Uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/060
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2020/060
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande feiten Op 7 februari 2020 diende xxx bij de stad Antwerpen een verzoek in tot afschrift van de evaluatie van het Stroomplan. Op 28 februari 2020 willigde de stad dit verzoek gedeeltelijk in. Op 28 februari 2020 diende verzoeker tegen deze gedeeltelijke weigeringsbeslissing beroep in bij de beroepsinstantie. Dit beroep werd geregistreerd op 2 maart 2020. Ontvankelijkheid van het beroep Het oorspronkelijk verzoek van xxx dateert van 7 februari 2020. Het antwoord d.d. 28 februari 2020 hierop van de stad Antwerpen maakt melding van de beroepsmogelijkheid en -modaliteiten. Het beroepschrift d.d. 28 februari 2020 is bijgevolg tijdig ingediend en wordt als ontvankelijk beschouwd.
www.vlaanderen.be
Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
Bestreden beslissing
De evaluatie van het Stroomplan bestaat uit twee delen: de beleidstekst en de procesevaluatie. Met de bestreden beslissing d.d. 28 februari 2020 willigde de stad Antwerpen het openbaarheidsverzoek gedeeltelijk in: de beleidstekst werd integraal bezorgd aan verzoekster, de procesevaluatie gedeeltelijk met weglating van enkele passages. Voor deze weglating roept de stad de uitzonderingsgrond van artikel II.35, 6° van het Bestuursdecreet in: de openbare orde en de veiligheid. De procesevaluatie bevat beschrijvingen van de strategie en acties van de verschillende partners binnen de overheid, het multidisciplinaire samenwerkingsverband en de integrale aanpak in Antwerpen. Daarbij wordt gedetailleerd ingegaan op de organisatie van de teams, de focus van hun aanpak, de detectie van informatie, de uitwisseling van gegevens en het voeren van een integriteits- en anti-corruptiebeleid. De evaluatie geeft de positieve elementen van de aanpak weer, maar ook de obstakels en de tekortkomingen. Het integraal openbaar maken van de procesevaluatie betekent dat gevoelige en essentiële informatie over de aanpak van drugsmisdrijven bekend wordt en hypothekeert de verdere aanpak. Om die reden weegt het belang van de openbaarheid niet op tegen de toepassing van de uitzonderingsgrond ‘bescherming van de openbare orde en de veiligheid’, aldus de stad.
2. Inhoud van het beroepschrift Beroepster neemt hiermee geen genoegen en dient op 28 februari 2020 beroep in tegen deze gedeeltelijke weigeringsbeslissing. Ze geeft geen verdere argumenten waarom het belang van de openbaarheid in casu boven het door de stad ingeroepen belang van de bescherming van de openbare orde en veiligheid zou gaan.
3. Toelichting door de stad Antwerpen Op 5 maart 2020 bezorgde de stad Antwerpen de integrale procesevaluatie aan de beroepsinstantie en gaf daarbij nog enige bijkomende toelichting over de weggelaten passages: ‘De passages onder 3.2 “As 2 Integrale aanpak Antwerpse clans en parallelle economie” beschrijven zeer concreet de strategie en de acties die worden opgezet om te komen tot een integrale aanpak van de Antwerpse clans. Er wordt uitvoerig ingegaan op de concrete samenwerking en de interacties tussen een veelheid aan partners (politionele (lokaal en federaal), gerechtelijke diensten, tussen de douane, de
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/060
pagina 2 van 7
verschillende inspectiediensten en het lokale bestuur) binnen het multidisciplinaire samenwerkingsverband (“het Kaliteam”) dat hiervoor werd opgezet. Er wordt ook beschreven op welke manier de diverse teams georganiseerd zijn, hoe zij hun informatiepositie hebben georganiseerd en waar precies hun focus ligt bij de directe en indirecte aanpak van de clans. Specifieke obstakels en tekortkomingen worden ook expliciet benoemd. Onder 3.3 “As 3 Het voeren van onderzoeken naar georganiseerde criminaliteit” wordt zeer uitvoerig ingegaan op de wijze waarop informatie en data worden gedetecteerd, vergaard en uitgewisseld. Vervolgens wordt ook uit de doeken gedaan op welke manier internationaal wordt samengewerkt tussen verschillende partners en wordt er ingegaan op een aantal (onvoltooide) concrete proefprojecten en tekortkomingen. Onder 3.4 “As 4 Het voeren van een integriteits-en anti-corruptiebeleid: het verhogen van de weerbaarheid” wordt benadrukt dat de corruptiedruk vanuit de georganiseerde criminaliteit niet mag onderschat worden en wordt zeer concreet ingegaan op de manier hoe het hoofd kan worden geboden aan de specifieke integriteitsrisico’s die hiermee gepaard gaan. Het integraal openbaar maken van de procesevaluatie betekent dat zeer gevoelige en essentiële informatie over de aanpak van drugsmisdrijven bekend wordt en de verdere aanpak ervan gehypothekeerd wordt. Bovenvermelde passages (onder 3.2, 3.3 en 3.4) thans vrijgeven in het kader van openbaarheid van bestuur weegt volgens de stad Antwerpen niet op tegen de bescherming van de openbare orde en veiligheid die hiermee duidelijk in het gedrang zouden komen.’
