Issuu

Wa t e r R e g u l a t o r

WATERMETER WATERMETER2011 2012 Drinkwaterproductie en -levering in cijfers

Drinkwaterproductie en â€“levering in cijfers

Documentbeschrijving Titel Watermeter 2012

Samenstellers Dienst Reguleringsinstantie

Samenvatting Dit rapport geeft een statistisch overzicht van de drinkwaterproductie en -levering in Vlaanderen van bron tot kraan.

Wijze van refereren VMM, Watermeter 2012, Drinkwaterproductie en -levering in cijfers

Verantwoordelijke uitgever Philippe D’Hondt, VMM

Vragen in verband met dit rapport VMM A. Van de Maelestraat 96 9320 Erembodegem Tel: 053 72 62 10 info@vmm.be

Depotnummer D/2013/6871/008

2 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

WOORD VOORAF

In Vlaanderen wordt dagelijks bij meer dan 2,7 miljoen abonnees drinkwater geleverd via het openbare netwerk. Er zijn elf watermaatschappijen die dag in dag uit zorgen voor de productie en de distributie van drinkwater. Met een jaarlijkse productie van 421 miljoen m³ drinkwater en 551 miljoen euro omzet, is de drinkwatersector met zijn vele actoren en factoren een belangrijke speler. De WaterRegulator schetst daarom jaarlijks door de bundeling van cijfers en statistieken in de ‘Watermeter’ een transparant beeld van die sector in Vlaanderen. Doel van dit document is om elke lezer duidelijke informatie te geven over de productie en levering van ons drinkwater. De ‘Watermeter 2012’ is de derde uitgave van het rapport. Elk jaar opnieuw wordt er naar gestreefd om de aangereikte informatie te verfijnen en te vervolledigen. Het rapport begint met ‘wie wat waar’ doet, onder welk statuut en binnen welk samenwerkingsverband dit gedaan wordt. Vervolgens komen de waterbronnen en de waterketen in haar totaliteit aan bod. Er is een concrete vertaling gemaakt van die gegevens naar een waterbalans, zowel voor de totale sector als voor de individuele watermaatschappijen. Dit jaar gaat er ook extra aandacht naar de klanten- en verbruiksprofielen. De klanten zijn opgedeeld in drie door Europa voorgeschreven groepen: huishoudens, industrie en landbouw. Er is ook opnieuw heel wat informatie opgenomen over de prijs van drinkwater en de evolutie van die prijs. Zowel alle tarieven als alle gehanteerde tariefstructuren zijn terug te vinden per watermaatschappij. De tarieven worden vergeleken met die in de buurlanden en regio’s, en de impact van de waterfactuur wordt nagegaan ten opzichte van het beschikbaar budget. Tot slot worden ook een aantal bedrijfseconomische aspecten toegelicht. Een balans en een resultatenrekening zijn weergegeven voor de sector, evenals omzetcijfers en investeringen voor drinkwatervoorzieningen per watermaatschappij. We hopen dat dit document voor u een nuttige bron van informatie mag zijn.

Ik wens u alvast veel leesplezier.

Frank Van Sevencoten

INHOUDSOPGAVE Woord vooraf Kenmerken van drinkwatervoorziening in Vlaanderen Organisatie van drinkwatervoorziening in Vlaanderen Juridische vorm van watermaatschappijen Samenwerkingsverbanden tussen watermaatschappijen ISWa Water-link Overkoepelende structuren Belgaqua AquaFlanders Distributiegebieden en infrastructuur van watermaatschappijen Evolutie van aantal watermaatschappijen Karakteristieken van distributiegebieden Infrastructuur voor drinkwatervoorziening Inspanningen voor duurzaam waterverbruik Inspanningen in ontwikkelingslanden Waterbalans: van bron tot kraan Drinkwaterketen Waterbronnen Waterbalans Waterlevering en -verkoop Densiteit van het netwerk Evolutie van gefactureerd leidingwaterverbruik Klantenprofielen Verbruiksprofielen Berekend gemiddeld verbruik Drinkwaterkwaliteit Kwaliteit aan de kraan Kwaliteit van het geleverde water Prijs van leidingwater Integrale waterfactuur

3 7 7 8 10 10 10 10 10 10 11 11 11 12 13 14 15 15 16 18 20 20 21 22 22 24 25 25 26 27 27

Evolutie van integrale waterfactuur van een gemiddeld gezin Evolutie van integrale waterfactuur voor verschillende gezinstypes Relativiteit van evolutie van integrale waterfactuur Aandeel in gemiddeld huishoudbudget Spreiding van aandeel over inkomensgroepen Tarieven en prijs voor productie en levering van leidingwater (drinkwatercomponent) Tariefstructuren voor gezinnen Tarieven en prijs voor de productie en levering van leidingwater voor gezinnen Prijsvergelijking voor drinkwatercomponent met omliggende regio’s en landen Tariefstructuren voor bedrijven Tarieven en prijs voor de productie en levering van leidingwater voor bedrijven

28 30 31 32 32 35 35 36 42 44 46

4 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Bedrijfseconomische gegevens Globale sectorgegevens Sectorale balans Sectorale resultatenrekening Sectorale ratioâ€™s FinanciĂŤle gegevens wateractiviteit Omzet uit waterverkoop Investeringen in watervoorziening Verklarende woordenlijst

50 50 50 51 52 53 53 54 56

Bijlage 1: Bijlage 2: Bijlage 3: Bijlage 4:

Overzicht figuren 58 Overzicht tabellen 59 Contactgegevens watermaatschappijen Overzicht bedeelde gemeenten per watermaatschappij met het aandeel van de bedeelde

Bijlage 5: Bijlage 6: Bijlage 7: Bijlage 8: Bijlage 9:

bevolking 62 Overzicht gemideeld jaarleidingwaterverbruik per gezinstype, per provincie en per watermaatschappij 68 Verdeling van de gezinnen naar huishoudgrootte over de watermaatschappijen 70 Overzicht van de berekend integrale waterfactuur per watermaatschappij voor verschillende gezinstypes 71 Overzicht van de berekende drinkwatercomponent per watermaatschappij voor verschillende gezinstypes 73 Overzicht van de berekende drinkwatercomponent per watermaatschappij voor verschillende types bedrijven 76

6 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

KENMERKEN VAN DRINKWATERVOORZIENING IN VLAANDEREN Organisatie van drinkwatervoorziening in Vlaanderen De drinkwatervoorziening in Vlaanderen is een gemeentelijke opdracht. Om een betere dienstverlening te kunnen bieden, hebben veel gemeenten een samenwerkingsverband opgericht voor de productie en levering van leidingwater. Omdat elke gemeente (en dus ook elk samenwerkingsverband) verschillende mogelijkheden heeft om de drinkwatervoorziening te organiseren, is er een grote diversiteit ontstaan in het beheer van het net, de investeringsplannen en de dienstverlening. Ook de inbreng van de deelnemende gemeenten in de samenwerkingsverbanden is sterk verschillend. Het openbare waterdistributienetwerk in de 308 Vlaamse gemeenten wordt beheerd door 11 exploitanten (verder ook watermaatschappijen genoemd). Op het grondgebied van 26 gemeenten zijn twee watermaatschappijen actief. Bijlage 3 bij dit rapport bevat een lijst met de contactgegevens van die exploitanten. Een overzicht van de bedeelde gemeenten per watermaatschappij staat in bijlage 4. Figuur 1: Distributiegebieden watermaatschappijen (situatie 2012)

Legende Brabant Water (NL)

IWM

IWVA

AWW

Brabant Water (NL)

IWVA

VMW

IWM

TMVW

Hoeilaart

VIVAQUA

IWVB

TMVW

Knokke-Heist

PIDPA

Hoeilaart

VIVAQUA

Knokke-heist

PIDPA

VMW

IWVB

AWW

Bron: AquaFlanders, VMM Waterboek

Juridische vorm van watermaatschappijen Bijna al het leidingwater wordt in Vlaanderen geleverd door intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, intercommunales en een autonoom Vlaams overheidsbedrijf. Daarnaast zijn er in 2012 twee gemeentelijke en één buitenlandse watermaatschappij actief. De sector is volledig in publieke handen. Tabel 1: Juridische vorm watermaatschappijen (2012)

Intergemeentelijk samenwerkingsverband

Intercommunale

Autonoom Vlaams overheidsbedrijf

Gemeentelijk waterbedrijf

Naamloze vennootschap naar Nederlands recht

AWW Einde 31/12/2013 Brabant Water (NL) GW Hoeilaart GW Knokke-Heist IWM Einde 09/11/2019 IWVA Einde xx/02/2018 IWVB Einde 24/02/2018 PIDPA Einde 09/11/2019 TMWV Einde 27/06/2030 VIVAQUA Einde 01/01/2041 VMW 5

Bron: VMM

8 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Intergemeentelijke samenwerkingsverbanden De intergemeentelijke samenwerkingsverbanden vinden hun juridische grondslag in het decreet houdende de intergemeentelijke samenwerking. Het zijn meer bepaald opdrachthoudende verenigingen: ‘samenwerkingsverbanden met beheersoverdracht waaraan de deelnemende gemeenten de uitvoering van een of meer duidelijk omschreven bevoegdheden met betrekking tot een of meer functioneel samenhangende beleidsdomeinen toevertrouwen’. In een dergelijk samenwerkingsverband kunnen enkel gemeenten actief zijn, samen met provincies, autonome gemeentebedrijven, openbare centra voor maatschappelijk welzijn en hun verenigingen, voor zover die uitsluitend uit openbare rechtspersonen bestaan. Ook andere samenwerkingsverbanden die opgericht zijn volgens de bepalingen van het decreet houdende de intergemeentelijke samenwerking, kunnen erin worden betrokken. Intercommunales De intercommunales vinden hun juridische grondslag in de wet van 22 december 1986 betreffende de intercommunales. Op die organisaties zijn de bepalingen van het hierboven vermelde decreet niet van toepassing. Daarin wordt immers uitdrukkelijk bepaald dat het decreet enkel geldt voor de samenwerkingsverbanden van gemeenten ‘waarvan het gehele ambtsgebied binnen de grenzen van het Vlaams Gewest valt’. Dat laatste is bij TMVW en VIVAQUA niet het geval. Autonoom Vlaams overheidsbedrijf De juridische grondslag van de grootste in Vlaanderen actieve watermaatschappij, VMW, is terug te vinden in haar oprichtingsdecreet: het decreet van 28 juni 1983 houdende de oprichting van de instelling Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening. Vanaf 1 januari 2013 wordt er een naamsverandering uitgevoerd. De Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening heet voortaan De Watergroep. Gemeentelijke waterbedrijven Verder zijn nog twee gemeentelijke waterbedrijven actief. GW Hoeilaart is ingebed binnen de gemeentelijke administratie. GW Knokke-Heist maakt deel uit van het Autonoom Gemeentebedrijf Stadsontwikkeling. Naamloze vennootschap naar Nederlands recht In de gemeente Baarle-Hertog levert het Nederlandse Brabant Water leidingwater aan een deel van de bevolking. Brabant Water is een naamloze vennootschap, uiteraard naar Nederlands recht.

Samenwerkingsverbanden tussen watermaatschappijen ISWa In de loop van 1992 richtten de IWVA en de Vereniging Limburgse Waterbedrijven – bestaande uit de Intercommunale Watermaatschappij (IWM) en de GW Tongeren, GW Heusden-Zolder en GW Leopoldsburg – het Intercommunaal Samenwerkingscomité voor Waterbedrijven (ISWa) op. Later sloten ook andere gemeentelijke en stedelijke waterbedrijven daarbij aan (SW Ieper, SW Oudenaarde, GW Knokke-Heist, enz.). Binnen ISWa wordt overleg, en op bepaalde vlakken concrete samenwerking, tussen de leden georganiseerd. Alleen IWM, GW Hoeilaart en GW Knokke-Heist zijn in 2012 nog ISWa-leden die als exploitant actief zijn.

Water-link Water-link is de koepel waaronder de waterbedrijven AWW en TMVW sinds mei 2010 structureel samenwerken. Water-link heeft als statutair doel de uitvoering van het integrale waterbeheer van haar twee verbonden waterbedrijven. De vennootschap heeft onder meer tot doel de vennoten aan te sturen tot een structurele samenwerking en die samenwerking te stroomlijnen en vorm te geven. Beide watermaatschappijen communiceren naar hun abonnees als Water-link.

Overkoepelende structuren Belgaqua Belgaqua is de Belgische Federatie voor de Watersector. Die beroepsvereniging groepeert de Gewestelijke Verenigingen voor de Watersector in België: AQUABRU voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, AQUAWAL voor het Waals Gewest en AquaFlanders voor het Vlaams Gewest. De leden vertegenwoordigen in totaal 99% van het in België verdeelde water en de volledige collectieve afvalwaterzuiveringssector in België. Belgaqua verdedigt de gemeenschappelijke belangen van haar leden op federaal, Europees en internationaal vlak. De federatie stimuleert de realisatie van studies en geeft informatie aan professionals en verbruikers over het gebruik van leidingwater en de bescherming van de waterkwaliteit. Belgaqua keurt bovendien de apparatuur aangesloten op het leidingwaternet en de materialen die in contact komen met het drinkwater.

AquaFlanders AquaFlanders verenigt de Vlaamse publieke waterbedrijven (watervoorziening en afvalwatersanering), en treedt op als publieke actor en als vertegenwoordiger van de volledige waterketen. AquaFlanders vertegenwoordigt, volgens een analyse van het aantal abonnees, 100% van de leidingwaterlevering, 80% van de lokale sanering en 100% van de waterzuivering in Vlaanderen. AquaFlanders wil door een meer gerichte samenwerking tussen haar leden de transparantie verbeteren, de efficiëntie verhogen en meer uniformiteit in de benadering van klanten en in de werkwijzen verkrijgen. Daarnaast wil AquaFlanders bijdragen tot een effectievere uitvoering van het waterbeleid.

10 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Distributiegebieden en infrastructuur van watermaatschappijen Evolutie van aantal watermaatschappijen Het aantal watermaatschappijen daalt terwijl de grotere maatschappijen groter worden. Dit betekent concreet dat de gemeentelijke en stedelijke waterbedrijven verdwijnen en hun activiteiten overgenomen worden door de grotere watermaatschappijen. In 2012 is de stedelijke waterdienst Sint-Niklaas overgenomen door VMW en de laatste abonnees van de stedelijke waterdienst Aalst door TMVW. Sinds 2012 zijn er bijgevolg nog slechts twee gemeentelijke waterbedrijven actief, namelijk in Hoeilaart en in Knokke-Heist. In 1998 waren er nog 14 gemeentelijke of stedelijke waterbedrijven. Figuur 2: Evolutie van aantal watermaatschappijen (1998 - 2012) 25 25

20 20

15 15 10 10 5

1998 1998

2008 2008

2010 2010

2011 2011

2012 2012

Totaal aantal watermaatschappijen Aantal gemeentelijke waterbedrijven Bron: VMM

Karakteristieken van distributiegebieden Een aantal karakteristieke statistische gegevens over de distributiegebieden van de verschillende watermaatschappijen zijn opgenomen in tabel 2. Tabel 2: Statistieken van distributiegebieden - waarden1 (2012)

Watermaatschappij

Oppervlakte (km²)

Aantal inwoners (*1.000)

Bevolkingsdichtheid (inwoners/km²)

Aantal ondernemingen NIET landbouw, bosouw en visserij

Aantal ondernemingen landbouw, bosbouw of visserij

AWW

278

610

2.192

50.294

258

Brabant Water (NL)

800

175

GW Hoeilaart

538

784

GW Knokke-Heist

603

4.479

159

IWM

253

100

396

8.342

720

IWVA

313

198

5.897

692

IWVB

259

241

930

18.264

487

PIDPA

2.586

1.178

455

91.010

5.482 6.511

TMVW

2.271

1.246

549

101.670

VIVAQUA

1.445

2.088

VMW

7.483

2.847

380

219.589

20.684

Totaal

13.522

6.370

471

502.591

35.080

Bron: FOD Economie, CORVE, VMM Waterboek, bevraging gemeenten 1

Een onderneming is hier gedefinieerd als de som van het aantal btw-plichtige natuurlijke personen en het aantal btw-plichtige rechtspersonen in de aard van een handelsonderneming (bvba, nv…). Alleen de vestigingen in de Vlaamse gemeenten van ondernemingen met hoofdzetel in Vlaanderen worden meegerekend. 11

In tabel 3 worden die karakteristieken tussen de verschillende maatschappijen afgewogen. Het distributiegebied van de drie grootste maatschappijen samen (VMW, PIDPA en TMVW) strekt zich uit over meer dan 90% van het Vlaamse grondgebied. Samen verzorgen ze de drinkwatervoorziening voor meer dan 80% van de bevolking. Tabel 3: Statistieken van distributiegebieden - relatief (2012) Aandeel inwoners (*1.000)

Rang Bevolkingsdichtheid (inwoners/km²)

Aantal ondernemingen NIET landbouw, bosouw en visserij

Aantal ondernemingen landbouw, bosbouw of visserij

Watermaatschappij

Aandeel Oppervlakte (km²)

AWW

2,1%

9,6%

10,0%

0,7%

Brabant Water (NL)

0,0%

0,1%

9 11

GW Hoeilaart

0,2%

0,0%

GW Knokke-Heist

0,4%

0,5%

0,9%

0,5%

IWM

1,9%

1,6%

1,7%

2,1%

IWVA

2,3%

1,0%

1,2%

2,0%

IWVB

1,9%

3,8%

3,6%

1,4%

PIDPA

19,1%

18,5%

18,1%

15,6%

TMVW

16,8%

19,6%

20,2%

18,6%

VIVAQUA

0,2%

0,6%

0,4%

0,1%

VMW

55,3%

44,7%

43,7%

59,0%

Totaal

100%

Bron: FOD Economie, CORVE, VMM Waterboek, bevraging gemeenten

Infrastructuur voor drinkwatervoorziening Tabel 4 geeft een overzicht van de beschikbare infrastructuur per watermaatschappij voor de productie en levering van leidingwater. Door het verschillende karakter van de distributiegebieden van de watermaatschappijen is het logisch dat er ook in de infrastructuur verschillen zijn. Zo valt bijvoorbeeld het verschil op tussen PIDPA en TMVW. Ondanks de vergelijkbare grootte van hun distributiegebied verschillen ze vrij sterk qua infrastructuur. PIDPA beschikt over voldoende grondwater binnen haar eigen distributiegebied om decentraal water te produceren en beschikt dan ook over 12 waterproductiecentra. TMVW daarentegen koopt vooral water aan om aan de vraag te kunnen voldoen en beschikt slechts over twee eigen waterproductiecentra. Alleen VMW en AWW beschikken over oppervlaktewaterbronnen. IWVB is de enige watermaatschappij die niet over eigen bronnen voor de productie van drinkwater beschikt. Al het water dat door IWVB geleverd wordt aan abonnees, wordt aangekocht bij andere watermaatschappijen. De beschikbare opslagcapaciteit van drinkwater in waterbergingen en watertorens in Vlaanderen bedraagt meer dan 900.000 m³.

12 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Tabel 4: Infrastructuur voor productie en levering van leidingwater (2012)

Watermaatschappij

Aantal bronnen grondwater

Aantal bronnen oppervlaktewater

Aantal waterproductiecentra

Aantal bergingen reinwater

Aantal watertorens

Aantal opjaagstations

AWW

Netlengte (km)

Beschikbare opslagcapaciteit drinkwater (*1.000 m³)

2.474

147

Brabant Water (NL)

ISWa leden

1.578

IWVA

1.012

IWVB

1.636

PIDPA

12.613

140

TMVW

11.454

170

VIVAQUA

310

105

VMW

30.662

307

Totaal

148

100

209

178

144

61.738

912

Bron: VMM, Waterbank

Inspanningen voor duurzaam waterverbruik Sinds medio 2011 zijn de watermaatschappijen verplicht de bepalingen van het Algemeen Waterverkoopreglement toe te passen. De watermaatschappijen moeten bijvoorbeeld met acties en sensibiliseringscampagnes onder meer duurzaam waterverbruik bij hun klanten bevorderen. Daarbij moeten ze ook bijzondere aandacht schenken aan kwetsbare groepen. In 2011 zijn onder andere onderstaande acties gerealiseerd. Twee maatschappijen beschikken over een eigen educatief centrum: het bezoekerscentrum van IWVA in Koksijde en het interactieve water-DOE-centrum ‘Hidrodoe’ van Pidpa in Herentals. In beide centra wordt het thema ‘duurzaam watergebruik’ onder de aandacht gebracht. TMVW pakt op vele plaatsen in Vlaanderen uit met waterbars, waarbij op evenementen deelnemers van gratis leidingwater worden voorzien. Alle maatschappijen hebben, in min of meerdere mate, op hun website aandacht voor het thema. Ook beschikken de meeste maatschappijen over publicaties over duurzaam watergebruik. Op sectorniveau wordt via AquaFlanders samengewerkt met GREEN vzw voor het opzetten van de actie ‘Kranig Water’. Leerlingen uit het lager en middelbaar onderwijs worden gestimuleerd om kraantjeswater te drinken en duurzaam om te gaan met water. Ze leren ook de CO2-uitstoot verlagen door het verpakkingsafval te verminderen. Scholen kunnen zich inschrijven voor de actie en/of de wedstrijd om te strijden voor de titel van kranigste school.

Inspanningen in ontwikkelingslanden De meeste watermaatschappijen zijn actief op het vlak van ontwikkelingssamenwerking. Vaak wordt daarvoor samengewerkt met PROTOS. Die organisatie helpt bij duurzame en bevrijdende processen, geïntegreerd in de plaatselijke cultuur en sociale omstandigheden, die zorgen voor een beter welzijn van de kansarme bevolkingsgroepen in het Zuiden. Water is daarbij essentieel. Een aantal maatschappijen is ook partner van het Vlaams Partnerschap Water voor Ontwikkeling. Dat partnerschap wil in de eerste plaats bijdragen tot de voorziening van zuiver water aan de lokale bevolking in het Zuiden. Daartoe worden concrete projecten opgezet. PIDPA steunt met ‘HidroPLUS’ ontwikkelingsprojecten die bijdragen tot de ontwikkeling van een duurzame watervoorziening en afvalwaterbehandeling. Elk jaar worden alle inwoners en gemeentebesturen van het PIDPA-verzorgingsgebied en de provincie Antwerpen opgeroepen om waardevolle projecten in te dienen. In 2011 zijn op die manier 16 verschillende projecten gesteund. Voor de totale sector komt dat neer op een geraamde inspanning van ongeveer 236.000 euro. Daarvan neemt VMW iets meer dan de helft voor haar rekening. In verhouding tot haar relatief kleine omzet besteedt IWVA grote aandacht aan ontwikkelingssamenwerking. Tabel 5: Ontwikkelingshulp door watermaatschappijen (2012) Watermaatschappij

Aantal projecten

Landen waar projecten lopen

Kostprijs projecten (*1.000 €)

AWW

Mali

Brabant Water (NL)

ISWa leden

Congo

n.b.

IWVA

Burkina Faso

IWVB

PIDPA

Burkina Faso, Mali, Haïti, Congo, Gambia, India, Ethiopië, Togo, Brazilië, Nicaragua, Guatemala en Ghana

TMVW

Equador, Haïti

VIVAQUA

Algerije, Marokko

n.b.

VMW

Madagaskar, Chili, Suriname

124

Bron: VMM, Waterbank

14 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

WATERBALANS: VAN BRON TOT KRAAN Drinkwaterketen De drinkwaterketen bestaat uit twee op elkaar volgende hoofdprocessen: de productie en de levering of distributie. Figuur 3 geeft daarvan een verkorte schematische voorstelling. Figuur 3: Drinkwaterketen

Bron: VMM

Waterbronnen Al het water dat watermaatschappijen leveren, is afkomstig van grond- of oppervlaktewater. De totale hoeveelheid van het door exploitanten2 gewonnen water bedroeg in 2011 ongeveer 421 miljoen m³. Daarvan was 53% grondwater en 47% oppervlaktewater. De in Vlaanderen actieve watermaatschappijen winnen echter niet al het water in Vlaanderen zelf. Uit de gerapporteerde cijfers blijkt dat in 2011 ongeveer 76 miljoen m³ (of 18% van de totale hoeveelheid) gewonnen is buiten het Vlaams Gewest. Meer informatie is terug te vinden in het rapport ‘Leidingwaterbalans voor Vlaanderen 2011’3. Figuur 4: Verdeling van waterbronnen (2011)

17,66 4%

165,66 39%

179,33 43%

58,84 14%

Miljoenen m³ Grondwater in Vlaanderen Grondwater buiten Vlaanderen Oppervlaktewater in Vlaanderen Oppervlaktewater buiten Vlaanderen Bron: VMM Waterbank

Voor Brabant Water en VIVAQUA is enkel het voor waterdistributie in Vlaanderen bestemde gewonnen water meegerekend. Voor de overige exploitanten is het totaal gewonnen water in en buiten Vlaanderen meegerekend. Ook het water dat bestemd is voor de productie en levering van ander water en het water dat verkocht wordt buiten Vlaanderen. www.vmm.be/publicaties

16 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Niet alle watermaatschappijen beschikken over voldoende waterbronnen om zelf volledig hun klanten te bevoorraden. Zij moeten water aankopen van andere producenten. Figuur 5 geeft per watermaatschappij een beeld van het aandeel eigen productie uit grond- of oppervlaktewater en het aandeel ingekocht water in 2011. Uit de figuur blijk duidelijk dat AWW nagenoeg al haar drinkwater zelf produceert uit oppervlaktewater. Brabant Water en Pidpa doen dat ook, maar dan uit grondwater. IWVB en TMVW zijn helemaal of grotendeels aangewezen op inkoop van drinkwater. Figuur 5: Waterbronnen per watermaatschappij (2011) 100 %

80 %

60 %

40 %

20 %

AWW

Brabant Water (NL)*

ISWa leden

IWVA

IWVB

PIDPA

TMVW

VIVAQUA*

VMW

Geproduceerd drinkwater uit oppervlaktewater Geproduceerd drinkwater uit grondwater Inkoop drinkwater Bron: VMM Waterbank

Waterbalans In figuur 6 staat de totale waterbalans voor het jaar 2011. De balans toont de waterwinning, per type ruwwaterbron, de gewonnen hoeveelheid water, de geproduceerde en de geleverde hoeveelheden drinkwater voor de totale sector. Figuur 6: Waterbalans voor de sector in miljoen m³ (2011) Gewonnen grondwater

224,5

Gewonnen oppervlaktewater Totaal gewonnen water

197,0

421,5 Geleverd en geproduceerd 'ruw water' en 'ander water'

4,3 Productieverlies

6,3 Geproduceerd drinkwater Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

410,9

103,1

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

110,6

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

21,4

8,9 Berekende input distributienetwerk

415,8

Niet geregistreerd

67,4 Geleverd drinkwater*

SECTOR

348,1 miljoenen m³

Bron: VMM Waterbank

18 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

* uitgaande van geraamde verkoop 2011

In figuur 7 staat de totale waterbalans voor het jaar 2011 voor elke watermaatschappij afzonderlijk. Figuur 7: Waterbalans per watermaatschappij in miljoen m³ (2011) Gewonnen grondwater

0,0

Totaal gewonnen water

142,4

Gewonnen oppervlaktewater

Gewonnen grondwater

142,4

6,9

Totaal gewonnen water

6,9

Geleverd en geproduceerd 'ruw water' en 'ander water'

Gewonnen oppervlaktewater

Gewonnen grondwater

0,0

3,3

Geleverd en geproduceerd 'ruw water' en 'ander water'

0,0

Productieverlies

0,1

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

3,0 Berekende input distributienetwerk

94,9

0,1

Geproduceerd drinkwater

41,6

0,0

Geleverd en geproduceerd 'ruw water' en 'ander water'

Productieverlies

1,2

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

0,0

2,8 138,3

3,3

1,3 Geproduceerd drinkwater Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

Gewonnen oppervlaktewater Totaal gewonnen water

Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

6,8

5,5

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

0,0

0,0 Berekende input distributienetwerk

12,4

5,7

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

0,005

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

Niet geregistreerd

Geproduceerd drinkwater Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

3,2

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

0,2

0,1

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

1,5

0,0 Berekende input distributienetwerk

Niet geregistreerd **

4,8

2,8

Niet geregistreerd

0,7

** incl. 0,8 voor Sint-Niklaas

Geleverd drinkwater*

AWW

89,2 miljoenen m³

Gewonnen grondwater

0,0

Totaal gewonnen water

0,0

* uitgaande van geraamde verkoop 2011

ISWA

Gewonnen oppervlaktewater

Gewonnen grondwater

0,0

65,5

9,6 miljoenen m³

Totaal gewonnen water

65,5

Geleverd en geproduceerd 'ruw water' en 'ander water'

