Issuu

Jaarverslag 2020 EEN JAAR IN CIJFERS

Jaarverslag FWO 2020

Inhoud

Inhoud 1

Voorwoord

2 Managementsamenvatting

Resultaten oproepen 2020 Doelstellingen beleidsplan 2019-2023

05 06

Management summary

Results of the 2020 calls Objectives Policy Plan 2019-2023

09 10

4 Inkomsten

Vlaamse overheid Federale overheid

13 16

Analyse van de besteding

Mandaten Onderzoeksprojecten Excellentieprijzen Infrastructuur Internationale mobiliteit, samenwerking en contacten

18 31 40 41 43

6 Organisatie Deugdelijk Bestuur

Bestuurs- en adviesorganen Beleidsvoorbereidende organen Verslag van de werking van de panels Administratie Contactgegevens van de administratie Klachtenmanagement

7 Beleidsrapportering

Toetsing van de stand van de uitvoering van het beleidsplan en de samenwerkingsovereenkomst Van excellentie tot doorbraak Duidelijke en vlotte procedures In Europa en de wereld Open wetenschap In de samenleving

Financieel overzicht

100

9 Bijlage: evoluties doorheen de tijd 2015-2020

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

56 58 60 66 67 67 68

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

70 79 83 91 96

105

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Voorwoord

1. Voorwoord Het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen (FWO) is een stichting van openbaar nut. We zijn erkend als een extern verzelfstandigd agentschap dat fundamenteel, kennisgrensverleggend en strategisch wetenschappelijk onderzoek ondersteunt. Daarnaast stimuleren we de samenwerking tussen de Vlaamse universiteiten en andere onderzoeksinstellingen. Het onderzoek dat we ondersteunen wordt geselecteerd op basis van de kwaliteit van de onderzoeker en het onderzoeksvoorstel, ongeacht de wetenschappelijke discipline, de onthaalinstelling, gender, politieke of religieuze overtuiging. De selectie gebeurt volgens een bottom-upprincipe en verloopt interuniversitair. Fundamenteel wetenschappelijk onderzoek richt zich op het uitdiepen van de kennis over de mens en zijn omgeving. Met het kennisniveau van onze samenleving groeit de levenskwaliteit in het algemeen en de kwaliteit van de opleidingen in het bijzonder. Zo krijgen jonge mensen alle kansen om hun talenten te ontplooien in een brede waaier van disciplines. Op korte termijn zal fundamenteel onderzoek zelden tot economische of maatschappelijke valorisatie leiden. Op lange termijn is het essentieel voor onze welvaart en ons welzijn. Daarom is het FWO aangewezen op de financiële steun van de overheid. Een evenwichtige verdeling van de middelen tussen gericht en niet-gericht onderzoek is noodzakelijk. Strategisch basisonderzoek is uitdagend en vernieuwend onderzoek met als doel om op lange termijn economische en/of maatschappelijke toepassingen in Vlaanderen te realiseren. Door het FWO gefinancierd onderzoek, in het bijzonder het strategisch basisonderzoek, vormt ook een belangrijke stap in de aanzet tot en de valorisatie van wetenschappelijke doorbraken. Het FWO schakelt zich ook in in de Europese en Internationale Onderzoeksruimte. We zijn bijvoorbeeld trots dat Vlaamse onderzoekers zeer goede scores kunnen voorleggen binnen de programma's aangeboden door de European Research Council (ERC), de Europese tegenhanger van het FWO. Met ERC-opvangprojecten spelen we daar ook actief op in. Verder ondersteunen we de deelname van Vlaamse onderzoeksteams aan grote Europese programma’s, zoals ERA-NET en JPI’s. Het FWO stimuleert ook internationale mobiliteit en onderzoekssamenwerking en biedt een brede waaier aan financieringskanalen om dat te ondersteunen. In het kader daarvan was het FWO in 2020 een van de initiatiefnemers om het nieuwe WEAVE-programma op te richten, waarbij op een laagdrempelige manier samen met internationale partners gezamenlijke onderzoeksprojecten kunnen worden ingediend.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Voorwoord

Verder beheren we, in samenwerking met de vijf Vlaamse universitaire associaties, het Vlaams Supercomputer Centrum (VSC), een virtueel centrum voor zowel academici als de industrie. Tot slot staan we in voor de financiering van middelzware, zware en internationale onderzoeksinfrastructuur. Dit jaarverslag geeft een gedetailleerd overzicht van onze inkomsten in 2020 en hoe we die hebben aangewend. Het spreekt voor zich dat 2020 voor het FWO door de COVID-19-pandemie een bijzonder jaar was. Vanaf maart 2020 werkten de FWO-medewerkers van thuis uit en werd er overgeschakeld op panelvergaderingen die online plaatsvonden. Dankzij de grote inzet en flexibiliteit van de (inter)nationale experten en het voltallige FWO-team, konden de geplande evaluatiecycli succesvol worden afgerond en kon het FWO zijn kwaliteitsvolle dienstverlening naar de onderzoekswereld blijven verzekeren. Via extra middelen toegekend door minister Crevits ondersteunde het FWO ook het wetenschappelijk onderzoek rond de COVID-19-pandemie met twee specifieke projectoproepen. In 2020 werden tevens de laureaten van de vijfjaarlijkse Excellentieprijzen bekend gemaakt.

Willy Verstraete Hans Willems Voorzitter raad van bestuur Secretaris-generaal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Managementsamenvatting

05 5

2. Managementsamenvatting Resultaten oproepen 2020 In 2020 ging veel aandacht naar het succesvol continueren van de evaluatieprocedures tijdens de coronapandemie. De invloed op de selectieprocessen was beperkt. De meeste panelvergaderingen vonden in 2020 online plaats. De kandidaten voor een predoctoraal mandaat (aspirant fundamenteel onderzoek en strategisch basisonderzoek) werden online geïnterviewd. Ook de evaluatieprocedures voor de programma’s voor projecten fundamenteel onderzoek en strategisch basisonderzoek werden niet gewijzigd. Bij de kandidaten voor een postdoctoraal mandaat werd in 2020 uitzonderlijk geopteerd voor een selectieproces in één fase zonder interview. Bij het toegepast biomedisch onderzoeksprogramma werd het interview met de aanvragers vervangen door een rebuttal van de aanvragers. Het FWO ondersteunde ook het wetenschappelijk onderzoek rond de COVID-19pandemie met twee projectoproepen.

KERNCIJFERS OPROEPEN 2020 Mandaten AANVRAGEN

TOEKENNINGEN

SLAAGKANS

Aspirant fundamenteel onderzoek

915

293

Aspirant strategisch basisonderzoek

586

200

Postdoctoraal onderzoeker (junior)

678

181

Postdoctoraal onderzoeker (senior)

356

Onderzoeksprojecten (fundamenteel, strategisch basisonderzoek, toegepast biomedisch onderzoek) AANVRAGEN

AANGEVRAAGD BEDRAG (K€)

TOEKENNINGEN

TOEGEKEND BEDRAG (K€)

SLAAGKANS (AANTAL)

SLAAGKANS (BEDRAG)

1331

580.538

285

128.698

21,41

22,17

Strategisch basisonderzoek* (SBO)

160.903

54.919

34,2

33,6

Toegepast biomedisch onderzoek (TBM)

50.078

11.466

23,1

22,9

Fundamenteel onderzoek

*Slaagkans hoger door budgetoverdracht uit 2019

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Managementsamenvatting

06 6

Bilaterale onderzoeksprojecten AANVRAGEN

TOEKENNINGEN

TOEGEKEND BEDRAG (K€)

SLAAGKANS (AANTAL)

Bilaterale onderzoeksprojecten (Vietnam)

1.178

Bilaterale onderzoeksprojecten (Zuid-Afrika)

922

Infrastructuurprojecten Van de 112 ingediende aanvragen middelzware onderzoeksinfrastructuur werden er 39 toegekend voor een totaal subsidiebedrag van 18,6 miljoen euro (slaagkans 24%). Er werden daarnaast ook 5 van de 11 ingediende aanvragen voor zware onderzoeksinfrastructuur gesubsidieerd voor een bedrag van 7,9 miljoen euro. 22 aanvragen in het kanaal voor internationale onderzoeksinfrastructuur werden ontvangen voor een totaal aangevraagd subsidiebedrag van 42,44 miljoen euro voor 4 jaar. Met de middelen voor 2021 is voor dit kanaal in totaal ca. 36 miljoen euro beschikbaar.

Doelstellingen beleidsplan 2019-2023 VAN EXCELLENTIE TOT DOORBRAAK

Inhoud

•

Voorstellen tot verbreding van de evaluatiecriteria en onderzoeksresultaten zijn goedgekeurd door de raad van bestuur zodat onderzoekers meer aandacht kunnen besteden aan de kwaliteit en impact die voorgaand onderzoek heeft gehad, waarbij impact breder wordt begrepen dan volgens de klassieke bibliometrische standaarden.

•

De implementatie van de nieuwe procedure in de evaluatie voor de aanvragen in het fundamenteel klinisch mandaat-programma.

•

Het nieuwe kanaal werkingstoelage sabbatsverlof werd gelanceerd incl. een brede communicatie naar de onderzoekswereld.

•

Het uitrollen van het Tier-1 Supercomputing-platform met drie componenten (compute, cloud & storage) is een continu proces. Intussen wordt voor het ‘compute’-luik de installatie van de derde Tier-1, die aan de UGent wordt gehuisvest, voorbereid met de bedoeling deze in de loop van 2021 in productie te laten gaan. Een businessmodel voor het ‘cloud’- en ‘data’-luik is momenteel in opmaak. Vanaf 2021 start de productiefase van het ‘cloud’-luik en voor het ‘data’-luik zijn pilootprojecten lopende. Mits ondersteuning door de Industriële Raad worden er blijvend initiatieven genomen om de meerwaarde van supercomputing aan bedrijven bekend te maken. Zo is in 2020 een duidelijke stijging t.o.v. de vorige jaren zichtbaar van bedrijven die contracten hebben afgesloten om, na een exploratiefase, ook te rekenen op de Tier-1-infrastructuur.

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Managementsamenvatting

07 7

DUIDELIJKE EN VLOTTE PROCEDURES •

In 2020 werd een onderzoekersbevraging uitgevoerd. Op basis van de resultaten werden er verbetervoorstellen geformuleerd die al geïmplementeerd zijn of geïmplementeerd zullen worden.

•

Het FWO bevraagt regelmatig de panelleden met het oog op de mogelijke verbetering van het evaluatieproces. De bevraging van de panelleden vond in 2020 plaats voor volgende programma’s: aspirant fundamenteel & strategisch basisonderzoek, postdoctoraal onderzoeker, SBO-projecten, zware onderzoeksinfrastructuur, internationale onderzoeksinfrastructuur, TBM-projecten, onderzoeksprojecten fundamenteel onderzoek en de programma’s die worden geëvalueerd door het Gebiedsoverschrijdend Panel (GOP).

•

De vier werkgroepen (life sciences, wetenschap en technologie, humane en sociale wetenschappen en interdisciplinariteit) voor de hervorming van de panelstructuur voor de mandaten en de projecten fundamenteel onderzoek werden opgestart. Door de COVID-19pandemie is dit proces vertraagd. Relatief dringende knelpunten in de huidige panelstructuur die op basis van eerder beperkte ingrepen opgelost kunnen worden, zullen op korte termijn besproken worden in de werkgroepen. Meer complexe discussies die aan de grondslag liggen van een diepgaande en brede hervorming van de panelstructuur zullen tijdens fysieke vergaderingen gevoerd worden zodra het opheffen van reis- en vergaderrestricties dat mogelijk maakt.

•

Het Odysseus-programma werd geëvalueerd. Ook het EOS-programma werd doorgelicht. Aan de hand van de aanbevelingen werd de volgende EOS-oproep grondig geoptimaliseerd. De grootste wijzigingen zijn het invoeren van een tweetraps aanvraagprocedure en de vereenvoudiging van de consortiumregels. De EOS-oproep werd eind 2020 officieel gelanceerd.

IN EUROPA EN DE WERELD

Inhoud

•

De opvangmandaten voor ERC Grants werden uitgebreid. In de toekomst zullen jaarlijks 5 opvangprojecten worden aangeboden voor kandidaten uit een Vlaamse onthaalinstelling voor respectievelijk Starting Grants en Consolidator Grants met een A-score in Stap 2 van de ERC-procedure.

•

Het FWO volgt de multilaterale Lead Agency Procedure (LAP) op. In 2020 werd dit initiatief omgedoopt naar Weave. In 2021 zal het FWO in een eerste fase Weave implementeren met de bestaande LAP-partners. In 2021 zal het dus mogelijk zijn om gemeenschappelijke onderzoeksprojecten in te dienen bij FWO, ARRS (Slovenië), FNR (Luxemburg), Oostenrijk (FWF) en Zwitserland (SNSF).

•

De krijtlijnen voor een nieuw inkomend mobiliteitskanaal werden in 2020 uitgewerkt. Door de huidige COVID-19-omstandigheden is het niet opportuun om dit kanaal nu te lanceren. Het FWO verwacht dit kanaal te lanceren zodra de COVID-19-situatie gestabiliseerd is.

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

•

Managementsamenvatting

08 8

In het nieuwe Kaderprogramma Horizon Europe zal niet langer het programma ERA-NET aangeboden worden voor samenwerking tussen financierende organisaties uit de lidstaten, maar wel het nieuwe programma Partnerships. Het FWO bereidde die transitie alvast voor door te beslissen om deel te nemen aan vijf Partnerships van de 'eerste golf'.

OPEN WETENSCHAP •

Het FWO volgt actief de evoluties rond open wetenschap op. Het FWO is actief lid van de Flemish Open Science Board (FOSB) en de European Open Science Cloud (EOSC) en biedt onderdak aan de administratieve ondersteuning van de FOSB.

IN DE SAMENLEVING

Inhoud

•

De FWO-nieuwsbrief zit sinds 2020 in een nieuw jasje en verschijnt om de twee maanden. Ook verscheen er in maart een extra coronanieuwsbrief met speciale aandacht voor de specifieke coronamaatregelen.

•

In 2020 waren er 40 Instagram take-overs door FWO-onderzoekers.

•

Tijdens de lockdown lanceerden we de #wetenschapinmijnkot met een oproep voor onderzoekers om foto’s te delen van hoe zij in die moeilijke periode aan wetenschap deden.

•

Continuering van de wekelijkse Science Snack. Tijdens de eerste twee weken van de lockdown was er een dagelijkse Science Snack met een duidelijke link naar de actualiteit.

•

Via een samenwerking met de Vlaamse Vereniging van Journalisten (VVJ) laten we de aangesloten journalisten (3.000) kennismaken met het FWO als betrouwbare bron van informatie voor wetenschappelijk nieuws. Dit via een banner op hun website en een gratis advertentie in het vakblad ‘De journalist’.

•

Op 16 november organiseerden we een online event rond citizen science en science communication in samenwerking met Scivil, de Jonge Academie en de KVAB.

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Managementsamenvatting

09 9

3. Management Summary Results 2020 calls In 2020 much attention was paid to the successful continuation of the evaluation procedures during the corona pandemic. The impact on the selection processes was limited. Most panel meetings took place online in 2020. Candidates for a pre-doctoral fellowship (PhD fellowship fundamental research and strategic basic research) were interviewed online. The evaluation procedures for the programmes for projects fundamental research and strategic basic research remained unchanged. For candidates for a postdoctoral fellowship, we exceptionally opted for a single phase selection process without interview in 2020. For the applied biomedical research programme, the interview with the applicants was replaced with a rebuttal from the applicants. The FWO also supported research on the COVID-19 pandemic with two project calls.

KEY FIGURES 2020 CALL Fellowships APPLICATIONS

AWARDS

SUCCESS RATE

PhD fellowship fundamental research

915

293

PhD fellowship strategic basic research

586

200

Postdoctoral fellow (junior)

678

181

Postdoctoral fellow (senior)

356

Research projects (fundamental, strategic basic research, applied biomedical research) APPLICATIONS

AMOUNT REQUESTED (K€)

AWARDS

AMOUNT AWARDED (K€)

SUCCESS RATE (NUMBER)

SUCCESS RATE (AMOUNT)

1331

580,538

285

128,698

21.41

22.17

Strategic basic research*

160,903

54,919

34.2

33.6

Applied biomedical research (TBM)

50,078

11,466

23.1

22.9

Fundamental research

*Higher success rate due to budget carry-over from 2019

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Managementsamenvatting

Bilateral research projects APPLICATIONS

AWARDS

AMOUNT AWARDED (K€)

SUCCESS RATE (NUMBER)

Bilateral research projects (Vietnam)

1,178

Bilateral research projects (South Africa)

922

Infrastructure projects Of the 112 submitted applications for medium-scale research infrastructure, 39 were awarded for a total amount of €18.6 million (24% success rate). In addition, 5 of the 11 submitted applications for large-scale research infrastructure were funded for a total amount of €7.9 million. In the international research infrastructure channel, 22 applications for a total requested funding amount of €42.44 million over 4 years were received. Based on the financial resources for 2021, a total of approx. €36 million is available for this channel.

