Issuu

Wat na het secundair onderwijs

Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Departement Onderwijs Najaar 2004

WAT VIND JE IN DEZE BROCHURE? Enkele tips voor je start _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 2

DEEL 1: WAT KAN JE ZOAL STUDEREN? EEN OVERZICHT VAN DE STUDIEMOGELIJKHEDEN 1. De BAMA-structuur _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 4 2. Professioneel gerichte bacheloropleidingen _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 5 3. Academisch gerichte bachelor- en masteropleidingen _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 12 3A. Studiemogelijkheden aan de hogescholen _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 13 3B. Studiemogelijkheden aan de universiteiten _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 19 4. Vierde graad beroepssecundair onderwijs _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 25 5. Andere opleidingsvormen _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 25 5A. Opleidingen tot uniformberoepen _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 25 5B. Kerkelijk hoger onderwijs _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 26 5C. Secundair onderwijs specialisatiejaren _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 26 5D. Secundair onderwijs voorbereidende jaren _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 27 5E. Secundair onderwijs derde graad _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 27 5F. Onderwijs voor sociale promotie _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 28 5G. Syntra-opleidingen (middenstandsopleidingen) _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 30 5H. Opleidingen ingericht door de VDAB _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 36 5I. PrivĂŠ-onderwijs _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 36 5J. Begeleid Individueel Studeren _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 36 6. Examencommissies _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 37

DEEL 2: WAAR KAN JE STUDEREN? LIJST VAN DE ONDERWIJSINSTELLINGEN 1. Universiteiten _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 38 2. Hogescholen _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 39 3. Vierde graad _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 61 4. Uniformberoepen _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 64 5. Syntra-opleidingen _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 65

DEEL 3: HELPFILES

Handige hulp: de Centra voor Leerlingenbegeleiding _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 66 Voor wie dieper wil graven _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 69 BAMA-opleidingen van A tot Z _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 70 Maak een verantwoorde studiekeuze _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 76 (Checklist) Voor je naar de SID-in trekt _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 79 Een SID-in in elke provincie: programma 2004-2005 _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ 80

Enkele tips voor je start EnkeletipsvoorjestartEnkeletipsvoorje Levenslang? Je staat voor een belangrijke keuze. Wat je nu kiest, heeft een blijvende invloed op de rest van je leven. Je kent natuurlijk de verhalen uit de krant: de cafébaas die partijvoorzitter wordt, de arbeider die het tot schatrijk ondernemer schopt. Dat zijn de uitzonderingen. De regel is dat je later doorbouwt op wat je nu kiest. Je kan heel veel wegen uit. Misschien ben jij iemand die van zijn twaalfde al wist dat hij politieagent of apotheker zou worden. Dan heb je snel gekozen. Misschien ben jij iemand die twijfelt, voor en tegen van verschillende opties afweegt zoals Sven en Annelies. Lees over hun keuzedilemma’s.

Kelner of ingenieur? Sven zit in 6 Latijn-wiskunde. Hij worstelt met volgende keuzes. 1 Stopt hij gewoon en wordt hij kelner? De vorige zomervakanties werkte hij als hulpkelner in een klasse-restaurant aan de kust. Hij heeft er gezien hoe de kelners fors geld verdienen. Hij hoorde hun verhalen: “Wij moeten maar een maand of drie-vier hard werken. Voor de rest af en toe een weekend meedraaien.” Waarom zou hij eigenlijk verder studeren? 2 Sven houdt van lezen en schrijven. Hij verslindt een boek of twee per week en is ‘hoofdredacteur’ van de maandelijkse familiekrant. Ook aan de schoolkrant werkt hij mee. Vandaar zijn droom om talen en literatuur te studeren en later leraar te worden. Maar bij de kerstexamens haalde hij een tekort voor Engels en Duits. Hij begreep er niks van. Maar ja, punten zijn punten. Toch blijft dat zijn voorkeurkeuze.

3 Voor wiskunde haalt Sven altijd erg goede cijfers. Daarom heeft zijn klastitularis (ook wiskundeleraar) hem al een paar keer aangesproken: “Sven, man, jij moet toch voor burgerlijk ingenieur gaan! Een gegarandeerde toekomst vol uitdagingen!” Maar zijn 10 jaar oudere broer is ingenieur en Sven vindt hem een saaie kerel, zonder enige interesse in cultuur. Die weg wil hij zeker niet op. Wat kiezen: snel geld? de uitdaging als ingenieur? zijn droom?

Zelfkennis Studiekeuze vraagt zelfkennis. Weten wie je bent, waar je (niet) goed in bent, waar je met je leven naar toe wil. Die vragen moet je eerst beantwoorden. Wat kan ik? Ben ik handig of verstandig? Scoor ik met mijn handen of met mijn hersenen? Leraren kunnen je helpen om je kennis en vaardigheden af te bakenen. Maar ook je ouders, broers en zussen, vrienden, de baas op je vakantiewerk. Een constante dit jaar wordt de vraag “En? Wat ga jij studeren?” Vaak heb je een hekel aan die vragen. Maak van de nood een deugd en gebruik de techniek van de verkoper: beantwoord een vraag met een vraag. Reageer dus: “Waar denk jij dat ik goed in ben?” Met een beetje geluk leer je uit een aantal antwoorden bij over jezelf. Wat wil ik? Een vraag met veel facetten. Wil je veel geld verdienen? Wil je een beroep waar je andere mensen kan helpen? Wil je een “9 to 5” job: na de werkdag thuiskomen en alle tijd hebben voor je hobby’s en interesses, partner en kinderen? Wil je veel vakantie? Of wil je proberen invloed te hebben op de maatschappij? Wil je liefst naar het buitenland? Wil je zelfstandig zijn? Allemaal factoren die je keuze beïnvloeden, beperken misschien.

Informeren Kiezen gaat beter als je over goede informatie beschikt. Hoe kom je aan die informatie? Je kan deze brochure grondig doornemen. Maar dat is maar een vertrekbasis. De school, de leraren zijn een belangrijke informatiebron. Zij hebben de taak je in de voorbereiding op je studiekeuze te begeleiden. Gebeurt er niets op jouw school? Dan moet je er maar eens op de leerlingenraad over beginnen. Bij de tips achteraan deze brochure vind je een opsomming van wat de school kan doen. Het Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB) ondersteunt de school en leraren in die begeleiding. Je kan ook zelf rechtstreeks een beroep op hen doen als je op je vragen geen antwoord vindt. Het adres van het CLB van jouw school vind je in deze brochure.

Waar begin je? Als je weet wat je kan en wil, moet je op zoek naar het aanbod. Welke opleidingen vallen binnen jouw interessesfeer? Wat is de moeilijkheidsgraad ervan? Maak een inventaris van alle mogelijkheden. Maak een eerste keuze. Bespreek de twee of drie opleidingen bovenaan je lijst: thuis, met leraren, met vrienden en kennissen. Bezoek de SID-in informatiedagen. Neem contact met de opleidingsinstituten en vraag meer details. Ga naar hun informatiedagen. Je zal merken dat veel opleidingen bijna hetzelfde aanbieden: de naam verschilt en de inhoud van enkele vakken. Dan kunnen ook andere factoren meespelen bij je keuze. Zoals de plaats die vaak de kostprijs bepaalt - voor jou of voor je ouders. Als je echt een bepaalde richting uit wil en die opleiding wordt maar op één plaats gegeven, dan mag de afstand je niet tegenhouden.

Universiteit of hogeschool? Je zal misschien aan je ouders moeten uitleggen hoe het hoger onderwijs nu in elkaar zit. Niet alle ouders hebben de recente omschakeling gevolgd. Als jij straks aan hoger onderwijs begint, start je met een opleiding tot “bachelor”. Er is een onderscheid tussen een “professionele” en een “academische” bachelor. De professionele bachelor bereidt voor om na drie jaar in een job te stappen. Je ouders kennen dat beter als een graduaatopleiding of een opleiding tot regent, onderwijzer, verpleger, … Daarnaast heb je de “academische bachelor” die voorbereidt op een vervolgstudie tot “master”. Vroeger sprak men van kandidaturen en licenties.

estartEnkeletipsvoorjestartEnkeletips Wie verder studeert in het hoger onderwijs, volgt eerst een bacheloropleiding. Daarna kies je opnieuw: - meteen gaan werken - een tweede bachelortitel op de eerste bouwen - een masteropleiding van 1 of meerdere jaren starten.

Andere opleidingsvormen Naast het dagonderwijs zijn er andere opleidingsvormen waarmee je een erkend diploma kan behalen. Je kan met een opleidingsinstituut een studiecontract afsluiten. Dat kan bijvoorbeeld een combinatie zijn van zelfstudie en het volgen van een aantal cursussen of praktijkoefeningen. Bijvoorbeeld terwijl je werkt. Je kiest voor een ‘creditcontract’ als je bijvoorbeeld van studierichting wil veranderen of als aanvulling op een buitenlandse studie. Na het volgen van enkele aanvullende vakken en het afleggen van een examen, kun je een erkend diploma behalen. Wil je een diploma halen via zelfstudie? Sluit dan een examencontract af met een hogeschool of universiteit. Dit vervangt de vroegere ‘centrale examencommissie’. Of kies voor afstandsonderwijs: je volgt een vak of een opleiding in je eigen tempo. Je wordt schriftelijk of via internet door een coach begeleid. Kijk eens naar het aanbod van het departement Onderwijs op www.bis.vlaanderen.be. Zie je voltijds onderwijs niet zitten? Een aantal onderwijsinstellingen hebben ook een aanbod voor deeltijds onderwijs. Praat er met hen over.

Studiefinanciering Als het inkomen van je ouders (of van jezelf als je onafhankelijk bent) een bepaalde grens niet overschrijdt, heb je recht op een studiefinancieringskrediet. Daarmee kun je twee bachelors, een master, één voorbereidingsprogramma, één schakelprogramma en één lerarenopleiding als vervolgopleiding volgen. Het aantal studiepunten waarvoor je bent ingeschreven, bepaalt mee de hoogte van de studiefinanciering. Het jokerkrediet geeft je recht op één bijkomend jaar financiering als je niet slaagde of van studierichting verandert. Wil je elders binnen de ‘Europese Hogeronderwijsruimte’ (40 landen) studeren? Neem dan je studiefinanciering mee. Meer informatie vind je op de website: www.studietoelagen.be. Of bel gratis naar de Vlaamse Infolijn: 0800 – 3 02 01

Surf je wijs Elke hogeschool en universiteit heeft een eigen website met informatie. Surf naar www.ond.vlaanderen.be/hogeronderwijs/studenten voor de juiste gegevens. In deze brochure vind je geen uitleg over studeren in het buitenland. Maar je vindt veel uitleg op websites. Wil je informatie over studiemogelijkheden binnen de Europese Unie? Surf naar www.europa.eu.int/ploteus/portal/home. jsp. Wil je in de Verenigde Staten studeren? Kijk dan eerst op www.kbr.be/cas/general_info.html

SID-in In elke Vlaamse provincie gaat een SID-in door. Op deze StudieInformatiedagen hebben alle Vlaamse onderwijsinstellingen een infostand. De Centra voor Leerlingenbegeleiding (CLB) helpen je graag verder. De data waarop de SID-in-informatiedagen in jouw buurt komt, vind je op bladzijde 80 en op de website: www.ond. vlaanderen.be/sidin. De meeste secundaire scholen organiseren een klasbezoek op donderdag of vrijdag. Is dat niet het geval, zet het op de agenda van de leerlingenraad. Desnoods kom je zélf langs op zaterdag. Veel succes ermee! De gegevens werden bijgewerkt tot 15 juni 2004 op basis van gegevens ons ter beschikking gesteld door de onderwijsinstellingen. Aanvullingen op deze publicatie vind je op www.ond.vlaanderen.be/sidin

Annelies zit in 6 Moderne Talenwetenschappen. Haar dilemma? 1 De mama van Annelies runt een kleine keten van kledingzaken. In de vakanties werkt Annelies er als verkoopster. Ze doet dat graag - maar voor een tijdje. Ze is weer blij als de vakantiejob voorbij is. Haar moeder wil haar liefst in een van de winkels zetten en haar voorbereiden om later de hele zaak over te nemen. Fors geld verdienen en je eigen baas zijn. Dat lokt wel. Maar ook keihard werken en risico’s nemen. 2 Ze is gek op dieren en wil eigenlijk dolgraag veearts worden. De leraren op school twijfelen in hun commentaren: “Zal dat niet te zwaar zijn voor jou, Annelies? De eerste jaren is dat stevig blokken en je scores voor wetenschappen zijn nu niet om “u” tegen te zeggen.” Maar Annelies weet dat ze reserves heeft. Ze blokt nu enkel om erdoor te zijn. 3 Haar leraren zien haar eerder als verpleegster: “Je bent zo sociaal, Annelies. Je hebt zoveel aandacht voor anderen. En daar zijn de wetenschappen niet zo zwaar.” Maar als kind al werd Annelies ziek van de geur in een ziekenhuiskamer … Is dat wel iets voor haar? Wat kiezen: de verzekerde toekomst? toch doen wat leraren afraden? kiezen voor wat je spontaan niet zint?

Een nieuwe editie is gepland in september 2005.

Toonbank of operatietafel?

Deel 1 Wat kan je zoal studeren? EnkeletipsvoorjestartEnkeletipsvoorje 1. DE BAMA-STRUCTUUR De Europese landen sloten de Bologna-akkoorden om zo tot een meer eenvormige structuur van het hoger onderwijs te komen. Pijler is de Ba(chelor)Ma(ster)-structuur.

MASTER NA MASTER

MASTER Hogeschool - Universiteit (minstens 60 studiepunten) BACHELOR NA BACHELOR

VOORBEREIDINGPROGRAMMA

SCHAKELPROGRAMMA

OF INDIVIDUEEL OPLEIDINGSPROGRAMMA

PROFESSIONEEL GERICHTE BACHELOR Hogeschool (minstens 180 studiepunten)

ACADEMISCH GERICHTE BACHELOR Hogeschool - Universiteit (minstens 180 studiepunten)

Afkortingen en termen Associatie: samenwerkingsverband tussen universiteiten en hogescholen. De associaties zijn o.m. belangrijk bij overgangen tussen bachelor- en masteropleidingen. BA: bachelor (vroeger: graduaat, kandidatuur, lerarenopleiding, …). Duurt minstens 3 jaar (elk studiejaar staat voor 60 studiepunten). Een professionele BA (PBA) leidt op tot een beroep, een academische BA (ABA) bereidt voor op een masteropleiding. BANABA of BNB staat voor bachelor na bachelor: bacheloropleiding van ten minste 60 studiepunten die aansluit op een andere bacheloropleiding, b.v. specialisatie intensieve zorgen en spoedgevallenzorg na een verpleegkundige opleiding. MA: master (vroeger: licentiaat): de studieomvang bedraagt ten minste 60 studiepunten en sluit aan op een academische bacheloropleiding, een schakelprogramma of een andere master. MANAMA of MNM staat voor master na master: een masteropleiding nadat je al een master behaalde. Schakelprogramma: overgangsprogramma tussen professionele bachelor en master met een studieomvang van ten minste 45 studiepunten en ten hoogste 90 studiepunten.

Studiepunt of credit: maat voor studiebelasting waarbij één studiepunt gelijk is aan 25-30 uur studie, oefeningen, hoorcollege, labo,… De studieomvang van elke opleiding/opleidingonderdeel wordt in studiepunten uitgedrukt. Voorbereidingsprogramma/individueel opleidingsprogramma: overgangsprogramma tussen een academisch gerichte bachelor en master, eventueel te volgen wanneer de bachelor niet rechtstreeks aansluit bij de master. Een individueel opleidingsprogramma mag niet meer dan 15 studiepunten bedragen.

Overzicht van de studiemogelijkheden Dit deel geeft een opsomming van alle studiemogelijkheden, ingedeeld volgens de onderwijsstructuren. De codes in de tabellen verwijzen naar deel 2, waar je informatie vindt over de onderwijsinstellingen.

estartEnkeletipsvoorjestartEnkeletips 2. PROFESSIONEEL GERICHTE BACHELOROPLEIDINGEN Een professioneel gerichte bacheloropleiding omvat minstens 180 studiepunten (3 studiejaren) en bereidt rechtstreeks voor op een job onmiddellijk na de studie (vandaar: “professioneel”). Deze opleidingen vind je in hogescholen. Inhoud In de theorielessen is de benadering van de leerstof eerder concreet. Je bespreekt theoretische modellen en hun toepassingsmogelijkheden in de dagelijkse praktijk. Hoe zit iets in elkaar? Hoe ontstaat iets? Hoe herken je het? Hoe kan je het herstellen? Hoe kan je erop inwerken? Welke zijn vooren nadelen? Welke technieken kan je gebruiken? In de praktijklessen ga je proefondervindelijk om met de materie die in de theoretische lessen aan bod is gekomen. Vaak worden er specifieke beroepsvaardigheden aangeleerd en getraind. Tijdens de stageperiode maak je uitgebreid kennis met je toekomstige werkveld en leer je omgaan met beroepseigen mogelijkheden en moeilijkheden (stress, werken tijdsdruk, organisatieproblemen, beperkte financiële middelen, …). Moeilijkheidsgraad Je krijgt meer leerstof te verwerken dan in het secundair onderwijs. Meestal krijg je een goed aaneensluitend geheel van lessen en stages. De lessen hebben meestal plaats in kleinere groepen. De afstand tussen student en docent is klein. Er wordt een beroep gedaan op je redeneer- en vooral op je werkvermogen. Onderverdeling Professioneel gerichte bacheloropleidingen vind je in volgende studiegebieden: architectuur, audiovisuele en beeldende kunst, biotechniek, gezondheidszorg, handelswetenschappen en bedrijfskunde, industriële wetenschappen en technologie, muziek en podiumkunsten, onderwijs, toegepaste taalkunde. Vervolgopleidingen Na een professioneel gerichte bacheloropleiding kan je: - een andere professioneel gerichte bacheloropleiding volgen - een masteropleiding volgen, na het succesvol beëindigen van een schakelprogramma (45 tot 90 studiepunten).

Studiemogelijkheden De cijfers en letters na elke opleiding verwijzen naar deel 2 met de lijst van onderwijsinstellingen vanaf p. 39. Per studiegebied zijn alle erkende opleidingen (vet gedrukt) aangevuld met de afstudeerrichtingen (voorafgegaan door een liggend streepje) zoals die door de hogeschool zijn meegedeeld. Sommige afstudeerrichtingen worden gespecificeerd met keuzetrajecten (voorafgegaan door een °)

Architectuur Specifieke accenten: tekenen, ontwerpen, vormstudie, toegepaste wetenschappen. Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

13C

17G 24A

Landschaps- en tuinarchitectuur

15J

24M

- Landschapsarchitectuur

15J

- Tuinarchitectuur

15J

Architectuur-assistentie Interieurvormgeving

West-Vlaanderen

26B

Audiovisuele en beeldende kunst Specifieke accenten: kunst, culturele vorming, tekenen, grafiek. Antwerpen

Beeldende vormgeving

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

17H 17H

- Illustratie

17H

- Grafische en reclamevormgeving

Biotechniek Specifieke accenten: toegepaste wetenschappen, landen tuinbouw, bedrijfseconomie. Antwerpen

Agro- en Biotechnologie

Brabant

12E

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

22F

24M 25D

28E

- Agro-industrie - Biotechniek en milieubeheer

28E 12E

- Biotechnologie

22F

- Cel- en genbiotechnologie - Dierenartsassistent

28E 12E

- Dierenzorg

25D

- Dierenzorg en dierenmanagement

24M

- Dierenzorg en toegepaste dierkunde

28E

- Groen

25D

- Groen en landschapsmanagement

22F

- Groenmanagement

24M

- Groenvoorziening - Landbouw

28E 12E

25D

- Landbouw - tuinbouw

24M

- Plantaardige en dierlijke productie

24M

- Tuinbouw

12E

24M

- Voeding

25D

- Voedingsmiddelentechnologie

24M

- Voedingstechnologie

28E

12E

Gezondheidszorg Specifieke accenten: toegepaste wetenschappen, medische wetenschappen (anatomie, fysiologie/pathologie), mensen maatschappijvakken.

Biomedische laboratoriumtechnologie

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

9J 11A 12E

15H 19A

21F

24F 25A

26B 27B

- Biomedische laboratoriumtechnologie

25A

- Farmaceutisch-biologische laboratoriumtechnologie

15H

- Farmaceutische en biologische technieken

12E

- Farmaceutische en biologische technologie

19A

24F

- Farmacie en biotechnologie - Medische laboratoriumtechnologie Ergotherapie

25A 9J 12E

15H 19A

21F

24F

26B 27B

8K 12E

14B

22B

23E 24F

26D 27B

10B

23E 24F

27B

- Audiologie

10B

23E 24F

27B

- Logopedie

10B

23E 24F

27B

Logopedie en audiologie

Medische beeldvorming

14B

Optiek en optometrie

14B

Orthopedie

12E 23E

Podologie Verpleegkunde

26B

- Geestelijke gezondheidszorg

8L 8P 9B 12D 12F 13D 9B

14B 15H 19B

21A 22B

23B 24F 25D 25E

26C 27B 28B 28E

- Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Klinische gezondheidszorg - Maatschappelijke gezondheidszorg - Pediatrische verpleegkunde

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

8L 12D 12F

14B 15H 19B

21A

24F 25E

27B 28E

8L 13D

14B 15H 19B

21A 22B

23B 24F

27B 28B 28E

14B 15H 19B

21A 22B

23B 24F 25D

26C 27B 28B 28E

23B 24F 25D

26C 27B 28B

9B 9B 12D 12F

- Psychiatrische verpleegkunde

8L12D 12F 13D

- Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde

8L 12D 12F 13D

15H 19B

21A 22B

8L 8P 12D 12F 13D

14B 15H 19B

21A 22B

Voedings- en dieetkunde Vroedkunde

23B 24F 25D 25E 26C 27B 28B 28E

11A 12E

15H 19A

24F 25A

27B

8L 9B 12D 12F

15H 19B

21A 22B

23B 25D

27B 28B

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

8I 9A 11B 12C 12E 13D

17C 19C

20A 21E 22C

23F 24C 24N 25E

26B 27B 28A

Handelswetenschappen en bedrijfskunde Specifieke accenten: economie, boekhouden, talen, recht, toegepaste informatica.

Bedrijfsmanagement - Accountancy

27B

- Accountancy-communicatie - Accountancy-fiscaliteit

28A 8I 9A 12C 12E 13D

17C 19C

- Accountancy-fiscaliteit-marketing

19C

- Accountancy-fiscaliteit-rechtspraktijk

19C

20A 21E 22C

23F 24C 24N 25E

- Event- en vrijetijdsmanagement - Expeditie, distributie en transport - Financie- en verzekeringswezen

28A 8I 9A 8I 12C 12E

- Financie- en verzekeringswezen – marketing

- Grensverleggend ondernemen (GO!) - KMO-management

17C 19C

20A 21E 22C

23F 24C 24N

26B 28A

19C

- Financie- en verzekeringswezen – rechtspraktijk - Financiën en verzekeringen

26B 28A

19C 9A 13D 8I 9A 11B 9A

- Logistiek - Logistiek management

12E 13D

- Marketing

8I 9A 12C 12E 13D

17C

21E 22C

24C 24N

26B 28A

17C

21E 22C

23F 24C 24N 25E

26B

- Marketing – accountancy

19C

- Marketing – bedrijfscommunicatie

19C

- Marketing – rechtspraktijk

19C

- Marketing – reclame en communicatie

28A

- Marketing – sales management

28A

- Marketing – talen

19C

- Milieuadministratie

- Milieumanagement

- Recht

21E

25E 24C

12C 12E 11B

- Rechtspraktijk

27B 21E 22C

23F 24C

- Rechten (4 leertrajecten 3de jaar)

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

- Sales en marketing Communicatiemanagement

27 11B 13B

- Commerciële communicatie/Reclame

11B

- Interactief

13B

- Marketingcommunicatie - Public relations

15A

20A

23A

26D

20A

23A

26D

20A

23A

26D

15A 13B

- Public relations en voorlichting

11B

- Reclame

13B

Hotelmanagement

11B

Informatiemanagement en informatiesystemen

13B

Journalistiek

11B 13B

15A 15E

27B

15A

20A

23A

26D

8I 9A 11B 12C 12E 13B

15A 17C 19A

20A 21E 22C

23F 24B 24N 25E

26B 26D 27B 28A

17C 19C

- On line

13B

- Print

13B

- Radio – tv

13B

Netwerkeconomie Office management - Bedrijfsvertaler

26B

- Bedrijfsvertaler en -tolk

15A

- Business translator - E-office, Events, International

27B 9A

- Event en Communication management

28A

- Health care office management - International business communication - Management assistant

19A 13B 12C 12E 13B

°Human resources

13B

°Information management

13B

°International business/Sales

11B

°Sales

13B

- Medical management assistant

15A 17C 19C

20A 21E 22C

- Medisch secretariaat

12C

- Medisch-sociaal

- Medisch sociaal office management

- Meertalig office management

22C

- Secretariaat-talen - Zakelijk vertalen en tolken Toegepaste informatica - Applicatieontwikkeling

12C 12E 8I 9A 12E

15F 17C 19A

20A 21E 22C

24B 24N

26D

20D 22C

24B 24N

26B 28D

- Informatiemanagement

28D 9A 20D

- Toegepaste informatica

26B 26D

25E

9A 9A

- Systemen en netwerken

24B

25E

- ICT-management

- Multimedia en programmeren

26B 26D 27B 28A

- Datacommunicatie en systeembeheer

- Multimedia

24B 24N

11B

- Medisch management assistant

- Talen

West-Vlaanderen

28D 20D

Toerisme en recreatiemanagement

Antwerpen

Brabant

Limburg

13A

15E

20A

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

26D 27B

- Reisbureau

27B

- Toeristische diensten en evenementen

27B

- Touroperator

27B

IndustriĂŤle wetenschappen en technologie en nautische wetenschappen Specifieke accenten: toegepaste wetenschappen, toegepaste wiskunde, grondstoffenleer, materialenleer, technologie. Antwerpen

Audiovisuele technieken: assistentie

Brabant

- Assistentie audiovisueel

15C

- Podiumtechnieken

15C

Audiovisuele technieken: beeld-geluid-montage

15C

- Geluid

15C

- Montage

17D 9D 9J

- Automobielmanagement

- Bedrijfsvoertuigen

- Mototechnologie

- Personenwagens

Bouw - Biochemie - Biochemie en voedingsanalyse

17D

9J 17E

- Auto-elektronica

Chemie

28D

25E

8P 9J 11A 12E

19A

20D 21F

24L 25A

8P 9J

19A

21F

24L 25A

11A

- Chemische laboratoriumtechnieken

11A

- Chemische laboratoriumtechnologie

12E

25A

- Chemische technologie 9J

19A

- Milieuzorg

12E

19A

- Procestechnieken

9J 11A

19A

- Procestechnologie

12E

- Automatisering

27C

24L

- IndustriĂŤle chemie

Elektromechanica

27C

12E

- Biochemische onderzoekstechnieken

- Chemie

West-Vlaanderen

15C

Audiovisuele technieken: film, tv en video Autotechnologie

Oost-Vlaanderen

15C

- Beeld

Audiovisuele technieken: fotografie

Limburg

15C

21F 24L 25A

27C

24L 25E

27C 28D

21F

9J 11C 12E 17E

20D 21F

17E

21F

27C 28D

- Bedrijfsautomatisering

24L

- Bedrijfsmechanisatie

25E

- Elektromechanica

24L

- Industrial management

27C 28D 28D

- IndustriĂŤle informatica

- Klimatisatie

- Klimatisatie en koeltechnieken

11C

20D

24L 25E

Antwerpen

- Klimatisering

Brabant

12E 17E

Limburg

- Medische instrumentatie - Meet- en regeltechniek - Onderhoud

Oost-Vlaanderen

21F

28D 25E

9J 11C

25E

17E

- Onderhoudstechnieken

11C

20D

- Onderhoudstechnologie

12E

21F

- Ontwerp- en productietechnieken

21F

- Procesautomatisering

12E

- Productieautomatisering

12E

- Technisch-commercieel adviseur Elektronica â€“ ICT

11C 8P 9J 12E 17E

- Domotica/immotica

20D 21F

25B

27C 28D

17E

- Elektronica

12E 17E

21F

25B

27C 28D

- Informatie- en communicatietechnologie

12E 17E

21F

25B

27C 28D

25B

28D

- Multimedia- en computertechnologie

- Telecommunicatie

Elektrotechniek

12E

21F

Facilitair management

25D

Grafische en digitale media

23G

- Commercieel beleid

23G

- Digitale vormgeving

23G

- Multimediaproductie - Productieleiding

23G

Houttechnologie

24L

Logistiek

12E

Luchtvaart

27C

- Aspirant - lijnpiloot

27C

- Luchtvaarttechnologie Mechanische ontwerpen productietechnologie

27C 17E

25B

28D

- Kunststofverwerking

28D

- Mechanische ontwerpen productietechnologie

28D

Milieuzorg

Modetechnologie

15J

21F

25A 24L

Multimedia en communicatietechnologie

26E

- Industrieel productontwerpen

26E

- Multimedia en communicatietechnologie

26E

Scheepswerktuigkunde

(1)

Textieltechnologie Vastgoed

24L 8P

- Landmeten

(1)

West-Vlaanderen

24L

- Makelaardij

- Opmeten

ook in het Frans te volgen aan 7

24L 25E 24L

Muziek en podiumkunsten Specifieke accenten: lichaamsontwikkeling, danstechniek, danspraktijk, medialeer, repertoirestudie. Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

Kleuteronderwijs

8D 8O 9F 12A 13D

14D 15I 18A 19D 19F

20B 21B

23H 24I 25E

26A 27A 28G

Lager onderwijs

8D 8O 9F 12A 12B 13D

14D 15I 18A 19D 19F

20B 21B

23C 24I 25C 25E

26A 27A 28F 28G

Secundair onderwijs

8D 8O 9G 9I 11A 12A 12B 13D

14D 15I 18A 19D

20B 21C 22D

23C 24I 25C

26A 27A 28F

8D 9G 12A 12B 13D

14D 15I 18A 19D

20B 21C 22D

23C 24I 25C

26A 27A 28F

Dans

Onderwijs Specifieke accenten: pedagogie, psychologie, didactiek, vakkenopleiding.