Geleverd drinkwater*

* uitgaande van geraamde verkoop 2011

Gewonnen oppervlaktewater

Gewonnen grondwater

0,0

9,8

0,1

Productieverlies

1,6

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

0,0 13,1

Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

Gewonnen grondwater

33,0

Totaal gewonnen water

50,6

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

0,002

0,0 Berekende input distributienetwerk

66,1

2,5

* uitgaande van geraamde verkoop 2011

PIDPA

Gewonnen oppervlaktewater

Gewonnen grondwater

17,7

106,0

0,0

2,4

69,0

Niet geregistreerd

13,7

TMVW

55,3 miljoenen m³

* uitgaande van geraamde verkoop 2011

1,8 Geproduceerd drinkwater

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

138,2

6,2

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

17,9

4,8 Berekende input distributienetwerk

153,2

0,4

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

4,5

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

Niet geregistreerd

33,3

Geleverd drinkwater* (**)

2,0 miljoenen m³

1,2 Berekende input distributienetwerk

Geleverd en geproduceerd 'ruw water' en 'ander water'

2,8

Geleverd drinkwater*

VIVAQUA

2,0

36,8

Productieverlies

0,0 Berekende input distributienetwerk

* uitgaande van geraamde verkoop 2011

Productieverlies

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

0,0

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

Geleverd drinkwater*

0,0

48,3

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

14,9

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

8,4

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

Gewonnen oppervlaktewater Totaal gewonnen water

142,8

Geleverd en geproduceerd 'ruw water' en 'ander water'

9,8

73,3

Niet geregistreerd

57,7 miljoenen m³

0,0 50,6

Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

Geleverd drinkwater*

Geproduceerd drinkwater Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

1,2

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

Niet geregistreerd

10,6 miljoenen m³

63,9

Geproduceerd drinkwater

3,4

Geleverd drinkwater*

IWVB

0,0

Geproduceerd drinkwater

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

Berekende input distributienetwerk

Geleverd en geproduceerd 'ruw water' en 'ander water'

Productieverlies

0,0

0,1

0,0

13,1

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

* uitgaande van geraamde verkoop 2011

Gewonnen oppervlaktewater Totaal gewonnen water

9,9

Geleverd en geproduceerd 'ruw water' en 'ander water'

0,0 0,0

4,2 miljoenen m³

0,0 Geproduceerd drinkwater Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

IWVA

* uitgaande van geraamde verkoop 2011

VMW

119,6 (**) Excl. 0,3 standpijpen miljoenen m³

* uitgaande van geraamde verkoop 2011

Waterlevering en -verkoop Densiteit van het netwerk Tabel 6 toont een aantal kerncijfers over de waterlevering per watermaatschappij. De aansluitingsdichtheid van het netwerk hangt sterk samen met het stedelijke, dan wel het meer landelijke karakter van het distributiegebied. Een hogere bevolkingsdichtheid en verstedelijkingsgraad leiden tot een hogere aansluitingsdichtheid. In Vlaanderen wordt in 2011 gemiddeld 6.000 liter water gefactureerd per meter leiding. AWW heeft het meest geconcentreerde netwerk met 70 abonnees (actieve meters) per km leiding. VMW heeft met 38 abonnees per km, de laagste aansluitingsdichtheid. AWW factureert 39.000 liter water per meter leiding. Dat is bijna 10 keer meer water per meter leiding dan VMW en IWVA. Zij factureren gemiddeld slechts 4.000 liter per meter leiding. Het verschil tussen dichtheid per ‘aftakking’ en per ‘abonnee’ wijst op een belangrijke aanwezigheid van huizenblokken in het distributiegebied. Dat is vooral opvallend bij IWVA (= kust) en in beperktere mate bij IWVB en AWW (= vooral stedelijke omgeving). Tabel 6: Kerngetallen van waterlevering en verkoop (2011) Watermaatschappij

Aantal abonnees

Netlengte (km)

Abonnees (actieve meters) (aantal / km)

Aftakkingen (aantal / km)

AWW

173.948

2.474

Brabant Water (NL)

1.653

ISWa-leden

77.770

1.578

IWVA

49.986

1.012

IWVB

94.038

1.636

PIDPA

503.644

12.613

Gefactureerd verbruik 2011 (*1.000 m³)

(m³ / meter leiding)

96.133

137

7.359

4.086

10.714

58.225

Gefactureerd verbruik 2011

TMVW

626.868

11.454

55.464

VIVAQUA

14.586

310

2.030

VMW

1.174.604

30.662

121.948

Totaal

2.717.097

61.739

Bron: VMM Waterbank

20 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

356.095

Evolutie van gefactureerd leidingwaterverbruik In figuur 8 staat de evolutie van het door de watermaatschappijen in Vlaanderen gefactureerde waterverbruik tussen 2002 en 2010. Door het weergeven van de ‘tweejaarlijks gemiddelde waarden’ worden de jaarlijkse schommelingen afgevlakt en is de trend duidelijker. De gefactureerde verbruiken hebben betrekking op een periode die meestal verschilt van een verbruiksjaar. Het aan kleinverbruikers gefactureerde verbruik schommelt tussen 220 en 240 miljoen m³. Hoewel het aantal inwoners in Vlaanderen tussen 2002 en 2010 steeg met 5%, blijft het leidingwaterverbruik van kleinverbruikers vrij stabiel. Dat betekent dat het verbruik per inwoner daalt. Het totale gefactureerde waterverbruik schommelt de laatste jaren rond 360 miljoen m³. Figuur 8: Evolutie van gefactureerd waterverbruik op basis van tweejaarlijks gemiddelde (2002-2010) mio m³ 400 350 300 250 200 150 100 50 0 2002-2003

2003-2004

2004-2005

2005-2006

2006-2007

2007-2008

2008-2009

2009-2010

Totaal Kleinverbruikers Grootverbruikers Bron: VMM Waterboek

Klantenprofielen Er bestaan nauwelijks afzonderlijke netwerken voor de levering van leidingwater aan de drie in de ‘Kaderrichtlijn Water’ genoemde doelgroepen (huishoudens, industrie en landbouw). De kwaliteit van het water geleverd via een openbaar waterdistributienetwerk staat meestal los van de doelgroep waartoe de verbruiker behoort en voldoet altijd aan de normen. Aan de hand van de bestemming van het geleverde water; namelijk het feit of leidingwater gebruikt wordt voor huishoudelijk activiteiten (gezinnen), voor industriële activiteiten (in het kader van het uitoefenen van een professionele activiteit, exclusief landbouw) of voor landbouwactiviteiten kunnen de abonnees wel onderverdeeld worden in huishoudens, industrie en landbouw. Door het kruisen van parameters uit verschillende databanken kan een groot deel van de abonnees (85%) met een vrij grote zekerheid toegewezen worden aan een van de doelgroepen. De niet toe te wijzen abonnees worden in figuur 9 hieronder aangeduid als ‘restgroep’. Ruim 80% van de abonnees zijn huishoudens en zij zijn goed voor ongeveer de helft (53%) van het in 2010 gefactureerde leidingwater. De industrie vertegenwoordigt slechts 6% van het aantal abonnees maar is wel goed voor 40% van het verbruik. Landbouw vertegenwoordigt met 1% van de abonnees een zeer kleine groep en is goed voor iets meer dan 2% van het verbruik. De definities van de doelgroepen zijn terug te vinden in de verklarende woordenlijst achteraan in dit rapport. Figuur 9: Verdeling van abonnees en gefactureerd waterverbruik over doelgroepen (2010)

verdeling abonnees

verdeling verbruik 2%

13%

6% 40%

53%

81%

Huishoudens

Industrie

Landbouw

Restgroep

Bron: VMM Heffingendatabank, VMM Waterboek

Verbruiksprofielen In tabel 7 wordt het gefactureerde verbruik van de abonnees die konden worden toegewezen aan de drie doelgroepen (huishoudens, industrie en landbouw) dieper geanalyseerd.

22 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Op basis van de facturatieperiode en het gefactureerde verbruik in 2010 is voor elke abonnee het jaarleidingwaterverbruik berekend. Alle abonnees en hun respectievelijke gefactureerde verbruik zijn ingedeeld in jaarverbruikschijven. Uit de analyse blijkt dat nagenoeg 75% van alle abonnees een gefactureerd verbruik heeft dat lager ligt dan 100 m³ per jaar. Meer specifiek nog, bijna 30% heeft een verbruik tussen 50 en 100 m³. Huishoudens hebben onmiskenbaar het grootste aandeel in die groep (59% van 75%). Zij zijn dan ook grotendeels verantwoordelijk voor het verbruik lager dan 100 m³ (21% van 24%). Wanneer men de groep van huishoudens verder in detail bekijkt valt vooral op dat het grootste deel (26%), een jaarleidingwaterverbruik heeft tussen 50 en 100 m³. Ongeveer 15% heeft een verbruik dat lager is dan 50m³ per jaar. Wanneer men specifiek naar de groep industrie kijkt blijkt dat, ten opzichte van alle verbruikschijven, er significant meer verbruik zit in de schijven tussen 1.000 m³ en 6.000 m³. Maar het echte grote industriële verbruik zit vooral in de schijven boven 100.000 m³. Dat zijn bovendien een zeer beperkt aantal abonnees (0,004%) die samen evenveel (24%) verbruiken als 75% van alle abonnees. De landbouw heeft een zodanig klein aandeel in het leidingwaterverbruik dat er niet veel conclusies te trekken zijn. De enige vaststelling die kan worden gedaan, is dat er iets meer verbruik lijkt te zijn in de jaarverbruikschijven tussen 1.000 m³ en 6.000 m³. Tabel 7: Verdeling van berekend jaarleidingwaterverbruik opgedeeld in jaarverbruikschijven (2010) TOTAAL

HUISHOUDENS

INDUSTRIE

LANDBOUW

Verbruikschijven (van - tot m³)

% van aantal abonnees

% van aantal m³ Verbruik

% van TOTAAL aantal abonnees

% van TOTAAL aantal m³ Verbruik

% van TOTAAL aantal abonnees

% van TOTAAL aantal m³ Verbruik

% van TOTAAL aantal abonnees

% van TOTAAL aantal m³ Verbruik

Geen of negatief verbruik*

10,73 %

-0,50 %

6,54 %

-0,19 %

1,84 %

-0,16 %

0,11 %

-0,01 %

van 0 m³ tot 5 m³

3,29 %

0,08 %

1,35 %

0,03 %

0,45 %

0,01 %

0,02 %

0,00 %

van 6 m³ tot 10 m³

2,92 %

0,19 %

1,59 %

0,11 %

0,32 %

0,02 %

0,01 %

0,00 %

van 11 m³ tot 15 m³

2,94 %

0,30 %

1,98 %

0,21 %

0,23 %

0,02 %

0,01 %

0,00 %

van 16 m³ tot 25 m³

6,59 %

1,09 %

5,11 %

0,86 %

0,34 %

0,05 %

0,02 %

0,00 %

van 26 m³ tot 50 m³

18,17 %

5,47 %

15,49 %

4,72 %

0,56 %

0,16 %

0,04 %

0,01 %

van 51 m³ tot 100 m³

29,50 %

17,19 %

26,56 %

15,59 %

0,57 %

0,32 %

0,08 %

0,05 %

van 101 m³ tot 150 m³

14,33 %

13,88 %

12,96 %

12,63 %

0,34 %

0,32 %

0,06 %

van 151 m³ tot 200 m³

5,55 %

7,56 %

4,92 %

6,73 %

0,20 %

0,27 %

0,04 %

0,06 %

van 201 m³ tot 250 m³

2,18 %

3,83 %

1,81 %

3,20 %

0,14 %

0,25 %

0,03 %

0,05 %

van 251 m³ tot 350 m³

1,58 %

3,63 %

1,17 %

2,71 %

0,19 %

0,44 %

0,04 %

0,10 %

van 351 m³ tot 500 m³

0,85 %

2,77 %

0,53 %

1,73 %

0,18 %

0,58 %

0,03 %

0,12 %

van 501 m³ tot 1.000 m³

0,80 %

4,27 %

0,37 %

1,97 %

0,28 %

1,58 %

0,05 %

0,30 %

van 1.001 m³ tot 2.000 m³

0,32 %

3,40 %

0,09 %

0,93 %

0,18 %

1,93 %

0,03 %

0,38 %

van 2.001 m³ tot 6.000 m³

0,18 %

4,46 %

0,04 %

0,87 %

0,12 %

3,01 %

0,02 %

0,42 %

van 6.001 m³ tot 10.000 m³

0,03 %

1,85 %

0,00 %

0,24 %

0,03 %

1,47 %

0,00 %

0,07 %

van 10.001 m³ tot 20.000 m³

0,02 %

2,25 %

0,00 %

0,25 %

0,02 %

1,89 %

0,00 %

0,07 %

van 20.001 m³ tot 60.000 m³

0,01 %

3,02 %

0,00 %

0,08 %

0,01 %

2,87 %

0,00 %

0,06 %

van 60.001 m³ tot 100.000 m³

0,00 %

1,07 %

0,00 %

1,03 %

0,00 %

0,04 %

van 100.001 m³ tot 1.000.000 m³

0,00 %

7,61 %

0,00 %

7,61 %

0,00 %

> 1.000.001m³

0,00 %

16,59 %

0,00 %

16,59 %

0,00 %

Totaal

100 %

81 %

53 %

40 %

* negatief verbruik kan veroorzaakt worden door een overschatting van het verbruik in voorgaande periodes. Bij de eerste reële meteropname zal dit bijgevolg leiden tot creditnota's en aldus tot negatief verbruik.

Bron: VMM Waterboek 23

Berekend gemiddeld verbruik Tabel 8 geeft het berekende gemiddelde jaarleidingwaterverbruik van huishoudens weer. Voor de berekening van die waterverbruikgemiddelden is uitgegaan van de eindfacturen van de watermaatschappijen in 2009 en 2010 aan kleinverbruikers met een facturatieperiode tussen 10 en 14 maanden. Het aantal gedomicilieerde personen is het aantal personen aan wie op jaarbasis 15 m³ gratis water geleverd is. Merk wel op dat het aantal gezinsleden niet noodzakelijk overeenstemt met het aantal gedomicilieerde personen. Denk bijvoorbeeld aan nieuw samengestelde gezinnen. Een berekend gemiddeld gezin in Vlaanderen bestaat uit 2,37 personen en heeft, op basis van de cijfers in tabel 8, een jaarleidingwaterverbruik van 88 m³ of 101 l per persoon per dag. Dat theoretische gemiddelde gezin is gebruikt als typegezin in de tariefberekening verder in dit rapport. Bijlage 5 bevat een meer gedetailleerd overzicht met het berekende gemiddelde verbruik per gezinssituatie in de verschillende provincies en per watermaatschappij. Tabel 8: Gemiddelde jaarleidingwaterverbruik per gezinssituatie (2009-2010) Aantal gedomicilieerden

Gemiddeld jaarleidingwaterverbruik (m³)

Gemiddeld jaarleidingwaterverbruik per gedomicilieerde (m³ / gedomicilieerde)

Berekend dagverbruik per gedomicilieerde (liter / gedomicilieerde)

137

106

108

132

160

101

Gemiddeld gezin 2,37 Bron: VMM Waterboek

24 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

DRINKWATERKWALITEIT

De kwaliteit van het drinkwater wordt heel regelmatig gecontroleerd volgens de wettelijke bepalingen4. De wetgeving schrijft voor dat watermaatschappijen door bewakingscontroles en auditcontroles de kwaliteit van het water opvolgen. De watermaatschappijen zijn zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van die verplichte controles waarbij het water getest wordt op ruim 60 parameters. Jaarlijks maken ze een controleprogramma op dat de VMM moet goedkeuren. Die controles gebeuren aan de kraan bij de klant. De resultaten van de controles worden jaarlijks aan de VMM bezorgd. Ook geven de watermaatschappijen resultaten door van hun operationele monitoring, dat wil zeggen de meetresultaten van uitgevoerde staalnames in het leidingennetwerk ter hoogte van pompstations, watertorens, enz. De VMM analyseert die gegevens en maakt rapporten over de drinkwaterkwaliteit aan de kraan en over de kwaliteit van het aan de klant geleverde water.

Kwaliteit aan de kraan In 2011 zijn in totaal 9.612 bewakingscontroles en 1.525 auditcontroles uitgevoerd. Net zoals de vorige jaren tonen die controles aan dat ook voor 2011 de kwaliteit van het in Vlaanderen geleverde water aan de kraan van goede kwaliteit is. Bij de beoordeling van de kwaliteit wordt vooral gekeken naar de parameters die gezondheidsrelevant zijn. Verspreid over Vlaanderen zijn in 2011 zoâ€™n 170 normoverschrijdingen aan de kraan vastgesteld. De meeste overschrijdingen worden vastgesteld voor lood, E. Coli, enterococcen, nikkel en nitriet. Het conformiteitspercentage ligt voor alle gezondheidsrelevante parameters boven 99%. De watermaatschappijen hebben de plicht om de normoverschrijdingen te onderzoeken en na te gaan of de oorzaak bij hen of bij de klant ligt. Vastgesteld wordt dat in een groot deel van de gevallen de oorzaak bij de binneninstallatie van de klant ligt. Vaak is ook de kwaliteitsafwijking erg tijdelijk en kan die bij het nadere onderzoek niet meer worden bevestigd. Lood is een zorgparameter voor Vlaanderen. Lood werd als materiaal immers in het verleden zeer vaak gebruikt zowel in het openbare waterdistributienetwerk als in gebouwen. Het aantal normoverschrijdingen voor lood gemeten aan de kraan blijft echter wel verder dalen. Het systematisch vervangen van lood in leidingen en aftakkingen door de watermaatschappijen en de gerichte sensibilisatie die gebeurt bij normoverschrijdingen, heeft zeker bijgedragen tot die dalende trend. Ondanks de gunstige evolutie blijft een voortzetting van de verhoogde aandacht voor lood in drinkwater door het beleid in Vlaanderen nodig met vooral aandacht voor de publieke gebouwen waar kwetsbare groepen eraan blootgesteld worden.

1) Decreet van 24 mei 2002 betreffende water bestemd voor menselijke aanwending. 2) Besluit van 13 december 2002 houdende reglementering inzake de kwaliteit en levering van water, bestemd voor menselijke consumptie.

Kwaliteit van het geleverde water De meeste drinkwatermaatschappijen voeren niet alleen de wettelijk verplichte minimumcontroles aan de kraan uit, maar frequent ook controles in het net. Die controles gebeuren ter hoogte van het waterproductiecentrum, bij watertorens en hoofdleidingen. Ook die kwaliteit voldoet in ruime mate aan de normen. Voor de meeste van de gezondheidsrelevante parameters liggen de waarden ver onder de wettelijke norm. Figuur 10: Kwaliteit van het drinkwater in het openbare distributienet in Vlaanderen (2011)

TURNHOUT

OOSTENDE

ANTWERPEN

BRUGGE EEKLO SINT-NIKLAAS

MAASEIK

VEURNE

GENT

DIKSMUIDE

DENDERMONDE

MECHELEN

TIELT ROESELARE

HASSELT

AALST

LEUVEN IEPER KORTRIJK

OUDENAARDE

TONGEREN HALLE

Kwaliteit in het openbare waterdistributienetwerk op basis van mediane waarden. Analyse uitgevoerd op de microbiologische en chemische parameters. Opgenomen in bijlage A en B parameters van het besluit van de Vlaamse regering (13/12/2002) houdende reglementering inzake de kwaliteit en levering van water, bestemd voor menselijke consumptie.

Gemeentegrens

Hoge druk 2011 Geen data alle parameters <25% normwaarde 1 of meerdere parameters >25% en <50% van normwaarde 1 of meerdere parameters >50% en <75% van normwaarde 1 of meerdere parameters >75% en <100% van normwaarde

Bron: VMM

Figuur 10 geeft per leveringsgebied de kwaliteit van het geleverde water weer. Voor de gezondheidskundige, in het bijzonder de microbiologische en chemische parameters, is per parameter de jaarlijkse mediane waarde bepaald. Die mediane waarde is getoetst aan de drinkwaternormen. Uit de figuur blijkt duidelijk dat voor de meeste leveringsgebieden alle parameters ruim onder 50% van de normwaarde vallen. Voor een beperkt aantal leveringsgebieden ligt de mediane waarde van 1 of meer parameters tussen 50 en 100% van de normwaarde. Het gaat om de parameters arseen, fluoride en/of nitraat. Meer informatie over de kwaliteit van het drinkwater is terug te vinden op de VMM-website: www.vmm.be/pub/rapporteringdrinkwaterkwaliteit5.

www.vmm.be/publicaties

26 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

PRIJS VAN LEIDINGWATER Integrale waterfactuur In 2005 onderging de watersector in Vlaanderen een grondige reorganisatie en werd onder andere de integrale waterfactuur ingevoerd. Daarvoor betaalde een abonnee van een watermaatschappij via zijn waterfactuur enkel een vergoeding voor de productie en de levering van leidingwater. Sinds 2005 betaalt elke abonnee via de integrale waterfactuur aan zijn watermaatschappij zowel voor de productie en levering van leidingwater als voor de afvoer/inzameling en de zuivering van het afvalwater afkomstig van het verbruikte leidingwater. Een integrale waterfactuur bevat dus een drinkwatercomponent en saneringscomponenten. - De drinkwatercomponent is de vergoeding voor de productie en levering van het leidingwater. Die component bestaat uit een jaarlijkse vaste vergoeding (abonnementsgeld) en een variabele vergoeding (afhankelijk van het waterverbruik). Elke watermaatschappij is wettelijk verplicht om jaarlijks per gedomicilieerde 15 m³ gratis water te leveren (0 euro per m³ verbruikt water). De tarieven voor drinkwaterproductie en -levering verschillen van watermaatschappij tot watermaatschappij. Maximumprijzen worden vastgelegd door de federale minister van Economie op basis van door de watermaatschappijen ingediende prijsverhogingsaanvragen. - De saneringscomponenten: - de gemeentelijke bijdrage (GSB) en/of vergoeding (GSV) wordt gebruikt voor de financiering van de gemeentelijke saneringsverplichting (afvoeren en inzamelen van gebruikt water). De GSB wordt voor de gezinnen berekend op basis van een tarief per m³ verbruikt water. Voor de private waterwinners die gebruikmaken van de gemeentelijke saneringsinfrastructuur wordt doorgaans een GSV aangerekend. Het gehanteerde tarief van de GSB en GSV voor gezinnen kan verschillen van gemeente tot gemeente6. Wel wordt het begrensd op maximaal 1,4 keer het bedrag van de BGB (zie verder). Voor bedrijven bestaan er verschillende mogelijkheden om het tarief vast te stellen, afhankelijk van de bepalingen beschreven in het contract tussen de gemeente en de watermaatschappij7. - de bovengemeentelijke bijdrage (BGB) wordt gebruikt voor de financiering van de bovengemeentelijke saneringsverplichting (zuiveren van afvalwater). De BGB wordt voor de gezinnen eveneens berekend op basis van een tarief per m³ verbruikt water. De watermaatschappijen leggen het tarief voor de BGB vast onder toezicht van de Economisch Toezichthouder. Voor bedrijven is de bovengemeentelijke bijdrage gebaseerd op het aantal geleverde m³ leidingwater en een individueel tarief dat afgestemd is op de vuilvracht van het afvalwater. De private waterwinners en de bedrijven krijgen een aparte heffingsfactuur die de VMM opstelt en verstuurt.

6 7

Een overzicht van de tarieven per gemeente voor waterlevering en sanering zijn terug te vinden op www.vmm.be/water/drinkwaterfactuur. Een overzicht van de tariefstructuren voor de bedrijven op gemeentelijk vlak is terug te vinden op www.vmm.be/water/drinkwaterfactuur.

Evolutie van integrale waterfactuur van een gemiddeld gezin Figuur 11 en tabel 9 geven een overzicht van de evolutie van een integrale waterfactuur voor een berekend gemiddeld gezin en het aandeel dat de verschillende componenten (ook btw) in die factuur vertegenwoordigen. De opgenomen bedragen zijn berekend voor een gemiddeld gezin met de tarieven van toepassing op 1 januari en gewogen op basis van de verdeling van de bevolking over de watermaatschappijen. Het aandeel van de prijs voor de productie en de levering van drinkwater in de integrale waterfactuur (excl. btw) van een gemiddeld gezin bedraagt in 2012 gemiddeld 44%. De bijdrage in de gemeentelijke sanering is goed voor 31% en de bijdrage in de bovengemeentelijke sanering is goed voor 25%. De laatste vijf jaar (2008-2012) steeg de integrale waterfactuur voor een gemiddeld gezin in Vlaanderen met gemiddeld 17%. De laatste drie jaar (2010-2012) bedraagt de stijging nog slechts 6%. Die evolutie kan onder meer worden verklaard door het feit dat ondertussen in nagenoeg alle Vlaamse gemeenten een saneringsbijdrage aangerekend wordt, wat nog niet het geval was vijf jaar geleden. Bij wijze van duiding: in 2008 is in 294 gemeenten een bijdrage aangerekend, in 2010 gebeurde dat al in 305 gemeenten en in 2012 gebeurt dat in 307 van de 308 Vlaamse gemeenten. Bovendien passen meer en meer gemeenten het maximale tarief toe. Meer informatie en een grondige analyse en evaluatie van de saneringsbijdragen is te vinden in het rapport van de Economisch Toezichthouder ‘Evaluatie van de bovengemeentelijke en gemeentelijke bijdrage’8 en op de VMM-website. De evolutie van de drinkwatercomponent wordt verder in dit document uitgebreid besproken in het hoofdstuk over de tarieven en de prijs van de drinkwatercomponent. Figuur 11: Evolutie van integrale waterfactuur en haar componenten voor een gemiddeld gezin (2000-2012) € 400 € 350 € 300 € 250 € 200 € 150 € 100 € 50 €0

2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Gemiddeld gezin 2,37 personen - leidingwaterverbruik 88 m³/jaar (cijfers gewogen op basis van de bevolkingscijfers) Vaste vergoeding

Gemeentelijke bijdrage

Variable vergoeding

Bovengemeentelijke bijdrage

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven, VMM databank Sanering Water 8

www.vmm.be/publicaties

28 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

btw 6 %

Tabel 9: Overzicht en evolutie van integrale waterfactuur en haar componenten voor een gemiddeld gezin (2000-2012) Gemiddelde cijfers gewogen op bevolking - Berekend met tarieven geldig op 01/01 Gemiddeld gezin 2,37 gedomicilieerden 88 m³ verbruik per jaar Gewogen gemiddelde integrale factuur Inclusief 6% BTW BTW Gewogen gemiddelde integrale factuur Exclusief 6% BTW

2012

Stijging 2008 2012

Stijging 2010 2012

Stijging 2011 2012

€ 113,25 € 297,47 € 312,53 € 326,22 € 337,03 € 346,99

17%

€ 19,64

17%

€ 106,84 € 280,63 € 294,84 € 307,76 € 317,95 € 327,35

17%

2000

€ 6,41

2008

€ 16,84

2009

€ 17,69

2010

€ 18,47

2011

€ 19,08

Vaste vergoeding

€ 30,72

€ 45,00

€ 45,10

€ 47,67

€ 48,55

€ 49,43

10%

Variable Vergoeding

€ 76,12

€ 85,52

€ 85,87

€ 90,67

€ 92,66

€ 94,62

11%

€ 106,84 € 130,52 € 130,97 € 138,33 € 141,21 € 144,04

10%

Totaal drinkwater Gemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 75,62

€ 87,04

€ 92,69

€ 97,82

€ 101,35

34%

Bovengemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 74,49

€ 76,82

€ 76,74

€ 78,92

€ 81,95

10%

€ 0,00 € 150,11 € 163,87 € 169,42 € 176,74 € 183,31

22%

Totaal Sanering

Gewogen gemiddelde integrale factuur Inclusief 6% BTW € per m³

€ 1,29

€ 3,38

€ 3,55

€ 3,71

€ 3,83

€ 3,94

BTW € per m³

€ 0,07

€ 0,19

€ 0,20

€ 0,21

€ 0,22

Gewogen gemiddelde integrale factuur Exclusief 6% BTW € per m³

€ 1,21

€ 3,19

€ 3,35

€ 3,50

€ 3,61

€ 3,72

Vaste vergoeding in € per m³

€ 0,35

€ 0,51

€ 0,54

€ 0,55

€ 0,56

Variable Vergoeding in € per m³

€ 0,87

€ 0,97

€ 0,98

€ 1,03

€ 1,05

€ 1,08

Totaal drinkwater in € per m³

€ 1,21

€ 1,48

€ 1,49

€ 1,57

€ 1,60

€ 1,64

Gemeentelijke bijdrage in € per m³

€ 0,00

€ 0,86

€ 0,99

€ 1,05

€ 1,11

€ 1,15

Bovengemeentelijke bijdrage in € per m³

€ 0,00

€ 0,85

€ 0,87

€ 0,90

€ 0,93

Totaal Sanering in € per m³

€ 0,00

€ 1,71

€ 1,86

€ 1,93

€ 2,01

€ 2,08

% Aandeel in gewogen gemiddelde integrale factuur

100%

Aandeel vaste vergoeding

29%

16%

15%

Aandeel variable Vergoeding

71%

30%

29%

Totaal aandeel drinkwater

100%

47%

44%

45%

44%

Aandeel gemeentelijke bijdrage

27%

30%

31%

Aandeel bovengemeentelijke bijdrage

27%

26%

25%

Totaal aandeel Sanering

53%

56%

55%

56%

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven, VMM databank Sanering Water

Evolutie van integrale waterfactuur voor verschillende gezinstypes Figuur 12 en tabel 10 geven een overzicht van de evolutie van een berekende gemiddelde integrale waterfactuur voor verschillende gezinstypes die niet over een private waterwinning beschikken. De berekende gemiddelde integrale waterfacturen per gezinstype zijn gewogen gemiddelden op basis van de verdeling van de verschillende huishoudgroottes in Vlaanderen. Een overzicht van de verdeling van de verschillende huishoudtypes over Vlaanderen en over de watermaatschappijen is opgenomen in bijlage 6. Figuur 12: Evolutie van integrale waterfactuur en haar componenten per gezinstype (2008-2012) € 600 € 550 € 500 € 450 € 400 € 350 € 300 € 250 € 200 € 150 € 100 € 50 €0 2008 ‘09 ’10 ‘11 ’12 1 gedomicilieerde 50 m³/ jaar

2008 ‘09 ’10 ‘11 ’12

2 gedomicilieerden 77 m³/ jaar

3 gedomicilieerden 108 m³/ jaar

4 gedomicilieerden 132 m³/ jaar

5 gedomicilieerden 160 m³/ jaar

leidingwater / jaar / typegezin (cijfers gewogen op basis van huishoudtypes) Vaste vergoeding

Gemeentelijke bijdrage

Variable vergoeding

Bovengemeentelijke bijdrage

btw 6 %

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven, VMM databank Sanering Water

De grote schommelingen tussen de minimum- en maximumfactuur in tabel 10, zijn te verklaren door enerzijds de verschillende tarieven die de verschillende watermaatschappijen gebruiken voor de drinkwatercomponent en anderzijds de variatie in de gemeentelijke saneringstarieven. Zo wordt bijvoorbeeld in Baarle-Hertog tot op heden geen sanering betaald via de waterfactuur. Een gedetailleerd overzicht voor de verschillende gezinstypes is opgenomen in bijlage 7.

