Vlaanderen is landbouw & visserij
DE VLAAMSE MELKVEEBAROMETER EERSTE KWARTAAL 2020
DEPARTEMENT DEPARTEMENT LANDBOUW LANDBOUW & VISSERIJ & VISSERIJ
WWW.VLAANDEREN.BE/LANDBOUW www.vlaanderen.be/landbouw
DEPARTEMENT LANDBOUW & VISSERIJ
Rapport
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
DE VLAAMSE MELKVEEBAROMETER Eerste kwartaal 2020 ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
Ire.&\
i "'
Vlaanderen is landbouw en visserij
www.vlaanderen.be
Colofon Samenstelling Departement Landbouw en Visserij Auteur Jan De Samber V erantwoordelijk uitgever Patricia De Clercq, secretaris-generaal Departement Landbouw en Visserij Depotnummer D/2020/3241/151 Lay-out Vlaamse overheid Voor meer informatie over het rapport kunt u contact opnemen met de auteur(s) van het rapport. Ons emailadres is als volgt samengesteld: VOORNAAM.NAAM@LV.VLAANDEREN.BE. Ons generiek adres is
KENNIS@LV.VLAANDEREN.BE.
U vindt onze rapporten terug op:
WWW.VLAANDEREN.BE/LANDBOUW/STUDIES
Vermenigvuldiging en/of overname van gegevens zijn toegestaan mits de bron expliciet vermeld wordt: De Samber J. (2020) De Vlaamse melkveebarometer, eerste kwartaal 2020, Departement Landbouw en Visserij, Brussel. Graag vernemen we het als u naar dit rapport verwijst in een publicatie. Als u een exemplaar ervan opstuurt, nemen we het op in onze bibliotheek. Wij doen ons best om alle informatie, webpagina's en downloadbare documenten voor iedereen maximaal toegankelijk te maken. Als u echter toch problemen ondervindt om bepaalde gegevens te raadplegen, willen wij u hier graag bij helpen. U kunt steeds contact met ons opnemen.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 2 van 9
Deze publicatie werd door het Departement Landbouw en Visserij met de meeste zorg en nauwkeurigheid opgesteld. Er wordt evenwel geen enkele garantie gegeven omtrent de juistheid of de volledigheid van de informatie in deze publicatie. De gebruiker van deze publicatie ziet af van elke klacht tegen het Departement Landbouw en Visserij of zijn ambtenaren, van welke aard ook, met betrekking tot het gebruik van de via deze publicatie beschikbaar gestelde informatie. In geen geval zal het Departement Landbouw en Visserij of zijn ambtenaren aansprakelijk gesteld kunnen worden voor eventuele nadelige gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de via deze publicatie beschikbaar gestelde informatie.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 3 van 9
INHOUD 1 2 3
Samenvatting .............................................................................................................................................................................5 Melkprijs.........................................................................................................................................................................................5 Bedrijfseconomische resultaten .....................................................................................................................................6
3.1
Resultaten als index
6
3.2
Resultaten in euro per honderd liter melk
7
4
Begrippenlijst..............................................................................................................................................................................9
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 4 van 9
1 SAMENVATTING De conjunctuur in de Vlaamse melkveesector is in het eerste kwartaal van 2020 verslechterd. De economische situatie blijft beter dan de referentieperiode (2014-2018), maar toont weer een daling na het positieve resultaat van het vorige kwartaal. De index van het actuele bruto saldo daalt van 108,2 in het vierde kwartaal van 2019 naar 103,7 in het eerste kwartaal van 2020. Dat is vooral een gevolg van de lagere melkprijs. Die zakt van 35,36 naar 34,35 euro per honderd liter. De index van het voortschrijdend bruto saldo, als maatstaf voor de rentabiliteit in het laatste jaar, stijgt wel licht van 99,0 naar 99,5. In monetaire termen bedraagt het bruto saldo in het eerste kwartaal van 2020 17,40 euro per honderd liter en het familiaal arbeidsinkomen 5,79 euro per honderd liter. Dat was in het vierde kwartaal van 2019 nog respectievelijk 18,18 euro en 6,57 euro per honderd liter. De Vlaamse melkveebarometer geeft de resultaten van de Vlaamse melkveesector weer van 2012 tot en met het eerste kwartaal van 2020.