- Algemene vakken - Bio-esthetiek & haartooi

15I

- Biotechnieken â€“ landen tuinbouw - Handel-burotica - Hout-bouw

23C

18A 8D 12B 13D

21C 22D

23C 24I

28F

23C 24I

26A 28F

8O 9I

- Lichamelijke opvoeding

8D 9G 12B

14D 15I 18A 19D

20B 21C

- Mechanica - elektriciteit

8D 8O 9I 13D

18A

21C 21C

23C 24I

14D 18A

21C 22D

23C 24I

- Muzikale opvoeding

- Plastische opvoeding

9I 12B

- Technisch-technologische opvoeding

27A

- Voeding/verzorging - Voeding/verzorging - kleding

27A

19D 8O 11A

23C 21C

24I

Sociaal-agogisch werk Specifieke accenten: mensen maatschappijvakken, psychologie, recht, statistiek, beroepsmethodiek. Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

9H 11B

14D

21D

24K

28C

8G 9H 12E

14C 15G 19E

20C

23D 24K

26C 26D 28C

9H 12E

15G 19E

- Maatschappelijk werk

8G 9H 12E

14C 15G 19E

- Personeelswerk

8G 9H 12E

14C 19E

- Sociaal-cultureel werk

8G 9H 12E

14C 15G 19E

Maatschappelijke veiligheid Orthopedagogie Sociaal werk - Maatschappelijke advisering

28C

- Syndicaal werk en sociaal beleid Toegepaste psychologie - Arbeids- en organisatiepsychologie

West-Vlaanderen

23D 24K

26D 28C

20C

23D 24K

26C 26D 28C

20C

23D 24K

28C

23D 24K

26D 28C

23D 10B

26C 28C

10B

- Arbeids-, organisatie- en consumentenpsychologie

28C 10B

28C

- Schoolpsychologie en psychopedagogie

10B

28C

- Klinische psychologie

3. ACADEMISCH GERICHTE BACHELOR- EN MASTEROPLEIDINGEN ACADEMISCH GERICHTE BACHELOROPLEIDINGEN Een academisch gerichte bacheloropleiding omvat eveneens 180 studiepunten (ongeveer 3 studiejaren). De opleidingen leggen de nadruk op een brede academische (theoretische) vorming of een vorming in de kunsten. Ze zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en bereiden je voor op een masteropleiding. Die opleidingen vind je aan universiteiten en een aantal hogescholen.

Inhoud Aan de hogescholen zijn de academische bacheloropleidingen in hoofdzaak toegepast-wetenschappelijk. Het gaat niet zozeer om fundamenteel onderzoek (de wetenschap zelf vooruit helpen), maar wel om toegepast onderzoek (het werken in het arbeids- of toepassingsveld vooruit helpen). De theorie brengt een ruim begrippenkader, concepten, modellen en visies. De praktijk kan bestaan uit stages, ateliers, afstudeerprojecten, training en practica, taallabo en vertaaloefeningen, een praktijkopleiding ter zee … Aan de universiteiten verwerf je - een overzicht van de inhoud van de eigen wetenschap (domein, doelstellingen, probleemzones …), - een uitgebreid begrippenkader, - een specifieke wetenschapstaal, - een overzicht van belangrijke stromingen, theorieën en denkmodellen, - het gebruik van een eigen onderzoeksmethodologie en -technieken. Je maakt ook kennis met een aantal hulpwetenschappen. Als je b.v. pedagogische wetenschappen studeert, heb je ook inzichten nodig uit filosofie, psychologie en biologie. Je kan geografie maar echt bestuderen als je een ruime notie hebt van natuurkunde, scheikunde, wiskunde, plant- en dierkunde.

Moeilijkheidsgraad Er komt heel wat denkwerk bij kijken. Het soort denkactiviteiten verschilt van richting tot richting. Je hebt een goed begrips- en redeneervermogen nodig. Daarnaast moet je ook over een stevig geheugen beschikken, want je krijgt beduidend meer leerstof te verwerken dan in het secundair onderwijs. Bovendien wordt er bij het instuderen en het verwerken van de leerstof een grote zelfstandigheid verondersteld. De leerstof bestaat vaak uit wetenschappelijke teksten waarin complexe concepten en modellen worden behandeld.

Onderverdeling Elke opleiding behoort tot een studiegebied. Een studiegebied bundelt aanverwante opleidingen. Academisch gerichte bacheloropleidingen aan de hogescholen vind je in volgende studiegebieden: architectuur; audiovisuele en beeldende kunst; biotechniek; gezondheidszorg; handelswetenschappen en bedrijfskunde; industriële wetenschappen en technologie; muziek en podiumkunsten; onderwijs; toegepaste taalkunde. Academisch gerichte bacheloropleidingen aan de universiteiten vind je in volgende studiegebieden: archeologie en kunstwetenschappen; biomedische wetenschappen; diergeneeskunde; economische en toegepaste economische wetenschappen, farmaceutische wetenschappen; geneeskunde; geschiedenis; godgeleerdheid, godsdienstwetenschappen en kerkelijk recht; lichamelijke opvoeding, revalidatiewetenschappen en kinesitherapie; politieke en sociale wetenschappen; psychologie en pedagogische wetenschappen; rechten, notariaat en criminologische wetenschappen; sociale gezondheidswetenschappen; taal- en letterkunde; tandheelkunde; toegepaste biologische wetenschappen; toegepaste wetenschappen; wetenschappen; wijsbegeerte en moraalwetenschappen.

Vervolgopleidingen Na een academisch gerichte bacheloropleiding volg je - een aansluitende masteropleiding, - een niet-aansluitende masteropleiding, na het volgen van een geïndividualiseerd opleidingsprogramma (maximum 15 studiepunten) of een voorbereidingsprogramma, - een andere academisch gerichte bacheloropleiding, al dan niet met studieduurverkorting.

ACADEMISCH GERICHTE MASTEROPLEIDINGEN

De masteropleidingen leggen de nadruk op gevorderde wetenschappelijke of artistieke kennis en competenties die je nodig hebt voor het zelfstandig beoefenen van wetenschap of kunst, of voor het uitoefenen van een beroep. Het uiteindelijke doel is de vorming van een onderzoeker. De masteropleidingen worden afgesloten met een masterproef.

3A. Studiemogelijkheden aan de hogescholen De cijfers en letters na elke opleiding verwijzen naar deel 2 met de lijst van onderwijsinstellingen vanaf p. 39 Per studiegebied zijn alle erkende opleidingen (vet gedrukt) aangevuld met de afstudeerrichtingen (voorafgegaan door een liggend streepje) zoals die door de hogeschool zijn meegedeeld. Sommige afstudeerrichtingen worden gespecificeerd met keuzetrajecten (voorafgegaan door een Â° ). Een bachelor-masteropleiding telt 240 studiepunten (4 jaar). Uitzonderingen hierop zijn vermeld in de tabellen.

Architectuur Specifieke accenten: (kunst)geschiedenis, bouwtechniek, wiskunde, fysica, scheikunde, ontwerpen, technisch tekenen. Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

Architectuur (1) (5 jaar)

BA 8C

MA 8C

BA 17A

MA 17A

BA 22E

MA 22E

BA 17G

MA 17G

Interieurarchitectuur

17A

22E

17G

Ruimtelijke planning

15F 15J

Stedenbouw

(1)

West-Vlaanderen

15F

- Landschapsarchitectuur

15F

- Stedenbouwkunde

15F

17G

enkel de master ook in het Engels te volgen aan 17: Master of Architecture

Audiovisuele en beeldende kunst Specifieke accenten: humane wetenschappen, (kunst)geschiedenis, kunsttechnieken. Antwerpen

Audiovisuele kunsten

Brabant

BA 15C 16

MA 15C 16

- Animatie - Animatiefilm

15C 16

- Documentaire

15C

- Documentaire film

- Experimentele film

- Communicatie- en multimediadesign

- Fictie film

- Film

15C

- Radio

15C

- Scenario

- Schrijven

15C

- Televisie

15C

- Video-tv-film Beeldende kunsten

8A 9C 9E

8A* 9C* 9E*

Limburg

Oost-Vlaanderen

BA 21G

MA 21G

BA 24A

MA 24A

21G

24A

21G

24A

17H 24A

17H* 24A

21G

21G 22A

West-Vlaanderen

Antwerpen

- Autonome kunst: ° Beeldhouwen/ruimtelijke kunst ° Foto/video ° Grafiek ° Open atelier ° Schilderkunst - Beeldhouwen

BA 9E

Brabant

Limburg

22A

21G

- Experimenteel atelier 16

- Grafische en reclamevormgeving

24A

21G 22A

24A

21G 2A

17H

- Grafische vormgeving en grafiek

24A

- Grafiek & illustratie

17H

- In situ 3/open atelier

17H

- Kunst, lichaam en object: ° Juweelontwerpen/zilversmeden ° Keramiek

- Kunst, vormgeving en media: ° Grafische vormgeving ° Illustratieve vormgeving ° Reclamevormgeving

- Mode

- Mode en textiel

24A

- Reclamevormgeving - Schilderen

24A

- Keramiek en glaskunst

24A

17H 8A

- Schilderkunst

17H 24A

24A

- Tekenen (vanaf 2BA)

24A

- Textielontwerpen

17H

- Theaterkostuum

- Vrije grafiek/tekenen

- Vrije kunsten

- Vrije kunsten: ° Beeldhouwkunst ° Grafiek ° Schilderkunst ° Mixed media ° Experimenteel atelier

17H 24A

17H 8A

- Gecombineerde media

- Grafische vormgeving

- Driedimensionale vormgeving: ° Keramiek ° Glaskunst ° Juweelkunst - Fotografie

- Beeldhouwkunst - Driedimensionale vormgeving

Oost-Vlaanderen

Conservatie/Restauratie Productdesign (5 jaar) * Geïndividualiseerde afstudeerrichtingen

16 22A

22A

21G

West-Vlaanderen

Biotechniek Specifieke accenten: wetenschappen (fysica, chemie, elektromechanica), wiskunde, toegepaste wetenschappen, bedrijfseconomie, ontwerpen. Antwerpen

Biowetenschappen (industrieel ingenieur) - Landbouwkunde

BA 12E

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

BA 24E

West-Vlaanderen

12E

- Tuinbouwkunde

12E

- Voedingsindustrie

12E

Biowetenschappen: landbouwkunde

12E

24E

- Plantaardige en dierlijke productie

24E

- Tropische plantaardige productie

24E

Biowetenschappen: tuinbouwkunde

12E

24E

- Toegepaste cel- en gentechnologie

24E

- Tuinbouwkunde

24E

Biowetenschappen: voedingsindustrie

12E

24E

- Toegepaste cel- en gentechnologie

24E

- Voedingsmiddelentechnologie

24E

Gezondheidszorg Specifieke accenten: toegepaste wetenschappen, medische wetenschappen (anatomie, fysiologie/pathologie), mensen maatschappijvakken. Antwerpen

Arbeidsorganisatie en gezondheid Kinesitherapie

Brabant

BA 14A

MA 14A

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

22B

23E

27B

Handelswetenschappen en bedrijfskunde Specifieke accenten: humane wetenschappen, (bedrijfs)economie, recht, wiskunde/statistiek, talen. Antwerpen

Brabant

Bedrijfsbeleid

MA 17B

Bedrijfscommunicatie

17B

Bestuurskunde en publiek management Handelsingenieur (5 jaar)

14A

- Problem analysis

14A

- Business engineering

- Algemeen management

10A

14A 17B

10A

14A

14A 17B

24G

West-Vlaanderen

14A 17B

- Bedrijfsmanagement

14A 14A

14A

- Bedrijfseconomische informatica - Finance and Risk Management

Oost-Vlaanderen

14A 10A

- Accountancy - Accountancy & fiscaliteit

14A

- ICT

Handelswetenschappen (1)

Limburg

Antwerpen

Brabant

- Financieel management - Financiën

MA 17B

Limburg

10A

- Fiscale wetenschappen

24G

West-Vlaanderen

14A

- Human resources management

10A

- Informatica management

14A 17B 14A

- Internationaal bedrijfsleven

14A 17B

- Internationaal zakenwezen

10A

- Internationale betrekkingen

14A

- KMO & ondernemingsschap

14A 17B

- Management en informatica - Marketing

10A

17B

- Marketingmanagement

14A

- Operations management

10A

- Strategisch management (1)

Oost-Vlaanderen

aan 17 kan de bachelor ook in het Engels gevolgd worden: Bachelor of Business Administration

Industriële wetenschappen en technologie en nautische wetenschappen Specifieke accenten: wetenschappen (fysica, chemie), wiskunde, toegepaste wetenschappen (elektriciteit, mechanica), labo, bedrijfseconomie. Antwerpen

Brabant

Industriële wetenschappen (1)

BA 15F

- Elektromechanica

15F

- Elektronica Industriële wetenschappen

Limburg

Oost-Vlaanderen

BA 25E*

West-Vlaanderen

15F (1)

biochemie

(2)

Industriële wetenschappen (1) bouwkunde

9J 17E 8E 17E

8E 17E

- Bouwkunde

- Landmeten

8E 9J 17E

8E 9J

Industriële wetenschappen (1) chemie (2) - Biochemie - Chemie - Industriële chemie

8E 9J 12E 17E

- Automatisering

- Automotive engineering

- Elektromechanica

- Energietechniek

8E 9J 12E 17E

Industriële wetenschappen (1) elektromechanica (2)

18B

Industriële wetenschappen (1) elektronica – ICT (2)

- Automotive engineering

21F

24H 25B

26E 27C

20D

24H 25B

27C

18B

21F

24H 25B

26E

18B

15F 18B

20D 21F

24H 25B

26E 27C

26E 27C 27C

15F

- Vliegtuigtechnologie

27C

15F 18B

20D 21F

24H 25B

26E 27C

Antwerpen

BA 8E 9J 12E

MA 8E 9J 12E 17E

- ICT

9J 12E

9J 12E 17E

- Informatietechnologie

- Elektronica

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

BA 24H

MA 24H

15F

21F

24H

26E

- Multimedia- en informatietechnologie - Ontwerptechnieken

15F

Industriële wetenschappen (1) elektrotechniek - Automatisering

21F

12E 17E

21F

24H 25B

26E 27C

12E 17E

21F

24H 25B

26E

21F

24H 25B

26E

- Elektromechanica

12E

- Elektrotechniek

17E

Industriële wetenschappen (1) industrieel ontwerpen Industriële wetenschappen (1) informatica

24H

Industriële wetenschappen

landmeten

17E

Industriële wetenschappen

27C

27C 27C

26E

nucleaire technologie

20D 20D

20D

- Nucleaire technieken – medisch nucleaire technieken

20D

Industriële wetenschappen (1) textieltechnologie

24H

Industriële wetenschappen (1) verpakkingstechnologie 7

26E

20D

- Milieutechnologie – radiochemie

Nautische wetenschappen (3)

26E

24H 25B

Industriële wetenschappen (1) milieukunde (1)

26E 24H

Industriële wetenschappen (1) kunststofverwerking (1)

West-Vlaanderen

24H

Stedenbouw en ruimtelijke planning

24H

* Eerste jaar en eerste trimester van het tweede jaar (1)

afgestudeerden mogen de titel ‘industrieel ingenieur’ voeren ook in het Engels aan 18: Master of Industrial Sciences: Biochemical Engineering; Bachelor/Master of Industrial Sciences: Chemical Engineering, Electromechanical Engineering, Electronic Engineering (3) ook in het Frans te volgen aan 7 (2)

Muziek en podiumkunsten Specifieke accenten: (vak)cultuur, humane wetenschappen, lichaamstraining, repertoirestudie, vocale en muzikale vorming. Antwerpen

MA 15B 15C 17F

- Musical

15B

- Regie

15C*

- Schrijven

15C

- Kleinkunst

MA 8H

Brabant

BA 15B 15C 17F

Drama

BA 8H

- Spel

Limburg

Oost-Vlaanderen

BA 24J

MA 24J

West-Vlaanderen

15C

15C* 8H

15C

- Woordkunst

17F

- Toneel/theater

Antwerpen

MA 8J

Brabant

BA 15B 17F

MA 15B 17F

- Compositie

17F

- Directie

17F

- Historische instrumenten

15B

Limburg

Oost-Vlaanderen

BA 24J

MA 24J

24J

- Scheppende muziek ° Compositie ° Producer

24J

- Uitvoerende muziek ° Jazz en lichte muziek ° Klassieke muziek

24J

Muziek (5 jaar)

BA 8J

- Instrumentenbouw - Instrument-zang

15B 17F 17F

17F

15B

17F

- Jazz - Jazz en lichte muziek - Muziekpedagogie 8J

- Muziektherapie

15B 17F

- Muziektheorie - Muziektheorie en –schriftuur

West-Vlaanderen

15B

17F

* In het eerste jaar ABA worden Regie en Spel samen aangeboden

Productontwikkeling Specifieke accenten: mensen maatschappijvakken, wiskunde, economie, toegepaste wetenschappen (fysica, mechanica, materiaalkunde), ontwerpen. Antwerpen

Productontwikkeling (5 jaar)

BA 8F

MA 8F

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

Toegepaste taalkunde Specifieke accenten: Nederlands, twee vreemde talen (taalkunde, terminologie, taalcontext, vertaalstudie) recht, economie, sociale wetenschappen. Antwerpen

BA Journalistiek

MA 10C

Brabant

- Geschreven pers

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

15D

- Radio- en tv-journalistiek

15D

Meertalige communicatie Toegepaste taalkunde*

MA 15D 17B

10C 8B 10C

17B 15D 17B

24D 24D

Tolken*

8B 10C

15D 17B

24D

Vertalen*

8B 10C

15D 17B

24D

* Volgende talen worden aan de verschillende instellingen aangeboden: 8B: Nederlands, Duits, Engels, Frans, Spaans, Italiaans, Portugees, Russisch, Arabisch, Chinees, Deens, Nieuwgrieks, Pools 10C: Nederlands, Duits, Engels, Frans, Spaans, Hongaars, Italiaans, Russisch, Modern standaard Arabisch, Portugees, Pools, Nieuwgrieks, Japans, Magrebijns Arabisch 15D: Nederlands, Duits, Engels, Frans, Spaans, Deens, Italiaans, Pools, Portugees, Turks, Zweeds 17B: Nederlands, Duits, Engels, Frans, Spaans, Italiaans, Russisch, Litouws, Pools 24D Nederlands, Duits, Engels, Frans, Spaans, Russisch, Tjechisch, Hongaars

3B. Studiemogelijkheden aan de universiteiten De cijfers geven de studieduur aan in jaren. Eén academiejaar staat voor 60 studiepunten. De afkortingen bovenaan de tabellen verwijzen naar de universitaire instellingen. Zie hiervoor deel 2 vanaf p. 38 Bij sommige opleidingen staat (E): de onderwijstaal van die opleiding is het Engels. Andere verwijzingen i.v.m. de opleidingen vind je terug onderaan elke tabel.

Archeologie, Geschiedenis, Kunstwetenschappen, Taal- en letterkunde Specifieke accenten: taalkunde (woord- en zinsleer, tekststructuur, semantiek), letterkunde, taalbeheersing (woordenschat, spreken, schrijven, uitspraak), cultuurstudie, (kunst)geschiedenis, archeologie, economie, (taal)sociologie, recht, wijsbegeerte, bronnenstudie, methodologie. KUL

Ba 3

Ma 1

Afrikaanse talen en culturen Archeologie

Bedrijfscommunicatie (1)

Culturele studies

Europese studies: Europese cultuur en maatschappij (1) (2)

Geschiedenis

Geschiedenis van de Oudheid

VUB

KUB

LUC/tUL

Kunstwetenschappen en archeologie 3

Literatuur van de moderniteit

Meertalige professionele communicatie

Moderne geschiedenis Musicologie

KULAK

Historische taal- en letterkunde Kunstwetenschappen

1 3

Oosterse talen en culturen

Oost-Europese talen en culturen

Taal- en regiostudies: Arabistiek en islamkunde

Japanologie

Oude Nabije Oosten

Sinologie

Slavistiek en Oost-Europakunde

Taal- en letterkunde: 2 talen (3) te kiezen uit Nederlands, Frans, Engels, Duits, Latijn, Grieks, Italiaans, Spaans, Zweeds Taalkunde

3**

1 1

Theaterwetenschap

Vergelijkende moderne letterkunde Westerse literatuur

1 1

* enkel 1ste en 2de bachelor ** aan de UA kan je voor de BA Taal en letterkunde naast de combinatie van 2 talen ook 1 taal combineren met Theater-, film- en literatuurwetenschappen. (1)

wordt interfacultair ingericht samen met studiegebied politieke en sociale wetenschappen ook in het Engels te volgen aan KUL: Master of European Studies: European Culture and Society (3) voor Master ten minste één taal te kiezen: KUL: alle talen behalve Zweeds UG: alle talen VUB: alle talen behalve Grieks en Zweeds UA: alle talen behalve Latijn, Grieks en Zweeds. Combinatie Italiaans en Spaans wordt niet aangeboden KULAK: alle talen behalve Latijn, Grieks en Zweeds KUB: Nederlands, Engels en Duits (de combinaties met Frans worden niet aangeboden in 2004-2005) (2)

Criminologische wetenschappen, Rechten Specifieke accenten: menswetenschappen, economie, diverse rechtsvakken, rechtsregels, criminologische onderzoeksmethodiek, (talen). KUL

Criminologische wetenschappen (1)

Ba 3

Recht, economie en bedrijfskunde (2) Rechten

Ma 1

VUB

KULAK

Ba 3

Ma 1

Ba 3

Ma 1

KUB

LUC/tUL

2 3

* enkel 1ste en 2de bachelor (1) (2)

enkel de Master ook in het Engels aan KUL: Master of Criminology wordt interfacultair ingericht samen met studiegebied economie en toegepaste economische wetenschappen

Economische en Toegepaste economische wetenschappen Specifieke accenten: macro- en micro-economie, bedrijfseconomie, boekhouden, recht, menswetenschappen, (toegepaste) wiskunde, talen, (exacte) wetenschappen. KUL

Ba Accountancy en revisoraat

Ma 1

VUB

Algemene economie

Bedrijfseconomie

Bedrijfskunde

KUB

LUC/tUL

Cultuurmanagement

1 3

Information management

Management

3 1**

Management en communicatie Toegepaste economische wetenschappen

Beleidseconomie Economische wetenschappen

KULAK

1 3

Toegepaste economische wetenschappen: bedrijfskunde Toegepaste economische wetenschappen: economisch beleid Toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur

Toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica

2* 3

Verkeerskunde Verzekeringen

* enkel 1ste en 2de bachelor ** enkel in het Engels aan LUC: Master of Management

Godsdienst, Moraal en Wijsbegeerte Specifieke accenten: bijbelstudie, theologisch onderzoek, bronnenstudie, menswetenschappen. KUL

Godgeleerdheid en godsdienstwetenschappen (1)

Moraalwetenschappen Protestantse godgeleerdheid

Ba 3

Ma 1

VUB

KUB

ETF(3)

Ba 3

Ma 2

UFPG(4)

KUL

VUB

KUB

Ma 1

Wereldgodsdiensten, interreligieuze dialoog en religiestudie Wijsbegeerte (2)

ETF(3)

UFPG(4)

(1)

ook in het Engels te volgen aan KUL: Bachelor/Master of Theology and Religious Studies ook in het Engels te volgen aan KUL: Bachelor/Master of Philosophy (3) Evangelische Theologische Faculteit, St-Janbergsesteenweg 97, 3001 Leuven – www.bib.be – 016 20 08 95 (4) Universitaire Faculteit voor Protestantse Godgeleerdheid, Bollandistenstraat 40, 1040 Brussel – www.protestafac.ac.be – 02 735 67 46 (2)

Medische en Paramedische wetenschappen Specifieke accenten: natuurkunde, biologie, scheikunde, biochemie, anatomie, fysiologie, cel- en weefselleer, wiskunde, farmacie, genetica, ziekteleer, dierkunde, plantkunde, biomedisch onderzoek, psychologie. KUL

Ba 3

Biomedische wetenschappen

Ma 1

Diergeneeskunde Farmaceutische wetenschappen

Ma 1

Farmaceutische zorg 3

Geneesmiddelenontwikkeling

Ba 3

2 3

Ba 2*

KUB

LUC/tUL

Ba 3

Ma 1

2 3

Lichamelijke opvoeding en bewegingswetenschappen

Logopedische en audiologische wetenschappen

(1)

Tandheelkunde Voedings- en gezondheidswetenschappen (2) ste

KULAK

Ma 1

Ba 3 3

Human Ecology (E)

Revalidatiewetenschappen en kinesitherapie

Ma 1

Geneeskunde

VUB

Ba 3

* enkel 1 en 2 bachelor (1) (2)

ook in het Engels te volgen aan KUL: Master of Rehabilitation Sciences and Physiotherapy interfacultair ingericht samen met studiegebied toegepaste biologische wetenschappen

Pedagogische wetenschappen en Psychologie Specifieke accenten: pedagogiek, psychologie, didactiek, filosofie, statistiek, fysiologie. KUL

VUB

Agogische wetenschappen Educatieve studies (1)

Ba 3

Ma 1

Opleidings- en onderwijswetenschappen Pedagogische wetenschappen

Psychologie

(1)

KUB

LUC/tUL

Onderwijskunde

Sociale en culturele antropologie

KULAK

ook in het Engels aan KUL: Master of Educational Studies

Politieke en Sociale wetenschappen Specifieke accenten: recht, economie, menswetenschappen, wijsbegeerte, geschiedenis, communicatieleer, politicologie, bestuurskunde, statistiek, (talen). KUL

Communicatiewetenschappen

Ba 3

Ma 1

E-communicatiemanagement

Ba 3

VUB

Ma 1

Ba 3

Ma 1

Ba 3

KUB

Ba 3

LUC/tUL

Informatie- en bibliotheekwetenschappen (1)

Internationale politiek

Overheidsmanagement

Overheidsmanagement en -beleid

Politieke communicatie Politieke en sociale wetenschappen

1 3

Politieke wetenschappen

3 3

Sociaal-economische wetenschappen Sociologie Vrouwenstudies

EU-studies

(1)

KULAK

Ma 1

(1)

interuniversitaire samenwerking

Toegepaste biologische wetenschappen Specifieke accenten: scheikunde, biologie (plant- en dierkunde), wiskunde, natuurkunde, aardwetenschappen, economie. KUL

