Vlaanderen: welvarender, weerbaarder en wervender
Economisch adviescomitĂŠ 14 juli 2020
WWW. planvoorvlaanderen
Economisch adviescomité
Het economisch adviescomité Koen Debackere (voorzitter) Stijn Baert Marion Debruyne Wouter De Geest Ans De Vos Geert Noels + vertegenwoordigers van de Vlaamse Regering
1. 2. 3.
2
Gedetailleerd rapport Samenvattende slides Voorstelling aan Vlaamse Regering en pers
|
Economisch Adviescomité
Synthese Vier doelstellingen
Vijf aanbevelingen tot doorbraken
Werkend Vlaanderen
Zes fundamentele aanbevelingen
Systeemdenkende overheid
Digitaal Vlaanderen
BBP/capita top 3 EU Werkzaamheid naar 80% Transformatieve doorbraken
Duurzaam Vlaanderen
Begroting naar evenwicht
Zorgzaam Vlaanderen
3
|
Economisch AdviescomitĂŠ
Evidenceinformed aanpak
Productiviteitsoffensief Lerend Vlaanderen
Innovatie
Inclusie
Internationale hefbomen
Vier doelstellingen 1. BBP per capita in top 3 EU regio’s • Activering ondernemen, investeren en werken • Transformatie klimaat en digitalisering BBP/capita top 3 EU
2. Werkzaamheidsgraad naar 80% • Arbeidsmarkt: dynamiseren, verleiden, (her)opleiden • Inclusie en diversiteit • Permanent lerende samenleving
3. Transformatieve doorbraken
Werkzaamheid naar 80% Transformatieve doorbraken
• Transversale en toekomstgerichte investeringen voor bestaande bedrijven en via speerpunt ecosystemen • Digitale, duurzame en zorgeconomie
Begroting naar evenwicht
4. Begroting naar evenwicht • Coronaschok opvangen in deze legislatuur F U N • Uitgavennorm als budgettair kompas voor lange termijn budgettaire norm D A • Gulden Vlaamse begrotingsregel: focus op investeringsnorm die netto-actief positie versterkt M E N T
4
|
Economisch Adviescomité
F U N D A M E N T
Het regeerakkoord is het minimum
Vijf aanbevelingen tot doorbraken
1. Werkend Vlaanderen
Werkend Vlaanderen
Digitaal Vlaanderen
2. Digitaal Vlaanderen 3. Duurzaam Vlaanderen 4. Zorgzaam Vlaanderen
5. Lerend Vlaanderen
5
|
Economisch AdviescomitĂŠ
Duurzaam Vlaanderen
Zorgzaam Vlaanderen
Lerend Vlaanderen
1. Acties voor het dynamiseren van de arbeidsmarkt Werkend Vlaanderen
Verleid meer Vlamingen richting arbeidsmarkt Bepaal sociale voordelen op basis van inkomen i.p.v. statuut
►
►
Investeer in (flexibeler) kinderopvang
►
Implementeer doordachte jobbonus
Wendbaarheid verhogen, mismatch (vraag en aanbod) verminderen ►
Doe competentiechecks: frequent en op grote schaal
►
Verdubbel IBO’s
►
Activeer karakter tijdelijke werkloosheid
►
Laat gemeenschapsdienst inhoudelijk sturen door werkzoekende
Flexibele arbeidsmarkt ►
Stel mensen tewerk in sectoren van de toekomst
►
Geef flexibiliteit en aandacht voor werkbaarheid
►
Realiseer doorbraak in werk-werktransities
Arbeidsmarktbeleid moet doelmatiger ►
Bouw representatief en structureel Vlaams sociaaleconomisch internetpanel uit
►
Versterk arbeidsmarktmonitoring vanuit interdisciplinaire aansturing
►
Innoveer arbeidsmarktbeleid eerst op experimentele schaal, verfijn en implementeer daarna op Vlaams niveau
Meer sterke schouders onder ons sociaal model 6
|
Economisch Adviescomité
2. Acties voor een digitale economie Digitaal Vlaanderen
Digitale economie
Digitale industrie en Diensten
►
Scale-up digitale kanalen en businessmodellen
►
Lanceer grootschalig internationaal I40-programma
►
Doe verdere digitalisering van het werk
►
Zet digitale ecosystemen van samenwerking op
►
Installeer digital-proof regulering
►
Organiseer digitale speerpunteconomie - brede digitalisering in bedrijfsleven
Digitale Overheid
Digitaal talent
►
Zet smart-city-platformen op
►
Voer radicale digitale transitie in onderwijs door
►
Digitaliseer publieke diensten
►
Maak werknemers toekomstbestendig
►
Ga voor een andere arbeidsorganisatie
Digitale Infrastructuur Digitaal Vlaanderen belangt iedereen aan: basiseconomie, speerpuntsectoren, onderwijs en overheid 7
|
Economisch Adviescomité
3. Acties voor een duurzame economie Duurzaam Vlaanderen
Verhoog Vlaamse klimaatambities binnen toekomstgerichte en innovatieve economie ►
Maak Vlaanderen koploper inzake duurzame technologie en business modellen