30 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Tabel 10: Overzicht en evolutie van integrale waterfactuur voor verschillende gezinstypes (2008-2012) Berekende integrale factuur voor verschillende type gezinnen gewogen op Huishoudomvang Aantal gedom. / m³ Verbruik

Berekende integrale factuur inclusief 6% BTW

2008

2009

2010

2011

1 / 50

Gewogen gemiddelde

€ 198,29

€ 206,63

€ 216,26

€ 223,61

Mediaan

€ 200,19

€ 209,09

€ 223,99

Max

€ 229,88

€ 237,26

Min

€ 139,00

Gewogen gemiddelde Mediaan

2 / 77

3 / 108

4 / 132

5 / 160

2012

Stijging 2008 2012

Stijging 2010 2012

Stijging 2011 2012

€ 229,72

16%

€ 230,82

€ 238,92

19%

€ 239,70

€ 246,57

€ 261,67

14%

€ 140,41

€ 145,93

€ 155,84

€ 154,16

11%

-1%

€ 268,50

€ 281,64

€ 293,87

€ 303,79

€ 312,66

16%

€ 272,63

€ 282,82

€ 306,65

€ 313,12

€ 326,69

20%

Max

€ 314,13

€ 319,65

€ 329,24

€ 338,70

€ 353,46

13%

Min

€ 180,40

€ 182,56

€ 189,08

€ 197,60

€ 191,75

-3%

Gewogen gemiddelde

€ 352,77

€ 371,13

€ 386,73

€ 400,22

€ 412,36

17%

Mediaan

€ 360,48

€ 374,07

€ 405,78

€ 414,30

€ 432,45

20%

Max

€ 416,34

€ 421,89

€ 437,53

€ 450,13

€ 467,24

12%

Min

€ 231,11

€ 234,15

€ 241,98

€ 245,67

€ 236,94

-2%

-4%

Gewogen gemiddelde

€ 411,39

€ 434,04

€ 452,08

€ 467,51

€ 481,97

17%

Mediaan

€ 423,64

€ 440,25

€ 476,10

€ 486,23

€ 505,26

19%

Max

€ 487,10

€ 492,31

€ 513,00

€ 527,78

€ 545,94

12%

Min

€ 265,53

€ 269,24

€ 276,78

€ 278,77

€ 268,84

-3%

-4%

Gewogen gemiddelde

€ 483,15

€ 507,31

€ 530,73

€ 549,57

€ 566,82

17%

Mediaan

€ 500,90

€ 521,03

€ 562,88

€ 574,91

€ 596,12

19%

Max

€ 575,84

€ 582,61

€ 607,23

€ 624,73

€ 646,31

12%

Min

€ 309,26

€ 313,75

€ 317,79

€ 320,25

€ 308,34

-3%

-4%

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven, VMM databank Sanering Water

Relativiteit van evolutie van integrale waterfactuur Figuur 13 toont de evolutie van de integrale waterfactuur van een berekend gemiddeld gezin ten opzichte van de consumptie-index (basis 2007). De consumptie-index is in de periode 2007-2012 met 15% gestegen. Uit de figuur blijkt duidelijk dat de stijging van de drinkwatercomponent die van de consumptie-index vertraagd volgt (12%). De integrale waterfactuur is in dezelfde periode meer gestegen dan de index, namelijk met 33%. Figuur 13: Evolutie van integrale waterfactuur t.o.v. consumptie-index (2008-2012) 60% 50% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 0% 2008

2009

2010

2011

2012

Gemiddeld gezin 2,37 personen - leidingwaterverbruik 88 m³ / jaar (cijfers gewogen op basis van de bevolkingscijfers) Totaal drinkwater

Totaal sanering

Integrale factuur

Index basis 2007 = 0

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven, VMM databank Sanering Water – Consumptie-index 31

Aandeel in gemiddeld huishoudbudget Het huishoudbudgetonderzoek (HBO) dat de FOD Economie jaarlijks uitvoert, illustreert het relatief beperkte aandeel van de integrale prijs voor water in het gemiddelde huishoudbudget. Volgens de meest recente beschikbare cijfers (2010) is het aandeel van de kosten voor waterverbruik slechts 0,69% van de gemiddelde totale consumptie van een Vlaams huishouden. In het Waals Gewest is dat 0,78%, in Brussel 0,69% en in België 0,72%. Ter vergelijking: de uitgaven voor elektriciteit vertegenwoordigden in 2010 in Vlaanderen 2,13%, in Wallonië 2,38 %, in Brussel 1,66% en in België 2,16%. Door de stijging van de integrale waterprijs tijdens de voorbije jaren neemt het belang van het aandeel ‘kosten voor water’ in de gemiddelde consumptie wel toe. Dat wordt geïllustreerd in de grafiek hieronder. Het aandeel van de kosten voor waterverbruik in de totale consumptie voor een Vlaams huishouden steeg in 10 jaar (2000-2010) van 0,38% naar 0,69%. Figuur 14: Evolutie aandeel van de ‘kosten voor water’ in de totale consumptie HBO (2000-2010) 0,8 %

0,7 %

0,6 %

0,5 %

0,4 %

0,3 % 2000

2001

2002

Vlaanderen

2003

2004

België

2005

2006

Brussel

2007

2008

2009

2010

Wallonië

Bron: FOD Economie

Spreiding van aandeel over inkomensgroepen In het kader van de EU-SILC-enquête verzamelt de FOD Economie jaarlijks ook cijfers over het equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen voor verschillende inkomensgroepen. De EU-SILC-gegevens zijn beschikbaar, opgedeeld in decielen en kwartielen. Tabel 11 toont de spreiding van het aandeel van een berekende integrale waterfactuur – zonder enige vorm van sociale correctie – in het equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen. Daaruit blijkt dat in Vlaanderen het berekende aandeel gemiddeld 3% bedraagt voor de laagste inkomens. Afhankelijk van de (extreme) situatie kan het aandeel, zonder sociale correctie, oplopen tot 5% van het beschikbare inkomen.

32 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Tabel 11: Aandeel van berekende integrale waterfactuur in ‘Equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen’ EU-SILC (2012) EU-SILC Equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen voor regio Vlaanderen *(inkomens 2010 geindexeerd naar 2012) 1ste deciel *

1ste kwartiel *

mediane deciel *

3de kwartiel *

9de deciel *

€ 12.192

€ 16.139

€ 22.056

€ 28.634

€ 36.148

Aantal gedom. / m³ Verbruik

Berekende integrale factuur inclusief 6% BTW

2012

1 / 50

Gewogen gemiddelde

€ 229,72

1,9%

1,4%

1,0%

0,8%

0,6%

Mediaan

€ 238,92

2,0%

1,5%

1,1%

0,8%

0,7%

Max

€ 261,67

2,1%

1,6%

1,2%

0,9%

0,7%

Min

€ 154,16

1,3%

1,0%

0,7%

0,5%

0,4%

Gewogen gemiddelde

€ 312,66

2,6%

1,9%

1,4%

1,1%

0,9%

Mediaan

€ 326,69

2,7%

2,0%

1,5%

1,1%

0,9%

Max

€ 353,46

2,9%

2,2%

1,6%

1,2%

1,0%

Min

€ 191,75

1,6%

1,2%

0,9%

0,7%

0,5%

Gewogen gemiddelde

€ 412,36

3,4%

2,6%

1,9%

1,4%

1,1%

Mediaan

€ 432,45

3,5%

2,7%

2,0%

1,5%

1,2%

Max

€ 467,24

3,8%

2,9%

2,1%

1,6%

1,3%

Min

€ 236,94

1,9%

1,5%

1,1%

0,8%

0,7%

Gewogen gemiddelde

€ 481,97

4,0%

3,0%

2,2%

1,7%

1,3%

Mediaan

€ 505,26

4,1%

3,1%

2,3%

1,8%

1,4%

Max

€ 545,94

4,5%

3,4%

2,5%

1,9%

1,5%

Min

€ 268,84

2,2%

1,7%

1,2%

0,9%

0,7%

Gewogen gemiddelde

€ 566,82

4,6%

3,5%

2,6%

2,0%

1,6%

Mediaan

€ 596,12

4,9%

3,7%

2,7%

2,1%

1,6%

Max

€ 646,31

5,3%

4,0%

2,9%

2,3%

1,8%

Min

€ 308,34

2,5%

1,9%

1,4%

1,1%

0,9%

3,1%

2,3%

1,7%

1,3%

1,0%

2 / 77

3 / 108

4 / 132

5 / 160

Gemiddeld

Bron: FOD Economie en VMM Waterbank Drinkwatertarieven, VMM databank Sanering Water

Figuur 15 en tabel 12 tonen het aandeel van de gemiddelde kostprijs van drinkwater, riolering en afvalwaterzuivering (integrale factuur) voor een typegezin met 2 personen en 77 m³ jaarverbruik. Het is berekend ten opzichte van het eerste deciel, het mediane deciel en het negende deciel equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen van gezinnen voor verschillende Europese landen en regio’s. Gemiddeld over alle landen en regio’s is het aandeel 3,5% van het lage equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen (eerste deciel), 1,9% van het mediane equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen en 1,1% van het hoge equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen van gezinnen (negende deciel). In Vlaanderen bedraagt het aandeel voor dat typegezin gemiddeld 2,6% voor de kleinste inkomens en dat is beduidend lager dan in de overige landen en regio’s, met uitzondering van Oostenrijk. Daar ligt het percentage op 2,5% voor een tweepersoonsgezin. In Duitsland loopt het gemiddelde aandeel voor dat typegezin op tot 4,7% voor de lage inkomens. Meer informatie is te vinden in de VMM-studie ‘Prijsvergelijking van de kostprijs van water / afvalwater / hemelwater voor de gebruikers in verschillende landen’9.

www.vmm.be/publicaties 33

Figuur 15: Overzicht van aandeel waterfactuur over inkomensgroepen in verschillende landen (2012) 5%

0% Oostenrijk

Wallonië Vlaanderen

Portugal

Frankrijk

Zweden

Brussel

Engeland Nederland

Tsjechië Denemarken

Duitsland

Typegezin 2 personen / 77m³ jaarleidingwaterverbruik Inkomensgroep 1ste deciel

Inkomensgroep mediane deciel

Inkomensgroep 9de deciel

Bron: FOD Economie en VMM Waterbank Drinkwatertarieven, VMM databank Sanering Water

Tabel 12: Aandeel van berekende integrale waterfactuur in ‘Equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen’ voor verschillende landen en regio’s EU-SILC (2012) Berekend gemiddeld aandeel van een integrale waterfactuur voor een typegezin 2 personen / jaarleidingwaterverbruik 77 m³ Vlaanderen

Brussel

1ste deciel

Wallonië Nederland

Frankrijk

Duitsland

2,6%

3,4%

3,1%

Mediane deciel

1,4%

1,7%

9de deciel

0,9%

0,7%

Engeland Oostenrijk

Tsjechië

Zweden Denemarken

Portugal Gemiddeld

3,6%

3,4%

4,7%

3,9%

2,5%

4,6%

3,1%

3,9%

3,4%

3,5%

1,7%

2,1%

1,8%

2,4%

1,9%

1,4%

2,8%

1,7%

2,1%

1,6%

1,9%

1,0%

1,2%

1,0%

1,3%

1,0%

0,8%

1,7%

1,1%

1,3%

0,8%

1,1%

Bron: VMM studie ‘Prijsvergelijking van de kostprijs van water / afvalwater / hemelwater voor de gebruikers in verschillende landen’

De voorgaande figuren en tabellen illustreren duidelijk dat met de nu beschikbare gegevens omzichtig en genuanceerd moet worden omgesprongen. Het aandeel in een budget van enerzijds de gemiddelde ‘kosten voor water’ of anderzijds ‘een berekende integrale factuur voor een 2-persoonstypegezin’ varieert immers van gemiddeld 0,7% (HBO) tot 2,6% (EU-SILC), afhankelijk van de bron, de manier van bevragen en de voorstellingswijze. Verder onderzoek is aangewezen om de betaalbaarheid van de waterfactuur beter in kaart te brengen.

34 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Tarieven en prijs voor productie en levering van leidingwater (drinkwatercomponent) Tariefstructuren voor gezinnen Tabel 13 geeft een overzicht van de tariefstructuren zoals de verschillende watermaatschappijen die op 1 januari 2012 gebruiken. Het is duidelijk dat er een grote verscheidenheid bestaat. Voor de variabele vergoeding zijn er verschillen, zowel naar het aantal toegepaste tariefschijven, naar het volume opgenomen in de tariefschijven, als naar de toepassing – al dan niet per gedomicilieerde – van de tariefschijven. Ook voor de vaste vergoeding zijn er verschillen, namelijk een aanrekening per wooneenheid of per abonnee. Naast de voor iedereen wettelijk bepaalde eerste (gratis) schijf opteren AWW, PIDPA EN VMW voor één betalende schijf (schijf 2), onafhankelijk van het verbruik. TMVW, VIVAQUA en GW Hoeilaart kiezen voor meer progressieve structuren. Zij hanteren meerdere tariefschijven waarvan de eerder beperkte volumes aangepast worden pro rata het aantal gedomicilieerden. De overige maatschappijen hebben tussenliggende structuren met één of twee begrensde schijven. Bij die maatschappijen is de bovengrens van de eerste betalende schijf zodanig hoog dat het verbruik van een gezin veelal volledig verrekend wordt binnen die schijf 2. Tabel 13: Overzicht van tariefstructuren voor drinkwatercomponent (2012) Vaste vergoeding Abonnement

Variabele vergoeding Schijf 1

Volume Bovengrens Toepassing (m³) Toepassing

Schijf 2 Volume Bovengrens (m³) Toepassing

Schijf 3 Volume Bovengrens (m³)

Schijf 4

Schijf 5

Schijf 6

Schijf 7

Volume Volume Bovengrens Bovengrens Toepassing (m³) (m³)

Volume Bovengrens (m³)

100.000

oneindig

AWW

per wooneenh.

per 15 gedom.

Brabant Water

per wooneenh.

per 15 gedom.

300 oneindig

GW Hoeilaart

per wooneenh.

per 15 gedom.

per 30 gedom.

GW Knokke-Heist

per wooneenh.

per 15 gedom.

1.000

oneindig

IWM

per wooneenh.

per 15 gedom.

5.000

oneindig

IWVA

per wooneenh.

per 15 gedom.

1.200

60.000

IWVB - TMVW

per wooneenh.

per 15 gedom.

1.000

oneindig

IWVB - VIVAQUA

per wooneenh.

per 15 gedom.

1.000

oneindig

PIDPA

per wooneenh.

per 15 gedom.

oneindig

TMVW

per wooneenh.

per 15 gedom.

per 35 gedom.

50 met gedom.

500

VIVAQUA Kraainem

per wooneenh.

per 15 gedom.

per 30 gedom.

per gedom.

oneindig

VIVAQUA Linkebeek

per wooneenh.

per 15 gedom.

per 30 gedom.

per gedom.

oneindig

VIVAQUA Steenokkerzeel

per wooneenh.

per 15 gedom.

per 30 gedom.

per gedom.

oneindig

VIVAQUA Wezembeek-Oppem

per wooneenh.

per 15 gedom.

per 30 gedom.

per gedom.

oneindig

VMW Limburg

per abonnee

per 15 gedom.

oneindig

VMW Oost-Vlaanderen

per abonnee

per 15 gedom.

oneindig

VMW Vlaams-Brabant

per abonnee

per 15 gedom.

oneindig

VMW West-Vlaanderen

per abonnee

per 15 gedom.

oneindig

forfait 15m³/ abonnee

50.000

Voor meergezinswoningen waarvoor één globale factuur wordt opgemaakt, worden de vaste vergoedingen die worden toegepast ‘per wooneenheid’ vermenigvuldigd met het aantal wooneenheden dat deel uitmaakt van die factuur. Voor de tariefschijven die worden toegepast ‘per gedomicilieerde’ , wordt het volume (bovengrens) verhoogd pro rata het aantal gedomicilieerden. 1 * 15m³ gratis voor een gezin met 1 gedomicilieerde, 2 * 15m³ gratis voor een gezin met 2 gedomicilieerden, 3 * 15m³ gratis …

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

Tarieven en prijs voor de productie en levering van leidingwater voor gezinnen De tabellen 14 en 15 en figuur 16 geven per watermaatschappij een overzicht van de berekende prijs/m³ en de totaalprijs van de drinkwatercomponent (telkens exclusief btw) voor een gemiddeld gezin op basis van de tarieven die gelden op 1 januari 2012. De drinkwaterprijs bedraagt gemiddeld 1,67 euro per m³ en varieert van 1,29 euro (Brabant Water) tot 1,98 euro (VIVAQUA Steenokkerzeel). Het aandeel van de vaste vergoeding in de drinkwaterprijs varieert sterk van watermaatschappij tot watermaatschappij: van 6% (GW Knokke-Heist) tot 60% (Brabant Water). Een gedetailleerd overzicht voor verschillende gezinstypes naargelang het aantal gedomicilieerde personen per watermaatschappij is opgenomen in bijlage 8.

Tabel 14: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent in prijs per m³ voor een gemiddeld gezin (2012) Gemiddeld gezin (2,37 personen)

2012

Rang

geldig op 01/01/2012 Prijs per m³ excl. BTW voor 88 m³ verbruik per jaar

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

1 = duurste

Totaal drink- Totaal drinkwaterprijs waterprijs Vast + Vast + Variabel Variabel

Aandeel in totaal drinkwaterprijs % aandeel

Evolutie 2011-2012

% aandeel

€ stijging

Vaste Vergoeding

Variabel Vergoeding (Verbruik)

Totaal drink- Totaal drinkwaterprijs waterprijs Vast + Vast + Variabel Variabel

% stijging

AWW

€ 0,71

€ 0,84

€ 1,55

45,9%

54,1%

€ 0,00

0,0%

Brabant Water

€ 0,78

€ 0,51

€ 1,29

60,4%

39,6%

€ -0,11

-7,8%

GW Hoeilaart

€ 0,34

€ 0,97

€ 1,31

25,9%

74,1%

€ 0,09

7,3%

GW Knokke-Heist

€ 0,07

€ 1,26

€ 1,33

5,5%

94,5%

€ 0,00

0,0%

IWM Brabant

€ 0,51

€ 1,07

€ 1,58

32,3%

67,7%

€ 0,00

0,0%

IWVA

€ 0,47

€ 1,04

€ 1,52

31,2%

68,8%

€ 0,00

0,0%

IWVB - TMVW

€ 0,48

€ 1,47

€ 1,95

24,6%

75,4%

€ 0,05

2,9%

IWVB - VIVAQUA

€ 0,48

€ 1,47

€ 1,95

24,6%

75,4%

€ 0,05

2,9%

PIDPA

€ 0,66

€ 0,75

€ 1,41

46,6%

53,4%

€ 0,00

0,0%

TMVW

€ 0,51

€ 1,34

€ 1,84

27,6%

72,4%

€ 0,03

1,9%

VIVAQUA - Kraainem

€ 0,44

€ 1,51

€ 1,95

22,4%

77,6%

€ 0,07

4,0%

VIVAQUA - Linkebeek

€ 0,44

€ 1,51

€ 1,95

22,4%

77,6%

€ 0,07

4,0%

VIVAQUA - Steenokkerzeel

€ 0,47

€ 1,51

€ 1,98

23,6%

76,4%

€ 0,17

9,5%

VIVAQUA - Wezembeek-Oppem

€ 0,44

€ 1,51

€ 1,95

22,4%

77,6%

€ 0,07

4,0%

VMW Limburg

€ 0,53

€ 0,91

€ 1,44

37,0%

63,0%

€ 0,05

3,3%

VMW Oost-Vlaanderen

€ 0,53

€ 1,20

€ 1,74

30,6%

69,4%

€ 0,05

3,1%

VMW Vlaams-Brabant

€ 0,53

€ 1,14

€ 1,67

31,8%

68,2%

€ 0,05

3,2%

VMW West-Vlaanderen

€ 0,53

€ 1,20

€ 1,74

30,6%

69,4%

€ 0,05

3,1%

Berekend gemiddelde

€ 0,50

€ 1,18

€ 1,67

30,3%

69,7%

€ 0,04

2,3%

Mediaan

€ 0,49

€ 1,20

€ 1,70

29,1%

70,9%

€ 0,05

3,0%

Minimum

€ 0,07

€ 0,51

€ 1,29

5,5%

39,6%

€ -0,11

-7,8%

Maximum

€ 0,78

€ 1,51

€ 1,98

60,4%

94,5%

€ 0,17

9,5%

Gewogen gemiddelde op basis bevolking

€ 0,56

€ 1,08

€ 1,64

34,3%

65,7%

€ 0,03

2,0%

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

36 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Tabel 15: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent in prijs per jaar voor een gemiddeld gezin (2012) Gemiddeld gezin (2,37 personen)

2012

Rang

geldig op 01/01/2012 Prijs per jaar excl. BTW voor 88 m³ verbruik per jaar

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

1 = duurste

Totaal drink- Totaal drinkwaterprijs waterprijs Vast + Vast + Variabel Variabel

Aandeel in totaal drinkwaterprijs % aandeel

Evolutie 2011-2012

% aandeel

€ stijging

Vaste Vergoeding

Variabel Vergoeding (Verbruik)

Totaal drink- Totaal drinkwaterprijs waterprijs Vast + Vast + Variabel Variabel

% stijging

AWW

€ 0,71

€ 0,84

€ 1,55

45,9%

54,1%

€ 0,00

0,0%

Brabant Water

€ 0,78

€ 0,51

€ 1,29

60,4%

39,6%

€ -0,11

-7,8%

GW Hoeilaart

€ 0,34

€ 0,97

€ 1,31

25,9%

74,1%

€ 0,09

7,3%

GW Knokke-Heist

€ 0,07

€ 1,26

€ 1,33

5,5%

94,5%

€ 0,00

0,0%

IWM Brabant

€ 0,51

€ 1,07

€ 1,58

32,3%

67,7%

€ 0,00

0,0%

IWVA

€ 0,47

€ 1,04

€ 1,52

31,2%

68,8%

€ 0,00

0,0%

IWVB - TMVW

€ 0,48

€ 1,47

€ 1,95

24,6%

75,4%

€ 0,05

2,9%

IWVB - VIVAQUA

€ 0,48

€ 1,47

€ 1,95

24,6%

75,4%

€ 0,05

2,9%

PIDPA

€ 0,66

€ 0,75

€ 1,41

46,6%

53,4%

€ 0,00

0,0%

TMVW

€ 0,51

€ 1,34

€ 1,84

27,6%

72,4%

€ 0,03

1,9%

VIVAQUA - Kraainem

€ 0,44

€ 1,51

€ 1,95

22,4%

77,6%

€ 0,07

4,0%

VIVAQUA - Linkebeek

€ 0,44

€ 1,51

€ 1,95

22,4%

77,6%

€ 0,07

4,0%

VIVAQUA - Steenokkerzeel

€ 0,47

€ 1,51

€ 1,98

23,6%

76,4%

€ 0,17

9,5%

VIVAQUA - Wezembeek-Oppem

€ 0,44

€ 1,51

€ 1,95

22,4%

77,6%

€ 0,07

4,0%

VMW Limburg

€ 0,53

€ 0,91

€ 1,44

37,0%

63,0%

€ 0,05

3,3%

VMW Oost-Vlaanderen

€ 0,53

€ 1,20

€ 1,74

30,6%

69,4%

€ 0,05

3,1%

VMW Vlaams-Brabant

€ 0,53

€ 1,14

€ 1,67

31,8%

68,2%

€ 0,05

3,2%

VMW West-Vlaanderen

€ 0,53

€ 1,20

€ 1,74

30,6%

69,4%

€ 0,05

3,1%

Berekend gemiddelde

€ 0,50

€ 1,18

€ 1,67

30,3%

69,7%

€ 0,04

2,3%

Mediaan

€ 0,49

€ 1,20

€ 1,70

29,1%

70,9%

€ 0,05

3,0%

Minimum

€ 0,07

€ 0,51

€ 1,29

5,5%

39,6%

€ -0,11

-7,8%

Maximum

€ 0,78

€ 1,51

€ 1,98

60,4%

94,5%

€ 0,17

9,5%

Gewogen gemiddelde op basis bevolking

€ 0,56

€ 1,08

€ 1,64

34,3%

65,7%

€ 0,03

2,0%

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

Figuur 16: Overzicht van drinkwaterprijs voor een gemiddeld gezin (2012) € 0,0

€ 0,20

0,0

0,2

€ 0,40 0,4

€ 0,60 0,6

€ 0,80 0,8

€ 1,00 1,0

€ 1,20

€ 1,40

1,2

€ 1,60

1,4

€ 1,80

1,6

1,8

€ 0,84

AWW

€ 0,71

Brabant Water

€ 0,78

GW Hoeilaart

€ 0,34

GW Knokke-Heist

€ 0,07

IWM

€ 0,51

IWVA

€ 0,47

IWVB - TMVW

€ 0,48

€ 1,47

IWVB - VIVAQUA

€ 0,48

€ 1,47

PIDPA

€ 0,66

TMVW

€ 0,51

VIVAQUA - Kraainem

€ 0,44

€ 1,51

VIVAQUA - Linkebeek

€ 0,44

€ 1,51

VIVAQUA - Steenokkerzeel

€ 0,47

VIVAQUA - Wezembeek-Oppem

€ 0,44

VMW Limburg

€ 0,53

VMW Oost-Vlaanderen

€ 0,53

VMW Vlaams-Brabant

€ 0,53

VMW West-Vlaanderen

€ 0,53

€ 0,51 € 0,97 € 1,26 € 1,07 € 1,04

€ 0,75 € 1,34

€ 1,51 € 1,51 € 0,91 € 1,20 € 1,14 € 1,20

Berekende drinkwaterprijzen geldig op 01/01/2012 per m³ voor een gemiddeld gezin (2,37 personen - 88 m³ verbruik/jaar) Vaste vergoeding Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