Aquaculture (E) Bio-informatica (1) (2) Bio-ingenieurswetenschappen (bio-ingenieur): Biosysteemtechniek

KULAK

KUB

2 2

Katalytische technologie

Landbouwkunde

Land- en bosbeheer

Levensmiddelentechnologie

Levensmiddelenwetenschappen en voeding

Milieutechnologie

Scheikunde

2 2

Environmental Sanitation (E) Food Technology (E) (E)

2 2

Rural Development and Nutrition (E) Tropical Natural Resources Management (E)

Physical Land Resources (E) (3)

2 2

ook in het Engels aan KUL: Master of Bio-Informatics interfacultair ingericht samen met studiegebied wetenschappen, toegepaste wetenschappen en geneeskunde (3) interfacultair ingericht samen met studiegebied wetenschappen, aan de VUB ook met studiegebied toegepaste wetenschappen (2)

Chemie- en bioprocestechnologie

(1)

Bos- en natuurbeheer

Molecular Biology

Bodem- en waterbeheer Cel- en genbiotechnologie

VUB

Ma 2

LUC/tUL

Toegepaste wetenschappen Specifieke accenten: wiskunde, wetenschappelijk tekenen, natuurkunde, mechanica, dynamica, organische en anorganische scheikunde, materiaalkunde. KUL

VUB

Ba 3

Ingenieurswetenschappen (burgerlijk ingenieur): Architectuur Bedrijfskundige systeemtechnieken en operationeel onderzoek Biomedische technologie 3

Chemische technologie

Chemische technologie en materiaalkunde

Energie

2 2

Geotechniek en mijnbouwkunde

Materiaalkunde

(1)

LUC/tUL

2 2

Toegepaste computerwetenschappen

Toegepaste natuurkunde Verkeerskunde

Werktuigkunde

Werktuigkunde â€“ elektrotechniek

Wiskundige ingenieurstechnieken

Nanowetenschappen en nanotechnologie (2) (3)

Ruimtelijke planning

(E)

Veiligheidstechniek

(3)

Scheikunde

(2)

KUB

Fotonica

(1)

2 3

Elektrotechniek (ICT)

Textile Engineering

Elektronica en informatietechnologie

Milieutechnologie

KULAK

Bouwkunde

Elektrotechniek

Biomedische ingenieurstechnieken

Computerwetenschappen

interfacultair ingericht samen met studiegebied toegepaste biologische wetenschappen ook in het Engels aan KUL: Master of Nano-sciences and Nano-technology interfacultair ingericht samen met studiegebied wetenschappen en toegepaste biologische wetenschappen

Wetenschappen Specifieke accenten: natuurkunde, biologie, scheikunde, biochemie, wiskunde, labo: plant- en dierkunde, aardkunde, informatica. KUL

VUB

Biochemie en biotechnologie (1)

Biologie

KULAK

KUB

LUC/tUL

1**

Applied Statistics (E) Biochemie 3

Biomoleculaire wetenschappen (2)

1 3

Chemie

Ma 1

KUL

Ba 3

Fysica

Ma 1

Fysica en sterrenkunde Ecological and Marine Management

VUB

Ba 3

(E)

Ma 1

Ba 3

KULAK

Ma 1

Geologie

Geografie

Geografie en geomatica

Ba Ma 1**

KUB

LUC/tUL

Ba 3

Geomatica en landmeetkunde

Informatica

Informaticatechnologie

Kennistechnologie Milieuwetenschappen

3 (2)

Nematology (E)

Statistiek

Sterrenkunde

Toegepaste informatica Wetenschap van de zachte materie

1 (3)

Wiskunde

1 3

* enkel 1ste en 2de bachelor ** enkel 1ste bachelor (1)

enkel de Master ook in het Engels aan KUL: Master of Molecular and Cellular Biophysics ook in het Engels aan VUB: Master of Biomolecular Sciences / Environmental Sciences (3) ook in het Engels aan KUL: Master of Soft Matter (2)

Aandacht! Vanaf het academiejaar 2004 â€“ 2005 worden drie nieuwe masteropleidingen aangeboden door acht samenwerkingsverbanden van instellingen. Die opleidingen zijn gericht op studenten die doorstromen uit het hoger professioneel onderwijs. Na het behalen van hun bachelordiploma volgen zij eerst een schakelprogramma van 60 studiepunten voor zij aan de masteropleiding kunnen beginnen. Master Toerisme wordt interuniversitair georganiseerd. De Associatie KULeuven, de Associatie Universiteit & Hogescholen Antwerpen, de Associatie Universiteit Gent en de Universitaire Associatie Brussel verlenen hun medewerking. Voor verdere informatie kun je terecht bij KUL (www.wet.kuleuven.ac.be/masterintoerisme). Master Sociaal werk wordt door drie samenwerkingsverbanden van instellingen georganiseerd. - KULeuven samen met de Katholieke Hogeschool Kempen, de EHSAL, de Katholieke Hogeschool Leuven en de Katholieke Hogeschool Zuid-WestVlaanderen - Universiteit Antwerpen samen met de Hogeschool Antwerpen en de Karel de Grote-Hogeschool - Universiteit Gent samen met de Arteveldehogeschool, de Hogeschool Gent en de Hogeschool West-Vlaanderen. Master in de verpleegkunde en vroedkunde wordt door vier samenwerkingsverbanden georganiseerd.

- KULeuven met de Katholieke Hogeschool Leuven, de Katholieke Hogeschool Kempen, de Katholieke Hogeschool Mechelen, de EHSAL, de Katholieke Hogeschool Limburg, de Katholieke Hogeschool Sint-Lieven, de Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende, de Katholieke Hogeschool Zuid-WestVlaanderen - Universiteit Antwerpen met de Hogeschool Antwerpen en de Karel de Grote-Hogeschool - Universiteit Gent met de Arteveldehogeschool, de Hogeschool Gent en de Hogeschool West-Vlaanderen - de Vrije Universiteit Brussel met de Erasmushogeschool Brussel.

4. VIERDE GRAAD BEROEPSSECUNDAIR ONDERWIJS Deze opleidingen duren twee of drie jaar, meestal in een modulaire structuur. De klemtoon ligt op de praktijk. De opleidingen zijn duidelijk minder zwaar dan soortgelijke opleidingen in het hoger professioneel onderwijs. Surf naar www.ond.vlaanderen.be/onderwijsaanbod/so/gewoon.htm De cijfers in de tabel na elke opleiding verwijzen naar deel 2 met de lijst van onderwijsinstellingen vanaf p. 61. Antwerpen

Modevormgeving (2 jaar)

32-36

Plastische kunsten (2 jaar)

Verpleegkunde (3 jaar - modulair)

29-31-33 34-35-37

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

47 37A-38-39

40-41-42

43-44A-44B- 48A-48B-4944C-45-46 50-51-52-52A 49A- 49B

5. ANDERE OPLEIDINGSVORMEN 5A. Opleidingen tot uniformberoepen De opleidingen tot uniformberoepen (politie, leger) zijn pas toegankelijk na een bepaalde toelatingsprocedure (selectieproeven of toelatingsexamens). Alle info is terug te vinden op www.mil.be en www.jobpol.be . Voor de lijst met de informatieadressen voor elke opleiding verwijzen we naar deel 2 met de lijst van onderwijsinstellingen op p. 64.

1. DEFENSIE a. Officier Officier Koninklijke Militaire School - Polytechnische faculteit (burgerlijk ingenieur)

5 jaar

- Faculteit sociale en militaire wetenschappen (licentiaat)

4 jaar

Universiteit naar keuze - Apotheker

5 jaar

- Arts

7 jaar

- Dierenarts

6 jaar

- Tandarts

5 jaar

Industriële hogeschool - Industriële wetenschappen (industrieel ingenieur)

4 jaar

Hogere zeevaartschool - Dekofficier

4 jaar

Officier-Piloot in het hulpkader

+ 3 jaar

Officier korte termijn

± 1 jaar

Aanvullingsofficier via uitzonderlijke werving

2 jaar

b. Onderofficier Vorming niveau 2

4 jaar

Vorming niveau 2+

4 jaar

Opleidingen

Defensie

Antwerpen

Brabant

53A

53B 53C

Limburg

53D

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

53E

53F

2. POLITIE Inspecteur van politie

1 jaar

Opleidingen

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

54A

54B 54C

54D

54E

54F

Politie

5B. Kerkelijk hoger onderwijs Deze opleidingen veronderstellen een sterk religieuze ingesteldheid. Zij leiden naar een taak als bedienaar of naar onderwijsberoepen.

1. ROOMS-KATHOLIEKE GODSDIENST Godsdienstleraar - gediplomeerde voor het godsdienstonderricht in de lagere graad (bijzondere leermeester godsdienst) Priester

2/3 jaar 7 jaar

2. PROTESTANTSE GODSDIENST Bedienaar

4 jaar

“Dienst des Heren”

2/3 jaar

Godsdienstleraar - voor het lager onderwijs

2 jaar

- voor de eerste en tweede graad secundair onderwijs

3 jaar

5C. Secundair onderwijs specialisatiejaren Na bepaalde secundaire studierichtingen (vooral in TSO, KSO en BSO) kan je een aansluitend zevende specialisatiejaar volgen (derde leerjaar van de derde graad). De toelating tot een zevende jaar is beperkt tot studierichtingen van hetzelfde studiegebied. Overstappen naar een zevende specialisatiejaar van een ander studiegebied kan enkel mits gunstig advies van de toelatingsklasseraad van het specialisatiejaar. Specialisatiejaren hebben als doel leerlingen een bijkomende en meer gespecialiseerde vorming te geven en op die manier beter voor te bereiden op de arbeidsmarkt. Er bestaat ook een zevende jaar BSO dat alleen de bedoeling heeft te leiden tot het diploma secundair onderwijs. De aandacht gaat naar praktijkvakken en stages, naast een beperkt aantal uren algemene vorming. Vraag na bij je school of CLB-medewerker welke zevende jaren aansluiten bij je huidige studierichting.

7de specialisatiejaren TSO en KSO Administratie vrije beroepen

Apotheekassistent

Audio-, video- en teletechnieken

Bakkerijtechnieken

Architecturale vormgeving Bedrijfsleiding landen tuinbouw

Biochemie

Bouw constructie- en planningstechnieken

Butler-intendant

Chemische procestechnieken

Commercieel webverkeer

Computergestuurde mechanische productietechnieken

Contactologie-optometrie

Creatie en patroonontwerpen

Dentaaltechnieken en supra-structuren

Drogisterij-cosmetica

Esthetische lichaamsverzorging

Gestandaardiseerde en geprogrammeerde druktechnieken

Grafische vormgeving

Grime

Hotelbeheer

Hout constructie- en planningstechnieken

Immobiliënbeheer

Industriële computertechnieken

Industriële koeltechnieken

Industriële onderhoudstechnieken

Interactieve multimediatechnieken

Internaatswerking

Internationaal transport en goederenverzending KMO-administratie

KMO-ondernemerschap

Kunststofvormgevingstechnieken

Landbouwmechanisatie

Leefgroepenwerking

Mechanica constructie- en planningstechnieken Medico-sociale administratie

Netwerkbeheer

Orthopedische instrumenten

Public relations

Regeltechnieken

Rotatiedruktechnieken

Ruimtelijke vormgeving

Sport- en vrijetijdsanimatie

Stuur- en beveiligingstechnieken

Tekst- en beeldintegratietechnieken

Toegepaste autotechnieken

Toerisme en organisatie

Toerisme en recreatie

Verkoop en distributie

Vleeswarentechnieken

7de specialisatiejaren BSO Agromanagement

Auto-elektriciteit

Banketaannemer-traiteur

Banketbakkerij-chocoladebewerking

Bedrijfsgrafiek

Bedrijfsvloeren en waterdichte bekuipingen

Bedrijfsvoertuigen

Beperkte kustvaart

Bijzonder transport

Bijzondere schrijnwerkconstructies

Bloemsierkunst

Bosbouw

Carrosserie- en spuitwerk

Composietverwerking

Computergestuurde werktuigmachines

Dakwerken

Decor- en standenbouw

Decoratie en restauratie schilderwerk

Dieetbakkerij

Diesel- en LPG-motoren

Fotolassen

Geautomatiseerde diamantbewerking en kwaliteitsanalyse

Gemeenschapsrestauratie

Grafische opmaaksystemen

Groenbeheer en -verfraaiing

Haarstilist

Hotelonthaal

Industrieel onderhoud

Industriële elektriciteit

Industriële houtbewerking

Instellen van textielmachines

Interieurinrichting

Juwelencreatie

Kantooradministratie en gegevensbeheer

Kinderzorg

Koeltechnische installaties

Landbouwdiversificatie

Landbouwteelten

Land- en tuinbouwmechanisatie

Manegehouder-rijmeester

Matrijzenbouw

Mechanische en hydraulische kranen

Meerkleurendruk-drukwerkveredeling

Meubelgarneren

Mode- en maatkleding heren

Mode-verkoop

Modespecialisatie en trendstudie

Organisatie-assistentie

Pijpfitten-lassen-monteren

Publiciteit en illustratie

Renovatie bouw

Restaurantbedrijf en drankenkennis

Restauratie bouw

Restauratie muziekinstrumenten

Restauratie van meubelen

Scheeps- en havenwerk

Slagerij-fijnkosttraiteur

Specialiteitenrestaurant

Stijl- en designmeubelen

Thuis- en bejaardenzorg

Tuinbouwmechanisatie

Tuinbouwteelten

Uurwerkherstelling

Veehouderij

Verkoop en vertegenwoordiging

Verwarmingsinstallaties

Wegenbouwmachines

Wereldgastronomie

Winkelbeheer en etalage

Zeefdruk

5D. Secundair onderwijs voorbereidend jaar Bepaalde studierichtingen uit het hoger onderwijs veronderstellen heel wat voorkennis of vaardigheden vanuit het secundair onderwijs. Voor wie deze onvoldoende in de gevolgde studierichting heeft kunnen verwerven, bestaan er voorbereidende jaren. Ze bereiden meestal voor op studierichtingen waarvoor er bijzondere toelatingsvoorwaarden worden gesteld (b.v. in de vorm van een toelatingsexamen). De voorbereidende jaren duren één jaar. Bijzondere wetenschappelijke vorming Bijzondere beeldende vorming Bijzondere muzikale vorming Voorbereidende divisie van de militaire school

5E. Secundair onderwijs derde graad Leerlingen die in het secundair onderwijs de derde graad van het ASO, TSO, BSO of KSO beëindigd hebben, kunnen opnieuw starten in een eerste jaar of in een tweede jaar (onder bepaalde voorwaarden) van de derde graad van het TSO, het KSO of het BSO. Hierna geven wij opsomming van alle bestaande studierichtingen in de derde graad TSO, KSO en BSO.

BSO 3de graad Auto

Bloemsierkunst

Bouwplaatsmachinist

Brood- en banketbakkerij – confiserie

Carrosserie

Centrale verwarming en sanitaire installaties

Diamantbewerking

Drukken en afwerken

Drukvoorbereiding

Elektrische installaties

Etalage en standendecoratie

Glasinstrumentenbouw

Goud en juwelen

Grootkeuken

Haarzorg

Houtbewerking

Houtbewerking-snijwerk

Kantoor

Koelinstallaties

Kunststofverwerking

Landbouw

Lassen – constructie

Moderealisatie en –verkoop

Muziekinstrumentenbouw

Organisatiehulp

Paardrijden en –verzorgen

Productieoperator

Publiciteitsgrafiek

Restaurant en keuken

Rijn- en binnenvaart

Ruwbouw

Ruwbouwafwerking

Schilderwerk en decoratie

Slagerij en verkoopsklare gerechten

Steen- en marmerbewerking

Textiel

Tuinbouw

Tweewielers en lichte verbrandingsmotoren

Uurwerkmaken

Verkoop

Verzorging

Vrachtwagenchauffeur

Werktuigmachines TSO 3de graad Autotechnieken

Biotechnische wetenschappen

Boekhouden – informatica

Bouw- en houtkunde

Bouwtechnieken

Brood en banket

Chemie

Creatie en mode

Dek

Dierenzorgtechnieken

Druk- en afwerkingstechnieken

Drukvoorbereidingstechnieken

Elektriciteit-elektronica

Elektrische installatietechnieken

Elektromechanica

Elektronica militaire wapensystemen

Elektronische installatietechnieken

Farmaceutisch-technisch assistent

Fotografie

Gezondheids- en welzijnswetenschappen

Glastechnieken

Grafische technieken

Grafische wetenschappen

Handel

Handel – topsport

Hospitality

Hotel

Houttechnieken

Industriële ICT

Industriële wetenschappen

Informaticabeheer

Jeugd- en gehandicaptenzorg

Koel- en warmtechnieken

Kunststoftechnieken

Landbouwtechnieken

Lichamelijke opvoeding en sport

Mechanische vormgevingstechnieken

Militaire bewapeningstechnieken

Militaire en sociale wetenschappen

Motoren

Multimediatechnieken

Onthaal en public relations

Optiektechnieken

Orthopedietechnieken

Podiumtechnieken

Schoonheidsverzorging

Secretariaat – talen

Slagerij en vleeswaren

Sociale en technische wetenschappen

Tandtechnieken

Techniek – wetenschappen

Textielontwerptechnieken

Textielproductietechnieken

Textielveredelingstechnieken

Toerisme

Topsport

Tuinbouwtechnieken

Architecturale en binnenhuiskunst

Architecturale vorming

Artistieke opleiding

Audiovisuele vorming

Ballet

Beeldende vorming

Dans

Industriële kunst

Muziek

Toegepaste beeldende kunst

Vrije beeldende kunst

Woordkunst – drama

Vliegtuigtechnieken KSO 3de graad

5F. Onderwijs voor sociale promotie

Dit onderwijs wordt meestal avond- of volwassenenonderwijs genoemd. Het bestaat zowel op het niveau van het secundair als van het hoger onderwijs. Enkele opleidingen worden overdag gegeven.

De opleidingen zijn meestal zeer vakgericht. Sommige opleidingen worden modulair georganiseerd (MOD in de tabel). Dit betekent dat ze opgesplitst worden in kleine eenheden die je achtereenvolgens (en volgens eigen behoefte) kan volgen. Surf naar www.ond.vlaanderen.be/onderwijsaanbod/osp/default.htm Artistiek hoger onderwijs korte type Bouwkunde

Monumenten- en landschapszorg

Openbare werken

Stedenbouw

Administratie

Arbeidsorganisatie

Bank, Beurs, Financiën

3/MOD

Bedrijfsadministratie

Bedrijfsbeleid

MOD

Bedrijfsorganisatie

3/MOD

Boekhouden

3/MOD

Boekhouden - Fiscaliteit

Commerciële organisatie

Distributie

Economisch hoger onderwijs korte type

Fiscale wetenschappen

2/3

Fiscale wetgeving

MOD

Informatica

2/3/MOD

Informatica-programmering

Logistiek, transport en mobiliteit

Marketing

3/MOD

Meertalig secretariaat

Niet-commercieel management

Ondernemingscommunicatie

MOD

Openbare besturen

Rechtspraktijk

Reclame en Marketing

Reclame, Marketing en Public relations

Secretariaat 3- en 4-talig

2/3

Toeristische gidsen

Verkeerskunde

Verzekeringen

Paramedisch hoger onderwijs korte type Audiologie

Bijscholing verpleegkunde geestelijke gezondheidszorg

Gespecial. verpl. intens. zorg dring.hulp

2/MOD

Gezondheidszorg voor bejaarden

MOD

Kaderopl. nursing gegrad. psychiatrische verpl.

Kaderopl. nursing gegrad. ziekenhuisverpleging

Kaderopl. nursing geriatrie en bejaardenzorg

Orthoptie

Pedagogisch hoger onderwijs korte type Getuigschrift pedagogische bekwaamheid

MOD

Sociaal hoger onderwijs korte type Agogische bijscholing orthopedagogie

MOD

Assistent in de psychologie

Bibliotheekwezen documentaire informatiekunde

3/MOD

Gezinswetenschappen

Maatschappelijk werk

MOD

Orthopedagogie

3/4/MOD

Personeelswerk

MOD

Seniorenconsulentenvorming

MOD

Sociaal cultureel werk

MOD

Sociale readaptatiewetenschappen

Syndicaal werk

MOD

Tolk voor doven

4/MOD

Bedrijfsautomatisatie

2/3/MOD

Technisch hoger onderwijs korte type Auto-expertise Biotechnologie

Bouw- en houtconstructies

CAD/CAM confectie en textieltechniek

Chemie- en kunststoffentechnologie

Elektriciteit

2/3

Elektromechanica

2/3

Elektronica

2/3/MOD

Industriële chemie

Industriële elektronica

2/3

Industriële informatica

2/3

MOD

Luchtvaarttechnologie

MOD

Mechanica

2/MOD

Mechanica-studiebureau

2/3

Motorvoertuigentechniek

Parfumerie - kosmetiek

Scheikunde

2/3

Telecommunicatietechnieken

Textielontwerpen

Textielproductietechnieken

2/MOD

Topografie

Verven en veredeling

MOD

Weefkunde

Koel- en verwarmingstechnieken

Hoger technisch onderwijs - tweede graad Technisch ingenieur - Elektromechanica - Elektronica

Beroepsleergangen vierde graad secundair Desktop publishing

MOD

Digitale communicatie

MOD

Drukken

MOD

Gebrevetteerde (hoofd)verpleegkundige

1/2

Multimedia

MOD

Website bouwen

MOD

5G. Syntra-opleidingen (middenstandsopleidingen) We beperken ons hier tot de basisopleidingen Leertijd en Ondernemingsopleiding.

Leertijd In de leertijd word je voorbereid op de uitoefening van een zelfstandig beroep. De leertijd koppelt praktische werkervaring bij een ondernemer aan een beperkte theoretische opleiding (meestal 1 dag per week) in een Syntra-opleidingscentrum. De leertijd kan 1 tot 3 jaar bedragen. Voor de meeste beroepen voldoet het getuigschrift van de leertijd aan de vestigingsreglementering.

Ondernemersopleiding Een eigen zaak opzetten, leiden en uitbouwen, leer je in de ondernemingsopleidingen. Ondernemingsopleidingen omvatten zowel een cursus bedrijfsbeheer als technische vorming. De meeste ondernemingsopleidingen duren 2 tot 3 jaar. Jongeren vanaf 18 jaar, die hun leerplicht vervuld hebben, kunnen een stageovereenkomst afsluiten. Dit is een combinatie van een praktijkopleiding in een bedrijf met een ondernemersopleiding. Er is een tendens naar modulaire opleidingen. Surf naar www.syntra.be L = Leertijd

O = Ondernemersopleiding

M = modulair L

Bereider van wild en gevogelte

Slachtafvalbereider

Slachter

Slager-groothandelaar

Slager-spekslager

Veehandelaar

Brood- en banketbakker

Ijsbereider

Molenaar

Suiker- en chocoladebewerker

1. Sector voeding Cluster vlees Paardenslager

Cluster brood/banket

Cluster vis Visbereider

Vishandelaar - bereider

CafĂŠ-uitbater

Exploitant van plattelandstoerisme

Hotelhouder

Restauranthouder

Traiteur- banketaannemer

Cluster kaas Kaasfabrikant

2. Sector horeca Bereider van verkoopklare gerechten Chicoreibrander

Frituuruitbater Koffiebrander

Snackbarexploitant

Uitbater cafĂŠ-snack-tearoom

3. Grafische sector Cluster beeldvorming Fotograaf

Illustrator van boeken- en tijdschriften

Multimediarealisator

Publiciteitstekenaar

Realisator van animatieproducties

Realisator van videoprogramma’s

Reclameschilder

X X

Cluster grafische industrie Desktop publisher

Drukker-flexograaf

Fotografisch zetter

Handboekbinder

Offsetdrukker

Stempelmaker

Typodrukker

Zeefdrukker

Journalist

Persfotograaf

Publiciteitsconsulent

Webdesigner

Grafisch vormgever

Cluster media X

4. Sector kunst en muziek Cluster kunst en ambacht Antiekhandelaar Handboekbinder

Houtdraaier Kaarsenmaker

Koetsenmaker

Leerlooier

Dierenopzetter

Houtbeeldhouwer – ornamentwerker

Inlijster

Keramist

Lampekapmaker

Lijstenmaker-vergulder

Modelmaker (hout)

Pottenbakker

Riet- en wissenvlechter

Uitbater van een kunstgalerij

Vervaardiger van houten speelgoed

Vervaardiger van kwasten

Vervaardiger van veren, kunstbloemen en droogbloemen

Vervaardiger van plastieken bloemstukken

Vervaardiger-hersteller van poppen

X X X X

Cluster muziek Clavecimbelbouwer

Orgelbouwer

Pianostemmer en hersteller

Vervaardiger van fluiten, klarinetten, hobo’s en saxofoons

Hersteller van antieke voorwerpen

Hersteller-restaurateur van koetsen

Restaurateur van antieke meubelen

Cluster restauratie X

Restaurateur van boeken

Restaurateur van fineer en marqueterie

Restaurateur van keramische voorwerpen

Restaurateur van papier

Restaurateur van schilderijen (andere dragers)

Restaurateur van schilderijen (geweven dragers)

Restaurator van handgemaakte tapijten

Meubelmaker

Cluster meubel Constructeur van buis- en plaatmeubelen

Meubelstoffeerder

X X

Glasetser en glasdecorateur

Glazenier (glasschilder, glas in lood, …)

Edelsteenzetter

Cluster glas Glasblazer van sier- en gebruiksvoorwerpen Glasinstrumentenmaker

Cluster metaal en precisie-mechanica Bouwsmid

Graveur in edele metalen

Hoefsmid

Horlogemaker-hersteller

Gieter van juwelen van edele metalen

Juweelontwerper Kopersmid

X X

Juwelier-goudsmid

Kunstsmid

Smid

Wapensmid

AS/400 beheerder en ontwikkelaar

Databasebeheerder

Informaticaconsulent

Internet service provider voor KMO

Netwerkbeheerder

PC-technicus

Programmeur

Realisator-programmeur van computergames

Systeemanalist

Technicus in telematica

Telematicaconsulent en â€“technicus

Webprogrammeur

Aannemer van land en tuinbouwwerken

Boomkweker

Florist

Ontwerper van sieraden Wapenhersteller

5. Sector informatica X X X

6. Sector groen Cluster tuinbouw Aannemer van beplantingswerken Bloemen- en plantenteler

Boomverzorger

Fruitteler

Groenteteler

Tuinaannemer

Tuinverzorger

Kruidenteler

Bosbouwkundige

Vlasser

Cluster kruiden Herborist Cluster bosbouw Beheerder van bossen, parken en groenzones Bosbouwuitbater

7. Sector diensten aan personen Cluster diensten Aannemer schoonmaak van gebouwen

Aannemer van ruimings- en ontstoppingswerken

Aannemer van verhuiswerken

Begrafenisondernemer

Beheerder van een rust- en bejaardentehuis

Beleggingsadviseur

Ceremoniemeester

Fiscalist

Monteur/hersteller van anti-diefstalsystemen

Ondernemer e-commerce

PrivĂŠ-detective

Slotenmaker en beveiliger van gebouwen

Thanatopractor

Uitbater van ambulancediensten

Uitbater van een taxibedrijf

Verantwoordelijke kinderopvang

Verzekeringstussenpersoon

Bouwpromotor- projectontwikkelaar

Vastgoedexpert

Vastgoedmakelaar

X X

Consulent in gezonde leefgewoonten

Kapper

Kunstnagelstyling

Opticien-optometrist

Boekhouder

Cluster vastgoed

Cluster personenverzorging Bandagist Haarwerken, pruikenmaker, grimeur

Kleur en stijlconsulent Opticien-brillenmaker

Orthesist

Orthopedisch schoentechnicus

Pedicure

Prothesist

Tandprothesetechnicus

Vervaardiger-hersteller van optisch materieel

Schoonheidsspecialist

Uitbater van een fitnesscentrum L

Cluster toerisme Autocarexploitant

Beheerder van kampeerterreinen

Exploitant van plattelandstoerisme

Hotelhouder

Onthaal- en PR-assistent

Reisagent en agentschapsverantwoordelijke

Reisleider

Toeristenanimator

Export-consulent

8. Sector distributie Cluster kleinhandel Ambulante handelaar

Groothandelaar

Handelaar in foerage en stro

Handelaar in inlandse granen

Handelsagent

Kleinhandelaar

Kleinhandelaar in vleeswaren

Marketingconsulent

Kleinhandelaar in vaste brandstoffen

Kleinhandelaar in vloeibare brandstoffen

Veevoederfabrikant en -handelaar

Cluster groothandel Groothandelaar in bakkerijgrondstoffen

Groothandelaar in bier, mineraal water en limonades

Groothandelaar in boter, eieren en melk

Groothandelaar in bouwmaterialen

Groothandelaar in elektrisch materiaal

Groothandelaar in fiets-, bromfiets- en motorfietsonderdelen

Groothandelaar in fruit en groenten

Groothandelaar in marokijnwaren

X X

Groothandelaar in papierwaren en kantoorbenodigdheden

Groothandelaar in suikerwaren

Groothandelaar in textielwaren

Groothandelaar in verse zeevis

Groothandelaar in verven en vernissen

Groothandelaar in wijn en geestrijke dranken

Groothandelaar-bereider in kruiderijen voor spekslagerswaren

Kaasgroothandelaar

Tabakgroothandelaar

9. Sector diensten aan bedrijven Aannemer schoonmaak van gebouwen

Aannemer van ruimings- en ontstoppingswerken

Aannemer van verhuiswerken

Afvalophaler-verwerver

Beveiligingsadviseur

Boekhouder

Ceremoniemeester

Export-consulent

Logistiek adviseur

Organisator van evenementen

Polyvalent administratief dienstverlener

Polyvalent administratief KMO-medewerker

PR-adviseur

Privé-detective (allround en sectorieel)

