Vlaanderen is landbouw & visserij
IMPACT VAN CORONA OP DE BUITENLANDSE HANDEL VAN AGROPRODUCTEN Analyse januari-juli 2020
DEPARTEMENT DEPARTEMENT LANDBOUW LANDBOUW & VISSERIJ & VISSERIJ
WWW.VLAANDEREN.BE/LANDBOUW www.vlaanderen.be/landbouw
DEPARTEMENT LANDBOUW & VISSERIJ ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
IMPACT VAN CORONA OP DE BUITENLANDSE HANDEL VAN AGROPRODUCTEN Analyse januari-juli 2020 ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
;?c.&\
i "'
Vlaanderen is landbouw en visserij
www.vlaanderen.be
Colofon Samenstelling Departement Landbouw en Visserij Auteur Jonathan Platteau Verantwoordelijke uitgever Patricia De Clercq, secretaris-generaal Depotnummer D/2020/3241/291 Lay-out Departement Landbouw en Visserij Voor meer informatie over het rapport kunt u contact opnemen met de auteur(s) van het rapport. Ons e-mailadres is als volgt samengesteld: VOORNAAM.NAAM@LV.VLAANDEREN.BE. Ons generiek adres is
KENNIS@LV.VLAANDEREN.BE.
U vindt onze rapporten terug op:
WWW.VLAANDEREN.BE/LANDBOUW/STUDIES
Vermenigvuldiging en/of overname van gegevens zijn toegestaan mits de bron expliciet vermeld wordt: Platteau J. (2020) Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten. Analyse januari-juli 2020, Departement Landbouw en Visserij, Brussel. Graag vernemen we het als u naar dit rapport verwijst in een publicatie. Als u een exemplaar ervan opstuurt, nemen we het op in onze bibliotheek. Wij doen ons best om alle informatie, webpagina's en downloadbare documenten voor iedereen maximaal toegankelijk te maken. Als u echter toch problemen ondervindt om bepaalde gegevens te raadplegen, willen wij u hier graag bij helpen. U kunt steeds contact met ons opnemen.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 2 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten
30.10.2020
INHOUD 1 2 3
Samenvatting ..................................................................................................................................................................................... 4 Evolutie totale Vlaamse buitenlandse handel ................................................................................................................ 5 Evolutie Vlaamse agrohandel ................................................................................................................................................... 6
3.1 3.2 3.3
Uitvoer agroproducten Invoer agroproducten Vergelijking agrohandel met totale handel
4
Analyse per productgroep........................................................................................................................................................ 10
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
Akkerbouw Dierlijke producten Tuinbouw Agro-industriĂŤle producten Andere producten
5
Bron van de gegevens.................................................................................................................................................................. 17
6 7 9 10 11 13 14 15
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 3 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten
1 SAMENVATTING In de eerste zeven maanden van 2020 is de Vlaamse uitvoer van agroproducten met 2% gedaald tegenover dezelfde periode in 2019. De invoer bleef nagenoeg constant. De agrohandel is daarmee voorlopig minder hard getroffen door de coronacrisis dan de totale Vlaamse handel: de totale uitvoer slonk van januari tot juli 2020 met 14%, de totale invoer met 17%. Op het laagste punt verloor de agrohandel ongeveer 15% van de in- en uitvoer in vergelijking met 2019, terwijl dat voor de totale Vlaamse handel ongeveer 30% was. Dat blijkt uit gegevens van de Nationale Bank van België. De agrohandel hield in het covidjaar 2020 vooralsnog goed stand, met een uitvoer van 22,5 miljard euro en een invoer van 19,0 miljard euro. Dat komt echter vooral door de goede cijfers in het eerste trimester van 2020. In die periode lag de uitvoer van agroproducten bijna 5% hoger dan in 2019. In april (-9%) en mei (-15%) slabakte de export. In juni was er een tijdelijk herstel, gevolgd door opnieuw een daling in juli. De invoer noteerde enkel in mei (-13%) een sterke terugval. De uitvoer van tuinbouwproducten en agro-industriële producten kreeg de grootste klappen. Tuinbouw liet een daling van 9% tegenover 2019 optekenen, onder meer door de achteruitgang bij vers en verwerkt fruit, noten en sierteeltproducten. Bij agro-industriële producten liep het verlies zelfs op tot 14% door de slechte resultaten bij landbouwmaterieel en meststoffen. De veeteeltproducten deden het daarentegen opvallend goed met een lichte stijging van 1%. Vers vlees en zuivel bleven sterkhouders, al zakte ook daar de export in april en mei aanzienlijk. Bij de akkerbouwproducten is de balans gemengd. Tijdens de eerste drie