38 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

€ 2,00

Variable vergoeding

Evolutie van drinkwatercomponent voor huishoudens In tabel 16 is de evolutie van de berekende gemiddelde drinkwatercomponent en zijn deelcomponenten opgenomen voor verschillende gezinstypes. De weergegeven berekende prijzen zijn rekenkundige gemiddelden over de watermaatschappijen. In de periode 2000-2012 is de vaste vergoeding voor alle gezinstypes sterker gestegen dan de variabele vergoeding. De vaste vergoeding stijgt van gemiddeld 30 euro naar gemiddeld 44 euro, dat is een stijging van 47%. De variabele vergoeding gaat van gemiddeld 92 euro naar gemiddeld 118 euro, wat neerkomt op een stijging van 29%. De laatste vijf jaar zien we echter een omgekeerde trend. De vaste vergoeding is in de periode 2008-2012 gemiddeld met 10% toegenomen, de variabele vergoeding met gemiddeld 15%. Het is ook duidelijk dat huishoudens met 1 gedomicilieerde persoon beduidend meer betalen per m³ verbruikt leidingwater dan huishoudens met meerdere gedomicilieerde personen. De verklaring daarvoor is dat de vaste vergoeding niet varieert in functie van het aantal gedomicilieerde personen. Tabel 16: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent voor verschillende gezinstypes (2000-2012) Type Gezin Gedomicil. / m³ Verbruik 1 / 50

2 / 77

3 / 108

4 / 132

5 / 160

Watercomponent

2000

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

Stijging Stijging Stijging 2000 2008 2011 2012 2012 2012 2012

Vaste Vergoeding €

47%

10%

Variable Vergoeding €

30%

16%

Variabel + Vast €

100

104

109

110

114

36%

14%

Variabel + Vast € / m³ € 1,66

€ 1,87

€ 1,91

€ 1,95

€ 2,00

€ 2,08

€ 2,18

€ 2,21

€ 2,27

36%

14%

Vaste Vergoeding €

47%

10%

Variable Vergoeding €

29%

15%

Variabel + Vast €

101

113

115

118

120

125

131

133

136

34%

13%

Variabel + Vast € / m³ € 1,32

€ 1,47

€ 1,49

€ 1,53

€ 1,56

€ 1,63

€ 1,52

€ 1,54

€ 1,58

20%

Vaste Vergoeding €

47%

10%

Variable Vergoeding €

102

103

105

108

113

118

120

124

29%

15%

Variabel + Vast €

126

139

141

144

147

154

161

163

167

33%

13%

Variabel + Vast € / m³ € 1,16

€ 1,29

€ 1,31

€ 1,34

€ 1,37

€ 1,42

€ 1,49

€ 1,51

€ 1,55

33%

13%

Vaste Vergoeding €

47%

10%

Variable Vergoeding €

110

117

118

120

123

129

134

136

140

28%

14%

Variabel + Vast €

139

153

156

159

163

169

177

179

184

32%

13%

Variabel + Vast € / m³ € 1,06

€ 1,16

€ 1,18

€ 1,21

€ 1,23

€ 1,28

€ 1,34

€ 1,36

€ 1,39

32%

13%

3% 1%

Vaste Vergoeding €

47%

10%

Variable Vergoeding €

129

138

139

142

145

152

158

160

165

27%

13%

Variabel + Vast €

159

175

177

181

185

193

201

203

209

31%

13%

Variabel + Vast € / m³ € 0,99

€ 1,09

€ 1,11

€ 1,13

€ 1,16

€ 1,20

€ 1,26

€ 1,27

€ 1,30

31%

13%

Berekend gemiddelde € Vaste Vergoeding Mediaan €

47%

10%

47%

10%

Minimum €

47%

10%

Maximum €

47%

10%

Variabele Berekend gemiddelde € Vergoeding Mediaan €

101

103

108

113

115

118

29%

15%

102

103

105

108

113

118

120

124

29%

15%

3% 2%

Vaste + Variabele Vergoeding

Minimum €

27%

13%

Maximum €

129

138

139

142

145

152

158

161

165

30%

16%

Berekend gemiddelde €

122

135

137

140

143

149

156

159

162

33%

13%

Mediaan €

126

139

141

144

147

154

161

164

167

33%

13%

Minimum €

100

104

109

111

114

31%

13%

Maximum €

159

175

177

181

185

193

201

205

209

36%

14%

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

Sociale tarieven Er zijn drie watermaatschappijen die ook sociale correcties toepassen op hun drinkwatertarieven namelijk GW Knokke-Heist, PIDPA en TMVW. Tabel 17 geeft een overzicht van die sociale correcties. Tabel 17: Overzicht van sociale correcties voor de drinkwatercomponent (2012) Wie komt in aanmerking GW Inwoners: Knokke-Heist • die genieten van het leefloon, toegekend door het OCMW;

Toegepaste sociale correctie PIDPA

•

die genieten van de inkomstengarantie voor ouderen, vanwege de Rijksdienst voor Pensioenen;

•

die genieten van een tegemoetkoming voor gehandicapten (inkomensvervangende tegemoetkoming, integratietegemoetkomen of tegemoetkoming hulp aan bejaarden) vanwege FOD Sociale Zekerheid;

•

met een gezinslid waarvoor een verhoogde kinderbijslag wegens mindervaliditeit wordt toegekend en mits het gezamenlijk belastbaar inkomen van het gezin van de abonnee gedurende het vorige belastingjaar (inkomsten 2010) niet hoger is dan 15.163,96 € verhoogd met 2.807,26 € per persoon ten laste;

•

met minstens 2 kinderen fiscaal ten laste en mits het gezamenlijk belastbaar inkomen van het gezin van de abonnee gedurende het vorige belastingjaar (inkomsten 2010) niet hoger is dan 15.163,96 € verhoogd met 2.807,26 € per persoon ten laste;

•

met een collectieve schuldenregeling bekomen van de beslagrechter.

Bijkomende hoeveelheid van 15 m³ gratis water per jaar per persoon in het gezin Klanten: •

Toegepaste sociale correctie

in budgetbeheer / budgetbegeleiding.

Korting op jaarlijkse vaste vergoeding van 38,62€

TMVW Abonnees, waarbij de plaats van waterverbruik het domicilieadres is en:

Toegepaste sociale correctie

•

die genieten van het leefloon, toegekend door het OCMW;

•

die genieten van de inkomstengarantie voor ouderen, vanwege de Rijksdienst voor Pensioenen;

•

die genieten van een tegemoetkoming voor gehandicapten (inkomensvervangende tegemoetkoming, integratietegemoetkomen of tegemoetkoming hulp aan bejaarden) vanwege FOD Sociale Zekerheid.

Vrijstelling van jaarlijkse vaste vergoeding en korting op aansluitingskost

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

In tabel 18 wordt het aandeel van de bevolking weergegeven dat in 2012 geniet van de door de betreffende watermaatschappij toegepaste sociale correctie. Tabel 18: Overzicht van toegepaste sociale correcties voor de drinkwatercomponent (2012)

Watermaatschappij

% van de bevolking wonend in distributiegebied

Aantal klanten genietend van sociale correctie

Aantal € besteed aan sociale correcties

GW Knokke-Heist

0,6%

133

niet gekend

PIDPA

18,5%

3.322

€ 128.286

TMVW

19,6%

43.955

€ 1.559.716

Bron: FOD Economie, VMM Waterboek, bevraging gemeenten

40 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Eenmalige tarieven Naast de kosten voor drinkwaterproductie en -levering, die via de integrale factuur aangerekend worden, rekenen de watermaatschappijen nog tal van andere tarieven aan voor eenmalige diensten. Tabel 19 geeft een overzicht van de op 1 januari 2012 geldende tarieven voor een huisaansluiting, het vervangen van een defecte meter en de eerste verplichte keuring (o.a. voor nieuwbouw) bij de verschillende watermaatschappijen. Ook hier zijn opmerkelijke verschillen vast te stellen. Tabel 19: Overzicht van eemalige tarieven per watermaatschappij (2012) Prijzen excl. BTW geldig op 01/01/2012

Watermaatschappij

Tarief voor een residentiële aansluiting incl. 1 watermeter Rang

Tarief voor het vervangen defecte meter (nalatigheid klant) Rang

Tarief voor de eerste (verplichte) keuring residentiële installatie Rang

AWW

€ 930

€ 205

€ 115

Brabant Water

€ 716

€ 196

€0

GW Hoeilaart

€ 1.240

€ 115

€0

GW Knokke-Heist

€ 781

€ 181

€ 36

IWM

€ 873

€ 122

€0

IWVA

€ 706

€ 100

€ 110

IWVB - TMVW

€ 607

€ 86

€ 110

IWVB - VIVAQUA

€ 607

€ 86

€ 110

PIDPA

€ 750

€ 127

€ 115

TMVW

€ 903

€ 150

€ 110

VIVAQUA - Kraainem

€ 877

€ 108

€ 110

VIVAQUA - Linkebeek

€ 877

€ 108

€ 110

VIVAQUA - Steenokkerzeel

€ 877

€ 108

€ 110

VIVAQUA - Wezebeek-Oppem

€ 877

€ 108

€ 110

VMW Limburg

€ 872

€ 146

€ 110

VMW Oost-Vlaanderen

€ 872

€ 146

€ 110

VMW Vlaams-Brabant

€ 872

€ 146

€ 110

VMW West-Vlaanderen

€ 872

€ 146

€ 110

Gemiddeld

€ 840

€ 132

€ 88

Mediaan

€ 872

€ 124

€ 110

Minimum

€ 607

€ 86

€0

Maximum

€ 1.240

€ 205

€ 115

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

Prijsvergelijking voor drinkwatercomponent met omliggende regio’s en landen In tabel 20 wordt een vergelijking gemaakt van de Vlaamse drinkwaterprijs voor gezinnen met die in Wallonië, Brussel, Nederland, Frankrijk, Duitsland en Engeland. Daaruit blijkt dat in vergelijking met de andere gewesten in België de kostprijs van drinkwater in het Vlaams Gewest voor alle gezinstypes lager ligt dan in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en het Waals Gewest. In vergelijking met de buurlanden blijkt de kostprijs van drinkwater in 2011 in Vlaanderen veelal de laagste te zijn, met uitzondering van de eenpersoonsgezinnen in Nederland. Duitsland is het duurste buurland voor alle gezinstypes, gevolgd door Engeland en Frankrijk. Een belangrijke opmerking bij de vergelijking met de buurlanden is dat alleen voor Nederland en Duitsland volledig gebiedsdekkende representatieve cijfers teruggevonden werden. Voor Engeland zijn alleen de gewogen gemiddelde kostprijzen van bemeterde klanten meegenomen in de vergelijking. Die vertegenwoordigen slechts 39% van het totale aantal klanten. Omdat de Engelsen de keuze hebben tussen het al dan niet gefactureerd worden op basis van een gemeten verbruik, kan worden verwacht dat de kostprijs van drinkwater voor de niet-bemeterde klanten lager is dan die voor de bemeterde klanten. De resultaten voor Frankrijk zijn gebaseerd op cijfers die betrekking hebben op 62% van de Franse bevolking. Meer informatie is te vinden in de studie ‘Drinkwaterprijsvergelijking 2012 - De prijs van drinkwater in Vlaanderen vergeleken met de prijs in omliggende regio’s en landen’10. Tabel 20: Gemiddelde kostprijs van drinkwater in omliggende regio’s en landen (2011) Gewogen gemiddelde kostprijs 4 (incl. BTW) Personen (gedomicilieerd) in het gezin

Verbruik Drinkwater

Vlaams Gewest

Waals Gewest1

Brussels Gewest

Nederland

Engeland2

Duitsland

Frankrijk3

(m³ / jaar)

(€ / jaar)

€ 118

€ 129

€ 125

€ 113

€ 123

€ 150

€ 122

€ 140

€ 192

€ 162

€ 146

€ 170

€ 195

€ 163

108

€ 169

€ 264

€ 211

€ 184

€ 223

€ 247

€ 210

132

€ 186

€ 321

€ 239

€ 214

€ 264

€ 287

€ 246

1. Waals Gewest : tarieven 31/12/20102. 2. Engeland : alleen bemeterde klanten, slechts 39% van de klanten 3. Frankrijk : tarieven 2009, representatief voor 62% van de Franse bevolking 4. Weging op basis van de verdeling van de huishoudens over de watermaatschappijen (Vlaams Gewest) of op basis van de verdeling van de watermeters over de watermaatschappijen (Waals Gewest en Engeland) of op basis van de verdeling van de bevolking over de watermaatschappijen (Nederland, Duitsland en Frankrijk). Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

10 www.vmm.be/publicaties

42 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Figuur 17: Gemiddelde kostprijs van drinkwater voor vier typegezinnen in omliggende regio’s en landen (2011) € / jaar € 350 € 300 € 250 € 200 € 150 € 100 € 50 €0 1 pers. 50 m³/jaar

2 pers. 77 m³/jaar

3 pers. 108 m³/jaar

Vlaams Gewest

Waals Gewest

Brussels Gewest

Engeland

Duitsland

Frankrijk

4 pers. 132 m³/jaar

Nederland

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

Tariefstructuren voor bedrijven Tabel 21 geeft een overzicht van de tariefstructuren zoals de verschillende watermaatschappijen die op 1 januari 2012 gebruiken voor niet-huishoudelijke klanten. Ook hier zien we nogal wat verscheidenheid tussen de maatschappijen onderling. Vastgesteld wordt dat AWW, GW Hoeilaart, PIDPA en VIVAQUA slechts één, niet-begrensde, tariefschijf hanteren. Bij de meeste maatschappijen is de eerste tariefschijf wel begrensd, variërend van 300 m³ tot 6.000 m³. IWVA en VMW hanteren ook nog een tweede tariefschijf, begrensd op 60.000 m³ en maken op die manier een onderscheid tussen klein- en grootindustrie. TMVW heeft, met vier schijven, de meest uitgebreide structuur en maakt een nog genuanceerder onderscheid voor zijn industriële klanten. Tabel 21: Overzicht van tariefstructuren van drinkwatercomponent voor bedrijven (2012) Vaste vergoeding

Variabele vergoeding

Abonnement

Schijf 1

Schijf 2

Schijf 3

Schijf 4

Toepassing

Volume Bovengrens (m³)

AWW

per abonnee

oneindig

Brabant Water

per abonnee

300

GW Hoeilaart

per abonnee

oneindig

GW Knokke-Heist

per abonnee

1.000

oneindig

IWM

per abonnee

5.000

oneindig

IWVA

per abonnee

1.200

60.000

IWVB - TMVW

per abonnee

1.000

oneindig

IWVB - VIVAQUA

per abonnee

1.000

oneindig

PIDPA

per abonnee

oneindig

TMVW

per abonnee

500

VIVAQUA Kraainem

per abonnee

oneindig

VIVAQUA Linkebeek

per abonnee

oneindig

VIVAQUA Steenokkerzeel

per abonnee

oneindig

VIVAQUA Wezembeek-Oppem

per abonnee

oneindig

VMW Limburg

per abonnee

VMW Oost-Vlaanderen

oneindig

50.000

100.000

6.000

60.000

oneindig

per abonnee

6.000

60.000

oneindig

VMW Vlaams-Brabant

per abonnee

6.000

60.000

oneindig

VMW West-Vlaanderen

per abonnee

6.000

60.000

oneindig

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

44 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

oneindig

Capaciteitsvergoedingen voor grote watermeters voor bedrijven Bedrijven hebben dikwijls nood aan extra afnamecapaciteit. Dat kan zeer uiteenlopende redenen hebben, gaande van simpelweg veel waterverbruik, een specifiek afnamegedrag (bijvoorbeeld veel water in een beperkte tijd) tot en met veiligheidsredenen (bluscapaciteit). Een grotere capaciteit vereist een grotere watermeter. Tabel 22 geeft een overzicht van de vaste jaarlijkse vergoedingen die in 2012 aangerekend zijn voor gewone watermeters tot diameter 100. Er wordt soms ook gebruik gemaakt van meer geavanceerde watermeters in combinatie met dataloggers enz. De tarieven daarvoor zijn niet opgenomen in dit overzicht. Uit de tabel blijkt vooral dat bij de meeste maatschappijen de tarieven stijgen in functie van de capaciteit van de watermeter. Tegelijkertijd blijkt eveneens dat ook hier nogal wat verscheidenheid is tussen de maatschappijen onderling. TMVW, GW Hoeilaart en VIVAQUA maken geen onderscheid tussen grote en kleine watermeters. Tabel 22: Overzicht van tarieven voor watermeters met grotere capaciteiten voor bedrijven (2012) Prijzen excl. BTW geldig op 01/01/2012 Watermaatschappij

Diameter 30mm

Diameter 40mm

Diameter 50mm

Diameter 80mm

Diameter 100mm

AWW

€ 158,58

€ 425,54

€ 830,50

€ 1.220,77

Brabant Water

n.b.

GW Hoeilaart

€ 29,75

GW Knokke-Heist

€ 25,92

€ 45,36

€ 64,80

€ 162,00

€ 259,20

IWM

€ 68,55

€ 71,03

€ 141,68

€ 160,27

IWVA

€ 78,42

€ 85,78

€ 170,54

€ 290,30

€ 294,41

IWVB - TMVW

€ 105,21

€ 113,34

€ 122,75

€ 128,74

IWVB - VIVAQUA

€ 126,48

€ 210,80

€ 295,12

€ 421,60

PIDPA

€ 122,33

€ 265,62

€ 377,46

€ 978,60

€ 1.467,90

TMVW

€ 44,85

VIVAQUA - Kraainem

€ 38,37

VIVAQUA - Linkebeek

€ 38,37

VIVAQUA - Steenokkerzeel

€ 211,70

VIVAQUA - Wezebeek-Oppem

€ 38,37

VMW Limburg

€ 301,59

€ 371,59

€ 487,59

€ 546,59

€ 587,59

VMW Oost-Vlaanderen

€ 301,59

€ 371,59

€ 487,59

€ 546,59

€ 587,59

VMW Vlaams-Brabant

€ 301,59

€ 371,59

€ 487,59

€ 546,59

€ 587,59

VMW West-Vlaanderen

€ 301,59

€ 371,59

€ 487,59

€ 546,59

€ 587,59

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

Tarieven en prijs voor de productie en levering van leidingwater voor bedrijven De tabellen 23 en 24 en figuur 18 geven per watermaatschappij een overzicht van de berekende prijs/m³ en de totaalprijs voor een bedrijf met een jaarverbruik van 1.000 m³ en een watermeter met een diameter kleiner dan 30 mm. De berekening gebeurt aan de hand van de op 1 januari 2012 geldende tarieven. Een overzicht per watermaatschappij van meerdere theoretisch vergelijkbare typebedrijven is opgenomen in bijlage 9. Wel merken we voor de volledigheid op dat in bepaalde gevallen die theoretische berekeningen afwijkingen kunnen vertonen t.o.v. de praktijk. Zo komen zeker niet alle bedrijfstypes voor in alle distributiegebieden. Soms worden ook extra voorwaarden opgelegd naar minimum-jaarverbruik (bv. VMW = minimaal 3.000 m³ jaarverbruik) De watermaatschappijen sluiten met zeer grote waterverbruikers bijna allemaal individuele contracten met individuele tariefstructuren af. Die individuele tarieven zijn niet bekend en bijgevolg niet meegenomen in de berekeningen in dit document. Ook het aandeel van die grote waterverbruikers met individuele contracten in het totale waterverbruik is niet bekend. Bij bedrijven is er, net zoals bij de gezinnen, een groot verschil in de prijszetting tussen de maatschappijen onderling, zowel bij de variabele vergoeding van 0,86 euro per m³ (Brabant Water) tot 2,95 euro per m³ (VIVAQUA), als bij de vaste vergoeding van 6,48 euro per m³ (GW Knokke) tot 241,59 euro per m³ (VMW).

Tabel 23: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent in prijs per m³ voor een typebedrijf (2012) Bedrijf type 1000 / < 30

Prijzen excl. BTW

Rangorde

geldig op 01/01/2012

1 = duurste

Prijs per m³ voor 1000 m³ verbruik per jaar Vaste Vergoeding

Variabel Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Aandeel in totaal drinkwaterprijs % aandeel

Evolutie 2011-2012

% aandeel

€ stijging

% stijging

Vaste Vergoeding

Variabel Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

AWW

€ 0,06

€ 1,41

€ 1,47

4,3%

95,7%

€ 0,00

0,0%

Brabant Water

€ 0,07

€ 0,86

€ 0,93

7,4%

92,6%

€ -0,14

-18,9%

GW Hoeilaart

€ 0,03

€ 1,66

€ 1,69

1,8%

98,2%

€ 0,10

9,7%

GW Knokke-Heist

€ 0,01

€ 2,11

€ 2,12

0,3%

99,7%

€ 0,00

0,0%

IWM

€ 0,05

€ 1,80

€ 1,85

2,4%

97,6%

€ 0,00

0,0%

IWVA

€ 0,04

€ 1,75

€ 1,79

2,3%

97,7%

€ 0,00

0,0%

IWVB - TMVW

€ 0,04

€ 2,47

€ 2,51

1,7%

98,3%

€ 0,05

2,9%

IWVB - VIVAQUA

€ 0,04

€ 2,40

€ 2,44

1,7%

98,3%

€ 0,00

0,1%

PIDPA

€ 0,06

€ 1,00

€ 1,06

5,9%

94,1%

€ 0,00

0,0%

TMVW

€ 0,04

€ 2,12

€ 2,16

2,1%

97,9%

€ 0,03

2,2%

VIVAQUA - Kraainem

€ 0,04

€ 2,95

€ 2,99

1,3%

98,7%

€ 0,13

7,2%

VIVAQUA - Linkebeek

€ 0,04

€ 2,95

€ 2,99

1,3%

98,7%

€ 0,13

7,2%

VIVAQUA - Steenokkerzeel

€ 0,04

€ 2,95

€ 2,99

1,4%

98,6%

€ 0,45

30,6%

VIVAQUA - Wezembeek-Oppem

€ 0,04

€ 2,95

€ 2,99

1,3%

98,7%

€ 0,13

7,2%

VMW Limburg

€ 0,24

€ 1,28

€ 1,52

15,9%

84,1%

€ 0,00

0,5%

VMW Oost-Vlaanderen

€ 0,24

€ 1,63

€ 1,87

12,9%

87,1%

€ 0,00

0,4%

VMW Vlaams-Brabant

€ 0,24

€ 1,61

€ 1,85

13,0%

87,0%

€ 0,00

0,4%

VMW West-Vlaanderen

€ 0,24

€ 1,63

€ 1,87

12,9%

87,1%

€ 0,00

0,4%

Gemiddeld

€ 0,09

€ 1,97

€ 2,06

5,0%

95,0%

€ 0,05

2,8%

Mediaan

€ 0,04

€ 1,78

€ 1,87

2,2%

97,8%

€ 0,00

0,4%

Minimum

€ 0,01

€ 0,86

€ 0,93

0,3%

84,1%

€ -0,14

-18,9%

Maximum

€ 0,24

€ 2,95

€ 2,99

15,9%

99,7%

€ 0,45

30,6%

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

46 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Tabel 24: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent in prijs per jaar voor een typebedrijf (2012) Bedrijf type 1000 / < 30

Prijs voor 1000 m³ verbruik per jaar

Prijzen excl. BTW

Rangorde

geldig op 01/01/2012

1 = duurste

Vaste Vergoeding

Variabel Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Aandeel in totaal drinkwaterprijs % aandeel

Vaste Vergoeding

Evolutie 2011-2012

% aandeel

€ stijging

% stijging

Variabel Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

AWW

€ 62,50

€ 1.405,20

€ 1.467,70

4,3%

95,7%

€ 0,00

0,0%

Brabant Water

€ 68,76

€ 860,20

€ 928,96

7,4%

92,6%

€ -138,45

-18,9%

GW Hoeilaart

€ 29,75

€ 1.660,00

€ 1.689,75

1,8%

98,2%

€ 95,92

9,7%

GW Knokke-Heist

€ 6,48

€ 2.110,00

€ 2.116,48

0,3%

99,7%

€ 0,00

0,0%

IWM

€ 45,00

€ 1.800,00

€ 1.845,00

2,4%

97,6%

€ 0,00

0,0%

IWVA

€ 41,56

€ 1.750,00

€ 1.791,56

2,3%

97,7%

€ 0,00

0,0%

IWVB - TMVW

€ 42,16

€ 2.470,00

€ 2.512,16

1,7%

98,3%

€ 45,51

2,9%

IWVB - VIVAQUA

€ 42,16

€ 2.400,00

€ 2.442,16

1,7%

98,3%

€ 1,43

0,1%

PIDPA

€ 62,91

€ 1.000,00

€ 1.062,91

5,9%

94,1%

€ 0,00

0,0%

TMVW

€ 44,85

€ 2.115,00

€ 2.159,85

2,1%

97,9%

€ 29,34

2,2% 7,2%

VIVAQUA - Kraainem

€ 38,37

€ 2.950,00

€ 2.988,37

1,3%

98,7%

€ 127,90

VIVAQUA - Linkebeek

€ 38,37

€ 2.950,00

€ 2.988,37

1,3%

98,7%

€ 127,90

7,2%

VIVAQUA - Steenokkerzeel

€ 41,00

€ 2.950,00

€ 2.991,00

1,4%

98,6%

€ 447,63

30,6%

VIVAQUA - Wezembeek-Oppem

€ 38,37

€ 2.950,00

€ 2.988,37

1,3%

98,7%

€ 127,90

7,2%

VMW Limburg

€ 241,59

€ 1.280,00

€ 1.521,59

15,9%

84,1%

€ 4,60

0,5%

VMW Oost-Vlaanderen

€ 241,59

€ 1.630,00

€ 1.871,59

12,9%

87,1%

€ 4,60

0,4%

VMW Vlaams-Brabant

€ 241,59

€ 1.610,00

€ 1.851,59

13,0%

87,0%

€ 4,60

0,4%

VMW West-Vlaanderen

€ 241,59

€ 1.630,00

€ 1.871,59

12,9%

87,1%

€ 4,60

0,4%

Gemiddeld

€ 87,14

€ 1.973,36

€ 2.060,50

5,0%

95,0%

€ 49,08

2,8%

Mediaan

€ 43,51

€ 1.775,00

€ 1.871,59

2,2%

97,8%

€ 4,60

0,4%

Minimum

€ 6,48

€ 860,20

€ 928,96

0,3%

84,1%

€ -138,45

-18,9%

Maximum

€ 241,59

€ 2.950,00

€ 2.991,00

15,9%

99,7%

€ 447,63

30,6%

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

Figuur 18: Overzicht van drinkwaterprijs voor een typisch bedrijf (2012) € 0,0

€ 0,50

€ 1,00

€ 1,50

€ 2,00

€ 2,50

€ 3,00

€ 3,50

€ 1,41

AWW

€ 0,06

Brabant Water NV

€ 0,07

GW Hoeilaart

€ 0,03

GW Knokke-Heist

€ 0,01

IWM

€ 0,05

IWVA

€ 0,04

IWVB - TMVW

€ 0,04

IWVB - VIVAQUA

€ 0,04

PIDPA

€ 0,06

TMVW

€ 0,04

VIVAQUA - Kraainem

€ 0,04

€ 2,95

VIVAQUA - Linkebeek

€ 0,04

€ 2,95

VIVAQUA - Steenokkerzeel

€ 0,04

€ 2,95

VIVAQUA - Wezembeek-Oppem

€ 0,04

€ 2,95

VMW Limburg

€ 0,24

VMW Oost-Vlaanderen

€ 0,24

VMW Vlaams-Brabant

€ 0,24

VMW West-Vlaanderen

€ 0,24

€ 0,86 € 1,66 € 2,11 € 1,80 € 1,75 € 2,47 € 2,40 € 1,00 € 2,12

€ 1,28 € 1,63 € 1,61 € 1,63

Berekende drinkwaterprijzen geldig op 01/01/2012 per m³ voor een gemiddeld gezin (2,37 personen - 88 m³ verbruik/jaar) Vaste vergoeding Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

48 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Variable vergoeding

Evolutie van tarieven voor productie en levering bij bedrijven 2000-2012 Tabel 25 toont de evolutie van de berekende gemiddelde drinkwatercomponent en zijn deelcomponenten voor verschillende types van bedrijven. De weergegeven berekende prijzen zijn rekenkundige gemiddelden over de watermaatschappijen. In de periode 2000-2012 is de vaste vergoeding voor alle types van bedrijven veel sterker gestegen dan de variabele vergoeding. De laatste vijf jaar is hier naar analogie met de huishoudelijke abonnees evengoed een kentering te zien. De vaste vergoeding steeg in de periode 2008-2012 met gemiddeld 9%, de variabele vergoeding met gemiddeld 27%. Vastgesteld wordt eveneens dat bedrijven met een lager leidingwaterverbruik beduidend meer betalen per m³ verbruik dan bedrijven met een hoger waterverbruik en een grotere aansluiting. Dat is te wijten aan het degressieve tarief dat een aantal watermaatschappijen hanteert voor grote volumes.

