Uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/218
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2021/218
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 27 april 2021 diende xxx (hierna vermeld als: verzoeker), een verzoek in bij Fluvius, waarbij werd verzocht om een afschrift te verlenen van alle documenten {brieven, mails, verslagen, rapporten, beslissingen e.d.) die ingediend werden, bekomen werden of die betrekking hebben op de lening van 200 miljoen EUR toegekend aan Fluvius voor de installatie van digitale meters in Vlaanderen. Op 28 april 2021 diende verzoeker een verzoek in bij Fluvius, waarbij werd verzocht om een afschrift te verlenen van al de documentatie waaruit blijkt dat er GEEN mensen zijn aan wie een (her)aansluiting op het elektriciteitsnet geweigerd werd wegens het weigeren van een digitale meter, zoals dat door de minister werd beweerd in het Vlaamse parlement (naar aanleiding van een antwoord op de schriftelijke vraag nr. 447 van 6 januari 2021 van Dhr. S. Van Rooy). Op 28 april 2021 diende verzoeker een verzoek in bij Fluvius, waarbij werd verzocht om een afschrift te verlenen van de volgende documenten: - de documenten te bekomen waarin de reden tot blokkering van de PV-installatie (PVZ000470) terug te vinden is. - de documenten te bekomen waarin de beslissing genomen werd om de PV-installatie (PVZ000470) te blokkeren. - de documenten te bekomen waarin de omstandigheden opgesomd staan waaronder de PVinstallatie(PVZ000470) zal gedeblokkeerd worden,
www.vlaanderen.be
- de documenten te bekomen waarin de beslissing genomen werd om niet over te gaan tot de uitbetaling van de 12 groenestroomcertificaten geproduceerd door de PV-installatie (PVZ000470) die op 06/04/2020 door een Fluvius medewerker in uw systeem ingegeven werd, - de documenten te bekomen waarin de omstandigheden opgesomd staan waaronder de 12 resterende groenestroomcertificaten geproduceerd door de PV-installatie (PVZ000470) zullen uitbetaald worden - de documenten te bekomen waarin de datum van uitbetaling van de 12 groene stroom certificaten geproduceerd door de PV-installatie (PVZ000470) vermeld staat. Op 26 mei 2021 werden de drie voormelde openbaarheidsverzoeken afgewezen door Fluvius. Op 26 mei 2021 diende xxx beroep in bij de beroepsinstantie tegen de voormelde weigeringsbeslissing vanwege Fluvius. Dit beroep werd geregistreerd op 27 mei 2021. Ontvankelijkheid van het beroep De oorspronkelijke openbaarheidsverzoeken dateren van 27 april 2021 en 28 april 2021. De beslissing van Fluvius dateert van 26 mei 2021. Deze beslissing maakt melding van de beroepsmogelijkheid en -modaliteiten, zoals voorgeschreven in artikel II.43, §1, derde lid van het Bestuursdecreet. Het beroepschrift van verzoeker d.d. 26 mei is tijdig ingediend en wordt dan ook als ontvankelijk beschouwd. Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
De bestreden beslissing vanwege Fluvius
Fluvius deelde in zijn beslissing d.d. 26 mei 2021 het volgende mee aan verzoeker: “U blijft met betrekking tot uw aansluitingsdossier waarover er in het verleden reeds uitvoerig is gecommuniceerd (en bemiddeld door de vrederechter en Ombudsdienst) uitgebreide verzoeken tot openbaarmaking van informatie (zie bijlagen) richten aan Fluvius (en andere instanties waaronder de VREG). Ook nu uw woning opnieuw (via een analoge meter) is aangesloten op het elektriciteitsnet, blijft u ons verzoeken sturen om allerhande informatie te verkrijgen. Wij hebben begrepen dat u zich “zorgen maakt” over een mogelijke toekomstige plaatsing van een digitale meter. Zoals u weet is het de decreetgever