maanden steeg de uitvoer in vergelijking met 2019, maar in april en mei daalde de uitvoer van aardappelen, banketbakkerswerk en cacaoproducten sterk. Ook tijdens de lockdown draaide de agrovoedingsketen op volle toeren om de voedselbevoorrading te verzekeren. De boer boerde voort, voedingsbedrijven bleven als cruciale sector open en er kwamen Europese maatregelen om te verhinderen dat vrachtwagens met essentiële goederen aan de grenzen vaststonden (green lanes). Er doken wel hier en daar logistieke problemen en besmettingshaarden op. Voor bepaalde producten, zoals diepvriesfrieten en azalea’s, stortte de vraag in door de sluiting van de horeca en niet-essentiële winkels en de afgelasting van evenementen. De Brexit deed zich nog niet voelen, want in 2020 maakt het Verenigd Koninkrijk nog deel uit van de interne Europese markt.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 4 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten
30.10.2020
2 EVOLUTIE TOTALE VLAAMSE BUITENLANDSE HANDEL Uit gegevens van de Nationale Bank van BelgiĂŤ (NBB) en Flanders Investment & Trade (FIT) blijkt dat de totale Vlaamse uitvoer in de eerste zeven maanden van 2020 met 14% gedaald is ten opzichte van de eerste zeven maanden van 2019. De daling was vooral in april en mei te voelen, met uitvoerwaardes die respectievelijk 27% en 29% lager lagen dan het jaar voordien. In de maand juni herstelt de uitvoer zich gedeeltelijk, tot 91% van het jaar ervoor, maar in juli stelden we opnieuw een daling vast. De Vlaamse invoer is in de eerste zeven maanden van 2020 met 17% gedaald in vergelijking met 2019. Hier krijgen we hetzelfde beeld als bij de uitvoer: vooral april en mei kennen een sterke daling van telkens 30%. In de maand juni krijgen we een gedeeltelijk herstel te zien, waarna de invoer in juli weer zakt. Figuur 1: vergelijking van de totale Vlaamse in- en uitvoer: 2020 t.o.v. 2019, waarde 2019 = 100% 110% 105% 100% 95% 90% 85% 80% 75% 70% 65% 60%
januari
februari
maart uitvoer
april invoer
mei
juni
juli
Referentie (2019)
Bron: NBB
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 5 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten
3 EVOLUTIE VLAAMSE AGROHANDEL 3.1 UITVOER AGROPRODUCTEN In de eerste drie maanden van 2020 lag de uitvoer van agroproducten bijna 5% hoger dan de eerste drie maanden van 2019. In absolute waarde is dat goed voor ruim 486 miljoen euro extra uitvoer naar het buitenland. Het effect van corona is heel duidelijk te zien vanaf april. In april en mei liggen de exportcijfers respectievelijk 9% en 15% lager dan het jaar ervoor. In absolute waarde komt dit overeen met een daling in de export van 790 miljoen euro in die twee maanden. In juni kende de export een tijdelijk herstel, met 99% van de waarde van 2019. In juli kennen alle productgroepen opnieuw een daling. De akkerbouwproducten, de dierlijke producten en de groep andere producten blijven nog rond de waarde van 2019 schommelen, terwijl de agro-industriĂŤle producten en vooral de tuinbouwproducten een sterke daling kennen in juli. Deze laatste twee productgroepen kenden in juli een uitvoerwaarde die respectievelijk 12% en 19% lager is dan in 2019. Figuur 2: vergelijking van de Vlaamse uitvoer van agroproducten, 2020 t.o.v. 2019, waarde 2019 = 100% 115% 110% 105% 100% 95% 90% 85% 80% 75% 70%
Januari
Februari
Maart
April
Mei
Juni
Akkerbouw
Dierlijke producten
Tuinbouw
Agro-industriĂŤle producten
Andere producten
Totaal
Juli
Referentie (2019) Bron: Departement Landbouw en Visserij op basis van NBB
In vergelijking met de totale Vlaamse uitvoer, die in april en mei telkens bijna 30% lager ligt dan in 2019, doet de uitvoer van agrarische producten het iets beter. Ook het herstel in juni is beter.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 6 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten
30.10.2020
Tabel 1: vergelijking van de uitvoer van agroproducten in 2020 met dezelfde periode in 2019
Product Akkerbouw Dierlijke producten Tuinbouw Agro-industriĂŤle producten Andere producten Totaal
% jan- aprileerste 7 maart mei juni juli maanden 9% -10% 3% -2% 1% 11% -8% -1% -3% 1% 2% -17% -10% -19% -9% -15% -17% -5% -12% -14% 8% -9% 4% 2% 2%
C
5%
-12%
-1%
-5%
-2%
miljoen euro jan- aprileerste 7 maart mei juni juli maanden 320 -248 28 -22 79 186 -110 -6 -22 48 32 -199 -49 -95 -311 -183 -134 -21 -41 -379 131 -99 21 10 62 486
-790
1
-27
-171
-502
Bron: Departement Landbouw en Visserij op basis van NBB
Uit tabel 1 blijkt dat de uitvoer van agroproducten in de eerste zeven maanden van 2020 een half miljard euro lager ligt in vergelijking met dezelfde periode in 2019. Dat is volledig toe te schrijven aan de lagere uitvoer van tuinbouwproducten en agro-industriĂŤle producten. In het vierde hoofdstuk gaan we meer gedetailleerd in op de verschillende productgroepen.
