nr. 2, maart 2003
p r o j e c t
Meetkerkse Moeren Een goed jaar geleden kreeg u een eerste krantje over het natuurinrichtingsproject Meetkerkse Moeren in de bus. Ondertussen heeft een openbaar onderzoek over het project plaatsgehad en zijn de plannen verder uitgewerkt.
(waar
In dit krantje vindt u een stand van zaken.
is om de natuur in de Meetkerkse Moeren te herstellen. De plantenrijkdom in de weilanden hangt immers nauw samen met de vochtigheid en natte graslanden oefenen een grote aantrekkingskracht uit op weidevogels. De Meetkerkse Moeren genieten een internationale bescherming als vogelrichtlijngebied. Zonder waterpeilverhoging is herstel van de natuurwaarden in de Meetkerkse Moeren niet mogelijk.
van de waterpeilverhoging
De effecten van de peilverhoging zullen hoofdzakelijk in het centrale deel van het projectgebied voelbaar zijn. Gebruikers en eigenaars van percelen in dit deel zullen
als eerste de kans krijgen om percelen te ruilen met hoger gelegen gronden. Op de westelijke rand zullen de effecten in afnemende mate aanwezig zijn. In het deel in de voormalige ruilverkaveling Houtave zal de huidige situatie niet zoveel veranderen. De situatie in het natuurgebied moest na de ruilverkaveling Houtave onveranderd blijven. Toch zijn de natuurwaarden verminderd, voornamelijk in het deel buiten de ruilverkaveling Houtave, nl. ten oosten van het Mareleed. De overheid geeft garanties tegen mogelijke wateroverlast aan gebouwen veroorzaakt door de geplande ingrepen. Drainages dichtmaken zal enkel gebeuren op percelen die verworven zijn of met instemming van de gebruiker. De situatie van iedere belanghebbende zal grondig bekeken worden en het projectteam zal oplossingen op maat voorstellen. Uitruilen en vergoedingen behoren tot de mogelijke oplossingen.
(
foto E. Kuijken, 1981
vergoedingen
(
Tot welk peil verhoogd zal worden is nog niet uitgemaakt. In de zomer van 2004 wordt dit bekend gemaakt.
De Meetkerkse Moeren liggen op het grondgebied van Meetkerke en Houtave (Zuienkerke), Varsenare (Jabbeke), en Sint-Andries (Brugge). Het gebied ligt ten noorden van het kanaal Brugge-Oostende, ten noorden van het centrum van Sint-Andries en ten zuidwesten van Meetkerke. Het projectgebied is ongeveer 470 ha groot en bestaat voornamelijk uit laaggelegen weiden die door sloten en beekjes doorsneden zijn. Het grootste gedeelte van het projectgebied is op het gewestplan ingekleurd als natuurgebied. Dat betekent dat de natuur hier van het grootste belang is. De overige delen zijn aangeduid als landschappelijk waardevol agrarisch gebied en een klein stukje als industriegebied.
(
...............
(
van het waterpeil
13 personen dienden tijdens het openbaar onderzoek een bezwaar in tegen de verhoging van het waterpeil. De meeste bezwaren waren gericht tegen de verhoging van het peil in het deel van de voormalige ruilverkaveling Houtave dat in het projectgebied ligt en natuurgebied is. Het natuurinrichtingscomitĂŠ heeft tijdens de bespreking van de bezwaren beslist dat waterpeilverhoging een randvoorwaarde
(effecten
...........
( verhoging
precies?
(
vooraf
(
(w o o r d
11 personen dienden een bezwaar in omdat ze de voorgestelde oplossingen voor de landbouw niet concreet genoeg vonden. Inderdaad, enkel de grote principes voor uitruilen en vergoedingen waren toen bekend. Pas na de opmaak van de technische dossiers zullen de effecten van de geplande maatregelen volledig berekend kunnen worden. Dan kunnen we een juiste waardering van de gronden opstellen en kunnen we de vergoedingen berekenen. Meer concrete gegevens over de vergoedingen zullen bekend gemaakt worden bij de landbouwers in de zomer van 2004. Er is dan opnieuw een openbaar onderzoek voorzien.
.................
(natuurinrichting Natuurinrichting, dat is: een gebied zo goed mogelijk inrichten met het oog op het behoud, het herstel of de ontwikkeling van de natuur of het natuurlijk milieu. In ieder natuurinrichtingsproject vertaalt de Vlaamse overheid deze doelstelling op basis van terreinkennis van streekdeskundigen en allerlei studies in concrete maatregelen: waterpeilverhogingen, gronden afgraven, poelen aanleggen,‌. Het natuurinrichtingsproject is beÍindigd wanneer deze ingrepen uitgevoerd zijn. Zo geeft de overheid de natuur een goede basispositie om gunstig te evolueren. Daarna begint het eigenlijk pas‌ de natuur gaat zijn gang, de overheid en/of de natuurverenigingen onderhouden en beheren de terreinen en de mensen kunnen van de natuur genieten. Een hoger waterpeil instellen is het belangrijkste wat de Vlaamse Landmaatschappij en de afdeling Natuur concreet willen gaan doen om de natuur in de Meetkerkse Moeren in die sterke basispositie te brengen. Daarnaast zijn er nog allerlei andere ingrepen gepland. Een overzicht.