4. Standpunt van de beroepsinstantie De beroepsinstantie heeft de integrale procesevaluatie, met de weggelaten passages, kunnen bestuderen, en kan de stad Antwerpen gedeeltelijk bijtreden waar deze stelt dat de openbaarmaking van bepaalde passages de openbare orde en veiligheid in het gedrang zouden kunnen brengen, nu deze gaan over de gehanteerde strategieën en werkwijzen in het bestrijden van de georganiseerde misdaad. De beroepsinstantie heeft echter ook vastgesteld dat een samenvatting van deze procesevaluatie op het internet terug te vinden en vrij te downloaden is: https://www.insightcrime.org/wpcontent/uploads/2020/02/Samenvatting_pers_onderzoek_UGent.docx. Na navraag bij de stad Antwerpen, bevestigde deze dat deze samenvatting begin februari 2020 aan de pers bezorgd werd, waarna er op basis daarvan in verschillende media aandacht werd besteed aan de evaluatie van het Stroomplan. De beroepsinstantie heeft deze – reeds openbaar gemaakte – samenvatting vergeleken met het integrale rapport, en is tot de vaststelling gekomen dat er heel wat passages die in het aan beroepster bezorgde afschrift onleesbaar werden gemaakt, toch terug te vinden zijn in deze samenvatting. Voor wat betreft deze
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/060
pagina 3 van 7
passages kan de beroepsinstantie het standpunt van de stad Antwerpen bijgevolg niet bijtreden dat deze niet openbaar kunnen worden gemaakt wegens het belang van de openbare orde en veiligheid, nu zij eenmaal al openbaar zijn. Concreet gaat het over de volgende passages uit de procesevaluatie: • • • • • • • • • • • • • • • •
Pagina 4: de laatste paragraaf, beginnend met ‘Voor een gedetailleerd overzicht’ en eindigend met ‘de wetenschappelijke procesevaluatie’ Pagina 16: de titel en eerste twee paragrafen van punt 3.2.1. ‘Eerste meting algemene werking Kalitaskforce & Kali-Intel’, beginnend met ‘Een belangrijk aspect van de Kali-werking’ en eindigend met ‘de nodige kennis van de mogelijkheden van hun partners’. Pagina 17: de passage in de tweede paragraaf: ‘Daarenboven blijft een andere belangrijk obstakel aanwezig. De Kali-werking heeft in principe geen toegang tot verschillende databanken, waaronder het nationale kadaster alsook fiscale databanken (personen- en vennootschapsbelasting.’ Pagina 18: de eerste paragraaf, beginnend met ‘Door de respondenten werd verder aangegeven’ en eindigend met ‘men daardoor operationele tekorten ondervindt’. Pagina 19: de titel en eerste paragraaf onder 3.2.2. ‘Eerste meting van Kali-DIFA’, beginnend met ‘Het DIFA-team is de operationele afdeling’ en eindigend met ‘De cijfers zijn beschikbaar in het uitgebreide rapport.’ Pagina 19: de eerste zin van de tweede paragraaf, beginnend met ‘In het kader van haar directe aanpak’ en eindigend met ‘(sectie Ecofin/fisczaken). Pagina 19: de eerste twee zinnen van de derde paragraaf, beginnend met ‘Een belangrijk werkpunt’ met ‘in te vullen met bonafide ondernemers’. Pagina 21: de titel en eerste vier paragrafen onder 3.2.3. ‘Eerste meting van Kali-COAC in samenwerking met MAHO’, beginnend met ‘Het Multidisciplinair Ad Hoc Overleg (MAHO)’ en eindigend met ‘t.a.v. autoverhuur- en taxibedrijven’. Pagina 21: de laatste zin van de vijfde paragraaf, beginnend met ‘Verschillende hervormingen’ en eindigend met ‘een snellere besluitvorming’. Pagina 21 en 22: de paragraaf beginnend met ‘Daarnaast wordt gerapporteerd dat’ en eindigend met ‘met aandacht voor doorlooptijden en ketenopvolging’. Pagina 22: de eerste paragraaf onder punt 3.2.4. ‘Eerste meting van Kali-PLUK’, beginnend met ‘KALIPLUK startte’ en eindigend met ‘van openstaande schulden’. Pagina 22: de eerste drie zinnen van de derde paragraaf, beginnend met ‘Door vertegenwoordigers van Kali-PLUK’ en eindigend met ‘naar de persoon van de dader’. Pagina 22: de eerste twee paragrafen onder punt 3.2.5. ‘Eerste meting