3.2 INVOER AGROPRODUCTEN De invoer van agroprodcten ligt in de eerste vier maanden van 2020 gemiddeld 1,5% hoger dan in dezelfde periode in 2019. In april is er dus nog geen corona-effect zichtbaar. In totaal heeft Vlaanderen in de eerste vier maanden van 2020 voor 163 miljoen euro meer ingevoerd dan vorig jaar. In mei is er een grote daling en ligt de totale invoer 13% lager dan in 2019, goed voor een daling van 381 miljoen euro, Net als de uitvoer kent de invoer een tijdelijk herstel in juni en behaalt een waarde die opnieuw 5% hoger ligt dan het jaar ervoor. In juli daalt de invoer opnieuw tot het niveau van 2019.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 7 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten
Figuur 3: vergelijking van de Vlaamse invoer van agroproducten, 2020 t.o.v. 2019, waarde 2019 = 100% 120% 115% 110% 105% 100% 95% 90% 85% 80% 75% 70%
Januari
Februari
Maart
April
Mei
Juni
Akkerbouw
Dierlijke producten
Tuinbouw
Agro-industriële producten
Andere producten
Totaal
Juli
Referentie (2019) Bron: Departement Landbouw en Visserij op basis van NBB
In vergelijking met de totale Vlaamse invoer, die in april en mei telkens iets meer dan 30% lager ligt dan in 2019, doet de agrarische invoer het iets beter. Ook het herstel in juni is beter. Tabel 2: vergelijking van de invoer van agroproducten in 2020 met dezelfde periode in 2019
Product Akkerbouw Dierlijke producten Tuinbouw Agro-industriële producten Andere producten Totaal
janmaart 0% 9% 4% _J -19% 5% 1%
%
aprilmei -2% 1 -12% -5% 1 -4% -8%
juni 10% -5% 9% 5% 0%
juli 6% -3% -11% 0% 3%
-5%
5%
0%
eerste 7 janmaanden maart 2% 14 -1% 108 0% 58 -10% -146 0% 60 0%
95
miljoen euro aprilmei juni juli -53 103 64 -103 -19 -14 -59 41 -57 -20 10 0 -77 1 16 -313
135
1
8
eerste 7 maanden 129 -29 -18 -156 0 -74
Bron: Departement Landbouw en Visserij op basis van NBB
Uit tabel 2 blijkt dat de invoer van agroproducten in de eerste zeven maanden van 2020 ongeveer op hetzelfde niveau is gebleven in vergelijking met dezelfde periode in 2019. Dit is volledig toe te schrijven aan de hogere invoer van akkerbouwproducten die de daling bij de agro-industriële producten grotendeels compenseert.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 8 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten
30.10.2020
3.3 VERGELIJKING AGROHANDEL MET TOTALE HANDEL Uit figuur 4 blijkt dat de Vlaamse agrohandel minder invloed ondervindt van de coronacrisis in vergelijking met de totale Vlaamse handel. Op het laagste punt verliest de agrohandel ongeveer 15% van de in- en uitvoer in vergelijking met het jaar ervoor, terwijl dat voor de totale Vlaamse handel ongeveer 30% is. Figuur 4: vergelijking van de Vlaamse handel (totaal en agroproducten), 2020 t.o.v. 2019, waarde 2019 = 100% 110% 105% 100% 95%
- - - - -- -- -- -- '-, -'
-
' ' .... .... ....
90% 85%
.... .... .... ........
....
