TOERISME IN KERNCIJFERS editie 2019
TOERISME IN KERNCIJFERS editie 2019 “Toerisme in kerncijfers” is het kleine broertje van onze jaarlijkse publicatie “Toerisme in cijfers XL”. In één oogopslag kunt u hierin de belangrijkste trends en bevindingen over het internationale toerisme en de toerismestromen van, naar en in onze regio bij elkaar vinden. In 2018 kende Vlaanderen 33,1 miljoen overnachtingen en 14 miljoen aankomsten. In deze publicatie kom je te weten waar deze toeristen logeerden, wanneer ze onze bestemming bezochten, waarom ze naar Vlaanderen komen en wie ze zijn. Dit jaar voegen we de gemiddelde ratings toe voor onze attracties en accommodaties die op de meest gebruikte reviewkanalen gegeven worden. Je vindt in dit rapport een paar resultaten als uitsmijter.
Toerisme Vlaanderen voert regelmatig nieuwe onderzoeken uit en publiceert de nieuwste aankomst- en overnachtingscijfers online. Via www.toerismevlaanderen.be/cijfers blijf je steeds op de hoogte van de laatste nieuwe toerismecijfers en -onderzoeken. Ik wens je een inspirerende lectuur toe.
Peter De Wilde administrateur-generaal Toerisme Vlaanderen
EVOLUTIE VAN HET INTERNATIONAAL TOERISME 1980-2018 (in miljoen aankomsten) Toerisme is en blijft een groeiende sector, met enkele periodes van vertraagde groei:
340%
IN 2018 WORDT HET RECORD VAN 1,4 MILJARD AANKOMSTEN BEREIKT
IN 2012 WERD VOOR DE EERSTE KEER DE KAAP VAN 1 MILJARD AANKOMSTEN OVERSCHREDEN
DALING IN 2003 ONDER INVLOED VAN HET SARS-VIRUS IN AZIË AANSLAGEN VAN 11 SEPTEMBER 2001
IN HET JAAR 2009 VOELEN WE DE GEVOLGEN VAN DE CRISIS
Enkel buitenlandse aankomsten exclusief reizen in eigen land.
UNWTO
GROEI 1985 - 2018
2010 EN 2011 WORDEN GEKENMERKT DOOR EEN STERK HERSTEL
LANGE TERMIJN TREND BUITENLANDSE AANKOMSTEN IN VLAANDEREN (TOT 2030) +4%
14.000.000
BIJ EEN SCENARIO STIJGING 4%:
12,3 miljoen aankomsten
12.000.000
10.000.000
trend tot vandaag 8.000.000
6.000.000
4.000.000
2.000.000
+2,4% BIJ EEN SCENARIO STIJGING 2,4% (STRATEGIE ‘16-’20 )
10,2 miljoen aankomsten
UNWTO
0
2018 \ AANTAL AANKOMSTEN EN OVERNACHTINGEN IN VLAANDEREN Overnachtingen
%
Aankomsten
%
Gemiddelde verblijfsduur (nachten)
Vlaams Gewest
26.126.619
79%
10.322.116
74%
2,5
Brussels Gewest
6.993.061
21%
3.712.055
26%
1,9
Vlaanderen
33.119.680
100%
14.034.171
100%
2,4
België
41.320.284
17.559.915
AANKOMSTEN
25%
40%
35%
KUST
KUNSTSTEDEN
VLAAMSE REGIO’S
8,3 MILJOEN
13,4 MILJOEN
11,5 MILJOEN
VLAANDEREN 100%: 33,1 MILJOEN
16%
52%
33%
KUST
KUNSTSTEDEN
VLAAMSE REGIO’S
2,2 MILJOEN
7,3 MILJOEN
VLAANDEREN 100%: 14 MILJOEN
www.toerismevlaanderen.be/toerisme-cijfers-2018-xl
4,6 MILJOEN
Algemene Directie Statistiek
OVERNACHTINGEN
2,4