Tabel 25: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent voor verschillende typebedrijven (2000-2012) Type Bedrijf m³ Verbruik / Diameter 500 / <30

2.000 / <30

10.000 / 30

50.000 / 40

100.000 / 50

2011

Stijging Stijging Stijging 2000 2008 2011 2012 2012 2012 2012

Watercomponent

2000

2005

2006

2007

2008

2009

2010

Vaste Vergoeding €

174%

11%

Variable Vergoeding €

769

807

812

825

843

911

948

966

1.002

30%

19%

Variabel + Vast €

800

880

886

900

919

988

1.029

1.050

1.087

36%

18%

Variabel + Vast € / m³

€ 1,60

€ 1,76

€ 1,77

€ 1,80

€ 1,84

€ 1,98

€ 2,06

€ 2,10

€ 2,17

36%

18%

Vaste Vergoeding €

174%

11%

Variable Vergoeding €

2.648

2.905

2.919

2.967

3.034

3.367

3.568

3.636

3.776

43%

24%

Variabel + Vast €

2.679

2.978

2.993

3.042

3.110

3.444

3.649

3.719

3.861

44%

24%

Variabel + Vast € / m³

€ 1,34

€ 1,49

€ 1,50

€ 1,52

€ 1,56

€ 1,72

€ 1,82

€ 1,86

€ 1,93

44%

24%

Vaste Vergoeding €

-1%

114

115

116

117

122

127

129

128

88%

Variable Vergoeding € 11.683

13.209

13.259

13.488

13.855

15.736

16.942

17.257

17.949

54%

30%

Variabel + Vast € 11.751

13.323

13.374

13.604

13.972

15.858

17.069

17.386

18.077

54%

29%

Variabel + Vast € / m³

1,18

1,33

1,34

1,36

1,40

1,59

1,71

1,74

1,81

54%

29%

Vaste Vergoeding €

133

134

141

144

151

153

152

74%

-1%

Variable Vergoeding € 56.428

63.601

63.781

64.928

66.920

76.381

82.558

84.064

87.518

55%

31%

Variabel + Vast € 56.515

63.734

63.915

65.062

67.061

76.525

82.709

84.217

87.670

55%

31%

Variabel + Vast € / m³

€ 1,13

€ 1,27

€ 1,28

€ 1,30

€ 1,34

€ 1,53

€ 1,65

€ 1,68

€ 1,75

55%

31%

Vaste Vergoeding €

129

181

182

183

195

199

207

210

207

60%

-2%

Variable Vergoeding € 112.198 125.555 125.771 128.022 132.045 150.414 162.763 165.732 172.638

54%

31%

Variabel + Vast € 112.328 125.736 125.952 128.204 132.240 150.613 162.971 165.943 172.844

54%

31%

€ 1,73

54%

31%

Variabel + Vast € / m³

€ 1,12

Berekend gemiddelde € Vaste Vergoeding Mediaan €

115

116

117

121

124

130

132

131

114%

114

115

116

117

122

127

129

128

88%

-1% -2%

Variabele Vergoeding

€ 1,26

€ 1,28

€ 1,32

€ 1,51

€ 1,63

€ 1,66

Minimum €

60%

Maximum €

129

181

182

183

195

199

207

210

207

174%

11%

Berekend gemiddelde € 36.745

41.216

41.308

42.046

43.339

49.362

53.356

54.331

56.577

47%

27%

Mediaan € 11.683

13.209

13.259

13.488

13.855

15.736

16.942

17.257

17.949

54%

30%

807

812

825

843

911

948

966

1.002

30%

19%

Minimum €

769

Maximum € 112.198 125.555 125.771 128.022 132.045 150.414 162.763 165.732 172.638 Vaste + Variabele Vergoeding

55%

31%

49%

27%

Berekend gemiddelde € 36.815

41.330

41.424

42.162

43.461

49.486

53.486

54.463

56.708

Mediaan € 11.751

13.323

13.374

13.604

13.972

15.858

17.069

17.386

18.077

54%

29%

880

886

900

919

988

1.029

1.050

1.087

36%

18%

Maximum € 112.328 125.736 125.952 128.204 132.240 150.613 162.971 165.943 172.844

55%

31%

Minimum €

800

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

BEDRIJFSECONOMISCHE GEGEVENS Globale sectorgegevens Dit hoofdstuk bespreekt een sectorale balans, een sectorale resultatenrekening en een beperkt aantal sectorale ratio’s. Die zijn gebaseerd op de cijfers die de watermaatschappijen in hun neergelegde jaarrekeningen publiceren. De cijfers hebben betrekking op alle activiteiten die uitgevoerd worden door de watermaatschappijen en niet enkel op het luik ‘wateractiviteit’. Naast de productie en levering van water (wateractiviteit) zijn de maatschappijen ook actief in sanering en andere activiteiten (bv. het beheer van sportinfrastructuur door TMVW).

Sectorale balans11 Het sectorale balanstotaal wordt verkregen door het optellen van de individuele gegevens van de verschillende watermaatschappijen. Het totaal van de vaste activa bedraagt 83% van het balanstotaal. Dat wijst op het investeringintensieve karakter van de sector. Tabel 26: Sectorale balans (2011) Activa Vaste activa

Codes

(*1.000€)

20/28

3.240.596

Oprichtingskosten

8.739

Immateriële vaste activa

20.013

III

Materiële vaste activa

22/27

3.176.021

Financiële vaste activa

35.823

29/58

661.217

35.309

Vlottende activa V

Vorderingen op meer dan één jaar

Voorraden en bestellingen in uitvoering

VII

28.639

Vorderingen op ten hoogste één jaar

40/41

269.245

VIII

Geldbeleggingen

50/53

163.772

Liquide middelen

54/58

36.539

Overlopende rekeningen

490/1

127.714

TOTAAL DER ACTIVA

20/58

3.901.814

Passiva

Codes

(*1.000€)

Eigen vermogen

10/15

2.000.853

Kapitaal

1.272.580

Uitgiftepremies

24.253

III

Herwaarderingsmeerwaarden

58.795

Reserves

461.057

Overgedragen winst (verlies)

-5.257

Kapitaalsubsidies

189.425

VII Voorzieningen en uitgestelde belastingen VIIA

Voorzieningen voor risico's en kosten

Schulden VIII

Schulden op meer dan één jaar

Schulden op ten hoogste één jaar

Overlopende rekeningen

TOTAAL DER PASSIVA

395.863

160/5

395.863

17/49

1.505.097

805.358

42/48

547.878

492/3

151.861

10/49

3.901.814

Bron: Nationale Bank Balanscentrale, VMM Waterbank

11 Balanstotaal van alle exploitanten met uitzondering van Brabant Water, SW Aalst, GW Hoeilaart en SW Sint-Niklaas. Voor VIVAQUA is het Vlaanderendeel berekend. Voor deze berekeningen werden ook de cijfers van IMWV opgenomen. 50 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Sectorale resultatenrekening12 De sectorale resultatenrekening geeft een algemeen beeld van de exploitatie tijdens het jaar 2011. Merk op dat ook deze tabel louter een opsomming geeft van de cijfers uit de individuele resultatenrekeningen van de maatschappijen. Er is bijvoorbeeld geen correctie gebeurd voor omzet gerealiseerd door onderlinge verkoop. Tabel 27: Sectorale resultatenrekening (2011) Resultatenrekening

Codes

(*1.000€)

Bedrijfsopbrengsten

70/74

1.417.716

100,0%

Omzet

1.191.726

84,1%

Wijziging in de voorraad goederen in bewerking en gereed product en in de bestelling in uitvoering (toename +, afname -)

2.161

0,2%

Geproduceerde vaste activa

37.885

2,7%

Andere bedrijfsopbrengsten

185.944

13,1%

60/64

1.364.916

96,3%

459.756

32,4%

Bedrijfskosten

Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen

Diensten en diverse goederen

487.727

34,4%

Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen

267.782

18,9%

Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa

630

131.912

9,3%

Waardeverminderingen op voorraden, bestellingen in uitvoering en handelsvorderingen - Toevoegingen (terugnemingen)

631/4

4.485

0,3%

Voorzieningen voor risico's en kosten Toevoegingen (bestedingen en terugnemingen)

635/7

-33.236

-2,3%

Andere bedrijfskosten

640/8

46.489

3,3%

Als herstructureringskosten geactiveerde bedrijfskosten

III

BEDRIJFSWINST (VERLIES)

649

0,0%

9901

52.800

3,7%

Financiële opbrengsten

15.443

1,1%

Financiële kosten

24.130

1,7%

"WINST (VERLIES) UIT DE GEWONE BEDRIJFSUITOEFENING VOOR BELASTING"

9902

44.113

3,1%

VII

Uitzonderlijke opbrengsten

7.468

0,5%

VIII

Uitzonderlijke kosten

3.558

0,3%

9903

48.024

3,4%

780/680

0,0%

WINST (VERLIES) VAN HET BOEKJAAR VOOR BELASTING

Onttrekking/overboeking aan/naar de uitgestelde belastingen

Belastingen op het resultaat

XII

WINST (VERLIES) VAN HET BOEKJAAR

67/77

0,0%

9904

47.995

3,4%

Bron: Nationale Bank Balanscentrale, VMM Waterbank

12 Totaal resultatenrekening van alle exploitanten met uitzondering van Brabant Water, SW Aalst, GW Hoeilaart en SW Sint-Niklaas. Voor VIVAQUA is het Vlaanderen-deel berekend. Voor deze berekeningen werden ook de cijfers van IMWV opgenomen.

Sectorale ratio’s Tabel 28 geeft een aantal ratio’s weer die zijn berekend op basis van de sectorale balans en de sectorale resultatenrekening. De liquiditeit in ruime zin wordt berekend aan de hand van de current ratio. Dat is de verhouding van de vlottende activa (netto) ten opzichte van het vreemde vermogen op korte termijn. Een waarde groter dan één wijst op een positief netto bedrijfskapitaal en geeft aan dat het vermogen van de sector (in principe) volstaat om aan zijn verplichtingen op korte termijn te voldoen. De ratio daalt in 2011 tot 0,89 , de laagste waarde in vijf jaar, en blijft hiermee onder de kantelwaarde één. Er is een duidelijk dalende trend waar te nemen in de liquiditeitspositie binnen de sector. De graad van financiële onafhankelijkheid duidt aan in welke mate de sector zich meer met eigen vermogen en dus minder met vreemd vermogen financiert. De ratio daalt voor het tweede opeenvolgende jaar licht, maar bedraagt nog meer dan 50%. Meer dan de helft van het balanstotaal wordt dus gefinancierd met eigen vermogen. De nettorentabiliteit van het totale actief vóór belastingen geeft het rendement van het totale actief (of van het totale vermogen) weer. De ratio voor het jaar 2011 daalt licht tot 1,85%, wat weerspiegeld wordt in het tweede hoogste rendement van de laatste vijf jaar. De nettorentabiliteit van het eigen vermogen na belastingen geeft het rendement van de ingezette eigen middelen weer. Ook die ratio daalt in 2011, namelijk naar 2,40%. Tabel 28: Sectorale ratio’s (2007-2011) Liquiditeit Liquiditeit in ruime zin: Current ratio Vlottende activa (netto) / Vreemd vermogen op korte termijn 2007 2008

2009

2010

2011

1,03

0,95

0,97

0,89

2008 46,57%

2009 53,11%

2010 52,23%

2011 51,28%

Rentabiliteit Nettorentabiliteit van het totaal actief voor belastingen (in %) Winst van het boekjaar voor financiële kosten en voor belastingen / Totaal actief 2007 2008 2009 Ratio 1,63% 1,42% 1,59%

2010 1,90%

2011 1,85%

Nettorentabiliteit van het eigen vermogen na belastingen (in %) Winst van het boekjaar na belastingen / Eigen vermogen 2007 2008 Ratio 2,27% 1,70%

2010 2,57%

2011 2,40%

Ratio

1,06

Solvabiliteit Graad van financiële onafhankelijkheid: (in %) Eigen vermogen / Totaal vermogen 2007 Ratio 46,15%

Bron: Nationale Bank Balanscentrale, VMM Waterbank

52 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

2009 1,95%

Financiële gegevens wateractiviteit Omzet uit waterverkoop De ratio’s in tabel 29 duiden per maatschappij het aandeel van de omzet uit waterverkoop in de totale omzet en de totale bedrijfsopbrengsten aan. De omzet uit waterverkoop vertegenwoordigt gemiddeld ongeveer 46% van de totale omzet en 39% van de bedrijfsopbrengsten.13 Tabel 29: Omzet uit waterverkoop versus totale omzet en bedrijfsopbrengsten (2011) Omzet uit waterverkoop Watermaatschappij 2011 (*1.000 €) AWW

112.414

Totale omzet ‘rek 70’ (*1.000 €) 173.240

Evolutie ‘rek 70’ 2010 2011 5%

Omzet uit Totale waterverkoop bedrijfs< > opbrengsten Totale ‘rek 70 / 74’ omzet (*1.000 €) 65%

201.036

Evolutie ‘rek 70 / 74’ 2010 2011 5%

Omzet uit waterverkoop < > Totale bedrijfsopbrengsten 56%

Brabant Water (NL)

ISWa - leden*

11.874

28.615

41%

33.212

36%

IWVA

8.351

13.761

-12%

61%

17.926

-7%

47%

IWVB

20.960

52.402

17%

40%

61.807

25%

34%

PIDPA

80.302

187.176

43%

235.460

34%

TMVW

119.913

301.072

14%

40%

352.814

-9%

34%

VIVAQUA

VMW

192.034

425.455

45%

503.333

38%

* Excl. Hoeilaart Bron: VMM Waterbank, Nationale Bank Balanscentrale

13 Voor het referentiejaar 2011 werden de watermaatschappijen gedetailleerder dan voorheen bevraagd over hun opbrengstencijfers. Enkel bedragen voor de verkoop van water (reinwater, ruwwater en ander water) werden gebruikt voor het berekenen van de omzet uit waterverkoop.

Tabel 30 geeft marktaandelen weer die berekend zijn op basis van de omzet uit waterverkoop. Omdat vanaf deze editie omzetcijfers meer gedetailleerd bevraagd zijn, is een beperkte wijziging in de marktaandelen vast te stellen in vergelijking met eerdere versies van dit rapport. De concentratieratio toont dat VMW als grootste maatschappij bijna 35% van de in Vlaanderen gerealiseerde omzet uit waterverkoop voor haar rekening neemt. De vier grootste maatschappijen realiseren ongeveer 91,5% van de omzet uit waterverkoop. Daaruit blijkt een hoge concentratie binnen de sector. Eenzelfde besluit wordt getrokken uit de berekening van de Herfindahl-Hirschman Index (HHIindex) die de som van de kwadraten van alle marktaandelen weergeeft en vaak gebruikt wordt bij mededingingsvraagstukken als een maatstaf voor de concentratie in een sector. De HHI-index bedraagt 0,23 en is daarmee groter dan het referentiepunt 0,18. Dit duidt op een grote concentratie binnen de sector. Die score verschilt niet bij het al dan niet gegroepeerd opnemen van de ISWa-leden in de berekening. Tabel 30: Marktaandeel watermaatschappijen op basis van omzet uit waterverkoop (2011) Watermaatschappij

Omzet uit waterverkoop 2011 (*1.000€)

Marktaandeel 2011

Rang

AWW

112.414

20%

Brabant Water

172

ISWa leden

12.384

IWVA

8.351

IWVB

20.960

Pidpa

80.302

15%

TMVW

119.913

22%

VIVAQUA

4.588

VMW

192.034

35%

Sector

551.120

100%

Bron: VMM Waterbank

Investeringen in watervoorziening In 2011 is voor meer dan 150 miljoen euro geïnvesteerd in drinkwaterproductie en –distributie. Het betreffen actief in gebruik genomen investeringen (in euro) voor het boekjaar 2011 voor materiële vaste activa (met uitzondering van de activa in aanbouw). Tabel 31: Overzicht van actief in gebruik genomen investeringen in drinkwatervoorziening (2011) Watermaatschappij

Investeringen Wateractiviteit (*1.000 €)

AWW

15.839

ISWa leden

3.896

IWVA

2.298

IWVB

PIDPA

16.768

TMVW

57.233

VIVAQUA

465

VMW

54.218

Totaal

150.717

Bron: VMM Waterbank 54 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Figuur 19 geeft een verdeling van de actief in gebruik genomen investeringen over een aantal deelactiviteiten weer: investeringen in leidingen, in watergebonden installaties en in overige investeringen. Investeringen in leidingen zijn de totale actief in gebruik genomen investeringen voor vervanging, renovatie of uitbreiding van de leidingen (reinwater + ruwwater). Investeringen in watergebonden installaties zijn de totale actief in gebruik genomen investeringen die uitgevoerd zijn aan alle installaties die rechtstreeks met de productie en levering van water te maken hebben, maar die geen leidingen zijn. Overige investeringen omvatten de totale actief in gebruik genomen investeringen die niet rechtstreeks verband houden met de productie en levering van water, maar die wel toegewezen zijn aan de wateractiviteit (bv. overhead). Iets minder dan de helft van de totale investeringen wordt uitgevoerd in functie van het leidingnetwerk. Meer dan 75% van de investeringen voor de wateractiviteit heeft rechtstreeks te maken met productie en levering van water.14 Figuur 19: Verdeling van actief in gebruik genomen investeringen per deelactiviteit (2011)

22,0 %

47,5 %

30,5 %

Leidingen Watergebonden installaties Bron: VMM Waterbank

Overige

14 Voor het referentiejaar 2011 zijn de watermaatschappijen gedetailleerder dan voorheen bevraagd over hun investeringen. Voor het bepalen van de in de loop van het jaar in actief gebruik genomen investeringen is de som gemaakt van de ‘aanschaffingen, met inbegrip van de geproduceerde vaste activa’ en de ‘overboekingen van een post naar een andere’ (voor zover ze betrekking hebben op overgeboekte activa in aanbouw) voor de materiële vaste activa, met uitzondering van de activa in aanbouw. Concreet gaat het om waarden voor terreinen en gebouwen, installaties, machines en uitrusting, meubilair en rollend materieel, leasing en soortgelijke rechten en overige materiële vaste activa (codes 22 t.e.m. rek 26). Voor IWVA en VMW is een correctie uitgevoerd wegens het gebruik van specifieke waarderingsregels.

VERKLARENDE WOORDENLIJST Abonnee: elke natuurlijke of rechtspersoon die een recht heeft tegenover een onroerend goed, die aangesloten is op een openbaar waterdistributienetwerk en aan wie de exploitant van een openbaar waterdistributienetwerk via dat waterdistributienetwerk drinkwater levert. Afnemer: elke klant die geen abonnee is en aan wie de exploitant van een openbaar waterdistributienetwerk water levert. ISWa-lid: een actieve watermaatschappij die deel uitmaakt van het samenwerkingsverband ISWa, meer bepaald GW Hoeilaart, GW Knokke-Heist en IWM. Distributiegebied: het gebied waarin de exploitant van een openbaar waterdistributienetwerk, via leidingen van het openbare waterdistributienetwerk, aan abonnees drinkwater levert. Drinkwater: water dat voldoet aan de eisen gesteld aan water voor menselijke consumptie. Dat is al het water dat onbehandeld of na behandeling bestemd is voor drinken, koken, voedselbereiding of andere huishoudelijke doeleinden, ongeacht de herkomst en ongeacht of het water geleverd wordt via een waterdistributienetwerk of via een private waterwinning, uit een tankschip of tankauto of in flessen of verpakkingen, met uitzondering van: a) natuurlijk mineraalwater dat als zodanig erkend is in overeenstemming met het koninklijk besluit van 8 februari 1999 betreffende natuurlijk mineraalwater en bronwater; b) water dat een geneesmiddel is. Drinkwatercomponent: de vergoeding voor de productie en levering van het leidingwater (deel van de integrale waterfactuur). Deze component bestaat uit een jaarlijkse vaste vergoeding (abonnementsgeld) en uit een variabele vergoeding (afhankelijk van het waterverbruik). Equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen: Het beschikbaar inkomen op individueel niveau (‘equivalent inkomen’) wordt afgeleid van het beschikbaar gezinsinkomen dat daartoe gecorrigeerd wordt voor de grootte van het gezin. Om het beschikbaar inkomen op individueel niveau te bekomen, wordt het beschikbaar gezinsinkomen niet zomaar door het aantal gezinsleden gedeeld. Het gegeven dat door de band genomen niet alle volwassen gezinsleden en zeker kinderen evenredig bijdragen aan het gezinsinkomen wordt verrekend. Een gewicht van 1 wordt toegekend aan de referentiepersoon in het huishouden, een gewicht van 0,5 aan elke andere persoon ouder dan 14 jaar en een gewicht van 0,3 aan elk kind. Gewonnen water: alle gewonnen grond- en oppervlaktewater. Gemiddeld gezin: een gezin bestaande uit 2,37 gedomicilieerde personen met een jaarleidingwaterverbruik van 88m³ en geen private waterwinning. Gezin: kleinverbruiker met minstens één gedomicilieerde persoon. Grondwater: al het water dat zich onder het bodemoppervlak in de verzadigde zone bevindt en dat in direct contact met de bodem of de ondergrond staat. Huishoudens, industrie en landbouw: 1. Grootverbruikers worden als volgt verdeeld over de doelgroepen industrie en landbouw. a. Grootverbruikers met een landbouwactiviteit cf. heffing op waterverontreiniging worden ingedeeld als landbouw; b. Grootverbruikers zonder landbouwactiviteit worden ingedeeld als industrie. 2. Kleinverbruikers: a. met gedomicilieerden worden ingedeeld als huishouden; b. zonder gedomicilieerden en met ondernemingsnummer worden ingedeeld als industrie; c. De rest, nl. kleinverbruikers zonder gedomicilieerden of met een onbekend aantal gedomicilieerden en zonder ondernemingsnummer, vormt de restgroep. Tot die restgroep behoren tweede-verblijven en ondernemingen die geen ondernemingsnummer meedeelden.

56 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Grootverbruikers (GV): niet-kleinverbruikers. De grootverbruikers zijn vooral bedrijven en landbouwers. Integrale waterfactuur: de factuur die een abonnee ontvangt van zijn watermaatschappij. Die factuur bevat een drinkwatercomponent en saneringscomponenten. Kleinverbruikers (KV): cf. artikel 35quater, § 1 van de wet van 26 maart 1971 op de bescherming van de oppervlaktewateren tegen verontreiniging. Het gaat vooral over gezinnen, maar ook over kleine bedrijven en diensten die maar weinig water verbruiken. Leidingwater: water dat geleverd wordt via het openbare waterdistributienetwerk. Leveringsgebied: een geografisch afgebakend gebied waarbinnen het water bestemd voor menselijke consumptie afkomstig is uit één of enkele bronnen waarbinnen het water kan worden geacht van vrijwel uniforme kwaliteit te zijn. Oppervlaktewater: al het water dat watermaatschappijen winnen en dat geen grondwater is. Ruwwater: water vóór productie (dat verder in de cyclus omgezet wordt in zuiver of ander water). Saneringscomponenten: de bijdragen voor de afvoer, de inzameling en de zuivering van het afvalwater afkomstig van het verbruikte leidingwater (deel van de integrale waterfactuur). Deze component bestaat uit een gemeentelijke bijdrage (GSB) en/of vergoeding (GSV) die gebruikt wordt voor de financiering van de gemeentelijke saneringsverplichting (afvoeren en inzamelen van gebruikt water) en een bovengemeentelijke bijdrage (BGB) voor de financiering van de bovengemeentelijke saneringsverplichting (zuiveren van afvalwater). Variabele vergoeding: variabel deel van de drinkwatercomponent van de integrale waterfactuur. De variabele vergoeding is afhankelijk van het waterverbruik. Vaste vergoeding: vast deel van de drinkwatercomponent van de integrale waterfactuur, ook wel het abonnementsgeld genoemd. Verbruik voor huishoudelijke activiteiten: het verbruik van kleinverbruikers (cf. de wet van 26 maart 1971 op de bescherming van de oppervlaktewateren tegen verontreiniging) en het verbruik van de sectoren 56 en 57 (cf. de wet van 26 maart 1971 op de bescherming van de oppervlaktewateren tegen verontreiniging). Verbruik voor industriële activiteiten: het verbruik van de sectoren 1 t.e.m. 55 (cf. de wet van 26 maart 1971 op de bescherming van de oppervlaktewateren tegen verontreiniging). Het huishoudelijk verbruik van bedrijven (bv. conciërgewoningen) en sector 57 (bv. rusthuizen, ziekenhuizen en scholen) zit hier niet in. Verbruik voor landbouw activiteiten: het verbruik van de sector 28, subsectoren 28a-e en 55 (cf. de wet van 26 maart 1971 op de bescherming van de oppervlaktewateren tegen verontreiniging). Het huishoudelijke verbruik van landbouwers (sector 28, subsector 56) zit hier niet in. Watermaatschappij: de exploitant van een openbaar waterdistributienetwerk. WaterRegulator: de reguleringsinstantie die in 2009 werd opgericht als subentiteit van de VMM met als focus: a) het verhogen van de transparantie over drinkwaterproductie, b) het vergelijken van de prestaties en de efficiëntie van de watermaatschappijen, c) het uitvoeren van studies en op basis van de resultaten advies verlenen aan de Vlaamse regering. Waterverbruik: water dat in een meetbare hoeveelheid verbruikt wordt. Waterverkoopreglement: het besluit van 8 april 2011 van de Vlaamse regering houdende bepalingen van rechten en plichten van de exploitanten van een openbaar waterdistributienetwerk en hun klanten met betrekking tot de levering van water bestemd voor menselijke consumptie, de uitvoering van de saneringsverplichting en het Algemeen Waterverkoopreglement. Wooneenheid: elke eenheid in een woongebouw die ontworpen of aangepast is om afzonderlijk te worden gebruikt en die minstens over de volgende woonvoorzieningen beschikt: een woonruimte in combinatie met een toilet, een douche of bad en een keuken of kitchenette.