Publiciteitsconsulent

Slotenmaker en beveiliger van gebouwen

Hygiëneconsulent Monteur/hersteller van anti-diefstalsystemen

X X

Sociaal consulent

Technicus brandbeveiliging

Uitbater van ambulancediensten

Uitbater van een callcenter

Uitbater van een taxibedrijf

Vervaardiger van industriële veiligheidsuitrustingen

Zelfstandig mannequin

Zelfstandig uitbater van een koerierdienst

X X

10. Sector metaal Bouwsmid

Galvanoplast

Hoefsmid

Kopersmid

Kunstsmid

Polyvalent lasser

Metaalconstructeur

Smid

Auto-elektronicus

Bromfietsmecanicien

11. Sector mobiliteit Autobekleder

Auto-expert X

Fietsmecanicien

Garagehouder-hersteller

Handelaar in tweedehands autovoertuigen

M M

Carrosseriehersteller

Importeur en exporteur van voertuigen Manager voor het automobielbedrijf

Installateur-hersteller van autonavigatiesystemen, autoalarmsystemen en audio-video-telefonie voor voertuigen

Mecanicien

Mecanicien voor landbouw- en tuinbouwtrekkers en –machines

Mecanicien voor lichte schroefvliegtuigen

Mecanicien voor motorplezierboten

Mecanicien voor scheepsdieselmotoren

Motorfietsmecanicien

Technicus comfortelektronica voor de autosector

Vulcaniseerder

X X

Automaathersteller

12. Sector elektriciteit en elektronica Auto-elektronicus

Bedrader geprefabriceerde schakelverdeelinrichtingen

Elektrowikkelaar

Elektrotechnisch installateur

Fabrikant-installateur van lichtreclames

Hersteller van elektrische huishoudapparaten

Installateur-hersteller van autonavigatiesystemen, autoalarmen en audio-video-telefonie voor voertuigen

Installateur industriële automatisatie

Installateur van domotica- en immoticasystemen

Klanktechnicus

Koeltechnicus

M X

Koeltechnicus/frigorist

Lichttechnicus

Monteur toegepaste elektronica

Monteur-hersteller in toegepaste elektronica

Monteur-hersteller van antidiefstalsystemen

Monteur-hersteller van liften

Radio- en televisiemonteur-hersteller

Radio- en televisietechnicus-hersteller

Residentieel elektrotechnisch installateur

Technicus brandbeveiliging

Technicus domotica

Technicus elektro hydraulica

Technicus elektro-pneumatica

Technicus elektro-pneumatische automatisatie

Technicus in industriële elektronica

Technicus in meet- en regeltechnieken

Technicus in nieuwe energiewinningen Technicus klimaatregeling/airconditioning

Technicus industriële hydraulica en pneumatica

Technicus onderhoudselektricien

Verlichtingsadviseur

Telematicaconsulent en -technicus Vervaardiger van accumulatoren

13. Sector bouw Cluster ruwbouw Aannemer van sloopwerken

Dekvloerlegger Renovatie- en herstellingswerken in de bouw

Metselaar - betonwerker

Voeger

Aannemer dichtingswerken

Dakdekker-plaatser van niet-metalen dakbedekkingen van gebouwen

Dichtingswerker-asfaltwerker

Plaatser van rieten daken

Zinkwerker – plaatser van metalen dakbedekkingen van gebouwen

Bekleder met warmteisolerend materiaal

Brandertechnicus (afstellen van stookoliebranders)

Gasbrandertechnicus module 1 atmosferische gasverwarmingstoestellen

Gasbrandertechnicus module 2 condenserende gasketels – residentiële installaties

Gasbrandertechnicus module 3 ventilatorgasbranders en overdrukketels

Installateur van centrale verwarming

Installateur van gasverwarming met individuele toestellen

Onderhoud en controle stookolietanks

Sanitair-installateur-loodgieter

Specialist oliekachels

Specialist technicus vloeibare brandstoffen (128u)

Specialist technicus vloeibare brandstoffen kort (50u)

Cluster daken X

Cluster installaties

Cluster interieur Decoratieschilder

Huisschilder

Wand- en vloerbekleder

Woningstoffeerder

Etaleur

Scenograaf

Standenontwerper-bouwer

Visual merchandiser

Stoffeerder

Woninginrichter Cluster decoratie Decorbouwer

Cluster afwerking Aannemer constructeur van aluminium ramen en deuren

Constructeur van PVC ramen, deuren en luiken

Aluminium constructeur

Glazenmaker

Parketvloerlegger

Plaatser van ingerichte keukens

Plaatser systeemwanden en -plafonds

Tegelzetter

Ontwerper-vervaardiger van keuken- en badkamermeubelen

Plaatser systeemwanden- en plafonds

Plafonneerder - cementwerker

Zandstraler, lakker en metalliseerder van metalen

Cluster hout

Schrijnwerker - timmerman

Vervaardiger van keukenmeubelen

Trappenmaker

Cluster ambacht en restauratie Aannemer-restaurateur van gebouwen

Marmerbewerker

Onderhoud van bouwkundig erfgoed

Ontwerper en vervaardiger van sierschouwen

Restaurateur van gebouwen met chemische middelen

Reiniger van gevels Schriftbeeldhouwwerker

Vervaardiger van kunststeen

Steenhouwer

Kassei- en klinkerlegger

Cluster wegenbouw Aannemer van wegenwerken

Cluster onderwaterwerken Operator onderwaterwerken

14. Sector textiel en kleding Cluster textiel Bontwerker

Decorateur van textiel

Hand- en machinebreister

Handborduurster

Hersteller van oosterse tapijten

Machineborduurster

Naaister voor woningstoffering

Passementwerker

Textielreiniger-witwasser-chemisch reiniger

Vlaggenmaker

Wever

Confectioneur van breiwerk

Restaurator van handgemaakte tapijten Textieltekenaar-designer

Vlasser

Woningstoffeerder

Cluster kleding Confectioneur van huishoudlinnen

Confectioneur van dameskleding

Confectioneur van dassen, strikken, sjaals

Confectioneur van herenkleding

Confectioneur van kinderkleding

Confectioneur van linnengoed

Confectioneur van plastiekkledij

Confectioneur van sportkledij

Confectioneur van werkkledij

Dameskleermaker

Hemdenmaker

Herenkleermaker

Confectioneur van regenkledij

Industrieel patroontekenaar Modeontwerper Naaister

Poppenaankleedster

Korsettenmaker

Modiste

Patroontekenaar

Vervaardiger van dekzeilen, tenten en zakken

X X

Cluster leder Gareelmaker

Leerlooier

Marokijnwerker

Schoenmaker en-hersteller

Vervaardiger en hersteller van tuig en zadels voor rijtuigen

15. Sector dieren Cluster kleine dieren Hondenfokker

Hondentrimmer

Ichtyoloog

Pluimveehouder

Valkenier

Zelfstandig hondeninstructeur

Gareelmaker

Uitbater van een dierenpension Viskweker

Cluster paarden Beroepsruiter Manegehouder

Paardenfokker

Trainer van dravers/renpaarden

Zelfstandig instructeur paardrijden

Opleidingen

Middenstandsopleidingen

Antwerpen

Brabant

Limburg

Oost-Vlaanderen

West-Vlaanderen

55A 55B 55C 55D

55E 56A 57A

58A 58B 58C 58D

57B 57C 57D 57E

59A 59B 59C 59D 59E 59F

5H. Opleidingen ingericht door de VDAB De Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB) richt opleidingen in die zich zowel richten naar werkzoekenden als naar wie werkt maar zich wil omscholen. De opleidingen variëren in duur van enkele dagen tot enkele weken. Om deel te nemen doe je een gemotiveerde aanvraag of doorloop je een selectieprocedure. Voor uitvoerige info surf je naar www.vdab.be

5I. Privé-onderwijs Het privé-onderwijs (al dan niet schriftelijk) is in ons land niet wettelijk gereglementeerd. De diploma’s van deze instellingen hebben geen wettelijke waarde. Het aanbod is zeer verscheiden, zowel naar de aard van de opleidingen, de lesmodaliteiten als de prijs. Als voorbeeld vermelden wij hier de opleidingen tot piloot en osteopaat.

5J. Begeleid Individueel Studeren De afdeling BIS (Begeleid Individueel Studeren) van het departement Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap biedt schriftelijke cursussen aan in zeven studiegebieden: talen, wiskunde, economie, administratie, informatica, wetenschappen en techniek. De cursussen bereiden je voor op de examens van de examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap of op administratieve examens van Selor (het vroegere Vast Wervingssecretariaat). Je kan ze ook uit persoonlijke interesse volgen.

Het volledige aanbod is te vinden op www.bis.vlaanderen.be en www.bisonline.be .

6. EXAMENCOMMISSIES Een aantal studietitels en bekwaamheidsbewijzen kun je voor een examencommissie behalen. Deze examens worden door diverse overheidsdiensten gereglementeerd en/of georganiseerd. Sommige diplomaâ€™s zijn gelijkwaardig aan diplomaâ€™s behaald in een onderwijsinstelling. De meeste examens worden in het Belgisch Staatsblad aangekondigd. Voor alle bachelor- en masteropleidingen moet elke universiteit of hogeschool op vraag van een student een examencommissie organiseren.

Meer info : Voor het hoger onderwijs: www.ond.vlaanderen.be/hogeronderwijs/vragen/exacomhs.htm www.ond.vlaanderen.be/hoger_onderwijs/univ/de_examencommissie_van_de_vlaams.htm www.ond.vlaanderen.be/hobu/public_nl/advalvas/examencomm.html Voor het academisch onderwijs: www.ond.vlaanderen.be/hogeronderwijs/studenten/exacomuniv.htm Voor de gereglementeerde beroepen (vestigingswet): kmonet.planetinternet.be/vestiging/beroepskennis/beroepen.htm Voor de studierichting Verpleegkunde (4de graad BSO): www.ond.vlaanderen.be/examencommissieSO/afdeling4.htm Voor de beroepen Bandagist, Gehoorprothesist, Orthopedist: www.svmb.be/svmb_info/NL/starters/vrije_beroepen/bandagiste_prothesisten_orthopedisten.cfm Voor het toelatingsexamen 1ste leerjaar 4de graad BSO: www.ond.vlaanderen.be/examencommissieSO/3e%20afdeling/4e%20graad.htm Voor het beroep Piloot (vliegtuigbestuurder): www.fed-ulm.be/NL/praktijk/hoe_pil.htm

Deel 2 Waar kan je studeren? EnkeletipsvoorjestartEnkeletipsvoorje 1. UNIVERSITEITEN 1 - KUB

Katholieke Universiteit Brussel Centrum studie- en studentenbegeleiding Vrijheidslaan 17 1081 Brussel Tel. 02 412 42 19 Fax 02 412 42 00 www.kubrussel.ac.be info@kubrussel.ac.be

2 - KUL KULAK

Katholieke Universiteit Leuven Dienst Studieadvies - Atrechtcollege Naamsestraat 63 3000 Leuven Tel. 016 32 43 11 Fax 016 32 43 30 www.kuleuven.ac.be studieadvies@kuleuven.be Campus Kulak - Dienst voor studieadvies E. Sabbelaan 53 Lokaal A124 8500 Kortrijk Tel. 056 24 61 11 Fax 056 24 69 99 www.kulak.ac.be lorenzo.parmentier@kulac.ac.be

3 - LUC tUL

Limburgs Universitair Centrum Universitaire Campus Gebouw D Tel. 011 26 81 11 www.luc.ac.be www.tul.edu

4 - UG

3590 Diepenbeek Fax 011 26 81 99 studentensecretariaat@luc.ac.be

Universiteit Gent Adviescentrum voor studenten St. Pietersplein 7 9000 Gent Tel. 09 264 70 00 Fax 09 264 35 79 www.ugent.be acs@ugent.be

5 - UA

Universiteit Antwerpen Campus Middelheim Studenteninformatiepunt Groenenborgerlaan 171 2020 Antwerpen Tel. 03 265 35 24 Fax 03 265 35 06

Stadscampus Studenteninformatiepunt Prinsstraat 13 2000 Antwerpen Tel. 03 220 48 72 Fax 03 220 48 65 Campus Drie Eiken Studenteninformatiepunt Universiteitsplein 1 2610 Antwerpen-wilrijk Tel. 03 820 21 21 Fax 03 820 20 92 www.ua.ac.be

info@ua.ac.be

Lijst van de onderwijsinstellingen Dit deel bevat een overzicht van de onderwijsinstellingen. Je vindt er achtereenvolgens de universiteiten, de hogescholen (met het studieaanbod) en de secundaire scholen met een vierde graad beroepssecundair onderwijs, alfabetisch gerangschikt per provincie.

estartEnkeletipsvoorjestartEnkeletips 6 - VUB

Vrije Universiteit Brussel Dienst voor Studieadvies Pleinlaan 2 Tel. 02 629 23 18 www.vub.ac.be

1050 Brussel Fax 02 629 39 77 studieadvies@vub.ac.be

2. HOGESCHOLEN 7 – HZS

Hogere Zeevaartschool Noordkasteel Oost 6 Tel. 03 205 64 30 www.hzs.be

2030 Antwerpen Fax 03 225 06 39 info@hzs.be INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Scheepswerktuigkunde (PBA) Nautische wetenschappen (ABA+MA)

8 – HA

Hogeschool Antwerpen Keizerstraat 15 2000 Antwerpen Tel. 03 213 93 00 Fax 03 213 93 41 www.ha.be info@ha.be CAMPUS KONINKLIJKE ACADEMIE VOOR SCHONE KUNSTEN Mutsaertstraat 31 2000 Antwerpen Tel. 03 213 71 00 Fax 03 213 71 19 * Kammenstraat 18 Tel. 03 205 18 98

2000 Antwerpen Fax 03 205 18 98

** Nationalestraat 28 Tel. 03 206 08 80

2000 Antwerpen Fax 03 206 08 82

*** Blindestraat 9 Tel. 03 213 71 00

2000 Antwerpen Fax 03 213 71 19

HOGER INSTITUUT VOOR VERTALERS EN TOLKEN Schildersstraat 41 2000 Antwerpen Tel. 03 240 19 02 Fax 03 248 19 07 HOGER INSTITUUT VOOR ARCHITECTUURWETENSCHAPPEN HENRY VAN DE VELDE Mutsaertstraat 31 2000 Antwerpen Tel. 03 205 61 70 Fax 03 226 04 11 CAMPUS ‘T ZUID Verschansingsstraat 29 2000 Antwerpen Tel. 03 259 01 20 Fax 03 259 01 22

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST Beeldende kunsten (ABA) - Beeldhouwen - Fotografie - Grafische vormgeving* - In situ3/Open atelier - Mode ** - Schilderen - Theaterkostuum - Vrije grafiek/tekenen - Driedimensionale vormgeving Beeldende kunsten (MA) - Geïndividualiseerde afstudeerrichtingen Conservatie/Restauratie (ABA + MA) ***

TOEGEPASTE TAALKUNDE Toegepaste taalkunde (ABA) Tolken (MA) Vertalen (MA)

ARCHITECTUUR Architectuur (ABA + MA) Interieurarchitectuur (ABA + MA)

ONDERWIJS

Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Handel-burotica - Lichamelijke opvoeding - Muzikale opvoeding

CAMPUS PAARDENMARKT Paardenmarkt 92 2000 Antwerpen Tel. 03 213 79 10 Fax 03 231 86 70

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE

HOGER INSTITUUT VOOR INTEGRALE PRODUCTONTWIKKELING Ambtmanstraat 1 2000 Antwerpen Tel. 03 205 61 70 Fax 03 205 61 95 CAMPUS ‘T ZUID Kasteelstraat 17 2000 Antwerpen Tel. 03 259 01 20 Fax 03 259 01 22

PRODUCTONTWIKKELING

HERMAN TEIRLINCK INSTITUUT Maarsch. Gérardstraat 4 2000 Antwerpen Tel. 03 231 54 65 Fax 03 232 22 34

MUZIEK EN PODIUMKUNSTEN

CAMPUS ‘T ZUID Bouwmeesterstraat 3 Tel. 03 259 08 00

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

Productontwikkeling (ABA + MA)

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk Drama (ABA + MA) - Kleinkunst - Toneel - Woordkunst Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy fiscaliteit - Expeditie, distributie en transport - Financie - en verzekeringswezen - Grensverleggend ondernemen (GO!) - Marketing - Milieuadministratie Office management (PBA) - Medisch sociaal office management - Meertalig office management Toegepaste informatica (PBA)

KONINKLIJK VLAAMS CONSERVATORIUM Desguinlei 25 2018 Antwerpen Tel. 03 244 18 00 Fax 03 238 90 17

MUZIEK EN PODIUMKUNSTEN

HOGER INSTITUUT VOOR KINESITHERAPIE EN ERGOTHERAPIE Van Aertselaerstraat 31 2170 Merksem Tel. 03 641 82 65 Fax 03 641 82 70 HOGER INSTITUUT VOOR VERPLEEGKUNDE EN VROEDKUNDE J. De Boeckstraat 10 2170 Merksem Tel. 03 641 82 41 Fax 03 641 82 71

GEZONDHEIDSZORG

CAMPUS TURNHOUT De Merodelei 220 Tel. 014 41 89 68

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE

2000 Antwerpen Fax 03 259 08 18

Industriële wetenschappen (ABA + MA) bouwkunde - Bouwkunde - Landmeten Industriële wetenschappen (ABA + MA) chemie - Biochemie - Industriële chemie Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektromechanica - Automatisering - Energietechniek Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektronica-ICT - Informatietechnologie - Elektronica

2300 Turnhout Fax 014 41 89 64

CAMPUS HOGER INSTITUUT VOOR DANS Kluizeplein 8 2500 Lier Tel. 03 489 39 48 Fax 03 489 08 33

Muziek (ABA + MA) - Instrument - zang - Jazz en lichte muziek - Muziektheorie en -schriftuur Ergotherapie (PBA) Kinesitherapie (ABA + MA)

GEZONDHEIDSZORG Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA) Grafische en digitale media (PBA) - Grafisch commercieel beleid - Grafisch digitale vormgeving - Grafische productieleiding

MUZIEK EN PODIUMKUNSTEN Dans (PBA)

CAMPUS LERARENOPLEIDING LIER Berlaarsestraat 31 2500 Lier Tel. 03 480 01 04 Fax 03 488 36 07

ONDERWIJS

CAMPUS DODOENS Leopoldstraat 42 Tel. 015 41 22 11

GEZONDHEIDSZORG 2800 Mechelen Fax 015 43 64 62

Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Hout-bouw - Mechanica-elektriciteit - Voeding/verzorging – kleding - Technisch-technologische opvoeding Verpleegkunde (PBA) - Ziekenhuisverpleegkunde

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Vastgoed (PBA) - Opmeten - Makelaardij Chemie (PBA) - Industriële chemie - Biochemie Elektronica-ICT (PBA)

9 – KdG

Karel de Grote-Hogeschool Van Schoonbekestraat 143 2018 Antwerpen Tel. 03 241 03 00 Fax 03 241 03 01 www.kdg.be info@kdg.be CAMPUS GROENPLAATS Nationalestraat 5 2000 Antwerpen Tel. 03 205 18 00 Fax 03 205 18 44

INFOTREFPUNT Groenplaats 45 2000 Antwerpen Tel. 03 213 26 26 Fax 03 213 26 20 HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy-fiscaliteit - Expeditie, distributie, transport - Financie en verzekeringen - Grensverleggend ondernemen (GO!) - KMO-management - Marketing - Milieumanagement - Rechtspraktijk Office management (PBA) - Bedrijfsvertaler - E-office, Events, International - Medisch-sociaal - Talen Toegepaste informatica (PBA) - Applicatieontwikkeling - Datacommunicatie en systeembeheer - ICT-management - Multimedia

CAMPUS MARKGRAVE Van Schoonbekestraat 143 2018 Antwerpen Tel. 03 259 01 40 Fax 03 259 01 60

GEZONDHEIDSZORG

CAMPUS SINT-LUCAS St.-Jozefstraat 35 Tel. 03 223 69 70

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST 2018 Antwerpen Fax 03 223 69 89

CAMPUS LINKEROEVER Louis Frarynlaan 30 Tel. 03 219 26 72

2050 Antwerpen Fax 03 293 34 08

Verpleegkunde (PBA) - Klinische gezondheidszorg - Geestelijke gezondheidszorg - Maatschappelijke gezondheidszorg Vroedkunde (PBA) Beeldende kunsten (ABA) - Kunst, vormgeving en media °Grafische vormgeving °Illustratieve vormgeving °Reclamevormgeving - Kunst, lichaam en object °Juweelontwerpen/zilversmeden °Keramiek Beeldende kunsten (MA) - Geïndividualiseerde richtingen

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Audiovisuele technieken: fotografie (PBA)

9F 9G 9H

CAMPUS CONGRES Kerkstraat 45 Tel. 03 272 25 41

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST 2060 Antwerpen Fax 03 235 89 56

Beeldende kunsten (ABA) - Autonome kunst °Beeldhouwen/ruimtelijke kunst °Foto/video °Grafiek °Open atelier °Schilderkunst Beeldende kunsten (MA) - Geïndividualiseerde richtingen

ONDERWIJS

CAMPUS NOORD Oudesteenweg 81 Tel. 03 201 16 20 CAMPUS NOORD Pothoekstraat 125 Tel. 03 217 42 00

2060 Antwerpen Fax 03 217 42 20

CAMPUS ZUID Brusselstraat 23 Tel. 03 237 52 55

2018 Antwerpen Fax 03 272 05 44

CAMPUS BORGERHOUT Appelstraat 32 Tel. 03 270 31 85

2140 Borgerhout Fax 03 236 92 78

CAMPUS HOBOKEN Salesianenlaan 30 Tel. 03 820 67 67

2660 Hoboken Fax 03 828 57 49

2060 Antwerpen Fax 03 201 16 21

Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA)

ONDERWIJS Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Lichamelijke opvoeding

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Orthopedagogie (PBA) Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijke advisering - Maatschappelijk werk - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk

ONDERWIJS Secundair onderwijs (PBA) - Plastische opvoeding - Hout-bouw - Mechanica-elektriciteit

GEZONDHEIDSZORG Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Farmaceutische en biologische technologie - Medische laboratoriumtechnologie

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Autotechnologie (PBA) - Auto-elektronica - Automobielmanagement - Bedrijfsvoertuigen - Mototechnologie - Personenwagens Chemie (PBA) - Biochemie - Chemie - Procestechnieken Elektromechanica (PBA) - Industriële informatica - Klimatisatie - Meet en regeltechniek Elektronica-ICT (PBA) - Multimedia en computertechnologie - Telecommunicatie Milieuzorg (PBA) Industriële wetenschappen (ABA + MA) chemie Industriële wetenschappen (ABA + MA) biochemie - Chemie Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektromechanica - Automatisering - Automotive engineering - Elektromechanica Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektronica-ICT - Automotive engineering - Elektronica - ICT

10 – LESHO

Lessius Hogeschool J. De Bomstraat 11 Tel. 03 206 04 80 www.lessius-ho.be

2018 Antwerpen Fax 03 206 04 81 lessius@lessius-ho.be

DIENST COMMUNICATIE Sint-Andriesstraat 2 Tel. 03 206 04 96

2000 Antwerpen Fax 03 206 04 97

10 A

CAMPUS HANDELSHOGESCHOOL Korte Nieuwstraat 33 2000 Antwerpen Tel. 03 206 04 80 Fax 03 201 18 42

10 B

CAMPUS SANDERUS Sanderusstraat 45 Tel. 03 241 08 29

Handelswetenschappen en bedrijfskunde Handelswetenschappen (ABA) Handelswetenschappen (MA) - Accountancy en fiscaliteit - Financiën - Human Resources Management - Internationaal zakenwezen - Marketing - Operations Management

GEZONDHEIDSZORG Logopedie en audiologie (PBA) - Audiologie - Logopedie

2018 Antwerpen Fax 03 206 04 81

SOCIAAL-AGOGISCH WERK

10 C

11 – PLANT

11 A

CAMPUS SINT-ANDRIES St. Andriesstraat 2 Tel. 03 206 04 91

Toegepaste psychologie (PBA) - Arbeids- en organisatiepsychologie - Klinische psychologie - Schoolpsychologie en Psychopedagogie Toegepaste taalkunde Toegepaste taalkunde (ABA) Journalistiek (MA) Meertalige communicatie (MA) Tolken (MA) Vertalen (MA)

2000 Antwerpen Fax 03 206 04 99

Plantijn - Hogeschool van de provincie Antwerpen Meistraat 5 Tel. 03 221 07 00 www.plantijn.be CAMPUS KRONENBURG Kronenburgstraat 47 Tel. 03 259 14 00

2000 Antwerpen Fax 03 221 07 01 info@plantijn.be GEZONDHEIDSZORG 2000 Antwerpen Fax 03 259 14 01

Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) Voedings- en dieetkunde (PBA)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Chemie (PBA) - Biochemische onderzoekstechnieken - Chemische laboratoriumtechnieken - Procestechnieken

ONDERWIJS Secundair onderwijs (PBA) - Voeding/verzorging-kleding

11 B

CAMPUS MEISTRAAT Meistraat 5 Tel. 03 221 07 00

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Grensverleggend ondernemen (GO!) - Rechten Communicatiemanagement (PBA) - Commerciële communicatie/reclame - Public relations en voorlichting Hotelmanagement (PBA) Journalistiek (PBA) Office management (PBA) - Medical management assistant - Management assistant international business/sales

2000 Antwerpen Fax 03 221 07 01

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Orthopedagogie (PBA)

11 C

12 – KHK

12 A

CAMPUS BOOM Van Leriuslaan 227 Tel. 03 880 52 60

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Elektromechanica (PBA) - Klimatisatie en koeltechnieken - Meet- en regeltechniek - Onderhoudstechnieken - Technisch-commercieel adviseur

2850 Boom Fax 03 880 52 61

Katholieke Hogeschool Kempen

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken

Kleinhoefstraat 4 2440 Geel Tel. 014 56 23 10 Fax 014 58 48 59 www.khk.be info@khk.be CAMPUS VORSELAAR DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Lepelstraat 2 2290 Vorselaar Tel. 014 50 81 60 Fax 014 50 81 61

12 B

CAMPUS TURNHOUT DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Patersstraat 26 2300 Turnhout Tel. 014 41 54 68 Fax 014 47 90 66

ONDERWIJS

12 C

CAMPUS TURNHOUT DEPARTEMENT HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Begijnendreef 25 2300 Turnhout Tel. 014 42 66 01 Fax 014 43 52 64

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

12 D

CAMPUS SINT-ELISABETH TURNHOUT Herentalsstraat 70 2300 Turnhout Tel. 014 4713 00 Fax 014 42 54 12