-
80% 75% 70% 65% 60%
januari
februari Totale uitvoer
maart Totale invoer
april
mei Agro-uitvoer
juni
juli
Agro-invoer
Bron: Departement Landbouw en Visserij op basis van NBB
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 9 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten
4 ANALYSE PER PRODUCTGROEP In de bespreking hieronder nemen we vooral de grotere productgroepen mee. In de kleinere productgroepen wegen kleine schommelingen in in-/uitvoer relatief gezien veel zwaarder door, maar aangezien deze in het totaalplaatje niet doorwegen, komen deze hier minder aan bod. Hoewel we in de tekst hieronder vaak over de grotere dalings-/stijgingspercentages spreken, nemen we bij de beoordeling ook de absolute cijfers mee.
4.1 AKKERBOUW Tabel 3: verschil in uitvoer van akkerbouwproducten in 2020 in vergelijking met 2019, miljoen euro
Product
Januari
Akkerbouwproducten
Februari
Maart
April
Mei
Juni
88
140
92
-72
aardappelen
16
16
14
-32
-33
afgeleide producten graanproducten
24 -14
14 2
-5 1
-32 -37
-51 -68
granen in korrel
19
5
21
17
13
13
1
-176
Juli
1
28
jan - jul -22
79
-9
-9
-38
13 -34
-16 -18
-54 -169
-2
87
oliehoudende bijproducten
-4
7
4
3
4
0
7
21
oliehoudende producten
20
14
16
11
17
-6
30
102
5
107
50
24
-1
59
1
245
22
-13
-8
-22
-40
-4
-7
-71
oliehoudende zaden overige gewassen
Bron: Departement Landbouw en Visserij op basis van NBB
Met betrekking tot de uitvoer vallen volgende zaken op: • De uitvoer van akkerbouwproducten ligt gemiddeld 9% hoger in de eerste drie maanden (goed voor in totaal 320 miljoen euro extra uitvoer in vergelijking met 2019). Dat is vooral te danken aan de sterk toegenomen uitvoer van oliehoudende zaden (+248%), oliehoudende producten (+28%), granen in korrel (+58%) en aardappelen (+11%). • In de maanden april en mei ligt de uitvoer van akkerbouwproducten respectievelijk 6% en 15% onder die van het jaar ervoor. Dit is vooral te wijten aan de sterke daling van de uitvoer van aardappelen, graanproducten zoals banketbakkerswerk, overige gewassen en afgeleide akkerbouwproducten zoals cacaoproducten. In mei ligt de uitvoer van deze 4 productgroepen ongeveer 20% onder de waarde van het jaar ervoor. • In de maand juni herstelt de uitvoer zich voor bijna alle producten, behalve voor graanproducten, bijproducten van granen en oliehoudende producten. Voor het geheel van akkerbouwproducten ligt de uitvoer opnieuw 3 procent hoger dan in 2019. • In de maand juli is er weer een lichte terugval. Dat is vooral het geval bij de afgeleide producten en de oliehoudende zaden.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 10 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten
30.10.2020
Tabel 4: verschil in invoer van akkerbouwproducten in 2020 in vergelijking met 2019, miljoen euro
Product Akkerbouwproducten
Januari
Februari Maart
-45,0
-56,4
aardappelen
-2,7
afgeleide producten
April
Mei
Juni
Juli
jan - jul
115,6
93,5
-146,5
103,2
64,4
129
-2,5
-0,1
4,9
-17,6
-16,7
3,8
-31
26,3
21,7
26,8
-22,7
-43,0
16,5
15,1
41
graanproducten
0,7
1,7
-1,9
-10,1
-35,2
-15,5
-2,3
-63
granen in korrel oliehoudende bijproducten oliehoudende producten
-25,1
0,4
30,7
9,7
-8,2
24,7
3,6
36
6,2
-14,0
2,9
1,7
1,7
7,1
-22,0
-16
-14,9
19,7
-0,8
87,8
35,0
28,9
9,3
165
oliehoudende zaden
45,9
-41,1
34,9
23,7
-13,3
-30,9
64,7
84
overige gewassen
-87,1
-47,1
12,6
6,8
-42,0
72,2
-9,0
-94
1
Bron: Departement Landbouw en Visserij op basis van NBB
Aan de invoerzijde zijn dit de opvallendste zaken: • De eerste twee maanden ligt de invoer van akkerbouwproducten nog ongeveer 5% onder die van het jaar ervoor. Dat ligt vooral aan de lagere invoer van granen in korrel en overige gewassen. • In de maanden maart en april ligt de invoer van akkerbouwproducten respectievelijk 11% en 8% hoger dan in 2019. Dit is vooral te wijten aan de toegenomen invoer van granen in korrel, oliehoudende zaden en oliehoudende producten. • Het effect van corona is enkel in mei te zien, waar de invoer ruim 146 miljoen euro lager (-12%) ligt dan het jaar ervoor. Deze daling is vooral te zien in bij de graanproducten, afgeleide producten en overige gewassen. • In de maand juni heeft de invoer zich weer hersteld en ligt die zelfs 10% (103 miljoen euro) hoger dan in 2019. • In juli is er weer een kleine terugval, maar de invoer ligt nog steeds 6% boven het niveau van 2019. Opvallend is de zeer grote toename van de invoer van oliehoudende zaden en de sterke daling bij de oliehoudende bijproducten.