BIJLAGE 1 OVERZICHT FIGUREN Figuur 1: Distributiegebieden watermaatschappijen (situatie 2012) Figuur 2: Evolutie van aantal watermaatschappijen (1998 - 2012) Figuur 3: Drinkwaterketen Figuur 4: Verdeling van waterbronnen (2011) Figuur 5: Waterbronnen per watermaatschappij (2011) Figuur 6: Waterbalans voor de sector in miljoen m³ (2011) Figuur 7: Waterbalans per watermaatschappij in miljoen m³ (2011) Figuur 8: Evolutie van gefactureerd waterverbruik op basis van tweejaarlijks gemiddelde (2002-2010)

7 11 15 16 17 18 19 21

Figuur 9: Verdeling van abonnees en gefactureerd waterverbruik over doelgroepen (2010) 22 Figuur 10: Kwaliteit van het drinkwater in het openbare distributienet in Vlaanderen (2011) 26 Figuur 11: Evolutie van integrale waterfactuur en haar componenten voor een gemiddeld gezin (2000-2012) 28 Figuur 12: Evolutie van integrale waterfactuur en haar componenten per gezinstype (2008-2012) 30 Figuur 13: Evolutie van integrale waterfactuur t.o.v. consumptie-index (2008-2012) 31 Figuur 14: Evolutie aandeel van de ‘kosten voor water’ in de totale consumptie HBO (2000-2010) 32 Figuur 15: Overzicht van aandeel waterfactuur over inkomensgroepen in verschillende landen (2012) 34 Figuur 16: Overzicht van drinkwaterprijs voor een gemiddeld gezin (2012) 38 Figuur 17: Gemiddelde kostprijs van drinkwater voor vier typegezinnen in omliggende regio’s en landen (2011) 43 Figuur 18: Overzicht van drinkwaterprijs voor een typisch bedrijf (2012) 48 Figuur 19: Verdeling van actief in gebruik genomen investeringen per deelactiviteit (2011) 55

58 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

BIJLAGE 2 OVERZICHT TABELLEN Tabel 1: Juridische vorm watermaatschappijen (2012) Tabel 2: Statistieken van distributiegebieden - waarden (2012) Tabel 3: Statistieken van distributiegebieden - relatief (2012) Tabel 4: Infrastructuur voor productie en levering van leidingwater (2012) Tabel 5: Ontwikkelingshulp door watermaatschappijen (2012) Tabel 6: Kerngetallen van waterlevering en verkoop (2011) Tabel 7: Verdeling van berekend jaarleidingwaterverbruik opgedeeld in jaarverbruikschijven (2010) Tabel 8: Gemiddelde jaarleidingwaterverbruik per gezinssituatie (2009-2010) Tabel 9: Overzicht en evolutie van integrale waterfactuur en haar componenten voor een gemiddeld gezin (2000-2012) Tabel 10: Overzicht en evolutie van integrale waterfactuur voor verschillende gezinstypes (2008-2012) Tabel 11: Aandeel van berekende integrale waterfactuur in ‘Equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen’ EU-SILC (2012) Tabel 12: Aandeel van berekende integrale waterfactuur in ‘Equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen’ voor verschillende landen en regio’s EU-SILC (2012) Tabel 13: Overzicht van tariefstructuren voor drinkwatercomponent (2012) Tabel 14: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent in prijs per m³ voor een gemiddeld gezin (2012) Tabel 15: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent in prijs per jaar voor een gemiddeld gezin (2012) Tabel 16: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent voor verschillende gezinstypes (2000-2012) Tabel 17: Overzicht van sociale correcties voor de drinkwatercomponent (2012) Tabel 18: Overzicht van toegepaste sociale correcties voor de drinkwatercomponent (2012) Tabel 19: Overzicht van eemalige tarieven per watermaatschappij (2012) Tabel 20: Gemiddelde kostprijs van drinkwater in omliggende regio’s en landen (2011) Tabel 21: Overzicht van tariefstructuren van drinkwatercomponent voor bedrijven (2012) Tabel 22: Overzicht van tarieven voor watermeters met grotere capaciteiten voor bedrijven (2012) Tabel 23: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent in prijs per m³ voor een typebedrijf (2012) Tabel 24: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent in prijs per jaar voor een typebedrijf (2012) Tabel 25: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent voor verschillende typebedrijven (2000-2012) Tabel 26: Sectorale balans (2011) Tabel 27: Sectorale resultatenrekening (2011) Tabel 28: Sectorale ratio’s (2007-2011) Tabel 29: Omzet uit waterverkoop versus totale omzet en bedrijfsopbrengsten (2011) Tabel 30: Marktaandeel watermaatschappijen op basis van omzet uit waterverkoop (2011) Tabel 31: Overzicht van actief in gebruik genomen investeringen in drinkwatervoorziening (2011)

8 11 12 13 14 20 23 24 29 31 33 34 35 36 37 39 40 40 41 42 44 45 46 47 49 50 51 52 53 54 54 59

BIJLAGE 3 CONTACTGEGEVENS WATERMAATSCHAPPIJEN AWW

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Antwerpse Waterwerken

Mechelsesteenweg 66

Tel. 078 35 35 99

2018 Antwerpen

E-mail: klant.aww@water-link.be http://www.water-link.be

BRABANT WATER

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Brabant Water N.V.

Magistratenlaan 200

Tel. 0031 73 683 88 88

5223 MA 's-Hertogenbosch

E-mail: klantenservice@brabantwater.nl http://www.brabantwater.nl

GW Hoeilaart

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Waterbedrijf Hoeilaart

Jan van Ruusbroecpark z/n

Tel. 02-658 28 70

1560 Hoeilaart

E-mail: waterdienst@hoeilaart.be http://www.iswa.be

GW Knokke-Heist

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Autonoom Gemeentebedrijf stadsontwikkeling Knokke-Heist

A. Verweeplein 1

Tel. 050 63 02 50

8300 Knokke-Heist

E-mail: waterbedrijf@knokke-heist.be

IWM

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Intercommunale Watermaatschappij

Willekensmolenstraat 122

Tel. 011 28 85 60

3500 Hasselt

E-mail: info@iwm.be

http://www.iswa.be

http://www.iwm.be

IWVA

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Intercommunale Waterleidingsmaatschappij van VeurneAmbacht

Doornpannestraat 1

Tel. 058 53 38 33

8670 Koksijde

E-mail: info@iwva.be

IWVB

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Intercommunale voor Waterbedeling in Vlaams-Brabant

Alsembergsesteenweg 1046

Tel. 02 359 17 17

http://www.iwva.be

1652 Beersel

Administratieve zetel

Contact / Info

Stropstraat 1

Tel. 078 35 35 99

9000 Gent

E-mail: klant.tmvw@water-link.be http://www.water-link.be

PIDPA

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Provinciale en Intercommunale Drinkwatermaatschappij der Provincie Antwerpen

Desguinlei 246

Tel. 03 216 88 00

2018 Antwerpen

E-mail: info@pidpa.be

60 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

http://www.pidpa.be

TMVW

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Tussengemeentelijke Maatschappij der Vlaanderen voor Watervoorziening

Stropstraat 1

Tel. 078 35 35 99

9000 Gent

E-mail: klant.tmvw@water-link.be

VIVAQUA

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

VIVAQUA

Keizerinlaan 17-19

Tel. 02 518 81 11

1000 Brussel

E-mail: info@vivaqua.be

http://www.water-link.be

http://www.vivaqua.be

De Watergroep (VMW)

Maatschappelijke zetel Centrale directie

Contact / Info

De Watergroep (=naam vanaf 01/01/2013) Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening (=naam tot 31/12/2012)

Vooruitgangstraat 189

Tel. 02 238 94 11

1030 Brussel

E-mail: info@dewatergroep.be

De Watergroep (VMW) Limburg

Provinciale klantendienst Limburg

Contact / Info

Runkstersteenweg 208

Tel. 011 28 06 11

3500 Hasselt

E-mail: info.limburg@dewatergroep.be

http://www.dewatergroep.be

De Watergroep (VMW) Oost-Vlaanderen

Provinciale klantendienst Oost-Vlaanderen

Contact / Info

Koning Boudewijnstraat 46

Tel. 09 240 91 11

9000 Gent

E-mail:info.oost.vlaanderen@dewatergroep.be http://www.dewatergroep.be

De Watergroep (VMW) Vlaams-Brabant

Provinciale klantendienst Vlaams Brabant

Contact / Info

Herbert Hooverplein 23

Tel. 016 24 09 11

3000 Leuven

E-mail: info.vlaams.brabant@dewatergroep.be http://www.dewatergroep.be

De Watergroep (VMW) West-Vlaanderen

Provinciale klantendienst West-Vlaanderen

Contact / Info

Roggelaan 2

Tel. 056 23 17 11

8500 Kortrijk

E-mail: info.west.vlaanderen@dewatergroep.be http://www.dewatergroep.be

BIJLAGE 4 OVERZICHT BEDEELDE GEMEENTEN PER WATERMAATSCHAPPIJ MET HET AANDEEL VAN DE BEDEELDE BEVOLKING

AWW

Bedeeld %

Antwerpen

100%

Kapellen

Boechout

79%

Kontich

91%

Edegem

100%

Mortsel

100%

Hove

100%

Zwijndrecht

100%

BRABANT WATER

Bedeeld %

Baarle Hertog

87%

GW Hoeilaart

Bedeeld %

Hoeilaart

100%

GW Knokke-Heist

Bedeeld %

Knokke-Heist

100%

IWM

Bedeeld %

Glabbeek

34%

Leopoldsburg

100%

Hasselt

63%

Linter

100%

Kortenaken

100%

Tienen

Landen

68%

Zoutleeuw

100%

IWVA

Bedeeld %

Gemeenten

Bedeeld %

Alveringem

100%

Koksijde

100%

De Panne

100%

Nieuwpoort

100%

Diksmuide

Veurne

100%

IWVB

Bedeeld %

Beersel

100%

Merchtem

Dilbeek

100%

Sint-Genesius-Rode

100%

Drogenbos

100%

Sint-Pieters-Leeuw

100%

Grimbergen

32%

Tervuren

68%

Halle

80%

Wemmel

100%

Kortenberg

34%

Zaventem

91%

Machelen (Brab.)

100%

62 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

PIDPA

Bedeeld %

Aartselaar

100%

Malle

100%

Arendonk

100%

Mechelen

100%

Baarle Hertog

13%

Meerhout

100%

Balen

100%

Merksplas

100%

Beerse

100%

Mol

100%

Berlaar

100%

Niel

100%

Boechout

21%

Nijlen

100%

Bonheiden

100%

Olen

100%

9 10

Boom

100%

Oud-Turnhout

100%

Bornem

100%

Putte

100%

Borsbeek

100%

Puurs

100%

Brasschaat

100%

Ranst

100%

Brecht

100%

Ravels

100%

Dessel

100%

Retie

100%

Duffel

100%

Rijkevorsel

100%

Essen

100%

Rumst

100%

Geel

100%

Schelle

100%

Grobbendonk

100%

Schilde

100%

Heist-op-den-Berg

100%

Schoten

100%

Hemiksem

100%

Sint-Amands

100%

Herentals

100%

Sint-Katelijne-Waver

100%

Herenthout

100%

Stabroek

100%

Herselt

100%

Turnhout

100%

Hoogstraten

100%

Vorselaar

100%

Hulshout

100%

Vosselaar

100%

Kalmthout

100%

Westerlo

100%

Kapellen

97%

Wijnegem

100%

Kasterlee

100%

Willebroek

100%

Kontich

Wommelgem

100%

Laakdal

100%

Wuustwezel

100%

Lier

100%

Zandhoven

100%

Lille

100%

Zoersel

100%

Lint

100%

TMVW

Bedeeld %

Aalst

100%

Bedeeld % Lochristi

58%

Aalter

100%

Lovendegem

100%

Affligem

100%

Maarkedal

100%

Asse

100%

Melle

100%

Beernem

100%

Merelbeke

100%

Blankenberge

100%

Middelkerke

87%

Brakel

100%

Nazareth

100%

Brugge

100%

Nevele

100%

Buggenhout

100%

Oostende

79%

Damme

100%

Oosterzele

100%

De Haan

100%

Oostkamp

59%

De Pinte

100%

Opwijk

10%

Deinze

100%

Oudenaarde

100%

Dendermonde

100%

Ronse

100%

Destelbergen

100%

Ruiselede

100%

Erpe-Mere

100%

Sint-Lievens-Houtem

100%

Gavere

100%

Sint-Martens-Latem

100%

Gent

100%

Ternat

42%

Hamme (Vl.)

100%

Wetteren

100%

Herzele

68%

Wichelen

100%

Horebeke

100%

Wortegem-Petegem

100%

Jabbeke

42%

Zelzate

100%

Kluisbergen

100%

Zingem

100%

Knesselare

100%

Zomergem

100%

Kruishoutem

100%

Zottegem

100%

Lebbeke

100%

Zuienkerke

100%

Lede

100%

Zulte

100%

Liedekerke

90%

Zwalm

100%

Lierde

67%

VIVAQUA

Bedeeld %

Kraainem

100%

Steenokkerzeel

54%

Linkebeek

100%

Wezembeek-Oppem

100%

64 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Bedeeld %

VMW Limburg

Bedeeld %

Alken

100%

Kinrooi

100%

Kortessem

100%

Beringen

100%

Lanaken

100%

Bilzen

100%

Lommel

100%

Bocholt

100%

Lummen

100%

Borgloon

100%

Maaseik

100%

Bree

100%

Maasmechelen

100%

Diepenbeek

100%

Meeuwen-Gruitrode

100%

9 10

Dilsen-Stokkem

100%

Neerpelt

100%

Genk

100%

Nieuwerkerken (Limb.)

100%

Gingelom

100%

Opglabbeek

100%

Halen

100%

Overpelt

100%

Ham

100%

Peer

100%

Hamont-Achel

100%

Riemst

100%

Hasselt

37%

Sint-Truiden

100%

Hechtel-Eksel

100%

Tessenderlo

100%

Heers

100%

Tongeren

100%

Herk-de-Stad

100%

Voeren

100%

Herstappe

100%

Wellen

100%

Heusden-Zolder

100%

Zonhoven

100%

Zutendaal

100%

Hoeselt

100%

Houthalen-Helchteren

100%

VMW Oost-Vlaanderen

Bedeeld %

Assenede

100%

Lokeren

100%

Berlare

100%

Maldegem

100%

Beveren

100%

Moerbeke (Waas)

100%

Denderleeuw

100%

Ninove

100%

Eeklo

100%

Sint-Gillis-Waas

100%

Evergem

100%

Sint-Laureins

100%

Geraardsbergen

100%

Sint-Niklaas

100%

Haaltert

100%

Stekene

100%

Herzele

32%

Temse

100%

Kaprijke

100%

Waarschoot

100%

Kruibeke

100%

Waasmunster

100%

Laarne

100%

Wachtebeke

100%

Lierde

33%

Zele

100%

Lochristi

42%

Bedeeld %

VMW Vlaams-Brabant

Bedeeld %

Aarschot

100%

Bedeeld % Landen

32%

Begijnendijk

100%

Lennik

100%

Bekkevoort

100%

Leuven

100%

Bertem

100%

Liedekerke

10%

Bever

100%

Londerzeel

100%

Bierbeek

100%

Lubbeek

100%

Boortmeerbeek

100%

Meise

100%

Boutersem

100%

Merchtem

95%

Diest

100%

Opwijk

90%

Galmaarden

100%

Oud-Heverlee

100%

Geetbets

100%

Overijse

100%

Glabbeek

66%

Pepingen

100%

Gooik

100%

Roosdaal

100%

Grimbergen

68%

Rotselaar

100%

Haacht

100%

Scherpenheuvel-Zichem

100%

Halle

20%

Steenokkerzeel

46%

Herent

100%

Ternat

58%

Herne

100%

Tervuren

32%

Hoegaarden

100%

Tielt-Winge

100%

Holsbeek

100%

Tienen

93%

Huldenberg

100%

Tremelo

100%

Kampenhout

100%

Vilvoorde

100%

Kapelle-op-den-Bos

100%

Zaventem

Keerbergen

100%

Zemst

100%

Kortenberg

66%

66 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

VMW West-Vlaanderen

Bedeeld %

Anzegem

100%

Menen

100%

Ardooie

100%

Mesen

100%

Avelgem

100%

Meulebeke

100%

Bredene

100%

Middelkerke

13%

Deerlijk

100%

Moorslede

100%

Dentergem

100%

Oostende

21%

Diksmuide

91%

Oostkamp

41%

Gistel

100%

Oostrozebeke

100%

Harelbeke

100%

Oudenburg

100%

Heuvelland

100%

Pittem

100%

Hooglede

100%

Poperinge

100%

Houthulst

100%

Roeselare

100%

Ichtegem

100%

Spiere-Helkijn

100%

Ieper

100%

Staden

100%

Ingelmunster

100%

Tielt

100%

Izegem

100%

Torhout

100%

Jabbeke

58%

Vleteren

100%

Koekelare

100%

Waregem

100%

Kortemark

100%

Wervik

100%

Kortrijk

100%

Wevelgem

100%

Kuurne

100%

Wielsbeke

100%

Langemark-Poelkapelle

100%

Wingene

100%

Ledegem

100%

Zedelgem

100%

Lendelede

100%

Zonnebeke

100%

Lichtervelde

100%

Zwevegem

100%

Lo-Reninge

100%

BIJLAGE 5 OVERZICHT GEMIDDELD JAARLEIDINGWATERVERBRUIK PER GEZINSTYPE PER PROVINCIE EN PER WATERMAATSCHAPPIJ

Provincie

Type gezin met aantal gedomillieerden

Gemiddeld JAAR-verbruik in m³ per gezinstype

Gemiddeld JAAR-verbruik in m³ per gedomicilieerde

Gemiddeld DAG-verbruik in liter per gedomicilieerde

Antwerpen

157

Limburg

138

Oost-Vlaanderen

130

Vlaams-Brabant

138

West-Vlaanderen

124

Antwerpen

119

Limburg

107

Oost-Vlaanderen

101

Vlaams-Brabant

105

West-Vlaanderen

Antwerpen

122

111

Limburg

107

Oost-Vlaanderen

103

Vlaams-Brabant

106

West-Vlaanderen

Antwerpen

148

101

Limburg

132

Oost-Vlaanderen

126

Vlaams-Brabant

128

West-Vlaanderen

122

Antwerpen

180

Limburg

157

Oost-Vlaanderen

151

Vlaams-Brabant

153

West-Vlaanderen

150

68 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Watermaatschappij AWW GW Hoeilaart GW Knokke-Heist IWM IWVA IWVB PIDPA TMVW VIVAQUA VMW Gemiddeld AWW GW Hoeilaart GW Knokke-Heist IWM IWVA IWVB PIDPA TMVW VIVAQUA VMW Gemiddeld AWW GW Hoeilaart GW Knokke-Heist IWM IWVA IWVB PIDPA TMVW VIVAQUA VMW Gemiddeld AWW GW Hoeilaart GW Knokke-Heist IWM IWVA IWVB PIDPA TMVW VIVAQUA VMW Gemiddeld AWW GW Hoeilaart GW Knokke-Heist IWM IWVA IWVB PIDPA TMVW VIVAQUA VMW Gemiddeld

Type gezin met aantal gedomillieerden

Gemiddeld JAAR-verbruik in m³ per gezinstype

Gemiddeld JAAR-verbruik in m³ per gedomicilieerde

Gemiddeld DAG-verbruik in liter per gedomicilieerde

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5

70 52 62 47 48 52 53 48 56 47 50 96 79 99 75 75 77 83 74 84 74 77 134 110 136 103 108 107 116 103 116 103 108 160 130 168 127 134 129 142 127 138 126 132 198 154 223 147 164 159 168 154 164 151 160

70 52 62 47 48 52 53 48 56 47 50 48 39 49 38 37 39 42 37 42 37 39 45 37 45 34 36 36 39 34 39 34 36 40 33 42 32 34 32 35 32 35 32 33 40 31 45 29 33 32 34 31 33 30 32

192 142 171 128 133 141 144 133 153 130 137 132 108 135 103 102 106 114 102 115 102 106 123 100 124 94 99 98 106 94 106 94 98 110 89 115 87 92 89 97 87 95 87 90 108 84 122 81 90 87 92 84 90 83 88 69

BIJLAGE 6 VERDELING VAN DE GEZINNEN NAAR HUISHOUDGROOTTE OVER DE WATERMAATSCHAPPIJEN Verdeling van het de verschillende HuisHoud-Types over de watermaatschappijen en hun distributiegebied in 2012

Watermaatschappij

Berekende Bevolking 2012

Berekend aantal HH-1

Berekend aantal HH-4

% bevolking in HH-4

% HH-4 tov totaal HH-4

Berekend aantal HH-5

AWW

610.027

119.971

20%

15%

81.363

13%

32.338

25.096

10.612

Brabant Water

2.166

260

12%

295

14%

105

132

GW Hoeilaart

10.555

1.245

12%

1.381

13%

665

675

245

GW Knokke-Heist

34.052

6.627

19%

6.464

19%

1.848

1.458

IWM

100.205

13.109

13%

15.254

15%

7.000

5.367

IWVA

62.365

10.391

17%

11.099

18%

3.431

2.832

IWVB

241.029

28.615

12%

32.696

14%

15.895

PIDPA

1.178.138

130.000

11%

16% 174.287

15%

19%

77.364

TMVW

1.246.478

181.102

15%

22% 187.224

15%

20%

81.413

VIVAQUA

38.696

4.107

11%

4.673

12%

VMW

2.846.996

319.803

11%

39% 409.058

14%

VMW - Limburg

801.921

92.233

12%

11%

118.956

VMW - Oost Vlaanderen

549.503

62.291

11%

VMW - Vlaams Brabant

789.531

77.719

10%

VMW - West Vlaanderen

706.041

87.561

12%

Totaal 6.370.707

815.230

HH x: x = aantal gedomiciliÃ«erden (Huishoudgroottte)

% % bevolking HH-1 tov in HH-1 totaal HH-1

% bevolking in HH-5+

% HH-6+ tov totaal HH-5+

Totaal aantal HuisHoudens 2012

8.212

17%

277.592

858

4.283

434

115

16.946

1.699

649

43.077

977

347

29.076

13.988

5.092

1.944

98.229

19%

68.912

20%

23.131

19%

8.198

17%

481.891

20%

65.249

18%

21.162

18%

7.741

16%

543.892

2.297

2.396

1.024

348

14.845

44%

193.786

47%

167.067

47%

55.608

46%

19.696

42%

1.165.018

15%

13%

52.786

13%

46.961

13%

15.487

13%

4.779

10%

331.201

81.846

15%

38.064

31.121

9.801

3.830

226.953

10%

108.690

14%

12%

56.284

14%

48.639

14%

15.966

13%

6.161

13%

313.458

11%

99.566

14%

11%

46.652

11%

40.347

11%

14.354

12%

4.927

10%

293.405

Berekend aantal HH-2

923.794

% % bevolking HH-2 tov in HH-2 totaal HH-2

Berekend aantal HH-3

416.140

% % bevolking HH-3 tov in HH-3 totaal HH-3

353.172

120.040

% % Berekend bevolking HH-5 tov aantal in HH-5 totaal HH-5 HH-5+

47.331

2.675.707

BIJLAGE 7 OVERZICHT VAN DE BEREKENDE INTEGRALE WATERFACTUUR PER WATERMAATSCHAPPIJ VOOR VERSCHILLENDE GEZINSTYPES

Typegezin Aantal gedom. / m³ Verbruik 1/50

Typegezin Aantal gedom. / m³ Verbruik 2/77

Berekende op huishoudomvang gewogen integrale factuur Gewogen gemiddelde integrale factuur Inclusief 6% BTW