bestuurlijke aanpak Stad Antwerpen’, beginnend met ‘De stad Antwerpen heeft verschillende instrumenten’ en eindigend met ‘club-vzw’s en internetcafés’. Pagina 23: de tweede zin van de eerste paragraaf, en de tweede paragraaf, beginnend met ‘Eerder kreeg de burgemeester’ en eindigend met ‘opnieuw malafide handelszaken worden uitgebaat’. Pagina 24: de eerste zin van de tweede paragraaf, beginnend met ‘Binnen de categorie informatiebeheer’ en eindigend met ‘een verbeterde communicatie’. Pagina 24: de eerste zin van de vijfde paragraaf, beginnend met ‘Ter zake wordt door respondenten’ en eindigend met ‘meer data-architecten/-engineers’.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/060
pagina 4 van 7
• • • • • • • • •
Pagina 24/25: de paragraaf, beginnend met ‘Binnen de categorie internationale samenwerking’ en eindigend met ‘geïnvesteerde criminele vermogens’. Pagina 25: de eerste twee zinnen van de tweede paragraaf, beginnend met ‘Binnen de categorie onderzoek en interactie’ en eindigend met ‘brede waaier aan expertises’. Pagina 25: de laatste zin van de tweede paragraaf, beginnend met ‘Tijdens de looptijd’ en eindigend met ‘dat een dergelijke aanpak omarmt, lopende’. Pagina 25: de derde paragraaf, beginnend met ‘Daarnaast moet echter worden gewezen’ en eindigend op ‘externe deskundigen met een specifieke know how’. Pagina 26/27: de tweede en derde paragraaf onder punt 3.4 ‘As 4 Het voeren van een integriteitsen anti-corruptiebeleid: het verhogen van de weerbaarheid’, beginnend met ‘Om het hoofd te bieden aan’ een eindigend met ‘het uitwisselen van goede praktijken’. Pagina 27: de tweede zin van de vierde paragraaf, beginnend met ‘In het kader van de Kali-werking’ en eindigend met ‘sanctionering van integriteitsschendingen’. Pagina 27: de laatste paragraaf, beginnend met ‘De uitwerking van’ en eindigend met ‘verschillende redenen aan’. Pagina 28: het eerste deel van de eerste paragraaf, beginnend met ‘In eerste instantie werd gesignaleerd’ en eindigend met ‘een participatief bottom-up proces’. Pagina 28: de laatste zin van de eerste paragraaf, en de laatste zin van de pagina, beginnend met ‘Ten slotte werd aangegeven’ en eindigend met ‘integriteit t.a.v. het Kali-team’
Na beraadslaging,
BESLUIT: Het beroepschrift van xxx d.d. 28 februari 2020 tegen de gedeeltelijke weigeringsbeslissing van de stad Antwerpen d.d. 28 februari 2020 wordt als ontvankelijk en deels gegrond, deels ongegrond beschouwd. Bijgevolg dient de stad Antwerpen aan verzoeker een afschrift te verlenen van de volgende bijkomende passages uit de procesevaluatie: • Pagina 4: de laatste paragraaf, beginnend met ‘Voor een gedetailleerd overzicht’ en eindigend met ‘de wetenschappelijke procesevaluatie’ • Pagina 16: de titel en eerste twee paragrafen van punt 3.2.1. ‘Eerste meting algemene werking Kalitaskforce & Kali-Intel’, beginnend met ‘Een belangrijk aspect van de Kali-werking’ en eindigend met ‘de nodige kennis van de mogelijkheden van hun partners’. • Pagina 17: de passage in de tweede paragraaf: ‘Daarenboven blijft een andere belangrijk obstakel aanwezig. De Kali-werking heeft in principe geen toegang tot verschillende databanken, waaronder het nationale kadaster alsook fiscale databanken (personen- en vennootschapsbelasting.’ • Pagina 18: de eerste paragraaf, beginnend met ‘Door de respondenten werd verder aangegeven’ en eindigend met ‘men daardoor operationele tekorten ondervindt’.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/060
pagina 5 van 7
• • • • • • • • • • • • • • • • • • •