2018 \ VERDELING VAN DE OVERNACHTINGEN VLAANDEREN
TOTAAL:
TOTAAL
8,3 miljoen
11,5 miljoen
GEMIDDELDE VERBLIJFSDUUR
GEMIDDELDE VERBLIJFSDUUR
3,7 nachten
2,5 nachten
KUNST STEDEN TOTAAL
13,4 miljoen GEMIDDELDE VERBLIJFSDUUR
1,8 nachten
Algemene Directie Statistiek
KUST
VLAAMSE REGIO’S
2018 \ VERDELING VAN DE OVERNACHTINGEN VLAANDEREN
DE KUST
6%
BRUGGE
7%
0,2 MLN
1%
10%
1%
GENT
0%
0,3 MLN
4%
3,2 MLN
0,1 MLN
1,2 MLN
0,3 MLN
0,9 MLN
2,1 MLN
2%
2,2 MLN
8,3 MLN
2,3 MLN
1%
0,3 MLN
2%
RANDSTEDELIJK GEBIED ANTWERPEN – MECHELEN
0,6 MLN
1%
LEUVEN MECHELEN
1%
1%
0,4 MLN
5%
0,3 MLN
2%
1%
1%
0,2 MLN
0,2 MLN
0,6 MLN
0,4 MLN
HASSELT
1%
0,3 MLN
0%
1,5 MLN
0,2 MLN
21%
7,0 MLN
www.toerismevlaanderen.be/toerisme-cijfers-2018-xl
Algemene Directie Statistiek
25%
3%
7%
ANTWERPEN
2015 - 2018 \ EVOLUTIE AANKOMSTEN EN OVERNACHTINGEN IN ALLE LOGIESVORMEN IN VLAANDEREN
www.toerismevlaanderen.be/toerisme-cijfers-2018-xl
Algemene Directie Statistiek
+11,2%
AANKOMSTEN
OVERNACHTINGEN
+7,5%
Toerisme aan de kust en in de Vlaamse regio’s is erg seizoensgebonden, de bezetting in de kunststeden is eerder stabiel doorheen het jaar. Aan de kust vindt 35% van alle overnachtingen plaats in de maanden juli en augustus, in de Vlaamse regio’s is dat 29%. In de kunststeden zijn de twee zomermaanden goed voor 19% van het jaartotaal. Vooral in de wintermaanden is het commerciële verblijftoerisme aan zee beperkt, terwijl in de Vlaamse regio’s wel nog redelijk wat overnachtingen plaatsvinden.
Algemene Directie Statistiek
2018 \ SEIZOENSPREIDING VAN DE OVERNACHTINGEN IN VLAANDEREN
2018 \ AANKOMSTEN IN VLAANDEREN ALGEMEEN TOTAAL: 14.034.171
55%
7.676.042
45%
6.358.129
Buitenlandse toeristen maken 55% uit van alle aankomsten in Vlaanderen in 2018. www.toerismevlaanderen.be/toerisme-cijfers-2018-xl
Belgen nemen 45% voor hun rekening.
Algemene Directie Statistiek
BUITENLAND
2018 \ TOP BUITENLANDSE AANKOMSTEN IN VLAANDEREN NAAR HERKOMSTLAND
BELGIË 6.358.129
DUITSLAND 917.899
7%
11%
8%
NEDERLAND
FRANKRIJK
1.497.934
1.102.541
VERENIGD KONINKRIJK
VERENIGDE STATEN
879.079
407.174
6%
3%
Algemene Directie Statistiek
45%
2018 \ TOP BUITENLANDSE AANKOMSTEN IN VLAANDEREN NAAR HERKOMSTLAND
SPANJE 371.868
2%
1%
ITALIË
CHINA
248.490
161.717
ZWITSERLAND
LUXEMBURG
ANDERE
110.015
96.463
1.882.862
1%
1%
13%
Algemene Directie Statistiek
3%
52%
14%
12%
11%
6%
3%
1%
HOTELS 17.143.821
VAKANTIEWONINGEN 4.675.260
VAKANTIEPARKEN & VOLWASSENENCENTRA 4.082.986
JEUGDLOGIES 3.735.744
CAMPINGS 2.028.444
BED & BREAKFAST 991.275
ANDERE KAMERLOGIES 462.150
VLAANDEREN 100% - 33,1 MILJOEN
Algemene Directie Statistiek – Algemene Directie Statistiek (c) Havenbedrijf Antwerpen - Peter Knoop
2018 / OVERNACHTINGEN IN VLAANDEREN NAAR LOGIESVORM