Objectives of the 2019-2023 Policy Plan FROM EXCELLENCE TO BREAKTHROUGH

Inhoud

•

Proposals for broadening the evaluation criteria and research results were approved by the Board of Trustees so that researchers can now devote more attention to the quality and impact of prior research, whereby ‘impact’ is to be understood in a broader sense than in the conventional bibliometric standards.

•

Implementation of the new procedure for evaluation of applications in the fundamental clinical fellowship programme.

•

The new sabbatical bench fee channel was launched, including broad communication to the research community.

•

The rollout of the Tier-1 Supercomputing platform with three components (compute, cloud & storage) is a continuous process. In the meantime, for the ‘compute’ segment, the installation of the third Tier-1, which will be housed at UGent, is being prepared and is expected to go into production in the course of 2021. A business model for the ‘cloud’ and ‘data’ segments is currently under development. The production phase of the ‘cloud’ segment will start as of 2021 and pilot projects for the ‘data’ segment are ongoing. Thanks to the support of the Industrial Council, initiatives aimed at promoting the added value of supercomputing among companies continue to be implemented. In 2020 we thus recorded a sharp increase in the number of companies who concluded contracts to keep using the Tier-1 infrastructure after the exploration phase, as compared to the previous year.

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Managementsamenvatting

CLEAR AND EXPEDITIOUS PROCEDURES •

A researcher survey was conducted in 2020. Based on the results, proposals for improvement were formulated which have already been implemented or will be implemented.

•

The FWO regularly conducts a survey among panel members for the purpose of identifying possible improvements to the evaluation process. The panel member survey in 2020 covered the following programmes: PhD fellowship fundamental & strategic basic research, postdoctoral fellow, SBO projects, large-scale research infrastructure, international research infrastructure, TBM projects, research projects fundamental research and programmes evaluated by the Cross-Disciplinary Panel (GOP).

•

The four working groups (Life Sciences, Science and Technology, Human and Social Sciences, Interdisciplinarity) for the reform of the panel structure for fellowships and projects fundamental research were started up. This process has been delayed due to the COVID-19 pandemic. Relatively urgent bottlenecks in the current panel structure that can be resolved by relatively straightforward measures will be discussed in the short term within the working groups. More complex discussions that form the basis for a thorough and broad reform of the panel structure will be held during physical meetings as soon as travel and meeting restrictions have been lifted.

•

The Odysseus programme was evaluated. The EOS programme was also subjected to a critical evaluation. The recommendations served as the basis for a thorough optimisation of the next EOS call. Major changes are the introduction of a two-tier application procedure and the simplification of the consortium rules. The EOS call was formally launched at the end of 2020.

IN EUROPE AND THE WORLD

Inhoud

•

The runner-up projects for ERC Grants were extended. Each year 5 runner-up projects will be available for candidates from a Flemish host institution for both Starting Grants and Consolidator Grants with an A score in Step 2 of the ERC procedure.

•

The FWO monitors the multilateral Lead Agency Procedure (LAP). In 2020, this initiative was renamed Weave. In 2021, the FWO will, in an initial phase, implement Weave with the existing LAP partners. It will therefore be possible in 2021 to submit joint research projects to FWO, ARRS (Slovenia), FNR (Luxembourg), Austria (FWF) and Switzerland (SNSF).

•

The outlines for a new incoming mobility channel were developed in 2020. Due to the current COVID-19 pandemic, the time is not opportune to launch this channel. The channel is expected to be launched as soon as the COVID-19 situation has stabilised.

•

In the new framework programme Horizon Europe, cooperation between funding organisations from the member states no longer falls under the ERA-NET programme but under the new Partnerships programme. The FWO prepared for this transition by deciding to participate in five Partnerships of the first wave.

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Managementsamenvatting

OPEN SCIENCE •

The FWO actively monitors developments in the field of open science. The FWO is an active member of the Flemish Open Science Board (FOSB) and the European Open Science Cloud (EOSC) and accommodates the administrative support of the FOSB.

IN SOCIETY

Inhoud

•

The FWO newsletter has been revamped this year and is issued every two months. In March we also issued an extra corona newsletter focusing on specific corona measures.

•

In 2020 there were 40 Instagram take-overs by FWO researchers.

•

During the lockdown, we launched the #wetenschapinmijnkot, which was a call for researchers to share photos of how they practised science during this difficult period.

•

To bring science into the home of every Flemish citizen, we launched the Kennismakers Magazine. This all-digital magazine presents science in clear and simple terms. The first edition was launched on 15 April and gives the floor to six researchers answering questions from the Flemish Science Agenda. With 19,000 unique visitors, the first edition proved a tremendous success.

•

Continuation of the weekly Science Snack. During the first 2 weeks of the lockdown, a daily Science Snack with a clear link to current events was organised.

•

In cooperation with the Flemish Association of Journalists (VVJ), we introduce the FWO to the affiliated journalists (3,000) as a reliable source of information for scientific news. This is done via a banner on their website and a free ad in the magazine ‘De Journalist’.

•

On 16 November, we organised an online event on citizen science and science communication in collaboration with Scivil, the Young Academy and the KVAB.

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Inkomsten

013 13

4. Inkomsten Vlaamse overheid De Vlaamse overheid is verantwoordelijk voor het merendeel van de totale inkomsten van het FWO. Sinds 2016 werkt het FWO volgens de financiële regels van de Vlaamse overheid, waarbij een opsplitsing gemaakt wordt tussen vastleggingskredieten enerzijds (het bedrag waarover het FWO beschikt om verbintenissen aan te gaan in een bepaald jaar) en vereffeningskrediet anderzijds (het bedrag dat het FWO effectief kan uitbetalen in een bepaald jaar). De vastleggingskredieten die het FWO krijgt zijn afkomstig van de Vlaamse overheid (Tabel 1). Daarnaast beschikt het FWO over federale, Europese en eigen middelen. De vastleggingskredieten van 2020 voor de verschillende financieringskanalen vormen dan ook het uitgangspunt van dit jaarverslag. Voor een aantal kanalen wordt er niet elk jaar een vastleggingskrediet opgenomen in de begroting (bijvoorbeeld EOS, bilaterale onderzoeksprojecten, Odysseus-programma …). Dat houdt in dat de totale vereffeningskredieten van het FWO doorheen de jaren kunnen fluctueren. Het merendeel van die middelen wordt besteed aan de fundamentele onderzoeksprojecten. Het vereffeningskrediet wordt getoond in Tabel 2.

Tabel 1: Vastleggingskredieten Vlaamse overheid (begrotingsaanpassing 2020, bedragen in euro)

1. FUNDAMENTEEL ONDERZOEK Projecten Onderzoeksprojecten

128.529.266

Joint Programming Initiatives (JPI) - ERA-NET (European Research Area Networks)

5.800.000

ERC-opvangprojecten

1.484.000

Humanitaire acties: Rode Neuzen Dag

800.000

Humanitaire acties: Kom op Tegen Kanker

950.000

Lead agencies

3.180.000

Vakantiegeld bij uitdiensttreding personeel projecten

350.000

Born Bunge

180.041

Wetenschappelijke Onderzoeksgemeenschappen (WOGs)

1.000.000

Wetenschappelijke contacten (m.u.v. WOGs)

5.806.820

Internationale Coördinatie-acties (ICA)

715.500

Excellentieprijzen

640.000

Oproepen COVID-19

3.900.000

Totaal projecten fundamenteel onderzoek

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

153.335.627

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Inkomsten

Mandaten Aspiranten fundamenteel onderzoek

40.753.414

Postdoctorale onderzoekers

65.944.115

Bijzondere doctoraatsbeurzen

375.064

Marie Curie-mandaten

1.024.000

Klinische doctoraatsbeurzen

306.250

Postdoctorale onderzoekers Pegasus²

1.053.422

Interuniversitair College voor Managementwetenschappen - FWO fellowships

165.326

min gedeelte gefinancierd federaal/EU/schenkingen

-36.919.026

Totaal mandaten fundamenteel onderzoek

72.702.565

2. STRATEGISCH BASISONDERZOEK Projecten Projecten strategisch basisonderzoek (SBO)

37.484.976

Totaal projecten strategisch basisonderzoek

37.484.976

Mandaten Aspiranten strategisch basisonderzoek

37.752.409

Totaal mandaten strategisch basisonderzoek

37.752.409

3. KLINISCH ONDERZOEK Projecten Projecten Toegepast Biomedisch onderzoek met een primair Maatschappelijke finaliteit (TBM)

11.649.315

Totaal projecten klinisch onderzoek

11.649.315 Mandaten

Inhoud

Fundamenteel Klinische Mandaten

5.210.000

Totaal mandaten klinisch onderzoek

5.210.000

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Inkomsten

4. INFRASTRUCTUUR VSC + internationale onderzoeksinfrastructuur

6.381.000

Middelzware & zware infrastructuur

28.000.000

Internationale onderzoeksinfrastructuur

10.000.000

Flemish Open Science Board (FOSB) (middelen worden herverdeeld)

1.625.000

EuroHPC

500.000

Totaal infrastructuurprojecten

46.506.000

Totaal vastleggingskrediet FWO

364.640.892

Tabel 2: Vereffeningskrediet 2020 (bedragen in euro)

Fundamenteel onderzoek Mandaten

67.702.564

Projecten

144.986.991

Totaal fundamenteel onderzoek

212.689.556 Strategisch basisonderzoek

Mandaten

37.752.409

Projecten

31.072.900

Totaal strategisch basisonderzoek

68.825.309 Klinisch onderzoek

Fundamenteel klinische mandaten

5.210.000

Toegepast biomedisch onderzoek

9.484.966

Totaal klinisch onderzoek

14.694.966 Onderzoeksinfrastructuur

Inhoud

(Middel)zware infrastructuur

11.223.671

ESFRI/IRI

7.837.420

VSC

6.979.733

FOSB

4.625.000

Totaal onderzoeksinfrastructuur

30.665.824

Totaal vereffeningskrediet FWO

326.875.655

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Inkomsten

Federale overheid Tabel 3 geeft een overzicht van de federale inkomsten van het FWO. Federale toelagen die aangewend kunnen worden voor de financiering van het FWO-onderzoek zijn de toelagen van de FOD Economie aan het Interuniversitair Instituut voor Kernwetenschappen (IIKW) (enkel voor onderzoek op het gebied van fundamentele kernwetenschappen of met kernfysische methoden) en van de FOD Volksgezondheid aan het FGWO (voor biomedisch onderzoek). Naast deze specifieke toelagen beschikt het FWO vanuit de federale overheid over bijkomende opbrengsten uit fiscale en parafiscale maatregelen, met name de gedeeltelijke vrijstelling van de bedrijfsvoorheffing op de lonen van postdoctorale onderzoekers (defiscalisatie) en de recuperatie van de werkgeversbijdrage Sociale Zekerheid. De defiscalisatie levert extra structurele ruimte op aangezien deze opbrengsten voor alle kerntaken kunnen worden ingezet. De recuperatie Sociale Zekerheid kan enkel gebruikt worden voor de tewerkstelling van onderzoekers (mandaten). Het FWO geniet jaarlijks ook een geïndexeerde toelage, afkomstig van de RSZ: ‘onderzoek aan de universiteiten’, het zogenaamde Wetenschappelijke Maribelplan.

Tabel 3: Overzicht federale inkomsten

BRON

BEDRAG

IIKW

2.069.650

FGWO*

1.372.800

Bevordering werkgelegenheid met RSZ-inbreng (Maribel)

19.000.000

Recuperatie van de werkgeversbijdrage voor sociale zekerheid

7.000.000

Vrijstelling van de voorheffing van Postdoctorale Onderzoekers

10.500.000

* deze federale middelen werden nog niet ontvangen door het FWO.

In Tabel 4 wordt de verhouding weergegeven tussen de beheerskosten en de totale vastleggingskredieten van de Vlaamse overheid. De beheerskosten bedragen 4,25% van dat totaal. Omdat de vastleggingskredieten sterk kunnen variëren van jaar tot jaar (bv. EOS, Odysseus, infrastructuurprogramma’s …) fluctueert ook het beheerskostenpercentage. Over de periode 2016 tot en met 2020 bedroeg het beheerskostenpercentage gemiddeld 3,75%.

Tabel 4: Beheerskosten van het FWO

BEGROTING Vergaderingen bestuurs- en adviesorganen

2.274.000

Bezoldigingen personeel

5.795.000

Personeelsgebonden kosten

1.140.000

Secretariaat

1.005.000 >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Inkomsten

BEGROTING Ondersteuning wetenschappelijke werking

1.635.000

Informatica

2.100.000

Huisvesting

1.213.000

Communicatie

340.000

Algemeen totaal

15.502.000

Verhouding beheerskosten t.o.v. totale vastleggingskredieten Vlaamse overheid

4,25%

Prijzen via mecenaat Allerlei bedrijven en instellingen ondersteunen het fundamenteel onderzoek in hun domein met een eigen prijs. Het FWO staat in voor de wetenschappelijke evaluatie en selectie. Schenkingen en erfenissen Ook individuen schenken geld aan het FWO. Zij kunnen in een schenkingsakte of testament voorwaarden stellen aan het onderzoek, op voorwaarde dat het thema voldoende algemeen blijft. Extra voordeel voor schenker én FWO: het geld gaat bijna volledig naar wetenschappelijk onderzoek dankzij een fiscaal gunstregime. Figuur 1 toont de spreiding van de toelage voor de categorieën ‘mandaten’, ‘projecten’, ‘infrastructuur’ en ‘het administratief beheer van het FWO’. De categorie ‘mandaten’ omvat zowel de predoctorale als postdoctorale mandaten. Onder onderzoeksprojecten worden alle onderzoeksprojecten binnen de fundamentele, strategische en klinische programma’s van het FWO verstaan. De spreiding van de toelage over de verschillende programma’s (fundamenteel onderzoek, strategisch basisonderzoek, klinisch onderzoek, infrastructuur en beheerskosten) wordt getoond in Figuur 2. Doorheen de jaren kan de verdeling tussen de verschillende programma’s wijzigen, omdat niet voor alle kanalen jaarlijks een vastleggingskrediet wordt gevraagd. 4%

apparaatskrediet

klinisch onderzoek

apparaatskrediet

12% infrastructuur

31%

53%

20%

projecten

strategisch basisonderzoek

mandaten

Figuur 1: Toelagespreiding over de categorieën mandaten, projecten, infrastructuur en apparaatskrediet

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

60% fundamenteel onderzoek

Figuur 2: Toelagespreiding over de verschillende programma’s (fundamenteel onderzoek, strategisch basisonderzoek, klinisch onderzoek, infrastructuur en apparaatskrediet)

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

5. Analyse van de besteding In dit hoofdstuk worden voor de verschillende financieringsinstrumenten een aantal statistische gegevens van de voorbije oproepen weergegeven. Om het overzicht voor de lezer te bewaren worden enkel de resultaten van de afgelopen oproep weergegeven en de gemiddelden voor de periode 2015-2020. De detailgegevens voor de verschillende oproepen voor de voorgaande jaren zijn als bijlage bij dit jaarverslag toegevoegd. Enige voorzichtigheid bij de vergelijking met de laatste oproep is aangewezen: budgetten en/of modaliteiten van een programma kunnen immers veranderen doorheen deze periode.

Mandaten PREDOCTORALE MANDATEN Een belangrijke actielijn van het FWO is het stimuleren van jong onderzoekstalent. Startende onderzoekers krijgen de kans om na vier jaar onderzoek een doctoraat op proefschrift te behalen. Het FWO heeft verschillende financieringskanalen voor jonge beloftevolle onderzoekers. Met een mandaat aspirant fundamenteel onderzoek kunnen jonge onderzoekers zich voorbereiden op het behalen van een doctoraat, en zich zo bekwamen tot onafhankelijke kritische wetenschappers. Met een aspirantsbeurs strategisch basisonderzoek kunnen jonge onderzoekers zich voorbereiden op het behalen van een doctoraat, en zich zo bekwamen tot strategisch denkende en innovatiegerichte wetenschappers. Een overzicht van de toegekende mandaten (aspirant fundamenteel onderzoek, aspirant strategisch basisonderzoek, postdoctorale mandaten) binnen de oproepen van 2020 vindt u op de FWO-website. De evaluatieprocedure voor deze kanalen werd in 2019 ingrijpend gewijzigd. De timing voor evaluatie van de kandidaten aspirant fundamenteel onderzoek en strategisch basisonderzoek werd gealigneerd en kandidaten moeten een keuze maken tussen beide kanalen in een bepaald oproepjaar. Bovendien werd de evaluatieprocedure omgevormd naar een tweestapsprocedure: na een preselectiestap worden slechts een deel van de kandidaten uitgenodigd voor een interview met een expertpanel. Ook onderzoekers werkzaam buiten de universiteit kunnen met een bijzondere doctoraatsbeurs een jaar besteden aan de afwerking van hun doctoraatsproefschrift. Tabel 5 bevat een globaal overzicht van het aantal predoctorale mandaathouders en van de jaarlijkse instroom van aspiranten fundamenteel en strategisch basisonderzoek.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Tabel 5: Predoctorale mandaathouders in functie op 1 november 2020*

Instroom aspiranten fundamenteel onderzoek

293

Instroom aspiranten strategisch basisonderzoek

200

Totaal aantal aspiranten fundamenteel onderzoek

997

Totaal aantal aspiranten strategisch basisonderzoek

973

Totaal aantal klinische doctoraatsbeurzen

Totaal aantal bijzondere doctoraatsbeurzen

Totaal aantal predoctorale mandaathouders

1980

*Door de hervormingen binnen de evaluatieprocedures binnen de predoctorale mandaten is de startdatum van de aspiranten strategisch basisonderzoek verschoven van 1 januari 2020 naar 1 november 2019 en van 1 januari 2021 naar 1 november 2020. Het aantal aspiranten strategisch basisonderzoek ligt daarom tussen 1 november en 31 december tussen de 800 en 1000, waar dat van 1 januari tot en met 31 oktober van een kalenderjaar minder dan 800 bedraagt.

