomt in op de werkbaarheidssituatie van een aantal specifieke deelgroepen waarvoor het Pact 2020 bijzondere aandacht vraagt: vrouwelijke zelfstandige ondernemers, zelfstandigen 50-plus en laaggeschoolde zelfstandige ondernemers. We bekijken hier ook de interactie tussen werkbaarheid en gezinssituatie en vergelijken daarbij het werkbaarheidsrapport van zelfstandige ondernemers met en zonder (inwonende) kinderen.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Dit rapport bevat tevens een uitgebreide tabellenbijlage met de werkbaarheidsgegevens voor diverse deelgroepen binnen de populatie van zelfstandige ondernemers: voor de werkbaarheidsgraad, de vier werkbaarheidsindicatoren en de vier risico-indicatoren zijn telkens twee boordtabellen opgemaakt met de ventilatie van de kengetallen naar persoonskenmerken (geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie) en naar ondernemingskenmerken (ondernemingsgrootte, bedrijfsanciĂŤnniteit, groeiverwachting en sector).

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Achtergrond en methodologie in een notendop

Dit hoofdstuk verschaft de achtergrondinformatie bij de Vlaamse werkbaarheidsmonitor, die nodig is voor een correcte lectuur en interpretatie van de cijfergegevens en analyses in dit rapport. We staan stil bij de beleidsdoelstellingen achter de werkbaarheidsmetingen, geven toelichting bij de gehanteerde definities en indicatoren en gaan in op de achterliggende meettechniek en de kwaliteit/representativiteit van de dataset van de monitor. De exhaustieve beschrijving van de onderzoeksmethodologie wordt in een apart rapport behandeld (Bourdeaud’hui, Janssens, Vanderhaeghe, 2019).

1.1

Beleidscontext van de werkbaarheidsmonitor

De sociale partners in de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen (SERV) dragen al vele jaren de boodschap uit dat langer werken maar kan lukken als dit ook haalbaar is voor de betrokkenen en jobs voldoende kwaliteitsvol zijn. Reeds in het Pact van Vilvoorde uit 2001 formuleerden de partners, samen met de Vlaamse Regering, deze (doel)stelling als volgt: als we de werkzaamheid (inzonderheid bij 50-plussers) willen opkrikken, zullen we ook aandacht moeten besteden aan de werkbaarheid van de jobs. Met deze woordspeling en dito neologisme, werd in Vlaanderen een krachtige en operationele beleidsterm gelanceerd die toelaat om rond de kwaliteit van de arbeid van werknemers en zelfstandigen te mobiliseren. Om de vinger aan de pols te houden brengt de Stichting Innovatie & Arbeid, het onderzoekscentrum van de SERV, via een grootschalige schriftelijke peiling de kwaliteit van de jobs in Vlaanderen gedetailleerd in kaart en levert daarmee de gegevens voor de Vlaamse werkbaarheidsmonitor. De werkbaarheidsenquête wordt om de drie jaar uitgevoerd. Voor de werknemers gebeurt dit sinds 2004, de werkbaarheidsmetingen bij de zelfstandige ondernemers zijn gestart in 2007. Deze inzichten rond het belang van werkbaar werk hebben vandaag nog niets aan relevantie en actualiteitswaarde ingeboet. In het licht van de recente pensioenhervormingen en de substantiële toename van het aantal langdurig arbeidsongeschikten, werd de koppeling tussen werkbaarheid en de ambitie om mensen langer en duurzaam aan de slag te houden ook op andere beleidsniveaus opgepikt. Werken aan werkbaar werk is echter niet alleen een zaak van/voor ‘ouderen’. Ook voor twintigers, dertigers en veertigers, die per definitie nog een langere loopbaan voor de boeg hebben, is het belangrijk dat ze zich in hun job goed in hun vel voelen, op een werkplek die hen gezond houdt, hun competenties versterkt en ruimte laat voor een evenwichtige combinatie van arbeid, gezin en sociaal leven. In het Toekomstpact 2020 (januari 2009) hebben de Vlaamse sociale partners en de Vlaamse Regering deze engagementen rond de kwaliteit van de arbeid cijfermatig hard gemaakt: doelstelling 10 van het pact schuift een jaarlijkse gemiddelde toename van de werkbaarheidsgraad (in mensentaal: het aandeel werkenden met een kwaliteitsvolle, werkbare job) met minstens 0,5% naar voor. “De werkbaarheidsgraad verhoogt voor werknemers daardoor tot minstens 60% in 2020 en komt voor zelfstandigen in 2020 zo dicht mogelijk bij 55%.” (Studiedienst van de Vlaamse Regering, 2010)

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

De ondertekenaars van het Pact 2020 geven ook expliciet aan bijzondere aandacht te willen besteden aan de werkbaarheidssituatie van vrouwen, kansengroepen (50-plussers, kortgeschoolden, werkenden met een arbeidshandicap) en bijzondere gezinssituaties. Met het akkoord ‘Samen een versnelling hoger voor werkbaar werk’, dat de sociale partners en de Vlaamse Regering eind 2018 sloten, blijft het werkbaarheidsvraagstuk ook de komende jaren prominent op de beleidsagenda staan. Begin mei 2019 werd dit actieplan - met onder meer een brede sensibiliseringscampagne - op het terrein uitgerold.. Attentie: de werkbaarheidsbevraging 2019, die in de periode maart-mei 2019 bij de zelfstandige ondernemers werd uitgevoerd, levert (uiteraard nog) geen informatie over de impact en de effecten van dit actieplan.

1.2

Werkbaar werk: definities en indicatoren

De Vlaamse sociale partners hebben de beleidsnotie ‘werkbaarheid’ concreet gemaakt aan de hand van vier kwaliteitscriteria: werkbaar werk verwijst naar jobs waarvan je niet overspannen of ziek wordt, die boeiend en motiverend zijn, voldoende kansen bieden op bijblijven/bijleren en voldoende ruimte laten voor gezin en privéleven: De werkbaarheidsmonitor hanteert daarom vier werkbaarheidsindicatoren: psychische vermoeidheid (werkstress); welbevinden in het werk (werkbetrokkenheid, motivatie); leermogelijkheden in de job (kansen op bijblijven en competentie-ontwikkeling); werk-privé-balans (combinatie van arbeid met gezin en sociaal leven). Tabel 1:

Overzicht werkbaarheidsindicatoren Vlaamse werkbaarheidsmonitor zelfstandige ondernemers Indicator

Psychische vermoeidheid

Omschrijving de mate waarin de door psychosociale arbeidsbelasting opgebouwde (mentale) vermoeidheid recuperabel is dan wel leidt tot spanningsklachten en verminderd functioneren (problemen met) werkstress

Welbevinden in het werk

de mate waarin zelfstandige ondernemers door de aard van de job(inhoud) werkbetrokken zijn/blijven dan wel gedemotiveerd raken (problemen met) werkbetrokkenheid en motivatie

Leermogelijkheden

de mate waarin zelfstandige ondernemers door formele opleidingskansen en de dagdagelijkse ervaring op de werkplek hun competenties al dan niet op peil kunnen houden en verder ontwikkelen i.f.v. hun inzetbaarheid op langere termijn (onvoldoende) kansen op bijblijven/competentieontwikkeling

Werk-privé-balans

de mate waarin de taakeisen in de werksituatie al dan niet belemmerende effecten hebben op de handelingsmogelijkheden in de ‘thuis’situatie (problemen met) combinatie van arbeid met privé-leven

Voor elk van de vier werkbaarheidsaspecten zijn grenzen bepaald die aangeven of de situatie al dan niet problematisch is (zie verder). Bij een problematische situatie spreken we over een ‘werkbaarheidsknelpunt’.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

De werkbaarheidsgraad combineert de vier centrale werkbaarheidsdimensies en kan gedefinieerd worden als het aandeel van de werkenden dat een kwaliteitsvolle job heeft c.q. geen knelpunten signaleert op het vlak van psychische vermoeidheid, welbevinden in het werk, leermogelijkheden en werk-privé-balans. Tabel 2:

Definitie werkbaarheidsgraad zelfstandige ondernemers

Werkbaarheidsgraad % zelfstandige ondernemers dat een kwaliteitsvolle job heeft c.q. geen knelpunten signaleert op het vlak van psychische vermoeidheid, welbevinden in het werk, leermogelijkheden en werk-privé-balans

Omdat het vanuit beleidsoogpunt uiteraard ook relevant is om de werkbaarheid van jobs oorzakelijk te kunnen duiden (wat maakt werk (on)werkbaar?), wordt in de werkbaarheidsmonitor ook gepeild naar een aantal kenmerken van de arbeidssituatie die de kwaliteit van jobs bedreigen dan wel bevorderen. De werkbaarheidsmonitor voor zelfstandige ondernemers brengt vier jobkenmerken via zogenaamde risico-indicatoren in kaart: werkdruk; emotionele belasting; taakvariatie (of afwisseling in het werk); (belastende fysieke) arbeidsomstandigheden. Tabel 3:

Overzicht risico-indicatoren Vlaamse werkbaarheidsmonitor zelfstandige ondernemers Indicator

Omschrijving

Werkdruk

de mate van arbeidsbelasting vanuit kwantitatieve taakeisen, zoals werkvolume, werktempo, deadlines

Emotionele belasting

de mate van arbeidsbelasting vanuit contactuele taakeisen, inz. bij omgang met klanten of coördinatieopdrachten

Taakvariatie

de mate waarin de functie-inhoud een afwisselend takenpakket omvat en beroep doet op vaardigheden van zelfstandige ondernemers

Arbeidsomstandigheden

de mate waarin zelfstandige ondernemers blootgesteld worden aan fysieke inconveniënten in de werkomgeving en lichamelijke belasting

Meettechnisch is voor de operationalisering van de werkbaarheids- en risico-indicatoren geopteerd voor psychometrische schalen. De argumentatie voor het gebruik van dergelijke meetschalen (in plaats van enkelvoudige itemvragen) ligt in de meetnauwkeurigheid ervan. Bij de constructie van de vragenlijst werd maximaal aansluiting gezocht bij bestaande, gevalideerde instrumenten. Voor alle indicatoren, behalve ‘werk-privé-balans’ en ‘arbeidsomstandigheden’, werden de meetschalen geselecteerd uit de Vragenlijst Beleving en Beoordeling van de Arbeid (VBBA - SKB Amsterdam). Voor de werkbaarheidsindicator ‘werk-privé-balans’ wordt een verkorte versie van de schaal ‘negatieve werk-thuis-interferentie’ van de Survey Werk-Thuis-Interactie Nijmegen (SWING - Radboud Universiteit Nijmegen) gebruikt. De risico-indicator ‘arbeidsomstandigheden’ is een meetschaal die gebaseerd is op een selectie van items die in de European Working Conditions Survey (Eurofound – Dublin) aan bod komen.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

In functie van een toegankelijke en voor beleidsondersteuning relevante communicatie van de meetresultaten wordt in de rapportering gebruik gemaakt van de kengetallentechniek. Dit betekent dat – op basis van onderbouwde grenswaarden of cut off scores - de individuele schaalinformatie gebruikt wordt om binnen de onderzoekspopulatie de groep respondenten af te bakenen, die zich in een acceptabele dan wel problematische situatie bevinden. De kracht van dergelijke kengetallen is dat ze in een oogopslag inzicht geven in de mate van voorkomen van ongewenste/problematische situaties. Kengetallen laten de ordinale informatie uit de achterliggende schaalscores intact en zijn dan ook perfect bruikbaar voor vergelijkingen tussen deelpopulaties (geslacht, leeftijdsgroepen, sectoren,…) en in de tijd. In de werkbaarheidsmonitor wordt met ‘gelede kengetallen’ gewerkt. Naar analogie met de kleurensymboliek van een verkeerslicht, wordt niet enkel een problematische groep afgebakend en becijferd (‘oranje knipperlicht’), maar daarbinnen ook een subgroep die als ‘acuut problematisch’ kan gelabeld worden (‘rood alarmsignaal’). De validiteit en betrouwbaarheid van de gehanteerde instrumenten, meetschalen en grenswaarden die voor de werkbaarheids- en risico-indicatoren worden gehanteerd, wordt uitgebreid behandeld in het rapport ‘Methodologie Vlaamse werkbaarheidsmonitor’ (Bourdeaud’hui, Janssens, Vanderhaeghe, 2019).

1.3

Survey-ontwerp en representativiteit van de werkbaarheidsmetingen

De gegevensverzameling voor de werkbaarheidsmonitor gebeurt op basis van een schriftelijke bevraging van een representatief staal van werkenden uit het Vlaamse gewest. De onderzoekspopulatie voor de werkbaarheidsmonitor voor zelfstandige ondernemers wordt als volgt afgebakend: zelfstandigen in hoofdberoep in de leeftijdsgroep 18-65 jaar, met woonplaats in het Vlaams Gewest, die in de vier weken voorafgaand aan de bevraging effectief arbeidsprestaties als zelfstandige ondernemer hebben geleverd. Deze laatste voorwaarde is noodzakelijk voor een betrouwbare zelfrapportering van de jobkwaliteit. Zelfstandige ondernemers die - omwille van bijvoorbeeld ziekte, bevallingsrust, tijdelijke stopzetting van de activiteit - gedurende de afgelopen maand niet gewerkt hebben, kunnen zich enkel door herinnering een beeld vormen van de werkbeleving, met het risico op mogelijke antwoordvertekeningen. Administratieve databanken leveren ons geen informatie over de effectieve arbeidsprestaties van zelfstandige ondernemers in de afgelopen maand. Dit is een probleem dat binnen de vragenlijst zelf - via het inbouwen van filters - wordt aangepakt. De ad random steekproef voor de werkbaarheidsmetingen wordt door het Rijksinstituut voor Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) getrokken uit het bestand ‘aangesloten verzekeringsplichtigen toestand 31 december’ van het jaar voorafgaand aan de meting. Sinds de meting 2013 gaat het hier om een volledig en up-to-date bestand voor het vermelde tijdstip. Op die manier kan een adequate benadering van het geambieerde populatiebestand worden gerealiseerd. De koppeling van de informatie uit het RSVZ-databank aan de geactualiseerde woonplaatsgegevens uit het Rijksregister wordt uitgevoerd door de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid (KSZ). Met het oog op het waarborgen van de privacy van de respondenten staat de

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

KSZ ook in voor de logistieke organisatie van de enquêtering en de verzending van de vragenlijsten in de periode maart-april van het betrokken meetjaar. De time lag tussen het referentiemoment van de steekproeftrekking en de eigenlijke meting blijft daarmee beperkt tot een drietal maanden en responsuitval om die reden kan aldus beperkt worden. De initiële steekproefomvang voor de werkbaarheidsmetingen bij zelfstandige ondernemers in 2007 werd op 6.000 eenheden bepaald. In functie van een (geambieerde) dataset van 2.000 eenheden kan op die manier een voor de monitoringdoelstelling noodzakelijke meetprecisie (met een betrouwbaarheidsinterval van < 2,5% rond de kengetallen, bij  = 0,05). Sinds de bevraging 2013 werd de steekproefomvang gevoelig verhoogd (2019: 12.000 eenheden), met een nog verhoogde precisie van meetgegevens als resultaat. Bij de onderscheiden metingen werd een identieke ‘responsstrategie’ gevolgd. De benadering van de respondent verloopt via drie contactmomenten: de verzending van de introductiebrief met vragenlijst, het toesturen van een herinneringskaartje na een week en een rappelzending met vragenlijst na een viertal weken. Daarnaast werden nog een aantal flankerende initiatieven genomen om de respons te ondersteunen: de aankondiging van de bevraging via de mediakanalen van beroepsverenigingen waarin het officieel karakter en de beleidsrelevantie van de werkbaarheidsmonitor worden benadrukt; de duidelijke vermelding in de introductiebrief van de door de KSZ gewaarborgde anonimiteit van de bevraging; de bewuste keuze tot beperking van de vragenlijst in functie van een equivalente invultijd van maximaal vijftien minuten; de organisatie van een helpdesk voor de respondenten via de Vlaamse infolijn. De werkbaarheidsbevragingen bij zelfstandige ondernemers realiseren voor een ‘economiebrede’ schriftelijke peiling een meer dan behoorlijk responsresultaat (met in 2019 2.882 meeteenheden en een netto-antwoordpercentage van 25,1%). Toch kunnen we niet voorbijgaan aan de vaststelling dat de responsgraad in het afgelopen decennium systematisch is afgenomen: van 39,5% in 2007 over 37,7% in 2010, 31,7% in 2013 en 27,3% in 2016, naar 25,1% in 2019. Een dalende responsbereidheid bij grootschalige surveys werd al eerder opgemerkt in de surveymethodologische literatuur (Barbier, Loosveldt, Carton, 2015). De representativiteitsanalyse van de opeenvolgende metingen brengt een systematische maar beperkte vertekening van de gerealiseerde steekproef t.a.v. het RSVZ-steekproefbestand op het vlak van leeftijd aan het licht, met een lichte onder- en oververtegenwoordiging van jongere, respectievelijk oudere zelfstandige ondernemers. Simulaties tonen aan dat het corrigeren voor deze afwijkingen door toepassing van wegingsfactoren op de dataset slechts een marginale impact heeft op de kengetallen. Er werd dan ook afgezien van wegingscorrectie omdat exacte gegevens over de onderzoekspopulatie (zelfstandige ondernemers met effectieve activiteit in de maand vóór de bevraging) ontbreken en vermelde wegingen precies extra fouten zouden kunnen teweegbrengen. Op basis van al deze elementen kan dan ook besloten worden dat de onderzoeksresultaten een representatief beeld garanderen van de (werkbaarheids)situatie van de zelfstandige ondernemers in Vlaanderen. Het survey-ontwerp, de organisatie van de enquêtering, de analyse van de kwaliteit van de respons en de controle van de representativiteit van de gerealiseerde steekproeven zijn uitgebreid gedocumenteerd in het rapport ‘Methodologie Vlaamse werkbaarheidsmonitor’ (Bourdeaud’hui, Janssens, Vanderhaeghe, 2019).