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/218
pagina 2 van 6
(Vlaams parlement) die zal beslissen over welke meter waar en wanneer moet worden geplaatst. Fluvius voert hierbij enkel haar wettelijke opdracht uit. U bent nu een nieuw offensief begonnen waarbij u alle mogelijke informatie die zou kunnen bestaan mbt uw aansluiting, uw meterstanden en de digitale meter opvraagt. U hanteert hierbij dezelfde werkwijze als in het verleden: wanneer een antwoord van Fluvius u niet bevalt, begint u “onder toepassing van de openbaarheid van bestuur” alle mogelijke documenten op te vragen die uw zienswijze misschien zouden kunnen onderbouwen. Daarbij worden ook herhalingsverzoeken niet gemeden. Steevast worden uw verzoeken gevolgd door beroepen bij de beroepsinstantie openbaarheid van bestuur. Naar het oordeel van Fluvius is hier dan ook sprake van rechtsmisbruik: Fluvius is de mening toegedaan dat de diverse herhaalde vragen om informatie aan Fluvius mbt uw aansluitingsdossier een misbruik van recht inhouden. Het misbruik van recht is een uitzonderingsgrond die onder toepassing van artikel II.33, 1° van het Bestuursdecreet kan worden ingeroepen en die de aanvraag tot openbaarmaking “kennelijk onredelijk” maakt. Dit is in casu het geval, gelet op het repetitief karakter van de vragen om informatie die zijn gesteld aan Fluvius en gelet op de jarenlange historiek van uw aansluitingsdossier (waaronder bemiddelingspogingen door de Vlaamse Ombudsdienst, een verzoeningspoging bij het Vredegerecht en het parallel opvragen van dezelfde informatie bij de VREG). Er kan dan ook niet anders geconcludeerd worden dan dat u uw recht inzake openbaarheid van bestuur misbruikt met de huidige nieuwe openbaarheidsverzoeken met vragen over uw digitale meter.”
2. Ingediend beroepschrift Verzoeker stelt in zijn beroepschrift het volgende: “Koppig en onder het mom van misbruik van recht blijft U pertinent weigeren om de opgevraagde documenten te bezorgen zelfs de gewenste documenten opvragen in het kader van openbaarheid van bestuur blijkt geen soelaas te brengen. Koppig blijft u volharden om elk van de opgevraagde document/informatie te bezorgen. Het is niet omdat Fluvius/VREG/Vlaamse ombudsman onderling afgesproken hebben om geen van mijn vragen/terechte klachten nog te zullen behandelen, dat ik geen recht meer zou hebben op de opgevraagde documenten (OVB/2021/172). Van enig misbruik van recht is dan ook niet in het minst sprake. Een loutere bewering alleen levert niet in het minste het bewijs van enig misbruik van recht op. Bovendien bewijzen de stelselmatige weigeringen van Fluvius tot het bezorgen van de gevraagde documenten dat er geen sprake kan zijn van enig misbruik van recht. Het komt Fluvius toe het bewijs te leveren van haar bewering dat er sprake zou zijn van misbruik van recht, iets waar zij niet in zal lukken, gezien de gevraagde documenten in het verleden nog nooit bezorgd werden.”