Het mandatenbestand van de aspiranten per universiteit en per wetenschapsgebied wordt weergegeven in Tabel 6 en Tabel 7. Daar waar de procentuele verdeling van de mandaathouders over de verschillende instellingen ongeveer gelijk is voor de aspiranten fundamenteel en strategisch basisonderzoek, zijn er wat de verdeling over de wetenschapsdomeinen betreft wel significante verschillen. Dat heeft te maken met de vereiste om een onderzoeksproject in te dienen dat op middellange tot lange termijn tot economisch toegevoegde waarde kan leiden binnen het strategisch basisonderzoek. Daardoor zijn er veel minder aspiranten strategisch basisonderzoek binnen de cultuur-, gedrags- en maatschappijwetenschappen.

Tabel 6: Aspiranten per universiteit op 1 november 2020 (n = aantal)

FUNDAMENTEEL ONDERZOEK

Inhoud

STRATEGISCH BASISONDERZOEK

VUB

KU Leuven

467

463

UGent

275

293

UAntwerpen

133

104

UHasselt

Andere

Totaal

997

100

973

100

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Tabel 7: Aspiranten per wetenschapsgebied op 1 november 2020 (n = aantal)

FUNDAMENTEEL ONDERZOEK

STRATEGISCH BASISONDERZOEK

Biologische wetenschappen

121

159

Cultuurwetenschappen

170

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

190

Medische wetenschappen

289

250

Wetenschap en technologie

201

538

Interdisciplinair

997

100

973

100

Totaal

Nog steeds neemt het aandeel vrouwen aan de Vlaamse universiteiten bij elke stap op de academische ladder gestaag af. In het kader van die genderproblematiek in het wetenschappelijk onderzoek heeft het FWO altijd een gelijkekansenbeleid gevoerd. Concreet neemt het FWO specifieke maatregelen op in reglementen en beleidsplannen om onderzoekers evenveel kansen en mogelijkheden te bieden, ongeacht hun geslacht. Het FWO laat onderzoekers een hoge mate van flexibiliteit toe in de uitbouw van hun carrière. En in de reglementen worden voldoende garanties ingebouwd om te voorkomen dat familiale omstandigheden (zwangerschapsverlof, ouderschapsverlof, langdurige ziekte …) de onderzoekscarrière zouden belemmeren. De gedetailleerde gendermaatregelen en het gelijkekansenbeleid van het FWO kunt u nalezen in de reglementen van de verschillende financieringskanalen. Tabel 8 toont de M/V/X-verdeling binnen de predoctorale mandaten respectievelijk binnen de fundamentele en strategische kanalen van het FWO. Bij de aspiranten fundamenteel onderzoek zijn er iets meer vrouwelijke onderzoekers. Bij de aspiranten strategisch basisonderzoek zijn de mannen in de meerderheid (55%). De slaagkansen per geslacht worden verderop in dit jaarverslag weergegeven.

Tabel 8: M/V/X-verhouding predoctorale mandaathouders in functie op 1 november 2020

Aspiranten fundamenteel onderzoek

465

46,6

530

53,2

0,2

Aspiranten strategisch basisonderzoek

533

54,8

440

45,2

0,0

Klinische doctoraatsbeurs

Bijzondere doctoraatsbeurs

1003

50,7

975

49,2

0,1

Totaal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Tabel 9 geeft een opsplitsing van het aantal mandaathouders per nationaliteit (Belgisch, EU, niet-EU) weer. Het FWO heeft expliciet inspanningen geleverd om kwaliteitsvolle buitenlandse onderzoekers naar Vlaanderen te brengen. Er werd dan ook een open beleid gevoerd waarbij aan de kandidaten geen enkele nationaliteitsbeperking werd opgelegd. Het percentage buitenlandse mandaathouders bij de aspiranten fundamenteel en strategisch basisonderzoek ligt in dezelfde grootteorde. De slaagkansen per nationaliteit worden verderop in dit jaarverslag weergegeven.

Tabel 9: Nationaliteit predoctorale mandaathouders in functie op 1 november 2020

BELG

NIET-EU

Totaal

Aspiranten fundamenteel onderzoek

754

198

997

Aspiranten strategisch basisonderzoek

815

123

973

Bijzondere doctoraatsbeurs

Klinische doctoraatsbeurs

Totaal

1577

5 322

1980

Slaagkansen In dit hoofdstuk worden de slaagkansen van de verschillende mandaten voor de oproep 2020 toegelicht. Zonder de strenge selectiecriteria uit het oog te verliezen, streeft het FWO naar een slaagkans van 33%, een internationale standaard bij wetenschappelijke selectieprocedures. Dat percentage garandeert een voldoende strenge selectie, maar waakt er tegelijk over dat er geen ontradings- of ontmoedigingseffect optreedt.

Aspirant fundamenteel onderzoek Tabel 10 bevat de slaagkansen voor een aspirantschap fundamenteel onderzoek per universiteit, Tabel 11 bevat de slaagkansen per wetenschapsgebied. De slaagkans in 2020 (32%) was gevoelig hoger dan het gemiddelde van 2015 tot en met 2020 (24%). Die stijging kan toegeschreven worden aan het feit dat er meer beurzen uitgereikt konden worden (293 versus gemiddeld 239 voor de periode 2015-2020), maar ook aan het lagere aantal indieningen (915 versus gemiddeld 977 voor de periode 2015-2020). Dat laatste is het gevolg van de maatregelen die werden genomen om de instroom te beperken. Tussen de verschillende wetenschapsgebieden is de slaagkans quasi dezelfde (Tabel 11). Een aantal (streefwaarde 90%) van de toe te kennen mandaten wordt over de panels verdeeld pro rato van het aantal ontvankelijke kandidaten per expertpanel. Na afloop van alle interviews worden de resterende mandaten – namelijk (streefwaarde) 10% van het totale aantal en eventueel aangevuld met niet rechtstreeks toegekende mandaten – toegekend op basis van een rangschikking van de overblijvende geïnterviewde kandidaten uit alle expertpanels.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Tabel 10: Slaagkansen per universiteit voor aspiranten fundamenteel onderzoek

2020

GEMIDDELDE 2015-2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

VUB

103

KU Leuven

375

125

411

110

UGent

288

276

UAntwerpen

129

147

UHasselt

Andere

Totaal

915

293

977

239

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Tabel 11: Slaagkansen per wetenschapsgebied voor aspiranten fundamenteel onderzoek

2020

GEMIDDELDE 2015-2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Biologische wetenschappen

114

110

Cultuurwetenschappen

157

163

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

195

210

Medische wetenschappen

267

275

Wetenschap en technologie

158

199

Interdisciplinair

Totaal

915

293

977

239

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Aspirant strategisch basisonderzoek Tabel 12 geeft de slaagkansen voor aspiranten strategisch basisonderzoek per universiteit weer. De slaagkans voor aspiranten strategisch basisonderzoek in 2020 was ongeveer gelijk aan die voor de aspiranten fundamenteel onderzoek (34% vs. 32%). Het verschil in slaagkans tussen beide kanalen wordt daarmee kleiner dan in het verleden. In beide kanalen voor een aspirantschap ligt het slaagcijfer ook rond de gewenste slaagkans van 33%. Tussen de wetenschapsdomeinen zijn de verschillen in slaagkans voor de oproep van 2020 zeer beperkt (Tabel 13).

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Tabel 12: Slaagkansen per universiteit voor aspiranten strategisch basisonderzoek

2020

GEMIDDELDE 2015-2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

VUB

KU Leuven

230

284

UGent

194

186

UAntwerpen

UHasselt

586

200

645

201

Totaal A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Tabel 13: Slaagkansen per wetenschapsgebied voor aspiranten strategisch basisonderzoek

2020

GEMIDDELDE 2016-2020*

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Biologische wetenschappen

111

128

Cultuur- en taalwetenschappen + Gedrags- en maatschappijwetenschappen

Medische wetenschappen

205

217

Wetenschap en technologie

247

262

Totaal

586

200

629

200

*gegevens zijn pas vanaf 2016 beschikbaar A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Gelijke kansen De slaagkansen per geslacht voor de aspiranten (fundamenteel en strategisch basisonderzoek) voor de oproep van 2020 zijn opgenomen in Tabel 14 en Tabel 15. Zowel voor 2020 als over langere termijn zijn er geen grote verschillen in slaagcijfers tussen mannelijke en vrouwelijke kandidaten.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Tabel 14: Slaagkansen per geslacht voor aspiranten fundamenteel onderzoek

2020

GEMIDDELDE 2015-2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

436

134

460

113

495

146

518

123

931

280

980

237

Totaal A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Tabel 15: Slaagkansen per geslacht voor aspiranten strategisch basisonderzoek

2020

GEMIDDELDE 2015-2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

304

115

346

109

229

290

534

200

636

201

Totaal A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

De slaagkansen per nationaliteit worden getoond in Tabel 16. Terwijl het verschil in slaagkans tussen Belgische kandidaten en kandidaten uit de EU beperkt is, is de slaagkans voor niet-EU-kandidaten kleiner. Omdat het aantal niet-EU-kandidaten lager ligt, is daarom enige voorzichtigheid geboden bij de vergelijking. Tabel 16: Slaagkansen per nationaliteit voor predoctorale mandaten ASPIRANT FUNDAMENTEEL ONDERZOEK

ASPIRANT STRATEGISCH BASISONDERZOEK

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Belgisch

629

208

491

170

194

Niet-EU

Totaal

915

293

586

200

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

POSTDOCTORALE MANDATEN Met een mandaat postdoctoraal onderzoeker kunnen startende onderzoekers die al een doctoraat behaald hebben gedurende drie tot zes jaar voltijds onderzoek uitvoeren op postdoctoraal niveau. Er zijn financieringsmogelijkheden voor junior en senior postdoctorale onderzoekers. De termijn voor zowel een junior als senior postdoctoraal mandaat bedraagt drie jaar. In tegenstelling tot de vroegere hernieuwingen voor postdoctorale onderzoekers staat het kanaal voor senior postdocs open voor alle onderzoekers die voldoen aan de ontvankelijkheidscriteria. Tabel 17 toont een globaal overzicht van alle postdoctorale mandaathouders in dienst op 1 november 2020 en geeft ook de instroom van postdoctorale onderzoekers weer. Om het overzicht te bewaren wordt er geen onderscheid gemaakt tussen junior en senior postdoctorale onderzoekers. Dat onderscheid wordt bij de slaagkansen wel gemaakt.

Tabel 17: Postdoctorale mandaathouders in functie op 1 november 2020

2020 Instroom postdoctorale onderzoekers

270

Totaal aantal postdoctorale onderzoekers

811

Een overzicht van de postdoctorale onderzoekers per universiteit en per wetenschapsgebied wordt weergegeven in respectievelijk Tabel 18 en Tabel 19.

Tabel 18: Postdoctorale onderzoekers per universiteit op 1 november 2020 (n = aantal)

VUB

KU Leuven

329

UGent

283

UAntwerpen

107

UHasselt

ETF

ITG

811

100

Totaal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Tabel 19: Postdoctorale onderzoekers per wetenschapsgebied op 1 november 2020 (n = aantal)

Biologische wetenschappen

107

Cultuurwetenschappen

147

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

133

Medische wetenschappen

157

Wetenschap en technologie

239

Interdisciplinair

Totaal

811

100

De M/V-verdeling bij de postdoctorale mandaathouders is weergegeven in Tabel 20. Het aandeel mannelijke postdoctorale onderzoekers is nog steeds groter dan het aandeel vrouwen. 42% van het postdoctorale mandatenbestand, excl. fundamenteel klinische mandaten, bestaat uit vrouwen. Dat percentage is al geruime tijd constant. Tussen de verschillende wetenschapsdomeinen zijn er wel grote verschillen; met name binnen het domein ‘Wetenschap en technologie’ is het aandeel vrouwen beperkt (25%) versus 60% vrouwelijke postdocs binnen de medische wetenschappen.

Tabel 20: M/V-verhouding postdocs in functie op 1 november 2020

Totaal

468

343

Net zoals bij de predoctorale mandaathouders zet het FWO sterk in op de internationalisering van het mandatenbestand bij de postdoctorale onderzoekers (Tabel 21). 44% van de postdoctorale onderzoekers heeft een andere nationaliteit dan de Belgische.

Tabel 21: Nationaliteit postdoctorale mandaathouders in functie op 1 november 2020

Totaal

BELG

NIET-EU

Totaal

455

222

134

811

Slaagkansen Tabel 22 toont de slaagkansen voor een postdoctorale onderzoeker per universiteit, Tabel 23 de slaagkansen per wetenschapsgebied. De slaagkans is hier lager dan het streefcijfer van 33%. Er worden meer postdocmandaten toegekend (270 in 2020 versus gemiddeld 213 in de periode 2015-2020), maar het openstellen van het senior-kanaal voor alle postdoctorale onderzoekers ongeacht of ze daarvoor al een junior mandaat hadden, zorgt voor een verhoogde instroom. Het FWO ontving in 2020 >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

ongeveer hetzelfde aantal aanvragen als in 2019. Ten opzichte van 2018 gaat het wel om meer dan 300 extra aanvragen. Tussen de verschillende wetenschapsgebieden zijn er slechts zeer beperkte verschillen in slaagkansen.

Tabel 22: Slaagkansen per universiteit voor postdoctorale onderzoekers (junior- en senior-kanaal samen)

2020

GEMIDDELDE 2015-2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

KU Leuven

430

113

348

UGent

352

281

UAntwerpen

133

100

UHasselt

Andere

Totaal

1034

270

832

213

VUB

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Tabel 23: Slaagkansen per wetenschapsgebied voor postdoctorale onderzoekers (junior- en senior-kanaal samen)

2020

GEMIDDELDE 2015-2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Biologische wetenschappen

119

109

Cultuurwetenschappen

184

158

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

193

162

Medische wetenschappen

195

146

Wetenschap en technologie

307

233

Interdisciplinair

1034

270

832

213

Totaal A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

De slaagkansen opgesplitst in junior- en senior-kanaal worden weergegeven in Tabel 24 en Tabel 25.

Tabel 24: Slaagkansen per universiteit voor postdoctorale onderzoekers opgesplitst in junior- en senior-kanaal

JUNIOR

SENIOR

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

KU Leuven

296

134

UGent

226

126

UAntwerpen

UHasselt

Andere

Totaal

678

181

356

VUB

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Tabel 25: Slaagkansen per wetenschapsgebied voor postdoctorale onderzoekers opgesplitst in junior- en senior-kanaal

JUNIOR

SENIOR

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Biologische wetenschappen

Cultuurwetenschappen

120

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

137

Medische wetenschappen

130

Wetenschap en technologie

192

115

Interdisciplinair

678

181

356

Totaal A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Gelijke kansen De slaagkansen per geslacht voor postdoctorale onderzoekers worden weergegeven in Tabel 26 en Tabel 27 (opgesplitst in het junior- en senior-kanaal). In 2020 was het slaagcijfer voor mannelijke kandidaten hoger dan dat voor vrouwelijke kandidaten. Over langere termijn (periode 2015 tot en met 2020) zijn er geen significante verschillen in slaagcijfers voor mannelijke en vrouwelijke kandidaten.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Tabel 26: Slaagkansen per geslacht voor postdoctorale onderzoekers

2020

GEMIDDELDE 2015-2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

603

169

489

127

428

101

342

1034

270

832

213

Totaal A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Tabel 27: Slaagkansen per geslacht voor postdoctorale onderzoekers opgesplitst in junior- en senior-kanaal

JUNIOR

SENIOR

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

386

110

217

290

138

678

181

356

Totaal A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

De slaagkansen per nationaliteit voor de postdoctorale onderzoekers zijn opgenomen in Tabel 28.