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

In de rand van de responsanalyse kan nog worden vermeld dat met de substantiĂŤle verhoging van de steekproefomvang in 2013 voor zeven sectoren het vooropgestelde minimum-quotum van 200 eenheden in de dataset werd bereikt en daarmee betrouwbare sectorale kengetallen konden worden berekend: landbouw en visserij, transport & productie, bouw, handel, horeca, vrije beroepen en (andere) intellectuele diensten. In functie van een uniforme rapportering wordt deze sectorinformatie ook voor andere meetmomenten in (de bijlagen bij) dit rapport opgenomen.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Werkbaar werk voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007 - 2019

Dit hoofdstuk brengt de werkbaarheidssituatie van de zelfstandige ondernemers in Vlaanderen synthetisch in beeld, met de rapportage van de kengetallen en de analyse van de trends 2007– 2019 in de werkbaarheidsgraad, de werkbaarheids- en de risico-indicatoren. Daarnaast staan we ook stil bij het vraagstuk van de haalbaarheid om als zelfstandige ondernemer door te werken tot de pensioenleeftijd en de samenhang met de specifieke werkbaarheidssituatie van de betrokkene.

2.1

Werkbaarheidsindicatoren voor zelfstandige ondernemers 2007-2019

Werkbaar werk wordt in de werkbaarheidsmonitor geïndiceerd op basis van vier indicatoren: psychische vermoeidheid (werkstress), welbevinden in het werk (werkbetrokkenheid, motivatie), leermogelijkheden (kansen op bijblijven en competentie-ontwikkeling) en werk-privé-balans (combinatie van arbeid met gezin en sociaal leven). In tabel 4 worden voor elk van deze werkbaarheidsdimensies de kengetallen voor de metingen 2007, 2010, 2013, 2016 en 2019 op een rijtje gezet, figuur 1 vergelijkt de situatie van de nulmeting 2007 met de meest recente meetgegevens uit 2019. Daarbij wordt de populatie van zelfstandige ondernemers ingedeeld in twee groepen, naargelang zij zich voor het betrokken werkbaarheidsaspect al dan niet in een problematische situatie bevinden. De categorie ‘acuut problematisch’ is een subgroep binnen de groep ‘problematisch’ maar wordt eveneens gepercenteerd op de volledige populatie. Voor psychische vermoeidheid behoort in 2019 63,0% van de zelfstandige ondernemers tot de niet-problematische categorie, 37,0% tot de problematische categorie en 12,0% tot de acuut problematische categorie. Deze kengetallen verschillen niet (significant) van de meetresultaten in 2016. De verbetering, die tussen 2010 en 2013 werd geboekt (met een significante daling van het aandeel zelfstandige ondernemers met psychische vermoeidheidproblemen van 38,0% naar 33,4%), ging in 2016 opnieuw verloren. Dit resulteert in de vaststelling dat over de volledige meetperiode 2007-2019 geen significante verschuiving wordt geregistreerd. Voor welbevinden in het werk behoort in 2019 89,8% van de zelfstandige ondernemers tot de niet-problematische categorie, 10,2% tot de problematische categorie en 3,9% tot de acuut problematische categorie. De meetresultaten van de opeenvolgende bevragingen laten een geleidelijke stijging zien van het aandeel zelfstandigen met (acute) problemen op het vlak van welbevinden in het werk. In vergelijking met de nulmeting 2007 (met 91,8%, 8,2% en 2,7% als respectieve kengetallen) gaat het om een significante verschuiving in negatieve zin.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Tabel 4:

Werkbaarheidsindicatoren voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2019

werkbaarheidsindicatoren

psychische vermoeidheid

niet problematisch problematisch acuut problematisch N

welbevinden in het werk

niet problematisch problematisch acuut problematisch N

leermogelijkheden

niet problematisch problematisch acuut problematisch N

werk-privé-balans

niet problematisch problematisch acuut problematisch N

2007

2010

2013

2016

2019 %

63,3 36,7 13,0

62,0 38,0 12,4

66,6 33,4 10,2

63,8 36,2 11,4

63,0 37,0 12,0

2 169

2 083

3 525

2 551

2 808

91,8 8,2 2,7

91,8 8,2 3,0

91,6 8,4 3,5

90,7 9,3 3,7

89,8 10,2 3,9

2 012

1 932

3 490

2 520

2 812

94,4 5,6 1,1

95,2 4,8 1,2

95,3 4,7 0,8

96,5 3,5 0,8

96,5 3,5 0,5

2 018

1 932

3 500

2 527

2 817

65,5 34,5 10,9

65,0 35,0 11,8

68,4 31,6 9,5

67,0 33,0 10,5

69,6 30,4 10,7

2 184

2 103

3 532

2 563

2 822

Leeswijzer: Cijfers in het groen wijzen op een significante (Pearson chi²; p<0,05) toename van het aandeel ‘niet problematisch’/afname van het aandeel ‘(acuut) problematisch’ ten opzichte van het vorig meetpunt. Cijfers in het rood wijzen op een significante (Pearson chi²; p<0,05) afname van het aandeel ‘niet problematisch’/toename van het aandeel ‘(acuut) problematisch’ ten opzichte van het vorig meetpunt. Cijfers in een groen kader wijzen op een significante (Pearson chi²; p<0,05) toename van het aandeel ‘niet problematisch’/afname van het aandeel ‘(acuut) problematisch’ bij een vergelijking van de meetpunten 2007 en 2019. Cijfers in een rood kader wijzen op een significante (Pearson chi²; p<0,05) afname van het aandeel ‘niet problematisch’/toename van het aandeel ‘(acuut) problematisch’ bij een vergelijking van de meetpunten 2007 en 2019. De groep ‘niet-problematisch’ en de groep ‘problematisch’ vormen samen de totale populatie (100%); de groep ‘acuut problematisch’ is een subgroep binnen de groep ‘problematisch’ maar het aandeel wordt berekend op de totale populatie.

Voor leermogelijkheden in het werk behoort in 2019 96,5% van de zelfstandige ondernemers tot de niet-problematische categorie, 3,5% tot de problematische categorie en 0,5% tot de acuut problematische categorie. Deze kengetallen verschillen niet (significant) van de meetresultaten in 2016, toen wel een significante verbetering voor deze indicator werd opgetekend. Ook in vergelijking met de nulmeting 2007 (met 94,4%, 5,6% en 1,1% als respectieve kengetallen) is er sprake van een significante toename van het aandeel zelfstandige ondernemers met voldoende leermogelijkheden c.q. afname van het aandeel met (acuut) problematische leermogelijkheden. Voor de indicator werk-privé-balans behoort in 2019 69,6% van de zelfstandige ondernemers tot de niet-problematische categorie, 30,4% tot de problematische categorie en 10,7% tot de acuut problematische categorie. Het aandeel zelfstandige ondernemers met een problematische werk-privé-balans ligt daarmee significant lager dan bij de bevraging 2016 (33,0%) en bij de nulmeting 2007 (34,5%).

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Figuur 1:

Werkbaarheidsindicatoren voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2019

psychische vermoeidheid

welbevinden in het werk 3,9%

2,7% 13,0%

12,0%

36,7%

63,0%

2007

2019

leermogelijkheden 1,1%

94,4%

2007

niet problematisch

10,2%

91,8%

89,8%

2007

2019

37,0%

63,3%

5,6%

8,2%

3,5%

werk-privĂŠ-balans 0,5%

10,9%

10,7%

34,5%

30,4%

65,5%

69,6%

2007

2019

96,5%

2019

problematisch

acuut problematisch

Leeswijzer: Acuut problematisch (de verschoven rode blokjes in elke indicatorbalk) is een subgroep binnen de categorie problematisch (oranje zone), maar wordt gepercenteerd op de totale onderzoekspopulatie.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

2.2

Werkbaarheidsgraad voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2019

De combinatie van de informatie van de vier werkbaarheidsindicatoren laat ons toe de werkbaarheidsgraad te berekenen. Tabel 5 rapporteert voor de vijf metingen de frequentieverdeling van de zelfstandige ondernemers met een kwaliteitsvolle, werkbare job c.q. de zelfstandigen ondernemers die op het vlak van psychische vermoeidheid, welbevinden in het werk, leermogelijkheden of werk-privé-balans met een of meerdere knelpunten worden geconfronteerd. Tabel 5:

Evolutie van de werkbaarheidsgraad voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2019

werkbaarheidsgraad 2007

2010

2013

2016

2019

werkbaar werk werkbaarheidsknelpunten

47,7 52,3

47,8 52,2

51,4 48,6

50,7 49,3

50,1 49,9

1 919

1 856

3 359

2 452

2 731

Vergelijking geregistreerde werkbaarheidsgraad voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen met het geambieerde groeipad in doelstelling 10 van het Pact 2020

65,0%

60,0%

55,0%

50,0%

45,0%

51,4% 47,7%

50,7%

50,1%

47,8%

40,0%

35,0%

2007

2010

geambieerd groeipad Pact 2020

2013

2016

2019

geregistreerde werkbaarheidsgraad

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

In 2019 bedraagt de werkbaarheidsgraad voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 50,1%. Dit cijfer verschilt niet significant van de meetresultaten van bevragingen in 2016 of in 2013, toen wel een (significante) toename van het aandeel zelfstandige ondernemers met een werkbare job t.o.v. het vorige meetpunt werd vastgesteld (stijging werkbaarheidsgraad van 47,8% in 2010 naar 51,4% in 2013). Over de volledige meetperiode en in vergelijking met de nulmeting 2007 noteren we een verbetering van de werkbaarheidsgraad bij de zelfstandige ondernemers met 2,4 procentpunt, maar deze verschuiving blijft net onder de drempel van de statistische significantie. De geregistreerde werkbaarheidscijfers lopen daarmee achter op het geambieerde groeipad van het Pact 2020 (een jaarlijkse toename van aandeel werkenden met een werkbare job met 0,5 procentpunt) en de doelstelling van ‘een werkbaarheidsgraad die bij de zelfstandige ondernemers in 2020 de 55% benadert’ wordt niet gerealiseerd (figuur 2). Een meer gedetailleerde voorstelling van de samengestelde werkbaarheidsindicator met een verdere opdeling van de probleemgroep naar het aantal, het type en de combinatie van werkbaarheidsknelpunten wordt gepresenteerd in figuur 3 en tabel 6. Figuur 3:

Evolutie van het aandeel zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2019 met werkbaar werk en met (één of meerdere) werkbaarheidsknelpunten 0,7%

0,7%

1,0%

4,6%

4,3%

4,6%

19,9%

18,7%

20,4%

47,7%

27,1%

47,8%

51,4%

25,0%

26,2%

2013

2010

2007 0,7%

0,5%

4,6%

4,9% 19,5%

21,2% 50,7%

50,1% 25,0%

22,8%

2019

2016 werkbaar werk

1 knelpunt

2 knelpunten

3 knelpunten

4 knelpunten

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Tabel 6:

Frequentieverdeling van zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2019 naar aantal, type en combinatie van werkbaarheidsknelpunten

AANTAL EN TYPE KNELPUNTEN

% TOTAAL

2007

2010

2013

2016

2019

47,7

47,8

51,4

50,7

50,1

subtotaal

12,4 2,1 1,8 10,8 27,1

12,1 1,2 1,9 11,0 26,2

11,4 1,6 1,8 10,2 25,0

11,2 1,8 0,9 9,1 22,8

13,0 2,9 0,9 8,1 25,0

subtotaal

0,9 0,4 17,5 0,4 0,4 0,2 19,9

1,2 0,4 17,8 0,3 0,5 0,2 20,4

1,3 0,2 15,8 0,6 0,6 0,2 18,7

1,9 0,1 18,0 0,4 0,5 0,2 21,2

1,7 0,1 16,8 0,3 0,5 0,1 19,5

0,3 3,0 1,1 0,2 4,6

0,4 3,6 0,5 0,1 4,6

0,3 3,2 0,6 0,1 4,3

0,4 3,4 0,5 0,2 4,6

0,7 3,5 0,6 0,2 4,9

0,7

1,0

0,7

0,5

100,0

0 knelpunten 1 knelpunt

psychische vermoeidheid welbevinden in het werk leermogelijkheden werk-privé-balans 2 knelpunten

psychische vermoeidheid & welbevinden in het werk psychische vermoeidheid & leermogelijkheden psychische vermoeidheid & werk-privé-balans welbevinden in het werk & leermogelijheden welbevinden in het werk & werk-privé-balans leermogelijkheden & werk-privé-balans 3 knelpunten

psychische vermoeidheid & welbevinden in het werk & leermogelijkheden psychische vermoeidheid & welbevinden in het werk & werk-privé-balans psychische vermoeidheid & leermogelijkheden & werk-privé-balans welbevinden in het werk & leermogelijkheden & werk-privé-balans subtotaal 4 knelpunten algemeen totaal

2.3

Langer doorwerken en samenhang met werkbaarheid

De werkbaarheidsdoelstellingen in het Pact van Vilvoorde en het Pact 2020 werden onder meer ingegeven vanuit de bekommernis bij de Vlaamse sociale partners en beleidsmakers om de werkzaamheid (inzonderheid van 50-plussers) te verhogen en vanuit de overtuiging dat de jobkwaliteit een belangrijke sleutel vormt tot duurzame inzetbaarheid. In de werkbaarheidsbevraging wordt sinds 2007 gepeild naar die haalbaarheid om langer door te werken op basis van de vraag: “Denkt u in staat te zijn om uw huidige job voor te zetten tot uw pensioen?” Respondenten die een negatief antwoord formuleren, krijgen een bijkomende vraag voorgelegd: “Zou aangepast werk (lichter werk, deeltijds werk…) u wel in staat stellen tot uw pensioen te werken?” De antwoordscores voor de verschillende metingen in figuur 4 hebben enkel betrekking op de zelfstandige ondernemers van 40 jaar of ouder: we gaan er vanuit dat de kans op reflectie op de eigen eindeloopbaan en het pensioenvraagstuk groter is in de afgebakende deelgroep en 40plussers daarmee de haalbaarheidskwestie realistisch(er) kunnen inschatten.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Figuur 4:

Evolutie 2007-2019 van de inschatting door zelfstandige ondernemers 40-plus van de haalbaarheid om door te werken tot het pensioen in de huidige job/mits aangepast werk

100%

24,1%

27,3%

26,1%

28,0%

22,9%

26,2%

25,2%

27,6%

25,7%

29,2%

80%

60%

40%

72,7%

72,0%

73,8%

72,4%

70,8%

2007

2010

2013

2016

2019

20%

haalbaar

niet haalbaar

mits aangepast werk

Leeswijzer: De groene en oranje deelbalkjes verwijzen naar het aandeel binnen de onderzoekspopulatie 40-plus dat aangeeft dat doorwerken tot het pensioen in de huidige functie haalbaar resp. niet haalbaar is. De verschoven gele blokjes in elke balk verwijzen naar het aandeel respondenten (gepercenteerd op de totale onderzoekspopulatie 40-plus) dat inschat dat doorwerken tot het pensioen in de huidige functie niet mogelijk is, maar wel haalbaar zou zijn mits aangepast werk.