2000

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Stijging 2000 2012

€ 86,61

€ 148,61

€ 159,51

€ 178,83

€ 198,29

€ 206,63

€ 216,26

€ 223,61

€ 229,72

165%

Stijging 2008 2012

Stijging 2011 2012

16%

BTW

€ 4,90

€ 8,41

€ 9,03

€ 10,12

€ 11,22

€ 11,70

€ 12,24

€ 12,66

€ 13,00

165%

16%

Gewogen gemiddelde integrale factuur Exclusief 6% BTW

€ 81,71

€ 140,19

€ 150,48

€ 168,71

€ 187,06

€ 194,94

€ 204,02

€ 210,96

€ 216,72

165%

16%

3% 2%

Vaste vergoeding

€ 31,31

€ 43,80

€ 44,85

€ 45,07

€ 45,43

€ 45,61

€ 48,27

€ 49,01

€ 49,80

59%

10%

Verbruik - Variable Vergoeding

€ 50,41

€ 54,22

€ 54,86

€ 56,27

€ 57,29

€ 57,37

€ 60,69

€ 62,12

€ 63,37

26%

11%

Totaal Levering water

€ 81,71

€ 98,02

€ 99,71

€ 101,33

€ 102,72

€ 102,99

€ 108,96

€ 111,13

€ 113,16

38%

10%

Gemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 9,15

€ 16,78

€ 29,47

€ 42,02

€ 48,30

€ 51,46

€ 54,99

€ 56,99

36%

Bovengemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 33,03

€ 33,99

€ 37,90

€ 42,33

€ 43,65

€ 43,60

€ 44,84

€ 46,57

10%

Totaal Sanering

€ 0,00

€ 42,17

€ 50,77

€ 67,37

€ 84,35

€ 91,95

€ 95,06

€ 99,83

€ 103,55

23%

Aandeel Vaste vergoeding

38%

31%

30%

27%

24%

23%

24%

23%

Stijging 2008 2012

Stijging 2011 2012

Aandeel Verbruik - Variable Vergoeding

62%

39%

36%

33%

31%

29%

30%

29%

Totaal Aandeel Levering water

100%

70%

66%

60%

55%

53%

52%

Aandeel Gemeentelijke bijdrage

11%

17%

22%

25%

26%

Aandeel Bovengemeentelijke bijdrage

24%

23%

22%

23%

22%

21%

Totaal Aandeel Sanering

30%

34%

40%

45%

47%

48%

Berekende op huishoudomvang gewogen integrale factuur

2000

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Stijging 2000 2012

Gewogen gemiddelde integrale factuur Inclusief 6% BTW

€ 105,11

€ 190,34

€ 206,74

€ 236,95

€ 268,50

€ 281,64

€ 293,87

€ 303,79

€ 312,66

197%

16%

BTW

€ 5,95

€ 10,77

€ 11,70

€ 13,41

€ 15,20

€ 15,94

€ 16,63

€ 17,20

€ 17,70

197%

16%

Gewogen gemiddelde integrale factuur Exclusief 6% BTW

€ 99,16

€ 179,56

€ 195,04

€ 223,54

€ 253,31

€ 265,70

€ 277,24

€ 286,60

€ 294,96

197%

16%

Vaste vergoeding

€ 30,64

€ 43,13

€ 44,30

€ 44,52

€ 44,92

€ 45,11

€ 47,67

€ 48,43

€ 49,28

61%

10%

Verbruik - Variable Vergoeding

€ 68,53

€ 72,67

€ 73,48

€ 75,51

€ 76,88

€ 76,95

€ 81,18

€ 83,26

€ 85,01

24%

11%

Totaal Levering water

€ 99,16

€ 115,80

€ 117,78

€ 120,04

€ 121,81

€ 122,05

€ 128,85

€ 131,69

€ 134,29

35%

10%

2% 4%

Gemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 12,91

€ 24,91

€ 45,13

€ 66,32

€ 76,42

€ 81,24

€ 85,85

€ 88,96

34%

Bovengemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 50,86

€ 52,34

€ 58,37

€ 65,18

€ 67,22

€ 67,14

€ 69,05

€ 71,71

10%

Totaal Sanering

€ 0,00

€ 63,77

€ 77,26

€ 103,50

€ 131,50

€ 143,65

€ 148,39

€ 154,91

€ 160,67

22%

17%

Aandeel Vaste vergoeding

31%

24%

23%

20%

18%

17%

Aandeel Verbruik - Variable Vergoeding

69%

40%

38%

34%

30%

29%

Totaal Aandeel Levering water

100%

64%

60%

54%

48%

46%

46% 30%

Aandeel Gemeentelijke bijdrage

13%

20%

26%

29%

30%

Aandeel Bovengemeentelijke bijdrage

28%

27%

26%

25%

24%

Totaal Aandeel Sanering

36%

40%

46%

52%

54%

Typegezin Aantal gedom. / m³ Verbruik 3/108

Typegezin Aantal gedom. / m³ Verbruik 4/132

Typegezin Aantal gedom. / m³ Verbruik 5 / 160

Berekende op huishoudomvang gewogen integrale factuur

2000

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Stijging 2000 2012

Stijging 2008 2012

Stijging 2011 2012

Gewogen gemiddelde integrale factuur Inclusief 6% BTW

€ 129,84

€ 243,67

€ 266,25

€ 308,00

€ 352,77

€ 371,13

€ 386,73

€ 400,22

€ 412,36

218%

17%

BTW

€ 7,35

€ 13,79

€ 15,07

€ 17,43

€ 19,97

€ 21,01

€ 21,89

€ 22,65

€ 23,34

218%

17%

Gewogen gemiddelde integrale factuur Exclusief 6% BTW

€ 122,49

€ 229,88

€ 251,18

€ 290,56

€ 332,80

€ 350,12

€ 364,84

€ 377,57

€ 389,02

218%

17%

Vaste vergoeding

€ 30,52

€ 42,87

€ 44,12

€ 44,35

€ 44,79

€ 44,98

€ 47,54

€ 48,31

€ 49,20

61%

10%

Verbruik - Variable Vergoeding

€ 91,97

€ 97,21

€ 98,32

€ 101,12

€ 102,95

€ 102,99

€ 108,66

€ 111,51

€ 113,93

24%

11%

Totaal Levering water

€ 122,49

€ 140,08

€ 142,45

€ 145,47

€ 147,73

€ 147,97

€ 156,20

€ 159,82

€ 163,13

33%

10%

2% 4%

Gemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 18,46

€ 35,31

€ 63,23

€ 93,65

€ 107,87

€ 114,47

€ 120,90

€ 125,30

34%

Bovengemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 71,33

€ 73,42

€ 81,86

€ 91,42

€ 94,28

€ 94,18

€ 96,85

€ 100,58

10%

Totaal Sanering

€ 0,00

€ 89,80

€ 108,73

€ 145,09

€ 185,07

€ 202,15

€ 208,64

€ 217,75

€ 225,88

22%

13%

Stijging 2008 2012

Stijging 2011 2012

Aandeel Vaste vergoeding

25%

19%

18%

15%

13%

Aandeel Verbruik - Variable Vergoeding

75%

42%

39%

35%

31%

29%

30%

29%

Totaal Aandeel Levering water

100%

61%

57%

50%

44%

42%

43%

42%

42% 32%

Aandeel Gemeentelijke bijdrage

14%

22%

28%

31%

32%

Aandeel Bovengemeentelijke bijdrage

31%

29%

28%

27%

26%

Totaal Aandeel Sanering

39%

43%

50%

56%

58%

57%

58%

Berekende op huishoudomvang gewogen integrale factuur

2000

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Stijging 2000 2012

Gewogen gemiddelde integrale factuur Inclusief 6% BTW

€ 143,25

€ 278,54

€ 305,82

€ 356,77

€ 411,39

€ 434,04

€ 452,08

€ 467,51

€ 481,97

236%

17%

BTW

€ 8,11

€ 15,77

€ 17,31

€ 20,19

€ 23,29

€ 24,57

€ 25,59

€ 26,46

€ 27,28

236%

17%

Gewogen gemiddelde integrale factuur Exclusief 6% BTW

€ 135,14

€ 262,78

€ 288,51

€ 336,58

€ 388,11

€ 409,47

€ 426,49

€ 441,04

€ 454,69

236%

17%

Vaste vergoeding

€ 30,53

€ 42,88

€ 44,14

€ 44,37

€ 44,79

€ 44,97

€ 47,52

€ 48,32

€ 49,22

61%

10%

Verbruik - Variable Vergoeding

€ 104,62

€ 110,56

€ 111,83

€ 115,10

€ 117,27

€ 117,38

€ 123,90

€ 126,99

€ 129,79

24%

11%

Totaal Levering water

€ 135,14

€ 153,45

€ 155,97

€ 159,47

€ 162,06

€ 162,35

€ 171,42

€ 175,31

€ 179,00

32%

10%

2% 4%

Gemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 22,14

€ 42,80

€ 77,04

€ 114,31

€ 131,89

€ 139,97

€ 147,35

€ 152,76

34%

Bovengemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 87,19

€ 89,73

€ 100,06

€ 111,74

€ 115,24

€ 115,10

€ 118,38

€ 122,93

10%

Totaal Sanering

€ 0,00

€ 109,33

€ 132,53

€ 177,10

€ 226,04

€ 247,13

€ 255,08

€ 265,73

€ 275,69

22%

Stijging 2008 2012

Stijging 2011 2012

Aandeel Vaste vergoeding

23%

16%

15%

13%

12%

11%

Aandeel Verbruik - Variable Vergoeding

77%

42%

39%

34%

30%

29%

Totaal Aandeel Levering water

100%

58%

54%

47%

42%

40%

39%

Aandeel Gemeentelijke bijdrage

15%

23%

29%

32%

33%

34%

Aandeel Bovengemeentelijke bijdrage

33%

31%

30%

29%

28%

27%

Totaal Aandeel Sanering

42%

46%

53%

58%

60%

61%

Berekende op huishoudomvang gewogen integrale factuur

2000

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Stijging 2000 2012

Gewogen gemiddelde integrale factuur Inclusief 6% BTW

€ 162,62

€ 323,61

€ 357,02

€ 418,84

€ 483,15

€ 507,31

€ 530,73

€ 549,57

€ 566,82

249%

17%

BTW

€ 9,20

€ 18,32

€ 20,21

€ 23,71

€ 27,35

€ 28,72

€ 30,04

€ 31,11

€ 32,08

249%

17%

Gewogen gemiddelde integrale factuur Exclusief 6% BTW

€ 153,42

€ 305,29

€ 336,81

€ 395,14

€ 455,80

€ 478,60

€ 500,68

€ 518,46

€ 534,73

249%

17%

Vaste vergoeding

€ 30,77

€ 43,13

€ 44,39

€ 44,59

€ 45,03

€ 45,88

€ 47,84

€ 48,59

€ 49,47

61%

10%

Verbruik - Variable Vergoeding

€ 122,65

€ 130,17

€ 131,55

€ 135,35

€ 137,88

€ 135,00

€ 145,76

€ 149,37

€ 152,61

24%

11%

Totaal Levering water

€ 153,42

€ 173,31

€ 175,94

€ 179,94

€ 182,91

€ 180,88

€ 193,59

€ 197,96

€ 202,08

32%

10%

2% 4%

Gemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 26,30

€ 52,11

€ 93,91

€ 137,45

€ 158,04

€ 167,57

€ 177,02

€ 183,64

34%

Bovengemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 105,68

€ 108,77

€ 121,28

€ 135,44

€ 139,68

€ 139,52

€ 143,49

€ 149,01

10%

Totaal Sanering

€ 0,00

€ 131,98

€ 160,87

€ 215,19

€ 272,89

€ 297,72

€ 307,09

€ 320,51

€ 332,65

22%

Aandeel Vaste vergoeding

20%

14%

13%

11%

10%

Aandeel Verbruik - Variable Vergoeding

80%

43%

39%

34%

30%

28%

29%

Totaal Aandeel Levering water

100%

57%

52%

46%

40%

38%

39%

38%

Aandeel Gemeentelijke bijdrage

15%

24%

30%

33%

34%

Aandeel Bovengemeentelijke bijdrage

35%

32%

31%

30%

29%

28%

Totaal Aandeel Sanering

43%

48%

54%

60%

62%

61%

62%

72 • Watermeter 2011 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

BIJLAGE 8 OVERZICHT VAN DE BEREKENDE DRINKWATERCOMPONENT PER WATERMAATSCHAPPIJ VOOR VERSCHILLENDE GEZINSTYPES

Gezin met 1 gedomicilieerde 50 m³ verbruik per jaar Prijs excl. BTW

2000

2008

geldig op 01/01/2000

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

AWW Brabant Water NV GW Hoeilaart GW Knokke-Heist IWM Brabant IWM Limburg IWVA IWVB - TMVW IWVB - VIVAQUA PIDPA TMVW VIVAQUA - Kraainem VIVAQUA - Linkebeek VIVAQUA - Steenokkerzeel VIVAQUA - Wezembeek-Oppem VMW Limburg VMW Oost-Vlaanderen VMW Vlaams-Brabant VMW West-Vlaanderen

42,74 38,40 24,79 6,48 32,98 32,98 31,53 20,70 20,70 29,15 23,80 34,83 17,35 33,22 34,71 33,22 33,22 33,22 33,22

33,84 42,53 52,10 52,05 46,85 39,04 40,78 69,41 76,79 41,65 67,90 59,87 86,14 48,59 59,87 40,78 50,32 48,59 53,79

76,58 80,93 76,89 58,53 79,83 72,02 72,31 90,11 97,49 70,80 91,70 94,70 103,49 81,81 94,58 74,00 83,54 81,81 87,01

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

€ 29,33 € 32,98 € 6,48 € 42,74

€ 53,20 € 50,32 € 33,84 € 86,14

Gewogen gemiddelde op basis huishoudens

€ 31,31

€ 50,41

2011

geldig op 01/01/2008

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

57,34 66,00 29,75 6,48 45,00 45,00 39,00 39,92 39,92 54,61 41,00 34,83 17,35 41,00 34,71 41,56 41,56 41,56 41,56

44,80 37,95 52,10 67,90 54,25 47,25 51,80 78,40 78,40 42,70 70,35 59,87 78,71 54,25 68,60 47,25 61,25 56,00 61,25

102,14 103,95 81,85 74,38 99,25 92,25 90,80 118,32 118,32 97,31 111,35 94,70 96,06 95,25 103,31 88,81 102,81 97,56 102,81

€ 82,53 € 81,81 € 58,53 € 103,49

€ 39,90 € 41,00 € 6,48 € 66,00

€ 58,58 € 56,00 € 37,95 € 78,71

€ 81,71

€ 45,00

€ 57,07

1= duurste

14 11 13 19 12 17 16 6 2 18 5 3 1 9 4 15 8 9 7

2012

geldig op 01/01/2011

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

62,50 66,96 29,75 6,48 45,00 45,00 41,56 41,00 41,00 57,89 43,97 38,37 38,37 41,00 38,37 45,39 45,39 45,39 45,39

49,18 37,75 52,10 73,85 63,00 63,00 61,25 84,00 84,00 44,29 77,00 88,75 88,75 78,75 88,75 51,45 68,60 64,75 68,60

111,68 104,71 81,85 80,33 108,00 108,00 102,81 125,00 125,00 102,17 120,97 127,12 127,12 119,75 127,12 96,84 113,99 110,14 113,99

€ 98,49 € 97,56 € 74,38 € 118,32

€ 43,09 € 43,97 € 6,48 € 66,96

€ 67,78 € 68,60 € 37,75 € 88,75

€ 102,07

€ 49,01

€ 62,13

1= duurste

8 4 18 19 9 15 16 1 1 11 3 14 12 13 5 17 6 10 6

geldig op 01/01/2012

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

62,50 68,76 29,75 6,48 45,00 45,00 41,56 42,16 42,16 57,89 44,85 38,37 38,37 41,00 38,37 46,79 46,79 46,79 46,79

49,18 30,11 57,35 73,85 63,00 63,00 61,25 86,45 86,45 44,29 78,40 94,10 94,10 94,10 94,10 53,20 70,70 66,85 70,70

111,68 98,87 87,10 80,33 108,00 108,00 102,81 128,61 128,61 102,17 123,25 132,47 132,47 135,10 132,47 99,99 117,49 113,64 117,49

€ 110,87 € 111,68 € 80,33 € 127,12

€ 43,65 € 44,85 € 6,48 € 68,76

€ 70,06 € 70,70 € 30,11 € 94,10

€ 111,13

€ 49,80

€ 63,37

10 14 18 19 12 12 15 4 4 16 6 1 1 7 1 17 8 11 8

Stijging Stijging Stijging 2000 - 2012 2008 - 2012 2011 - 2012

2012 % aandeel

% aandeel

% stijging

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Vaste Vergoeding

Variabel Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

56,0% 69,5% 34,2% 8,1% 41,7% 41,7% 40,4% 32,8% 32,8% 56,7% 36,4% 29,0% 29,0% 30,3% 29,0% 46,8% 39,8% 41,2% 39,8%

44,0% 30,5% 65,8% 91,9% 58,3% 58,3% 59,6% 67,2% 67,2% 43,3% 63,6% 71,0% 71,0% 69,7% 71,0% 53,2% 60,2% 58,8% 60,2%

45,8% 22,2% 13,3% 37,3% 35,3% 50,0% 42,2% 42,7% 31,9% 44,3% 34,4% 39,9% 28,0% 65,1% 40,1% 35,1% 40,6% 38,9% 35,0%

9,3% -4,9% 6,4% 8,0% 8,8% 17,1% 13,2% 8,7% 8,7% 5,0% 10,7% 39,9% 37,9% 41,8% 28,2% 12,6% 14,3% 16,5% 14,3%

0,0% -5,6% 6,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 2,9% 2,9% 0,0% 1,9% 4,2% 4,2% 12,8% 4,2% 3,3% 3,1% 3,2% 3,1%

€ 113,71 € 113,64 € 80,33 € 135,10

38,7% 39,8% 8,1% 69,5%

61,3% 60,2% 30,5% 91,9%

37,8% 38,9% 37,3% 30,5%

15,5% 16,5% 8,0% 14,2%

2,6% 1,8% 0,0% 6,3%

€ 113,16

43,3%

54,9%

38,5%

10,9%

1,8%

1= duurste

11 17 18 19 12 12 14 5 5 15 7 2 2 1 2 16 8 10 8

Gezin met 2 gedomicilieerden 77 m³ verbruik per jaar Prijs excl. BTW

2000

2008

geldig op 01/01/2000

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

42,74 38,40 24,79 6,48 32,98 32,98 31,53 20,70 20,70 29,15 23,80 34,83 17,35 33,22 34,71 33,22 33,22 33,22 33,22

45,44 57,11 69,47 69,89 62,91 52,43 54,76 93,21 103,11 55,93 91,18 80,39 112,42 65,25 80,39 54,76 67,58 65,25 72,23

88,18 95,51 94,26 76,37 95,89 85,41 86,29 113,91 123,81 85,08 114,98 115,22 129,77 98,47 115,10 87,98 100,80 98,47 105,45

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

€ 29,33 € 32,98 € 6,48 € 42,74

€ 71,25 € 67,58 € 45,44 € 112,42

Gewogen gemiddelde op basis huishoudens

€ 30,64

€ 68,53

Gezin met 3 gedomicilieerden 108 m³ verbruik per jaar Prijs excl. BTW

2011

geldig op 01/01/2008

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

57,34 66,00 29,75 6,48 45,00 45,00 39,00 39,92 39,92 54,61 41,00 34,83 17,35 41,00 34,71 41,56 41,56 41,56 41,56

60,16 50,96 69,47 92,12 77,55 77,55 69,56 109,53 109,53 57,34 95,88 80,39 99,03 75,20 92,12 63,45 84,13 77,08 84,13

117,50 116,96 99,22 98,60 122,55 122,55 108,56 149,45 149,45 111,95 136,88 115,22 116,38 116,20 126,83 105,01 125,69 118,64 125,69

€ 100,58 € 98,47 € 76,37 € 129,77

€ 39,90 € 41,00 € 6,48 € 66,00

€ 80,27 € 77,55 € 50,96 € 109,53

€ 99,16

€ 45,00

€ 76,63

1= duurste

14 12 13 19 11 17 16 6 2 18 5 3 1 9 4 15 8 9 7

2000

geldig op 01/01/2011

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

62,50 66,96 29,75 6,48 45,00 45,00 41,56 41,00 41,00 57,89 43,97 38,37 38,37 41,00 38,37 45,39 45,39 45,39 45,39

66,04 50,69 69,47 99,17 84,60 84,60 82,25 112,80 112,80 59,47 103,40 114,25 114,25 105,75 114,25 69,09 92,12 86,95 92,12

128,55 117,65 99,22 105,65 129,60 129,60 123,81 153,80 153,80 117,36 147,37 152,62 152,62 146,75 152,62 114,48 137,51 132,34 137,51

€ 120,18 € 117,50 € 98,60 € 149,45

€ 43,09 € 43,97 € 6,48 € 66,96

€ 90,21 € 92,12 € 50,69 € 114,25

€ 121,63

€ 48,43

€ 83,27

1= duurste

10 11 18 19 7 7 16 1 1 15 3 14 12 13 4 17 5 9 5

42,74 38,40 24,79 6,48 32,98 32,98 31,53 20,70 20,70 29,15 23,80 34,83 17,35 33,22 34,71 33,22 33,22 33,22 33,22

60,91 76,55 92,88 93,68 84,33 70,28 73,40 124,94 138,22 74,96 122,22 107,76 149,11 87,46 107,76 73,40 90,58 87,46 96,82

103,65 114,95 117,67 100,16 117,31 103,26 104,93 145,64 158,92 104,11 146,02 142,59 166,46 120,68 142,47 106,62 123,80 120,68 130,04

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

€ 29,33 € 32,98 € 6,48 € 42,74

€ 95,41 € 90,58 € 60,91 € 149,11

Gewogen gemiddelde op basis huishoudens

€ 30,52

€ 91,97

geldig op 01/01/2008

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

57,34 66,00 29,75 6,48 45,00 45,00 39,00 39,92 39,92 54,61 41,00 34,83 17,35 41,00 34,71 41,56 41,56 41,56 41,56

80,64 68,30 92,88 123,48 103,95 103,95 93,24 146,82 146,82 76,86 128,52 107,76 132,75 100,80 123,48 85,05 112,77 103,32 112,77

137,98 134,30 122,63 129,96 148,95 148,95 132,24 186,74 186,74 131,47 169,52 142,59 150,10 141,80 158,19 126,61 154,33 144,88 154,33

€ 124,73 € 120,68 € 100,16 € 166,46

€ 39,90 € 41,00 € 6,48 € 66,00

€ 107,59 € 103,95 € 68,30 € 146,82

€ 122,49

€ 45,00

€ 102,72

17 13 11 19 12 18 15 4 2 16 3 5 1 9 6 14 8 9 7

74 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

62,50 68,76 29,75 6,48 45,00 45,00 41,56 42,16 42,16 57,89 44,85 38,37 38,37 41,00 38,37 46,79 46,79 46,79 46,79

66,04 40,43 76,52 99,17 84,60 84,60 82,25 116,09 116,09 59,47 105,28 120,35 120,35 120,35 120,35 71,44 94,94 89,77 94,94

128,55 109,19 106,27 105,65 129,60 129,60 123,81 158,25 158,25 117,36 150,13 158,72 158,72 161,35 158,72 118,23 141,73 136,56 141,73

€ 133,31 € 132,34 € 99,22 € 153,80

€ 43,65 € 44,85 € 6,48 € 68,76

€ 92,79 € 94,94 € 40,43 € 120,35

€ 131,70

€ 49,28

€ 85,01

geldig op 01/01/2011

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

62,50 66,96 29,75 6,48 45,00 45,00 41,56 41,00 41,00 57,89 43,97 38,37 38,37 41,00 38,37 45,39 45,39 45,39 45,39

88,53 67,95 92,88 132,93 113,40 113,40 110,25 151,20 151,20 79,71 138,60 150,75 150,75 141,75 150,75 92,61 123,48 116,55 123,48

151,03 134,91 122,63 139,41 158,40 158,40 151,81 192,20 192,20 137,60 182,57 189,12 189,12 182,75 189,12 138,00 168,87 161,94 168,87

€ 147,49 € 144,88 € 122,63 € 186,74

€ 43,09 € 43,97 € 6,48 € 66,96

€ 120,54 € 123,48 € 67,95 € 151,20

€ 147,72

€ 48,31

€ 111,53

13 14 19 17 8 8 15 1 1 16 3 11 7 12 4 18 5 10 5

% aandeel

% stijging

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Vaste Vergoeding

Variabel Vergoeding (Verbruik)

48,6% 63,0% 28,0% 6,1% 34,7% 34,7% 33,6% 26,6% 26,6% 49,3% 29,9% 24,2% 24,2% 25,4% 24,2% 39,6% 33,0% 34,3% 33,0%

51,4% 37,0% 72,0% 93,9% 65,3% 65,3% 66,4% 73,4% 73,4% 50,7% 70,1% 75,8% 75,8% 74,6% 75,8% 60,4% 67,0% 65,7% 67,0%

45,8% 14,3% 12,7% 38,3% 35,1% 51,7% 43,5% 38,9% 27,8% 37,9% 30,6% 37,7% 22,3% 63,9% 37,9% 34,4% 40,6% 38,7% 34,4%

9,4% -6,6% 7,1% 7,2% 5,8% 5,8% 14,0% 5,9% 5,9% 4,8% 9,7% 37,7% 36,4% 38,9% 25,1% 12,6% 12,8% 15,1% 12,8%

0,0% -7,2% 7,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 2,9% 2,9% 0,0% 1,9% 4,0% 4,0% 9,9% 4,0% 3,3% 3,1% 3,2% 3,1%

€ 136,44 € 136,56 € 105,65 € 161,35

32,6% 33,0% 6,1% 63,0%

67,4% 67,0% 37,0% 93,9%

35,7% 38,7% 38,3% 24,3%

13,5% 16,2% 7,2% 8,0%

2,4% 3,2% 6,5% 4,9%

€ 134,29

36,1%

62,0%

35,4%

10,4%

2,0%

1= duurste

13 17 18 19 11 11 14 5 5 16 7 2 2 1 2 15 8 10 8

Stijging Stijging Stijging 2000 - 2012 2008 - 2012 2011 - 2012

2012

geldig op 01/01/2012

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

62,50 68,76 29,75 6,48 45,00 45,00 41,56 42,16 42,16 57,89 44,85 38,37 38,37 41,00 38,37 46,79 46,79 46,79 46,79

88,53 54,19 102,33 132,93 113,40 113,40 110,25 155,61 155,61 79,71 141,12 158,40 158,40 158,40 158,40 95,76 127,26 120,33 127,26

151,03 122,95 132,08 139,41 158,40 158,40 151,81 197,77 197,77 137,60 185,97 196,77 196,77 199,40 196,77 142,55 174,05 167,12 174,05

€ 163,63 € 161,94 € 122,63 € 192,20

€ 43,65 € 44,85 € 6,48 € 68,76

€ 123,75 € 127,26 € 54,19 € 158,40

€ 159,84

€ 49,20

€ 113,93

14 18 19 15 11 11 13 1 1 17 7 3 3 6 3 16 8 10 8

% aandeel

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

2012

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

1= duurste

Rang

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

13 15 19 18 11 11 14 1 1 16 6 3 3 7 3 17 8 10 8

Stijging Stijging Stijging 2000 - 2012 2008 - 2012 2011 - 2012

2012

geldig op 01/01/2012

2011

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

1= duurste

Rang

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

2008

geldig op 01/01/2000

2012

% aandeel

% stijging

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Vaste Vergoeding

Variabel Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

41,4% 55,9% 22,5% 4,6% 28,4% 28,4% 27,4% 21,3% 21,3% 42,1% 24,1% 19,5% 19,5% 20,6% 19,5% 32,8% 26,9% 28,0% 26,9%

58,6% 44,1% 77,5% 95,4% 71,6% 71,6% 72,6% 78,7% 78,7% 57,9% 75,9% 80,5% 80,5% 79,4% 80,5% 67,2% 73,1% 72,0% 73,1%

45,7% 7,0% 12,2% 39,2% 35,0% 53,4% 44,7% 35,8% 24,4% 32,2% 27,4% 38,0% 18,2% 65,2% 38,1% 33,7% 40,6% 38,5% 33,8%

9,5% -8,5% 7,7% 7,3% 6,3% 6,3% 14,8% 5,9% 5,9% 4,7% 9,7% 38,0% 31,1% 40,6% 24,4% 12,6% 12,8% 15,4% 12,8%

0,0% -8,9% 7,7% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 2,9% 2,9% 0,0% 1,9% 4,0% 4,0% 9,1% 4,0% 3,3% 3,1% 3,2% 3,1%

€ 167,40 € 167,12 € 122,95 € 199,40

26,9% 26,9% 4,6% 55,9%

73,1% 73,1% 44,1% 95,4%

34,2% 38,5% 22,8% 19,8%

13,5% 15,4% 0,3% 6,8%

2,3% 3,2% 0,3% 3,7%

€ 163,13

29,6%

68,4%

33,2%

10,4%

2,1%

1= duurste

14 19 18 16 11 11 13 2 2 17 7 4 6 1 4 15 8 10 8

Gezin met 4 gedomicilieerden 132 m³ verbruik per jaar Prijs excl. BTW

2000

2008

geldig op 01/01/2000

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

42,74 38,40 24,79 6,48 32,98 32,98 31,53 20,70 20,70 29,15 23,80 34,83 17,35 33,22 34,71 33,22 33,22 33,22 33,22

69,61 87,48 105,72 107,06 96,38 80,32 83,89 142,78 157,96 85,67 139,68 123,16 167,58 99,95 123,16 83,89 103,52 99,95 110,66

112,35 125,88 130,51 113,54 129,36 113,30 115,42 163,48 178,66 114,82 163,48 157,99 184,93 133,17 157,87 117,11 136,74 133,17 143,88

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

€ 29,33 € 32,98 € 6,48 € 42,74

€ 108,86 € 103,52 € 69,61 € 167,58

Gewogen gemiddelde op basis huishoudens

€ 30,53

€ 104,62

Gezin met 5 gedomicilieerden 160 m³ verbruik per jaar Prijs excl. BTW

2011

geldig op 01/01/2008

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

57,34 66,00 29,75 6,48 45,00 45,00 39,00 39,92 39,92 54,61 41,00 34,83 17,35 41,00 34,71 41,56 41,56 41,56 41,56

92,16 78,06 105,72 141,12 118,80 118,80 106,56 167,80 167,80 87,84 146,88 123,16 151,71 115,20 141,12 97,20 128,88 118,08 128,88

149,50 144,06 135,47 147,60 163,80 163,80 145,56 207,72 207,72 142,45 187,88 157,99 169,06 156,20 175,83 138,76 170,44 159,64 170,44

€ 138,19 € 133,17 € 112,35 € 184,93

€ 39,90 € 41,00 € 6,48 € 66,00

€ 122,93 € 118,80 € 78,06 € 167,80

€ 135,14

€ 45,00

€ 117,39

1= duurste

19 13 11 17 12 18 15 3 2 16 4 5 1 9 6 14 8 9 7

2000

geldig op 01/01/2011

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

62,50 66,96 29,75 6,48 45,00 45,00 41,56 41,00 41,00 57,89 43,97 38,37 38,37 41,00 38,37 45,39 45,39 45,39 45,39

101,17 77,65 105,72 151,92 129,60 129,60 126,00 172,80 172,80 91,10 158,40 168,00 168,00 162,00 168,00 105,84 141,12 133,20 141,12

163,68 144,61 135,47 158,40 174,60 174,60 167,56 213,80 213,80 148,99 202,37 206,37 206,37 203,00 206,37 151,23 186,51 178,59 186,51

€ 162,84 € 159,64 € 135,47 € 207,72

€ 43,09 € 43,97 € 6,48 € 66,96

€ 137,06 € 141,12 € 77,65 € 172,80

€ 162,40

€ 48,32

€ 127,02

1= duurste

13 16 19 14 8 8 15 1 1 17 3 11 7 12 4 18 5 10 5

42,74 38,40 24,79 6,48 32,98 32,98 31,53 20,70 20,70 29,15 23,80 34,83 17,35 33,22 34,71 33,22 33,22 33,22 33,22

82,18 103,28 124,60 126,40 113,78 94,82 99,03 168,56 186,48 101,14 164,90 145,39 196,46 118,00 145,39 99,03 122,21 118,00 130,64

124,92 141,68 149,39 132,88 146,76 127,80 130,56 189,26 207,18 130,29 188,70 180,22 213,81 151,22 180,10 132,25 155,43 151,22 163,86

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

€ 29,33 € 32,98 € 6,48 € 42,74

€ 128,44 € 122,21 € 82,18 € 196,46

Gewogen gemiddelde op basis huishoudens

€ 30,77

€ 122,65

geldig op 01/01/2008

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

57,34 66,00 29,75 6,48 45,00 45,00 39,00 39,92 39,92 54,61 41,00 34,83 17,35 41,00 34,71 41,56 41,56 41,56 41,56

108,80 92,16 124,60 166,60 140,25 140,25 125,80 198,09 198,09 103,70 173,40 145,39 179,10 136,00 166,60 114,75 152,15 139,40 152,15

166,14 158,16 154,35 173,08 185,25 185,25 164,80 238,01 238,01 158,31 214,40 180,22 196,45 177,00 201,31 156,31 193,71 180,96 193,71

€ 157,76 € 151,22 € 124,92 € 213,81

€ 39,90 € 41,00 € 6,48 € 66,00

€ 145,12 € 140,25 € 92,16 € 198,09

€ 153,42

€ 45,00

€ 138,59

19 13 11 14 12 18 16 3 2 17 4 5 1 9 6 15 8 9 7

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

62,50 68,76 29,75 6,48 45,00 45,00 41,56 42,16 42,16 57,89 44,85 38,37 38,37 41,00 38,37 46,79 46,79 46,79 46,79

101,17 61,93 116,52 151,92 129,60 129,60 126,00 177,84 177,84 91,10 161,28 175,80 175,80 175,80 175,80 109,44 145,44 137,52 145,44

163,68 130,69 146,27 158,40 174,60 174,60 167,56 220,00 220,00 148,99 206,13 214,17 214,17 216,80 214,17 156,23 192,23 184,31 192,23

€ 180,15 € 178,59 € 135,47 € 213,80

€ 43,65 € 44,85 € 6,48 € 68,76

€ 140,31 € 145,44 € 61,93 € 177,84

€ 175,34

€ 49,22

€ 129,79

geldig op 01/01/2011

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

62,50 66,96 29,75 6,48 45,00 45,00 41,56 41,00 41,00 57,89 43,97 38,37 38,37 41,00 38,37 45,39 45,39 45,39 45,39