Tabel 28: Slaagkansen per geslacht voor postdoctorale onderzoekers per nationaliteit POSTDOCTORALE ONDERZOEKERS (JUNIOR)

POSTDOC

POSTDOCTORALE ONDERZOEKERS (SENIOR)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Belgisch

426

132

296

130

300

182

118

Niet-EU

308

200

108

Totaal

1034

270

678

181

356

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Marie Curie Het FWO steunt kandidaten op de reservelijst van de oproepen Marie Skłodowska-Curie Actions Individual Fellowships (Europees Kaderprogramma voor Onderzoek en Innovatie Horizon 2020 (2014-2020)) via een opvangmandaat. Het beperkt zich daarbij tot de types ‘Standard', ‘Reintegration’ en ‘Career Restart’. Het FWO kende aan negen kandidaten die het hoogst op de reservelijst gerangschikt zijn en over een affiliatie beschikken aan een voor het FWO ontvankelijke Vlaamse hoofdonthaalinstelling een opvangmandaat toe, ongeacht het panel. Elk mandaat wordt voor maximum 24 maanden gefinancierd. Fundamenteel klinische mandaten Het fundamenteel klinisch mandaat ondersteunt artsen en onderzoekers die een volwaardige carrière binnen het translationeel onderzoek nastreven. De mandaten bieden de mogelijkheid om deeltijds te worden vrijgesteld van een klinische functie in functie van het onderzoek. Translationeel onderzoek is de schakel tussen het fundamenteel biomedisch onderzoek (van kapitaal belang voor elke vooruitgang) en het klinisch onderzoek, dat zich op patiënten richt. Met een tot tweemaal hernieuwbaar fundamenteel klinisch mandaat van vijf jaar kunnen zij zich halftijds wijden aan hun onderzoek, naast hun klinische activiteiten. Aan 8 van de 26 kandidaten kon een eerste mandaat worden toegekend in 2020 (Tabel 29). Aan alle 15 kandidaturen voor een hernieuwing werd een verlenging toegekend (Tabel 30).

Tabel 29: Slaagpercentages per instelling, geslacht & nationaliteit voor fundamenteel klinische mandaten (eerste mandaat) AANGEVRAAGD

TOEGEKEND

Tabel 30: Slaagpercentages per instelling, geslacht & nationaliteit voor fundamenteel klinische mandaten (eerste en tweede hernieuwing) AANGEVRAAGD

TOEGEKEND

Belgisch

Niet-EU

KU Leuven

UAntwerpen

UGent

UHasselt

VUB

In totaal waren er op 1 november 2020 102 fundamenteel klinische mandaten in dienst (M/Vverhouding 74/26%, nationaliteit Belgisch/EU/niet-EU 89/11/0%).

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Onderzoeksprojecten Naast de mandaten zijn de onderzoeksprojecten het belangrijkste financieringskanaal van het FWO. Zowel binnen het fundamenteel onderzoek, het strategisch basisonderzoek als het klinisch onderzoek zijn er binnen het FWO financieringsmogelijkheden voor onderzoekers.

FUNDAMENTEEL ONDERZOEK De onderzoeksprojecten binnen het kanaal fundamenteel onderzoek komen er op initiatief van de onderzoekers. Projecten worden aangevraagd door een promotor, al dan niet in samenwerking met copromotoren van dezelfde of een andere onthaalinstelling. Een projectaanvraag kan personeel omvatten (zowel wetenschappelijk als technisch), uitrusting en werking. Met de werking- en uitrustingskosten wordt voorzien in ondersteuning van het onderzoek. Het gaat o.a. om uitgaven voor het bijwonen van congressen, de aankoop van grondstoffen, chemicaliën, dierproeven en de aankoop en het onderhoud van onderzoeksapparatuur. Sinds 2019 is er een opsplitsing tussen junior- en senior-onderzoeksprojecten om onderzoekers doorheen hun ganse carrière uitzicht te bieden op onderzoeksfinanciering. Externe referenten worden sinds 2019 niet langer door de aanvrager gesuggereerd, maar door het FWO zelf aangeschreven en aanvragers kunnen reageren op de commentaren van de externe en interne evaluatoren door middel van een rebuttal. Slaagkansen Omdat de missie van het FWO erin bestaat excellente onderzoeksploegen de vereiste kansen te bieden om internationaal competitief te zijn in een brede waaier aan disciplines, is het absoluut noodzakelijk dat een aanvaardbare slaagkans voor onderzoeksprojecten wordt gegarandeerd. Net zoals bij de mandaten wordt bij de projecten een norm van 33% vooropgesteld. In 2020 werd er in totaal voor 580 miljoen euro subsidie aangevraagd in 1331 onderzoeksprojecten en werd er voor 127 miljoen euro subsidie toegekend aan 285 onderzoeksprojecten. De slaagkansen per instelling en per wetenschapsgebied zijn opgenomen in Tabel 31 en Tabel 32. De slaagkans bedroeg in 2020 22,2% van het aangevraagde budget.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Tabel 31: Slaagkansen fundamentele projecten (junior- en senior-projecten samen) per instelling A(N)

A(bedrag) (k€)

T(N)

T(bedrag) (k€)

S%(n)

S%(bedrag)

VUB

169

61.132

12.899

21,9

21,1

KU Leuven

555

227.230

138

58.949

24,9

25,9

UGent

445

165.839

33.008

18,9

19,9

UAntwerpen

218

79.484

15.585

18,4

19,6

UHasselt

27.776

5.097

18,9

18,4

ITG

7.264

1.095

13,3

15,1

UAMS

Vlerick

1.055

ETF

517

1331

580.538

285

128.698

21,41

22,17

Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal Opmerking: in deze tabel zijn ook de Lead Agency-projecten opgenomen, die worden immers in het panelbudget verrekend. Deze projecten worden in het gedeelte ‘Internationale samenwerking’ in meer detail besproken. In één project kunnen meerdere instellingen betrokken zijn. Het totale aantal op de laatste lijn komt daarom niet overeen met de som van de lijnen erboven.

Tabel 32: Slaagkansen fundamentele projecten (junior- en senior-projecten samen) per wetenschapsgebied A(N)

A(bedrag) (k€)

T(N)

T(bedrag) (k€)

S%(N)

S%(bedrag)

Biologische wetenschappen

154

77.257

17.525

22,1

22,7

Cultuurwetenschappen

119

37.113

8.268

22,7

22,3

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

254

79.374

168.932

20,1

21,3

Medische wetenschappen

437

221.018

48.330

21,3

21,9

Wetenschap en technologie

311

136.858

30.586

21,5

22,4

Interdisciplinair

28.918

7.057

23,2

24,4

1331

580.538

285

126.698

21,4

22,2

Totaal A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Opmerking: er wordt een gelijke slaagkans per wetenschapsgebied gehanteerd. De kleine verschillen zijn te wijten aan de gehanteerde selectiemethodiek (verdeling restbudget per panel over reservelijst).

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

De slaagkansen voor de junior- en senior-onderzoeksprojecten zijn dezelfde en worden per wetenschapsgebied getoond in Tabel 33 en Tabel 34. Ongeveer één derde van de toegekende middelen gaat naar de junior-onderzoeksprojecten.

Tabel 33: Slaagkansen fundamentele projecten (junior) per wetenschapsgebied A(N)

A(bedrag) (k€)

T(N)

T(bedrag) (k€)

S%(N)

S%(bedrag)

Biologische wetenschappen

14.975

4.054

27,3

27,1

Cultuurwetenschappen

11.070

2.804

25,3

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

29.195

6.189

21,2

Medische wetenschappen

141

68.480

14.680

20,6

21,4

Wetenschap en technologie

38.604

8.448

23,4

21,9

Interdisciplinair

5.727

1.184

20,7

412

168.051

37.359

22,3

22,2

Totaal A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Tabel 34: Slaagkansen fundamentele projecten (senior) per wetenschapsgebied A(N)

A(bedrag) (k€)

T(N)

T(bedrag) (k€)

S%(N)

S%(bedrag)

Biologische wetenschappen

14.975

4.054

27,3

27,1

Cultuurwetenschappen

11.070

2.804

25,3

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

29.195

6.189

21,2

Medische wetenschappen

141

68.480

14.680

20,6

21,4

Wetenschap en technologie

38.604

8.448

23,4

21,9

Interdisciplinair

5.727

1.184

20,7

412

168.051

37.359

22,3

22,2

Totaal A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

In 90 van de 302 toegekende projecten (32%) was meer dan één instelling betrokken. In dat aantal zitten de Lead Agency-projecten (12 in totaal) vervat. Sinds 2019 kan een niet-Vlaamse onderzoeksinstelling 10% delen in het onderzoeksbudget. Ook die samenwerkingen zitten in deze cijfers vervat (58 in totaal). Een overzicht van de gesteunde projecten vindt u op de FWO-website.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Gelijke kansen Tabel 35 toont de man-vrouw-verdeling van de promotor-woordvoerders van aangevraagde en toegekende aanvragen per wetenschapsgebied.

Tabel 35: Aangevraagde en toegekende projecten per wetenschapsgebied opgesplitst in man-vrouw-verdeling (junior- en senior-projecten samen)

AANGEVRAAGD

TOEGEKEND

(n) M

(n) V

(n) X

(%) V

(n) M

(n) V

(%) V

Biologische wetenschappen

113

Cultuurwetenschappen

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

164

Medische wetenschappen

256

181

Wetenschap en technologie

255

Interdisciplinair

Totaal

913

418

194

ERC runner-up-projecten Om Vlaamse onderzoekers te stimuleren om te participeren in de hoogstaande Europese competitie van de ERC Starting Grants, biedt het FWO naast ondersteuning via de NCP-werking ook een financiële stimulus via ERC runner-up-projecten. Het FWO ondersteunt maximum vijf kandidaten uit Vlaamse instellingen die aan het einde van het evaluatieproces van de ERC Starting Grants een A-score hebben ontvangen, maar die door budgetbeperkingen geen financiering hebben gekregen van de ERC. Het opvangproject bestaat uit de financiering van één wetenschappelijk personeelslid voor vier jaar (60.000 euro) en 10.000 euro werkingsmiddelen. Het onderzoeksproject moet worden uitgevoerd aan een Vlaamse onthaalinstelling. In 2020 werd aan één onderzoeker een runner-up-project toegekend.

Humanitaire acties Rode Neuzen Rode Neuzen Dag is een samenwerking tussen VTM, Q-Music, HLN en Belfius en vraagt aandacht voor het lichamelijk en mentaal welbevinden van jongeren. Om de opbrengsten van de benefietactie Rode Neuzen Dag te beheren, werd het Rode Neuzen Fonds opgericht bij de Koning Boudewijnstichting. Naar aanleiding van deze dag lanceerde het FWO een oproep, samen met het Rode Neuzen Fonds, om fundamenteel wetenschappelijk onderzoek over de geestelijke gezondheid en het psychisch welzijn van jongeren te ondersteunen, zowel wat hulpverlening als preventie betreft. Voor de oproep van 2020 was een budget van 950.000 euro beschikbaar. Er werden acht voorstellen voor een tweejarig onderzoeksproject ingediend voor een totaalbedrag van 2.073.279,30 euro (excl. overhead). Aan drie projecten kon een subsidie toegekend worden voor een bedrag van 753.786,11 >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

euro (excl. 6% overhead). De raad van bestuur besliste om het resterende budget van deze oproep (142.440 euro) toe te voegen aan het beschikbare budget voor de oproep voor fundamentele onderzoeksprojecten 2020 en toe te wijzen aan een project dat thematisch aansluit bij het Rode Neuzen-thema.

Kom op tegen Kanker In 2020 was er 800.000 euro beschikbaar om te besteden aan tweejarige onderzoeksprojecten met een door Kom op tegen Kanker gespecificeerde scope. De scope van de oproep van 2020 was: “Klinisch onderzoek bij pediatrische kankers, met speciale aandacht voor de levenskwaliteit”. Voor deze oproep werden drie aanvragen ontvangen voor een totaal aangevraagd bedrag van 696.759 euro. Twee van de drie ingediende projecten werden financierbaar gevonden en in totaal werd 449.159 euro steun toegekend aan twee projecten. Het niet-toegekende budget werd toegevoegd aan het beschikbare budget voor het fundamentele projectenpanel Med4 (met als scope oncologie). Daarnaast werd één Kom op tegen Kanker-mandaat toegekend aan een aspirant fundamenteel onderzoek uit het Med4-panel.

Bijzondere oproepen rond projectvoorstellen Covid-19-oproepen Het FWO lanceerde in 2020 ook twee oproepen om het onderzoek rond de COVID-19-crisis te steunen op vraag van minister Hilde Crevits. De eerste oproep was erop gericht om op korte termijn een maatschappelijke bijdrage te leveren bij het aanpakken van de COVID-19-crisis door urgente wetenschappelijke vragen te helpen oplossen. De oproep richtte zich uitsluitend naar onderzoek dat onmiddellijke financiering nodig had omdat het uitgevoerd wordt in het kader van de heersende pandemie. De eerste bijzondere COVID-19-oproep werd georganiseerd als fast-track, passend bij bottom-up, onderzoeker-gedreven vraagstellingen, maar de tijdsduur, aanvraagvorm en -vereisten, alsook de evaluatieprocedure werden aangepast om tegemoet te komen aan het dringende en tijdelijke karakter van dit onderzoek. Daarom ook konden elke Vlaamse universiteit en het ITG maximaal vijf voorstellen indienen waarbij een van hun onderzoekers fungeert als promotor-woordvoerder. De projectperiode was max. 12 maanden. Het maximum van 30 projectvoorstellen werd ingediend en geëvalueerd. De afbakening van de ontvankelijke onderzoeksgebieden was beperkt: •

Nationaal of internationaal translationeel multicentrisch klinisch onderzoek naar de ontwikkeling en werkzaamheid van nieuwe of bestaande antivirale (of immunosuppressieve) middelen, (herbestemde of off-label) therapeutica, vaccins, vaccinatieschema’s en/of de betrouwbaarheid van immunologische-serologie gebaseerde diagnostische testen, en de validatie daarvan op preklinische modellen.

•

Klinisch pathologisch onderzoek op patiënten-stalen voor een beter begrip van COVID-19-immuniteit, identificeren van vroege biomerkers, besmettelijkheid, variabiliteit van het virus (drift), co-morbiditeiten bij COVID-19-patiënten tijdens of na de acute fase.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

•

Mathematische modellen en translationeel data-gedreven epidemiologisch onderzoek met directe beleidsondersteunende meerwaarde (bv. studies naar de verspreiding van coronavirussen, hoe lockdown en andere restrictieve maatregelen afbouwen, wie eerst vaccineren, ontwikkeling van ‘post-corona opstart’-strategie).

•

Technologieontwikkelingsprojecten die een duidelijk omlijnde verifieerbare bottleneck oplossen (bv. maskers, therapeutische middelen, beademingstoestellen, vaccinproductietechnologie, e.a.)

De totale aangevraagde subsidie bedroeg 7.467.105,79 euro. Rekening houdend met de budgettaire enveloppe van 2,5 miljoen euro (exclusief overhead) betekent dit dat één derde van de totaal aangevraagde fondsen toegekend kon worden. Een overzicht van de 9 gesteunde projecten vindt u op de FWO-website. Ook de tweede oproep richtte zich op een aantal acute onderzoeksnoden met betrekking tot de COVID-19-problematiek. In vergelijking met de eerste oproep werd de thematiek verruimd. Aanvragen voor deze oproep moesten onderzoek behelzen rond topics die gerelateerd zijn aan de COVID-19-pandemie, zoals (niet exhaustieve lijst): persoonlijk welzijn, juridische vragen, economische vragen, politieke vragen, maatschappelijke vragen, onderwijs en vorming, klinische vragen en zorg … De beperking van een maximum aantal instellingen werd opgeheven. Het totale aangevraagde budget bedroeg 18.970.585 euro voor 87 projectvoorstellen. Met een beschikbaar budget (incl. overhead) van 2.500.000 euro bedroeg de slaagkans 12,4%. In totaal werd er aan 11 projecten steun toegekend. Een overzicht van de 11 gesteunde projecten vindt u op de FWO-website.

PROJECTEN STRATEGISCH BASISONDERZOEK Strategisch basisonderzoek (SBO) is uitdagend en vernieuwend onderzoek met als doel om op lange termijn economische en/of maatschappelijke toepassingen in Vlaanderen te realiseren. Binnen een SBO-project wordt niet alleen verwacht dat de onderzoekers basisonderzoek uitvoeren, maar ook dat ze een duidelijke visie hebben op het potentieel voor valorisatie en dat ze een actieve inspanning leveren met het oog op de effectieve transfer, benutting en valorisatie van de onderzoeksresultaten bij economische of maatschappelijke actoren. Het SBO-programma is opgedeeld in twee finaliteitsdelen: het economisch SBO-programmadeel (SBO-E) voor de projecten met een primaire economische finaliteit en het maatschappelijk SBOprogrammadeel (SBO-M) voor de projecten met een primaire maatschappelijke finaliteit. Onderzoekers kunnen budget voor personeel, werking en uitrusting aanvragen. Slaagkansen De raad van bestuur van het FWO besliste in mei 2020 over steunverlening voor de projecten die in oktober 2019 werden ingediend. Voor deze oproep vond er een eenmalige overdracht plaats van een deel van het budget van 2019. Dit omdat er in 2019 geen projecten werden toegekend door het verschuiven van de tijdslijn. >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Er werden 73 projectvoorstellen ingediend binnen de SBO-oproep van 2019. In totaal werden 25 projecten gesteund. Het totale aangevraagde budget voor de 73 projectvoorstellen bedroeg 160,9 miljoen euro. De slaagkans bedraagt 34% (aantal) en 34% (budget) (Tabel 36 en Tabel 37). Vanwege het beperkte aantal toegekende projecten is enige voorzichtigheid geboden bij het vergelijken van de slaagkansen tussen de verschillende instellingen. Wegens de verschuiving van de tijdslijn konden er budgetten worden samengevoegd en bijgevolg is het slaagcijfer hoger dan andere jaren.