GEZONDHEIDSZORG

12 E

CAMPUS HIK GEEL Kleinhoefstraat 4 Tel. 014 56 23 10

BIOTECHNIEK 2440 Geel Fax 014 58 48 59

Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Handel-burotica - Lichamelijke opvoeding - Plastische opvoeding Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy fiscaliteit - Financie en verzekeringswezen - Marketing - Recht Office management (PBA) - Management assistant - Medisch secretariaat - Zakelijk vertalen en tolken Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Pediatrische verpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA) Agro- en Biotechnologie (PBA) - Biotechniek en milieubeheer - Dierenartsassistent - Landbouw - Tuinbouw - Voedingstechnologie Biowetenschappen (ABA) - Landbouwkunde - Tuinbouwkunde - Voedingsindustrie Biowetenschappen (MA) - Landbouwkunde - Tuinbouwkunde - Voedingsindustrie

GEZONDHEIDSZORG Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Farmaceutische en Biologische technieken Medische laboratoriumtechnologie Ergotherapie (PBA) Orthopedie (PBA) Voedings- en dieetkunde (PBA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy fiscaliteit - Financie en verzekeringswezen - Logistiek management - Marketing - Recht Office Management (PBA) - Management assistant - Zakelijk vertalen en tolken Toegepaste informatica (PBA)

INDUSTRIÃ‹LE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE

Chemie (PBA) - Biochemie en voedingsanalyse - Chemische laboratoriumtechnologie - Milieuzorg - Procestechnologie Elektromechanica (PBA) - Klimatisering - Onderhoudstechnologie - Procesautomatisering - Productieautomatisering

Elektronica - ICT (PBA) - ICT - Elektronica Elektrotechniek (PBA) Logistiek (PBA) Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektromechanica Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektronica – ICT - Elektronica - ICT Industriële wetenschappen (MA) elektrotechniek - Elektromechanica - Automatisering

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijke advisering - Maatschappelijk werk - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk

12 F

13 – KHM

13 A 13 B

13 C 13 D

CAMPUS HI SINT-ALOYSIUS LIER Antwerpsestraat 99 2500 Lier Tel. 03 480 29 10 Fax 03 488 15 63

GEZONDHEIDSZORG Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Pediatrische verpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA)

Katholieke Hogeschool Mechelen Zandpoortvest 13 Tel. 015 36 91 00 www.khm.be CAMPUS COLOMA Colomalaan 1 Tel. 015 41 09 46 CAMPUS DE HAM Raghenoplein 21bis Tel. 015 36 91 50

2800 Mechelen Fax 015 36 91 09 info@khm.be HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE 2800 Mechelen Fax 015 42 38 60

Toerisme- en recreatiemanagement (PBA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE 2800 Mechelen Fax 015 36 91 59

CAMPUS LUCAS FAYDHERBE Zandpoortvest 16 2800 Mechelen Tel. 015 36 29 40 Fax 015 36 92 49 CAMPUS DE VEST Zandpoortvest 60 2800 Mechelen Tel. 015 36 92 90 Fax 015 36 92 99

Communicatiemanagement (PBA) - Interactief - Public relations - Reclame Journalistiek (PBA) - On line - Print - Radio – tv Informatiemanagement en -systemen (PBA) Office Management (PBA) - Management assistant - International bussiness communication

ARCHITECTUUR Interieurvormgeving (PBA)

GEZONDHEIDSZORG Verpleegkunde (PBA) - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy Fiscaliteit - Financiën en Verzekeringen - Logistiek management - Marketing

ONDERWIJS

Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Handel-burotica - Mechanica-elektriciteit

14 – EHSAL

14 A

EHSAL - Europese Hogeschool Brussel Stormstraat 2 1000 Brussel Tel. 02 210 12 11 Fax 02 217 64 64 www.ehsal.be info@ehsal.be CAMPUS ECONOMISCHE HOGESCHOOL Stormstraat 2 1000 Brussel Tel. 02 210 12 11 Fax 02 217 64 64

GEZONDHEIDSZORG Arbeidsorganisatie en Gezondheid (ABA + MA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Handelsingenieur (ABA) Handelsingenieur (MA) - ICT - Problem analysis - Business engineering Handelswetenschappen (ABA + MA) - Finance and Risk Management - Informatica management - Internationale betrekkingen Handelswetenschappen (ABA) - Accountancy-Fiscaliteit - Algemeen management Handelswetenschappen (MA) - Accountancy - Bedrijfsmanagement - Fiscale wetenschappen - Human resources management - Marketing management

14 B

CAMPUS NIEUWLAND Nieuwland 198 Tel. 02 512 32 59

GEZONDHEIDSZORG 1000 Brussel Fax 02 512 80 14

Ergotherapie (PBA) Medische beeldvorming (PBA) Optiek en optometrie (PBA) Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde

14 C

CAMPUS SOCIALE HOGESCHOOL Prinsenstraat 8 1000 Brussel Tel. 02 227 52 20 Fax. 02 218 57 99

SOCIAAL-AGOGISCH WERK

14 D

CAMPUS PARNAS Stationsstraat 301 Tel. 02 466 51 51

ONDERWIJS 1700 Dilbeek Fax. 02 466 24 75

Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Lichamelijke opvoeding - Plastische opvoeding

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Orthopedagogie (PBA)

15 – EhB

15 A

15 B

Erasmushogeschool Brussel Nijverheidskaai 170 1070 Brussel Tel. 02 523 37 37 Fax 02 523 37 57 www.ehb.be info@ehb.be DEPARTEMENT COMMUNICATIE Rollebeekstraat 22 1000 Brussel Tel. 02 511 48 47 Fax 02 502 73 29

DEPARTEMENT KONINKLIJK CONSERVATORIUM BRUSSEL Regentschapsstraat 30 1000 Brussel Tel. 02 513 45 87 Fax 02 513 22 53

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Communicatiemanagement (PBA) - Marketingcommunicatie - Public relations en Voorlichting Journalistiek (PBA) Office management (PBA) - Management assistant - Bedrijfsvertaler en -tolk

MUZIEK EN PODIUMKUNSTEN Muziek (ABA + MA) - Muziektheorie en –schriftuur - Instrumenten en zang - Historische instrumenten - Jazz en lichte muziek Drama (ABA + MA) - Musical

15 C

DEPARTEMENT RITS A. Dansaertstraat 70 Tel. 02 507 14 11

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST 1000 Brussel Fax 02 507 14 56

Audiovisuele kunsten (ABA + MA) - Animatiefilm - Documentaire - Film - Radio - Schrijven - Televisie

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Audiovisuele technieken: assistentie (PBA) - Assistentie audiovisueel - Podiumtechnieken Audiovisuele technieken: beeld-geluid-montage (PBA) - Beeld - Geluid - Montage

MUZIEK EN PODIUMKUNSTEN Drama (ABA* + MA) - Regie - Schrijven - Spel * In het eerste jaar ABA worden regie en spel samen aangeboden.

15 D

DEPARTEMENT TOEGEPASTE TAALKUNDE Trierstraat 84 Bus 11 1040 Brussel Tel. 02 230 12 60 Fax 02 230 99 90

TOEGEPASTE TAALKUNDE

15 E

DEPARTEMENT HOTEL EN TOERISME Campus Centrum Monnaie-huis Schildknaapstraat 22-24 1000 Brussel Tel. 02 526 76 80 Fax 02 526 76 86 DEPARTEMENT INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Nijverheidskaai 170 1070 Brussel (Anderlecht) Tel. 02 520 18 10 Fax 02 520 71 23

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

15 F

Toegepaste taalkunde (ABA) Tolken (MA) Vertalen (MA) Journalistiek (MA) - Geschreven pers - Radio- en tv-journalistiek Toerisme en recreatiemanagement (PBA) Hotelmanagement (PBA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Toegepaste informatica (PBA)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Industriële wetenschappen (ABA) Industriële wetenschappen (MA) elektromechanica - Elektromechanica - Vliegtuigtechnieken Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektronica – ICT - ICT - Ontwerptechnieken

ARCHITECTUUR EN INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN Ruimtelijke planning (MA)

15 G

DEPARTEMENT SOCIAAL-AGOGISCH WERK Brogniezstraat 46 1070 Brussel (Anderlecht) Tel. 02 523 94 90 Fax 02 522 23 61

SOCIAAL-AGOGISCH WERK

15 H

DEPARTEMENT GEZONDHEIDSZORG Laarbeeklaan 121 1090 Brussel (Jette) Tel. 02 479 18 90 Fax 02 479 71 02

GEZONDHEIDSZORG

15 I

DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Laarbeeklaan 121 1090 Brussel (Jette) Tel. 02 479 18 90 Fax 02 479 71 02

ONDERWIJS

Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijke advisering - Maatschappelijk werk - Sociaal-cultureel werk Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Farmaceutisch-biologische technieken - Medische laboratoriumtechnologie Voedings- en dieetkunde (PBA) Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA)

Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Bio-esthetiek & haartooi - Lichamelijke opvoeding

15 J

DEPARTEMENT HORTECO De Bavaylei 116 1800 Vilvoorde Tel. 02 254 31 43 Fax 02 253 75 15

ARCHITECTUUR Landschaps- en tuinarchitectuur (PBA) -Tuinarchitectuur -Landschapsarchitectuur

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Milieuzorg (PBA)

ARCHITECTUUR EN INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN Ruimtelijke planning (MA)

16 – STLUK

Hogeschool Sint-Lukas Brussel Paleizenstraat 70 Tel. 02 250 11 www.sintlukas.be

1030 Brussel Fax 02 250 11 11 info@sintlukas.be ARCHITECTUUR Interieurvormgeving (PBA)

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST Audiovisuele kunsten (ABA + MA) - Animatiefilm - Documentaire film - Experimentele film - Fictie film - Scenario (enkel ABA) Beeldende kunsten (ABA + MA) - Fotografie - Grafische en reclamevormgeving - Vrije kunsten (met keuzemogelijkheden)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Bouw (PBA)

17 – W&K

Hogeschool voor Wetenschap & Kunst

17 A

ARCHITECTUUR

17 B

Koningsstraat 328 1030 Brussel Tel. 02 250 15 11 Fax 02 218 58 39 www.wenk.be info@directoraat.be CAMPUS SINT-LUCAS ARCHITECTUUR BRUSSEL Paleizenstraat 65-67 1030 Brussel Tel. 02 242 00 00 Fax 02 245 14 04 CAMPUS VLEKHO Koningsstraat 336 1030 Brussel Tel. 02 221 12 11 Fax 02 221 12 68

Architectuur (ABA + MA) Interieurarchitectuur (ABA + MA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Handelswetenschappen (ABA) Bedrijfsbeleid (MA) Bedrijfscommunicatie (MA) Handelswetenschappen (MA) - Accountancy & fiscaliteit - Bedrijfseconomische informatica - Financieel management - Human resources management - Internationaal bedrijfsleven - KMO & ondernemingsschap - Marketing

TOEGEPASTE TAALKUNDE Toegepaste taalkunde (ABA) Journalistiek (MA) Meertalige communicatie (MA) Tolken (MA) Vertalen (MA)

17 C

17 D

CAMPUS HONIM Vrijheidslaan 17 Tel. 02 412 51 00

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE 1081 Brussel Fax 02 412 51 20

CAMPUS NARAFI Victor Rousseaulaan 75 1190 Brussel Tel. 02 340 10 20 Fax 02 340 10 21

Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy-fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen - Logistiek - Marketing Office management (PBA) - Management assistant - Bedrijfsvertaler Toegepaste informatica (PBA)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Audiovisuele technieken: film, tv en video (PBA) Audiovisuele technieken: fotografie (PBA)

17 E

CAMPUS DE NAYER INSTITUUT Jan De Nayerlaan 5 2860 St.-Katelijne-Waver Tel. 015 31 69 44 Fax 015 31 74 53

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE

17 F

CAMPUS LEMMENSINSTITUUT Herestraat 53 3000 Leuven Tel. 016 23 39 67 Fax 016 22 24 77

MUZIEK EN PODIUMKUNSTEN

17 G

CAMPUS SINT-LUCAS ARCHITECTUUR GENT Hoogstraat 51 9000 Gent Tel. 09 225 10 00 Fax 09 225 80 00

ARCHITECTUUR

17 H

CAMPUS SINT-LUCAS BEELDENDE KUNST Zwarte Zustersstraat 34 9000 Gent Tel. 09 225 42 90 Fax 09 223 46 36

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST

18 – GRP-T

18 A

18 B

Autotechnologie (PBA) Elektronica – ICT (PBA) - Domotica/Immotica - Elektronica - ICT Elektromechanica (PBA) - Automatisering - Klimatisering - Onderhoud Mechanische ontwerpen productietechnologie (PBA) Industriële wetenschappen (ABA + MA) bouwkunde Industriële wetenschappen (ABA + MA) chemie Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektromechanica Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektronica-ICT Industriële wetenschappen (MA) biochemie Industriële wetenschappen (MA) elektrotechniek - Automatisering - Elektrotechniek Industriële wetenschappen (MA) landmeten Drama (ABA + MA) - Woordkunst Muziek (ABA + MA) - Compositie - Directie - Instrument-zang - Jazz - Muziekpedagogie - Muziektherapie Interieurvormgeving (PBA) Architectuur (ABA + MA) Interieurarchitectuur (ABA + MA) Stedenbouw (MA) Beeldende vormgeving (PBA) - Grafische en reclamevormgeving - Illustratie Beeldende kunsten (ABA) - Keramiek en glaskunst - Grafische vormgeving - Reclamevormgeving - Textielontwerpen - Schilderkunst - Beeldhouwkunst - Grafiek & illustratie - Experimenteel atelier Beeldende kunsten (MA) - Geïndividualiseerde richtingen

Groep T-Hogeschool Leuven Vesaliusstraat 13 Tel. 016 30 10 30 www.groept.be CAMPUS COMENIUS Tiensevest 60 Tel. 016 30 10 30

CAMPUS VESALIUS Vesaliusstraat 13 Tel. 016 30 10 30

3000 Leuven Fax. 016 30 10 40 groept@groept.be ONDERWIJS 3000 Leuven Fax 016 30 10 40

Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Biotechnieken - landen tuinbouw - Lichamelijke opvoeding - Mechanica-elektriciteit - Plastische opvoeding

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE 3000 Leuven Fax 016 30 10 40

Industriële wetenschappen (ABA + MA) chemie Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektromechanica Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektronica – ICT Industriële wetenschappen (MA) biochemie

19 – KHLEU

19 A

Katholieke Hogeschool Leuven Abdij van Park 9 3001 Leuven Heverlee Tel. 016 39 86 60 Fax 016 39 86 66 www.khleuven.be info@khleuven.be DEPARTEMENT REGA Sint Maartensstraat 55d 3000 Leuven Tel. 016 29 85 11 Fax 016 20 44 17

GEZONDHEIDSZORG Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Farmaceutische en biologische technieken - Medische laboratoriumtechnologie Voedings- en dieetkunde (PBA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Office management (PBA) - Health care office management Toegepaste informatica (PBA)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Chemie (PBA) - Biochemie - Chemie - Milieuzorg - Procestechnieken

19 B

DEPARTEMENT VERPLEEGKUNDE EN VROEDKUNDE Kapucijnenvoer 39 3000 Leuven Tel. 016 23 83 11 Fax 016 22 13 74

GEZONDHEIDSZORG

19 C

DEPARTEMENT ECONOMISCH HOGER ONDERWIJS (ECHO) Hertogstraat 178 3001 Heverlee Tel. 016 39 92 92 Fax 016 40 42 83

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

19 D

DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING CAMPUS HEVERLEE Naamsesteenweg 355 3001 Heverlee Tel. 016 39 92 00 Fax 016 40 70 87

ONDERWIJS

19 E

DEPARTEMENT SOCIALE SCHOOL HEVERLEE Groeneweg 151 3001 Heverlee Tel. 016 23 45 41 Fax 016 23 80 37

SOCIAAL WERK

19 F

DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING CAMPUS DIEST Demerstraat 12 3290 Diest Tel. 013 35 06 90 Fax 013 33 54 01

ONDERWIJS

20 – HL

Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA) Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy - fiscaliteit - Accountancy – fiscaliteit – marketing - Accountancy – fiscaliteit – rechtspraktijk - Financie- en verzekeringswezen - Financie- en verzekeringswezen - marketing - Financie- en verzekeringswezen – rechtspraktijk - Marketing – accountancy - Marketing – bedrijfscommunicatie - Marketing – rechtspraktijk - Marketing – talen Office Management (PBA) - Bedrijfsvertaler - Management assistant Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Lichamelijke opvoeding - Voeding/verzorging Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijke advisering - Maatschappelijk werk - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA)

Hogeschool Limburg

Universitaire Campus Gebouw H 3590 Diepenbeek Tel 011 26 00 46 Fax 011 26 00 55 www.hogelimb.be hogelimb@hogelimb.be

20 A

DEPARTEMENT HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Vildersstraat 5 3500 Hasselt Tel. 011 85 95 61 Fax 011 85 95 84

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

20 B

DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Vildersstraat 5 3500 Hasselt Tel. 011 85 95 51 Fax 011 85 95 82

ONDERWIJS

20 C

DEPARTEMENT SOCIAAL-AGOGISCH WERK Vildersstraat 5 3500 Hasselt Tel. 011 85 95 71 Fax 011 85 95 86

SOCIAAL-AGOGISCH WERK

20 D

DEPARTEMENT INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE DEPARTEMENT HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Universitaire Campus Gebouw H 3590 Diepenbeek Tel. 011 26 00 39 Fax 011 26 00 54

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

21 – KHLim

21 A

21 B

21 C

Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen Toerisme- en recreatiemanagement (PBA) Communicatiemanagement (PBA) - Commerciële communicatie - Public relations en voorlichting Journalistiek (PBA) Office management (PBA) - Management assistant - Zakelijk vertalen en tolken Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Lichamelijke opvoeding Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk - Personeelswerk Toegepaste informatica (PBA) - Multimedia en programmeren - Systemen en netwerken

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Chemie (PBA) Elektromechanica (PBA) - Klimatisatie - Onderhoudstechnieken Elektronica-ICT (PBA) Industriële wetenschappen (ABA + MA) bouwkunde Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektromechanica Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektronica Industriële wetenschappen (ABA + MA) nucleaire technologie - Milieutechnologie – radiochemie - Nucleaire technieken – medisch nucleaire technieken Industriële wetenschappen (ABA + MA) verpakkingstechnologie

Katholieke Hogeschool Limburg UNIVERSITAIRE CAMPUS Gebouw B Bus 1 3590 Diepenbeek Tel. 011 23 07 70 Fax 011 23 07 89 www.khlim.be informatie@ad.khlim.be DEPARTEMENT GEZONDHEIDSZORG Oude Luikerbaan 79 3500 Hasselt Tel. 011 28 82 60 Fax 011 28 82 69

DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Campus Hemelrijk Hemelrijk 25 3500 Hasselt Tel. 011 30 04 90 Fax 011 30 04 99 DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Universitaire Campus Gebouw B Bus 4 3590 Diepenbeek Tel. 011 56 15 70 Fax 011 56 15 79

GEZONDHEIDSZORG Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA)

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA)

ONDERWIJS Leraar secundair onderwijs groep 1 (PBA) - Algemene vakken - Handel-burotica - Lichamelijke opvoeding - Mechanica-elektriciteit - Muzikale opvoeding - Plastische opvoeding - Voeding/verzorging-kleding

21 D 21 E

21 F

21 G

22 – PHL

22 A

22 B

DEPARTEMENT SOCIAAL-AGOGISCH WERK Oude Luikerbaan 79 3500 Hasselt Tel. 011 28 82 70 Fax 011 28 82 79 DEPARTEMENT HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Universitaire Campus Gebouw B Bus 2 3590 Diepenbeek Tel. 011 23 08 90 Fax 011 23 08 99

SOCIAAL-AGOGISCH WERK

DEPARTEMENT INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Universitaire Campus Gebouw B Bus 3 3590 Diepenbeek Tel. 011 23 07 90 Fax 011 23 07 99

GEZONDHEIDSZORG

DEPARTEMENT AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST Media & Design Academie Weg Naar As 50 3600 Genk Tel. 089 30 08 50 Fax 089 30 08 59

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST

Orthopedagogie (PBA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen - Logistiek - Marketing - Milieuadministratie - Rechtspraktijk Office management (PBA) - Management assistant - Zakelijk vertalen en tolken Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Medische laboratoriumtechnologie

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Chemie (PBA) - Biochemie - Chemie - Procestechnieken Milieuzorg (PBA) Elektromechanica (PBA) - Automatisering - Klimatisering - Onderhoudstechnologie - Ontwerp- en productietechnieken Elektrotechniek (PBA) Elektronica – ICT (PBA) - Elektronica - ICT Industriële wetenschappen (ABA + MA) chemie Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektromechanica Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektronica – ICT - ICT - Ontwerptechnieken Industriële wetenschappen (MA) biochemie Industriële wetenschappen (MA) elektrotechniek - Automatisering - Elektrotechniek Audiovisuele kunsten (ABA + MA) - Animatie - Video – tv – film - Communicatie- en multidesign Beeldende kunsten (ABA + MA) - Fotografie - Grafische en reclamevormgeving Productdesign (ABA + MA)

Provinciale Hogeschool Limburg Elfde-liniestraat 24, Gebouw A 3500 Hasselt Tel. 011 23 88 88 Fax 011 23 88 89 www.phlimburg.be phl@phlimburg.be DEPARTEMENT ARCHITECTUUR EN BEELDENDE KUNST Elfde Liniestraat 25 3500 Hasselt Tel. 011 23 88 30 Fax 011 23 88 39 DEPARTEMENT GEZONDHEIDSZORG Guffenslaan 39 3500 Hasselt Tel. 011 29 49 50 Fax 011 29 49 53

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST Beeldende kunsten (ABA + MA) - Driedimensionale vormgeving (met keuzemogelijkheden) - Grafische en reclamevormgeving - Vrije kunsten (met keuzemogelijkheden)

GEZONDHEIDSZORG Ergotherapie (PBA) Verpleegkunde (PBA) - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA) Kinesitherapie (ABA + MA)

22 C

DEPARTEMENT HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Elfde Liniestraat 26 3500 Hasselt Tel. 011 23 87 77 Fax 011 23 87 90

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

22 D

DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Elfde Liniestraat 26 3500 Hasselt Tel. 011 23 88 15 Fax 011 23 88 20

ONDERWIJS

22 E

DEPARTEMENT ARCHITECTUUR EN BEELDENDE KUNST Universitaire Campus Gebouw E 3590 Diepenbeek Tel. 011 26 90 11 Fax 011 26 90 19 DEPARTEMENT BIOTECHNIEK Universitaire Campus Gebouw E 3590 Diepenbeek Tel. 011 24 92 10 Fax 011-24 92 11

ARCHITECTUUR

22 F

23 – AH

23 A

Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy fiscaliteit - Logistiek management - Financie en verzekeringswezen - Marketing - Rechtspraktijk Office management (PBA) - Medisch secretariaat - Management assistant - Zakelijk vertalen en tolken Toegepaste informatica (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Handel-Burotica - Plastische opvoeding Architectuur (ABA + MA) Interieurarchitectuur (ABA + MA)

BIOTECHNIEK Agro en Biotechnologie (PBA) - Biotechnologie - Groen en landschapsmanagement

Arteveldehogeschool Hoogpoort 15 9000 Gent Tel. 09 235 20 00 Fax 09 235 20 01 www.arteveldehs.be info@arteveldehs.be CAMPUS BIJLOKEHOF Bijlokehof 4 9000 Gent Tel. 09 265 77 80 Fax 09 267 77 88

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Communicatiemanagement (PBA) - Commerciële communicatie - Public relations en voorlichting Journalistiek (PBA)

23 B

CAMPUS BRUSSELSEPOORT Brusselsepoortstraat 9 9000 Gent Tel. 09 265 98 30 Fax 09 265 98 31

GEZONDHEIDSZORG

23 C

CAMPUS KATTENBERG Kattenberg 9 Tel. 09 269 98 00

ONDERWIJS 9000 Gent Fax 09 269 98 31

Verpleegkunde (PBA) - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Bio-esthetiek-haartooi - Handel-burotica - Lichamelijke opvoeding - Muzikale opvoeding - Plastische opvoeding - Voeding-verzorging

23 D

CAMPUS SINT-ANNAPLEIN Sint-Annaplein 31 9000 Gent Tel. 09 223 59 05 Fax 09 223 59 04

SOCIAAL-AGOGISCH WERK

23 E

CAMPUS SINT-LIEVENSPOORT Sint-Lievenspoortstraat 143 9000 Gent Tel. 09 269 91 91 Fax 09 269 91 92

GEZONDHEIDSZORG

Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijke advisering - Maatschappelijk werk - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk - Syndicaal werk en sociaal beleid

Ergotherapie (PBA) Logopedie en audiologie (PBA) - Audiologie - Logopedie Podologie (PBA) Kinesitherapie (ABA+MA)

23 F

CAMPUS SINT-PIETERSNIEUWSTRAAT Sint-Pietersnieuwstraat 160 9000 Gent Tel. 09 269 16 50 Fax 09 233 09 49

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

23 G

CAMPUS MARIAKERKE Industrieweg 228 Tel. 09 216 36 16

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE

23 H

24 – HG

24 A

9030 Mariakerke Fax 09 216 36 17

CAMPUS SINT-AMANDSBERG Joseph Gerardstraat 18 9040 Sint Amandsberg Tel. 09 218 73 73 Fax 09 218 73 70

Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen - Marketing - Rechtspraktijk Office management (PBA) Grafische en digitale media (PBA) - Commercieel beleid - Digitale vormgeving - Multimediaproductie - Productieleiding

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA)

Hogeschool Gent J. Kluyskensstraat 2 9000 Gent Tel. 09 266 08 00 Fax 09 266 08 01 www.hogent.be info@hogent.be CAMPUS BIJLOKE DEPARTEMENT ARCHITECTUUR, AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST J. Kluyskensstraat 2 9000 Gent Tel. 09 266 08 00 Fax 09 266 08 01

ARCHITECTUUR Interieurvormgeving (PBA)

AUDIOVISUELE EN BEELDENDE KUNST Audiovisuele kunsten (ABA+ MA) - Beeldhouwkunst - Animatie - Film Beeldende kunsten (ABA + MA) - Fotografie - Gecombineerde media - Grafische vormgeving & grafiek - Mode en textiel - Schilderkunst - Tekenen

24 B

CAMPUS BME - CTL DEPARTEMENT BEDRIJFSKUNDE BME Schoonmeersstraat 52 9000 Gent Tel. 09 242 42 42 Fax 09 243 87 79

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

24 C

CAMPUS MERCATOR DEPARTEMENT BEDRIJFSKUNDE BMER Henleykaai 84 9000 Gent Tel. 09 267 11 00 Fax 09 267 11 01

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

24 D

CAMPUS MERCATOR DEPARTEMENT VERTAALKUNDE Groot-Brittanniëlaan 45 9000 Gent Tel. 09 224 97 00 Fax 09 224 97 01

TOEGEPASTE TAALKUNDE

24 E

CAMPUS BME - CTL DEPARTEMENT BIOTECHNOLOGISCHE WETENSCHAPPEN, LANDSCHAPSBEHEER EN LANDBOUW Voskenslaan 270 9000 Gent Tel. 09 242 42 42 Fax 09 242 42 79

BIOTECHNIEK

Office management (PBA) - Management assistant - Medisch management assistant - Zakelijk vertalen en tolken Toegepaste informatica (PBA) Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy fiscaliteit - Logistiek management - Financie en verzekeringswezen - Marketing - Rechtspraktijk - Milieumanagement Toegepaste taalkunde (ABA) Meertalige communicatie (MA) Tolken (MA) Vertalen (MA) Biowetenschappen (ABA) Biowetenschappen (MA): Landbouwkunde - Plantaardige en dierlijke productie - Tropische plantaardige productie Tuinbouwkunde - Tuinbouwkunde - Toegepaste cel- en gentechnologie Voedingsindustrie - Voedingsmiddelentechologie - Toegepaste cel- en gentechnologie

24 F

CAMPUS VESALIUS DEPARTEMENT GEZONDHEIDSZORG Keramiekstraat 80 9000 Gent Tel. 09 221 77 51 Fax 09 220 17 26

GEZONDHEIDSZORG

24 G

CAMPUS BME - CTL DEPARTEMENT HANDELSWETENSCHAPPEN EN BESTUURSKUNDE Voskenslaan 270 9000 Gent Tel. 09 242 42 42 Fax 09 242 42 09