75%
15%
10%
ONTSPANNING EN VAKANTIE 24.831.889
CONFERENTIE, CONGRES EN SEMINARIE 4.992.048
ANDERE BEROEPSDOELEINDEN 3.295.743
VLAANDEREN 100% - 33,1 MILJOEN
Algemene Directie Statistiek – (c) Havenbedrijf Antwerpen - Peter Knoop
2018 / OVERNACHTINGEN IN VLAANDEREN NAAR MOTIEF
2018 / TOTALE BRUTO BEZETTINGSGRAAD IN HET VLAAMS GEWEST Kunststeden Kust Vlaamse regio's
74% 60%
HOTELS
45%
41% 37%
BED & BREAKFAST
35%
24%
CAMPING
www.toerismevlaanderen.be/logiesbarometer
Toerisme Vlaanderen Logiesbarometer
55%
2018 / TOTAAL TOERISTISCH LOGIESAANBOD ALLE LOGIESVORMEN TOERISTISCH LOGIESAANBOD IN VLAANDEREN (AANTAL INRICHTINGEN)
TOERISTISCH LOGIESAANBOD IN VLAANDEREN (CAPACITEIT, IN PERSONEN)
KAMERGEBONDEN
2018
KAMERGEBONDEN
2018
Hotel
908
4%
Hotel
67.229
17%
B&B (+ gastenkamer)
2.071
10%
B&B (+ gastenkamer)
13.657
3%
Vakantiewoning
16.864
79%
Vakantiewoning
92.557
23%
Hostel
47
0%
Hostel
4.013
1%
Vakantielogies (+ kamergerelateerde logies)
1.250
6%
Vakantielogies (+ kamergerelateerde logies)
15.687
4%
TERREINGEBONDEN
2018
TERREINGEBONDEN
2018
AANDEEL 2018
AANDEEL 2018
AANDEEL 2018
Camping (+ minicamping)
109
1%
Camping (+ minicamping)
98.109
24%
Camperterrein (+ kampeerauto)
50
0%
Camperterrein (+ kampeerauto)
2.368
1%
Vakantiepark
6
0%
Vakantiepark
12.434
3%
Terreingerelateerd logies + Verblijfpark
146
1%
Terreingerelateerd logies + Verblijfpark
100.689
25%
VLAANDEREN
21 451
100%
VLAANDEREN
406.743
www.toerismevlaanderen.be/logiesaanbod
100%
Toerisme Vlaanderen www.toerismevlaanderen.be/logiesaanbod
AANDEEL 2018
2018 / TOTALE TEWERKSTELLING IN DE TOERISTISCHE SECTOR IN JOBS IN VLAANDEREN
Accommodatie
19.540
Accommodatie mbt 2de verblijven (enkel kust)
1.004
Voeding en drankverstrekkers
79.562
Personenvervoer
54.309
Reisbureaus, reisorganisatoren, reserveringsbureaus en aanverwante activiteiten
6.170
Diensten voor cultuur
15.977
Diensten voor sport- en recreatie
15.721
Kleinhandel van landspecifieke, karakteristieke toerismegoederen
3.612
Niet-toerismekarakteristieke bedrijven
2.194
TOTAAL
198.089
260.104
ZELFSTANDIGEN
TOTAAL
41.275
De brede toeristische sector (inclusief personenvervoer) is goed voor:
6,9%
van de totale tewerkstelling
7,8%
van de zelfstandige tewerkstelling
6,7%
van de loontrekkende tewerkstelling
20.740
62.015
RSZ, DIBISS, RSVZ
LOONTREKKENDEN
BEVORDEREN VAN VAKANTIEPARTICIPATIE
Individuele vakanties
Groepsverblijven
Georganiseerde
145.711
8.432
5.507
7.066
TOTAAL 166.716
vakanties
In 2018 maakten 167.000 Vlamingen met financiĂŤle beperkingen gebruik van het Steunpunt Vakantieparticipatie om op uitstap of vakantie te gaan.
Vakantieparticipatie bestaat uit een netwerk van meer dan 2.400 partners.