2 MELKPRIJS De reĂŤle melkprijs in euro per honderd liter daalt de eerste maanden van 2020: van 36,42 euro per honderd liter in december 2019 naar 35,36 euro in januari, 34,35 euro in februari en 32,85 euro per honderd liter in maart 2020. De kwartaalprijs daalt van 35,36 euro per honderd liter in het laatste kwartaal van 2019 naar 34,35 euro per honderd liter in het eerste kwartaal van 2020, een daling met -2,9%. De melkprijs is de meest bepalende opbrengstfactor, maar is onderhevig aan volatiliteit. De melkprijs bepaalt, samen met de prijs van nuchtere kalveren en reforme koeien, de kwartaalindex van de opbrengsten. Figuur 1: maandelijkse melkprijs in euro per honderd liter voor 2016 tot en met maart 2020 en het gemiddelde per kwartaal voor 2020
euro per honderd liter melk
40 38 36 34
34,35
32 30 28 26 24 22 20 jan
feb
maa 2016
apr 2017
- mei
jun
2018
jul
2019
aug 2020
sep
•
okt
nov
dec
2020 Q
Bron: Belgische Confederatie van de Zuivelindustrie (BCZ) en Departement Landbouw en Visserij ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 5 van 9
3 BEDRIJFSECONOMISCHE RESULTATEN 3.1 RESULTATEN ALS INDEX De index toont de situatie in een specifiek kwartaal ten opzichte van een referentieperiode. Het gemiddelde van de vijfjarige periode 2014-2018 heeft een indexwaarde gelijk aan 100. De index van de opbrengsten daalt van 105,1 in het vierde kwartaal van 2019 naar 103,1 in het eerste kwartaal van 2020. De melkprijs daalt gevoelig, terwijl de prijs van nuchtere kalveren stijgt. De verkooprijs van reforme melkkoeien neemt slechts in zeer beperkte mate toe. De index van de variabele kosten stijgt zeer licht van 102,4 naar 102,5 in het eerste kwartaal van 2020. De prijs van energie daalt, maar de totale variabele kosten nemen voornamelijk toe door hogere krachtvoederprijzen. Figuur 2: index van de opbrengsten en variabele kosten per kwartaal voor de periode 2012-2020 140 131,0
index (gemiddelde 2014-2018 = 100)
130 120
114,6 107,7
110 102,3 100 90
103,1
108,5 93,0
95,7
105,1
94,7
93,0
97,6
102,4
102,5
80 76,3
70 60
Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 2012
2013
-
2014
2015
opbrengsten
-
2016
2017
2018
2019
2020
variabele kosten
Bron: Departement Landbouw en Visserij. Het gemiddelde van de opbrengsten en de variabele kosten voor de periode 2014 tot en met 2018 is gelijk aan een indexwaarde van 100.
Het actuele bruto saldo is gelijk aan het verschil tussen opbrengsten en variabele kosten en is een indicator van de actuele economische situatie. Het voortschrijdend bruto saldo is het gemiddelde bruto saldo van de vier voorgaande kwartalen en geeft een bijkomend zicht op de rentabiliteit in de melkveehouderij tijdens het afgelopen jaar. De index van het actuele bruto saldo neemt af van 108,3 in het vierde kwartaal van 2019 naar 103,7 in het eerste kwartaal van 2020. De daling van de opbrengsten en de lichte stijging van de variabele kosten ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 6 van 9
zorgen voor deze neerwaartse evolutie. Het ietwat betere resultaat van de voorgaande kwartalen zorgt echter voor een lichte stijging van de voortschrijdende index van 99,0 naar 99,5. Figuur 3: index van het actueel en voortschrijdend bruto saldo per kwartaal voor de periode 2012-2020 180 162,8
index (gemiddelde 2014-2018 = 100)
160
120
113,7
122,7
124,4 112,9
100 80
135,3
144,6
140
108,3
99,9 86,0
87,8
91,3
99,0
103,7 99,5
110,3 67,7
60 55,6 40 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 2012
-
2013
2014
2015
bruto saldo (actueel)
-
2016
2017
2018
2019
2020
bruto saldo (voortschrijdend)
Bron: Departement Landbouw en Visserij. Het gemiddelde van het actueel en voortschrijdend bruto saldo voor de periode 2014 tot en met 2018 is gelijk aan een indexwaarde van 100.