Bij de meting 2019 geeft 70,8% van de zelfstandige ondernemers in Vlaanderen aan dat ze zich in staat achten om hun huidige job voort te zetten tot de pensioenleeftijd, de complementaire 29,2% schat dit in als een onhaalbare opdracht. Binnen de laatstgenoemde categorie nuanceert ruim negen op de tien zijn negatief antwoord, met de verduidelijking dat een aanpassing van de arbeidssituatie (fysiek minder belastend werk, reductie van de arbeidstijd) soelaas zou kunnen bieden om tot het pensioen te kunnen blijven werken. Omgerekend blijkt daarmee 25,7% van de zelfstandige ondernemers 40-plus in Vlaanderen vragende partij te zijn van aangepast werk om langer te kunnen doorwerken. Er wordt sinds 2013 een lichte (maar significante) daling geregistreerd van het aandeel zelfstandige ondernemers dat doorwerken tot het pensioen in de actuele job haalbaar acht (van 73,8% in 2013 naar 70,8% in 2019). De recente eindeloopbaanhervormingen, met een verhoging van de instapleeftijd en de verstrenging van loopbaanvoorwaarden voor toegang tot het (vervroegd) pensioen, hebben dus blijkbaar een (beperkte) impact op de inschatting van zelfstandige ondernemers van het haalbaarheidsvraagstuk. Er wordt wel een duidelijk verband vastgesteld tussen de inschatting door zelfstandige ondernemers van de haalbaarheid om langer door te werken en de werkbaarheidssituatie van de betrokkenen. Figuur 5 brengt deze samenhang in beeld.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Figuur 5:

Samenhang van de werkbaarheidssituatie van zelfstandige ondernemers 40-plus met hun inschatting van de haalbaarheid om door te werken tot het pensioen in de huidige job/mits aangepast werk (meting 2019)

100%

15,1%

29,1%

13,1%

45,7%

61,9%

32,5%

80%

50,8% 74,3%

60%

40%

84,9% 67,5%

49,2% 20%

25,7% 0%

werkbaar werk

haalbaar

1 werkbaarheidsknelpunt

2 werkbaarheidsknelpunten

niet haalbaar

3+ werkbaarheidsknelpunten

mits aangepast werk

Van de zelfstandige ondernemers met een werkbare job blijkt 84,9% doorwerken tot het pensioen als een haalbare opdracht in te schatten. Dit aandeel neemt systematisch af naarmate betrokkenen met een problematische situatie op één of meerdere werkbaarheidsdimensies geconfronteerd worden: van 67,5% bij één werkbaarheidsknelpunt, over 49,2% bij twee werkbaarheidsknelpunten, tot 25,7% bij drie of vier werkbaarheidsknelpunten. Parallel stellen we vast dat een groter aandeel zelfstandige ondernemers vragende partij is voor aangepast werk naarmate de werkbaarheidssituatie problematischer ‘scoort’: van 15,1% in geval van werkbaar werk over 29,1% bij één werkbaarheidsknelpunt en 45,7% bij twee knelpunten tot 61,9% bij drie of meer knelpunten. De impliciete hypothese in het Pact van Vilvoorde en het Pact 2020, dat de jobkwaliteit erg belangrijk is om werkenden langer aan de slag te houden en de werkzaamheid van 50-plussers te verhogen, wordt daarmee bevestigd.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

2.4

Risico-indicatoren voor de Vlaamse arbeidsmarkt 2007-2019

De werkbaarheidsmonitor brengt niet enkel in kaart in welke mate jobs werkbaar zijn, maar peilt ook naar een aantal achterliggende determinanten c.q. risicofactoren in de arbeidssituatie. Bij de metingen voor de zelfstandige ondernemers worden vier risico-indicatoren gehanteerd: werkdruk, emotionele belasting, taakvariatie en (belastende fysieke) arbeidsomstandigheden. In tabel 7 worden de kengetallen voor deze risico-indicatoren voor de meetmomenten 2007, 2010, 2013, 2016 en 2019 op een rijtje gezet. Figuur 6 vergelijkt de situatie van de nulmeting 2007 met de meest recente meetgegevens uit 2016. Daarbij volgen we een gelijkaardige categorisering als bij de werkbaarheidsindicatoren (niet problematisch, problematisch, acuut problematisch). Tabel 7:

Risico-indicatoren voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2019

risico-indicatoren

werkdruk

niet problematisch problematisch acuut problematisch N

emotionele belasting

niet problematisch problematisch acuut problematisch N

taakvariatie

niet problematisch problematisch acuut problematisch N

arbeidsomstandigheden

niet problematisch problematisch acuut problematisch N

2007

2010

2013

2016

2019 %

53,4 46,6 17,6

57,8 42,2 16,3

62,3 37,7 13,3

57,2 42,8 17,0

53,9 46,1 19,2

2 024

1 944

3 506

2 530

2 820

71,2 28,8 5,2

70,9 29,1 4,9

70,4 29,6 5,7

73,4 26,6 4,8

71,9 28,1 5,0

2 024

1 940

3 511

2 529

2 816

92,1 7,9 2,2

91,6 8,4 2,1

91,8 8,2 2,0

93,5 6,5 1,9

92,1 7,9 1,8

2 029

1 944

3 507

2 534

2 819

82,8 17,2 4,6

84,1 15,9 4,5

82,4 17,6 4,5

81,8 18,2 5,3

79,1 20,9 6,8

2 204

2 137

3 593

2 553

2 827

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Voor werkdruk behoort in 2019 53,9% van de zelfstandige ondernemers tot de nietproblematische categorie, 46,1% tot de problematische categorie en 19,2% tot de acuut problematische categorie. In vergelijking met 2016 (met 57,2%, 42,8% en 17,0% als respectieve kengetallen) en met 2013 (met 62,3%, 37,7% en 13,3% als respectieve kengetallen) gaat het om een substantiĂŤle toename van de problematische en acuut problematische groep. De verbetering die op het vlak van werkdruk werd geboekt in 2013 en 2010 (met twee opeenvolgende significante dalingen van het aandeel zelfstandige ondernemers met werkdrukproblemen in vergelijking met 2007) gaat daarmee opnieuw verloren. Deze tegengestelde ontwikkelingen verklaren waarom de meetresultaten voor de werkdrukindicator in 2019 nauwelijks verschillen van de scores van de nulmeting 2007 (met 53,4%, 46,6% en 17,6% als geregistreerde kengetallen). Voor emotionele belasting behoort in 2019 71,9% van de zelfstandige ondernemers tot de nietproblematische categorie, 28,1% tot de problematische categorie en 5,0% tot de acuut problematische categorie. Deze kengetallen verschillen niet significant van de resultaten die bij de bevraging 2016 en bij de nulmeting 2007 werden geregistreerd. Voor taakvariatie behoort in 2019 92,1% van de zelfstandige ondernemers tot de nietproblematische categorie, 7,9% tot de problematische categorie en 1,8% tot de acuut problematische categorie. De vooruitgang die werd geboekt tussen 2013 en 2016 (een daling in het aandeel zelfstandigen in een problematische situatie voor taakvariatie van 8,2% naar 6,5%) gaat daarmee opnieuw verloren. Deze tegengestelde ontwikkelingen verklaren waarom de meetresultaten voor taakvariatie in 2019 niet verschillen van de scores van de nulmeting 2007 (met 92,1%, 7,9% en 2,2% als geregistreerde kengetallen). Voor (belastende fysieke) arbeidsomstandigheden behoort in 2019 79,1% van de zelfstandige ondernemers tot de niet-problematische categorie, 20,9% tot de problematische categorie en 6,8% tot de acuut problematische categorie. In vergelijking met de meetresultaten van de bevraging 2016 (met 81,8%, 18,2% en 5,3% als respectieve kengetallen) en van de nulmeting 2007 (met 82,8%, 17,2% en 4,6% als respectieve kengetallen) is er voor deze risicofactor sprake van een significante verschuiving in negatieve zin.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Figuur 6:

Risico-indicatoren voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2019

werkdruk

emotionele belasting

100%

17,6%

5,0%

19,2%

80%

46,6%

5,2%

28,8%

28,1%

71,2%

71,9%

2007

2019

46,1%

60%

40%

53,9%

53,4% 20%

20%

2007

2019 taakvariatie

1,8%

2,2%

100%

7,9%

arbeidsomstandigheden 100%

4,6%

6,8%

17,2%

20,9%

82,8%

79,1%

2007

2019

80%

60%

92,1%

40%

20%

80%

2007 niet problematisch

2019 problematisch

acuut problematisch

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Werkbaarheidsgraad en -indicatoren voor specifieke deelpopulaties van zelfstandige ondernemers

Dit hoofdstuk richt de focus op de werkbaarheidssituatie van een aantal specifieke deelgroepen (van zelfstandige ondernemers), waarvoor het Pact 2020 bijzonder aandacht vraagt: vrouwelijke ondernemers, 50-plussers, kortgeschoolden en bijzondere gezinssituaties. We bekijken daarbij voor deze deelgroepen telkens de evolutie in de werkbaarheidsgraad tussen 2007 en 2019 en hun specifieke scores op de werkbaarheidsindicatoren voor het jaar 2019, op basis van de ventilatie van de kengetallen naar geslacht, leeftijd, scholingsgraad en gezinssituatie.

3.1

Werkbaarheidsgraad 2007-2019 en werkbaarheidsindicatoren 2019 voor vrouwelijke zelfstandige ondernemers

De werkbaarheidsgraad voor vrouwelijke zelfstandige ondernemers ligt in 2019 op 51,9%. Bij vergelijking met de meetgegevens voor 2007 registreren we een vooruitgang met vijf procentpunt, maar deze verschuiving blijft (net) onder de statistische significantiedrempel (zie tabel 8). Tabel 8:

Evolutie van de werkbaarheidsgraad 2007-2019 naar geslacht

werkbaarheidsgraad 2007

2010

2013

2016

man

48,1

47,8

51,8

51,4

49,1

vrouw

46,9

47,7

50,3

49,4

51,9

referentiecijfer zelfstandige ondernemers Vlaanderen

47,7

47,8

51,4

50,7

50,1

geslacht

2019

Leeswijzer: Cijfers in het groen resp. in het rood wijzen op een significante (Pearson chi² ; p<0,05) toename/afname van de werkbaarheidsgraad ten opzichte van het vorig meetpunt. Cijfers in een groen resp. rood kader wijzen op een significante (Pearson chi²; p<0,05) toename/afname van de werkbaarheidsgraad bij een vergelijking van de meetpunten 2007 en 2019.

Uit tabel 9 kunnen we afleiden dat het bij de meting 2019 vastgestelde verschil in de werkbaarheidsgraad voor vrouwen en mannen statistisch niet significant is. Ook de geregistreerde kengetallen 2019 voor de vrouwelijke zelfstandige ondernemers in een problematische situatie voor psychische vermoeidheid (37,9%) en leermogelijkheden (3,7%) wijken niet significant af van deze van hun mannelijke collega’s. Vrouwelijke zelfstandige ondernemers hebben wel minder vaak af te rekenen met een problematische situatie op het vlak van welbevinden in het werk (8,5%) en werk-privé-balans (27,3%) dan mannelijke ondernemers (11,3% respectievelijk 32,1%).

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Tabel 9:

Werkbaarheidsgraad en werkbaarheidsindicatoren 2019 naar geslacht psychische vermoeidheid problematisch

welbevinden in het werk problematisch

leermogelijkheden problematisch

werk-privébalans problematisch

man

49,1

36,4

11,3

3,4

32,1

vrouw

51,9

37,9

8,5

3,7

27,3

50,1

37,0

10,2

3,5

30,4

werkbaarheidsgraad

geslacht

verschiltoetsing

referentiecijfer zelfstandige ondernemers Vlaanderen

Leeswijzer: Verschiltoetsing (s = significant versus ns = niet significant): er wordt tussen mannen en vrouwen een statistisch betekenisvol verschil (Pearson chi²; p<0,05) vastgesteld voor welbevinden in het werk en werk-privé-balans, maar niet voor de werkbaarheidsgraad, psychische vermoeidheid en leermogelijkheden.

3.2

Werkbaarheidsgraad 2007-2019 en werkbaarheidsindicatoren 2019 voor oudere zelfstandige ondernemers

De werkbaarheidsgraad voor zelfstandige ondernemers in de leeftijdsgroepen ‘55 jaar en ouder’ en ‘50-54 jaar’ ligt in 2019 op 59,9% respectievelijk 50,4%. Bij vergelijking met de meetgegevens voor 2007 registreren we voor eerstgenoemde deelgroep een stijging met 6,5 procentpunt en voor laatstgenoemde deelgroep een daling met 2,6 procentpunt, maar deze verschuivingen blijken statistisch niet significant (zie tabel 10). Tabel 10:

Evolutie van de de werkbaarheidsgraad 2007-2019 naar leeftijd

werkbaarheidsgraad 2007

2010

2013

2016

2019

- 50 jaar

45,5

45,8

49,4

48,4

45,5

50 - 54 jaar

53,0

53,1

53,9

49,6

50,4

55 + jaar

53,4

52,1

56,3

58,7

59,9

referentiecijfer zelfstandige ondernemers Vlaanderen

47,7

47,8

51,4

50,7

50,1

leeftijd

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Tabel 11:

Werkbaarheidsgraad en werkbaarheidsindicatoren 2019 naar leeftijd psychische vermoeidheid problematisch

welbevinden in het werk problematisch

leermogelijkheden problematisch

werk-privébalans problematisch

- 50 jaar

45,5

41,3

10,3

3,4

33,1

50 - 54 jaar

50,4

38,1

12,8

3,2

31,0

55 + jaar

59,9

26,6

8,7

3,7

24,1

50,1

37,0

10,2

3,5

30,4

werkbaarheidsgraad

leeftijd

verschiltoetsing referentiecijfer zelfstandige ondernemers Vlaanderen

Leeswijzer: Verschiltoetsing (s = significant versus ns = niet significant): er wordt tussen jongere en oudere zelfstandige ondernemers een statistisch betekenisvol verschil (Pearson chi²; p<0,05) vastgesteld voor de werkbaarheidsgraad, voor psychische vermoeidheid en werk-privé-balans, maar niet voor welbevinden in het werk en leermogelijkheden.