Tabel 36: SBO-projecten: slaagkansen in aantal

SBO

SBO-M

SBO-E

Partner

A (n)

T (n)

S(%)

A (n)

T (n)

S(%)

A (n)

T (n)

S(%)

Anderen

14,7

14,3

15,4

Flanders Make

0,0

imec

33,3

0,0

33,3

KU Leuven

44,7

40,0

46,9

UAntwerpen

29,2

25,0

33,3

UGent

40,0

UHasselt

0,0

VIB

0,0

VITO

30,0

50,0

16,7

VUB

29,4

28,6

30,0

Totaal

34,2

31,0

36,4

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagpercentage

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Tabel 37: SBO-projecten: slaagkansen in bedrag (bedragen in euro)*

SBO

SBO-M

SBO-E

Partner

S(%)

Anderen

15.103.644

2.180.930

14,4

10.188.654

1.056.561

10,4

4.914.989

1.124.369

22,9

0,0

7.759.057

2.098.582

27,0

0,0

7.759.057

2.098.582

27,0

KU Leuven

49.535.210

20.621.491

41,6

10.825.811

4.026.608

37,2

38.709.399

16.594.884

42,9

UAntwerpen

19.342.027

6.562.470

33,9

11.098.654

2.837.092

25,6

8.243.373

3.725.378

45,2

UGent

35.495.981

16.640.250

46,9

15.312.914

6.614.391

43,2

20.183.067

10.025.859

49,7

UHasselt

12.030.261

0,0

4.264.531

0,0

7.765.730

0,0

VIB

474.956

0,0

474.956

0,0

Vito

5.975.492

1.713.512

28,7

2.732.969

1085194,44

39,7

3.242.523

628.318

19,4

VUB

15.186.325

5.102.044

33,6

6.706.630

2.690.746

40,1

8.479.695

2.411.298

28,4

Totaal

160.902.953

54.919.280

34,1

61.130.164

18.310.592

30,0

99.772.789

36.608.687

36,7

Flanders Make imec

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagpercentage *indien in een project meerdere partners betrokken zijn, worden alle partners in deze statistieken opgenomen

Een overzicht van de gesteunde projecten vindt u op de FWO-website.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

TOEGEPAST BIOMEDISCH ONDERZOEK MET EEN PRIMAIR MAATSCHAPPELIJKE FINALITEIT Het programma Toegepast Biomedisch onderzoek met een primair Maatschappelijke finaliteit (TBM) draagt via financiering van vergevorderd toepassingsgedreven biomedisch onderzoek bij tot de ontwikkeling van nieuwe therapieën, diagnosetechnieken en preventieve maatregelen die, door een gebrek aan industriële interesse, zonder deze overheidsfinanciering niet tot bij de patiënt zouden geraken. Van de aanvragers wordt verwacht dat ze naast het wetenschappelijke gedeelte van een projectaanvraag ook een duidelijke valorisatiestrategie in hun projectaanvraag opnemen. Onderzoekers kunnen budget voor personeelskosten aanvragen en budget voor overige kosten. De overige kosten omvatten de directe kosten (werking en uitrusting) en de indirecte kosten (soms ‘vaste kosten’ of ‘overhead’ genoemd). Gezien de klinische focus van het programma moet er bovendien één Vlaams ziekenhuis opgenomen zijn in het consortium van aanvragers voor minstens 10% van de totale begroting. In 2020 werd binnen het TBM-programma voor ongeveer 11,4 miljoen euro steun toegekend aan 12 projecten.

Slaagkansen Er werden 52 projectvoorstellen ingediend binnen de TBM-oproep van 2020 (Tabel 38). In totaal werden 12 projecten gesteund. Het totale aangevraagde budget voor de 52 projectvoorstellen bedroeg 50 miljoen euro. De slaagkans bedraagt 23% (aantal) en 23% (budget). Het grootste gedeelte van het aangevraagde en toegekende budget gaat naar de universiteiten en universitaire ziekenhuizen. Vanwege het beperkte aantal toegekende projecten is enige voorzichtigheid geboden bij het vergelijken van de slaagkansen tussen de verschillende instellingen.

Tabel 38: Overzicht van de slaagkans van de TBM-oproep in 2020 per aanvrager, bedragen in euro (instellingen als hoofdaanvrager in een aanvraag)

A (n)

T (n)

S(n) (%)

A (bedrag)

T (bedrag)

S (bedrag) (%)

KU Leuven (incl. UZ Leuven)

28,6

18.747.611

5.059.418

UAntwerpen en UZ Antwerpen

33,3

9.141.955

2.446.109

26,8

UGent (incl. UZ Gent)

27,3

13.771.138

3.080.062

22,4

UHasselt

0,0

2.499.905

285.400

11,4

VUB (incl. UZ Brussel)

0,0

2.929.837

178.250

6,1

Totaal

23,1

50.077.793 11.466.283

22,9

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Een overzicht van de gesteunde projecten vindt u op de FWO-website.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Excellentieprijzen Het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek – Vlaanderen (FWO) stond in 2020 ook in voor de evaluatie van de FWO-Excellentieprijzen. Om de vijf jaar bekroont een internationale jury vooraanstaande wetenschappers met een bedrag van 100.000 euro voor hun onderzoekscarrière. De prijzen worden beschouwd als de ‘Vlaamse Nobelprijzen’. De prestigieuze FWO-Excellentieprijzen worden toegekend in de vijf grote wetenschapsdomeinen. Onderzoekers kunnen zich niet zelf kandidaat stellen, maar worden voorgedragen door collega’s uit binnen- of buitenland. Een onafhankelijke jury van internationale topwetenschappers onderzoekt de voordrachten en selecteert per domein één laureaat. De prijzen zijn genoemd naar voormalige wetenschappers en hun weldoeners die hun werk en inzet voor de wetenschap met een legaat wilden laten voorleven. De eerste uitreiking vond plaats in 1960. De Excellentieprijs in de Exacte Wetenschappen kende in 2020 voor het eerst een vrouwelijke laureaat. Dit zijn de winnaars van 2020:

Inhoud

•

Conny Aerts (KU Leuven): laureaat voor de Excellentieprijs dr. A. De Leeuw-Damry-Bourlart 2020 in de Exacte Wetenschappen.

•

Wout Boerjan (VIB - UGent): laureaat voor de Excellentieprijs dr. A. De Leeuw-Damry-Bourlart 2020 in de Toegepaste Wetenschappen.

•

Bart Lambrecht (VIB - UGent): laureaat voor de Excellentieprijs Joseph Maisin 2020 in de Fundamentele Biomedische Wetenschappen.

•

Guy Boeckxstaens (KU Leuven): laureaat voor de Excellentieprijs Joseph Maisin 2020 in de Klinische Biomedische Wetenschappen.

•

Johan Wagemans (KU Leuven): laureaat voor de Excellentieprijs Ernest-John Solvay 2020 in de Taal-, Cultuur- en Maatschappijwetenschappen.

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Infrastructuur ONDERZOEKSINFRASTRUCTUUR Het FWO is ook verantwoordelijk voor het toekennen van onderzoeksinfrastructuur. Daaronder zijn naast wetenschappelijke infrastructuur ook collecties, natuurlijke habitats, corpora en databanken (inclusief de digitale ontsluiting ervan) begrepen. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen middelzware en zware onderzoeksinfrastructuur. Middelzware onderzoeksinfrastructuur wordt gedefinieerd als onderzoeksinfrastructuur met een totale financieringskost van ten minste 150.000 euro en ten hoogste 1.000.000 euro (inclusief het niet-recupereerbare deel van de btw). De financieringskost voor zware onderzoeksinfrastructuur bedraagt ten minste 1.000.000 euro. Oproepen voor middelzware en zware onderzoeksinfrastructuur worden om de twee jaar georganiseerd, waardoor de investeringsmiddelen van twee begrotingsjaren worden samengevoegd, met in totaal 28 miljoen euro beschikbaar per oproep. De verdeling van de financiering van zware en middelzware infrastructuur werd door de raad van bestuur van het FWO vastgelegd op 30% voor zware en 70% voor middelzware infrastructuur. Voor de verdeling van de beschikbare middelen tussen de verschillende universiteiten binnen het middelzware infrastructuurkanaal wordt de laatst gekende (op moment van de lancering) verdeelsleutel middelzware infrastructuur gebruikt, het gewogen gemiddelde van de BOF- en IOF-sleutel. Van de 112 ingediende aanvragen middelzware onderzoeksinfrastructuur werden er 39 toegekend met een totaal subsidiebedrag van 18,6 miljoen euro, wat resulteerde in een algemeen slaagpercentage van 24%. Er werden daarnaast ook 5 van de 11 ingediende aanvragen gesubsidieerd voor een bedrag van 7,9 miljoen euro. Een overzicht van de in 2020 gesteunde projecten vindt u op de FWO-website. In 2021 worden nieuwe oproepen voor (middel)zware onderzoeksinfrastructuur gelanceerd waarvan de eindbeslissing wordt verwacht in maart 2022.

INTERNATIONALE ONDERZOEKSINFRASTRUCTUUR Het programma voor subsidiëring van internationale onderzoeksinfrastructuren (IRI), een samenvoeging van de voormalige Big Science- en ESFRI-financiering, heeft tot doel de Vlaamse deelname aan en/of de subsidiëring van internationale investeringsinitiatieven te ondersteunen die uitgevoerd worden aan grootschalige, internationale of supranationale faciliteiten waaraan de Vlaamse overheid bijdraagt en/of waarvan het strategisch belang voor Vlaanderen kan worden aangetoond. Deze ondersteuning kan betrekking hebben op de beslissing tot deelname van Vlaanderen aan de internationale onderzoeksinfrastructuur, op de betaling van het lidgeld voor de deelname en de subsidiëring van de activiteiten of op de investeringen die deel uitmaken van de deelname. De subsidie wordt aangewend voor de deelname aan en de financiering van onderzoeksinfrastructuur en voor de institutionele, operationele en logistieke kosten van Vlaamse onderzoeksgroepen die eraan deelnemen. Uitgaven voor het uitvoeren van het eigenlijke onderzoek kunnen niet worden begroot op het IRI-programma, maar kunnen via andere financieringskanalen worden aangevraagd. De tweede oproep voor de Vlaamse deelname aan en/of subsidiëring van internationale onderzoeksinfrastructuren vond in 2020 plaats. Het FWO ontving 22 aanvragen in het kader van de >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

IRI-oproep voor een totaal aangevraagd subsidiebedrag van 42,44 miljoen euro voor 4 jaar. Daarvan zijn er 15 financieringsaanvragen en 7 aanvragen voor enkel politieke ondersteuning. Van de aanvragen die financiering vroegen, zijn er 7 aanvragen die in het verleden nog geen IRI-financiering ontvingen en waren er 8 aanvragen die bij de vorige IRI-oproep een sterk gereduceerde of overbruggingsfinanciering kregen voor 2 jaar. Voor de oproep internationale onderzoeksinfrastructuur 2020 was een bedrag van ca. 36 miljoen euro incl. overhead beschikbaar. Dat bedrag is samengesteld uit een overdracht van 10 miljoen euro van de vorige oproep, een bedrag van 10 miljoen euro van de recurrente middelen voor infrastructuur voor 2020, de toekenning van een eenmalige investeringssubsidie door de Vlaamse Regering voor een bedrag van 1.011.485 euro en ten slotte een bedrag van 15 miljoen euro in het kader van de opstap voor O&O in 2021. Artikel 18 §3 van het FWO-reglement tot regeling van de deelname aan en/of subsidiëring van internationale onderzoeksinfrastructuur bepaalt dat het overheadpercentage is vastgelegd op 6%. Samenvattend was in 2020 een bedrag van 19,82 miljoen euro excl. overhead beschikbaar voor deze oproep en voor 2021 een bedrag van 14,15 miljoen euro, wat het totaal aan subsidies voor deze oproep op 33,97 miljoen euro excl. overhead brengt. De gesteunde projecten vindt u op de FWO-website.

VSC Het Vlaams Supercomputer Centrum (VSC) is een samenwerkingsverband tussen de vijf Vlaamse universiteiten en hun associaties, onder beheer van het FWO. Dit consortium groepeert knowhow in wetenschappelijk en technisch rekenen (scientific/technical computing, met inbegrip van high performance computing, high throughput computing, cloud computing en data processing) in Vlaanderen en huisvest infrastructuur in vier hubs: UAntwerpen, VUB, UGent en KU Leuven. Het VSC stimuleert het gebruik van wetenschappelijk en technisch rekenen in het Vlaamse academische en industriële landschap. Daartoe biedt het infrastructuur, training en dienstverlening aan. Daarnaast fungeert het VSC als hefboom om het belang en de maatschappelijke meerwaarde van wetenschappelijk en technisch rekenen te promoten. De VSC-infrastructuur in Vlaanderen bestaat uit twee lagen. De centrale Tier-1-infrastructuur dient in de eerste plaats voor het verwerken van grote parallelle jobs. De Tier-1-infrastructuur bestaat verder uit een kleine testcluster voor toekomstige technologieën. Het kleinere rekenwerk is de taak van de Tier-2-infrastructuur. Die is over een aantal locaties verspreid, staat dichter bij de gebruiker en is sterker ingebed in de campusnetwerken. Ook de clusters zijn onderling verbonden en geïntegreerd. Het VSC blijft waakzaam voor de noden van zijn gebruikers. De uitdagingen in het onderzoekslandschap kunnen niet zonder passende antwoorden blijven. Daarom werd vanaf 2018 een nieuw Vlaams supercomputing-platform ontwikkeld – Supercomputing as a service – waarop een geïntegreerde service wordt aangeboden van Tier-1 computer, data- en cloudinfrastructuur. Het VSC ontving voor de verwezenlijking hiervan een impulsfinanciering van 30 miljoen euro. De VSC-infrastructuur is toegankelijk voor al het wetenschappelijk onderzoek dat aan de Vlaamse universiteiten en publieke kennisinstellingen plaatsvindt. Ook de industrie kan van deze >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

infrastructuur gebruikmaken, mits ze de kosten betaalt die daaraan verbonden zijn. Voor een inzage in de beschikbare infrastructuur, het gebruik en de diensten aangeboden door het VSC, zie het VSC-jaarverslag.

Internationale mobiliteit, samenwerking en contacten Onderzoek op hoog niveau is per definitie internationaal. Internationale samenwerking en wetenschappelijke mobiliteit zijn dan ook een prioriteit voor het FWO. Hou er rekening mee dat internationalisering ook is vervat in alle andere actiemiddelen van het FWO; het is dus niet noodzakelijk afhankelijk van deze specifieke actiemiddelen alleen.

INTERNATIONALE MOBILITEIT Het FWO wil de mobiliteit van onderzoekers zoveel mogelijk stimuleren. Topwetenschap vind je immers in toenemende mate in internationale samenwerkingen, zodat de onderzoeker genoodzaakt is om steeds mobieler te worden. Om aan deze vraag tegemoet te komen, biedt het FWO een breed internationaal gericht instrumentarium aan. Zo kan een onderzoeker de volgende kredieten aanvragen: kredieten voor deelname aan een congres in het buitenland, kredieten voor een kort verblijf, een workshop of cursus in het buitenland, kredieten voor een lang verblijf in het buitenland en voor een lang verblijf bij een ERC grantee in het buitenland. Merk op dat het FWO niet alleen de internationale mobiliteit van mandaathouders van het FWO stimuleert, maar ook die van alle onderzoekers verbonden aan een Vlaamse of federale wetenschappelijke instelling. De reiskredieten voor congresdeelnames, korte verblijven en workshops in Europa worden niet toegekend aan mandaathouders van het FWO (aspiranten fundamenteel & strategisch basisonderzoek en postdoctorale mandaathouders). Die mandaathouders beschikken immers over een werkingstoelage (bench fee). Het spreekt voor zich dat er in 2020 vanwege de coronapandemie veel minder aanvragen werden ingediend voor de diverse kanalen in vergelijking met voorgaande jaren. De cijfers op de volgende pagina's zijn dus wellicht niet representatief voor het draagvlak van de mobiliteitskanalen. Het FWO volgde de situatie betreffende de pandemie en de impact daarvan op de internationale mobiliteit op de voet op. Het hanteerde daarbij de nodige flexibiliteit in het opnemen of verder zetten van toegekende mobiliteitskredieten en nam het in het kader van de samenwerkingsverbanden ook op met de buitenlandse financierders om een gelijkaardige flexibiliteit bij de toegekende mobiliteitsprojecten te bekomen.