4.2 DIERLIJKE PRODUCTEN Tabel 5: verschil in uitvoer van dierlijke producten in 2020 in vergelijking met 2019, miljoen euro
Product Dierlijke producten
Januari
Februari Maart
April
70,2
50,1
65,4
36,7
17,1
34,8
vleesbereidingen
4,8
2,3
3,1
zuivelproducten
23,8
27,7
28,3
vers vlees
Mei
-33,5 1 -21,7
Juni
Juli
jan - jul
-76,2 1
-6,4
-21,8
47,7
-39,0
-13,3
-4,0
10,6
-4,3
-1,8
1,5
2,6
8,1
-5,1
-21,8
7,5
-17,7
42,6
Bron: Departement Landbouw en Visserij op basis van NBB
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 11 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten
Met betrekking tot de uitvoer vallen volgende zaken op: • De uitvoer ligt in de eerste drie maanden gemiddeld 11% hoger, goed voor in totaal bijna 186 miljoen euro extra uitvoer in vergelijking met 2019. Dit is vooral te danken aan de sterk toegenomen uitvoer van vers vlees (+14%, +88 miljoen euro) en zuivelproducten (+12% of +80 miljoen euro). • In de maanden april en mei ligt de uitvoer van dierlijke producten respectievelijk 5% (-35 miljoen euro) en 12% (-76 miljoen euro) onder die van het jaar ervoor. Dit is opnieuw vooral te wijten aan de sterke daling van de uitvoer van vers vlees (-13%) en zuivelproducten (-5%). • In de maand juni herstelt de uitvoer zich voor bijna alle producten. Voor de hele productgroep ligt de totale uitvoer nog 1 procent lager dan het jaar voordien. • In juli is er een (lichte) terugval, vooral toe te schrijven aan de gedaalde uitvoer van zuivelproducten. Tabel 6: verschil in invoer van dierlijke producten in 2020 in vergelijking met 2019, miljoen euro
Product Dierlijke producten vers vlees
Januari 66,2 12,7
Februari Maart 1
April
Mei
34,2
7,6
-17,9
7,9
17,7
-5,6
1
Juni -85,4
1
-14,4
Juli
jan - jul
-19,1
-14,5
-28,9
-7,4
5,9
16,7
vleesbereidingen
3,5
2,8
8,2
4,3
0,7
3,8
4,8
28,1
zuivelproducten
38,8
13,8
-23,3
-18,3
-61,1
-17,3
-27,2
-94,6
Bron: Departement Landbouw en Visserij op basis van NBB
Aan de invoerzijde zijn dit de opvallendste zaken: • De eerste drie maanden ligt de invoer van dierlijke producten nog ongeveer 9% (bijna 108 miljoen euro) boven die van het jaar ervoor. Dat ligt vooral aan de hogere invoer van zuivelproducten (+5%), vers vlees (+17%) en vleesbereidingen (+14%). • In de maanden april, mei en juni ligt de invoer respectievelijk 4%, 18% en 5% lager dan in 2019. De daling is dus voornamelijk in mei zichtbaar. Het herstel lijkt in juni te zijn gestart De productcategoriën met de grootste totale daling in de maanden april, mei en juni zijn de zuivelproducten (-15% of -96 miljoen euro) en vers vlees (-11% of -27 miljoen euro). • In juli is het verschil met 2019 opnieuw een beetje kleiner geworden. Opvallend hierbij is de verdere daling in de invoer van zuivelproducten.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 12 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten
30.10.2020
4.3 TUINBOUW Tabel 7: verschil in uitvoer van tuinbouwproducten in 2020 in vergelijking met 2019, miljoen euro
Product Tuinbouwproducten
Januari
Februari Maart
April
Mei
Juni
Juli
jan - jul
0,7
12,5
19,0
-86,0
-113,1
-48,6
-95,4
-311,0
-16,2
-7,1
-1,1
-13,0
-38,2
-8,7
-10,1
-94,5
rubbers
1,5
0,3
-0,1
-0,1
-0,9
0,0
0,5
1,0
sierteelt
5,9
1,7
-16,6
-30,1
-2,5
11,5
2,0
-28,0
noten
vers fruit
2,8
23,9
2,0
-34,5
-26,0
-32,9
-47,3
-112,0
verse groenten
-1,2
1,3
1,8
7,6
2,7
-7,8
-21,8
-17,4