Uit tabel 11 kunnen we afleiden dat zelfstandige ondernemers van 55 jaar of ouder in 2016 zowel voor de werkbaarheidsgraad (59,9%), psychische vermoeidheid (26,6% in de problematische categorie) en werk-privé-balans (24,1% in de problematische categorie) significant gunstiger scoren dan hun jongere collega’s 50-plus (50,4%, 38,1% en 31,0%) en zelfstandige ondernemers jonger dan 50 jaar (45,5%, 41,3% en 33,1%). De geregistreerde kengetallen voor zelfstandige ondernemers in de leeftijdsgroepen ‘50-54 jaar’ en ‘55 jaar en ouder’ in een problematische situatie voor welbevinden in het werk (12,8% respectievelijk 8,7%) en leermogelijkheden (3,2% respectievelijk 3,7%) wijken niet significant af van mekaar en van deze van hun jongere collega’s van minder dan 50 jaar.

3.3

Werkbaarheidsgraad 2007-2019 en werkbaarheidsindicatoren 2019 voor kortgeschoolde zelfstandige ondernemers

De werkbaarheidsgraad voor kortgeschoolde zelfstandige ondernemers (zonder diploma hoger secundair onderwijs) ligt in 2019 op 47,9%. Bij vergelijking met de meetgegevens voor 2007 registreren we een vooruitgang met 4,6 procentpunt, maar deze verschuiving blijkt statistisch niet significant (zie tabel 12). Uit tabel 13 kunnen we afleiden dat de bij de meting 2019 voor kortgeschoolde zelfstandige ondernemers geregistreerde werkbaarheidsgraad (47,9%) en de kengetallen voor psychische vermoeidheid (41,7% in een problematische situatie) en werk-privé-balans (31,6% in een problematische situatie) niet significant afwijken van deze van hun midden- en hooggeschoolde collega’s. Kortgeschoolde zelfstandige ondernemers blijken wel significant ongunstiger te scoren dan hun midden/hooggeschoolde collega’s voor welbevinden in het werk (15,4% versus 9,8% in een problematische situatie) en voor leermogelijkheden (8,4% versus 2,9% in een problematische situatie).

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Tabel 12:

Evolutie van de de werkbaarheidsgraad 2007-2019 naar scholingsgraad

werkbaarheidsgraad 2007

2010

2013

2016

2019

kortgeschoold

43,3

48,4

48,3

47,8

47,9

midden/hooggeschoold

48,4

47,7

51,9

51,0

50,1

referentiecijfer zelfstandige ondernemers Vlaanderen

47,7

47,8

51,4

50,7

50,1

scholingsgraad

Werkbaarheidsgraad en werkbaarheidsindicatoren 2019 naar scholingsgraad psychische vermoeidheid problematisch

welbevinden in het werk problematisch

leermogelijkheden problematisch

werk-privébalans problematisch

kortgeschoold

47,9

41,7

15,4

8,4

31,6

midden/hooggeschoold

50,1

36,6

9,8

2,9

30,4

50,1

37,0

10,2

3,5

30,4

werkbaarheidsgraad

scholingsgraad

verschiltoetsing referentiecijfer zelfstandige ondernemers Vlaanderen

Leeswijzer: Verschiltoetsing (s = significant versus ns = significant): er wordt tussen kortgeschoolde versus midden- en hooggeschoolde zelfstandige ondernemers een statistisch betekenisvol verschil (Pearson chi²; p<0,05) vastgesteld voor welbevinden in het werk en leermogelijkheden, maar niet voor de werkbaarheidsgraad, psychische vermoeidheid en werk-privé-balans,.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

3.4

Werkbaarheidsgraad 2007-2019 en werkbaarheidsindicatoren 2019 voor zelfstandige ondernemers met inwonende kinderen

De werkbaarheidsgraad voor zelfstandige ondernemers met inwonende kinderen ligt in 2019 op 49,7%. Bij vergelijking met de meetgegevens voor 2007 registreren we een vooruitgang met 3,6 procentpunt, maar deze verschuiving blijkt statistisch niet significant (zie tabel 14). Tabel 14:

Evolutie van de de werkbaarheidsgraad 2007-2019 naar gezinssituatie

werkbaarheidsgraad 2007

2010

2013

2016

2019

gezinnen met kinderen

46,1

46,7

48,2

48,0

49,7

gezinnen zonder kinderen

50,8

49,8

56,6

55,2

50,7

referentiecijfer zelfstandige ondernemers Vlaanderen

47,7

47,8

51,4

50,7

50,1

gezinssituatie

Uit tabel 15 kunnen we afleiden dat de in 2019 bij zelfstandige ondernemers met inwonende kinderen opgetekende werkbaarheidsgraad (49,7%) en de geregistreerde kengetallen voor psychische vermoeidheid (37,7% in de problematische categorie), welbevinden in het werk (10,2% in de problematische categorie) en werk-privé-balans (31,5% in de problematische categorie) niet significant afwijken van deze van hun collega’s zonder inwonende kinderen. We noteren enkel voor leermogelijkheden een significant afwijkende score bij zelfstandige ondernemers met en zonder inwonende kinderen (2,7% versus 4,7% in een problematische situatie). Tabel 15:

Werkbaarheidsgraad en werkbaarheidsindicatoren 2019 naar gezinssituatie werkbaarheidsgraad

gezinssituatie

psychische welbevinden in leermogelijkvermoeidheid het werk heden problematisch problematisch problematisch

werk-privébalans problematisch

gezinnen met kinderen

49,7

37,7

10,2

2,7

31,5

gezinnen zonder kinderen

50,7

35,9

10,6

4,7

28,7

50,1

37,0

10,2

3,5

30,4

verschiltoetsing referentiecijfer zelfstandige ondernemers Vlaanderen

Leeswijzer: Verschiltoetsing (s = significant versus ns = niet significant): er wordt tussen zelfstandige ondernemers met en zonder inwonende kinderen een statistisch betekenisvol verschil (Pearson chi² ; p<0,05) vastgesteld voor de leermogelijkheden, maar niet voor de werkbaarheidsgraad, psychische vermoeidheid, welbevinden in het werk en werk-privé-balans.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Referenties Barbier, S., Loosveldt, G., & Carton, A. (2015). Het surveyklimaat in Vlaanderen. Een analyse op basis van de SCV-surveys. Brussel: Studiedienst van de Vlaamse Regering. Geraadpleegd op https://www.vlaanderen.be/publicaties/het-surveyklimaat-in-vlaanderen-een-analyse-op-basisvan-de-scv-surveys-1 Bourdeaud’hui, R. & Vanderhaeghe, S. (2007). Vlaamse Werkbaarheidsmonitor zelfstandige ondernemers 2007. Indicatoren voor de kwaliteit van de arbeid op de Vlaamse arbeidsmarkt. Brussel: SERV-STV Innovatie & Arbeid. Geraadpleegd op http://www.serv.be/node/2028 Bourdeaud’hui, R., Vanderhaeghe, S. (2010). Vlaamse Werkbaarheidsmonitor zelfstandige ondernemers 2010. Indicatoren voor de kwaliteit van de arbeid bij zelfstandige ondernemers in Vlaanderen, evolutie 2007-2010. Brussel: SERV-STV Innovatie & Arbeid. Geraadpleegd op http://www.serv.be/node/4013 Bourdeaud’hui, R., Vanderhaeghe, S. (2013). Vlaamse Werkbaarheidsmonitor zelfstandige ondernemers 2007-2010-2013. Brussel: SERV-Stichting Innovatie & Arbeid. Geraadpleegd op http://www.serv.be/node/8857 Bourdeaud’hui, R., Janssens, F., & Vanderhaeghe, S. (2016). Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2016 – zelfstandige ondernemers. Brussel: SERV-Stichting Innovatie & Arbeid. Geraadpleegd op http://www.serv.be/node/10916 Bourdeaud’hui, R., Vanderhaeghe, S, & Janssens F. (2017). Wat maakt werk werkbaar voor zelfstandige ondernemers? Onderzoek naar determinanten van werkbaar werk voor zelfstandige ondernemers op basis van de Vlaamse Werkbaarheidsmonitor 2007-2016. Brussel: SERVStichting Innovatie & Arbeid. Geraadpleegd op http://www.serv.be/node/11671 Bourdeaud’hui, R., Janssens, F., & Vanderhaeghe, S. (2019). Methodologie Vlaamse werkbaarheidsmonitor. Brussel: SERV-Stichting Innovatie & Arbeid. Geraadpleegd op http://www.serv.be/node/13437 Studiedienst van de Vlaamse Regering. (2010). Pact 2020. Kernindicatoren. Nulmeting 2010. Brussel:SVR. Geraadpleegd op https://www.vlaanderen.be/nl/publicaties/detail/pact-2020kernindicatoren-nulmeting-2010

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Lijst met figuren en tabellen Figuren Figuur 1:

Werkbaarheidsindicatoren voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2019 . 17

Figuur 2:

Vergelijking geregistreerde werkbaarheidsgraad voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen met het geambieerde groeipad in doelstelling 10 van het Pact 2020 ... 18

Figuur 3:

Evolutie van het aandeel zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2019 met werkbaar werk en met (ĂŠĂŠn of meerdere) werkbaarheidsknelpunten...................... 19

Figuur 4:

Evolutie 2007-2019 van de inschatting door zelfstandige ondernemers 40-plus van de haalbaarheid om door te werken tot het pensioen in de huidige job/mits aangepast werk ...................................................................................................... 21

Figuur 5:

Figuur 6:

Risico-indicatoren voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2019 ......... 25

Tabellen Tabel 1:

Overzicht werkbaarheidsindicatoren Vlaamse werkbaarheidsmonitor zelfstandige ondernemers .......................................................................................................... 10

Tabel 2:

Definitie werkbaarheidsgraad zelfstandige ondernemers ....................................... 11

Tabel 3:

Overzicht risico-indicatoren Vlaamse werkbaarheidsmonitor zelfstandige ondernemers ..... 11

Tabel 4:

Werkbaarheidsindicatoren voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2016 ... 16

Tabel 5:

Evolutie van de werkbaarheidsgraad voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2019 .............................................................................................................. 18

Tabel 6:

Frequentieverdeling van zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2019 naar aantal, type en combinatie van werkbaarheidsknelpunten ...................................... 20

Tabel 7:

Risico-indicatoren voor zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 2007-2019 ......... 23

Tabel 8:

Evolutie van de werkbaarheidsgraad 2007-2019 naar geslacht.............................. 26

Tabel 9:

Werkbaarheidsgraad en werkbaarheidsindicatoren 2019 naar geslacht ................. 27

Tabel 10: Evolutie van de de werkbaarheidsgraad 2007-2019 naar leeftijd ............................ 27 Tabel 11: Werkbaarheidsgraad en werkbaarheidsindicatoren 2019 naar leeftijd .................... 27 Tabel 12: Evolutie van de de werkbaarheidsgraad 2007-2019 naar scholingsgraad .............. 29 Tabel 13: Werkbaarheidsgraad en werkbaarheidsindicatoren 2019 naar scholingsgraad ...... 29 Tabel 14: Evolutie van de de werkbaarheidsgraad 2007-2019 naar gezinssituatie ................ 30 Tabel 15: Werkbaarheidsgraad en werkbaarheidsindicatoren 2019 naar gezinssituatie ......... 30

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Tabel 16: Werkbaarheidsgraad naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie .................................................................................................... 36 Tabel 17: Werkbaarheidsgraad naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciënniteit, groeiverwachting en sector ................................................... 37 Tabel 18: Psychische vermoeidheid naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie .......................................................................... 38 Tabel 19: Psychische vermoeidheid naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciënniteit, groeiverwachting en sector ................................................... 39 Tabel 20: Welbevinden in het werk naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie .......................................................................... 40 Tabel 21: Welbevinden in het werk naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciënniteit, groeiverwachting en sector ................................................... 41 Tabel 22: Leermogelijkheden naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie .................................................................................................... 42 Tabel 23: Leermogelijkheden naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciënniteit, groeiverwachting en sector ................................................... 43 Tabel 24: Werk-privé-balans naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie .................................................................................................... 44 Tabel 25: Werk-privé-balans naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciënniteit, groeiverwachting en sector ................................................... 45 Tabel 26: Werkdruk naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie ......................................................................................................... 46 Tabel 27: Werkdruk naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciënniteit, groeiverwachting en sector .................................................................................... 47 Tabel 28: Emotionele belasting naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie .................................................................................................... 48 Tabel 29: Emotionele belasting naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciënniteit, groeiverwachting en sector ................................................... 49 Tabel 30: Taakvariatie naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie ......................................................................................................... 50 Tabel 31: Taakvariatie naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciënniteit, groeiverwachting en sector ...................................................................................... 51 Tabel 32: Arbeidsomstandigheden naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie .......................................................................... 52 Tabel 33: Arbeidsomstandigheden naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciënniteit, groeiverwachting en sector ........................................................... 53

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Bijlage: Werkbaarheidsgraad en -indicatoren bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers in Vlaanderen 20072010-2013-2016-2019 Deze bijlage brengt de evolutie van de werkbaarheidssituatie van diverse deelgroepen binnen de populatie van zelfstandige ondernemers gedetailleerd cijfermatig in beeld. Voor elk van de indicatoren (de werkbaarheidsgraad, de vier werkbaarheidsindicatoren en de vier risico-indicatoren) worden telkens twee boordtabellen gepresenteerd met de ventilatie van de kengetallen naar: persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau, gezinssituatie; ondernemingskenmerken: ondernemingsgrootte, bedrijfsanciĂŤnniteit, groeiverwachting en sector. De vastgestelde verschuivingen (in de tijd) en verschillen (tussen deelgroepen) werden systematisch gescreend op hun statistische significantie. In functie van een correcte lectuur en interpretatie van de cijfergegevens en meta-informatie is in de leeswijzer op volgende pagina een handleiding bij de tabellen opgenomen.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Leeswijzer psychische vermoeidheid

niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

63,3

62,0

66,6

63,8

63,0

36,7

38,0

33,4

36,2

37,0

13,0

12,4

10,2

11,4

12,0

2 169

2 083

3 525

2 551

2 808

man vrouw

62,7

62,8

66,7

64,5

63,6

37,3

37,2

33,3

35,5

36,4

14,1

12,4

10,1

11,4

12,3

1 520

1 422

2 418

1 691

1 808

65,3

60,3

66,3

62,5

62,1

34,7

39,7

33,7

37,5

37,9

10,4

12,4

10,1

11,4

11,5

634

653

1 091

854

997

65,9

61,6

62,8

65,5

58,3

34,1

38,4

37,2

34,5

41,7

9,0

14,5

9,3

8,2

8,5

211

159

269

232

223

61,3

65,9

59,9

54,9

38,7

34,1

40,1

45,1

12,9

12,8

10,2

12,5

16,6

589

494

743

514

519

61,3

60,8

65,6

64,6

61,1

38,7

39,2

34,4

35,4

38,9

13,9

12,7

10,5

11,6

11,0

734

781

1 254

783

843

66,3

64,0

68,2

60,1

61,9

33,7

36,0

31,8

39,9

38,1

15,2

11,0

10,7

13,2

14,8

309

328

572

476

507

66,9

64,1

69,4

69,1

73,4

33,1

35,9

30,6

30,9

26,6

12,0

11,6

9,2

9,8

9,0

317

320

673

541

713

verschiltoetsing

- 30 jaar 30 - 39 jaar 40 - 49 jaar 50 - 54 jaar 55 + jaar verschiltoetsing

Groen kader (betere score in 2019 dan in 2007): Het aandeel ondernemers van 55 jaar en ouder in de niet-problematische groep voor psychische vermoeidheid ligt in 2019 significant (Pearson chi²; p<0,05) hoger dan in 2007. Het aandeel in de problematische groep ligt (bijgevolg) in 2019 significant (Pearson chi²; p<0,05) lager dan in 2007.