3. Standpunt van de beroepsinstantie De beroepsinstantie heeft contact opgenomen zowel met Fluvius, waar nogmaals werd bevestigd dat ze bij hun ingenomen standpunt blijven om de herhaalde openbaarheidsverzoeken van xxx als kennelijk onredelijk te bestempelen. Vanuit Fluvius nogmaals aan de beroepsinstantie meegedeeld dat de openbaarheidsverzoeken van xxx met de regelmaat van de klok blijven terugkomen. Bij Fluvius is men ondertussen gestart met het bundelen van de verschillende verzoeken van xxx, waarop dan vervolgens periodiek wordt geantwoord dat de verzoeken worden afgewezen op grond van de kennelijke onredelijkheid ervan wegens misbruik van het recht op
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/218
pagina 3 van 6
toegang tot bestuursdocumenten. Fluvius stelt vast dat verzoeker blijkbaar een nieuw offensief is begonnen waarbij alle mogelijke informatie die zou kunnen bestaan m.b.t zijn aansluiting op het elektriciteitsnet, zijn meterstanden en de plaatsing van een digitale meter wordt opgevraagd. Vanuit Fluvius werd aangegeven aan de beroepsinstantie dat dit openbaarheidsverzoek van xxx past in de context van een hele reeks openbaarheidsverzoeken van dezelfde verzoeker die door Fluvius in het verleden al werden ontvangen. Fluvius signaleert aan de beroepsinstantie in dit verband dat xxx ook vóór huidig openbaarheidsverzoek al zeer goed gekend was bij Fluvius, net als bij de VREG, de energieleveranciers en de Vlaamse Ombudsdienst. In het verleden heeft verzoeker al deze instanties reeds overstelpt met allerhande vragen en klachten, waarbij hij zich zelf in die mate niet-constructief opstelde, dat de Vlaamse Ombudsdienst in augustus 2020 heeft besloten om niet meer te communiceren met verzoeker, noch door reeds lopende dossiers verder te behandelen, noch door binnenkomende e-mails of post nog langer te registreren. De Vlaamse Ombudsdienst heeft ook de VREG in een e-mail van 9 september 2020 expliciet gevraagd niet meer te communiceren met xxx, en heeft in een recente e-mail van 19 april 2021 nogmaals bevestigd dat de aanpak blijft dat er niet meer gereageerd wordt op vragen en klachten vanwege xxx. De beroepsinstantie brengt daarom hierbij haar standpunt in herinnering dat ze heeft ingenomen naar aanleiding van vier eerdere zeer recente beroepsdossiers van verzoeker tegen beslissingen van Fluvius, in verband met een dossier rond meterstanden en de afsluiting door Fluvius van de elektriciteit bij verzoeker: de dossiers OVB/2021/011, 2021/013, 2021/172 en 2021/210. De beroepsinstantie nam eerder al vier beslissingen in verband met datzelfde dossier (OVB/2020/274, 2020/284, OVB/2020/333 en OVB/2020/334). De beroepsinstantie verwees daarbij naar de kennelijke onredelijkheid van de verzoeken van xxx. Het betreft hier bijgevolg het negende beroepsdossier van dezelfde verzoeker in deze materie (allemaal met betrekking tot verzoeken bij Fluvius of de VREG). Ook in casu merkt de beroepsinstantie op dat, zoals artikel II.40, §3 van het Bestuursdecreet bepaalt, een verzoeker in principe geen belang hoeft aan te tonen om de openbaarheid van bestuursdocumenten te verkrijgen. Dit betekent evenwel niet dat er geen redelijk belang aanwezig moet zijn: het uitoefenen van een recht zonder enig aantoonbaar redelijk en voldoende belang zou aldus kennelijk onredelijk kunnen zijn. Het komt een overheidsinstantie of een beroepsinstantie in principe niet toe om de motieven van de aanvragen of van de beroepen te onderzoeken, maar dit kan echter geen vrijgeleide zijn om systematisch tal van documenten aan te vragen of uitleg en bijkomende informatie op te vragen waardoor een onredelijke continue overlast ontstaat voor een instantie, waardoor de normale werking ervan in het gedrang komt. Uit de door de beroepsinstantie ingewonnen informatie is gebleken dat er bij Fluvius de voorbije maanden ontelbare openbaarheidsverzoeken van xxx werden ontvangen, nagenoeg allemaal m.b.t zijn aansluiting op het elektriciteitsnet, zijn meterstanden en de plaatsing van een digitale meter. De beroepsinstantie moet samen met Fluvius vaststellen dat het verzoeker er duidelijk om te doen is om de diensten van Fluvius te bestoken met zoveel mogelijk verzoeken met vragen m.b.t zijn aansluiting op het elektriciteitsnet, zijn meterstanden en de plaatsing van een digitale meter. De beroepsinstantie is, verwijzende naar wat hiervoor werd uiteengezet, daarom van oordeel dat de werking van de diensten van Fluvius nu onevenredig wordt belast door de aard en de hoeveelheid van de verzoeken/mails met steeds herhaalde vragen die bij hen worden ingediend door verzoeker. De beroepsinstantie concludeert hieruit dat de grenzen van de kennelijke onredelijkheid hiermee ook bereikt zijn in hoofde van xxx. De beroepsinstantie onderkent uit alle voorgaande vaststellingen en overwegingen
