FOCUS
DE VLAAMSE ZUIVELBAROMETER AUGUSTUS 2015
INHOUD 1. Ter inleiding 2. Opbrengsten en kosten
1.
TER INLEIDING
De Vlaamse zuivelbarometer is voor de eerste maal verschenen in mei 2014 en wordt viermaal per jaar gepubliceerd. De huidige zuivelbarometer geeft de resultaten weer van het tweede kwartaal van 2015 (i.e. april - juni 2015). De trend van de voorbije kwartalen blijft zich ook in het laatste kwartaal voortzetten: dalende melkprijzen zorgen voor een verder dalend actueel en voortschrijdend bruto saldo.
3. Bruto saldo 4. Conclusies
www.vlaanderen.be/landbouw/studies
2 OPBRENGSTEN EN VARIABELE KOSTEN PER 100 LITER MELK Figuur 1 toont de evolutie van de opbrengsten en de variabele kosten per 100 liter melk van 2008 tot half 2015, en dit per kwartaal. Sinds het laatste kwartaal van 2013 dalen de opbrengsten continu. Met een index van 90 zijn de opbrengsten gezakt tot net onder het niveau van 2012. De index blijft wel hoger dan in 2009. De daling is hoofdzakelijk toe te schrijven aan de continue daling van de melkprijs. Sinds december 2013 is de melkprijs gedaald met 14 cent per 100 liter of een daling van een derde sinds anderhalf jaar. Positief is wel dat de prijs van nuchtere kalveren en reforme koeien gestegen zijn tegenover begin dit jaar. Aan de variabele kosten wijzigt er ondertussen nauwelijks iets. De laatste kwartalen blijft de index schommelen rond 107. In 2012 waren de variabele kosten op hun hoogtepunt na een periode van sterke stijgingen. Sindsdien zijn ze opnieuw gedaald maar ze blijken zich nu te stabiliseren op een hoger niveau. Figuur 1: Opbrengsten en variabele kosten per 100 liter melk, 2008-2015
Bron: Departement Landbouw en Visserij
De gebruikte referentie staat niet noodzakelijk model voor een leefbaar inkomen. Bijgevolg kan er geenszins uitspraak worden gedaan over de leefbaarheid van de Vlaamse melkveehouderij op basis van de gebruikte indexen.
3 BRUTO SALDO PER 100 LITER MELK Figuur 2 geeft zowel het actueel als het voortschrijdend bruto saldo per 100 liter geproduceerde melk per kwartaal voor de periode 2008 - 2015. Het actueel bruto saldo toont per kwartaal het verschil
De Vlaamse zuivelbarometer – augustus 2015
pagina 2 van 4
tussen de opbrengsten en de variabele kosten per 100 liter melk en is een indicatie van de actuele economische situatie. Het voortschrijdend bruto saldo geeft aanvullend het gemiddelde bruto saldo van de laatste vier kwartalen en is, meer dan het actueel bruto saldo, een maatstaf voor de rentabiliteit in de melkveehouderij van het afgelopen jaar. De kosten blijven hoger dan tijdens de referentieperiode terwijl de opbrengsten het laagste peil bereikt hebben sinds 2009. Hierdoor daalt het actueel bruto saldo verder tot 75. Met andere woorden ligt de index een kwart lager dan tijdens de referentieperiode en is dit de laagste waarde sinds het tweede en derde kwartaal van 2009. De economische situatie van de Vlaamse melkveehouderij is dus beduidend slechter dan tijdens de referentieperiode en is vergelijkbaar met de situatie in 2012. Enkel in het tweede en derde kwartaal van 2009 was de situatie nog slechter. De aanhoudende slechtere melkprijzen duwen nu ook het voortschrijdend bruto saldo onder de referentie. Dat betekent dat het laatste jaar de melkveehouders per 100 liter melk nu 10% minder overhouden om hun vaste kosten en gezinslasten te dragen dan tijdens de referentieperiode. De situatie is vergelijkbaar met de periode midden 2012 maar minder erg dan tijdens het tweede en derde kwartaal 2009. Verwacht wordt dat onder impuls van de verder dalende prijsnoteringen voor melk ook in het volgend kwartaal zowel het actueel bruto saldo als het voortschrijdend bruto saldo verder zullen dalen. Figuur 2: Actueel en voortschrijdend bruto saldo per 100 liter melk, 2008-2015
Bron: Departement Landbouw en Visserij
De gebruikte referentie staat niet noodzakelijk model voor een leefbaar inkomen. Bijgevolg kan er geenszins uitspraak worden gedaan over de leefbaarheid van de Vlaamse melkveehouderij op basis van de gebruikte indexen.
De Vlaamse zuivelbarometer – augustus 2015
pagina 3 van 4
4 CONCLUSIES Het actueel bruto saldo blijft verder zakken als gevolg van de dalende melkprijzen. De index ligt met een waarde van 75 een kwart lager dan het gemiddelde tijdens de referentieperiode. De economische situatie van de melkveehouders is hierdoor gedaald tot onder het lage niveau van 2012, maar nog boven het dieptepunt van 2009. Verwacht wordt wel dat momenteel het dieptepunt nog niet bereikt is en dat het volgende kwartaal de situatie verder achteruit zal gaan. Over de laatste vier kwartalen bekeken ligt de index van het voortschrijdend bruto saldo met een waarde van 89 voor het eerst sinds twee jaar onder het referentieniveau.
De Vlaamse zuivelbarometer – augustus 2015
pagina 4 van 4