3.2 RESULTATEN IN EURO PER HONDERD LITER MELK De resultaten uitgedrukt in monetaire termen tonen de opbrengsten, de variabele kosten, het bruto saldo en het familiaal arbeidsinkomen per honderd liter melk. In het eerste kwartaal van 2020 dalen de opbrengsten van 39,30 naar 38,54 euro per honderd liter. Dat is nog steeds iets hoger dan het vijfjarig gemiddelde (2014-2018) van 37,40 euro per honderd liter. De variabele kosten nemen beperkt toe van 21,12 naar 21,15 euro per honderd liter. Dat is nog steeds hoger dan het vijfjarig gemiddelde (2014-20118) van 20,62 euro per honderd liter.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 7 van 9
Figuur 4: opbrengsten en variabele kosten per honderd liter melk per kwartaal voor de periode 2012-2020 en het gemiddelde van de vijfjarige periode 2014-2018 50 ~ - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - ~
45 >--- - - - 40 >--- -
............. •· ... •· .................. •· ... •· 2012
-
2013
2014
opbrengsten -
2015
2016
2017
2018
2019
2020
variabele kosten - - - opbrengst 14-18 - - - kosten '14-'18
Bron: Departement Landbouw en Visserij
Het bruto saldo is het verschil tussen opbrengsten en variabele kosten. De evolutie van deze twee variabelen verklaart ook de daling van het bruto saldo per honderd liter: van 18,18 in het vierde kwartaal van 2019 naar 17,40 euro per honderd liter in het eerste kwartaal van 2020. Het bruto saldo ligt wel nog hoger dan het gemiddelde van de vijfjarige periode 2014-2018 van 16,78 euro per honderd liter. Het familiaal arbeidsinkomen vermindert het bruto saldo met de vaste kosten. Dat is wat overblijft als vergoeding voor de eigen arbeid van de landbouwer en eventuele meewerkende familieleden. In het eerste kwartaal van 2020 daalt het familiaal arbeidsinkomen van 6,57 naar 5,79 euro per honderd liter. Dat is hoger dan het vijfjarig gemiddelde (2014-2018) van 4,08 euro per honderd liter.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 8 van 9
Figuur 5: bruto saldo en familiaal arbeidsinkomen per honderd liter melk per kwartaal voor de periode 2012-2020 en het gemiddelde van de vijfjarige periode 2014-2018 30
euro per 100 liter melk
25 20
1,___ 1I_
15
.. - . . ------------ .1. •. ----·
-,..., ___ 1
~ -----
10
l
5 0
n
~J
U: JIî J~
11 1 11 1 1il J
l
,
11 1111~ 1111 111 11 11-
-
-5 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 2012
2013
bruto saldo
2014
2015
2016
familiaal arbeidsinkomen
2017
2018
BS '14-'18
2019
2020
FAI '14-'18
Bron: Departement Landbouw en Visserij. BS: bruto saldo; FAI: familiaal arbeidsinkomen
4 BEGRIPPENLIJST De opbrengsten zijn de som van alle opbrengsten van het melkveebedrijf. Deze omvatten o.a. de verkoop van melk, de verkoop van nuchtere kalveren en reforme koeien en alle overige opbrengsten. De variabele kosten omvatten alle kosten die rechtstreeks te maken hebben met de productie. Deze omvatten o.a. de aankoop van krachtvoeder, de aankoop en productie van ruwvoeder, energiekosten, dierenartskosten, kosten voor kunstmatige inseminatie en overige variabele kosten. Het bruto saldo is het verschil tussen de opbrengsten en variabele kosten. Het bruto saldo is het bedrag dat beschikbaar is voor het betalen van de vaste kosten en wat daarna overblijft als vergoeding voor eigen inbreng van productiefactoren: eigen arbeid, grond en kapitaal. Het actueel bruto saldo is het bruto saldo op een bepaald moment. Het voortschrijdend bruto saldo is in deze publicatie het gemiddelde van de vier voorgaande kwartalen en geeft een bijkomend zicht op de rentabiliteit van het afgelopen jaar. Het familiaal arbeidsinkomen wordt verkregen door de totale vaste kosten (o.a. pacht, kosten aan grond, gebouwen en werktuigen, fictieve intresten, betaalde lonen) af te trekken van het bruto saldo. Dit familiaal arbeidsinkomen is wat de landbouwer overhoudt ter compensatie van de inbreng van zijn eigen arbeid.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 9 van 9