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

24 H

CAMPUS BME - CTL DEPARTEMENT INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN Schoonmeersstraat 52 9000 Gent Tel. 09 243 87 87 Fax 09 243 87 77

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE

24 I

CAMPUS LEDEGANCK DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING K. Ledeganckstraat 8 9000 Gent Tel. 09 243 93 50 Fax 09 220 50 68

ONDERWIJS

24 J

CAMPUS CONSERVATORIUM DEPARTEMENT CONSERVATORIUM MUZIEK EN DRAMATISCHE KUNST Hoogpoort 64 9000 Gent Tel. 09 269 20 00 Fax 09 269 20 08

MUZIEK EN PODIUMKUNSTEN

24 K

CAMPUS TEXTIELINSTITUUT DEPARTEMENT SOCIAAL-AGOGISCH WERK Voskenslaan 362 9000 Gent Tel. 09 242 42 82 Fax 09 243 87 93

SOCIAAL-AGOGISCH WERK

Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Farmaceutische en biologische technieken - Medische laboratoriumtechnologie Ergotherapie (PBA) Logopedie en audiologie (PBA) - Audiologie - Logopedie Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Voedings- en dieetkunde (PBA) Bestuurskunde en publiek management (ABA + MA) Handelswetenschappen (ABA + MA) - Financiën - Fiscaliteit en accountancy - Management en informatica - Marketingmanagement - Strategisch management Stedenbouw en ruimtelijke planning (MA) Industriële wetenschappen (ABA + MA) bouwkunde Industriële wetenschappen (ABA + MA) chemie Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektromechanica Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektronica -ICT - Elektronica - ICT Industriële wetenschappen (ABA + MA) informatica Industriële wetenschappen (ABA + MA) textieltechnologie Industriële wetenschappen (MA) biochemie Industriële wetenschappen (MA) elektrotechniek Industriële wetenschappen (ABA + MA) landmeten Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Handel-burotica - Lichamelijke opvoeding - Muzikale opvoeding - Plastische opvoeding - Voeding/verzorging-kleding Muziek (ABA + MA) - Uitvoerende muziek ° Klassieke muziek ° Jazz en lichte muziek - Scheppende muziek ° Compositie ° Producer - Instrumentenbouw - Muziektheorie Drama (ABA + MA) Orthopedagogie (PBA) Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijke advisering - Maatschappelijk werk - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk

24 L

CAMPUS BME - CTL DEPARTEMENT TECHNOLOGIE Voskenslaan 270 9000 Gent Tel. 09 242 42 42 Fax 09 243 87 79

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE

24 M

CAMPUS MELLE DEPARTEMENT BIOTECHNOLOGISCHE WETENSCHAPPEN, LANDSCHAPSBEHEER EN LANDBOUW Brusselsesteenweg 161 9090 Melle Tel. 09 210 45 00 Fax 09 210 45 09

ARCHITECTUUR

CAMPUS AALST DEPARTEMENT BEDRIJFSKUNDE Arbeidstraat 14 9300 Aalst Tel. 053 73 07 00 Fax 053 73 07 01

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

24 N

25 – KAHSL

25 A

Chemie (PBA) - Biochemie - Milieuzorg - Chemische technologie Elektromechanica (PBA) - Elektromechanica - Bedrijfsautomatisering - Klimatisatie Houttechnologie (PBA) Modetechnologie (PBA) Textieltechnologie (PBA) Vastgoed (PBA) - Landmeten - Makelaardij Landschaps - en tuinarchitectuur (PBA)

BIOTECHNIEK Agro- en biotechnologie (PBA) - Dierenzorg en –management - Groenmanagement - Plantaardige en dierlijke productie - Tuinbouw - Voedingsmiddelentechnologie Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy fiscaliteit - Financie- en verzekeringswezen - Logistiek management - Marketing Office Management (PBA) - Management assistant - Zakelijk vertalen en tolken Toegepaste informatica (PBA)

Katholieke Hogeschool Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 9000 Gent Tel. 09 265 86 10 Fax 09 225 62 69 www.kahosl.be info@kahosl.be DEPARTEMENT GENT CAMPUS GILDESTRAAT Gildestraat 17 9000 Gent Tel. 09 223 20 57 Fax 09 233 49 75

GEZONDHEIDSZORG Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Farmacie en biotechnologie - Biomedische laboratoriumtechnologie Voedings- en dieetkunde (PBA)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Chemie (PBA) - Biochemie - Chemische laboratoriumtechnologie - Milieuzorg

25 B

DEPARTEMENT GENT CAMPUS RABOT Gebr. Desmetstraat 1 9000 Gent Tel. 09 265 86 16 Fax 09 225 62 69

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Elektrotechniek (PBA) Elektronica –ICT (PBA) - Elektronica - Informatie- en Communicatietechnologie Mechanische ontwerpen productietechnologie (PBA)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Industriële wetenschappen (ABA + MA) bouwkunde Industriële wetenschappen (ABA + MA) chemie Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektronica-ICT Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektromechanica Industriële wetenschappen (MA) landmeten Industriële wetenschappen (MA) biochemie Industriële wetenschappen (MA) elektrotechniek - Automatisering - Elektrotechniek

25 C

DEPARTEMENT SINT-NIKLAAS CAMPUS BNS OLVP Plezantstraat 157 9100 Sint Niklaas Tel. 03 760 08 86 Fax 03 766 06 74

ONDERWIJS Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken

25 D

DEPARTEMENT SINT-NIKLAAS CAMPUS HIMM Hospitaalstraat 23 9100 Sint Niklaas Tel. 03 776 43 48 Fax 03 766 34 62

BIOTECHNIEK Agro- en biotechnologie (PBA) - Voeding - Groen - Landbouw - Dierenzorg

GEZONDHEIDSZORG Verpleegkunde (PBA) - Psychiatrie - Sociale - Ziekenhuis Vroedkunde (PBA)

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Facilitair management (PBA)

25 E

DEPARTEMENT AALST CAMPUS DIRK MARTENS Kwalestraat 92-94 9320 Aalst (Nieuwerkerken) Tel. 053 72 71 70 Fax 053 72 71 00

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Industriële wetenschappen (ABA + MA) - Eerste jaar en eerste semester van tweede jaar

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Bouw (PBA) Vastgoed (PBA) Elektromechanica (PBA) - Bedrijfsmechanisatie - Klimatisatie - Medische instrumentatie - Meet- en regeltechniek

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy-fiscaliteit - Marketing - Milieuadministratie Office management (PBA) - Medisch secretariaat - Secretariaat-talen

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA)

GEZONDHEIDSZORG Verpleegkunde (PBA) - Geriatrie - Ziekenhuis

26 - HW-VL

26 A

26 B

Hogeschool West-Vlaanderen Sint-Martens-Latemlaan 2a 8500 Kortrijk Tel. 056 24 12 90 Fax 056 24 12 92 www.howest.be info@howest.be DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING St.-Jorisstraat 71 8000 Brugge Tel. 050 33 32 68 Fax 050 34 62 54

DEPARTEMENT SIMON STEVIN Rijselstraat 5 8200 Brugge (Sint-Michiels) Tel. 050 38 12 77 Fax 050 38 11 71

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Lichamelijke opvoeding

ARCHITECTUUR Architectuur-assistentie (PBA)

GEZONDHEIDSZORG Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Farmaceutische en biologische technieken - Medische laboratoriumtechnologie

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy - fiscaliteit - Financie - en verzekeringswezen - Logistiek management - Marketing Netwerkeconomie (PBA) Office management (PBA) - Management assistant - Medisch management assistant Toegepaste informatica (PBA)

26 C

DEPARTEMENT VESALIUS - HISS Leffingestraat 1 8400 Oostende Tel. 059 70 40 03 Fax 059 80 94 48

GEZONDHEIDSZORG Verpleegkunde (PBA) - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk Toegepaste psychologie (PBA)

26 D

DEPARTEMENT HIEPSO R. De Rudderlaan 6 Tel. 056 23 98 60

GEZONDHEIDSZORG 8500 Kortrijk Fax 056 23 98 80

Ergotherapie (PBA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Communicatiemanagement (PBA) - Commerciële communicatie - Public relations en voorlichting Journalistiek (PBA) Office management (PBA) - Management assistant - Medisch management assistant - Zakelijk vertalen en tolken Toerisme en recreatiemanagement (PBA)

SOCIAAL-AGOGISCH WERK Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijke advisering - Maatschappelijk werk - Sociaal-cultureel werk

26 E

27 - KHBO

27 A

DEPARTEMENT PIH Gr. Karel De Goedelaan 5 8500 Kortrijk Tel. 056 24 12 11 Fax 056 24 12 24

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Multimedia en communicatietechnologie (PBA) - Industrieel productontwerpen - Multimedia en communicatietechnologie Industriële wetenschappen (ABA + MA) chemie Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektronica-ICT - ICT - Multimedia en informatietechnologie - Ontwerptechnieken Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektromechanica Industriële wetenschappen (ABA + MA) industrieel ontwerpen Industriële wetenschappen (ABA + MA) milieukunde Industriële wetenschappen (MA) biochemie Industriële wetenschappen (MA) elektrotechniek - Automatisering - Elektrotechniek

Katholieke Hogeschool Brugge - Oostende Oostmeers 27 8000 Brugge Tel. 050 47 18 00 Fax 050 47 18 10 www.khbo.be info@khbo.be CAMPUS SINT-ANDREAS BRUGGE DEPARTEMENT LERARENOPLEIDING Garenmarkt 8 8000 Brugge Tel. 050 47 09 70 Fax 050 47 09 77

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Mechanica-elektriciteit - Plastische opvoeding

27 B

CAMPUS SINT-MICHIEL BRUGGE DEPARTEMENT GEZONDHEIDSZORG, HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Spoorwegstraat 12 8200 Brugge Tel. 050 40 51 20 Fax 050 40 51 30

GEZONDHEIDSZORG Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) - Medische laboratoriumtechnologie Ergotherapie (PBA) Logopedie en audiologie (PBA) - Audiologie - Logopedie Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Voedings- en dieetkunde (PBA) Vroedkunde (PBA) Kinesitherapie (ABA + MA)

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy - Recht Hotelmanagement (PBA) Office management (PBA) - Business translator - Management assistant Toerisme en recreatiemanagement (PBA) - Reisbureau - Toeristische diensten en evenementen - Touroperator

27 C

28 - KATHO

28 A

CAMPUS OOSTENDE DEPARTEMENT INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Zeedijk 101 8400 Oostende Tel. 059 56 90 00 Fax 059 56 90 01

INDUSTRIËLE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Chemie (PBA) - Chemische laboratoriumtechnologie - Milieuzorg Elektromechanica (PBA) - Automatisering - Elektromechanica Elektronica-ICT (PBA) - Elektronica - Informatie- en communicatietechnologie Luchtvaart (PBA) - Aspirant-lijnpiloot - Luchtvaarttechnologie Industriële wetenschappen (ABA + MA) bouwkunde Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektromechanica Industriële wetenschappen (ABA + MA) elektronica – ICT Industriële wetenschappen (ABA + MA) kunststofverwerking Industriële wetenschappen (MA) elektrotechniek Industriële wetenschappen (MA) landmeten

Katholieke Hogeschool Zuid-West-Vlaanderen KATHO Doorniksesteenweg 145 8500 Kortrijk Tel. 056 26 41 60 Fax 056 26 41 75 www.katho.be info@katho.be DEPARTEMENT HANTAL Doorniksesteenweg 145 8500 Kortrijk Tel. 056 26 41 40 Fax 056 21 58 02

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bedrijfsmanagement (PBA) - Accountancy-communicatie - Accountancy-fiscaliteit - Event- en vrijetijdsmanagement - Financie- en verzekeringswezen - Logistiek management - Marketing-reclame en organisatie - Marketing-sales management Office management (PBA) - Event en communication management - Management assistant

28 B

DEPARTEMENT HIVV Doorniksesteenweg 145 8500 Kortrijk Tel. 056 26 41 10 Fax 056 20 46 89

GEZONDHEIDSZORG

28 C

DEPARTEMENT IPSOC Doorniksesteenweg 145 8500 Kortrijk Tel. 056 26 41 50 Fax 056 21 58 03

SOCIAAL-AGOGISCH WERK

28 D

DEPARTEMENT VHTI Doorniksesteenweg 145 8500 Kortrijk Tel. 056 26 41 20 Fax 056 21 98 67

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE

Verpleegkunde (PBA) - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Sociale verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde Vroedkunde (PBA) Maatschappelijke veiligheid (PBA) Orthopedagogie (PBA) Sociaal werk (PBA) - Maatschappelijk werk - Maatschappelijke advisering - Personeelswerk - Sociaal-cultureel werk Toegepaste psychologie (PBA) - Arbeids-, organisatie- en consumentenpsychologie - Klinische psychologie - Schoolpsychologie en psychopedagogie Toegepaste informatica (PBA) - Informatiemanagement - Toegepaste informatica

INDUSTRIÃ‹LE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Autotechnologie (PBA) Elektromechanica (PBA) - Automatisering - Elektromechanica - Industrial management - Klimatisering Elektronica-ICT (PBA) - Elektronica - Informatie- en communicatietechnologie Elektrotechniek (PBA) Mechanische ontwerpen productietechnologie(PBA) - Kunststofverwerking - Mechanische ontwerpen productietechnologie

28 E

DEPARTEMENT HIVB Wilgenstraat 32 Tel. 051 23 23 30

GEZONDHEIDSZORG 8800 Roeselare Fax 051 22 82 58

Verpleegkunde (PBA) - Geriatrische verpleegkunde - Kinderverpleegkunde - Psychiatrische verpleegkunde - Ziekenhuisverpleegkunde

BIOTECHNIEK Agro- en biotechnologie (PBA) - Agro-industrie - Cel- en genbiotechnologie - Dierenzorg en toegepaste dierkunde - Groenvoorziening - Landbouw - Tuinbouw

28 F

28 G

ONDERWIJS

DEPARTEMENT RENO Sint-Jozefstraat 1 Tel. 050 23 10 30

8820 Torhout Fax 050 23 10 40

DEPARTEMENT PHO Beernegemstraat 10 Tel. 051 40 02 40

8700 Tielt Fax 051 40 89 13

Lager onderwijs (PBA) Secundair onderwijs (PBA) - Algemene vakken - Handel-burotica - Lichamelijke opvoeding

ONDERWIJS Kleuteronderwijs (PBA) Lager onderwijs (PBA)

3. VIERDE

GRAAD

Sint-Norbertusinstituut - Studierichting Verpleegkunde Lokkaardstraat 6 Tel. 03 238 43 73 www.sint-norbertus.be

Instituut Sint-Maria Sint-Willibrordusstraat 39 Tel. 03 235 37 35 www.instituutsintmaria.be

2300 Turnhout Fax 014 47 13 22

Sint-Aloysiusinstituut voor Verpleegkunde Kolveniersvest 24 Tel. 03 480 17 66 www.sal.be

2140 Antwerpen - Borgerhout Fax 03 236 91 07

Instituut voor Verpleegkunde Sint-Elisabeth Herentalsstraat 70 Tel. 014 47 13 20 www.hivset.be

2060 Antwerpen Fax 03 217 71 18

Instituut Maris Stella - Sint-Agnes Turnhoutsebaan 226 Tel. 03 236 91 07

2060 Antwerpen Fax 03 235 62 06

Stedelijk Instituut voor Technisch Onderwijs Nr.7 Lange Beeldekensstraat 267 Tel. 03 217 71 16

2018 Antwerpen Fax 03 238 53 97

2500 Lier Fax 03 491 97 90

Sint-Norbertusinstituut voor Verpleegkunde Rooienberg 23 2570 Duffel Tel. 015 30 38 58 Fax 015 30 38 95 sint-norbertus-duffel.telenet.be

Instituut van de Ursulinen Hoogstraat 35 Tel. 015 42 35 42

37 A 38

Koninklijk Technisch Atheneum - Paramedisch Instituut Augustijnenstraat 92 2800 Mechelen Tel. 015 29 01 36 Fax 015 20 63 18 users.pandora.be/paramedischinstituut/ KONINKLIJK TECHNISCH ATHENEUM - PARAMEDISCH INSTITUUT Laarbeeklaan 121 1090 Brussel - Jette Tel. 015 29 01 36 Fax 015 20 63 18

Sint-Guido Instituut Dapperheidsplein 14a Bus 3 Tel. 02 520 86 30 bop.vgc.be/scholen/stguido/

1070 Anderlecht Fax 02 520 86 30

Sint-Franciscusinstituut voor Verpleegkunde Naamsestraat 105 Tel. 016 23 07 66 www.stfran.be

2800 Mechelen Fax 015 42 35 43

3000 Leuven Fax 016 20 67 16

Provinciale Secundaire School Afdeling Verpleegkunde 3500 Hasselt Fax 011 22 62 14

Kunstlaan 1 Tel. 011 26 05 10 www.pivh.be

Vrij Technisch Instituut - Afdeling Verpleegkunde Salvatorstraat 20 Tel. 011 24 62 40 vti-hasselt.telenet.be

3500 Hasselt Fax 011 32 62 64

Regina Mundi Verpleegopleiding Weg Naar As 62 3600 Genk Tel. 089 35 69 25 Fax 089 30 54 47 verpleegopleiding-genk.com

Sint-Geertruidisinstituut Campus Maria Middelares Kortrijksesteenweg 1024 Tel. 09 222 37 82 www.sint-geertruid.be

44 A

44 B 44 C 45

Instituut voor Verpleegkunde Sint-Vincentius Molenaarsstraat 22 9000 Gent Tel. 09 235 82 40 Fax 09 235 82 41 www.vincentius.zvl.org INSTITUUT VOOR VERPLEEGKUNDE Sint-Vincentius Jozef Guislainstraat 43 9000 Gent Tel. 09 216 35 50 Fax 09 216 35 51 INSTITUUT VOOR VERPLEEGKUNDE SINT-VINCENTIUS Sint-Walburgastraat 9 9700 Oudenaarde Tel. 055 31 13 94 Fax 055 30 12 57 INSTITUUT VOOR VERPLEEGKUNDE SINT-VINCENTIUS Moeie 18 9900 Eeklo Tel. 09 341 82 29 Fax 09 341 82 14

Technisch Instituut Sint-Carolus - Afdeling Verpleging Hospitaalstraat 23 Tel. 03 776 43 48 come.to/sint-carolus

48 A 48 B

9300 Aalst Fax 053 78 23 57

Technisch Instituut Heilige Familie Oude Zak 38 Tel. 050 44 59 59 www.tihf.be

9100 Sint-Niklaas Fax 03 766 34 62

Sint-Augustinusinstituut voor Verpleegkunde Leopoldlaan 9 Tel. 053 70 33 79

9000 Gent Fax 09 220 68 61

8000 Brugge Fax 050 44 59 58

Hogere Beroepsopleiding voor Verpleegkunde Koning Albert I-laan 6 8200 Brugge Sint-Michiels Tel. 050 39 06 07 Fax 050 38 75 86 www.hbov.be HOGERE BEROEPSOPLEIDING VOOR VERPLEEGKUNDE Zonnekemeers 18 8000 Brugge Tel. 050 34 75 89 Fax 050 34 75 89 HOGERE BEROEPSOPLEIDING VOOR VERPLEEGKUNDE FrÃ¨re Orbanstraat 147 8400 Oostende Tel. 059 80 17 57 Fax 059 80 17 57

KTA Vesalius Instituut Oostende Leffingestraat 1 8400 Oostende Tel. 059-70 68 70 Fax 059-70 99 72 www.schoolweb.argo.be/kta/oostende/vesaliusinstituut

49 A 49 B 50

KTA VESALIUS INSTITUUT Keramiekstraat 80 Tel. 09 222 40 15 KTA VESALIUS INSTITUUT Ninovestraat 161 Tel. 055 23 53 92

52 A

8500 Kortrijk Fax 056 20 46 89

Instituut voor Verpleegkunde Ic-dien Westlaan 99 8800 Tel. 051 20 73 54 www.icdien.be

9600 Ronse Fax 055 23 53 99

Sint-Niklaasinstituut 4de Graad Verpleegkunde Doorniksesteenweg 145 Tel. 056 26 41 10 www.katho.be

9000 Gent Fax 09 222 40 15

Roeselare Fax 051 24 70 45

Instituut voor Verpleegkunde Aleydis Vijfseweg 2 8790 Waregem Tel. 056 60 24 68 Fax. 056 60 81 71 www.aleydis.be INSTITUUT VOOR VERPLEEGKUNDE ALEYDIS Grote Hulststraat 55 8700 Tielt Tel. 051 40 27 65 Fax. 051 40 82 10

4. UNIFORMBEROEPEN 53

53 A 53 B 53 C 53 D 53 E 53 F 54

54 A 54 B 54 C 54 D 54 E

54 F

Defensie Informatie- en inschrijvingsbureaus defensiehuizen Everestraat 1 Kwartier Koningin Elisabeth 5 1140 Brussel Gratis nummer: 0800 14936 www.mil.be Oudaan 15, Winkel 3 2000 Antwerpen Tel. 03 231 24 20 Oud Korenhuis 27 1000 Brussel Tel. 02 502 65 04 Bondgenotenlaan 175 3000 Leuven Tel. 016 70 10 60 Guffenslaan 42 3500 Hasselt Tel. 011 27 47 55 Voskenslaan 228 9000 Gent Tel. 09 222 62 61 Kraanplein 1 8000 Brugge Tel. 050 47 67 23

Politie Directie van de rekrutering en van de selectie Fritz Toussaintstraat 47 1050 Brussel Gratis nummer: 0800 99 404 www.jobpol.be Politie Opleidings-, Trainings- en Vormingscentrum Antwerpen Noorderlaan 500 2030 Antwerpen Tel. 03 544 43 33 Fax 03 544 43 70 Gewestelijke en Intercommunale Politieschool Glibertstraat 1 1030 Brussel Tel. 02 201 16 16 Fax 02 201 14 58 Trainings- en Opleidingscentrum voor Politie Poverstraat 40 1731 Relegem Tel. 02 456 89 20 Fax 02 456 89 21 Provincie Limburg Opleiding en Training M. Habetslaan 7 3600 Genk Tel. 089 38 42 12 Fax 089 38 69 77 Oost-Vlaamse Politieacademie Sprendonkstraat 5 9042 Mendonk Tel. 09 345 69 64 Fax 09 342 82 09 West-Vlaamse Politieschool K. Leopold II- laan 41 8200 Brugge Tel. 050 40 45 40 Fax 050 39 38 79

5. SYNTRA-OPLEIDINGEN 55 55 A 55 B 55 C 55 D 55 E 56 56 A 57 57 A 57 B 57 C 57 D 57 E 58 58 A 58 B 58 C 58 D 59 59 A 59 B 59 C 59 D 59 E

www.syntra-ab.be Lange Leemstraat 133–137 2018 Antwerpen Tel. 03 230 20 72 Fax 03 281 03 41 Zegelstraat 28 2140 Borgerhout Tel. 03 236 18 47 Fax 03 235 65 20 Kempenlaan 36 2300 Turnhout Tel. 014 41 40 21 Fax 014-42 09 04 Industriepark Noord – Oude Baan 2 2800 Mechelen Tel. 015 29 39 80 Fax 015 29 39 81 Geldenaaksebaan 327 3001 Heverlee Tel. 016 40 02 78 Fax 016 40 03 17

SYNTRA Brussel www.syntrabrussel.be Stallestraat 292 Tel. 02 331 68 01

1180 Brussel Fax 02 331 68 04

SYNTRA Midden-Vlaanderen www.syntra-mvl.be Assesteenweg 41 Tel. 02 452 63 72 Autoweg Zuid 3 Tel. 09 222 85 81 Hogekouter 1 Tel. 03 760 08 20 Wijngaardveld 9 Tel. 053 70 40 60 De Bruwaan 1 Tel. 055 33 10 20

1730 Asse-Mollem Fax 02 452 85 79 9051 Afsnee (Gent) Fax 09 220 43 29 9100 Sint-Niklaas Fax 03 760 08 30 9300 Aalst Fax 053 78 17 25 9700 Oudenaarde Fax 055 33 10 29

SYNTRA Limburg www.syntra-limburg.be Gouverneur Verwilghensingel 40 3500 Hasselt Tel. 011 30 32 32 Fax 011 22 98 69 Kerkstraat 1 3600 Genk Tel. 089 35 46 16 Fax 089 35 30 42 Overhaemlaan 11 3700 Tongeren Tel. 012 23 47 60 Fax 012 23 54 28 Hoekstraat 50 3910 Neerpelt Tel. 011 64 26 63 Fax 011 64 60 12

SYNTRA West www.syntrawest.be Spoorwegstraat 14 Tel. 050 40 30 60 Gen. Jungbluthlaan 2 Tel. 059 56 43 50 Doorniksesteenweg 220 Tel. 056 26 02 00 Sint-Idesbaldusstraat 2 Tel. 058 62 28 00 Oostnieuwkerkesteenweg 111 Tel. 051 26 87 50 Ter Waarde 2 Tel. 057 35 29 00

8200 Sint-Michiels Fax 050 40 30 61 8400 Oostende Fax 059 56 43 59 8500 Kortrijk Fax 056 22 81 07 8630 Veurne Fax 056 62 28 09 8800 Roeselare Fax 051 26 87 59 8900 Ieper Fax 057 35 29 09

59 F

SYNTRA Antwerpen en Vlaams-Brabant

Deel 3 Helpfiles EnkeletipsvoorjestartEnkeletipsvoorje HANDIGE HULP: DE CENTRA VOOR LEERLINGENBEGELEIDING Een overzicht van de CLB en vestigingsplaatsen met vakantiepermanentie

Gemeenschapsonderwijs ANTWERPEN 2220 Heist-op-den-Berg 2300 Turnhout 2500 Lier 2600 Antwerpen 2800 Mechelen

Fr. Coeckelbergstraat 15 Waterheidestraat 19 Berlaarsestraat 29 Berchemstadionstraat 1 Zandpoortvest 9

015 24 14 49 014 41 33 30 03 480 17 81 03 232 23 82 015 29 12 17

2800 Mechelen 2850 Boom 2930 Brasschaat 3140 Keerbergen

Augustijnenstraat 82 Beukenlaan 54 Van Hemelrycklei 81 Vlieghavenlaan 1

015 45 32 32 03 888 24 21 03 651 79 11 015 51 22 49

Dieleghemsesteenweg 24-26 Willamekaai 19 Ridderstraat 7-9

02 479 25 05

3000 Leuven

Redingenstraat 86

016 22 81 95

02 356 38 58 02 251 44 25

3010 Kessel-Lo 3300 Tienen

Jeugdplein 23 Oude Vestenstraat 14

016 25 78 02 016 81 58 18

Luikersteenweg 56 Vildersstraat 2 Sint-Margrietstraat 13 Weg naar As 199 A

011 22 17 38 011 21 02 69 011 45 62 70 089 35 50 61

3620 Lanaken 3700 Tongeren 3800 Sint-Truiden

Koning Albertlaan 58 Sacramentstraat 70 Breendonkstraat 21A

089 71 43 10 012 23 12 39 011 68 28 91

Voskenslaan 262 Voskenslaan 145 Schoonmeersstraat 26 Kortrijksesteenweg 32 Groenestaakstraat 45 Adolf Baeyensstraat 125 Ooievaarsnest 1 Dr. A. Verdurmenstraat 2 Kallobaan 174 Theo De Deckerlaan 2 Grote Markt 25 Schoolstraat 32

09 243 79 70 09 221 23 22 09 242 48 63 09 222 74 11 09 227 84 11 09 228 14 45 09 230 10 60 03 776 37 98 03 775 99 40 03 771 10 87 052 21 54 33 09 348 15 82

9220 Hamme 9230 Wetteren 9300 Aalst 9470 Denderleeuw 9500 Geraardsbergen 9600 Ronse 9620 Zottegem 9700 Oudenaarde 9800 Deinze 9820 Merelbeke 9900 Eeklo 9940 Evergem

Zouavenstraat z.n Noordlaan z.n Zonnestraat 25 Steenveldlaan 32 Kattestraat 5 IJzerstraat 10 Meerlaan 25 Eindrieskaai 11 Tolpoortstraat 68 Zwijnaardsesteenweg 6 Eikelstraat 42 Hofbilkstraat 21

052 47 94 06 09 369 02 70 053 60 32 80 053 66 91 26 054 41 12 84 055 21 30 78 09 360 14 15 055 33 74 70 09 386 29 37 09 230 83 69 09 377 36 93 09 253 81 34

8000 Brugge

Klaverstraat 49

050 44 50 10

8600 Diksmuide

051 51 92 00

8400 Oostende 8500 Kortrijk 8500 Kortrijk 8580 Avelgem

Hennepstraat 53 Burg. Nolfstraat 11-13 F. de Bethunelaan 4a Sint-Jansstraat 8

059 70 21 00 056 22 56 61 056 20 23 14 056 64 48 50

8630 Veurne 8800 Roeselare 8900 Ieper 8930 Menen

Kaaskerkestraat 22 Bus 2 Smissestraat 10 H. Verrieststraat 36 Minneplein 42 Stationsstraat 43

VLAAMS BRABANT EN BRUSSEL 1090 Jette 1500 Halle 1800 Vilvoorde

LIMBURG 3500 Hasselt 3500 Hasselt 3582 Beringen 3600 Genk

OOST-VLAANDEREN 9000 Gent 9000 Gent 9000 Gent 9000 Gent 9030 Mariakerke 9040 Sint-Amandsberg 9050 Gentbrugge 9100 Sint-Niklaas 9120 Beveren 9140 Temse 9200 Dendermonde 9160 Lokeren

WEST-VLAANDEREN 058 31 10 75 051 22 64 54 057 20 08 95 056 51 28 55

Dit deel bevat alle informatie om je studiekeuze verder voor te bereiden.

estartEnkeletipsvoorjestartEnkeletips Gesubsidieerd Officieel Onderwijs 1082 Sint-Aghatha-Berchem (Brussel) 2000 Antwerpen 2018 Antwerpen 3500 Hasselt 9000 Gent

CLB Vlaamse Gemeenschapscommissie CLB Antwerpen Provinciaal CLB Antwerpen Provinciaal CLB Limburg Interstedelijk CLB Gent

Technologiestraat 1 Lange Gasthuisstraat 24 Markgravelei 86 Stadsomvaart 9 Jubileumlaan 215 – 2e verd.