Meetk
hengelen gee
De twee hengelzo
bomen kappen Bomen die niet uit onze streken afkomstig zijn, zullen uit de polderbosjes verwijderd worden, omdat ze de planten uit onze streken dreigen te overwoekeren. Om het landschap opnieuw open te maken, zullen enkele recente populierenbosjes gekapt worden. Een open gebied vormt een meer geschikt leefgebied voor ganzen en weidevogels.
een experiment
de dreef langs de Moerweg
De laatste tientallen jaren zijn veel planten zeldzaam geworden of verdwenen uit de Meetkerkse Moeren. Van sommige van deze plantensoorten zijn nog zaden bewaard in de bodem. Als we plaggen (= de bovenste laag van de bodem afgraven), kunnen deze zaden opnieuw kiemen. Om na te gaan in hoeverre dit lukt, is van een aantal proefvlakken 10 cm afgegraven. Als de zeldzame planten terugkomen, zullen grotere stukken geplagd worden. De proefvlakken bevinden zich op gronden van de afdeling Natuur langs de Moerweg.
Hier en daar is de onderbroken dreef doordat bomen afgestorven zijn. De afgestorven bomen zullen vervangen worden.
oevers inrichten Het Mareleed en het Nieuwleed krijgen een natuurvriendelijke oever. De huidige betonnen verdediging van het Mareleed zal opgebroken worden. Er komt natuurlijke oeverbegroeiing op een flauwe helling in de plaats. Aan het Nieuwleed blijft de harde oeververdediging aan de kant van de weg behouden.
(
kerkse Moeren
en probleem
ones binnen de grenzen van het natuurinrichtingsproject blijven behouden. Voor de vissers die hier actief zijn, verandert er niks. Door de waterpeilverhoging zal de snoek, die hier sinds de jaren ’60 verdwenen is, vermoedelijk opnieuw komen paaien.
een voetgangersbrugje Er wordt een wandelcircuit voorzien op twee bestaande landbouwwegen in het oostelijk deel van het projectgebied. Ter hoogte van het SintAndrieszwin komt een voetgangersbrug om de twee landbouwwegen met elkaar te verbinden.
de betoncentrale bufferen
de eendenkooi herstellen Een eendenkooi is een vernuftig systeem dat men vroeger gebruikte om wilde eenden te vangen. Vanuit de vijver, gelegen midden in een bos worden de eenden naar vier vangpijpen gelokt. De vijver en de vangpijpen van de eendenkooi in de Meetkerkse Moeren zijn nog goed herkenbaar, maar in haar geheel is de eendenkooi in slechte staat. Er zijn in heel Vlaanderen maar enkele eendenkooien bewaard. Dat is een reden om de eendenkooi als een brokje cultuurhistorie te koesteren.
De VLM en de afdeling Natuur zoeken samen met de eigenaars van de betoncentrale naar een oplossing om de fabriek te camoufleren in het landschap.
legende
gsproject
infobord brugje oeverinrichting wandelpad garanties tegen wateroverlast beperkte aanpassing van het waterpeil waterpeilverhoging kappen omvormen herstel eendenkooi grens projectgebied
(
(contactpersonen
Vlaamse Landmaatschappij, E. de Neckerestraat 5, 8000 Brugge, tel. 050 45 81 00, fax 050 45 81 99, www.vlm.be Joy Laquière, projectleider, joy.laquiere@vlm.be Karolien Bracke,communicatieverantwoordelijke, karolien.bracke@vlm.be Hilde Van Leirsberghe, landbouweconomist, hilde.vanleirsberghe@vlm.be Vlaamse de van Ministerie Natuur, afdeling Gemeenschap, Zandstraat 255 bus 3, 8200 SintAndries, tel. 050 45 42 80, fax 050 45 41 75, www.vlaanderen.be Wim Pauwels, voorzitter van projectcomité en projectcommissie, wim.pauwels@lin.vlaanderen.be
Landbouwers die bereid zijn oude poelen opnieuw uit te graven en op de hogere percelen nieuwe poelen aan te leggen, kunnen hiervoor een beheersovereenkomst sluiten en een vergoeding ontvangen. Poelen zijn niet alleen nuttig voor het vee, ze trekken allerlei dieren en planten aan die in, op of rond het water leven en ze dienen als voortplantingsplaats voor amfibieën.
laantjes herstellen
(m e e r
info
Laantjes zijn ondiepe greppeltjes in percelen. Op deze plaatsen vinden we zeer zeldzame planten. Sommige van deze laantjes zijn verdwenen of dichtgegroeid. Als we de laantjes opnieuw uitdiepen kunnen deze planten terugkomen. De overheid zal op haar percelen sommige laantjes herstellen.
(
veedrinkpoelen toejuichen
akkers omvormen
Wilt u meer lezen over natuurinrichting in het algemeen, dan kunt u de gratis brochure aanvragen bij één van de contactpersonen.
(colofon
(
De overheid zal de akkerlandpercelen die ze koopt, omvormen tot soortenrijke graslanden. Dat zal gebeuren door niet meer te ploegen en door te laten beweiden of hooien. Ook plaggen kan gunstig zijn.
Deze natuurinrichtingskrant (nr. 2) werd gedrukt op gerecycleerd papier. grafische en Eindredactie Vlaamse vormgeving: Landmaatschappij, in samenwerking met afdeling Natuur, maart 2003 ir. uitgever: Verantwoordelijke Roland de Paepe, Gulden-Vlieslaan 72, 1060 Brussel