Uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/120
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2020/120
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 1 april 2020 diende xxx een verzoek in bij de stad Lokeren tot het verkrijgen van een afschrift van het integrale gunningsverslag van de overheidsopdracht voor diensten met Ref. 18/EU39 met als voorwerp ‘raamovereenkomst voor juridische ondersteuning en adviesverlening’, inclusief de bijlagen. Op 16 april 2020 werd het openbaarheidsverzoek geweigerd door de stad Lokeren. Op 13 mei 2020 diende xxx beroep in bij de beroepsinstantie tegen de weigeringsbeslissing van de stad Lokeren. Dit beroep werd geregistreerd op 13 mei 2020. Ontvankelijkheid van het beroep De weigeringsbeslissing van de stad Lokeren dateert van 16 april 2020. Deze beslissing maakt melding van de beroepsmogelijkheid en -modaliteiten, zoals voorgeschreven in artikel II.43, §1, derde lid van het Bestuursdecreet van 7 december 2018 (verder ‘Bestuursdecreet’).
www.vlaanderen.be
Op 13 mei 2020 diende verzoeker beroep in tegen voormelde beslissing. Het ingediende beroep is bijgevolg tijdig ingediend en wordt als ontvankelijk beschouwd. Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals bepaald in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
Inhoud van het beroepschrift
Verzoeker dient beroep in tegen de weigeringsbeslissing van de stad Lokeren. Hij merkt op dat de stad Lokeren enkel een onderverdeling van een artikel inroept, nl. een 7° dat handelt over het vertrouwelijk karakter van commerciële en industriële informatie. Hij vervolgt dat alleen art. II.36 een dergelijk 7° punt omvat. Artikel II.36 bevat echter alleen uitzonderingen voor milieu-informatie en in casu gaat het niet over milieu-informatie. Hij voegt eraan toe, dat mocht artikel 35, 3° bedoeld zijn geweest, dat een gelijkaardige uitzondering bevat, de stad Lokeren niet voldoende motiveert waarom het vertrouwelijk karakter van commerciële of industriële informatie wordt geschonden door de openbaarmaking doordat ze: - Niet motiveert welk economisch belang ze beschermt door het gunningsverslag geheim te houden; - Niet motiveert waarom het belang van de openbaarheid niet opweegt tegen enig privaat belang en dat terwijl de uitzondering relatief is en niet abstract; - Niet aangeeft over welke commerciële en/of industriële informatie het gaat; - Niet heeft nagegaan of de deelnemers effectief bepaalde informatie als vertrouwelijk hebben bestempeld en niet heeft nagegaan of de deelnemers, ondanks de uitzondering, konden instemmen met de openbaarheid. De stad Lokeren schrijft enkel dat door de openbaarheid inzage zou gegeven worden in ‘de prijspolitiek van andere kantoren’. Beroeper stelt dat een prijspolitiek een prijsstrategie is ‘die men gebruikt bij het verkopen
van een product of dienst. De prijs kan worden ingesteld om de winstgevendheid voor elke verkochte eenheid of van de markt in het algemeen te maximaliseren. Het kan worden gebruikt om een bestaande markt te beschermen tegen nieuwkomers, om het marktaandeel binnen een markt te vergroten of om een nieuwe markt te betreden.”. Hij besluit dat geen enkel advocatenkantoor een dergelijke strategie toelicht in een offerte. Ze moeten alleen een eenheidsprijs per uur opgeven, wat nu ook al beschikbaar is via websites, resultaten van enquêtes en prijsvergelijkingen door diverse partijen die de markt transparant opentrekken. Hij besluit dat prijs maar één van de elementen is in het gunningsverslag en dat het van primordiaal belang is in een rechtstaat dat gunningsprocedures kunnen getoetst worden, wat slechts kan indien er transparantie is en openbaarheid wordt gerespecteerd.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/120
pagina 2 van 5