Pagina 19: de titel en eerste paragraaf onder 3.2.2. ‘Eerste meting van Kali-DIFA’, beginnend met ‘Het DIFA-team is de operationele afdeling’ en eindigend met ‘De cijfers zijn beschikbaar in het uitgebreide rapport.’ Pagina 19: de eerste zin van de tweede paragraaf, beginnend met ‘In het kader van haar directe aanpak’ en eindigend met ‘(sectie Ecofin/fisczaken). Pagina 19: de ee:rste twee zinnen van de derde paragraaf, beginnend met ‘Een belangrijk werkpunt’ met ‘in te vullen met bonafide ondernemers’. Pagina 21: de titel en eerste vier paragrafen onder 3.2.3. ‘Eerste meting van Kali-COAC in samenwerking met MAHO’, beginnend met ‘Het Multidisciplinair Ad Hoc Overleg (MAHO)’ en eindigend met ‘t.a.v. autoverhuur- en taxibedrijven’. Pagina 21: de laatste zin van de vijfde paragraaf, beginnend met ‘Verschillende hervormingen’ en eindigend met ‘een snellere besluitvorming’. Pagina 21 en 22: de paragraaf beginnend met ‘Daarnaast wordt gerapporteerd dat’ en eindigend met ‘met aandacht voor doorlooptijden en ketenopvolging’. Pagina 22: de eerste paragraaf onder punt 3.2.4. ‘Eerste meting van Kali-PLUK’, beginnend met ‘KALIPLUK startte’ en eindigend met ‘van openstaande schulden’. Pagina 22: de eerste drie zinnen van de derde paragraaf, beginnend met ‘Door vertegenwoordigers van Kali-PLUK’ en eindigend met ‘naar de persoon van de dader’. Pagina 22: de eerste twee paragrafen onder punt 3.2.5. ‘Eerste meting bestuurlijke aanpak Stad Antwerpen’, beginnend met ‘De stad Antwerpen heeft verschillende instrumenten’ en eindigend met ‘club-vzw’s en internetcafés’. Pagina 23: de tweede zin van de eerste paragraaf, en de tweede paragraaf, beginnend met ‘Eerder kreeg de burgemeester’ en eindigend met ‘opnieuw malafide handelszaken worden uitgebaat’. Pagina 24: de eerste zin van de tweede paragraaf, beginnend met ‘Binnen de categorie informatiebeheer’ en eindigend met ‘een verbeterde communicatie’. Pagina 24: de eerste zin van de vijfde paragraaf, beginnend met ‘Ter zake wordt door respondenten’ en eindigend met ‘meer data-architecten/-engineers’. Pagina 24/25: de paragraaf, beginnend met ‘Binnen de categorie internationale samenwerking’ en eindigend met ‘geïnvesteerde criminele vermogens’. Pagina 25: de eerste twee zinnen van de tweede paragraaf, beginnend met ‘Binnen de categorie onderzoek en interactie’ en eindigend met ‘brede waaier aan expertises’. Pagina 25: de laatste zin van de tweede paragraaf, beginnend met ‘Tijdens de looptijd’ en eindigend met ‘dat een dergelijke aanpak omarmt, lopende’. Pagina 25: de derde paragraaf, beginnend met ‘Daarnaast moet echter worden gewezen’ en eindigend op ‘externe deskundigen met een specifieke know how’. Pagina 26/27: de tweede en derde paragraaf onder punt 3.4 ‘As 4 Het voeren van een integriteitsen anti-corruptiebeleid: het verhogen van de weerbaarheid’, beginnend met ‘Om het hoofd te bieden aan’ een eindigend met ‘het uitwisselen van goede praktijken’. Pagina 27: de tweede zin van de vierde paragraaf, beginnend met ‘In het kader van de Kali-werking’ en eindigend met ‘sanctionering van integriteitsschendingen’. Pagina 27: de laatste paragraaf, beginnend met ‘De uitwerking van’ en eindigend met ‘verschillende redenen aan’.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/060
pagina 6 van 7
• •
Pagina 28: het eerste deel van de eerste paragraaf, beginnend met ‘In eerste instantie werd gesignaleerd’ en eindigend met ‘een participatief bottom-up proces’. Pagina 28: de laatste zin van de eerste paragraaf, en de laatste zin van de pagina, beginnend met ‘Ten slotte werd aangegeven’ en eindigend met ‘integriteit t.a.v. het Kali-team’
Geen toestemming tot hergebruik van bestuursdocumenten In zoverre dit beroep geheel of gedeeltelijk gegrond werd verklaard, geldt dat deze inwilliging van de aanvraag tot openbaarmaking GEEN toestemming inhoudt om het/de gevraagde bestuursdocument(en) te hergebruiken, als vermeld in titel II, hoofdstuk 4 van het Bestuursdecreet van 7 december 2018. Brussel, 20 maart 2020 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, voor de voorzitter, afwezig,
An Van Acker Lid van de beroepsinstantie
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/060
pagina 7 van 7