Congressen en korte studieverblijven De slaagcijfers voor de reiskredieten per wetenschapsgebied, instelling en geslacht zijn opgenomen in respectievelijk Tabel 39, Tabel 40 en Tabel 41 voor de congressen en korte studieverblijven.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Tabel 39: Reiskredieten (congressen en korte studieverblijven): verdeling en slaagkans per wetenschapsgebied

A (n)

T (n)

S (%)

Biologische wetenschappen

Cultuurwetenschappen

Gedrags- & maatschappijwetenschappen

124

Interdisciplinair

Medische wetenschappen

154

101

Wetenschap & technologie

119

Totaal

553

337

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Tabel 40: Reiskredieten (congressen en korte studieverblijven): verdeling en slaagkans per onthaalinstelling

A (n)

T (n)

S (%)

KU Leuven

206

138

UGent

200

111

VUB

UAntwerpen

UHasselt

Andere

Totaal

553

337

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Tabel 41: Reiskredieten (congressen en korte studieverblijven): verdeling en slaagkans per geslacht

A (n)

T (n)

S (%)

Man

300

178

Vrouw

253

159

553

337

x Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Tabel 42 toont de nationaliteit van de toegekende houders van een reiskrediet.

Tabel 42: Nationaliteit van de toegekende houders van een reiskrediet (congressen en korte studieverblijven)

AANTAL Belg

246

Niet-EU

Totaal

337

De top 10 van bestemmingen is weergegeven in Tabel 43.

Tabel 43: Reiskredieten (congressen en korte studieverblijven) - landen van bestemming

AANTAL KREDIETEN

Inhoud

Verenigde Staten van Amerika

129

Italië

Australië

Frankrijk

Canada

Duitsland

Oostenrijk

Nieuw-Zeeland

Verenigd Koninkrijk

Spanje

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Lange verblijven in het buitenland De slaagcijfers voor de reiskredieten per wetenschapsgebied, instelling en geslacht zijn opgenomen in Tabel 44, Tabel 45 en Tabel 46. 63% van de lange verblijven in het buitenland werd toegekend aan onderzoekers op predoctoraal niveau en 37% aan onderzoekers op postdoctoraal niveau.

Tabel 44: Reiskredieten (lange verblijven): verdeling en slaagkans per wetenschapsgebied

A (n)

T (n)

S (%)

Interdisciplinair

Biologische wetenschappen

Medische wetenschappen

Wetenschap & technologie

Cultuurwetenschappen

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

248

155

Totaal

Tabel 45: Reiskredieten (lange verblijven): verdeling en slaagkans per onthaalinstelling

A (n)

T (n)

S (%)

KU Leuven

UGent

VUB

UAntwerpen

UHasselt

Andere

Totaal

248

155

Tabel 46: Reiskredieten (lange verblijven): verdeling en slaagkans per geslacht

A (n)

T (n)

S (%)

Man

145

Vrouw

103

Totaal

248

155

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Tabel 47 toont de nationaliteit van de toegekende houders van een reiskrediet.

Tabel 47: Nationaliteit van de toegekende houders van een reiskrediet (lange verblijven)

AANTAL Belg

110

Niet-EU

Totaal

155

De top 10 van bestemmingen is weergegeven in Tabel 48.

Tabel 48: Reiskredieten (lange verblijven) - landen van bestemming

AANTAL

Inhoud

Verenigde Staten van Amerika

Verenigd Koninkrijk

Nederland

Frankrijk

Australië

Duitsland

Italië

Spanje

Zwitserland

Denemarken

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

INTERNATIONALE SAMENWERKING Naast het bevorderen van de wetenschappelijke mobiliteit stimuleert het FWO ook internationale samenwerking. Het FWO doet dat door enerzijds het grotere programma bilaterale onderzoekssamenwerking op te zetten en anderzijds via de qua omvang beperktere samenwerkings- en uitwisselingsakkoorden. Daarnaast neemt het FWO deel aan Europese projecten zoals ERA-NET. Bovendien is uiteraard ook internationale samenwerking mogelijk binnen de andere gesteunde projecten.

Bilaterale onderzoeksprojecten Het FWO financiert internationale bilaterale onderzoekssamenwerking met niet-Europese landen of regio’s. Het betreft hier samenwerking op het vlak van fundamenteel onderzoek, waarbij het initiatief door de onderzoeker wordt genomen en waarbij de betrokken partners als gelijkwaardig worden beschouwd. Een aparte commissie, de Commissie Bilaterale Onderzoekssamenwerking (CBOS), beoordeelt de landen voor samenwerkingen en streeft daarbij naar een maximale complementariteit met BOF (Bijzonder Onderzoeksfonds) en VLIR-UOS. Op dit moment heeft het FWO samenwerkingsakkoorden met de volgende landen/regio’s: Zuid-Afrika, Vietnam, Quebec, China, Brazilië en Rusland. In 2020 vond er in het kader van deze bilaterale samenwerkingen een oproep plaats met Vietnam (NAFOSTED, National Foundation for Science and Technology Development) en Quebec (FRQ, The Quebec Research Funds): •

Oproep Vietnam: 23 ontvankelijke projecten, waarvan er 5 gefinancierd werden (slaagkans: 22%) voor een totaalbedrag van 1.177.979 euro

•

Oproep Quebec: 30 ontvankelijke projecten, waarvan er 4 gefinancierd werden (slaagkans: 13%) voor een totaalbedrag van 922.018 euro

Een overzicht van de gesteunde projecten vindt u op de FWO-website.

Lead Agency-projecten Naast de bilaterale onderzoekssamenwerking met niet-Europese landen stimuleert het FWO ook samenwerking en contacten met een aantal Europese landen d.m.v. Lead Agency-procedures. In het kader van de Lead Agency-aanpak zijn afspraken gemaakt over de beoordeling en behandeling van aanvragen voor transnationale samenwerkingsprojecten. Daarbij treedt één van de onderzoeksorganisaties op als ‘Lead Agency’. Die draagt de verantwoordelijkheid voor de coördinatie en uitvoering van de beoordeling en voor het besluit tot honorering (dan wel afwijzing). De financiering blijft gescheiden: de aanvragers worden bij honorering gefinancierd door de eigen onderzoeksorganisatie. In 2020 vonden er Lead Agency-oproepen plaats met Luxemburg (FNR), Slovenië (ARRS) en Zwitserland (SNSF): •

Luxemburg (FNR): 12 ontvankelijke aanvragen, 2 gefinancierd voor een totaalbedrag van 946.520 euro >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

•

Slovenië (ARRS): 25 ontvankelijke aanvragen, 6 gefinancierd voor een totaalbedrag van 2.687.662 euro

•

Zwitserland (SNSF): 17 ontvankelijke aanvragen, 4 gefinancierd voor een totaalbedrag van 1.533.000 euro

Een overzicht van de gesteunde projecten vindt u op de FWO-website.

Uitwisselings- en samenwerkingsakkoorden In de loop van de jaren werden tal van uitwisselings- en samenwerkingsakkoorden gesloten met partnerorganisaties in het buitenland waarbij, al dan niet op projectmatige basis, de mobiliteit van onderzoekers ondersteund wordt. In 2020 vonden de volgende oproepen voor samenwerkingsprojecten plaats: • Japan (JSPS): 12 ontvankelijke aanvragen, 2 gefinancierd • Zuid-Korea (NRF): 6 ontvankelijke aanvragen, 4 gefinancierd • China (NSFC): 61 ontvankelijke aanvragen, 24 gefinancierd • Taiwan (MOST): 7 ontvankelijke aanvragen, 4 gefinancierd • Tsjechië (CAS): 2 ontvankelijke aanvragen, 2 gefinancierd Wat de uitwisselingsakkoorden betreft, wordt er niet gewerkt met oproepen, maar kan er continu ingediend worden (ten laatste drie maanden vóór het vertrek, tenzij anders vermeld). In 2020 ontvingen we geen enkele aanvraag binnen de uitwisselingsakkoorden. Het FWO heeft verder een samenwerkingsovereenkomst met de Japan Society for the Promotion of Science (JSPS). Dat programma steunt jonge en excellente postdoctorale onderzoekers die voor een bepaalde periode aan een door de JSPS erkende Japanse instelling wetenschappelijk onderzoek willen uitvoeren. Het programma staat open voor de cultuurwetenschappen, gedrags- en maatschappijwetenschappen en natuurwetenschappen. Elk jaar biedt de JSPS twee postdoctorale beurzen aan. In 2020 ontving het FWO één ontvankelijke aanvraag, die toegekend werd.

EUROPESE PROJECTEN ERA-NET werd opgericht als deel van de Kaderprogramma’s van de Europese Commissie om de samenwerking en coördinatie te bevorderen tussen de verschillende financieringsprogramma’s voor onderzoek en innovatie van de Europese lidstaten en geassocieerde landen. Het ERA-NET-schema wordt geïmplementeerd via de publicatie van open oproepen tot voorstellen voor nieuwe netwerken. De voorstellen kunnen ingediend worden door overheidsorganisaties die verantwoordelijk zijn voor de financiering of het beheer van onderzoekprogramma’s op nationaal of regionaal niveau (ministeries, agentschappen ...), door andere nationale organisaties die dergelijke programma’s financieren of beheren (bv. agentschappen voor financiering van wetenschappelijk onderzoek) en door organisaties die op Europees niveau werkzaam zijn en onder meer instaan voor de panEuropese coördinatie van nationaal gefinancierd onderzoek. EJP cofund (European Joint Programme cofund) heeft als doel om nationale onderzoeks- en innovatieprogramma’s te coördineren door aan schaalvergroting te doen en een aanzienlijke >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

kritische massa te verzamelen om doelstellingen en uitdagingen uit het Horizon 2020-kaderprogramma aan te kunnen pakken, over de grenzen heen. EJP cofunds bestaan uit een brede waaier aan activiteiten die per programma worden vastgelegd, naargelang de wenselijkheid van de implementatiemethode. FWO-deelname aan EJPs beperkt zich tot deelname aan die activiteiten die een duidelijk kader voor externe/open oproepen hebben voor projectfinanciering, geïnitieerd door nationale financiers, en die qua oproepmechanisme vergelijkbaar zijn met de ERA-NETs. In totaal werden er in 2020 25 ERA-NET-projecten en 3 EJP-projecten toegekend, binnen 13 verschillende netwerken. Binnen het fundamentele kanaal ging het om 23 projecten, waaronder 2 EJP-projecten. Voor het SBO-financieringskanaal werden 5 projecten toegekend, waaronder 1 EJP-project. De financiële details en het toegekende bedrag per instelling zijn opgenomen in Tabel 49 en Tabel 50 voor de deelname met middelen voor fundamenteel onderzoek en in Tabel 51 en Tabel 52 voor de deelname met middelen voor strategisch basisonderzoek.

Tabel 49: ERA-NET/EJP - fundamenteel onderzoek – 2020 in cijfers

BEDRAG (IN EURO) Gemiddeld toegekend bedrag per project (incl. overhead)

222.859

Toegekend bedrag FWO-middelen (incl. overhead)

4.463.847

Toegekend bedrag EC top-up

661.907

Totaal toegekend bedrag (incl. overhead en EC top-up)

5.125.755

Tabel 50: ERA-NET/EJP-budget fundamenteel onderzoek per universiteit/onderzoeksinstelling

BEDRAG (IN EURO) EXCL. OVERHEAD

INCL. OVERHEAD

KU Leuven

1.011.018

1.071.679

UAntwerpen

1.013.300

1.074.098

UGent

2.142.000

2.270.520

UHasselt

200.000

212.000

VUB

469.300

497.458

4.835.618

5.125.755

Totaal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Tabel 51: ERA-NET/EJP - SBO – 2020 in cijfers

BEDRAG (IN EURO) Gemiddeld toegekend bedrag per project (incl. overhead)

312.149

Totaal toegekend bedrag (enkel FWO-middelen, incl. overhead)

1.560.745

Tabel 52: ERA-NET/EJP-budget SBO per universiteit/onderzoeksinstelling in 2020

BEDRAG (IN EURO) INCL. OVERHEAD KU Leuven

1.210.754

UGent

349.991

Totaal

1.560.745

Start vastleggingskrediet 2022 (voorzien financieel engagement t.e.m. 2026) BUDGET FUNDAMENTEEL ONDERZOEK

BUDGET SBO

Partnerschap 34: Rescuing biodiversity to safeguard life on Earth

5x 700.000 euro

Partnerschap 35: A climate neutral, sustainable and productive Blue Economy

5x 350.000 euro

Partnerschap 38: Water4All: Water security for the planet

5x 350.000 euro

1,4 m. euro

0,7 m. euro

7 m. euro

3,5 m. euro

BESCHRIJVING NETWERK

TOTAAL PER JAAR TOTAAL 5 JAAR

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Start vastleggingskrediet 2023 (voorzien financieel engagement t.e.m. 2027) BUDGET FUNDAMENTEEL ONDERZOEK

BUDGET SBO

Partnerschap 4: ERA for Health

5x 350.000 euro

Partnerschap 29: Sustainable, Smart and Inclusive Cities and Communities

5x 350.000 euro

TOTAAL PER JAAR

0,7 m. euro

TOTAAL 5 JAAR

3,5 m. euro

BESCHRIJVING NETWERK

Joint Programming Initiatives Joint Programming Initiatives (JPI) streven naar een coördinatie van onderzoeksprogramma’s van verschillende landen in Europa en zelfs daarbuiten. Het is de bedoeling om Europees onderzoek over de grenzen heen meer op elkaar af te stemmen en onderzoekers samen te laten werken rond welbepaalde thema’s. Joint Programming focust op grote gemeenschappelijke uitdagingen (“grand challenges”) waar Europa, net als de rest van de wereld, mee geconfronteerd wordt. Het FWO ondersteunt de JPI-calls enkel met top-ups a rato van 10.000 euro per jaar en voor een maximumperiode van drie jaar (in totaal dus ten belope van 30.000 euro) voor lopende FWOprojecten die geïntegreerd kunnen worden in een onderzoeksconsortium. Er zijn tien JPIs: • JPND - Neurodegenerative Diseases (Alzheimer): www.neurodegenerationresearch.eu • FACCE - Agriculture, Food security & Climate Change: www.faccejpi.com • Cultural Heritage and Globale Change: www.jpi-culturalheritage.eu • HDHL – A Healthy Diet for a Healthy Life: www.healthydietforhealthylife.eu • AMR – Antimicrobial Resistance: www.jpiamr.eu • Climate: www.jpi-climate.eu/home • More Years, Better Lives - The Potential and Challenges of Demographic Change: www.jp-demographic.eu • Urban Europe: www.jpi-urbaneurope.eu • Water Challenges for a Changing World: www.waterjpi.eu • Oceans - Healthy and Productive Seas and Oceans: www.jpi-oceans.eu In 2020 werden geen uitgaven gemaakt in het kader van onze JPI-deelname.

INTERNATIONALE CONTACTEN Wetenschappelijke onderzoeksgemeenschappen Wetenschappelijke Onderzoeksgemeenschappen (WOG) zijn internationale netwerken van onderzoekers. Door het financieren van deze netwerken mikt het FWO op meer coördinatie en structurele samenwerking – zowel nationaal als internationaal – inzake wetenschappelijk onderzoek. Er wordt daarbij gestreefd naar een 60-tal WOG’s. >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

Een WOG bestaat uit ten minste drie Vlaamse onderzoeksgroepen van ten minste twee Vlaamse universiteiten en ten minste twee onderzoeksgroepen van Franstalige universiteiten of buitenlandse universiteiten of wetenschappelijke instellingen. Een krediet ter ondersteuning van een WOG bedraagt gedurende vijf jaar 12.500 euro per jaar aan werkingsmiddelen bedoeld voor het financieren van gastcolleges, workshops, symposia en wetenschappelijke samenwerkingsverbanden op postdoctoraal niveau. Deze ondersteuning is na positieve evaluatie verlengbaar. In 2020 waren er 61 WOG’s actief, waarvan 16 eindigden eind 2020. 8 WOG’s vroegen een verlenging aan, naast 16 nieuwe aanvragen. Het gebiedsoverschrijdend panel (GOP) keurde in totaal 16 aanvragen goed, waaronder 6 aangevraagde verlengingen. Internationale coördinatie-acties Het FWO stelt zich met het financieringskanaal Internationale Coördinatie-actie (ICA) tot doel om de verankering van coördinatie-acties van internationale samenwerkingsverbanden in Vlaanderen financieel te ondersteunen. Dit budget is bestemd voor de algemene wetenschappelijke coördinatie en het administratief beheer van het samenwerkingsverband, met uitsluiting van het wetenschappelijk onderzoek zelf. Het gaat om samenwerkingsverbanden die opgericht worden in het kader van multilaterale en supranationale instanties zoals, maar niet beperkt tot, de EU, VN, OESO, UNESCO of WHO. De aanvrager kan maximum 75.000 euro per jaar ontvangen en dat gedurende drie jaar, eventueel verlengbaar na positieve evaluatie. In 2020 werden er vier dossiers voorgelegd aan het gebiedsoverschrijdend panel (GOP). Aan drie dossiers werden subsidies toegekend voor een totaalbedrag van 665.864 euro. Organisatie wetenschappelijke congressen in België Internationale wetenschappelijke congressen zijn een belangrijk middel om het wetenschappelijk debat te stimuleren, kennis te verspreiden en informele netwerken van wetenschappers op te bouwen die het onderzoek ten goede kunnen komen. Daarom voorziet het FWO in de mogelijkheid om financiële steun aan te vragen voor de organisatie van congressen waarbij de internationale en interuniversitaire dimensie centraal staan. Een dergelijk krediet bedraagt maximum 10.000 euro (voor grote internationale referentiecongressen) en kan gebruikt worden om materiële kosten te dekken maar ook voor de reis- en verblijfskosten van buitenlandse sprekers. Tabel 53 geeft een overzicht van het aantal aanvragen en toekenningen en het toegekende bedrag voor de organisatie van congressen per wetenschapsgebied.