2. Toelichting door de stad Lokeren De beroepsinstantie nam op 15 mei 2020 contact op met de stad Lokeren om met kennis van zaken over het beroepschrift te kunnen oordelen. Op 20 mei 2020 levert de stad de gevraagde informatie aan. Allereerst bevestigt de stad dat ze de uitzondering uit artikel II.35, 3° bedoelde en dat het hier dus wel degelijk een typfout betrof. Op de vraag welk economisch belang beschermd moet worden, antwoordt de stad dat uit het gunningsverslag eenvoudig af te leiden is hoe de tarieven van de verschillende inschrijvers zich tot elkaar verhouden. Als de prijspolitiek van de verschillende inschrijvers bekend is, kan dit van invloed zijn op de concurrentiële positie binnen het landschap. Daarnaast blijkt uit het gunningsverslag ook hoe de verschillende inschrijvers kwalitatief te werk gaan en worden soms zelfs nominatief personen vermeld, wat ook te beschouwen is als vertrouwelijke informatie. Dit is ook meteen al een antwoord op de vraag om te specifiëren over welke commerciële en/of industriële informatie het gaat. Op de vraag waarom het belang van de openbaarheid niet opweegt tegen enig privaat belang, antwoordt de stad dat ze niet inziet hoe het belang van de verzoeker om inzicht te krijgen in de werking van andere kantoren het belang van de andere kantoren om deze informatie vertrouwelijk te houden, kan overstijgen. Ofschoon de stad weet dat de aanvrager in het kader van de openbaarheidsregeling geen belang moet aantonen, merkt ze op dat de betrokkenheid van de verzoeker bij dit dossier, conform zijn eigen wil nihil is. Hij werd immers ook uitgenodigd, in zijn hoedanigheid van advocaat, om deel te nemen aan de overheidsopdracht, maar hij heeft ervoor gekozen om geen offerte in te dienen. De stad geeft tenslotte aan dat telefonisch afgesproken was met de verzoeker dat ze contact zou opnemen met de kandidaat-inschrijvers om te zien welke delen van hun offerte vertrouwelijk zijn. De stad is dan ook ten zeerste verbaasd dat de verzoeker het resultaat hiervan niet heeft afgewacht en reeds beroep heeft aangetekend bij de beroepsinstantie. De stad vindt dat de verzoeker niet kan kiezen voor een gelijktijdige formele (vatten van de beroepsinstantie) en informele aanpak (een mondelinge contactname met de burgemeester en een daaropvolgend mondeling gesprek met een medewerker).
3. Standpunt van de beroepsinstantie Het gunningsverslag bevat een overzicht van de aangeschrevenen, een overzicht van de offertes, een bespreking van de vervulling van de administratieve formaliteiten en de algemene quotering van alle inschrijvers. De bijlage bevat de meer gedetailleerde bespreking van de onderdelen ‘beschikbaarheid en termijn adviesverlening’ en ‘kwaliteit’. In de ogen van de beroepsinstantie bevat het gunningsverslag samen met de bijlage, nergens commerciële informatie, waarvan de openbaarmaking een gelegitimeerd economisch belang van de inschrijvers kan aantasten.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/120
pagina 3 van 5
Allereerst bevatten de documenten nergens prijzen. De goedkoopste inschrijver krijgt de maximumscore voor dit onderdeel en vervolgens worden de prijzen van alle andere inschrijvers hiertegen afgewogen en die verhouding wordt vertaald in de score voor dit onderdeel. Met de vrijgave van de documenten, krijgt verzoeker bijgevolg geen zicht op de eenheidsprijzen van elk van de advocatenkantoren, doch enkel op de verhouding op dit vlak tussen de verschillende advocatenkantoren. De beroepsinstantie meent dat het, op basis hiervan, bij gebrek aan verdere detaillering, niet mogelijk is voor de verzoeker bij eventuele andere opdrachten zijn offerte hierop af te stemmen. Bij de gunning wordt ook de beschikbaarheid en de termijn voor de adviesverlening, opgegeven