verwerkt fruit
0,4
-11,8
5,7
-7,4
-19,9
-7,7
-16,1
-56,8
verwerkte groenten
8,4
3,3
27,3 1
-8,5
-27,9
-3,9
-1,1
-2,4
1
r
Bron: Departement Landbouw en Visserij op basis van NBB
Met betrekking tot de uitvoer vallen volgende zaken op: • De uitvoer ligt in de eerste drie maanden gemiddeld 2% hoger, goed voor in totaal 32 miljoen euro extra uitvoer in vergelijking met 2019. Dit is vooral te danken aan de toegenomen uitvoer van verwerkte groenten (+14% of +38 miljoen euro) en vers fruit (+12% of +28 miljoen euro). De uitvoer van sierteeltproducten kent al een sterke daling in maart en ligt 27% onder de waarde van het jaar ervoor, een daling van 17 miljoen euro. • In de maanden april, mei en juni ligt de uitvoer van tuinbouwproducten respectievelijk 15% (-86 miljoen euro), 20% (-113 miljoen euro) en 10% (-49 miljoen euro) onder die van het jaar ervoor. Dat is vooral te wijten aan de sterke daling van de uitvoer van vers fruit (-93 miljoen euro over die drie maanden), verwerkte groenten (-40 miljoen euro), verwerkt fruit (-35 miljoen euro) en noten (zie hieronder). • In de maand juni is er een gedeeltelijk herstel te zien van de uitvoer, maar in juli daalt de uitvoer opnieuw sterk. Dat is voornamelijk te wijten aan de daling van de uitvoer van vers fruit, verse groenten en verwerkte groenten ten opzichte van 2019. Vooral vers fruit, verse groenten en verwerkt fruit delen in de klappen. • De uitvoer van noten ligt gedurende de eerste zeven maanden continu onder de uitvoer van het jaar ervoor. Over deze periode bekeken is de uitvoer gedaald met 54% (-94 miljoen euro).
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 13 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten
Tabel 8: verschil in invoer van tuinbouwproducten in 2020 in vergelijking met 2019, miljoen euro
Product
Januari
Tuinbouwproducten
-14,9
Februari Maart
April
Mei
Juni
Juli
jan - jul
56,7 1
16,3
26,0 1
-85,5
40,8
-57,3
-17,9
-4,6
-4,4
-4,4
-9,6
-10,8
-7,0
-14,4
-55,0
rubbers
1,5
-2,1
0,8
0,6
-8,0
-8,0
-5,1
-20,4
sierteelt
6,8
5,5
-9,2
-18,0
1,5
4,0
2,8
-6,7
vers fruit
0,6
17,8
20,0
19,4
0,1
32,0
-8,0
82,0
noten
verse groenten verwerkt fruit verwerkte groenten
1
2,8
5,9
5,0
13,6
-5,7
-8,4
-11,4
1,8
-20,0
34,9
-0,3
11,8
-52,5
30,1
-23,9
-20,0
-1,3
-0,5
3,6
6,8
-8,4
-1,8
0,9
-0,7
Bron: Departement Landbouw en Visserij op basis van NBB
Aan de invoerzijde zijn dit de opvallendste zaken: • De eerste vier maanden van 2020 schommelt de invoer van tuinbouwproducten rond 4% boven de waarde van het jaar ervoor. Dat komt overeen met een extra invoer van 84 miljoen euro in die periode. • In mei ligt de invoer 14%, ofwel -85 miljoen euro, lager dan in mei 2019. Dat is hoofdzakelijk te wijten aan de sterke daling van de invoer van verwerkt fruit (-52 miljoen euro). Ook de invoer van noten, rubbers en verwerkte groenten ligt telkens meer dan 8 miljoen euro lager dan het jaar ervoor. • De invoer van tuinbouwproducten herstelde zich in juni, maar zakt weer heel sterk in de maand juli (naar -11% of -57 miljoen euro t.o.v. 2019). Die daling ten opzichte van vorig jaar is vooral merkbaar bij verwerkt fruit, verse groenten, noten en vers fruit. • Net als bij de uitvoer valt op dat de waarden voor noten elke maand lager liggen dan in 2019. In totaal is er in de eerste zeven maanden van 2020 voor bijna 55 miljoen euro minder noten ingevoerd, een daling van 24%.