119,44 91,67 124,60 179,35 153,00 153,00 148,75 204,00 204,00 107,55 187,00 196,25 196,25 191,25 196,25 124,95 166,60 157,25 166,60

181,94 158,63 154,35 185,83 198,00 198,00 190,31 245,00 245,00 165,44 230,97 234,62 234,62 232,25 234,62 170,34 211,99 202,64 211,99

€ 185,02 € 180,96 € 154,35 € 238,01

€ 43,09 € 43,97 € 6,48 € 66,96

€ 161,46 € 166,60 € 91,67 € 204,00

€ 183,59

€ 48,59

€ 149,39

14 17 19 13 8 8 15 1 1 16 3 11 5 12 4 18 6 10 6

% aandeel

% stijging

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Vaste Vergoeding

Variabel Vergoeding (Verbruik)

38,2% 52,6% 20,3% 4,1% 25,8% 25,8% 24,8% 19,2% 19,2% 38,9% 21,8% 17,9% 17,9% 18,9% 17,9% 29,9% 24,3% 25,4% 24,3%

61,8% 47,4% 79,7% 95,9% 74,2% 74,2% 75,2% 80,8% 80,8% 61,1% 78,2% 82,1% 82,1% 81,1% 82,1% 70,1% 75,7% 74,6% 75,7%

45,7% 3,8% 12,1% 39,5% 35,0% 54,1% 45,2% 34,6% 23,1% 29,8% 26,1% 35,6% 15,8% 62,8% 35,7% 33,4% 40,6% 38,4% 33,6%

9,5% -9,3% 8,0% 7,3% 6,6% 6,6% 15,1% 5,9% 5,9% 4,6% 9,7% 35,6% 26,7% 38,8% 21,8% 12,6% 12,8% 15,5% 12,8%

0,0% -9,6% 8,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 2,9% 2,9% 0,0% 1,9% 3,8% 3,8% 6,8% 3,8% 3,3% 3,1% 3,2% 3,1%

€ 183,96 € 184,31 € 130,69 € 220,00

24,6% 24,3% 4,1% 52,6%

75,4% 75,7% 47,4% 95,9%

33,1% 38,4% 16,3% 19,0%

13,0% 15,5% -3,5% 5,9%

2,1% 3,2% -3,5% 2,9%

€ 179,00

27,0%

71,0%

32,5%

10,2%

2,1%

1= duurste

14 19 18 15 11 11 13 1 1 17 7 4 4 3 4 16 8 10 8

Stijging Stijging Stijging 2000 - 2012 2008 - 2012 2011 - 2012

2012

geldig op 01/01/2012

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

62,50 68,76 29,75 6,48 45,00 45,00 41,56 42,16 42,16 57,89 44,85 38,37 38,37 41,00 38,37 46,79 46,79 46,79 46,79

119,44 73,12 137,35 179,35 153,00 153,00 148,75 209,95 209,95 107,55 190,40 205,00 205,00 205,00 205,00 129,20 171,70 162,35 171,70

181,94 141,88 167,10 185,83 198,00 198,00 190,31 252,11 252,11 165,44 235,25 243,37 243,37 246,00 243,37 175,99 218,49 209,14 218,49

€ 204,55 € 202,64 € 154,35 € 245,00

€ 43,65 € 44,85 € 6,48 € 68,76

€ 165,10 € 171,70 € 73,12 € 209,95

€ 197,98

€ 49,47

€ 152,61

15 18 19 14 11 11 13 1 1 17 7 3 3 6 3 16 8 10 8

% aandeel

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

2012

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

1= duurste

Rang

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

14 18 19 15 11 11 13 1 1 17 7 3 3 6 3 16 8 10 8

Stijging Stijging Stijging 2000 - 2012 2008 - 2012 2011 - 2012

2012

geldig op 01/01/2012

2011

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

1= duurste

Rang

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

2008

geldig op 01/01/2000

2012

% aandeel

% stijging

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Vaste Vergoeding

Variabel Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

34,4% 48,5% 17,8% 3,5% 22,7% 22,7% 21,8% 16,7% 16,7% 35,0% 19,1% 15,8% 15,8% 16,7% 15,8% 26,6% 21,4% 22,4% 21,4%

65,6% 51,5% 82,2% 96,5% 77,3% 77,3% 78,2% 83,3% 83,3% 65,0% 80,9% 84,2% 84,2% 83,3% 84,2% 73,4% 78,6% 77,6% 78,6%

45,6% 0,1% 11,9% 39,9% 34,9% 54,9% 45,8% 33,2% 21,7% 27,0% 24,7% 35,0% 13,8% 62,7% 35,1% 33,1% 40,6% 38,3% 33,3%

9,5% -10,3% 8,3% 7,4% 6,9% 6,9% 15,5% 5,9% 5,9% 4,5% 9,7% 35,0% 23,9% 39,0% 20,9% 12,6% 12,8% 15,6% 12,8%

0,0% -10,6% 8,3% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 2,9% 2,9% 0,0% 1,9% 3,7% 3,7% 5,9% 3,7% 3,3% 3,1% 3,2% 3,1%

€ 208,75 € 209,14 € 141,88 € 252,11

21,8% 21,4% 3,5% 48,5%

78,2% 78,6% 51,5% 96,5%

32,3% 38,3% 13,6% 17,9%

12,8% 15,6% -8,1% 5,9%

2,0% 3,2% -8,1% 2,9%

€ 202,08

24,0%

73,9%

31,7%

10,1%

2,1%

1= duurste

15 19 17 14 11 11 13 1 1 18 7 4 4 3 4 16 8 10 8

BIJLAGE 9 OVERZICHT VAN DE BEREKENDE DRINKWATERCOMPONENT PER WATERMAATSCHAPPIJ VOOR VERSCHILLENDE TYPES BEDRIJVEN

Bedrijf type 500 / <30 500 m³ verbruik per jaar Prijs excl. BTW

2000

2008

geldig op 01/01/2000

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

43 38 30 6 27 27 32 21 21 52 39 35 17 33 35 33 33 33 33

483 608 755 744 669 558 583 1.072 1.097 400 1.180 855 1.301 694 855 583 719 694 768

526 646 785 750 696 585 614 1.092 1.118 452 1.219 890 1.319 727 890 616 752 727 802

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

€ 31 € 33 €6 € 52

€ 769 € 719 € 400 € 1.301

€ 800 € 750 € 452 € 1.319

1= duurste

18 14 8 10 13 17 16 4 3 19 2 5 1 11 6 15 9 12 7

76 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

2011

geldig op 01/01/2008

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

57 66 30 6 45 45 39 40 40 54 41 35 17 41 35 215 215 215 215

640 542 755 980 825 825 740 1.165 1.165 410 1.240 855 1.301 800 980 585 745 720 745

697 608 785 986 870 870 779 1.205 1.205 464 1.281 890 1.319 841 1.015 800 960 935 960

€ 76 € 41 €6 € 215

€ 843 € 800 € 410 € 1.301

€ 919 € 890 € 464 € 1.319

1= duurste

17 18 15 6 11 11 16 3 3 19 2 10 1 13 5 14 7 9 7

2012

geldig op 01/01/2011

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

63 67 30 6 45 45 42 41 40 63 44 38 38 41 38 234 234 234 234

703 549 755 1.030 900 900 875 1.165 1.165 500 1.370 1.375 1.375 990 1.375 620 790 780 790

765 616 785 1.036 945 945 917 1.206 1.205 563 1.414 1.413 1.413 1.031 1.413 854 1.024 1.014 1.024

€ 83 € 44 €6 € 234

€ 948 € 900 € 500 € 1.375

€ 1.031 € 1.024 € 563 € 1.414

17 18 16 7 12 12 14 5 6 19 1 2 2 8 2 15 9 11 9

Stijging Stijging Stijging 2000 - 2012 2008 - 2012 2011 - 2012

2012

geldig op 01/01/2012

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

63 69 30 6 45 45 42 42 42 63 45 38 38 41 38 242 242 242 242

703 430 830 1.055 900 900 875 1.235 1.200 500 1.440 1.475 1.475 1.475 1.475 640 815 805 815

765 499 860 1.061 945 945 917 1.277 1.242 563 1.485 1.513 1.513 1.516 1.513 882 1.057 1.047 1.057

€ 85 € 45 €6 € 242

€ 1.002 € 900 € 430 € 1.475

€ 1.087 € 1.057 € 499 € 1.516

1= duurste

17 19 16 8 12 12 14 6 7 18 5 2 2 1 2 15 9 11 9

% aandeel

% stijging

Vaste Vergoeding

Variabel Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

8,2% 13,8% 3,5% 0,6% 4,8% 4,8% 4,5% 3,3% 3,4% 11,2% 3,0% 2,5% 2,5% 2,7% 2,5% 27,4% 22,9% 23,1% 22,9%

91,8% 86,2% 96,5% 99,4% 95,2% 95,2% 95,5% 96,7% 96,6% 88,8% 97,0% 97,5% 97,5% 97,3% 97,5% 72,6% 77,1% 76,9% 77,1%

45,4% -22,8% 9,6% 41,5% 35,8% 61,7% 49,3% 16,9% 11,1% 24,6% 21,8% 70,0% 14,8% 108,4% 70,0% 43,2% 40,5% 43,9% 31,8%

9,7% -18,0% 9,6% 7,6% 8,6% 8,6% 17,7% 6,0% 3,1% 21,3% 15,9% 70,0% 14,8% 80,3% 49,1% 10,3% 10,1% 12,0% 10,1%

0,0% -19,0% 9,6% 2,4% 0,0% 0,0% 0,0% 5,9% 3,1% 0,0% 5,0% 7,1% 7,1% 47,0% 7,1% 3,2% 3,1% 3,2% 3,1%

8,8% 4,5% 0,6% 27,4%

91,2% 95,5% 72,6% 99,4%

35,8% 40,9% 10,4% 15,0%

18,2% 18,7% 7,5% 15,0%

5,5% 3,1% -11,4% 7,2%

Bedrijf type 2.000 / <30 2.000 m³ verbruik per jaar Prijs excl. BTW

2000

2008

geldig op 01/01/2000

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

43 38 30 6 27 27 32 21 21 52 39 35 17 33 35 33 33 33 33

1.934 2.430 3.020 2.607 2.380 1.934 1.958 3.551 3.576 1.599 2.830 3.037 4.090 2.479 3.024 2.033 2.578 2.479 2.776

1.976 2.468 3.050 2.613 2.406 1.960 1.990 3.571 3.597 1.651 2.869 3.072 4.108 2.512 3.059 2.066 2.611 2.512 2.810

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

€ 31 € 33 €6 € 52

€ 2.648 € 2.578 € 1.599 € 4.090

€ 2.679 € 2.611 € 1.651 € 4.108

Bedrijf type 10.000 / <30 10.000 m³ verbruik per jaar Prijs excl. BTW

1= duurste

17 13 6 9 14 18 16 3 2 19 7 4 1 11 5 15 10 12 8

2011

geldig op 01/01/2008

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

57 66 30 6 45 45 39 40 40 54 41 35 17 41 35 215 215 215 215

2.560 2.168 3.020 3.540 3.300 3.300 2.760 3.798 3.798 1.640 2.980 3.037 4.090 3.200 3.274 2.340 2.980 2.880 2.980

2.617 2.234 3.050 3.546 3.345 3.345 2.799 3.837 3.837 1.694 3.021 3.072 4.108 3.241 3.309 2.555 3.195 3.095 3.195

€ 76 € 41 €6 € 215

€ 3.034 € 3.020 € 1.640 € 4.090

€ 3.110 € 3.195 € 1.694 € 4.108

2000

1= duurste

16 18 13 4 5 5 15 3 2 19 14 12 1 8 7 17 9 11 9

geldig op 01/01/2011

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

43 38 30 6 27 27 32 21 21 52 39 35 17 33 35 33 33 33 33

9.668 12.150 15.100 11.567 10.709 8.478 9.296 14.607 14.632 7.925 11.630 13.646 15.990 10.585 13.535 8.726 11.329 10.585 11.824

9.711 12.188 15.130 11.573 10.735 8.504 9.327 14.627 14.653 7.977 11.669 13.681 16.007 10.618 13.569 8.759 11.362 10.618 11.858

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

€ 31 € 33 €6 € 52

€ 11.683 € 11.567 € 7.925 € 15.990

€ 11.714 € 11.573 € 7.977 € 16.007

1= duurste

15 7 2 10 12 18 16 4 3 19 9 5 1 13 6 17 11 14 8

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

63 67 30 6 45 45 42 41 40 63 44 38 38 41 38 234 234 234 234

2.810 2.196 3.020 3.720 3.600 3.600 3.300 3.938 3.938 2.000 3.290 5.500 5.500 3.960 5.500 2.480 3.160 3.120 3.160

2.873 2.263 3.050 3.726 3.645 3.645 3.342 3.979 3.978 2.063 3.334 5.538 5.538 4.001 5.538 2.714 3.394 3.354 3.394

€ 83 € 44 €6 € 234

€ 3.568 € 3.300 € 2.000 € 5.500

€ 3.651 € 3.394 € 2.063 € 5.538

2008

geldig op 01/01/2000

2012

16 18 15 7 8 8 13 5 6 19 14 1 1 4 1 17 10 12 10

geldig op 01/01/2012

geldig op 01/01/2008

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

57 66 30 6 45 45 39 40 40 54 41 35 17 41 35 215 215 215 215

12.800 10.842 15.100 16.180 16.000 16.000 12.600 15.534 15.534 8.440 12.260 13.646 15.990 16.000 13.784 10.940 14.060 13.480 14.060

12.857 10.908 15.130 16.186 16.045 16.045 12.639 15.573 15.573 8.494 12.301 13.681 16.007 16.041 13.819 11.155 14.275 13.695 14.275

€ 76 € 41 €6 € 215

€ 13.855 € 14.060 € 8.440 € 16.180

€ 13.932 € 14.275 € 8.494 € 16.186

1= duurste

14 18 8 1 2 2 15 6 6 19 16 13 5 4 11 17 9 12 9

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

63 69 30 6 45 45 42 42 42 63 45 38 38 41 38 242 242 242 242

2.810 1.720 3.320 3.810 3.600 3.600 3.300 4.170 4.050 2.000 3.465 5.900 5.900 5.900 5.900 2.560 3.260 3.220 3.260

2.873 1.789 3.350 3.816 3.645 3.645 3.342 4.212 4.092 2.063 3.510 5.938 5.938 5.941 5.938 2.802 3.502 3.462 3.502

€ 85 € 45 €6 € 242

€ 3.776 € 3.465 € 1.720 € 5.900

€ 3.861 € 3.510 € 1.789 € 5.941

2011

1= duurste

16 19 14 7 8 8 15 5 6 18 10 2 2 1 2 17 11 13 11

2012

geldig op 01/01/2011

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

63 67 30 6 45 45 42 41 40 63 44 38 38 41 38 234 234 234 234

14.052 10.979 15.100 17.000 17.000 17.000 15.300 16.797 16.797 10.000 13.530 27.500 27.500 19.800 27.500 11.600 14.920 14.600 14.920

14.115 11.046 15.130 17.006 17.045 17.045 15.342 16.838 16.837 10.063 13.574 27.538 27.538 19.841 27.538 11.834 15.154 14.834 15.154

€ 83 € 44 €6 € 234

€ 16.942 € 15.300 € 10.000 € 27.500

€ 17.025 € 15.342 € 10.063 € 27.538

15 18 13 7 5 5 10 8 9 19 16 1 1 4 1 17 11 14 11

Stijging Stijging Stijging 2000 - 2012 2008 - 2012 2011 - 2012

2012 % aandeel

% aandeel

% stijging

Vaste Vergoeding

Variabel Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

2,2% 3,8% 0,9% 0,2% 1,2% 1,2% 1,2% 1,0% 1,0% 3,0% 1,3% 0,6% 0,6% 0,7% 0,6% 8,6% 6,9% 7,0% 6,9%

97,8% 96,2% 99,1% 99,8% 98,8% 98,8% 98,8% 99,0% 99,0% 97,0% 98,7% 99,4% 99,4% 99,3% 99,4% 91,4% 93,1% 93,0% 93,1%

45,4% -27,5% 9,8% 46,0% 51,5% 85,9% 67,9% 17,9% 13,8% 24,9% 22,3% 93,3% 44,6% 136,5% 94,1% 35,6% 34,1% 37,8% 24,6%

9,8% -19,9% 9,8% 7,6% 9,0% 9,0% 19,4% 9,8% 6,6% 21,8% 16,2% 93,3% 44,6% 83,3% 79,5% 9,7% 9,6% 11,9% 9,6%

0,0% -20,9% 9,8% 2,4% 0,0% 0,0% 0,0% 5,9% 2,9% 0,0% 5,3% 7,2% 7,2% 48,5% 7,2% 3,2% 3,2% 3,2% 3,2%

2,6% 1,2% 0,2% 8,6%

97,4% 98,8% 91,4% 99,8%

44,1% 34,4% 8,4% 44,6%

24,1% 9,9% 5,6% 44,6%

5,7% 3,4% -13,3% 7,3%

Stijging Stijging Stijging 2000 - 2012 2008 - 2012 2011 - 2012

2012

geldig op 01/01/2012

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

63 69 30 6 45 45 42 42 42 63 45 38 38 41 38 242 242 242 242

14.052 8.602 16.600 17.410 17.000 17.000 15.300 17.770 17.250 10.000 14.265 29.500 29.500 29.500 29.500 11.960 15.380 15.060 15.380

14.115 8.671 16.630 17.416 17.045 17.045 15.342 17.812 17.292 10.063 14.310 29.538 29.538 29.541 29.538 12.202 15.622 15.302 15.622

€ 85 € 45 €6 € 242

€ 17.949 € 16.600 € 8.602 € 29.500

€ 18.034 € 16.630 € 8.671 € 29.541

1= duurste

16 19 10 6 8 8 13 5 7 18 15 2 2 1 2 17 11 14 11

% aandeel

% stijging

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Vaste Vergoeding

Variabel Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

0,4% 0,8% 0,2% 0,0% 0,3% 0,3% 0,3% 0,2% 0,2% 0,6% 0,3% 0,1% 0,1% 0,1% 0,1% 2,0% 1,5% 1,6% 1,5%

99,6% 99,2% 99,8% 100,0% 99,7% 99,7% 99,7% 99,8% 99,8% 99,4% 99,7% 99,9% 99,9% 99,9% 99,9% 98,0% 98,5% 98,4% 98,5%

45,3% -28,9% 9,9% 50,5% 58,8% 100,4% 64,5% 21,8% 18,0% 26,1% 22,6% 115,9% 84,5% 178,2% 117,7% 39,3% 37,5% 44,1% 31,7%

9,8% -20,5% 9,9% 7,6% 6,2% 6,2% 21,4% 14,4% 11,0% 18,5% 16,3% 115,9% 84,5% 84,2% 113,8% 9,4% 9,4% 11,7% 9,4%

0,0% -21,5% 9,9% 2,4% 0,0% 0,0% 0,0% 5,8% 2,7% 0,0% 5,4% 7,3% 7,3% 48,9% 7,3% 3,1% 3,1% 3,1% 3,1%

0,6% 0,3% 0,0% 2,0%

99,4% 99,7% 98,0% 100,0%

53,9% 43,7% 8,7% 84,6%

29,4% 16,5% 2,1% 82,5%

5,9% 8,4% -13,8% 7,3%

Bedrijf type 50.000 / 40 50.000 m³ verbruik per jaar Prijs excl. BTW

2000

2008

geldig op 01/01/2000

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

107 n.b. 30 45 45 45 67 84 62 223 39 35 17 212 104 125 125 125 125

48.340 n.b. 75.500 56.367 52.353 41.198 45.984 69.887 69.912 39.557 55.630 66.694 75.486 49.257 66.087 41.446 53.965 49.257 54.460

48.447 n.b. 75.530 56.412 52.398 41.243 46.051 69.970 69.974 39.781 55.669 66.729 75.503 49.469 66.191 41.570 54.089 49.382 54.585

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

€ 90 € 75 € 17 € 223

€ 56.188 € 54.212 € 39.557 € 75.500

€ 56.277 € 54.337 € 39.781 € 75.530

Bedrijf type 100.000 / 50 100.000 m³ verbruik per jaar Prijs excl. BTW

1= duurste

14 1 7 11 17 15 4 3 18 8 5 2 12 6 16 10 13 9

2011

geldig op 01/01/2008

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

144 n.b. 30 45 65 65 78 103 120 228 41 35 17 212 104 334 334 334 334

64.000 n.b. 75.500 79.380 78.000 78.000 61.800 74.214 74.214 42.440 58.660 66.694 75.486 80.000 66.336 50.140 65.260 61.880 65.260

64.144 n.b. 75.530 79.425 78.065 78.065 61.878 74.316 74.333 42.668 58.701 66.729 75.503 80.212 66.440 50.474 65.594 62.214 65.594

€ 146 € 104 € 17 € 334

€ 67.626 € 66.515 € 42.440 € 80.000

€ 67.771 € 66.585 € 42.668 € 80.212

2000

1= duurste

13 5 2 3 3 15 8 7 18 16 9 6 1 10 17 11 14 11

geldig op 01/01/2011

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

291 n.b. 30 65 45 45 136 92 104 312 39 35 17 212 174 206 206 206 206

96.680 n.b. 151.000 112.367 104.408 82.098 91.844 138.987 139.012 78.549 108.130 133.004 149.856 97.597 131.777 82.346 107.260 97.597 107.755

96.971 n.b. 151.030 112.432 104.453 82.143 91.980 139.078 139.115 78.862 108.169 133.039 149.873 97.809 131.950 82.552 107.466 97.803 107.962

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

€ 135 € 120 € 17 € 312

€ 111.681 € 107.507 € 78.549 € 151.000

€ 111.816 € 107.714 € 78.862 € 151.030

1= duurste

14 1 7 11 17 15 4 3 18 8 5 2 12 6 16 10 13 9

78 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

159 n.b. 30 45 71 71 86 104 120 266 44 38 38 212 115 359 359 359 359

70.260 n.b. 75.500 83.400 81.000 81.000 75.300 81.093 81.093 50.000 64.730 137.500 137.500 99.000 137.500 53.200 69.320 67.000 69.320

70.419 n.b. 75.530 83.445 81.071 81.071 75.386 81.197 81.213 50.266 64.774 137.538 137.538 99.212 137.615 53.559 69.679 67.359 69.679

€ 158 € 110 € 30 € 359

€ 84.095 € 78.250 € 50.000 € 137.500

€ 84.253 € 78.300 € 50.266 € 137.615

2008

geldig op 01/01/2000

2012

12 10 5 8 8 11 7 6 18 16 2 2 4 1 17 13 15 13

geldig op 01/01/2012

geldig op 01/01/2008

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

390 n.b. 30 65 65 65 154 111 200 324 41 35 17 212 174 439 439 439 439

128.000 n.b. 151.000 158.380 155.500 155.500 115.700 147.564 147.564 84.940 114.160 133.004 149.856 160.000 132.026 98.340 124.860 119.180 124.860

128.390 n.b. 151.030 158.445 155.565 155.565 115.854 147.675 147.763 85.264 114.201 133.039 149.873 160.212 132.200 98.779 125.299 119.619 125.299

€ 202 € 164 € 17 € 439

€ 133.357 € 132.515 € 84.940 € 160.000

€ 133.559 € 132.619 € 85.264 € 160.212

1= duurste

11 5 2 3 3 15 8 7 18 16 9 6 1 10 17 12 14 12

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

159 n.b. 30 45 71 71 86 105 126 266 45 38 38 212 38 372 372 372 372

70.260 n.b. 83.000 85.410 81.000 81.000 75.300 85.770 83.250 50.000 68.265 147.500 147.500 147.500 147.500 54.760 71.380 69.060 71.380

70.419 n.b. 83.030 85.455 81.071 81.071 75.386 85.875 83.376 50.266 68.310 147.538 147.538 147.712 147.538 55.132 71.752 69.432 71.752

€ 156 € 95 € 30 € 372

€ 89.991 € 81.000 € 50.000 € 147.500

€ 90.147 € 81.071 € 50.266 € 147.712

2011

1= duurste

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

426 n.b. 30 65 71 71 171 112 200 377 44 38 38 212 192 471 471 471 471

140.520 n.b. 151.000 166.400 161.000 161.000 131.900 161.463 161.463 100.000 126.230 275.000 275.000 198.000 275.000 104.400 132.520 129.300 132.520

140.946 n.b. 151.030 166.465 161.071 161.071 132.071 161.575 161.663 100.377 126.274 275.038 275.038 198.212 275.192 104.871 132.991 129.771 132.991

€ 218 € 181 € 30 € 471

€ 165.706 € 156.000 € 100.000 € 275.000

€ 165.925 € 156.050 € 100.377 € 275.192

11 10 5 8 8 14 7 6 18 16 2 2 4 1 17 12 15 12

% aandeel

% stijging

Vaste Vergoeding

Variabel Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

0,2%

99,8%

45,4%

9,8%

0,0%

8 6 9 9 11 5 7 18 16 2 2 1 2 17 12 15 12

0,0% 0,1% 0,1% 0,1% 0,1% 0,1% 0,2% 0,5% 0,1% 0,0% 0,0% 0,1% 0,0% 0,7% 0,5% 0,5% 0,5%

100,0% 99,9% 99,9% 99,9% 99,9% 99,9% 99,8% 99,5% 99,9% 100,0% 100,0% 99,9% 100,0% 99,3% 99,5% 99,5% 99,5%

9,9% 51,5% 54,7% 96,6% 63,7% 22,7% 19,2% 26,4% 22,7% 121,1% 95,4% 198,6% 122,9% 32,6% 32,7% 40,6% 31,4%

9,9% 7,6% 3,9% 3,9% 21,8% 15,6% 12,2% 17,8% 16,4% 121,1% 95,4% 84,2% 122,1% 9,2% 9,4% 11,6% 9,4%

9,9% 2,4% 0,0% 0,0% 0,0% 5,8% 2,7% 0,0% 5,5% 7,3% 7,3% 48,9% 7,2% 2,9% 3,0% 3,1% 3,0%

0,2% 0,1% 0,0% 0,7%

99,8% 99,9% 99,3% 100,0%

60,2% 49,2% 26,4% 95,6%

33,0% 21,8% 17,8% 84,2%

7,0% 3,5% 0,0% 7,3%

2012

geldig op 01/01/2011

Stijging Stijging Stijging 2000 - 2012 2008 - 2012 2011 - 2012

2012

Stijging Stijging Stijging 2000 - 2012 2008 - 2012 2011 - 2012

2012

geldig op 01/01/2012

Rang

Vaste Vergoeding

Variabele Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

426 n.b. 30 65 71 71 171 113 211 377 45 38 38 212 38 488 488 488 488

140.520 n.b. 166.000 170.410 161.000 161.000 131.900 170.770 165.750 100.000 132.765 295.000 295.000 295.000 295.000 107.460 136.580 133.360 136.580

140.946 n.b. 166.030 170.475 161.071 161.071 132.071 170.883 165.961 100.377 132.810 295.038 295.038 295.212 295.038 107.948 137.068 133.848 137.068

€ 214 € 142 € 30 € 488

€ 177.450 € 161.000 € 100.000 € 295.000

€ 177.664 € 161.071 € 100.377 € 295.212

% aandeel

% stijging

Vaste Vergoeding

Variabel Vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

0,3%

99,7%

45,3%

9,8%

0,0%

7 6 9 9 16 5 8 18 15 2 2 1 2 17 12 14 12

0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 0,1% 0,1% 0,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 0,0% 0,5% 0,4% 0,4% 0,4%

100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 99,9% 99,9% 99,9% 99,6% 100,0% 100,0% 100,0% 99,9% 100,0% 99,5% 99,6% 99,6% 99,6%

9,9% 51,6% 54,2% 96,1% 43,6% 22,9% 19,3% 27,3% 22,8% 121,8% 96,9% 201,8% 123,6% 30,8% 27,5% 36,9% 27,0%

9,9% 7,6% 3,5% 3,5% 14,0% 15,7% 12,3% 17,7% 16,3% 121,8% 96,9% 84,3% 123,2% 9,3% 9,4% 11,9% 9,4%

9,9% 2,4% 0,0% 0,0% 0,0% 5,8% 2,7% 0,0% 5,2% 7,3% 7,3% 48,9% 7,2% 2,9% 3,1% 3,1% 3,1%

0,2% 0,1% 0,0% 0,5%

99,8% 99,9% 99,5% 100,0%

58,9% 49,5% 27,3% 95,5%

33,0% 21,5% 17,7% 84,3%

7,1% 3,2% 0,0% 7,3%

1= duurste