Groen cijfer (betere score ten opzichte van vorig meetpunt): Het aandeel ondernemers in de leeftijdsgroep 40-49 jaar dat voor psychische vermoeidheid tot de problematisch groep behoort ligt in 2013 significant (Pearson chi²; p<0,05) lager dan in 2010.

Rood kader (slechtere score in 2019 dan in 2007): Het aandeel ondernemers in de leeftijdsgroep 30-39 jaar in de nietproblematische groep voor psychische vermoeidheid ligt in 2019 significant (Pearson chi²; p<0,05) lager dan in 2007. Het aandeel in de problematische groep ligt (bijgevolg) in 2019 significant (Pearson chi²; p<0,05) hoger dan in 2007.

Rood cijfer (slechtere score ten opzichte van vorig meetpunt): Het aandeel ondernemers in de leeftijdsgroep 50-54 jaar dat voor psychische vermoeidheid tot de problematisch groep behoort ligt in 2016 significant (Pearson chi²; p<0,05) hoger dan in 2013.

s/ns: significant/niet significant In 2019 registreren we voor de prevalentie van acute psychische vermoeidheidsproblemen een statistisch significant verschil (Pearson chi²; p<0,05) tussen de onderscheiden leeftijdscategorieën. In 2007, 2010, 2013 en 2016 was dit niet het geval.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

1 Tabel 16:

Werkbaarheidsgraad bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers Werkbaarheidsgraad naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie werkbaar werk 2007 2010 2013 2016 2019

werkbaarheidsgraad

werkbaarheidsknelpunten 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016

2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

47,7

47,8

51,4

50,7

50,1

52,3

52,2

48,6

49,3

49,9

1 919

1 856

3 359

2 452

2 731

man vrouw

48,1

47,8

51,8

51,4

49,1

51,9

52,2

48,2

48,6

50,9

1346

1268

2324

1 633

1 760

46,9

47,7

50,3

49,4

51,9

53,1

52,3

49,7

50,6

48,1

567

581

1028

816

968

51,5

51,0

54,4

56,3

45,8

48,5

49,0

45,6

43,7

54,2

196

149

259

224

216

43,0

41,4

47,7

42,6

43,2

57,0

58,6

52,3

57,4

56,8

539

456

710

498

507

45,7

47,5

49,3

49,9

46,9

54,3

52,5

50,7

50,1

53,1

652

691

1 200

755

825

53,0

53,1

53,9

49,6

50,4

47,0

46,9

46,1

50,4

49,6

264

292

542

460

492

53,4

52,1

56,3

58,7

59,9

46,6

47,9

43,7

41,3

40,1

266

267

641

513

689

43,3

48,4

48,3

47,8

47,9

56,7

51,6

51,7

52,2

52,1

379

316

476

289

284

44,6

46,5

51,0

49,2

47,2

55,4

53,5

49,0

50,8

52,8

607

630

1 037

714

774

48,6

50,5

55,7

50,2

48,5

51,4

49,5

44,3

49,8

51,5

428

380

767

592

681

52,9

47,2

50,0

53,2

53,6

47,1

52,8

50,0

46,8

46,4

495

515

1 049

851

979

50,8

49,8

56,6

55,2

50,7

49,2

50,2

43,4

44,8

49,3

720

673

1 257

992

1 058

46,1

46,7

48,2

48,0

49,7

53,9

53,3

51,8

52,0

50,3

1 192

1 174

2 087

1 528

1 669

verschiltoetsing

- 30 jaar 30 - 39 jaar 40 - 49 jaar 50 - 54 jaar 55 + jaar verschiltoetsing

geen, lager of lager secundair hoger secundair hoger onderwijs korte type hoge onderwijs lange type verschiltoetsing

geen kinderen ten laste kinderen ten laste verschiltoetsing

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Tabel 17:

Werkbaarheidsgraad naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciĂŤnniteit, groeiverwachting en sector werkbaar werk 2007 2010 2013 2016 2019

werkbaarheidsgraad

werkbaarheidsknelpunten 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016

2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

47,7

47,8

51,4

50,7

50,1

52,3

52,2

48,6

49,3

49,9

1 919

1 856

3 359

2 452

2 731

geen personeelsleden 1-4 personeelsleden 5 of meer personeelsleden

50,7

51,3

54,1

54,2

52,6

49,3

48,7

45,9

45,8

47,4

1 081

1 035

1 916

1 366

1 565

41,5

43,9

46,5

47,8

47,6

58,5

56,1

53,5

52,2

52,4

511

506

901

648

695

46,9

41,1

49,2

44,3

53,1

58,9

50,8

55,7

288

265

516

375

413

53,2

56,0

54,8

54,9

53,5

46,8

44,0

45,2

45,1

46,5

216

232

354

246

316

46,4

40,7

53,1

47,9

49,3

53,6

59,3

46,9

52,1

50,7

207

204

388

286

278

46,8

46,3

46,9

46,1

47,2

53,2

53,7

53,1

53,9

52,8

333

285

539

380

386

47,0

47,6

51,7

51,9

50,3

53,0

52,4

48,3

48,1

49,7

1 154

1 126

2 067

1 533

1 737

49,6

48,7

56,7

52,8

53,0

50,4

51,3

43,3

47,2

47,0

944

809

1 269

1 067

1 110

47,8

52,0

52,1

54,3

49,6

52,2

48,0

47,9

45,7

50,4

711

737

1 422

935

1 132

39,7

33,5

39,4

37,6

42,7

60,3

66,5

60,6

62,4

57,3

229

263

650

388

433

44,6

50,9

56,0

45,3

50,0

55,4

49,1

44,0

54,7

50,0

139

106

225

150

188

46,4

41,3

52,6

48,6

52,1

53,6

58,7

47,4

51,4

47,9

138

104

209

144

44,5

46,2

48,0

47,9

42,0

55,5

53,8

52,0

52,1

58,0

256

275

483

340

357

48,0

45,4

49,7

48,1

45,7

52,0

54,6

50,3

51,9

54,3

377

339

559

349

341

32,5

42,7

40,0

37,7

43,0

67,5

57,3

60,0

62,3

57,0

126

103

210

130

149

51,1

44,8

48,5

52,2

51,6

48,9

55,2

51,5

47,8

48,4

450

391

752

627

686

50,7

56,3

58,1

59,1

57,6

49,3

43,7

41,9

40,9

42,4

146

158

406

367

443

verschiltoetsing

minder dan 3 jaar actief 3-5 jaar actief 6-10 jaar actief meer dan 10 jaar actief verschiltoetsing

verwacht groei van activiteit verwacht behoud huidig peil verwacht vermindering of stopzetting verschiltoetsing

land- en tuinbouw, visserij, bosexploitatie* transport, productie* bouw handel horeca* vrije beroepen andere intellectuele diensten* verschiltoetsing

Noot: de kengetallen van sectoren met een * zijn voor een aantal meetmomenten gebaseerd op < 200 eenheden en moeten dus met de nodige omzichtigheid geĂŻnterpreteerd worden.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

2 Tabel 18:

Psychische vermoeidheid bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers Psychische vermoeidheid naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie

psychische vermoeidheid

niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

63,3

62,0

66,6

63,8

63,0

36,7

38,0

33,4

36,2

37,0

13,0

12,4

10,2

11,4

12,0

2 169

2 083

3 525

2 551

2 808

man vrouw

62,7

62,8

66,7

64,5

63,6

37,3

37,2

33,3

35,5

36,4

14,1

12,4

10,1

11,4

12,3

1 520

1 422

2 418

1 691

1 808

65,3

60,3

66,3

62,5

62,1

34,7

39,7

33,7

37,5

37,9

10,4

12,4

10,1

11,4

11,5

634

653

1 091

854

997

65,9

61,6

62,8

65,5

58,3

34,1

38,4

37,2

34,5

41,7

9,0

14,5

9,3

8,2

8,5

211

159

269

232

223

61,3

65,9

59,9

54,9

38,7

34,1

40,1

45,1

12,9

12,8

10,2

12,5

16,6

589

494

743

514

519

61,3

60,8

65,6

64,6

61,1

38,7

39,2

34,4

35,4

38,9

13,9

12,7

10,5

11,6

11,0

734

781

1 254

783

843

66,3

64,0

68,2

60,1

61,9

33,7

36,0

31,8

39,9

38,1

15,2

11,0

10,7

13,2

14,8

309

328

572

476

507

66,9

64,1

69,4

69,1

73,4

33,1

35,9

30,6

30,9

26,6

12,0

11,6

9,2

9,8

9,0

317

320

673

541

713

60,7

64,2

67,4

60,9

58,3

39,3

35,8

32,6

39,1

41,7

14,7

10,2

9,3

14,4

17,0

430

374

506

299

300

60,9

63,7

65,8

61,8

62,0

39,1

36,3

34,2

38,2

38,0

14,2

11,9

11,4

11,9

11,7

682

697

1 074

739

793

65,1

59,8

69,7

64,3

63,2

34,9

40,2

30,3

35,7

36,8

9,9

12,8

9,5

11,6

12,4

473

423

796

611

696

66,2

60,2

64,7

66,0

64,7

33,8

39,8

35,3

34,0

35,3

13,1

14,0

9,7

9,9

10,7

565

570

1 107

893

1 005

verschiltoetsing

- 30 jaar 30 - 39 jaar 40 - 49 jaar 50 - 54 jaar 55 + jaar verschiltoetsing

geen, lager of lager secundair hoger secundair hoger onderwijs korte type hoge onderwijs lange type verschiltoetsing

geen kinderen ten laste kinderen ten laste verschiltoetsing

64,8

60,6

68,3

66,9

64,1

35,2

39,4

31,7

33,1

35,9

12,1

13,2

9,1

10,2

11,6

820

759

1 316

961

1 094

62,7

62,8

65,5

61,9

62,3

37,3

37,2

34,5

38,1

37,7

13,6

11,8

10,7

12,1

12,3

1 330

1 311

2 185

1 584

1 710

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Tabel 19:

Psychische vermoeidheid naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciĂŤnniteit, groeiverwachting en sector niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

psychische vermoeidheid

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

63,3

62,0

66,6

63,8

63,0

36,7

38,0

33,4

36,2

37,0

13,0

12,4

10,2

11,4

12,0

2 169

2 083

3 525

2 551

2 808

geen personeelsleden 1-4 personeelsleden 5 of meer personeelsleden

65,7

65,3

69,2

67,4

65,8

34,3

34,7

30,8

32,6

34,2

11,6

11,2

8,5

8,8

10,6

1 228

1 174

2 001

1 417

1 607

59,4

59,7

62,6

60,0

60,9

40,6

40,3

37,4

40,0

39,1

15,2

13,7

11,7

13,9

13,6

579

571

951

682

711

60,4

53,1

63,9

57,7

56,4

39,6

46,9

36,1

42,3

43,6

14,6

15,6

13,4

16,8

14,4

321

228

546

388

431

64,7

66,5

67,9

67,3

67,1

35,3

33,5

32,1

32,7

32,9

12,4

11,3

9,2

8,3

7,8

241

257

371

254

322

61,6

57,3

66,4

62,4

60,1

38,4

42,7

33,6

37,6

39,9

11,8

18,5

8,6

13,2

12,9

237

227

405

295

286

63,0

61,0

63,1

61,2

59,3

37,0

39,0

36,9

38,8

40,7

12,3

12,9

12,7

12,0

16,0

365

310

559

392

393

63,5

62,2

67,2

64,2

63,7

36,5

37,8

32,8

35,8

36,3

13,5

11,4

9,9

11,4

11,8

1 316

1 278

2 179

1 602

1 792

64,1

63,6

70,3

63,8

63,4

35,9

36,4

29,7

36,2

36,6

11,2

11,8

8,2

10,4

11,7

1 054

887

1 325

1 106

1 137

64,3

64,4

67,4

67,2

62,9

35,7

35,6

32,6

32,8

37,1

13,4

11,5

9,0

10,7

12,0

805

842

1 493

979

1 159

57,1

51,6

57,4

55,9

61,5

42,9

48,4

42,6

44,1

38,5

18,3

17,0

16,6

15,8

13,2

273

306

687

404

454

65,6

73,4

71,2

70,4

65,1

34,4

26,6

28,8

29,6

34,9

10,6

4,8

9,4

7,2

12,5

151

124

233

152

192

66,7

62,4

67,4

62,5

68,0

33,3

37,6

32,6

37,5

32,0

12,9

12,0

9,5

13,8

5,3

147

117

221

152

150

59,0

60,2

63,3

56,7

54,8

41,0

39,8

36,7

43,3

45,2

17,6

12,1

10,0

17,4

16,9

307

314

501

351

367

64,4

62,3

66,8

63,6

61,4

35,6

37,7

33,2

36,4

38,6

12,3

11,5

9,2

11,1

10,5

416

382

579

368

352

58,3

56,7

60,0

56,8

58,7

41,7

43,3

40,0

43,2

41,3

13,9

18,3

16,4

12,9

16,1

144

120

225

139

155

65,8

56,4

62,6

63,8

61,8

34,2

43,6

37,4

36,2

38,2

12,8

13,9

10,8

10,4

11,4

523

438

807

655

702

61,2

67,8

71,5

71,2

70,0

38,8

32,2

28,5

28,8

30,0

10,3

8,2

8,9

9,2

9,7

165

171

418

379

454

verschiltoetsing

minder dan 3 jaar actief 3-5 jaar actief 6-10 jaar actief meer dan 10 jaar actief verschiltoetsing

verwacht groei van activiteit verwacht behoud huidig peil verwacht vermindering of stopzetting verschiltoetsing

land- en tuinbouw, visserij, bosexploitatie* transport, productie* bouw handel horeca* vrije beroepen andere intellectuele diensten* verschiltoetsing

Noot: de kengetallen van sectoren met een * zijn voor een aantal meetmomenten gebaseerd op < 200 eenheden en moeten dus met de nodige omzichtigheid geĂŻnterpreteerd worden.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