4.4 AGRO-INDUSTRIËLE PRODUCTEN Tabel 9: verschil in uitvoer van agro-industriële producten in 2020 in vergelijking met 2019, miljoen euro
Januari Agro-industriële producten
Februari
Maart
April
Mei
Juni
Juli
jan - jul
-54,4
-50,5
-77,9
-69,0
-65,3
-21,0
-41,3
-379,4
bestrijdingsmiddelen
5,2
-12,8
4,3
3,0
-5,0
9,7
-25,4
-21,0
landbouwmaterieel
-5,8
-13,2
-44,2
-66,5
-17,7
-24,1
17,8
-153,6
-53,9
-24,5
-37,9
-5,5
-42,6
-6,7
-33,7
-204,8
meststoffen
Bron: Departement Landbouw en Visserij op basis van NBB
Met betrekking tot de uitvoer van agro-industriële producten vallen volgende zaken op: • De uitvoer ligt over de hele lijn onder die van het jaar ervoor. In de eerste vijf maanden van 2020 ligt de uitvoerwaarde steeds tussen 13% en 17% lager dan het jaar ervoor. • Enkel in juni komt de totale uitvoer in de buurt (-5%) van 2019.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 14 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten
30.10.2020
• •
In totaal is er in de eerste zeven maanden van 2020 voor 379 miljoen euro minder uitgevoerd. Deze daling is volledig toe te schrijven aan de daling van de uitvoer van landbouwmaterieel en meststoffen. Deze producten kenden een daling van respectievelijk 154 en 204 miljoen euro. Er is geen uitgesproken impact van corona op de uitvoer van bestrijdingsmiddelen merkbaar.
Tabel 10: verschil in invoer van agro-industriële producten in 2020 in vergelijking met 2019, miljoen euro
Product
Januari
Februari
Agro-industriële producten
-23,8
bestrijdingsmiddelen
-4,5
landbouwmaterieel
-2,2
meststoffen
-17,1
Maart
April
-23,8 1 0,7
-98,0
-0,1 1 -24,5
-102,2
1
13,2
Mei -23,7 17,1
1
-8,9
Juni 4,1 2,5
1
Juli 9,5
1
15,1
1
jan - jul -0,3
-156,0
0,0
44,3
-31,0
-1,0
5,8
-2,7
-133,4
-9,8
2,6
-11,4
2,4
-66,9
Bron: Departement Landbouw en Visserij op basis van NBB
Aan de invoerzijde zijn dit de opvallendste zaken: • In de eerste vier maanden van 2020 ligt de invoer van agro-industriële producten steeds 10% onder het niveau van 2019, behalve in maart waar het 30% lager ligt. Deze lagere waarden zijn vooral te wijten aan de daling van de invoer van meststoffen in januari en februari en de daling bij het landbouwmaterieel in maart en april. • De maanden mei en juni kenden dan weer een invoer net boven het niveau van 2019: respectievelijk 2% en 5% hoger dan het jaar ervoor. In juli is de invoer gelijk aan vorig jaar. • Het mogelijke effect van corona op de invoer van agro-industriële producten is enkel zichtbaar in maart, maar dat is enkel te wijten aan de sterke daling van de invoer van landbouwmaterieel (-102 miljoen euro).
4.5 ANDERE PRODUCTEN Tabel 11: verschil in uitvoer van andere producten in 2020 in vergelijking met 2019, miljoen euro
Januari Andere producten
Februari
Maart
April
30,9
64,3
35,6
andere oliën en vetten
-9,1
2,6
andere zeeproducten
-1,2
dranken producten niet elders vernoemd
Mei
Juni
Juli
jan - jul
-69,2 1
20,7
9,7
62,0
0,9
-30,0 1 -5,4
-17,3
0,0
-15,3
-43,7
-0,6
2,2
0,5
-1,2
-4,6
-1,7
-6,6
1,4
32,2
1,1
-43,0
-35,9
11,6
28,8
-3,7
17,9
4,2
4,6
2,9
-3,3
-0,6
2,7
28,3
schaal- en weekdieren
5,0
6,9
-5,0
-12,2
-6,6
0,6
-0,6
-11,8
veevoeders
13,6
18,1
32,7
30,2
-2,6
21,4
4,0
117,3
vis
3,2
0,9
-0,9
-3,0
-2,3
-7,8
-8,0
-17,9
Bron: Departement Landbouw en Visserij op basis van NBB
Met betrekking tot de uitvoer vallen volgende zaken op: • De uitvoer ligt gemiddeld 8% hoger in de eerste drie maanden, goed voor in totaal 131 miljoen euro extra uitvoer in vergelijking met dezelfde periode in 2019. Dat is voornamelijk te danken
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 15 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten
•
•
aan de toegenomen uitvoer van veevoeders (+18%, +64 miljoen euro) en dranken (+5%, +35 miljoen euro). In de maanden april en mei ligt de uitvoer van andere producten respectievelijk 5% (-30 miljoen euro) en 12% (-69 miljoen euro) onder die van het jaar ervoor. Dat is in beide maanden vooral te wijten aan de sterke daling van de uitvoer van dranken (-79 miljoen euro over die twee maanden), oliën en vetten (-23 miljoen euro) en schaal- en weekdieren (-19 miljoen euro). In de maand juni is er een herstel te zien van de uitvoer, die weer 4% hoger ligt dan het jaar ervoor. In juli ligt de uitvoer nog steeds boven die van vorig jaar, maar minder uitgesproken dan in juni.