02 482 05 72 03 206 13 11 03 241 05 00 011 23 07 20 09 235 09 00

014 33 76 20 014 58 85 34 03 480 80 18

Gesubsidieerd Vrij Onderwijs ANTWERPEN 2020 Antwerpen 2050 Antwerpen 2100 Deurne

Boomsesteenweg 265 Louis Frarynlaan 77 Hallershofstraat 7

03 216 29 38 03 219 13 04 03 637 50 60

2400 Mol 2440 Geel 2500 Lier

2110 Wijnegem 2170 Merksem 2180 Ekeren 2200 Herentals 2220 Heist-op-den-Berg 2260 Westerlo 2290 Vorselaar 2300 Turnhout 2320 Hoogstraten

Kerkhofstraat 29 Gagelveldenstraat 54 Markt 3 Hellekensstraat 2 Fr. Coeckelbergstraat 4 de Merodedreef 106 Mgr. Donchelei 9 Begijnenstraat 50 Gr. Elisabethlaan 2

03 353 93 91 03 640 38 90 03 542 21 55 014 21 59 01 015 24 81 10 014 54 57 36 014 50 74 00 014 47 27 60 03 314 39 70

2550 Kontich 2600 Berchem 2640 Mortsel 2640 Mortsel 2800 Mechelen 2830 Willebroek 2910 Essen 2930 Brasschaat 2980 Zoersel

Edmond Van Hoofstraat 8 Stationsstraat 160 Fl. Van Cauwenberghstraat 13 Holle Weg 9 Lysenstraat 36 Heilig Kruisstraat 15 Edegemsestraat 36 Vijfhoek 1 bus A Overwinningsstraat 15 Kerkeneind 1 bus 4 De Zwaan 28 Bethaniënlei 2

Dinantstraat 39 E. Demolderlaan 1/1 Ninoofsesteenweg 339 De Geneffestraat 12

02 512 30 05 02 216 57 24 02 411 97 14 02 411 44 75

1800 Vilvoorde 3000 Leuven 3001 Heverlee 3150 Haacht

Gendarmeriestraat 63 Minderbroedersstraat 23 Naamsesteenweg 355 Werchtersesteenweg 46

02 251 15 55 016 31 46 00 016 39 90 00 016 60 21 86

Steenweg naar Ninove 7 Weerstanderslaan 40 Weversstraat 1 A

02 356 55 23 02 569 61 72 02 452 79 95

3200 Aarschot 3290 Diest 3300 Tienen

Bekaflaan 63 Mariëndaalstraat 35 Veldbornstraat 18

016 56 72 39 013 31 27 29 016 81 31 05

Kempische Steenweg 404 Saviostraat 39

011 37 94 90 011 52 52 05

3700 Tongeren 3740 Bilzen

Dirikenlaan 4 Tweevoetjesweg 2

012 39 83 40 089 51 07 90

Zoutbrugstraat 5 Kerkenblookstraat 7 Sint-Catharinastraat 8 Zevenbonderstraat 80 Deken Bernardstraat 4 Vossenbergstraat 12

013 55 46 56 011 42 29 96 011 45 63 10 089 56 93 20 089 77 97 30 089 36 57 80

3800 Sint Truiden 3910 Neerpelt 3920 Lommel 3960 Bree 3980 Tessenderlo 3990 Peer

Luikersteenweg 7 bus 1 Sooi Willemsplein 3 Einde 67 Grauwe Torenwal 11 Stationstraat 77 Nieuwstraat 19 bus 1

011 58 62 10 011 80 59 00 011 54 07 62 089 46 97 30 013 66 87 83 011 61 13 44

03 458 58 58 03 285 34 50 03 443 90 20 03 443 90 20 015 41 89 11 03 886 76 04 03 667 28 28 03 651 88 85 03 380 38 00

VLAAMS BRABANT EN BRUSSEL 1000 Brussel 1030 Schaarbeek 1070 Anderlecht 1080 Sint-JansMolenbeek 1500 Halle 1700 Dilbeek 1730 Asse

LIMBURG

3500 Hasselt 3530 Houthalen-Hechteren 3540 Herk-de-Stad 3550 Heusden 3580 Beringen 3600 Genk 3630 Maasmechelen 3680 Maaseik

OOST-VLAANDEREN 9000 Gent 9000 Gent 9040 Sint-Amandsberg 9100 Sint-Niklaas 9120 Beveren 9160 Lokeren 9200 Dendermonde 9220 Hamme 9230 Wetteren

Marialand 29 Holstraat 95 Halvemaanstraat 96 Ankerstraat 63 Ciamberlanidreef 250 Grote Kaai 7 bus 2 Dijkstraat 43 Kaaiplein 29 Hoenderstraat 53 bus 1

09 266 16 60 09 269 89 00 09 218 98 10 03 780 66 30 03 755 58 69 09 348 25 62 052 21 52 54 052 47 74 62 09 369 22 21

9300 Aalst 9308 Gijzegem 9400 Ninove 9500 Geraardsbergen 9600 Ronse 9620 Zottegem 9700 Oudenaarde 9800 Deinze 9900 Eeklo

Langestraat 12 Stationsstraat 49 Kluisweg 13 Vierwindenstraat 1 A Abeelstraat 35 Kastanjelaan 8 Burgscheldestraat 7 Kattestraat 22 Visstraat 14

053 78 85 10 053 78 68 08 054 33 90 19 054 41 17 75 055 23 71 11 09 361 14 01 055 31 38 62 09 381 06 80 09 376 70 50

Sint-Maartensbilk 2 Astridlaan 35 FrĂ¨re Orbanstraat 145 Ieperstraat 27 Kasteelstraat 29 Deerlijkstraat 133 Vismarkt 5 Oude Beestenmarkt 6

050 44 02 20 050 41 84 22 059 50 68 01 059 80 31 82 056 24 09 11 056 75 50 73 051 50 02 63 058 31 52 27

8700 Tielt 8790 Waregem 8800 Roeselare 8820 Torhout 8870 Izegem 8900 Ieper 8930 Menen 8970 Poperinge

Grote Hulststraat 55 Zuiderlaan 42 Kattenstraat 65 Papebrugstraat 8 Meensestraat 171 Bukkersstraat 38 Oude Leielaan 83 A Rekhof 22

051 42 66 42 056 60 23 93 051 25 98 50 050 23 15 17 051 30 13 61 057 21 60 48 056 23 72 50 057 33 43 28

WEST-VLAANDEREN

8000 Brugge 8370 Blankenberge 8400 Oostende 8400 Oostende 8500 Kortrijk 8550 Zwevegem 8600 Diksmuide 8630 Veurne

VOOR WIE DIEPER WIL GRAVEN UITGEBREIDE INFORMATIE PUBLICATIES VAN DE VRIJE CLB-KOEPEL Hoger Onderwijs in Vlaanderen is een boek waarin alle opleidingen van het hoger onderwijs uitvoerig worden besproken: toelatingsvoorwaarden, studieduur, studie-inhoud, beroepsbeschrijving, uitwegen en scholen. Een uitgebreid trefwoordenregister vergemakkelijkt het opzoeken. Kostprijs € 13,63 (verzendingskosten inbegrepen).

PUBLICATIES VAN HET PERMANENT ONDERSTEUNINGSCENTRUM VOOR DE CLB’S VAN HET GEMEENSCHAPSONDERWIJS Onderwijsgids (cd-rom) De “Onderwijsgids” is een computerprogramma dat op een eenvoudige, snelle en accurate wijze informatie geeft over het onderwijs- en opleidingsaanbod in Vlaanderen.

Zevende jaren secundair onderwijs

Alle door het departement Onderwijs erkende opleidingen zijn erin opgenomen, evenals de opleidingen georganiseerd door de VDAB en het VIZO. Alle gegevens worden regelmatig geactualiseerd.

is een brochure waarin de zevende specialisatiejaren na TSO, KSO en BSO uitvoerig worden besproken: toelatingsvoorwaarden, studie-inhoud, scholen.

De structuur en de Windows-functies maken het programma zo gebruiksvriendelijk dat het ook door niet-onderwijs-kenners gemakkelijk gebruikt kan worden.

Kostprijs € 6,02 (verzendingskosten inbegrepen).

De Onderwijsgids kan geraadpleegd worden in elk CLB van het Gemeenschapsonderwijs. Informatie over hoe je het programma kan aanschaffen, vind je op de website van het Permanent Ondersteuningscentrum: www.gemeenschapsonderwijs.be/poc

Studeren in buitenland (cd-rom) Deze cd-rom vervangt de brochurereeks “Studeren in Europa”. Volgende delen komen aan bod: inleiding over het land, de onderwijswetgeving, de structuur van het onderwijs, de studie- en beroepskeuzebegeleiding, studeren en verblijven. Daarna worden een aantal begripsomschrijvingen, een bibliografielijst en een aantal nuttige adressen gegeven. Kostprijs € 38,85 (verzendingskosten inbegrepen).

Verruim je horizon (cd-rom) Met het programma “Verruim je horizon” kan je op eigen houtje basisinformatie raadplegen, zowel over de verschillende vormen van hoger onderwijs en aanverwanten, als over de 7de specialisatiejaren en de vierde graad beroepsonderwijs. Het programma werkt als een website en draait onder een webbrowser zoals Netscape of Explorer. De informatie is zeer gebruiksvriendelijk bereikbaar vanuit verschillende invalshoeken: alfabetisch, naar onderwijsstructuren, vanuit belangstellingsdomeinen en vanuit schoolvakken. Het programma verwijst naar de informatiemappen van de uniforme infotheek die in een aantal vrije CLB’s beschikbaar zijn. Verschijnt in de loop van het schooljaar 2004 -2005. De publicaties zijn verkrijgbaar door overschrijving van het respectieve bedrag op rekeningnummer 778-5906998-44 van VCLB Service cvba, Ninoofsesteenweg 339 te 1070 Brussel, met vermelding van de titel van de uitgave.

Labyrint - werkboek In zijn historische betekenis staat het labyrint symbool voor het doordringen tot de kern der dingen. Voor jongeren van de derde graad secundair onderwijs die voor een belangrijke studie- en beroepskeuze staan is het noodzakelijk om naar de kern van de zaak te gaan, willen zij tot een doordachte keuze komen. Het werkboek helpt je om je een duidelijker beeld te vormen van je vaardigheden, je belangstelling en je waarden. Hierdoor kan je je beter situeren in de complexe wereld van studie- en beroepsmogelijkheden en krijg je inzicht in aspecten die van belang zijn om zelfstandig tot een verantwoorde beslissing te komen, om zelf je leven richting te geven. Het DOE-boek sluit ook aan bij het beroepenwoordenboek. VORMINGSCENTRUM CLB’s van het GO - ISBN 90-5350-581-4, 96 blz., € 8,60. Leuven, Garant.

Beroepenwoordenboek Het beroepenwoordenboek geeft een overzicht van een negenhonderdtal beroepen en vermeldt meer dan duizend beroepsnamen. Van elk beroep wordt een korte definitie gegeven en wordt vermeld welk niveau nodig of wenselijk is om in dat beroep goed te functioneren. Bij alle beroepen staat ook een code die een verband legt met aangewezen persoonlijkheidskenmerken. Een andere code verwijst naar verwante beroepen die tot dezelfde sector behoren. Een verwijzingssysteem legt verbanden tussen beroepen en helpt je de structuur van de beroepenwereld te doorgronden. Het beroepenwoordenboek helpt je bij het uitbouwen van je eigen levensstijl, meer bepaald bij het kiezen van de plaats die jij hierin wil geven aan beroepsactiviteiten en aan studies die daartoe kunnen leiden. Het sluit aan bij het Labyrint-werkboek.

VORMINGSCENTRUM CLB’s van het GO. - tweede volledig herwerkte druk, ISBN 90-5350-781-7, XIV+82 blz, € 7,30 Leuven, Garant, 1999.

BAMA-OPLEIDINGEN VAN A TOT Z

Accountancy (MA) (zie Handelswetenschappen) 15 Accountancy (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Accountancy en revisoraat (MA) 20 Accountancy-communicatie (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Accountancy-fiscaliteit – marketing (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Accountancy-fiscaliteit – rechtspraktijk (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Accountancy-fiscaliteit (ABA + MA) (zie Handelswetenschappen) 15 Accountancy-fiscaliteit (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Afrikaanse talen en culturen (ABA + MA) 19 Agogische wetenschappen (ABA + MA) 21 Agro- en biotechnologie (PBA) 6 Agro-industrie (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) 6 Algemeen management (ABA) (zie Handelswetenschappen) 15 Algemene economie (MA) 20 Animatie (ABA + MA) (zie Audiovisuele kunsten) 13 Animatiefilm (ABA + MA) (zie Audiovisuele kunsten) 13 Applicatieontwikkeling (PBA) (zie Toegepaste informatica) 8 Applied statistics (MA) 23 Aquaculture (MA) 22 Arabistiek en Islamkunde (ABA + MA) (zie Taal- en regiostudies) 19 Arbeids-, organisatiepsychologie (PBA) (zie Toegepaste psychologie)11 Arbeids-, organisatie- en consumentenpsychologie (PBA) (zie Toegepaste psychologie) 11 Arbeidsorganisatie en gezondheid (ABA + MA) 15 Archeologie (ABA + MA) 19 Architectuur (ABA + MA) 13 Architectuur (ABA + MA) (zie Ingenieurswetenschappen) 23 Architectuur-assistentie (PBA) 5 Aspirant – lijnpiloot (PBA) (zie Luchtvaart) 10 Assistentie audiovisueel (PBA) (zie Audiovisuele technieken: assistentie) 9 Audiologie (PBA) (zie Logopedie en audiologie) 6 Audiovisuele kunsten (ABA + MA) 13 Audiovisuele technieken : assistentie (PBA) 9 Audiovisuele technieken : beeld-geluid-montage (PBA) 9 Audiovisuele technieken : film, tv en video (PBA) 9 Audiovisuele technieken : fotografie (PBA) 9 Auto-elektronica (PBA) (zie Autotechnologie) 9 Automatisering (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen elektromechanica) 16 Automatisering (MA) (zie Industriële wetenschappen elektrotechniek) 17 Automatisering (PBA) (zie Elektromechanica) 9 Automobielmanagement (PBA) (zie Autotechnologie) 9 Automotive engineering (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen elektromechanica) 16 Automotive engineering (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen elektronica-ICT) 16

Autotechnologie (PBA) 9 Bedrijfsautomatisering (PBA) (zie Elektromechanica) 9 Bedrijfsbeleid (MA) 15 Bedrijfscommunicatie (MA) 15,19 Bedrijfseconomie (MA) 20 Bedrijfseconomische informatica (MA) (zie Handelswetenschappen) 15 Bedrijfskunde (MA) 20 Bedrijfskundige systeemtechnieken en operationeel onderzoek (MA) (zie Ingenieurswetenschappen) 23 Bedrijfsmanagement (MA) (zie Handelswetenschappen) 15 Bedrijfsmanagement (PBA) 7 Bedrijfsmechanisatie (PBA) (zie Elektromechanica) 9 Bedrijfsvertaler (PBA) (zie Office management) 8 Bedrijfsvertaler en –tolk (PBA) (zie Office management) 8 Bedrijfsvoertuigen (PBA) (zie Autotechnologie) 9 Beeld (PBA) (zie Audiovisuele technieken: beeld-geluid-montage) 9 Beeldende kunsten (ABA + MA) 13 Beeldende vormgeving (PBA) 5 Beeldhouwen (ABA) (zie Beeldende kunsten) 14 Beeldhouwen/ruimtelijke kunst (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) 14 Beeldhouwkunst (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) 14 Beleidseconomie (MA) 20 Bestuurskunde en publiek management (ABA + MA) 15 Biochemie (ABA + MA) 23 Biochemie (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen chemie) 16 Biochemie (PBA) (zie Chemie) 9 Biochemie en biotechnologie (ABA + MA) 23 Biochemie en voedingsanalyse (PBA) (zie Chemie) 9 Biochemische onderzoekstechnieken (PBA) (zie Chemie) 9 Bio-esthetiek en haartooi (PBA) (zie Secundair onderwijs) 11 Bio-informatica (MA) 22 Bio-ingenieurswetenschappen (ABA) 22 Biologie (ABA + MA) 23 Biomedische ingenieurstechnieken (MA) (zie Ingenieurswetenschappen) 23 Biomedische laboratoriumtechnologie (PBA) 6 Biomedische technologie (MA) (zie Ingenieurswetenschappen) 23 Biomedische wetenschappen (ABA + MA) 21 Biomoleculaire wetenschappen (MA) 23 Biosysteemtechniek (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen) 22 Biotechniek en milieubeheer (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) 6 Biotechnieken – landen tuinbouw (PBA) (zie Secundair onderwijs) 11 Biotechnologie (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) 6 Biowetenschappen (ABA) 15 Bodem- en waterbeheer (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen) 22 Bos- en natuurbeheer (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen) 22 Bouw (PBA) 9 Bouw (PBA) (zie Secundair onderwijs) 11

16 23 11 15 8 22 6 16 23 9 22 9 9 23 9 23 10 8 13 8 22 18 23 14 20 19 20 11 8 6 6 6 6 21 10 18 13 13 10 17 14 22 24 20 21 11 16 9

Elektronica – ICT (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) 16 Elektronica – ICT (PBA) 10 Elektronica (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen elektronica-ICT) 17 Elektronica (PBA) (zie Elektronica – ICT) 10 Elektronica en informatietechnologie (MA) (zie Ingenieurswetenschappen) 23 Elektrotechniek (MA) (zie Industriële wetenschappen) 17 Elektrotechniek (ABA + MA) (zie Ingenieurswetenschappen) 23 Elektrotechniek (PBA) 10 Energie (MA) (zie Ingenieurswetenschappen) 23 Energietechniek (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen elektromechanica) 16 Environmental Sanitation (MA) 22 E-office-events-international (PBA) (zie Office management) 8 Ergotherapie (PBA) 6 EU-studies (MA) 22 Europese cultuur en maatschappij (MA) 19 Europese studies (MA) 19 Event en communication management (PBA) (zie Office management) 8 Event- en vrijetijdsmanagement (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Expeditie, distributie en transport (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Experimenteel atelier (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) 14 Experimentele film (ABA + MA) (zie Audiovisuele kunsten) 13 Facilitair management (PBA) 10 Farmaceutisch-biologische laboratoriumtechnologie (PBA) (zie Biomedische laboratoriumtechnologie) 6 Farmaceutische en biologische technieken (PBA) (zie Biomedische laboratoriumtechnologie) 6 Farmaceutische en biologische technologie (PBA) (zie Biomedische laboratoriumtechnologie) 6 Farmaceutische wetenschappen (ABA) 21 Farmaceutische zorg (MA) 21 Farmacie en biotechnologie (PBA) (zie Biomedische laboratoriumtechnologie) 6 Fictie film (ABA + MA) (zie Audiovisuele kunsten) 13 Film (PBA) (zie Audiovisuele technieken : film, tv en video) 9 Film (ABA + MA) (zie Audiovisuele kunsten) 13 Finance and risk management (ABA + MA) (zie Handelswetenschappen) 15 Financie- en verzekeringswezen – marketing (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Financie- en verzekeringswezen – rechtspraktijk (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Financie- en verzekeringswezen (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Financieel management (MA) (zie Handelswetenschappen) 16 Financiën (ABA + MA) (zie Handelswetenschappen) 16 Financiën en verzekeringen (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Fiscale wetenschappen (MA) (zie Handelswetenschappen) 16 Food Technology (MA) 22 Foto/video (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) 14 Fotografie (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) 14 Fotografie (PBA) (zie Audiovisuele technieken : fotografie) 9 Fotonica (MA) (zie Ingenieurswetenschappen) 23

Bouwkunde (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) Bouwkunde (ABA + MA) (zie Ingenieurswetenschappen) Burotica (PBA) (zie Secundair onderwijs) Business engineering (MA) (zie Handelsingenieur) Business translator (PBA) (zie Office management) Cel- en genbiotechnologie (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen) Cel- en genbiotechnologie (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Chemie (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) Chemie (ABA + MA) Chemie (PBA) Chemie- en bioprocestechnologie (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen) Chemische laboratoriumtechnieken (PBA) (zie Chemie) Chemische laboratoriumtechnologie (PBA) (zie Chemie) Chemische technologie (ABA + MA) (zie Ingenieurswetenschappen) Chemische technologie (PBA) (zie Chemie) Chemische technologie en materiaalkunde (ABA) (zie Ingenieurswetenschappen) Commercieel beleid (PBA) (zie Grafische en digitale media) Commerciële communicatie/Reclame (PBA) (zie Communicatiemanagement) Communicatie- en multimediadesign (ABA + MA) (zie Audiovisuele kunsten) Communicatiemanagement (PBA) Communicatiewetenschappen (ABA + MA) Compositie (ABA + MA) (zie Muziek) Computerwetenschappen (ABA + MA) (zie Ingenieurswetenschappen) Conservatie en restauratie (ABA + MA) Criminologische wetenschappen (ABA + MA) Culturele studies (MA) Cultuurmanagement (MA) Dans (PBA) Datacommunicatie en systeembeheer (PBA) (zie Toegepaste informatica) Dierenartsassistent (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Dierenzorg (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Dierenzorg en dierenmanagement Dierenzorg en toegepaste dierkunde (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Diergeneeskunde (ABA + MA) Digitale vormgeving (PBA) (zie Grafische en digitale media) Directie (ABA + MA) (zie Muziek) Documentaire (ABA + MA) (zie Audiovisuele kunsten) Documentaire film (ABA + MA) (zie Audiovisuele kunsten) Domotica/immotica (PBA) (zie Elektronica – ICT) Drama (ABA + MA) Driedimensionale vormgeving (ABA) (zie Beeldende kunsten) E-communicatiemanagement (MA) Ecological and Marine Management (MA) Economische wetenschappen (ABA + MA) Educatieve studies (MA) Elektriciteit (PBA) (zie Secundair onderwijs) Elektromechanica (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) Elektromechanica (PBA)

Fysica (ABA + MA) Fysica en sterrenkunde (ABA + MA) Gecombineerde media (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) Geestelijke gezondheidszorg (PBA) (zie Verpleegkunde) Geluid (PBA) (zie Audiovisuele technieken : beeld-geluid-montage) Geneeskunde (ABA + MA) Geneesmiddelenontwikkeling (MA) Geografie (ABA + MA) Geografie en geomatica (ABA) Geologie (ABA + MA) Geomatica en landmeetkunde (MA) Geotechniek en mijnbouwkunde (ABA + MA) (zie Ingenieurswetenschappen) Geriatrische verpleegkunde (PBA) (zie Verpleegkunde) Germaanse talen (ABA + MA) (zie Taal- en letterkunde) Geschiedenis (ABA + MA) Geschiedenis van de Oudheid (MA) Geschreven pers (MA) (zie Journalistiek) Glaskunst (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) Godgeleerdheid en godsdienstwetenschappen (ABA + MA) Grafiek (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) Grafiek en illustratie (ABA) (zie Beeldende kunsten) Grafische en digitale media (PBA) Grafische en reclamevormgeving (PBA) (zie Beeldende vormgeving) Grafische en reclamevormgeving (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) Grafische vormgeving (ABA) (zie Beeldende kunsten) Grafische vormgeving en grafiek (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) Grensverleggend ondernemen (GO!) (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) Groen (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Groen- en landschapsmanagement (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Groenmanagement (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Groenvoorziening (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Haartooi (PBA) (zie Secundair onderwijs) Handel – burotica (PBA) (zie Secundair onderwijs) Handelsingenieur (ABA + MA) Handelswetenschappen (ABA + MA) Health care office management (PBA) (zie Office management) Historische instrumenten (ABA + MA) (zie Muziek) Historische taal- en letterkunde (MA) Hotelmanagement (PBA) Hout – bouw (PBA) (zie Secundair onderwijs) Houttechnologie (PBA) Human ecology (MA) Human resources management (MA) (zie Handelswetenschappen) ICT (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen Elektronica-ICT) ICT (MA) (zie Handelsingenieur) ICT-management (PBA) (zie Toegepaste informatica) Illustratie (PBA) (zie Beeldende vormgeving) Illustratieve vormgeving (ABA) (zie Beeldende kunsten) In situ 3/open atelier (ABA) (zie Beeldende kunsten) Industrial management (PBA) (zie Elektromechanica)

24 24 14 6 9 21 21 24 24 24 24 23 7 19 19 19 18 14 20 14 14 10 5 14 14 14 7 6 6 6 6 11 11 15 15 8 18 19 8 11 10 21 16 17 15 8 5 14 14 9

Industrieel ontwerpen (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) 17 Industrieel productontwerpen (PBA) (zie Multimedia en communicatietechnologie) 10 Industriële chemie (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen chemie) 16 Industriële chemie (PBA) (zie Chemie) 9 Industriële informatica (PBA) (zie Elektromechanica) 9 Industriële wetenschappen (ABA) 16 Informatica (ABA + MA) 24 Informatica (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) 17 Informatica management (ABA + MA) (zie Handelswetenschappen) 16 Informaticatechnologie (MA) 24 Informatie- en bibliotheekwetenschappen (MA) 22 Informatie- en communicatietechnologie (PBA) (zie Elektronica – ICT) 10 Informatiemanagement (PBA) (zie Toegepaste informatica) 8 Informatiemanagement en informatiesystemen (PBA) 8 Informatietechnologie (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen elektronica-ICT) 17 Information management (MA) 20 Ingenieurswetenschappen (ABA) 23 Instrumentenbouw (ABA + MA) (zie Muziek) 18 Instrument-zang (ABA + MA) (zie Muziek) 18 Interactief (PBA) (zie Communicatiemanagement) 8 Interieurarchitectuur (ABA + MA) 13 Interieurvormgeving (PBA) 5 Internationaal bedrijfsleven (MA) (zie Handelswetenschappen) 16 Internationaal zakenwezen (MA) (zie Handelswetenschappen) 16 International business communication (PBA) (zie Office management) 8 Internationale betrekkingen (ABA + MA) (zie Handelswetenschappen) 16 Internationale politiek (MA) 22 Japanologie (ABA + MA) (zie Taal- en regiostudies) 19 Jazz (ABA + MA) (zie Muziek) 18 Jazz en lichte muziek (ABA + MA) (zie Muziek) 18 Journalistiek (MA) 18 Journalistiek (PBA) 8 Juweelkunst (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) 14 Juweelontwerpen/zilversmeden (ABA) (zie Beeldende kunsten) 14 Katalytische technologie (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen) 22 Kennistechnologie (ABA + MA) 24 Keramiek (ABA) (zie Beeldende kunsten) 14 Keramiek en glaskunst (ABA) (zie Beeldende kunsten) 14 Kinderverpleegkunde (PBA) (zie Verpleegkunde) 7 Kinesitherapie (ABA + MA) 15 Kinesitherapie (ABA + MA) (zie Revalidatiewetenschappen en -) 21 Klassieke muziek (ABA + MA) (zie Muziek) 18 Klassieke talen (ABA + MA) (zie Taal- en letterkunde) 19 Kleding (PBA) (zie Secundair onderwijs) 11 Kleinkunst (ABA + MA) (zie Drama) 17 Kleuteronderwijs (PBA) 11 Klimatisatie (PBA) (zie Elektromechanica) 9 Klimatisatie en koeltechnieken (PBA) (zie Elektromechanica) 9 Klimatisering (PBA) (zie Elektromechanica) 10