door elk van de advocatenkantoren, besproken. Ondanks de verschillen, behaalden alle kantoren op dit punt het maximum van de punten, op één logische uitzondering na die quasi geen informatie gaf voor dit onderdeel. De beroepsinstantie meent dat de verzoeker ook op basis van deze informatie geen concurrentieel voordeel kan verkrijgen bij eventuele andere opdrachten en dat het vrijgeven van deze informatie geen gelegitimeerd economisch belang van de inschrijvers kan aantasten. De kwaliteit wordt beoordeeld aan de hand van de samenstelling van het team, de ervaring in het betrokken rechtsdomein en de ervaring op het vlak van samenwerking met publiekrechtelijke overheden. Af en toe staan er in de bijlage de namen van de advocaten die het kantoor ter beschikking stelt voor de opdracht. Voor éénpersoonskantoren is het evident wie de uitvoerende advocaat is. Voor grotere kantoren kunnen de leden van het team ook probleemloos op de website gevonden worden, soms met een gedetailleerd curriculum vitae. De bijlage geeft niet meer informatie vrij dan deze die beschikbaar is op de websites van de kantoren. Meestal vermeldt de bijlage enkel hoeveel advocaten ingezet zullen worden. De beroepsinstantie meent dat deze informatie te algemeen is om beschouwd te worden als vertrouwelijke informatie. Wat de ervaring in het betrokken rechtsdomein en de ervaring op het vlak van samenwerking met publiekrechtelijke overheden betreft, beperkt de bijlage zich meestal tot algemene conclusies zoals ‘er wordt
een uitgebreide beschrijving gegeven van een groot aantal relevante referenties per perceel waarvoor ingeschreven wordt’ of ‘uit de bijgevoegde referenties blijken heel wat opdrachten voor publiekrechtelijke overheden voor alle percelen waarvoor werd ingeschreven’ of omgekeerd ‘er worden voor beide percelen slechts enkele referenties van samenwerking met publiekrechtelijke overheden voorgelegd’’. Als er meer informatie staat, gaat dit niet verder dan wat op de website staat van het betrokken advocatenkantoor en blijft het algemeen genoeg van aard om niet als vertrouwelijk beschouwd te worden.
De beroepsinstantie meent dat de stad Lokeren bijgevolg onterecht de uitzonderingsgrond van artikel II.35, 3° van het Bestuursdecreet inroept. De uitzonderingsgrond weegt zeker niet zwaarder door in casu dan het belang van de openbaarheid, waarbij burgers en andere geïnteresseerden kunnen nagaan of de opdracht correct werd toegewezen, met name op grond van een correcte en grondige vergelijking van de ingediende offertes, zeker nu de gunningsprocedure helemaal afgelopen is.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/120
pagina 4 van 5
Gezien het gunningsverslag en de bijlage volgens de beroepsinstantie geen vertrouwelijke commerciële informatie bevatten, moet ook niet nagegaan worden of de inschrijvers akkoord zijn met het openbaar maken van het betrokken document. Bijgevolg dient het beroep als gegrond te worden beschouwd. Na beraadslaging,
BESLUIT: Het beroepsschrift van xxx d.d. 13 mei 2020 tegen de weigeringsbeslissing van de stad Lokeren wordt als ontvankelijk en gegrond beschouwd. Bijgevolg dient het gunningsverslag van de overheidsopdracht voor diensten met Ref. 18/EU39 met als voorwerp ‘raamovereenkomst voor juridische ondersteuning en adviesverlening’, inclusief de bijlagen. openbaar gemaakt te worden.
In zoverre dit beroep gegrond werd verklaard, geldt dat deze inwilliging van de aanvraag tot openbaarmaking GEEN toestemming inhoudt om de gevraagde bestuursdocumenten te hergebruiken, als vermeld in titel II, hoofdstuk 4 van het Bestuursdecreet van 7 december 2018 (zie artikel II.44, §3, van het Bestuursdecreet). Brussel, 9 juni 2020 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/120
pagina 5 van 5