Tabel 53: Organisatie van wetenschappelijke bijeenkomsten in België

A(n)

A(Bedrag)

T(n)

T (Bedrag)

Wetenschap en technologie

80.000

70.300

Cultuurwetenschappen

164.430

71.300

Medische wetenschappen

33.270

25.500

Interdisciplinair

41.810

18.900

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

30.500

25.000

Biologische wetenschappen

13.500

9.000

Totaal

363.510

220.000

A = Aangevraagd; T = Toegekend; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

WERKINGSTOELAGE SABBATSVERLOF Sinds 2020 neemt het kanaal wetenschappelijke opdracht (sabbatical leaves) de vorm aan van een werkingstoelage sabbatsverlof. De beoordeling van de noodzaak van de wetenschappelijke opdracht (sabbatical leave) ligt immers niet langer bij het FWO en werd een verantwoordelijkheid van de onthaalinstelling. Onderzoekers die een engagementverbintenis hebben van hun onthaalinstelling – om gedurende de periode van de sabbatical leave ontlast te worden van alle onderwijs- en administratieve taken – kunnen bij het FWO een additionele werkingstoelage sabbatsverlof aanvragen. Deze werkingstoelage (min. 3 maanden – maximaal 1 jaar) van max. 2.000 euro per maand kan enkel worden aangewend voor uitgaven die rechtstreeks in verband staan met onderzoeksactiviteiten uitgevoerd tijdens het sabbatsverlof. De slaagcijfers voor dit kanaal worden getoond in Tabel 54.

Tabel 54: Slaagcijfers werkingstoelage sabbatsverlof per instelling

A (n)

T (n)

UGent

KU Leuven

UHasselt

VUB

UAntwerpen

Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; n = Aantal

DUURZAAM REISBELEID Het FWO zet in op internationalisering van wetenschappelijk onderzoek door onderzoekers in Vlaanderen in alle fases van hun carrière mogelijkheden te bieden om internationaal samen te werken en ervaring op te doen in het buitenland. Die internationale dimensie is een rode draad door het FWO, met als drijfveer het behouden en versterken van de competitiviteit van Vlaams onderzoek op wereldschaal. Internationale mobiliteit van onderzoekers heeft echter ook een keerzijde; het beïnvloedt ontegensprekelijk de klimaatverandering. Omdat het FWO op jaarbasis heel wat reizen financiert in het kader van wetenschappelijk onderzoek, wil het actief bijdragen aan de bewustmaking rond deze problematiek. Het FWO implementeert daarom sinds 1 januari 2020 in al haar financieringskanalen een duurzaam reisbeleid met als doel bij te dragen aan de klimaatdoelstellingen, zonder daarbij extra drempels in te bouwen voor de onderzoekers zelf. Meer info via www.fwo.be/nl/het-fwo/organisatie/duurzaam-reisbeleid. Het ontvankelijk maken van deze kost voor CO2-bijdrage is gebonden aan een jaarlijkse rapporteringsplicht van de onthaalinstellingen. Hoewel 2020 door de COVID-19-crisis geen representatief jaar was wat internationale mobiliteit betreft, leverden de onthaalinstellingen toch de volgende data aan: >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Analyse van de besteding

AANTAL GEVLOGEN KM BINNEN FWO-ONDERZOEKSPROJECTEN EN -MANDATEN WAAR MEN CO2-BIJDRAGE WENSTE

AANTAL TON CO2-UITSTOOT

BEDRAG CO2-BIJDRAGE

Antwerp Management School

0,00

Evangelische Theologische Faculteit Leuven

0,00

Faculteit voor Protestantse Theologie en Religiestudies Brussel

0,00

Hogere Zeevaartschool

0,00

Instituut voor Tropische Geneeskunde

0,00

KU Leuven

1.125.633

142,42

5.676,9

Universiteit Antwerpen

467.280

112,15

1.980,2

Universiteit Gent

231.627

48,38

690,96

Universiteit Hasselt1

0,00

Vlerick

0,00

VUB2

0,00

ONTHAALINSTELLING

(EUR)

nieuw duurzaam reisbeleid verplicht niet tot CO2-bijdrage, nieuw beleid is momenteel in ontwikkeling duurzaam reisbeleid nog niet volledig geïmplementeerd, pas in 2021 verwacht

REISAGENTSCHAP Omnia Travel Uniglobe South West Travel

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

AANTAL GEVLOGEN KM BINNEN FWO-REISKREDIETEN

AANTAL TON CO2-UITSTOOT

2.244.967

262,989

682.882,49

145,16

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Organisatie

6. Organisatie Deugdelijk Bestuur Het Deugdelijk bestuur in de Vlaamse publieke sector is geregeld via het Bestuursdecreet van 7 december 2018, dat in werking trad op 1 januari 2019 (Titel III, Hoofdstuk 2 e.v.). Het Bestuursdecreet bevat o.a. enkele maatregelen over hoe organisaties bestuurd en gecontroleerd worden en op welke wijze daarover wordt gecommuniceerd naar externe actoren.

ONAFHANKELIJKE BESTUURDERS Artikel III.40 van het Bestuursdecreet bepaalt dat minimaal een derde van het aantal stemgerechtigde leden van de raad van bestuur een onafhankelijke bestuurder is. Artikel 19 van het gewijzigde decreet van 30 april 2009 betreffende de organisatie en financiering van het wetenschaps- en innovatiebeleid bepaalt dat de leden van de raad van bestuur worden benoemd door de Vlaamse Regering, bepaalt de vereisten waaraan kandidaten voor het mandaat van onafhankelijke bestuurder moeten voldoen en bepaalt dat 4 van de 12 leden van de raad van bestuur onafhankelijke bestuurders moeten zijn. Bijgevolg is daardoor een derde van het aantal stemgerechtigde leden van de raad van bestuur een onafhankelijke bestuurder.

VERGOEDING LEDEN RAAD VAN BESTUUR Artikel III.39 van het Bestuursdecreet bepaalt dat het bedrag van de jaarlijkse bezoldiging, opgesplitst in vast en variabel gedeelte, eventuele vertrekpremies, de zitpenningen en vergoedingen van leden van de raad van bestuur openbaar worden gemaakt door publicatie in het jaarverslag van de betrokken entiteit. Dat jaarverslag wordt bovendien bekendgemaakt op de website van de entiteit. De vergoeding van de leden van de raad van bestuur van het FWO is vastgelegd in artikel 20 van de statuten. De leden ontvangen een vaste vergoeding van 1.500 euro op jaarbasis en 150 euro presentiegeld per vergadering, de leden van de raad van bestuur die zich moeten verplaatsen ontvangen ook een vergoeding die hun reis- en verblijfskosten dekt.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Organisatie

In 2020 werden de volgende nettobedragen uitbetaald: Verstraete Willy

Voorzitter

3.408,10 euro

Van de Vel An*

Ondervoorzitter

Aerts Conny**

Lid (lid tot en met 13/03/2020)

Blondé Bruno

Lid

1.898,70 euro

Bury Jo***

Lid

Delcour Jan**

Lid (lid sinds 13/03/2020)

De Knop Paul

Lid

2.460,35 euro

De Paepe Anne

Lid

1.904,50 euro

Dhaene Leon

Lid (lid sinds 15/05/2020)

1.597,58 euro

Even Katrien

Lid (lid tot en met 13/03/2020)

Geen vergoeding

Lauwers Ludo

Lid (lid tot en met 13/03/2020)

1.242,08 euro

Meulemans Ann

Lid (lid tot en met 15/05/2020)

1.409,62 euro

Sipido Karin

Lid (lid sinds 13/03/2020)

1.597,58 euro

Torfs Rik

Lid (lid tot en met 13/03/2020)

Van Bael Marlies

Lid

2.186,42 euro

van Sas Jos

Lid

1.894,10 euro

Bergen Gert

Regeringsafgevaardigde (lid tot en met 13/03/2020)

Geen vergoeding

Van Damme Simon

Regeringsafgevaardigde (lid tot en met 13/03/2020)

Geen vergoeding

Hermans Herwig

Regeringsafgevaardigde (lid sinds 01/02/2020)

1.973,48 euro

Lauwers Karl

Regeringsafgevaardigde (lid sinds 01/02/2020)

1.879,50 euro

Geen vergoeding

(*) bedrag uitbetaald aan Umicore (**) bedrag uitbetaald aan KU Leuven (***) bedrag uitbetaald aan VIB

VERGOEDING LEIDEND AMBTENAAR FWO De secretaris-generaal van het FWO ontvangt een vergoeding die afgestemd is op de rechtspositieregeling van het personeel van de Vlaamse overheid en die opgenomen is in het Vlaams Personeelsstatuut (VPS).

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Organisatie

Bestuurs- en adviesorganen RAAD VAN BESTUUR De raad van bestuur is als volgt samengesteld: Voorzitter

Verstraete Willy

Emeritus professor - UGent

Ondervoorzitter

Leden Blondé Bruno

Professor - Universiteit Antwerpen

Bury Jo

Algemeen directeur - VIB

De Knop Paul

Prorector - Vrije Universiteit Brussel

De Paepe Anne

Prorector - Universiteit Gent

Delcour Jan

Professor - KU Leuven

Dhaene Leon

N2FINANCE

Meulemans Ann

2bridge

Sipido Karin

Professor - KU Leuven

Van Bael Marlies

Professor - Universiteit Hasselt

van Sas Jos

Nokia Bell Labs

Lid met raadgevende stem Andries Mark

Leidend ambtenaar Vlaams Agentschap Innoveren en Ondernemen

Hanssens Johan

Leidend ambtenaar van het Departement Economie, Wetenschap en Innovatie

Secretaris-generaal Willems Hans

Secretaris-generaal - FWO

Regeringsafgevaardigden Hermans Herwig

Medewerker Vlaamse N-VA-fractie algemeen beleid, financiën en begroting, justitie

Lauwers Karl

Raadgever wetenschap en innovatie van viceminister-president en Vlaams minister van Economie, Innovatie, Werk, Sociale economie en Landbouw Hilde Crevits

Verslaggever Huysmans Danny

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Directeur operationeel beheer - FWO

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Organisatie

AUDITCOMITÉ VAN DE RAAD VAN BESTUUR Het auditcomité van de raad van bestuur is als volgt samengesteld: Voorzitter

van Sas Jos

Nokia Bell Labs

Leden De Knop Paul

Prorector - Vrije Universiteit Brussel

Dhaene Leon

N2FINANCE

Regeringsafgevaardigden Hermans Herwig

Medewerker Vlaamse N-VA-fractie algemeen beleid, financiën en begroting, justitie

Lauwers Karl

Raadgever wetenschap en innovatie van viceminister-president en Vlaams minister van Economie, Innovatie, Werk, Sociale economie en Landbouw Hilde Crevits

RAADGEVEND COMITÉ VOOR DE FINANCIËN Het raadgevend comité voor de financiën is als volgt samengesteld: Voorzitter

De Keuleneer Eric

Gedelegeerd Bestuurder Universitaire Stichting

Leden Stienlet Georges

Inspecteur-generaal financiën

Vandewalle Luc

Lid van de Raad van Commissarissen, ING België

Verwilst Herman

Buitengewoon hoogleraar – Universiteit Gent

Secretaris-generaal Willems Hans

Secretaris-generaal - FWO

Waarnemer afgevaardigd door de raad van bestuur Bury Jo

Inhoud

Management samenvatting

Algemeen directeur - VIB

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Organisatie

BENOEMINGS- EN REMUNERATIECOMITÉ Voorzitter

Verstraete Willy

Emeritus professor – Universiteit Gent

Leden De Knop Paul

Prorector - Vrije Universiteit Brussel

Meulemans Ann

2Bridge

Van Bael Marlies

Professor - Universiteit Hasselt

Secretaris-generaal Willems Hans

Secretaris-generaal - FWO

Beleidsvoorbereidende organen WERKGROEP ONDERZOEKSBELEID Voorzitter

Willems Hans

Secretaris-generaal - FWO

Leden Blust Ronny

Vice-rector onderzoek – Universiteit Antwerpen

Boehme Olivier

Coördinator Cel Strategie en Beleid - FWO

Haenen Ken

vice-rector onderzoek - UHasselt

Huysmans Danny

Directeur operationeel beheer - FWO

Lemahieu Ignace

Directeur onderzoeksaangelegenheden – Universiteit Gent

Meylaerts Reine

Vice-rector onderzoek - KU Leuven

Vanderkerken Karin

Vice-rector onderzoek - Vrije Universiteit Brussel

Van Minnebruggen Geert

Head of Core Facilities - VIB

Verbaeys Isabelle

Hoofd internationale aangelegenheden - FWO

DAGELIJKS BESTUUR

Inhoud

Boehme Olivier

Coördinator cel strategie en beleid - FWO

Huysmans Danny

Directeur operationeel beheer - FWO

Verbaeys Isabelle

Hoofd internationale aangelegenheden - FWO

Willems Hans

Secretaris-generaal - FWO

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Organisatie

EXPERTPANELS Expertpanels vormen het kloppend hart van het FWO. Zij beoordelen de verschillende aanvragen voor mandaten en onderzoeksprojecten.

Fundamenteel Onderzoek Voor de fundamentele kanalen zijn er 30 vakspecifieke panels en 1 interdisciplinair panel. Elk panel is onderverdeeld in een panel voor de beoordeling van de mandaten (aspiranten fundamenteel onderzoek, postdoctorale onderzoekers) en projecten fundamenteel onderzoek. De meerderheid van de panelleden is niet verbonden aan een Vlaamse universiteit. De 30 expertpanels zijn verdeeld over 5 wetenschapsgebieden:

• • • •

Biologische wetenschappen Bio1: Moleculaire en Cellulaire Biologie Bio2: Functionele Biologie Bio3: Biodiversiteit en Ecologie Bio4: Toegepaste Biologische Wetenschappen

• • • • •

Cultuurwetenschappen Cult1: Taal Cult2: Kunsten en Literatuur Cult3: Geschiedenis, Kunstgeschiedenis en Archeologie Cult4: Theologie, Filosofie en Godsdienstwetenschappen Cult5: Filosofie en Ethiek

• • • •

Gedrags- en maatschappijwetenschappen G&M1: Rechtswetenschappen en Criminologie G&M2: Economie, Bedrijfseconomie en Management G&M3: Psychologie, Pedagogiek, Onderwijskunde en Sociaal Werk G&M4: Sociale, Politieke en Communicatiewetenschappen

•

Medische wetenschappen Med1: Farmaceutische Wetenschappen en Eiwitchemie Med2: Genetica, Functioneel Genoomonderzoek, Bio-informatica, Ontwikkelingsbiologie Med3: Microbiologie en Immunologie Med4: Kankeronderzoek Med5: Neurowetenschappen, Klinische Neurologie, Psychiatrie, Musculoskeletaal Onderzoek, Reumatologie, Orthopedie en Dermatologie Med6: Cardiovasculair Systeem, Ademhalingssysteem, Nefrologie, Hematologie Med7: Gastro-enterologie, Hepatologie, Endocrinologie, Metabolisme en Voeding, Reproductie, Urogenitaal Systeem Med8: Gezondheidswetenschappen

• •

Wetenschap en technologie W&T1: Wiskundige Wetenschappen W&T2: Fysica

• • • • • • •

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

• • • • • • •

Organisatie

W&T3: Gecondenseerde Materie en Fysische Chemie W&T4: Chemie W&T5: Informatica en Kennistechnologie W&T6: Chemische Ingenieurstechnieken, Materiaalkunde W&T7: Energie, Elektrotechniek, Elektronica en Werktuigkunde W&T8: Wetenschappen van de Aarde en de Ruimte W&T9: Wetenschap en Technologie van Constructies en de Gebouwde Omgeving

Interdisciplinair expertpanel Naast die 30 expertpanels is er een interdisciplinair expertpanel, waar interdisciplinaire onderzoeksprojecten worden voorgelegd. Dat houdt in dat in elk van de betrokken disciplines (die tot een verschillend gebied behoren) vooruitgang kan worden geboekt door de uitvoering van het gezamenlijke project, in elk van de disciplines afzonderlijk en/of op een gezamenlijk gebied. Projecten waarin de ene discipline slechts instrumenteel is voor de andere, waarin vanuit de ene discipline hulpmiddelen worden aangereikt voor een onderwerp uit een andere discipline, komen niet in aanmerking. De samenstelling van de FWO-expertpanels is beschikbaar op de FWO-website.