Marketing (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Marketing management (MA) (zie Handelswetenschappen) 16 Marketingcommunicatie (PBA) (zie Communicatiemanagement) 8 Materiaalkunde (ABA + MA) (zie Ingenieurswetenschappen) 23 Mechanica – elektriciteit (PBA) (zie Secundair onderwijs) 11 Mechanische ontwerpen productietechnologie (PBA) 10 Medical management assistant (PBA) (zie Office management) 8 Medisch management assistant (PBA) (zie Office management) 8 Medisch secretariaat (PBA) (zie Office management) 8 Medisch sociaal (PBA) (zie Office management) 8 Medisch sociaal office management (PBA) (zie Office management) 8 Medische beeldvorming (PBA) 6 Medische instrumentatie (PBA) (zie Elektromechanica) 10 Medische laboratoriumtechnologie (PBA) (zie Biomedische laboratoriumtechnologie) 6 Meertalig office management (PBA) (zie Office management) 8 Meertalige communicatie (MA) 18 Meertalige professionele communicatie (MA) 19 Meet- en regeltechniek (PBA) (zie Elektromechanica) 10 Milieuadministratie (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Milieukunde (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) 17 Milieumanagement (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Milieutechnologie (MA) (zie Ingenieurswetenschappen) 23 Milieutechnologie (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen) 22 Milieutechnologie – radiochemie (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) 17 Milieuwetenschappen (MA) 24 Milieuzorg (PBA) 10 Milieuzorg (PBA) (zie Chemie) 9 Mixed media (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) 14 Mode (ABA) (zie Beeldende kunsten) 14 Mode en textiel (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) 14 Moderne geschiedenis (MA) 19 Modetechnologie (PBA) 10 Molecular Biology (MA) 22 Montage (PBA) (zie Audiovisuele technieken: beeld-geluid-montage) 9 Moraalwetenschappen (ABA + MA) 20 Mototechnologie (PBA) (zie Autotechnologie) 9 Multimedia (PBA) (zie Toegepaste informatica) 8 Multimedia en communicatietechnologie (PBA) 10 Multimedia- en computertechnologie (PBA) (zie Elektronica – ICT) 10 Multimedia en informatietechnologie (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) 17 Multimedia en programmeren (PBA) (zie Toegepaste informatica) 8 Multimediaproductie (PBA) (zie Grafische en digitale media) 10 Musical (ABA + MA) (zie Drama) 17 Musicologie (ABA + MA) 19 Muziek (ABA + MA) 18 Muziekpedagogie (ABA + MA) (zie Muziek) 18 Muziektheorie (ABA + MA) (zie Muziek) 18 Muziektheorie en –schriftuur (ABA + MA) (zie Muziek) 18 Muziektherapie (ABA + MA) (zie Muziek) 18

Klinische gezondheidszorg (PBA) (zie Verpleegkunde) 7 Klinische psychologie(PBA) (zie Toegepaste psychologie) 11 KMO en ondernemerschap (MA) (zie Handelswetenschappen) 16 KMO-management (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Kunststofverwerking (PBA) (zie Mechanische ontwerpen productietechnologie) 10 Kunststofverwerking (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) 17 Kunstwetenschappen (ABA + MA) 19 Kunstwetenschappen en archeologie (ABA + MA) 19 Lager onderwijs (PBA) 11 Land- en bosbeheer (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen) 22 Landbouw (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) 6 Landbouw – tuinbouw (PBA) (zie Secundair onderwijs) 11 Landbouw – tuinbouw (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) 6 Landbouwkunde (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen) 22 Landbouwkunde (MA) (zie Biowetenschappen) 15 Landmeten (ABA + MA) (MA) (zie Industriële wetenschappen) 17 Landmeten (PBA) (zie Vastgoed) 10 Landschaps- en tuinarchitectuur (PBA) 5 Landschapsarchitectuur (PBA) (zie Landschaps- en tuinarchitectuur) 5 Landschapsarchitectuur (MA) (zie Stedenbouw) 13 Levensmiddelentechnologie (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen) 22 Levensmiddelenwetenschappen en voeding (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen) 22 Lichamelijke opvoeding (PBA) (zie secundair onderwijs) 11 Lichamelijke opvoeding en bewegingswetenschappen(ABA + MA) 21 Literatuur van de moderniteit (MA) 19 Logistiek (PBA) 10 Logistiek (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Logistiek management (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Logopedie (PBA) (zie Logopedie en audiologie) 6 Logopedie en audiologie (PBA) 6 Logopedische en audiologische wetenschappen (ABA + MA) 21 Luchtvaart (PBA) 10 Luchtvaarttechnologie (PBA) (zie Luchtvaart) 10 Maatschappelijk werk (PBA) (zie Sociaal werk) 11 Maatschappelijke advisering (PBA) (zie Sociaal werk) 11 Maatschappelijke gezondheidszorg (PBA) (zie Verpleegkunde) 7 Maatschappelijke veiligheid (PBA) 11 Makelaardij (PBA) (zie Vastgoed) 10 Management (MA) 20 Management assistant (PBA) (zie Office management) 8 Management en communicatie (MA) 20 Management en informatica (MA) (zie Handelswetenschappen) 16 Marketing – accountancy (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Marketing – bedrijfscommunicatie (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Marketing – rechtspraktijk (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Marketing – reclame en communicatie (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Marketing – sales management (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Marketing – talen (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Marketing (MA) (zie Handelswetenschappen) 16

Muzikale opvoeding (PBA) (zie Secundair onderwijs) Nanowetenschappen en nanotechnologie (MA) Nautische wetenschappen (ABA + MA) Nematology (MA) Netwerkeconomie (PBA) Nucleaire technologie (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) Nucleaire technieken – medisch nucleaire technieken (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) Office management (PBA) Onderhoud (PBA) (zie Elektromechanica) Onderhoudstechnieken (PBA) (zie Elektromechanica) Onderhoudstechnologie (PBA) (zie Elektromechanica) Onderwijskunde (ABA) (MA) On line (PBA) (zie Journalistiek) Ontwerp- en productietechnieken (PBA) (zie Elektromechanica) Ontwerptechnieken (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) Oosterse talen en culturen (ABA + MA) Oost-Europese talen en culturen (ABA + MA) Open atelier (ABA) (zie Beeldende kunsten) Operations management (MA) (zie Handelswetenschappen) Opleidings- en onderwijswetenschappen (ABA + MA) Opmeten (PBA) (zie Vastgoed) Optiek en optometrie (PBA) Orthopedagogie (PBA) Orthopedie (PBA) Oude Nabije Oosten (ABA + MA) (zie Taal- en regiostudies) Overheidsmanagement (MA) Overheidsmanagement en –beleid (MA) Pedagogische wetenschappen (ABA + MA) Pediatrische verpleegkunde (PBA) (zie Verpleegkunde) Personeelswerk (PBA) (zie Sociaal werk) Personenwagens (PBA) (zie Autotechnologie) Physical Land Resources (MA) Plantaardige en dierlijke productie (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Plantaardige en dierlijke productie (MA) (zie Biowetenschappen:Landbouwkunde) Plastische opvoeding (PBA) (zie Secundair onderwijs) Podiumtechnieken (PBA) (zie Audiovisuele technieken: assistentie) Podologie (PBA) Politieke communicatie (MA) Politieke en sociale wetenschappen (ABA + MA) Politieke wetenschappen (ABA + MA) Print (PBA) (zie Journalistiek) Problem analysis (MA) (zie Handelsingenieur) Procesautomatisering (PBA) (zie Elektromechanica) Procestechnieken (PBA) (zie Chemie) Procestechnologie (PBA) (zie Chemie) Producer (ABA + MA) (zie Muziek) Productdesign (ABA + MA) Productieautomatisering (PBA) (zie Elektromechanica) Productieleiding (PBA) (zie Grafische en digitale media)

11 23 17 24 8 17

17 8 10 10 10 21 8 10 17 19 19 14 16 21 10 6 11 6 19 22 22 21 7 11 9 22 6

15 11 9 6 22 22 22 8 15 10 9 9 18 14 10 10

Productontwikkeling (ABA + MA) 18 Protestantse godgeleerdheid (ABA + MA) 20 Psychiatrische verpleegkunde (PBA) (zie Verpleegkunde) 7 Psychologie (ABA + MA) 21 Public relations (PBA) (zie Communicatiemanagement) 8 Public relations en voorlichting (PBA) (zie Communicatiemanagement) 8 Radio (ABA + MA) (zie Audiovisuele kunsten) 13 Radio – tv (PBA) (zie Journalistiek) 8 Radio- en tv-journalistiek (MA) (zie Journalistiek) 18 Recht (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Recht, economie en bedrijfskunde (MA) 20 Rechten (4 leertrajecten 3de jaar) (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Rechten (ABA + MA) 20 Rechtspraktijk (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 7 Reclame (PBA) (zie Communicatiemanagement) 8 Reclamevormgeving (ABA) (zie Beeldende kunsten) 14 Regie (ABA) (zie Drama) 17 Reisbureau (PBA) (zie Toerisme en recreatiemanagement) 9 Restauratie (ABA + MA) (zie Conservatie en restauratie) 14 Revalidatiewetenschappen en kinesitherapie (ABA + MA) 21 Romaanse talen (ABA + MA) (zie Taal- en letterkunde) 19 Ruimtelijke planning (MA) 13,23 Rural Development and Nutrition (MA) 22 Sales en marketing (PBA) (zie Bedrijfsmanagement) 8 Scenario (ABA + MA) (zie Audiovisuele kunsten) 13 Scheepswerktuigkunde (PBA) 10 Scheikunde (MA) (zie Bio-ingenieurswetenschappen) 22 Scheikunde (MA) (zie Ingenieurswetenschappen) 23 Schilderen (ABA) (zie Beeldende kunsten) 14 Schilderkunst (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) 14 Schoolpsychologie en psychopedagogie (PBA) (zie Toegepaste psychologie) 11 Schrijven (ABA + MA) 13,17 Secretariaat-talen (PBA) (zie Office management) 8 Secundair onderwijs (PBA) 11 Sinologie (ABA + MA) (zie Taal- en regiostudies) 19 Slavistiek en Oost-Europakunde (ABA + MA) (zie Taal- en regiostudies) 19 Sociaal werk (PBA) 11 Sociaal werk (MA) 24 Sociaal-cultureel werk (PBA) (zie Sociaal werk) 11 Sociaal-economische wetenschappen (ABA + MA) 22 Sociale en culturele antropologie (MA) 21 Sociale verpleegkunde (PBA) (zie Verpleegkunde) 7 Sociologie (ABA + MA) 22 Spel (ABA) (zie Drama) 17 Statistiek (MA) 24 Stedenbouw (MA) 13 Stedenbouw en ruimtelijke planning (MA) (zie Industriële wetenschappen) 17 Stedenbouwkunde (MA) (zie Stedenbouw) 13 Sterrenkunde (MA) 24

Strategisch management (ABA + MA) (zie Handelswetenschappen) Syndicaal werk en sociaal beleid (PBA) (zie Sociaal werk) Systemen en netwerken (PBA) (zie Toegepaste informatica) Taal- en letterkunde : 2 talen (ABA + MA) Taal- en letterkunde : theater-, film- en literatuurwetenschap (ABA) Taal- en regiostudies : (ABA + MA) Taalkunde (MA) Talen (PBA) (zie Office management) Tandheelkunde (ABA + MA) Technisch-commercieel adviseur (PBA) (zie Elektromechanica) Technisch-technologische opvoeding (PBA) (zie Secundair onderwijs) Tekenen (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) Telecommunicatie (PBA) (zie Elektronica – ICT) Textielontwerpen (ABA) (zie Beeldende kunsten) Textieltechnologie (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) Textieltechnologie (PBA) Textile Engineering (MA) Theaterkostuum (ABA) (zie Beeldende kunsten) Theaterwetenschap (MA) Toegepaste cel- en gentechnologie (MA) (zie Biowetenschappen) Toegepaste computerwetenschappen (MA) (zie Ingenieurswetenschappen) Toegepaste economische wetenschappen (ABA + MA) Toegepaste economische wetenschappen: bedrijfskunde (ABA + MA) Toegepaste economische wetenschappen: economische beleid (ABA + MA) Toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur (ABA + MA) Toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica (ABA + MA) Toegepaste informatica (MA) Toegepaste informatica (PBA) Toegepaste natuurkunde (ABA + MA) (zie Ingenieurswetenschappen) Toegepaste psychologie (PBA) Toegepaste taalkunde (ABA + MA) Toerisme (MA) Toerisme en recreatiemanagement (PBA) Toeristische diensten en evenementen (PBA) (zie Toerisme en recreatiemanagement) Tolken (MA) Toneel/theater (ABA + MA) (zie Drama) Touroperator (PBA) (zie Toerisme en recreatiemanagement) Tropical Natural Resources Management (MA) Tropische plantaardige productie (MA) (zie Biowetenschappen: landbouwkunde)

16 11 8 19 19 19 19 8 21 10 11 14 10 14 17 10 23 14 19 15 23 20 20 20 20 20 24 8 23 11 18 24 9 9 18 17 9 22 15

Tuinarchitectuur (PBA) (zie Landschaps- en tuinarchitectuur) Tuinbouw (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Tuinbouwkunde (MA) (zie Biowetenschappen) Televisie (PBA) (zie Audiovisuele technieken: film, tv en video) Televisie (ABA + MA) (zie Audiovisuele kunsten) Vastgoed (PBA) Veiligheidstechniek (MA) Vergelijkende moderne letterkunde (MA) Verkeerskunde (ABA + MA) Verkeerskunde (MA) (zie Ingenieurswetenschappen) Verpakkingstechnologie (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) Verpleegkunde (PBA) Verpleegkunde en vroedkunde (MA) Vertalen (MA) Verzekeringen (MA) Verzorging (PBA) (zie Secundair onderwijs) Video (PBA) Audiovisuele technieken: film, tv en video) Video-tv-film (ABA + MA) (zie Audiovisuele kunsten) Vliegtuigtechnologie (ABA + MA) (zie Industriële wetenschappen) Voeding (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Voeding – verzorging (PBA) (zie Secundair onderwijs) Voedings- en dieetkunde (PBA) Voedings- en gezondheidswetenschappen (MA) Voedingsindustrie (MA) (zie Biowetenschappen) Voedingsmiddelentechnologie (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Voedingsmiddelentechnologie (MA) (zie Biowetenschappen) Voedingstechnologie (PBA) (zie Agro- en biotechnologie) Vrije grafiek/tekenen (ABA) (zie Beeldende kunsten) Vrije kunsten (ABA + MA) (zie Beeldende kunsten) Vroedkunde (PBA) Vrouwenstudies (MA) Wereldgodsdiensten, interreligieuze dialoog en religiestudie (MA) Werktuigkunde – elektrotechniek (ABA + MA) (zie Ingenieurswetenschappen) Werktuigkunde (ABA + MA) (zie Ingenieurswetenschappen) Westerse literatuur (MA) Wetenschap van de zachte materie (MA) Wijsbegeerte (ABA + MA) Wiskunde (ABA + MA) Wiskundige ingenieurstechnieken (MA) (zie Ingenieurswetenschappen) Woordkunst (ABA + MA) (zie Drama) Zakelijk vertalen en tolken (PBA) (zie Office management) Ziekenhuisverpleegkunde (PBA) (zie Verpleegkunde)

5 6 15 9 13 10 23 19 20 23 17 6 24 18 20 11 9 13 16 6 11 7 21 14 6 15 6 14 14 7 22 21 23 23 19 24 21 24 23 17 8 7

MAAK ✘

✘

EEN VERANTWOORDE STUDIEKEUZE

Jij moet een keuze maken. Niet anderen voor jou. Luister wel naar je omgeving: je kan er altijd wat van opsteken. ‘Kiezen’ gaat niet vanzelf … het vraagt tijd en inspanning. Begin er dus op tijd mee en doe het actief en grondig.

Je moet eerst en vooral jezelf goed kennen: wie ben ik? wat wil ik? wat kan ik? Dat zijn de drie kernvragen. Hopelijk stimuleert ook jouw school je al langer dan nu in het zoeken naar een antwoord op die vragen. Is dat niet gebeurd? Speel je sociale rol: zorg er met de leerlingenraad voor dat de leerlingen na jou daar wel vanaf de eerste of tweede graad aan beginnen.

Om jezelf te kennen moet je nadenken over wie je bent, wat je doet en waarom. Luister vooral ook naar je omgeving: hoe reageert die op jou? hoe ervaart die jouw aanwezigheid? Familie, vrienden, kennissen zullen je steeds weer vragen: “wat ga je volgend jaar studeren?” Antwoord met een vraag: “Waar denk jij dat ik goed in ben?” De helft zal stilvallen, niet weten wat zeggen. Geen probleem, daar ben je meteen vanaf zonder dat je zelf steeds weer hetzelfde verhaal moet doen. Een kwart zal je vertellen dat je moet kiezen voor wat zij leuk vinden. Ook die groep laat je voor wat ze is. Maar een kwart (of minder of meer) zal ernstig antwoorden: daaruit leer je vaak heel wat over jezelf. Ze kunnen je helpen meer inzicht te krijgen in je mogelijkheden, interesses en studiehouding. Ga met hen het gesprek aan over wat zij denken en wat jij voelt en wil kiezen. Maar natuurlijk: jij beslist aan het eind van de rit.

✘

Kijk naar je capaciteiten, interesses, vaardigheden en talenten en vergelijk deze met de eisen die aan bepaalde opleidingen worden gesteld. Wees je ook bewust van je zwakke punten. Meestal is het beter dat je afstudeert als de beste kandidaat in een opleiding van een lager niveau dan als een grijze muis in een opleiding van een hoger niveau. Wie vaardig met zijn handen is, kiest vaak beter voor een eerder technische dan een theoretische opleiding. Beter een uitstekend loodgieter dan een klungelend ingenieur.

Bevraag oud-leerlingen van je school. De ene school is de andere niet. Daarom is het zinvol uit te zoeken welke problemen oud-leerlingen van jouw school ondervinden in hun verdere studies en hun beroep. Veel scholen organiseren dat overleg. Ze beleggen een avond of namiddag met twee groepen: -

oud-leerlingen die nu bezig zijn met studies in het hoger onderwijs: zij kunnen je informatie geven over de sterke en zwakke punten van je vooropleiding, de problemen die ze ondervonden - het zijn ideale tipgevers; oud-leerlingen die een beroep uitoefenen dat jij ambieert of dat aansluit op de studies van je keuze: zij kunnen je realiteitszin aanscherpen over wat de beroepsrealiteit inhoudt.

Je school organiseert dat niet? Trek met een paar vrienden naar de directeur met een voorstel. Of pak het aan via de leerlingenraad.

✘

Analyseer kritisch je studiehouding en schoolresultaten: wat leren ze je over je prestaties? Zit je aan het eind van je mogelijkheden? Studeer je nu eigenlijk niet zoveel en heb je nog reserves die je kan aanspreken? Ben je bereid meer tijd aan je studies te besteden dan nu het geval is? Ben je voldoende gemotiveerd? Heb je een goede studiemethode?

Maak lijsten met de vooren nadelen van de verschillende keuzes die je voor ogen hebt. Vul die lijsten regelmatig aan.

STUDIERICHTING:

mijn kennis

mijn vaardigheden

mijn studiehouding

mijn studiemethode

toekomstperspectieven

zakelijke aspecten: kostprijs, duur, â€Ś

voordelen

nadelen

Beslissing: geef deze studierichting een totaalscore

âœ˜

Geloof in jezelf, maak een tijdschema en een concreet stappenplan om tot een weloverwogen beslissing te komen.

✘

Wat doet je school? Wat verwacht je ervan? Vul onderstaande controlelijst in en neem het lijstje met "neen" mee naar de leerlingenraad. Zoek daar uit wie nog vindt dat de school daar wat moet/kan aan doen. Bespreek dat met leraren en directie.

De school …

ja?

neen?

… helpt ons al van in de vorige jaren om onszelf te leren kennen en inschatten … stelt informatiemateriaal over studiekeuzes ter beschikking … informeert waar we welke informatie kunnen vinden … organiseert klassikaal bezoek aan Studie-informatiedagen … organiseert een ontmoetingsavond waar we in contact kunnen komen met oud-leerlingen die een bepaalde studie volgen of het beroep uitoefenen waar de studie toe opleidt … organiseert feedback door leraren op onze studiekeuze … geeft informatie over welke informatie en ondersteuning we op het CLB kunnen vragen … verspreidt informatie over informatiedagen aan hogescholen en universiteiten … geeft ons de kans een proefdag te volgen in het opleidingsinstituut van onze keuze

✘

Besteed de nodige aandacht aan de praktische uitvoering van je plan (inschrijving, verplaatsing/huisvesting, financiën…).

✘

Moet je rekening houden met de tewerkstellingskansen na de studie van je keuze? Een aartsmoeilijke vraag. Ze is ook dubbel: -

Het soort werk waar deze studie toe opleidt, ligt mij dat? Zijn er arbeidsplaatsen en toekomstmogelijkheden in die sector?

Misschien trekt de inhoud van een onderwijsopleiding je aan, maar wil je nooit leraar worden. Je wil journalistiek studeren al is het aantal plaatsen voor journalisten erg beperkt. Hou daarbij rekening met twee factoren: -

Heel wat mensen die een bepaalde studie volgen, komen uiteindelijk in een totaal andere sector terecht. Hoeveel verkopers hebben dat vak gestudeerd? Hoeveel mensen werken met een onderwijsdiploma in de bank- of verzekeringssector? Ga zo maar door. Anders gezegd: de tewerkstellingskansen hangen niet altijd af van de vooropleiding die je hebt gevolgd, maar van wie je geworden bent en waar je je wil voor inzetten. Je kan nu kiezen voor een beroep waar een grote vraag is naar afgestudeerden. Maar misschien is die vraag er niet meer binnen 3, 4 of 5 jaar als jij afgestudeerd bent. Of omgekeerd: er is nu een tekort, maar over 4 jaar is er een teveel aan afgestudeerden. Dat is bijvoorbeeld gebeurd met informaticaprogrammeurs: eerst waren er te weinig, daarna was er een groot overschot.

Laat je dus in je keuze vooral leiden door wat je graag doet, wat je boeit.

✘

Laat je niet opjutten door je omgeving die vindt dat je in maart of april al moet hebben beslist. De meeste inschrijvingen lopen tot september. En een studentenkamer vind je heus ook dan nog - al is de keuze dan beperkter. Je beslist beter wat later en overtuigd, dan dat je te vroeg een verkeerde keuze maakt. Je moet natuurlijk wel opletten: soms laten opleidingsinstituten slechts een beperkt aantal kandidaten tot de opleiding toe. Dan moet je er natuurlijk wel tijdig bij zijn. Je informeren is ook hier de boodschap.

VOOR JE NAAR DE SID-IN TREKT CHECKLIST Je bent reeds geruime tijd bezig met het uitstippelen van je (studie)loopbaan. In het secundair onderwijs heb je immers al gekozen voor een specifieke onderwijsvorm of studierichting. Nu sta je voor een heel belangrijke stap in dit keuzeproces. Door deze keuze geef je richting aan je verdere leven. Wie een goede beslissing wil nemen, moet zich goed informeren. De SID-in helpt je daarbij. De verschillende onderwijsinstellingen en de CLB’s geven er informatie over de opleidingsmogelijkheden in Vlaanderen. Deze brochure bekijk je best voor je de Sid-in bezoekt, zodat je voorbereid bent en weet over welke opleidingen je meer informatie wil en welke onderwijsinstellingen je op de Sid-in wil bezoeken. De volgende vragen kunnen je helpen bij het verzamelen van de nodige studie-informatie. Kies uit onderstaande lijst de vragen waarop na je bezoek aan de Sid-in een antwoord wil hebben. Neem dat vragenlijstje mee naar de SID-in en bestook er de informanten mee.

✓ ✓

Hoe lang duurt de opleiding? Welke zijn de toelatingsvoorwaarden? Welke voorkennis moet ik hebben? Is er een ingangsexamen of toelatingsproef? Wanneer gaat die door en hoe kan ik me er op voorbereiden?

✓

Welke vakken krijg ik en wat houden ze in?

✓

Zijn er keuzerichtingen en vanaf wanneer?

✓

Krijg ik stages? Hoeveel?

✓

Hoe is de opleiding opgevat? Theoretisch, praktisch of een combinatie?

✓

Wat is uniek, typisch, aantrekkelijk, … aan deze onderwijsinstelling?

✓

Hoe werkt het examensysteem?

✓

Hoe lopen de contacten met professoren, docenten, assistenten ...? Zijn er mogelijkheden tot studiebegeleiding?

✓

Organiseert de onderwijsinstelling activiteiten in het kader van de internationale uitwisselingsprogramma’s?

✓

Wat zijn mogelijke uitwegen na de studies? Welke zijn de huidige tewerkstellingsperspectieven?

✓

In welke onderwijsinstellingen kan ik de richting van mijn keuze volgen?

✓

Wanneer zijn er info- en opendeurdagen?

✓

Hoe hoog zijn de studiekosten?

✓

Welke sociale voorzieningen zijn er?

✓

Hoe zit het met de bereikbaarheid van de onderwijsinstelling? Welke verblijfsmogelijkheden zijn er?

✓

Tot welke datum kan ik me inschrijven? Is er een inschrijvingsstop?

EEN SID-IN IN ELKE PROVINCIE: PROGRAMMA 2004 - 2005 West-Vlaanderen Expohallen Roeselare Diksmuidsesteenweg 400 8800 ROESELARE

Donderdag 13 januari 2005: Vrijdag 14 januari 2005 : Zaterdag 15 januari 2005:

9u – 12u en 13u – 16u 9u – 12u en 13u – 16u 10u – 16u

Donderdag 20 januari 2005: Vrijdag 21 januari 2005: Zaterdag 22 januari 2005 :

9u – 12u en 13u – 16u 9u – 12u en 13u – 16u 10u – 16u

Oost-Vlaanderen Flanders Expo Maaltekouter 1 9051 GENT

Vlaams-Brabant en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Brabanthal Brabantlaan 1 3053 HAASRODE

Donderdag 27 januari 2005 : Vrijdag 28 januari 2005: Zaterdag 29 januari 2005 :

9u – 12u en 13u – 16u 9u – 12u en 13u – 16u 10u – 16u

Donderdag 17 februari 2005: Vrijdag 18 februari 2005: Zaterdag 19 februari 2005:

9u – 12u en 13u – 16u 9u – 12u en 13u – 16u 10u – 16u

Donderdag 10 maart 2005: Vrijdag 11 maart 2005: Zaterdag 12 maart 2005:

9u – 12u en 13u – 16u 9u – 12u en 13u – 16u 10u – 16u

Limburg Limburghal Jaarbeurslaan 6 3600 GENK

Antwerpen Antwerp Expo (Bouwcentrum) Jan Van Rijswijcklaan191 2020 ANTWERPEN

Schoolbezoeken op donderdag en vrijdag Vrij bezoek op zaterdag

Meer info op www.ond.vlaanderen.be/sidin

Colofon Samenstelling Centra voor Leerlingenbegeleiding Productcoรถrdinatie Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Afdeling Informatie en Documentatie Onderwijs Verantwoordelijke uitgever Frieda Minne, afdelingshoofd Koning Albert II-laan 15, B-1210 Brussel Vormgeving Artefact Druk Van In Depotnummer D/2004/3241/222