Steunpunt Vakantieparticipatie
Daguitstappen
CRUISES IN VLAANDEREN
EVOLUTIE AANTAL CRUISES ANTWERPEN, ZEEBRUGGE, OOSTENDE
In 2018 meerden 188 schepen aan in de havens van Antwerpen, Zeebrugge en Oostende, met in totaal een passagiersbeweging (zowel vertrekkend als aankomend) van ongeveer 780.000 passagiers
Toerisme Vlaanderen obv gegevens van de havens van Antwerpen, Zeebrugge en Oostende
EVOLUTIE AANTAL PASSAGIERSBEWEGINGEN CRUISES ANTWERPEN, ZEEBRUGGE, OOSTENDE
LUCHTVAART IN VLAANDEREN 30
25
De drie luchthavens in Brussel, Antwerpen en Oostende verwelkomden in 2018 26,3 miljoen commerciĂŤle passagiers. Dit is een stijging met 3,9% t.o.v. van 2017
15
10
5
0 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018
17,4 miljoen van deze passagiers hadden een bestemming binnen de Europese unie, 8,8 miljoen een bestemming in de rest van Europa of een overzeese bestemming.
Brussels Airport (BruTrends2018), Ostend-Bruges International Airport, Antwerp International Airport
20
DRAAGKRACHT VAN DE VIJF VLAAMSE KUNSTSTEDEN VANUIT HET BEWONERSSTANDPUNT \\ STEUN AAN TOERISME
Akkoord met de stelling
Ik steun toerisme en ik wil dat het belangrijk blijft in … ANTWERPEN BRUGGE
76%
GENT
79%
71%
MECHELEN
78%
GEMIDDELDE LEUVEN
75%
www.toerismevlaanderen.be/kunststeden#bewonersonderzoek
76%
DRAAGKRACHT VAN DE VIJF VLAAMSE KUNSTSTEDEN VANUIT HET BEWONERSSTANDPUNT \\ IMPACT
Toeristen in mijn stad zorgen voor overlast …
Akkoord met de stelling
ANTWERPEN BRUGGE
26%
GENT
8%
10% MECHELEN
4%
LEUVEN
6%
www.toerismevlaanderen.be/kunststeden#bewonersonderzoek
GEMIDDELDE
11%
GEMIDDELDE WAARDERING VOOR ATTRACTIES EN ACCOMMODATIES VIA REVIEWKANALEN
8,4 ATTRACTIES
8,3 ACCOMMODATIES
ATTRACTIES SCORE
ACCOMMODATIE SCORE
Booking.com
8,2
8,3
8,6
8,2
TripAdvisor
8,5
8,3 TRAVELSAT Pulse
TOP 3 REVIEWKANALEN
De tien landen die de meeste reviews schrijven geven een gemiddelde score (op 10):
DEFINITIES
1 2
Vlaanderen = Vlaams + Brussels Gewest Gegevens met betrekking tot het verblijfstoerisme zijn geteld door de Federale Overheidsdienst Economie – Algemene Directie Statistiek, in commerciële logiesinrichtingen (hotels, gastenkamers, campings, vakantieparken, jeugd- en sociaal logies voor volwassenen, vakantielogies), inclusief commercieel huurlogies aan de kust. Huurlogies (vakantiewoningen) in het binnenland zijn sinds 2015 door middel van steekproef opgenomen in de cijfers.
3
4
Niet inbegrepen zijn: niet-commercieel huurlogies, tweede verblijven en vaste staanplaatsen op campings. Het aantal aankomsten komt grosso modo overeen met het aantal verblijfstoeristen. Met dat verschil dat elke toerist als een ‘aankomst’ wordt geteld telkens hij of zij een nieuwe logiesaccommodatie benut. Het aantal overnachtingen is gelijk aan de som van alle verblijfsnachten die met deze aankomsten gepaard gaan. De weergegeven aankomsten en overnachtingen betreffen elk verblijfsmotief (zowel vakantie als zakelijk motief).
5
De bruto bezettingsgraad wordt berekend op basis van het aantal verhuurde kamers ten opzichte van het aantal te huur gestelde kamers. Een bruto bezettingsgraad houdt geen rekening met sluitingsdagen van hotels of tijdelijk niet-verhuurbare kamers. Zelfstandigen gaat om de categorieën horeca, vermakelijkheden, foorkramers en vrije beroepen in de kunst. Jobs heeft hier de betekenis van aantal arbeidsplaatsen, ongeacht of deze voltijds, halfof deeltijds worden ingevuld.
MAIL kennisbeheer@toerismevlaanderen.be
TEL 02 504 03 00
MEER ONDERZOEKEN, STATISTIEKEN EN UITGEBREIDE DEFINITIES www.toerismevlaanderen.be/cijfers