3 Tabel 20:

Welbevinden in het werk bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers Welbevinden in het werk naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

welbevinden in het werk

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

91,8

91,6

90,7

89,8

8,2

8,4

9,3

10,2

2,7

3,0

3,5

3,7

3,9

2 012

1 932

3 490

2 520

2 812

man vrouw

91,6

90,9

91,3

90,4

88,7

8,4

9,1

8,7

9,6

11,3

2,8

3,3

3,5

4,2

4,1

1 372

1 295

2 358

1 649

1 784

92,6

93,8

92,4

91,3

91,5

7,4

6,2

7,6

8,7

8,5

2,2

2,5

3,4

2,5

3,5

582

594

1 048

829

984

93,0

92,7

94,3

92,1

93,1

7,0

7,3

5,7

7,9

6,9

1,5

3,3

1,5

2,2

0,9

200

151

262

227

218

92,4

90,9

93,9

91,9

90,4

7,6

9,1

6,1

8,1

9,6

2,5

2,4

2,2

2,6

3,5

553

463

723

505

513

90,9

91,8

90,2

89,7

88,3

9,1

8,2

9,8

10,3

11,7

2,6

3,5

5,0

3,7

4,6

660

707

1 220

765

832

92,6

92,0

91,5

89,8

87,2

7,4

8,0

8,5

10,2

12,8

3,0

3,7

2,9

4,3

5,0

269

299

551

462

501

92,1

92,7

90,8

91,3

7,9

7,3

9,2

8,7

3,2

2,2

3,5

4,8

3,7

277

275

650

520

704

89,5

89,9

88,6

87,4

84,6

10,5

10,1

11,4

12,6

15,4

4,1

2,4

4,6

7,5

6,5

390

327

483

294

293

90,5

91,3

91,2

92,4

89,6

9,5

8,7

8,8

7,6

10,4

2,9

3,6

3,9

3,6

4,3

619

643

1 056

723

790

92,8

93,3

92,2

91,1

90,4

7,2

6,7

7,8

8,9

9,6

2,5

3,4

3,5

2,7

3,6

433

387

774

596

686

94,7

92,7

92,6

90,1

90,5

5,3

7,3

7,4

9,9

9,5

1,2

2,7

2,8

3,1

506

521

1 064

861

986

91,7

91,3

91,7

90,6

89,4

8,3

8,7

8,3

9,4

10,6

3,0

3,4

4,2

3,4

735

692

1 274

932

1 074

92,1

91,5

90,8

89,8

7,9

8,5

9,2

10,2

2,4

3,1

3,6

3,4

4,3

1 216

1 194

2 123

1 547

1 693

verschiltoetsing

- 30 jaar 30 - 39 jaar 40 - 49 jaar 50 - 54 jaar 55 + jaar verschiltoetsing

geen, lager of lager secundair hoger secundair hoger onderwijs korte type hoge onderwijs lange type verschiltoetsing

geen kinderen ten laste kinderen ten laste verschiltoetsing

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Tabel 21:

Welbevinden in het werk naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciĂŤnniteit, groeiverwachting en sector niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

welbevinden in het werk

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

91,8

91,6

90,7

89,8

8,2

8,4

9,3

10,2

2,7

3,0

3,5

3,7

3,9

2 012

1 932

3 490

2 520

2 812

geen personeelsleden 1-4 personeelsleden 5 of meer personeelsleden

92,2

93,0

92,4

91,3

90,3

7,8

7,0

7,6

8,7

9,7

2,6

2,8

3,0

3,4

3,5

1 135

1 072

1 996

1 406

1 612

89,5

90,1

90,2

89,5

89,3

10,5

9,9

9,8

10,5

10,7

3,4

2,8

4,3

4,1

4,0

533

933

666

719

93,4

90,5

90,8

90,9

88,9

6,6

9,5

9,2

9,1

11,1

2,3

4,0

3,6

4,5

304

274

531

385

423

91,6

93,8

95,1

91,2

93,0

8,4

6,2

4,9

8,8

7,0

4,0

2,5

1,6

3,6

1,5

227

242

371

250

329

93,5

90,0

94,4

90,5

92,0

6,5

10,0

5,6

9,5

8,0

0,9

2,4

2,2

1,4

1,7

215

210

408

296

286

94,8

93,1

91,8

89,8

89,7

5,2

6,9

8,2

10,2

10,3

0,6

2,1

4,0

2,8

3,1

348

291

551

393

390

90,7

91,3

90,4

91,0

88,8

9,3

8,7

9,6

9,0

11,2

3,4

3,5

4,0

4,2

4,8

1 213

1 179

2 146

1 574

1 792

95,0

95,9

97,5

93,7

94,3

5,0

4,1

2,5

6,3

5,7

1,4

0,8

1,7

1,9

989

838

1 324

1 087

1 135

90,6

91,1

91,9

92,6

90,0

9,4

8,9

8,1

7,4

10,0

2,7

3,0

3,2

746

764

1 478

971

1 172

81,8

82,1

79,1

77,7

77,2

18,2

17,9

20,9

22,3

22,8

7,9

7,5

9,6

9,8

10,5

2 242

280

666

399

447

92,4

89,5

93,2

90,6

91,3

7,6

10,5

6,8

9,4

8,7

1,4

2,6

3,4

5,7

5,1

145

114

235

159

195

87,8

88,0

91,7

91,2

89,0

12,2

12,0

8,3

8,8

11,0

5,4

2,8

3,7

2,7

147

108

217

147

146

92,2

93,0

91,5

93,3

88,1

7,8

7,0

8,5

6,7

11,9

2,6

2,8

2,6

2,5

3,8

269

287

504

356

371

90,1

90,0

91,9

87,5

86,9

9,9

10,0

8,1

12,5

13,1

4,3

3,9

6,0

393

351

569

352

350

83,8

90,2

83,2

85,1

87,9

16,2

9,8

16,8

14,9

12,1

3,5

3,6

8,0

7,5

3,8

142

112

226

134

157

95,1

93,3

91,9

92,1

4,9

6,7

8,1

7,9

1,3

3,0

2,8

2,2

3,0

465

401

786

643

707

94,1

94,5

93,7

92,6

91,1

5,9

5,5

6,3

7,4

8,9

0,7

1,2

2,9

2,2

153

163

416

377

451

verschiltoetsing

minder dan 3 jaar actief 3-5 jaar actief 6-10 jaar actief meer dan 10 jaar actief verschiltoetsing

verwacht groei van activiteit verwacht behoud huidig peil verwacht vermindering of stopzetting verschiltoetsing

land- en tuinbouw, visserij, bosexploitatie* transport, productie* bouw handel horeca* vrije beroepen andere intellectuele diensten* verschiltoetsing

Noot: de kengetallen van sectoren met een * zijn voor een aantal meetmomenten gebaseerd op < 200 eenheden en moeten dus met de nodige omzichtigheid geĂŻnterpreteerd worden.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

4 Tabel 22:

Leermogelijkheden bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers Leermogelijkheden naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

leermogelijkheden

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

94,4

95,2

95,3

96,5

5,6

4,8

4,7

3,5

1,1

1,2

0,8

0,5

2 018

1 932

3 500

2 527

2 817

man vrouw

95,4

96,0

95,9

96,9

96,6

4,6

4,0

4,1

3,1

3,4

0,9

0,7

0,8

0,4

1 375

1 295

2 362

1 656

1 788

92,2

93,4

93,7

95,8

96,3

7,8

6,6

6,3

4,2

3,7

1,9

2,5

0,9

0,8

0,6

586

593

1 054

829

986

98,0

96,7

98,1

97,8

99,5

2,0

3,3

1,9

2,2

0,5

0,7

0,4

0,5

199

151

263

226

218

94,9

96,3

96,7

97,4

98,1

5,1

3,7

3,3

2,6

1,9

0,9

0,6

0,7

0,6

0,0

553

464

724

504

514

94,9

94,3

94,6

95,8

94,8

5,1

5,7

5,4

4,2

5,2

0,9

1,7

1,1

0,9

0,8

665

706

1 221

770

834

94,1

94,6

94,2

96,8

5,9

5,4

5,8

3,2

1,1

2,3

0,5

0,6

0,2

272

299

554

463

504

90,6

95,3

94,8

95,8

96,3

9,4

4,7

5,2

4,2

3,7

2,9

0,4

0,8

1,1

0,6

276

274

654

523

703

88,4

89,8

91,0

92,9

91,6

11,6

10,2

9,0

7,1

8,4

3,4

3,1

1,4

2,7

1,3

388

325

489

295

298

93,6

93,9

94,3

95,2

6,4

6,1

5,7

4,8

1,1

1,6

1,0

0,6

621

644

1 058

725

788

96,8

97,9

95,4

97,5

97,0

3,2

2,1

4,6

2,5

3,0

0,7

0,8

1,0

0,3

0,4

438

386

776

596

689

98,2

98,5

97,9

98,2

98,7

1,8

1,5

2,1

1,8

1,3

0,0

0,2

0,3

0,2

508

523

1 066

865

987

93,0

94,6

95,5

95,6

95,3

7,0

5,4

4,5

4,4

4,7

1,8

1,0

0,9

1,5

0,8

741

686

1 277

935

1 077

95,5

95,1

97,0

97,3

4,5

4,9

3,0

2,7

0,8

1,4

0,8

0,4

0,3

1 216

1 199

2 130

1 551

1 696

verschiltoetsing

- 30 jaar 30 - 39 jaar 40 - 49 jaar 50 - 54 jaar 55 + jaar verschiltoetsing

geen, lager of lager secundair hoger secundair hoger onderwijs korte type hoge onderwijs lange type verschiltoetsing

geen kinderen ten laste kinderen ten laste verschiltoetsing

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Tabel 23:

Leermogelijkheden naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciĂŤnniteit, groeiverwachting en sector niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

leermogelijkheden

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

94,4

95,2

95,3

96,5

5,6

4,8

4,7

3,5

1,1

1,2

0,8

0,5

2 018

1 932

3 500

2 527

2 817

geen personeelsleden 1-4 personeelsleden 5 of meer personeelsleden

93,7

94,7

94,6

96,3

96,6

6,3

5,3

5,4

3,7

3,4

1,1

1,6

1,0

0,9

0,6

1 138

1 071

2 005

1 409

1 614

93,6

95,9

95,4

96,4

95,8

6,4

4,1

4,6

3,6

4,2

1,5

0,9

0,6

0,4

535

532

932

668

719

97,7

96,4

97,9

97,2

97,6

2,3

3,6

2,1

2,8

2,4

0,3

0,4

0,2

0,8

0,0

305

276

533

387

425

95,6

95,8

97,6

96,0

98,8

4,4

4,2

2,4

4,0

1,2

2,2

1,7

0,3

0,8

0,3

227

240

373

249

328

95,8

96,2

98,0

97,0

98,3

4,2

3,8

2,0

3,0

1,7

0,5

0,0

215

211

406

297

286

96,3

97,6

95,7

98,0

96,2

3,7

2,4

4,3

2,0

3,8

0,9

0,7

0,9

0,3

0,8

350

294

553

393

390

93,3

94,2

94,3

96,2

95,9

6,7

5,8

5,7

3,8

4,1

1,1

1,4

1,0

0,6

1 217

1 178

2 154

1 580

1 799

98,2

98,7

98,9

99,0

98,6

1,8

1,3

1,1

1,0

1,4

0,4

0,5

0,1

0,2

0,1

988

837

1 323

1 091

1 135

93,2

95,2

94,5

96,8

96,7

6,8

4,8

5,5

3,2

3,3

1,1

0,7

0,9

0,3

750

763

1 483

969

1 171

82,0

86,2

90,0

88,9

91,1

18,0

13,8

10,0

11,1

8,9

4,1

4,6

2,1

3,7

1,8

244

282

672

404

451

95,1

92,2

94,2

95,0

96,4

4,9

7,8

5,8

5,0

3,6

1,4

2,6

0,8

0,0

143

115

240

161

195

90,0

92,1

98,0

94,5

10,0

7,9

2,0

5,5

2,7

1,8

2,3

0,7

150

110

215

147

146

97,4

99,7

97,0

98,0

96,5

2,6

0,3

3,0

2,0

3,5

0,0

0,3

270

288

506

357

372

92,1

89,2

93,5

94,1

94,0

7,9

10,8

6,5

5,9

6,0

1,3

3,4

1,2

1,4

0,6

393

351

573

355

350

80,9

91,0

85,3

85,0

92,3

19,1

9,0

14,7

15,0

7,7

5,0

2,7

3,1

4,5

1,9

141

111

225

133

156

98,3

99,0

97,8

98,8

99,0

1,7

1,0

2,2

1,2

1,0

0,0

0,4

0,3

468

400

790

643

708

98,7

100,0

98,1

98,7

97,8

1,3

0,0

1,9

1,3

2,2

0,0

0,2

155

164

415

378

452

verschiltoetsing

minder dan 3 jaar actief 3-5 jaar actief 6-10 jaar actief meer dan 10 jaar actief verschiltoetsing

verwacht groei van activiteit verwacht behoud huidig peil verwacht vermindering of stopzetting verschiltoetsing

land- en tuinbouw, visserij, bosexploitatie* transport, productie* bouw handel horeca* vrije beroepen andere intellectuele diensten* verschiltoetsing

Noot: de kengetallen van sectoren met een * zijn voor een aantal meetmomenten gebaseerd op < 200 eenheden en moeten dus met de nodige omzichtigheid geĂŻnterpreteerd worden.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

5 Tabel 24:

Werk-privĂŠ-balans bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers Werk-privĂŠ-balans naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

werk-privĂŠ-balans

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

65,5

65,0

68,4

67,0

69,6

34,5

35,0

31,6

33,0

30,4

10,9

11,8

9,5

10,5

10,7

2 184

2 103

3 532

2 563

2 822

man vrouw

65,7

64,9

68,3

67,8

67,9

34,3

35,1

31,7

32,2

32,1

10,8

12,3

9,6

8,8

11,3

1 531

1 433

2 429

1 702

1 816

65,1

65,3

68,7

65,4

72,7

34,9

34,7

31,3

34,6

27,3

10,9

10,7

9,1

14,1

9,6

645

662

1 096

858

1 003

70,2

66,5

70,6

70,3

67,7

29,8

33,5

29,4

29,7

32,3

9,3

6,7

10,0

9,0

215

161

269

229

223

60,9

57,9

61,1

58,7

64,0

39,1

42,1

38,9

41,3

36,0

14,3

14,5

10,7

14,9

14,5

593

497

745

518

519

62,8

63,6

67,0

64,9

68,5

37,2

36,4

33,0

35,1

31,5

10,6

13,6

11,2

11,6

11,3

744

786

1 254

792

847

69,6

71,0

72,2

67,5

69,0

30,4

29,0

27,8

32,5

31,0

10,0

9,3

10,0

9,2

11,0

309

334

579

477

509

73,2

72,8

75,5

76,1

75,9

26,8

27,2

24,5

23,9

24,1

6,9

7,1

5,5

6,1

7,4

321

324

678

545

721

65,1

67,2

67,5

64,7

68,4

34,9

32,8

32,5

35,3

31,6

12,0

13,8

12,2

12,7

11,5

433

378

508

300

304

63,0

63,9

66,1

64,4

65,6

37,0

36,1

33,9

35,6

34,4

13,2

12,5

11,5

11,4

12,8

692

704

1 084

747

797

66,9

67,8

71,5

66,7

68,0

33,1

32,2

28,5

33,3

32,0

8,8

12,0

7,1

10,6

12,2

477

425

792

616

696

67,5

62,7

68,8

70,1

73,8

32,5

37,3

31,2

29,9

26,2

9,1

9,9

7,9

9,0

7,7

569

577

1 112

893

1 010

verschiltoetsing

- 30 jaar 30 - 39 jaar 40 - 49 jaar 50 - 54 jaar 55 + jaar verschiltoetsing

geen, lager of lager secundair hoger secundair hoger onderwijs korte type hoge onderwijs lange type verschiltoetsing

geen kinderen ten laste kinderen ten laste verschiltoetsing

71,2

70,7

74,8

71,1

71,3

28,8

29,3

25,2

28,9

28,7

8,6

9,1

6,9

8,2

8,6

826

761

1 326

960

1 100

62,2

61,9

64,5

64,4

68,5

37,8

38,1

35,5

35,6

31,5

12,0

13,5

11,1

11,9

12,0

1 348

1 329

2 189

1 600

1 718

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Tabel 25:

Werk-privé-balans naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciënniteit, groeiverwachting en sector niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

werk-privé-balans

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

65,5

65,0

68,4

67,0

69,6

34,5

35,0

31,6

33,0

30,4

10,9

11,8

9,5

10,5

10,7

2 184

2 103

3 532

2 563

2 822

geen personeelsleden 1-4 personeelsleden 5 of meer personeelsleden

70,2

69,4

72,4

70,8

72,7

29,8

30,6

27,6

29,2

27,3

8,9

9,9

7,5

8,5

9,6

1 240

1 188

2 008

1 424

1 611

58,2

58,8

63,8

63,9

66,6

41,8

41,2

36,2

36,1

33,4

14,6

14,5

10,4

13,3

11,8

582

571

950

684

721

60,7

59,2

61,8

59,6

62,4

39,3

40,8

38,2

40,4

37,6

11,2

15,0

14,8

13,6

12,5

321

294

547

391

431

71,4

71,5

72,4

70,4

75,3

28,6

28,5

27,6

29,6

24,7

8,0

7,7

7,8

11,5

8,0

238

260

373

253

324

63,5

56,8

67,4

64,2

69,5

36,5

43,2

32,6

35,8

30,5

13,3

16,6

9,5

11,5

10,2

241

229

402

296

285

65,9

62,8

64,1

62,0

67,0

34,1

37,2

35,9

38,0

33,0

12,5

12,2

9,6

12,7

10,7

369

312

560

395

394

64,7

65,8

69,1

68,3

69,1

35,3

34,2

30,9

31,7

30,9

10,5

11,8

9,7

11,1

1 326

1 291

2 185

1 612

1 804

65,2

62,9

69,3

66,7

70,4

34,8

37,1

30,7

33,3

29,6

9,4

10,6

8,1

9,9

9,8

1 059

896

1 330

1 109

1 140

67,5

69,6

69,9

70,3

70,0

32,5

30,4

30,1

29,7

30,0

11,2

11,3

9,3

9,7

10,2

813

851

1 498

985

1 164

62,2

58,4

63,6

60,8

65,6

37,8

41,6

36,4

39,2

34,4

14,5

17,9

12,1

13,8

13,7

275

308

686

406

459

61,0

66,9

65,7

58,1

56,6

39,0

33,1

34,3

41,9

43,4

13,0

9,4

9,6

10,6

18,2

154

127

239

160

198

65,5

64,1

68,2

60,0

72,0

34,5

35,9

31,8

40,0

28,0

12,8

10,3

10,5

15,5

9,3

148

117

220

155

150

61,4

64,4

66,9

64,5

61,4

38,6

35,6

33,1

35,5

38,6

12,9

10,7

12,5

13,7

303

317

504

352

365

67,6

63,7

67,8

64,2

67,8

32,4

36,3

32,2

35,8

32,2

9,9

13,6

10,2

14,4

12,3

423

383

581

369

351

52,8

57,0

58,7

55,8

56,4

47,2

43,0

41,3

44,2

43,6

13,9

18,2

20,6

16,7

20,5

144

121

223

138

156

68,1

61,0

67,6

70,1

73,2

31,9

39,0

32,4

29,9

26,8

9,6

11,1

8,1

8,4

8,8

529

441

805

655

706

70,4

68,4

74,3

73,8

77,3

29,6

31,6

25,7

26,2

22,7

8,0

9,2

5,0

5,6

5,5

162

174

417

378

454

verschiltoetsing

minder dan 3 jaar actief 3-5 jaar actief 6-10 jaar actief meer dan 10 jaar actief verschiltoetsing

verwacht groei van activiteit verwacht behoud huidig peil verwacht vermindering of stopzetting verschiltoetsing

land- en tuinbouw, visserij, bosexploitatie* transport, productie* bouw handel horeca* vrije beroepen andere intellectuele diensten* verschiltoetsing

Noot: de kengetallen van sectoren met een * zijn voor een aantal meetmomenten gebaseerd op < 200 eenheden en moeten dus met de nodige omzichtigheid geïnterpreteerd worden.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

6 Tabel 26:

Werkdruk bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers Werkdruk naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

werkdruk

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

53,4

57,8

62,3

57,2

53,9

46,6

42,2

37,7

42,8

46,1

17,6

16,3

13,3

17,0

19,2

2 024

1 944

3 506

2 530

2 820

man vrouw

51,4

54,6

60,2

56,3

53,6

48,6

45,4

39,8

43,7

46,4

18,9

17,7

14,0

16,8

19,1

1 378

1 305

2 368

1 656

1 788

60,2

64,7

68,0

59,1

55,1

39,8

35,3

32,0

40,9

44,9

14,5

13,4

11,5

17,3

19,4

588

595

1 054

832

988

62,0

61,6

69,2

61,2

49,5

38,0

38,4

30,8

38,8

50,5

17,5

14,6

8,7

13,7

13,8

200

151

263

227

218

47,9

53,4

56,2

48,9

50,6

52,1

46,6

43,8

51,1

49,4

20,6

19,1

14,9

22,9

23,5

557

466

726

507

514

52,9

57,2

59,0

54,8

51,1

47,1

42,8

41,0

45,2

48,9

18,1

16,9

15,0

18,1

21,9

667

712

1 227

768

835

55,2

58,9

64,9

58,1

50,5

44,8

41,1

35,1

41,9

49,5

15,6

15,4

13,0

17,7

20,7

270

299

553

463

503

60,3

62,9

72,0

66,8

64,0

39,7

37,1

28,0

33,2

36,0

12,3

12,6

9,8

10,3

13,5

277

278

653

524

706

57,7

66,0

72,3

64,2

63,5

42,3

34,0

27,7

35,8

36,5

14,9

13,4

8,0

13,9

15,1

390

329

488

296

299

54,9

59,5

64,5

62,1

56,8

45,1

40,5

35,5

37,9

43,2

18,5

14,2

13,8

14,1

16,8

621

647

1 061

725

790

56,6

58,2

64,3

55,4

51,5

43,4

41,8

35,7

44,6

48,5

14,8

13,9

10,6

17,0

21,7

438

388

774

596

688

46,8

50,0

54,7

52,4

50,3

53,2

50,0

45,3

47,6

49,7

20,9

22,6

16,9

20,2

20,9

511

526

1 068

867

987

59,3

60,8

69,1

63,4

58,1

40,7

39,2

30,9

36,6

41,9

14,5

14,3

10,3

13,8

15,7

740

693

1 277

937

1 077

50,9

55,8

58,7

53,7

51,5

49,1

44,2

41,3

46,3

48,5

19,2

17,6

14,9

18,9

21,4

1 223

1 204

2 135

1 552

1 698

verschiltoetsing

- 30 jaar 30 - 39 jaar 40 - 49 jaar 50 - 54 jaar 55 + jaar verschiltoetsing

geen, lager of lager secundair hoger secundair hoger onderwijs korte type hoge onderwijs lange type verschiltoetsing

geen kinderen ten laste kinderen ten laste verschiltoetsing

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Tabel 27:

Werkdruk naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciĂŤnniteit, groeiverwachting en sector niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

werkdruk

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

53,4

57,8

62,3

57,2

53,9

46,6

42,2

37,7

42,8

geen personeelsleden 1-4 personeelsleden 5 of meer personeelsleden

61,6

67,4

69,2

63,9

61,5

38,4

32,6

30,8

46,6

47,9

57,0

52,0

47,2

53,4

52,1

43,0

36,7

41,2

45,6

40,7

36,9

63,3

58,8

64,5

64,0

68,5

64,3

65,3

49,8

60,1

63,5

59,6

54,5

50,7

56,6

59,7

50,9

52,7

56,4

61,7

49,3 56,9

verschiltoetsing

minder dan 3 jaar actief 3-5 jaar actief 6-10 jaar actief meer dan 10 jaar actief verschiltoetsing

verwacht groei van activiteit verwacht behoud huidig peil verwacht vermindering of stopzetting verschiltoetsing

land- en tuinbouw, visserij, bosexploitatie* transport, productie* bouw handel horeca* vrije beroepen andere intellectuele diensten* verschiltoetsing

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

46,1

17,6

16,3

13,3

17,0

19,2

2 024

1 944

3 506

2 530

2 820

36,1

38,5

13,8

11,9

9,7

13,0

14,7

1 143

1 077

2 007

1 411

1 615

48,0

52,8

21,2

16,8

19,8

23,5

537

934

671

720

54,4

59,3

63,1

26,2

23,8

21,3

26,7

28,9

305

277

535

386

426

35,5

36,0

31,5

35,7

34,7

12,3

11,2

9,3

12,0

10,6

228

242

375

249

329

50,2

39,9

36,5

40,4

45,5

19,8

14,6

12,5

16,5

16,4

217

213

408

297

286

50,3

49,3

43,4

40,3

49,1

49,7

18,5

18,3

14,5

23,0

21,8

351

295

553

395

390

57,2

52,4

47,3

43,6

38,3

42,8

47,6

18,0

17,0

13,9

16,3

20,8

1 219

1 184

2 156

1 581

1 800

55,2

59,6

54,6

52,3

50,7

44,8

40,4

45,4

47,7

17,9

17,6

12,3

17,7

18,8

992

843

1 328

1 093

1 137

61,5

63,8

58,4

55,0

43,1

38,5

36,2

41,6

45,0

17,7

14,6

12,9

16,2

19,3

752

767

1 486

972

1 174

60,8

56,0

64,5

60,5

55,4

39,2

44,0

35,5

39,5

44,6

16,7

17,6

16,4

17,1

20,4

245

284

670

403

451

52,4

57,3

71,7

65,8

51,5

47,6

42,7

28,3

34,2

48,5

20,7

15,4

7,9

10,6

16,3

145

117

240

161

196

49,3

59,1

65,9

49,7

62,3

50,7

40,9

34,1

50,3

37,7

24,7

16,4

11,5

20,4

18,5

150

110

217

147

146

47,2

56,1

63,8

55,5

49,9

52,8

43,9

36,2

44,5

50,1

19,3

16,6

13,4

17,9

24,7

269

289

508

357

373

58,5

58,6

63,5

58,9

57,5

41,5

41,4

36,5

41,1

42,5

14,7

14,1

13,2

16,1

18,5

395

355

570

355

351

52,1

57,1

61,4

53,0

57,2

47,9

42,9

38,6

47,0

42,8

15,5

16,1

14,5

22,4

18,2

142

112

228

134

159

50,4

49,9

53,8

52,0

49,5

49,6

50,1

46,2

48,0

50,5

19,1

21,4

16,7

19,2

21,8

470

401

790

646

707

50,0

58,5

60,6

59,4

56,0

50,0

41,5

39,4

40,6

44,0

19,9

16,5

12,0

15,1

15,8

156

164

416

377

450

Noot: de kengetallen van sectoren met een * zijn voor een aantal meetmomenten gebaseerd op < 200 eenheden en moeten dus met de nodige omzichtigheid geĂŻnterpreteerd worden.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

7 Tabel 28:

Emotionele belasting bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers Emotionele belasting naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

emotionele belasting

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

71,2

70,9

70,4

73,4

71,9

28,8

29,1

29,6

26,6

man vrouw

72,2

71,7

71,4

75,1

75,0

27,8

28,3

28,6

69,3

69,0

68,6

69,9

65,9

30,7

31,0

31,4

73,9

68,2

73,4

69,0

67,4

26,1

69,0

71,4

67,7

71,1

68,1

31,0

70,0

73,0

70,8

74,9

73,3

73,8

69,4

70,2

75,6

74,2

67,5

72,7

83,3 78,3

verschiltoetsing

- 30 jaar 30 - 39 jaar 40 - 49 jaar 50 - 54 jaar 55 + jaar verschiltoetsing

geen, lager of lager secundair hoger secundair hoger onderwijs korte type hoge onderwijs lange type verschiltoetsing

geen kinderen ten laste kinderen ten laste verschiltoetsing

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

28,1

5,2

4,9

5,7

4,8

5,0

2 024

1 940

3 511

2 529

2 816

24,9

25,0

4,7

4,8

5,5

4,4

4,0

1 376

1 299

2 369

1 656

1 786

30,1

34,1

6,8

5,2

5,7

5,8

6,9

590

597

1 058

831

986

31,8

26,6

31,0

32,6

6,0

3,3

4,6

7,5

7,8

199

151

263

226

218

28,6

32,3

28,9

31,9

6,1

3,4

4,8

4,9

6,3

555

465

727

506

511

30,0

27,0

29,2

25,1

26,7

4,5

4,9

5,8

5,7

4,3

667

708

1 231

768

833

71,0

26,2

30,6

29,8

24,4

29,0

4,4

6,0

6,3

4,5

5,4

271

301

554

464

503

73,1

74,6

25,8

32,5

27,3

26,9

25,4

6,1

6,5

6,0

2,9

3,7

279

277

652

524

706

85,6

81,1

85,5

82,9

16,7

14,4

18,9

14,5

17,1

2,6

2,8

3,7

1,4

2,0

389

327

486

296

299

77,8

79,1

81,7

84,4

21,7

22,2

20,9

18,3

15,6

2,6

3,3

4,2

3,3

2,3

621

643

1 064

725

788

70,4

69,2

70,4

72,9

67,8

29,6

30,8

29,6

27,1

32,2

5,3

4,1

4,9

5,2

4,5

436

389

776

595

687

54,5

53,9

57,5

62,6

60,9

45,5

46,1

42,5

37,4

39,1

10,9

8,9

8,3

7,2

8,4

514

527

1 070

867

986

70,2

67,8

73,5

70,9

73,0

29,8

32,2

26,5

29,1

27,0

6,2

5,8

5,1

5,3

5,2

744

692

1 278

935

1 075

72,0

72,7

69,0

74,9

71,0

28,0

27,3

31,0

25,1

29,0

4,8

4,4

5,9

4,6

4,9

1 219

1 201

2 139

1 553

1 696

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Tabel 29:

Emotionele belasting naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciĂŤnniteit, groeiverwachting en sector niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

emotionele belasting

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

71,2

70,9

70,4

73,4

71,9

28,8

29,1

29,6

26,6

geen personeelsleden 1-4 personeelsleden 5 of meer personeelsleden

74,1

73,8

73,4

75,4

73,0

25,9

26,2

26,6

68,3

69,2

70,1

73,8

72,0

31,7

30,8

29,9

64,0

63,9

59,9

65,6

66,7

36,0

36,1

76,7

78,5

73,3

73,8

75,2

68,5

71,3

75,3

70,6

74,9

72,1

69,6

71,6

69,5

70,0

68,8 74,5

verschiltoetsing

minder dan 3 jaar actief 3-5 jaar actief 6-10 jaar actief meer dan 10 jaar actief verschiltoetsing

verwacht groei van activiteit verwacht behoud huidig peil verwacht vermindering of stopzetting verschiltoetsing

land- en tuinbouw, visserij, bosexploitatie* transport, productie* bouw handel horeca* vrije beroepen andere intellectuele diensten* verschiltoetsing