►
Doe brede verduurzaming van bedrijfsleven
Duurzame mobiliteit
Koolstofslim en CO2-arm ►
Maak alle emissies onderhevig aan carbon-pricing
►
Creëer maximale wisselwerking tussen sectoren (bv. energie, bouw, voeding, staal)
►
Doe aan radicale verduurzaming logistieke ketens
►
Maak Vlaanderen koploper in waterstoftechnologie
►
Duurzaam materialenbeheer
Sociale duurzaamheid
►
Zoek duurzame vervoersoplossingen
►
Zet in op duurzaamheidscompetenties in onderwijs
►
Maak Vlaanderen fietsland tegen 2030 (incl. verbind Vlaamse steden via fietsostrade)
►
Creëer kwaliteitsvolle jobs
►
Realiseer werkbaarheid en inzetbaarheid op lange termijn
Schenk aandacht aan minder mobiele reiziger
►
Toekomstgericht en competitief 8
|
Economisch Adviescomité
4. Acties voor een zorgzame economie Zorgzaam Vlaanderen
Innovatie in de zorg
Innovatie van de zorg
Sterke gezondheidseconomie
Verlaag de nood aan zorgverlening door
►
Voor gezondheidseconomie op wereldtopniveau
►
Preventie en proactieve toeleiding
►
Investeer in speerpuntdomeinen
►
Data-gestuurde zelfzorg (incl. thuiszorg)
►
Doe aan grensverleggend wetenschappelijk-klinischtechnologisch onderzoek
►
Vroege opsporing
Streef naar excellentie in gezondheidsdomeinen Stel kennisvalorisatie centraal Blijf leidende regio op vlak van innovatie, productontwikkeling en export
►
Verstrek slimme en efficiënte zorg via versterkte en beter geïntegreerde eerstelijnszorg Bereik hogere productiviteits- en efficiëntiewinsten via gespecialiseerde centra voor complexe zorg Werk aan infrastructuur en talentbasis
Zet in op innovaties in en van de zorg ter verhoging van veerkracht 9
|
Economisch Adviescomité
5. Acties voor een Lerend Vlaanderen Lerend Vlaanderen
Zet duidelijke, meetbare doelstellingen
Versterk mensen preventief, proactief en curatief in hun competenties
►
Minstens #dagen/jaar opleiding
►
Competentiechecks voor werkenden en bedrijven
►
Iedere burger krijgt een levenslang leer- en loopbaankrediet
►
Zet in op up- en reskilling om mensen toekomstbestendig te maken
Zet actief partnerschap levenslang leren op ►
Creëer een klantgericht en vraaggericht platform
►
Activeer kader van tijdelijke werkloosheid
►
Responsabiliseer alle actoren (scholen, VDAB, sociale partners, enz.)
►
Stimuleer innovatie en digitalisering in opleidingen
►
Lanceer een concreet actieplan voor eind 2020
Investeer in een stevige talentbasis met oog voor inclusie ►
Initieer STH(ealth)EM vanaf 6 jaar en focus continu
►
Innoveer en digitaliseer het onderwijs
►
Geef elke jongere toegang tot internet en PC
Leren is werken en werken is leren 10 |
Economisch Adviescomité
Zes fundamentele aanbevelingen 6. Productiviteitsoffensief
Systeemdenkende overheid
7. Internationale hefbomen 8. Inclusie
Evidenceinformed beleid
Innovatie
9. Evidence-informed beleid
10. Innovatie
Productiviteitsoffensief
Inclusie
Internationale hefbomen
11. Systeemdenkende overheid Herstel ondernemers- en consumentenvertrouwen door een proactieve aanpak van COVID-19 11 |
Economisch AdviescomitĂŠ
6. Acties voor versterking van de algemene economie
Productiviteitsgroei ►
Verschuif en herbekijk kritisch bestaande middelen
►
Draag ondernemen breed uit in bedrijven, overheid en onderwijs
►
Promoot durfcultuur
Focus op doelgerichte publieke investeringen ►
Met positieve welvaartsmultiplicator
►
Vul missing links in (Vb. actieve mobiliteit, Vlaanderen fietsland, zorg- en onderwijsinfrastructuur, energie)
Toets verdienmodel bedrijven op duurzaamheid, deugdelijk bestuur, digitale disruptie en competentiebeleid bij steunverlening ►
Waak over de Vlaamse overheidsfinanciën
►
Formuleer en prioritiseer beleidskeuzes zonder belasting toekomstige ademruimte
Onderzoek innovatieve begrotingsneutrale instrumenten met nodige rendementsprojecties ►
Blending facilities
►
Fund-of-Fund-activiteiten in PPS-structuur
►
Gebruik Europese hefbomen
Wendbaarheid door ondernemerschap, investeringen met multiplicatoreffect en begrotingsneutraliteit 12 |
Economisch Adviescomité
Productiviteitsoffensief