Tabel 12: verschil in invoer van andere producten in 2020 in vergelijking met 2019, miljoen euro
Januari Andere producten
8,9
Februari 1
Maart
April
Mei
41,2 1
10,4
-9,4
1
Juni
Juli
jan - jul
-68,0 1
1,0
15,5
-0,4
andere oliën en vetten
-2,2
-1,2
4,6
-0,9
-8,6
-1,2
-5,0
-14,5
andere zeeproducten
0,2
-2,4
-2,0
0,5
3,1
0,9
-1,7
-1,2
dranken producten niet elders vernoemd
-9,2
13,6
-25,5
-29,5
-22,5
7,8
-118,0
6,0
3,3
10,0
1,5
1,1
9,6
3,9
35,4
schaal- en weekdieren
-52,7 1
10,3
3,5
-0,9
-6,8
-13,1
-7,0
-4,2
-18,2
veevoeders
2,5
15,7
16,9
26,7
3,9
14,3
18,4
98,4
vis
1,2
8,6
7,2
-1,0
-1,7
6,9
-3,7
17,6
Bron: Departement Landbouw en Visserij op basis van NBB
Aan de invoerzijde zijn dit de opvallendste zaken: • In de eerste drie maanden van het jaar ligt de invoer gemiddeld 5% boven de waarde van het jaar ervoor, goed voor een totale extra invoer van 60 miljoen euro. De heflt van deze extra invoer is voor rekening van de veevoeders. • In april en mei liggen de invoerwaarden respectievelijk 2% (-10 miljoen euro) en 14% (-67 miljoen euro) lager dan dezelfde maand in 2019. Dat is in vooral te wijten aan de sterke daling van de invoer van dranken (-82 miljoen euro over die maanden), schaal- en weekdieren (-20 miljoen euro) en oliën en vetten (-10 miljoen euro). • In de maand juni is de invoerwaarde weer op het niveau van 2019. Hierbij wordt de daling van de invoerwaarde van dranken en van schaal-en weekdieren gecompenseerd door de hogere invoer van veevoeders, vis en de restcategorie. • In juli stijgt de invoer verder en ligt de waarde 3% hoger dan in 2019. Dat komt vooral door de verhoogde invoer van veevoeders en dranken.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 16 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten
30.10.2020
5 BRON VAN DE GEGEVENS De gegevens zijn afkomstig van de Nationale Bank van België (NBB) en slaan op de eerste jaarhelft van 2020. Wanneer data over recentere maanden beschikbaar komen bij NBB, kan het zijn dat de cijfers voor de eerdere maanden lichtjes worden aangepast. De gegevens worden, net als in het jaarlijkse agrohandelsrapport, geaggregeerd in vijf productgroepen: • • • • •
akkerbouwproducten dierlijke producten tuinbouwproducten agro-industriële producten (bestrijdingsmiddelen, landbouwmaterieel en meststoffen) andere producten (vis, schaal- en weekdieren, dranken, oliën en vetten, veevoeders).
Dit bestrijkt dus een brede waaier aan producten, van eetbare producten die een directe link hebben met landbouw en visserij, zoals groenten, fruit, melk, vlees en vis, tot bewerkte voeding en dranken van de voedingsindustrie, zoals koekjes en chocolade (allebei akkerbouwproducten) en bier (ander product). Ook niet-voeding is goed vertegenwoordigd. Bij de analyses in dit rapport is er consequent voor gekozen om enkel met waardes te werken en niet met hoeveelheden. Tenzij anders vermeld slaan de gegevens op de buitenlandse handel van Vlaanderen.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 17 van 17
Impact van corona op de buitenlandse handel van agroproducten