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

28,1

5,2

4,9

5,7

4,8

5,0

2 024

1 940

3 511

2 529

2 816

24,6

27,0

5,6

4,4

5,0

4,3

4,8

1 145

1 074

2 011

1 411

1 614

26,2

28,0

4,3

6,0

5,2

4,3

5,4

536

934

671

717

40,1

34,4

33,3

5,9

5,4

8,8

8,1

4,9

303

277

536

384

426

23,3

21,5

26,7

26,2

24,8

6,2

2,5

4,0

3,6

4,3

227

242

374

248

327

31,5

28,7

24,7

29,4

3,2

3,8

3,9

5,1

5,9

216

213

408

296

286

72,2

25,1

27,9

30,4

28,4

27,8

5,4

5,1

6,7

6,1

4,1

350

294

553

395

389

73,5

71,4

30,5

30,0

26,5

28,6

5,4

5,7

6,0

4,6

5,2

1 222

1 181

2 162

1 582

1 800

68,7

69,7

71,3

72,1

31,2

31,3

30,3

28,7

27,9

5,1

5,4

5,7

5,3

4,9

986

841

1 330

1 091

1 133

75,0

73,2

77,3

73,1

25,5

25,0

26,8

22,7

26,9

5,0

4,1

4,4

4,6

757

764

1 487

972

1 172

69,0

67,0

65,8

70,5

67,9

31,0

33,0

34,2

29,5

32,1

6,9

6,3

8,2

4,7

6,2

245

285

672

403

452

86,6

85,8

91,2

91,9

86,2

13,4

14,2

8,8

8,1

13,8

0,7

1,8

0,4

1,2

1,0

142

113

240

161

195

77,2

80,7

80,6

78,8

86,3

22,8

19,3

19,4

21,2

13,7

2,7

3,7

5,5

4,8

2,1

149

109

217

146

81,4

84,0

80,7

84,6

87,1

18,6

16,0

19,3

15,4

12,9

3,0

1,7

2,2

2,8

1,1

269

287

507

356

372

76,6

80,8

75,3

84,8

79,8

23,4

19,2

24,7

15,2

20,2

4,3

3,9

4,9

2,5

3,4

397

355

572

356

351

75,9

74,1

76,7

79,1

82,9

24,1

25,9

23,3

20,9

17,1

2,1

1,8

4,8

1,5

3,8

141

112

227

134

158

52,9

47,9

50,1

55,1

50,4

47,1

52,1

49,9

44,9

49,6

11,6

11,2

10,7

9,4

11,9

473

403

794

646

706

72,4

69,9

72,8

74,6

75,2

27,6

30,1

27,2

25,4

24,8

5,1

4,3

4,8

3,2

3,3

156

163

416

378

451

Noot: de kengetallen van sectoren met een * zijn voor een aantal meetmomenten gebaseerd op < 200 eenheden en moeten dus met de nodige omzichtigheid geĂŻnterpreteerd worden.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

8 Tabel 30:

Taakvariatie bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers Taakvariatie naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

taakvariatie

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

92,1

91,6

91,8

93,5

92,1

7,9

8,4

8,2

6,5

7,9

2,2

2,1

2,0

1,9

1,8

2 029

1 944

3 507

2 534

2 819

man vrouw

93,1

92,8

92,7

94,0

92,9

6,9

7,2

7,3

6,0

7,1

1,9

1,8

1,6

1,8

1 382

1 304

2 367

1 660

1 787

90,0

88,9

90,0

92,5

90,8

10,0

11,1

10,0

7,5

9,2

2,7

2,4

2,5

1,8

590

596

1 057

832

988

93,5

90,0

92,8

93,8

90,8

6,5

10,0

7,2

6,2

9,2

1,5

2,7

1,9

2,6

1,4

199

150

264

227

218

91,6

91,4

91,5

94,1

93,4

8,4

8,6

8,5

5,9

6,6

2,2

2,8

2,1

1,4

1,2

558

464

726

507

513

91,4

90,6

91,4

94,0

91,6

8,6

9,4

8,6

6,0

8,4

1,8

2,3

1,6

1,9

666

713

1 227

770

834

93,4

92,7

92,6

92,0

90,9

6,6

7,3

7,4

8,0

9,1

2,2

2,3

1,1

2,6

2,4

273

302

554

464

503

92,5

94,2

91,9

93,3

7,5

5,8

8,1

6,7

3,6

1,1

2,0

1,9

1,7

280

277

654

525

706

88,5

88,8

86,7

86,8

86,6

11,5

11,2

13,3

13,2

13,4

4,8

3,6

3,1

4,4

3,7

393

331

487

296

299

90,0

89,0

90,1

93,1

90,7

10,0

11,0

9,9

6,9

9,3

2,4

2,6

3,1

1,9

2,5

623

644

1 060

727

789

92,9

94,3

92,3

94,6

90,4

7,1

5,7

7,7

5,4

9,6

1,4

1,8

1,5

2,0

439

389

776

596

689

97,1

94,7

95,5

95,3

96,0

2,9

5,3

4,5

4,7

4,0

0,4

0,8

0,5

1,3

0,5

511

525

1 070

869

986

92,1

91,1

92,0

93,8

92,3

7,9

8,9

8,0

6,2

7,7

2,4

2,7

1,8

2,3

1,9

748

693

1 281

938

1 078

92,1

91,9

91,7

93,4

92,0

7,9

8,1

8,3

6,6

8,0

2,0

1,7

2,0

1,6

1,8

1 220

1 204

2 133

1 555

1 696

verschiltoetsing

- 30 jaar 30 - 39 jaar 40 - 49 jaar 50 - 54 jaar 55 + jaar verschiltoetsing

geen, lager of lager secundair hoger secundair hoger onderwijs korte type hoge onderwijs lange type verschiltoetsing

geen kinderen ten laste kinderen ten laste verschiltoetsing

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Tabel 31:

Taakvariatie naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciĂŤnniteit, groeiverwachting en sector niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

taakvariatie

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

92,1

91,6

91,8

93,5

92,1

7,9

8,4

8,2

6,5

geen personeelsleden 1-4 personeelsleden 5 of meer personeelsleden

90,9

91,3

90,6

93,7

92,1

9,1

8,7

9,4

92,2

91,4

93,2

92,3

91,8

7,8

8,6

6,8

96,1

92,8

93,4

94,6

92,7

3,9

7,2

91,2

90,5

90,7

92,0

92,1

92,6

89,6

94,4

93,3

92,3

90,6

92,9

91,1

94,7

92,6

91,9

91,7

95,2 90,1

verschiltoetsing

minder dan 3 jaar actief 3-5 jaar actief 6-10 jaar actief meer dan 10 jaar actief verschiltoetsing

verwacht groei van activiteit verwacht behoud huidig peil verwacht vermindering of stopzetting verschiltoetsing

land- en tuinbouw, visserij, bosexploitatie* transport, productie* bouw handel horeca* vrije beroepen andere intellectuele diensten* verschiltoetsing

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

7,9

2,2

2,1

2,0

1,9

1,8

2 029

1 944

3 507

2 534

2 819

6,3

7,9

2,7

2,4

2,5

2,0

1,9

1 148

1 078

2 009

1 412

1 614

7,7

8,2

2,0

1,7

1,3

2,2

1,9

537

535

935

672

720

6,6

5,4

7,3

0,3

1,8

1,1

1,0

1,4

305

278

534

387

426

8,8

9,5

9,3

8,0

7,9

2,2

2,5

1,9

3,2

2,4

227

241

375

250

329

7,4

10,4

5,6

6,7

7,7

1,9

3,3

1,2

2,4

1,4

216

211

408

297

284

91,3

9,4

7,1

8,9

5,3

8,7

2,6

2,4

2,5

1,0

1,8

352

295

553

395

389

93,5

92,3

7,4

8,1

8,3

6,5

7,7

2,1

1,7

1,9

1,8

1 225

1 187

2 158

1 584

1 802

95,0

95,3

94,7

94,5

4,8

5,0

4,7

5,3

5,5

0,9

1,2

0,8

1,6

1,1

992

841

1 330

1 093

1 134

90,2

90,1

94,8

91,4

9,9

9,8

9,9

5,2

8,6

2,3

2,2

2,6

1,4

1,6

754

769

1 485

974

1 173

85,4

86,6

88,2

87,4

87,8

14,6

13,4

11,8

12,6

12,2

7,3

4,2

3,0

3,7

4,2

247

284

670

404

452

94,5

93,8

92,9

94,4

90,3

5,5

6,2

7,1

5,6

9,7

2,8

1,8

1,3

1,2

1,0

145

113

238

161

196

89,3

83,6

88,4

91,2

85,6

10,7

16,4

11,6

8,8

14,4

4,7

4,5

3,7

2,7

4,1

150

110

216

148

146

95,6

94,5

92,9

95,8

94,6

4,4

5,5

7,1

4,2

5,4

1,1

1,0

1,4

0,6

1,3

270

290

507

358

373

88,4

86,2

89,9

89,4

11,6

13,8

10,1

10,6

1,8

3,1

3,7

3,1

2,0

396

354

571

356

350

81,1

83,2

81,1

87,3

81,8

18,9

16,8

18,9

12,7

18,2

7,7

7,1

4,8

5,2

6,3

143

113

228

134

159

95,7

93,3

94,8

94,7

93,9

4,3

6,7

5,2

5,3

6,1

0,6

0,5

1,0

1,1

0,7

470

403

794

646

706

98,1

97,6

96,9

97,6

95,4

1,9

2,4

3,1

2,4

4,6

0,6

0,5

1,5

156

164

416

378

452

Noot: de kengetallen van sectoren met een * zijn voor een aantal meetmomenten gebaseerd op < 200 eenheden en moeten dus met de nodige omzichtigheid geĂŻnterpreteerd worden.

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

9 Tabel 32:

Arbeidsomstandigheden bij (deelgroepen van) zelfstandige ondernemers Arbeidsomstandigheden naar persoonskenmerken: geslacht, leeftijd, scholingsniveau en gezinssituatie niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

arbeidsomstandigheden

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

82,8

84,1

82,4

81,8

79,1

17,2

15,9

17,6

18,2

20,9

4,6

4,5

5,3

6,8

2 204

2 137

3 593

2 553

2 827

man vrouw

80,8

81,5

81,1

80,0

76,3

19,2

18,5

18,9

20,0

23,7

5,0

5,5

5,2

5,8

7,8

1 517

1 435

2 422

1 662

1 800

87,0

89,3

86,1

86,0

84,6

13,0

10,7

13,9

14,0

15,4

3,8

2,7

2,8

4,1

4,9

629

656

1 092

847

982

81,2

84,5

76,1

80,6

73,6

18,8

15,5

23,9

19,4

26,4

7,0

3,1

5,2

4,8

10,9

213

161

268

227

220

81,4

83,2

80,9

79,1

77,1

18,6

16,8

19,1

20,9

22,9

5,5

4,4

6,0

6,5

6,3

581

499

745

508

512

82,9

83,8

83,0

80,4

80,9

17,1

16,2

17,0

19,6

19,1

3,5

6,0

4,5

6,3

6,9

735

786

1 253

776

831

83,6

80,5

83,1

85,5

78,4

16,4

19,5

16,9

14,5

21,6

5,3

5,8

3,0

6,9

304

328

573

468

504

85,2

89,5

86,7

84,9

81,2

14,8

10,5

13,3

15,1

18,8

3,5

1,2

3,3

4,3

5,6

318

324

675

531

714

70,5

70,4

69,2

64,3

60,5

29,5

29,6

30,8

35,7

39,5

8,3

8,7

8,3

13,6

424

378

507

294

301

80,3

78,5

74,5

70,0

66,8

19,7

21,5

25,5

30,0

33,2

5,3

5,7

7,2

8,0

11,5

681

703

1 081

723

786

86,8

91,5

88,4

88,9

83,4

13,2

8,5

11,6

11,1

16,6

3,0

3,3

2,3

2,5

4,9

470

426

791

606

688

91,0

94,6

93,6

93,2

91,5

9,0

5,4

6,4

6,8

8,5

2,7

1,4

1,9

2,4

565

572

1 104

882

994

85,5

84,6

82,1

81,6

77,4

14,5

15,4

17,9

18,4

22,6

4,1

3,5

4,0

5,3

7,9

813

761

1 316

940

1 080

80,9

83,7

83,1

82,2

80,4

19,1

16,3

16,9

17,8

19,6

5,0

5,3

4,7

5,2

6,1

1 328

1 325

2 189

1 570

1 701

verschiltoetsing

- 30 jaar 30 - 39 jaar 40 - 49 jaar 50 - 54 jaar 55 + jaar verschiltoetsing

geen, lager of lager secundair hoger secundair hoger onderwijs korte type hoge onderwijs lange type verschiltoetsing

geen kinderen ten laste kinderen ten laste verschiltoetsing

Vlaamse werkbaarheidsmonitor 2019 - zelfstandige ondernemers

Tabel 33:

Arbeidsomstandigheden naar ondernemingssituatie: ondernemingsgrootte, (bedrijfs)anciĂŤnniteit, groeiverwachting en sector niet problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

arbeidsomstandigheden

problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

zelfstandige ondernemers Vlaanderen

82,8

84,1

82,4

81,8

79,1

17,2

15,9

17,6

18,2

geen personeelsleden 1-4 personeelsleden 5 of meer personeelsleden

81,4

83,2

81,3

81,4

78,7

18,6

16,8

18,7

80,4

80,9

80,5

80,3

74,5

19,6

19,1

19,5

93,1

92,5

90,1

85,9

88,6

6,9

7,5

86,1

85,7

83,2

85,4

80,4

85,2

83,6

83,0

78,7

78,8

81,9

86,3

83,2

82,1

82,0

83,4

82,1

86,1 80,4

verschiltoetsing

minder dan 3 jaar actief 3-5 jaar actief 6-10 jaar actief meer dan 10 jaar actief verschiltoetsing

verwacht groei van activiteit verwacht behoud huidig peil verwacht vermindering of stopzetting verschiltoetsing

land- en tuinbouw, visserij, bosexploitatie* transport, productie* bouw handel horeca* vrije beroepen andere intellectuele diensten* verschiltoetsing

acuut problematisch 2007 2010 2013 2016 2019

2007

aantal waarnemingen 2010 2013 2016 2019

20,9

4,6

4,5

5,3

6,8

2 204

2 137

3 593

2 553

2 827

18,6

21,3

5,4

5,0

5,4

6,1

6,5

1 261

1 206

2 058

1 449

1 643

19,7

25,5

4,7

5,6

4,6

9,3

597

586

965

699

733

9,9

14,1

11,4

1,2

0,7

1,4

3,5

3,7

332

295

554

396

437

13,9

14,3

16,8

14,6

19,6

3,3

3,8

4,9

2,8

7,0

244

265

386

253

327

14,8

16,4

17,0

21,3

21,2

5,3

4,7

5,4

7,8

6,4

243

232

411

296

283

80,7

18,1

13,7

16,8

17,9

19,3

5,4

4,5

5,1

7,3

6,1

370

313

564

386

393

81,7

78,5

18,0

16,6

17,9

18,3

21,5

4,5

4,7

4,1

4,8

7,1

1 338

1 316

2 218

1 610

1 808

87,1

85,7

84,7

82,7

13,9

12,9

14,3

15,3

17,3

3,8

3,0

3,7

4,4

5,3

1 083

907

1 360

1 124

1 157

82,1

81,4

80,2

77,4

19,6

17,9

18,6

19,8

22,6

4,6

5,7

4,8

5,6

7,5

831

862

1 536

1 008

1 189

76,9

79,9

78,3

78,4

74,7

23,1

20,1

21,7

21,6

25,3

7,8

6,0

5,8

7,2

8,6

281

319

690

416

466

65,1

61,7

59,5

58,3

49,7

34,9

38,3

40,5

41,7

50,3

6,0

10,5

8,7

11,5

17,6

149

133

242

156

199

84,2

86,7

85,5

80,4

86,0

15,8

13,3

14,5

19,6

14,0

3,3

4,2

3,2

3,4

4,0

152

120

221

148

150

59,8

65,6

60,2

57,9

53,2

40,2

34,4

39,8

42,1

46,8

12,5

10,2

13,2

11,6

16,8

311

323

517

354

370

91,5

88,9

88,5

85,2

87,9

8,5

11,1

11,5

14,8

12,1

1,6

3,1

2,7

4,1

3,7

426

389

584

366

354

84,4

76,8

76,0

78,4

68,6

15,6

23,2

24,0

21,6

31,4

3,9

5,6

6,0

5,0

8,2

154

125

233

139

159

87,6

92,8

89,5

85,8

12,4

7,2

10,5

14,2

3,4

2,7

2,6

3,0

5,4

524

443

821

657

706

99,4

99,1

98,9

98,0

0,6

0,9

1,1

2,0

0,0

0,6

0,0

0,2

168

176

423

380

451

Noot: de kengetallen van sectoren met een * zijn voor een aantal meetmomenten gebaseerd op < 200 eenheden en moeten dus met de nodige omzichtigheid geĂŻnterpreteerd worden.