7. Acties om internationale hefbomen maximaal te benutten Internationale hefbomen
•
Gebruik Europese hefbomen (langs vraag en aanbod)
•
Trek internationaal goed opgeleid talent aan, inzetbaar op onze arbeidsmarkt
•
Trek buitenlandse investeringen/investeerders aan
•
Benut Europese subsidiemechanismen maximaal
•
Zorg voor exportkracht van Vlaamse bedrijven
•
Investeer via Invest-EU
•
Verzeker Vlaamse aanwezigheid bij Europese besluitvorming door opzetten van een slagkrachtige Vlaamse European desk
Vlaanderen: een wervende, open, internationaal georiënteerde kenniseconomie
13 |
Economisch Adviescomité
8. Acties om iedereen te activeren Inclusie
Begeleid kwetsbare groepen naar werk of ondernemerschap
Begeleid jongeren naar werk ►
Zorg voor PC en internettoegang voor elke leerling/scholier met goede omkadering (Vb. opleiding, gebruik, onderhoud)
►
Schep een kader voor structurele samenwerkingen
►
Doe aan actieve coaching en monitoring
►
Formuleer concrete targets
►
Zet in op werkervaringstrajecten
►
Zet in op vrijwilligerswerk als springplank
►
Breid de jongerengarantie uit
Werk flankerende maatregelen uit ►
Werk aan kwaliteitsvolle kinderopvang
►
Zie thuiswerk als duurzaam alternatief
►
Flexibiliseer arbeid
►
Actieve mobiliteit (Vb. maximaal gebruik fietsen, wandelen)
Iedereen aan boord, een symbiose van maatschappelijke en economische doorbraken
14 |
Economisch Adviescomité
9. Acties voor een doelmatiger beleid
Evidenceinformed beleid
Evidence-informed beleid
Good governance van de evidence
Besteed enkel geld voor beleid dat o.b.v. cijfers en onderzoek doelmatig is en streef naar grootst mogelijke multiplicatoreffecten
Installeer interface (een Vlaamse WRR) die zorgt voor structurele wisselwerking tussen beleid en onderzoek. Investeer in volgende hefbomen:
Doe ex ante steeds de D-D-D-C-toets:
►
Rol beleid eerst op experimentele schaal uit
►
Duurzaamheid
►
Installeer rigoureuze auditmethodologie
►
Digitale disruptie
►
►
Deugdelijk bestuur
Analyseer en optimaliseer agentschappen: goed bestuur, effectiviteit van instrumenten
►
Competentie-evaluatie
►
Voer scenariodenken (Wat als?) in
►
Realiseer doorbraken in ontsluiten en real-time onderhouden van sociaal-economische gegevens
►
Overweeg Steunpunten 2.0
Evalueer alle substantiële maatregelen, tussendoor en nadien, op doelmatigheid (Vb. Spending reviews)
Experimenteren en evalueren: hoekstenen van een doelmatiger (en dus zuiniger) beleid 15 |
Economisch Adviescomité
10. Acties om te streven naar internationale innovatie-excellentie Innovatie
Til Vlaanderens transformatief O&O- innovatiemodel verder naar een top 5 positie (cfr. 3% norm)
Optimaliseer additionaliteit en objectieven van overheidssteun
►
Ontwikkel talent via STH(ealth)EM
►
Beoordeel resultaat van het project
►
Investeer in top-labo’s
►
Check de toegevoegde waarde van de steun
►
Zet middelen in voor innovatie via doorbraaktrajecten (Moonshots)
Zet voluit in op versterking innovatiebasis van het bedrijfsleven ►
Moedig ontwikkeling van nieuwe diensten, producten en platformen aan
►
Zet in op steunmaatregelen met juiste impact
►
Versterk fundamenten van innovatie bedrijven
Stimuleer fundamenteel onderzoek ►
Financier het excellentste onderzoek
►
Creëer een klimaat dat leidt tot wetenschappelijke doorbraken
Innovatie als motor voor een welvarender en wervender Vlaanderen 16 |
Economisch Adviescomité
11. Acties voor een systemische aanpak van het economisch beleid
De overheid als orkestrator, facilitator en gangmaker
Schaal overheidsdiensten en –bevoegdheden naar efficiëntie en doeltreffendheid, overweeg decentralisatie
►
Denk en handel systemisch
►
Overstijg de grenzen van sectoren en beleidsdomeinen
►
Identificeer en remedieer systeemfalen
►
Breng het beleid ‘dichter’ bij de burger
►
Wees regelluw
►
Breng de werkplek dichter bij de werknemer
Vermijd marktverstoring
Overweeg een Vlaamse Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) naar analogie met Nederland
Vlaanderen: welvarender, weerbaarder en wervender WWW. planvoorvlaanderen 17 |
Economisch Adviescomité
Systeemdenkende overheid