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/218
pagina 4 van 6
een materieel en intentioneel aspect bij de beroeper dat niet te rijmen valt met de redelijke uitoefening van het recht van openbaarheid van bestuur. Het grondwettelijke recht op openbaarheid van bestuur is een instrument dat de burgers moet toelaten controle uit te oefenen op het handelen van een overheidsinstantie. Het moet de burgers in staat stellen de rechtmatigheid van het overheidsoptreden te beoordelen en met kennis van zaken te beslissen of er grond bestaat dat optreden in rechte aan te vechten. Beroeper heeft aldus het volste recht om gebruik te maken van de openbaarheid van bestuur om het doen en laten van bepaalde bestuursinstanties betreffende aangelegenheden die hij zich ter harte heeft genomen, na te gaan. Hij is er evenwel niet van ontslagen om zijn rechten op redelijke en zorgvuldige wijze uit te oefenen: het belang dat de beroeper heeft bij de uitoefening van zijn rechten, moet in redelijke verhouding staan met de gevolgen voor de werking van de betrokken overheidsinstantie. De vraag wanneer een aanvraag tot openbaarmaking de grens van de kennelijke onredelijkheid overschrijdt is zeer delicaat en moeilijk. Daar moet, het uitgangspunt indachtig dat de uitzonderingsgronden op de openbaarheid restrictief moeten worden geïnterpreteerd en toegepast, heel behoedzaam mee worden omgegaan. Nochtans kan de beroepsinstantie in casu alleen maar besluiten dat de huidige beroeper de perken van de redelijkheid manifest te buiten is gegaan. Zijn handelwijze, gelet op het repetitief karakter van de vragen om informatie omtrent hetzelfde dossier die worden gesteld aan Fluvius, schaadt de normale werking van de betrokken overheidsinstantie (Fluvius).. Verwijzende naar de hiervoor uiteengezette bijzondere omstandigheden, is er naar het oordeel van de beroepsinstantie in casu dan ook sprake van rechtsmisbruik. Het verbod van rechtsmisbruik vormt een algemeen rechtsbeginsel. Volgens de rechtspraak en rechtsleer is rechtsmisbruik de uitoefening van een recht, niet alleen met het enkele opzet te schaden, maar ook het uitoefenen van dat recht op een wijze die kennelijk de grenzen te buiten gaat van de normale uitoefening van dit recht door een voorzichtig en bezorgd persoon (ter goeder trouw). De gevolgen van de uitoefening van een recht mogen niet in onevenredigheid zijn met de voordelen voor degene die het recht uitoefent. Het misbruik van recht is een uitzonderingsgrond die onder toepassing van artikel II.33, 1° van het Bestuursdecreet kan worden ingeroepen en die de aanvraag tot openbaarmaking “kennelijk onredelijk” maakt. Dit is in casu het geval, gelet op de omstandigheden zoals hiervoor uiteengezet en na billijke afweging van ieders belangen. Er kan dan ook niet anders geconcludeerd worden dan dat beroeper zijn recht inzake openbaarheid van bestuur misbruikt met het huidige openbaarheidsverzoek met nog maar eens allerhande vragen aan Fluvius m.b.t zijn aansluiting op het elektriciteitsnet, zijn meterstanden en de plaatsing van een digitale meter. Het voordeel van de informatie die beroeper wenst te bekomen weegt kennelijk niet op tegen de last die al deze aanvragen van dezelfde verzoeker veroorzaken binnen de diensten van Fluvius. Het ingestelde beroep wordt dan ook als ongegrond beschouwd. Na beraadslaging,
BESLUIT: Het beroepschrift van xxx d.d. 26 mei 2021 tegen de weigeringsbeslissing vanwege Fluvius met betrekking tot zijn openbaarheidsverzoeken d.d. 27 april 2021 en 28 april 2021 wordt als ontvankelijk doch ongegrond beschouwd.
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/218
pagina 5 van 6
Brussel, 16 juni 2021 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/218
pagina 6 van 6