Strategisch basisonderzoek De aanvragen voor aspiranten strategisch basisonderzoek worden beoordeeld door 24 thematische panels. Die bestaan voor minstens één derde uit leden met een industriële achtergrond. De meerderheid van de leden is verbonden aan een niet-Vlaamse instelling. • • • • • • • • • • • •

• • • • • • • •

SBBio1 - Moleculaire en cellulaire biologie van de Eukaryoten (exclusief planten) SBBio4A - Toegepaste biologische wetenschappen A - milieutechnologie, geologie, ecotoxicologie SBBio4B - Toegepaste biologische wetenschappen 2 - levensmiddelen, industriële biotechnologie, microbiologie SBBio4C - Toegepaste biologische wetenschappen 4 - landen tuinbouw SBGM - Gedrags- en maatschappijwetenschappen en cultuurwetenschappen SBMed1A - Farmaceutische Wetenschappen SBMed1B - Medische Biochemie SBMed2 - Genetica en Functioneel Genoomonderzoek incl. bio-informatica SBMed3 - Immunologie en infectieziekten bij de mens SBMed4 - Kankeronderzoek SBMed5 - Organen en orgaansystemen: neurologie, psychiatrie, reumatologie, orthopedie, kinesitherapie, tandheelkunde, maxillofaciale geneeskunde, KNO en dermatologie SBMed6-7 - Organen en orgaansystemen: cardiovasculair systeem, ademhalingssysteem, nefrologie, urogenitaal systeem, reproductie, hematologie, gastro-enterologie, hepatologie, endocrinologie, metabolisme SBMed8 - Gezondheidswetenschappen SBMed9 - Diergeneeskunde en dierlijke productie SBWT4A - Chemie A: organische synthese en medicinale chemie SBWT4B - chemie B: polymeerchemie/materiaalchemie - analytische en anorganische chemie SBWT5A - Data science SBWT5B - Informatica en datacommunicatie SBWT6A - Chemische ingenieurstechnieken katalyse SBWT6B - Materiaalkunde >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

• • • •

Organisatie

SBWT7A - Werktuigkunde A - mechatronica, productontwerp en -ontwikkeling, productietechnieken, industrial engineering SBWT7B - Werktuigkunde B: energie-generatie en -omzettingssystemen, fluidummechanica, biomechanica SBWT7C - Elektronica en telecom SBWT9 - Bouwkunde en architectuur, ruimtelijke ordening

Tijdens de evaluatieprocedure van de projecten Strategisch Basisonderzoek (SBO) worden twee overkoepelende commissies (één commissie per finaliteitsluik: SBO-E en SBO-M) ingeschakeld. Die staan in voor 1) de aanstelling van de (inter)nationale evaluatoren en 2) de formulering van een advies van finale rangschikking en selectie op basis van de resultaten van de afzonderlijke SBO-expertpanels. Op basis van de adviezen van de overkoepelende commissies neemt de raad van bestuur aansluitend de beslissing over de SBO-steunverlening. De samenstelling van deze panels/commissies is beschikbaar op de FWO-website.

Onderzoeksinfrastructuur De evaluatie van de aanvragen voor middelzware onderzoeksinfrastructuur gebeurt op universiteitsniveau. Voor de evaluatie van de tweejaarlijkse aanvragen voor zware onderzoeksinfrastructuur doet het FWO een beroep op de uit internationale experten samengestelde Science Commissie voor de wetenschappelijke evaluatie en de Commissie Invest voor de financiële haalbaarheid. Voor de evaluatie van de aanvragen voor internationale onderzoeksinfrastructuur worden naast externe evaluatoren twee commissies ingesteld: • De Commissie Science evalueert de wetenschappelijke kwaliteit van de aanvragen voor zware en internationale onderzoeksinfrastructuur. • De Commissie Strategie onderzoekt de opbouw, kwaliteit en haalbaarheid van het operationeel en financieel plan en het strategisch belang voor Vlaanderen van aanvragen voor internationale infrastructuur die door de Commissie Science als ‘wetenschappelijk excellent’ of ‘zeer goed’ zijn gecatalogeerd. De samenstelling van deze commissies is beschikbaar op de FWO-website.

Biomedisch en Klinisch onderzoek Voor het programma TBM worden bij het sluiten van de oproep de ingediende projectvoorstellen ingedeeld in thematische groepen op basis van hun onderwerp. Voor elke thematische groep wordt een specifiek expertpanel samengesteld. Voor de fundamentele klinische mandaten wordt met een aparte jury gewerkt. De samenstelling van deze panels is beschikbaar op de FWO-website.

Internationale Samenwerking Commissie Internationale Wetenschappelijke Contacten De Commissie Internationale Wetenschappelijke Contacten (CIWC) geeft advies over aanvragen inzake >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Organisatie

de internationale mobiliteit van onderzoekers (d.i. deelname aan congressen/workshops en lange/ korte verblijven in het buitenland), de organisatie van wetenschappelijke bijeenkomsten in België, de wetenschappelijke opdrachten (sabbatical leaves) en de internationale uitwisselingsakkoorden en samenwerkingsprojecten. De commissie vergadert maandelijks (m.u.v. de maand augustus) en telt 17 Vlaamse leden, die vandaag deel uitmaken of vroeger lid waren van de fundamentele FWO-expertpanels. De samenstelling van de commissie is beschikbaar op de FWO-website.

Gebiedsoverschrijdend panel De raad van bestuur kan een beroep doen op het gebiedsoverschrijdend panel (GOP) bij het beoordelen van aanvragen ingediend over verschillende wetenschappelijke gebieden heen al dan niet met een internationale dimensie. Het gaat onder meer om aanvragen in deze financieringskanalen: • • • • • •

bilaterale onderzoekssamenwerking (als er geen gezamenlijk evaluatiepanel optreedt) Lead Agency Procedures (LAP), waarbij de partnerorganisatie ook als Lead Agency kan optreden Internationale Coördinatie-acties Pegasus Marie Curie Fellowships Wetenschappelijke onderzoeksgemeenschappen (WOG's) Bijzonder Doctoraatsbeurzen

In verband met de deelname aan ERA-NET worden de Vlaamse leden van dit panel op voorhand geconsulteerd om advies te verlenen. De samenstelling van de commissie is beschikbaar op de FWO-website.

Verslag van de werking van de panels FUNDAMENTEEL ONDERZOEK Binnen het FWO zijn er in het kanaal van de fundamentele mandaten (FM) (postdoc en aspirant) en in het kanaal van de fundamentele projecten (FP) 30 vakspecifieke panels (in de gebieden Bio, Cult, G&M, Med, W&T) en 1 interdisciplinair panel. In totaal zijn er dus 62 expertpanels voor de fundamentele kanalen. Elk panel heeft in principe 12 leden, onder wie de wetenschappelijke voorzitter (telkens een panellid dat niet verbonden is aan een Vlaamse onderzoeksinstelling). Alle leden worden aangeduid door de raad van bestuur en zijn minimaal van postdoctoraal niveau. Kandidaat-experten worden geëvalueerd op hun wetenschappelijke expertise door het Expertisecentrum O&O Monitoring (ECOOM). Externe kandidaten worden gescreend op basis van de methode goedgekeurd door de raad van bestuur. Panelleden die een projectaanvraag indienen als (co)promotor of die optreden als (co)promotor of als supervisor voor een mandaataanvraag die behandeld zal worden door het panel waarvan ze lid zijn, kunnen tijdens de betreffende aanvraagronde niet in dat panel zetelen. Panels worden dan ook definitief samengesteld na het sluiten van de te evalueren oproepen, zodat panelleden met een belangenconflict vervangen kunnen worden. Er wordt bij de samenstelling van de panels naar gestreefd dat maximum twee derde van de aangestelde leden van hetzelfde geslacht zijn over alle panels heen. Verder wordt ervoor gezorgd dat meer dan de helft van de leden van elk expertpanel niet verbonden is aan een Vlaamse onderzoeksinstelling. Ten slotte wordt er aandacht besteed aan de complementariteit >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Organisatie

van de expertises en probeert men een concentratie van instellingen waaraan panelleden verbonden zijn te vermijden. De termijn van een lidmaatschap van een FP- en een FM-expertpanel bedraagt in principe drie jaar. Die termijn is eenmaal hernieuwbaar. De evaluatieprocedure voor de aspiranten fundamenteel onderzoek en de postdoctorale onderzoekers, uitgevoerd door de expertpanels FM, bestaat uit twee stappen: een online preselectiemeeting en een interviewmeeting, waarbij de finale score van de kandidaten wordt bepaald. Bij de evaluatie van de aspiranten fundamenteel onderzoek stelt het panel per aanvraag drie interne evaluatierapporten op. In 2020 werden er van de 2788 verwachte evaluatierapporten 2661 effectief ingediend (95%). Bij de (online) interviewmeetings voor de aspiranten fundamenteel onderzoek waren 360 van de 374 aangestelde panelleden aanwezig (96%). Bij de evaluatie van de postdoctorale onderzoekers stelt het panel per aanvraagdossier twee interne evaluatierapporten op voor de preselectiemeeting. Daarnaast worden er twee externe evaluatierapporten opgesteld door buitenlandse experten die specialist zijn in het onderwerp van de aanvraag maar niet in het panel zetelen. Ten slotte stelt het panel één syntheserapport per aanvraagdossier op, dat de twee interne en de twee externe evaluatierapporten samenvat. Van de 2136 verwachte interne evaluatierapporten werden er 2094 effectief ingediend (98%). Van de 1067 verwachte syntheserapporten werden er 1040 effectief ingediend (97%). Bij de online vergadering voor de selectie van de postdoctorale onderzoekers (in 2020 zonder interview met de kandidaten) waren 362 van de 373 aangestelde panelleden aanwezig (97%). De evaluatieprocedure voor de projecten fundamenteel onderzoek, uitgevoerd door de expertpanels FP, is gebaseerd op interne en externe review en een ‘rebuttal’ geschreven door de aanvrager(s). De finale score van de aanvragers wordt bepaald tijdens de jaarlijkse panelmeeting. Van de 2638 verwachte interne evaluatierapporten werden er 2563 effectief ingediend (97%). Van de 1327 verwachte syntheserapporten werden er 1284 effectief ingediend (97%). Bij de online panelvergadering waren 361 van de 370 aangestelde panelleden aanwezig (98%).

STRATEGISCH BASISONDERZOEK Voor de aanvragen binnen het kanaal aspiranten strategisch basisonderzoek zijn er 24 expertpanels die instaan voor de evaluatie van de aanvragen. Er wordt bij de samenstelling van de panels naar gestreefd dat maximum twee derde van de aangestelde leden van hetzelfde geslacht zijn over alle panels heen. Verder wordt ervoor gezorgd dat meer dan de helft van de leden van elk expertpanel niet verbonden is aan een Vlaamse onderzoeksinstelling. Omwille van de focus van het programma is meer dan een derde van de leden actief in ondernemingen met activiteiten in onderzoek en ontwikkeling. De evaluatieprocedure bestaat uit twee stappen: een online preselectiemeeting en een interviewmeeting, waarbij de finale score van de kandidaten wordt bepaald. Voor iedere aanvraag worden er binnen het panel drie interne evaluatierapporten opgesteld. In 2020 werden er van de 1767 verwachte evaluatierapporten 1724 effectief ingediend (98%). Bij de (online) interviewmeetings voor de aspiranten strategisch basisonderzoek waren 250 van de 262 aangestelde panelleden aanwezig (95%). Voor de aanvragen voor de projecten strategisch basisonderzoek wordt gebruik gemaakt van zowel externe als interne peer review. Iedere aanvraag wordt aan minstens vier externe peer reviewers voorgelegd, waarna de aanvragers de kans hebben om te reageren via een ‘rebuttal’. De interne peer review gebeurt via een tweetrapsproces door respectievelijk i) SBO-expertpanels en ii) overkoepelende >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Organisatie

commissies. 140 van de 146 interne evaluatierapporten werden ingediend (96%) en 74 van de 88 experts (84%) woonden de panelmeeting in Brussel of online bij tijdens de start van de coronapandemie (maart/april). TOEGEPAST BIOMEDISCH ONDERZOEK Voor elke thematische groep wordt een specifiek expertpanel samengesteld (interne peer review) op basis van een expertenpool. Per projectvoorstel worden minstens twee experten als hoofdevaluator aangeduid. In 2020 werden 102 van de 107 evaluatierapporten ingediend (95%) binnen 6 expertpanels. 41 van de 46 experts (89%) woonden de online vergadering bij.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Organisatie

Administratie • •

Contactgegevens van de administratie: www.fwo.be/nl/het-fwo/organisatie/administratie Contactgegevens voor de onderzoekers: www.fwo.be/nl/contact/voor-de-onderzoeker

ORGANIGRAM VAN DE FWO-ADMINISTRATIE

Raad van bestuur

Cel strategie en beleid

Aanvragen en lopende projecten ICT

Internationale aangelegenheden

Secretaris-generaal

Personeelsbeheer Boekhouding en begroting

Communicatie

Logistiek

Directeur operationeel beheer

Inhoud

•

Secretaris-generaal: dr. Hans Willems

•

Directeur operationeel beheer: Danny Huysmans

•

Cel strategie en beleid: dr. Olivier Boehme (Coördinator), dr. Gregory Absillis, dr. Inge Geurden, dr. An Goris, dr. Steven Heylen, dr. Joke Meeus, dr. Dirk Otte, dr. Sam Rys, dr. Tim Thijs, dr. Guy Thoonen, dr. Frederik Van Acker, dr. Tom Van de Putte, ir. Ann Van Hauwaert, dr. Alexandra Vandervelde, dr. Isabelle Verbaeys, Caroline Volckaert

•

Internationale aangelegenheden: dr.ir. Isabelle Verbaeys (hoofd), dr. Gregory Absillis

•

Communicatie: Kim Barbé & Liesbeth Delvax

•

Aanvragen en lopende projecten: Els De Samblanx & Emilie De Bruyne

•

ICT: Geert De Pauw

•

Personeelsbeheer: Stephan Duray

•

Boekhouding en begroting: Alain De Dobbeleer & Jochen Collier

•

Logistiek: Cedric Van den Bosch (Operationele planning), Danique Moors (Informatiebeheer) & Werner Coorevits (Logistieke ondersteuning)

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Organisatie

Klachtenmanagement Sinds 2011 heeft het FWO een klachtenprocedure opgesteld, die op 16 november 2011 goedgekeurd werd door de raad van bestuur. Deze klachtenprocedure werd oorspronkelijk uitgewerkt op basis van het decreet van 1 juni 2001 houdende toekenning van een klachtenrecht ten aanzien van bestuursinstellingen. Sinds 2020 werden deze bepalingen geïntegreerd in het nieuwe Bestuursdecreet, wat nu dan ook de basis vormt voor het klachtenmanagement van het FWO. Jaarlijks moet de secretaris-generaal aan de raad van bestuur het aantal geregistreerde klachten en de afhandeling van die klachten rapporteren. Er moet ook jaarlijks worden gerapporteerd in het jaarverslag van het FWO en, via het departement EWI, aan de Vlaamse Ombudsdienst. In 2020 werden een beperkt aantal klachten ontvangen, terwijl het aantal aanvragen bleef toenemen en de werking van het FWO aangepast moest worden aan de beperkingen inzake de bestrijding van het coronavirus. Van de vijf ontvangen klachten werd er geen enkele gegrond verklaard. Het FWO concludeert daaruit dat de dienstverlening t.a.v. de onderzoekers vlot en correct verloopt, wat evenwel niet wegneemt dat de dienstverlening en de klanttevredenheid van de aanvragers voor het FWO een aandachtspunt blijven. Wie niet tevreden is over de werking van het FWO of de wijze waarop een klacht werd behandeld, kan contact opnemen met de Vlaamse Ombudsdienst. In 2020 uitte geen enkele klager zijn ontevredenheid t.a.v. het FWO bij de Vlaamse Ombudsdienst. Er werd wel 1 dossier m.b.t. het FWO bij de Vlaamse Ombudsdienst aanhangig gemaakt, evenwel zonder dat er alvorens een klacht werd ingediend. Dit dossier werd met een akkoord tussen partijen afgesloten. Het FWO blijft inzetten op het verhogen van de kwaliteit van haar dienstverlening, en dat met het oog op zelfevaluatie. In 2020 organiseerde het FWO een bevraging onder de aanvragers en begunstigden om de kwaliteit van zijn dienstverlening te laten evalueren. Daarnaast worden panelleden ook systematisch bevraagd over de kwaliteit van de evaluatieprocedures. Volgende de klachten heeft het FWO in 2020 geregistreerd en afgehandeld: 1. Klacht m.b.t. de beoordeling van een aanvraag voor een FWO-project fundamenteel onderzoek De klager meende dat de beoordeling van zijn projectaanvraag niet correcte gebeurde en stelde de motivatie die gepaard ging met de beoordeling door het betrokken panel in vraag. Uit onderzoek is evenwel gebleken dat er geen fout kon worden vastgesteld en dat de motivatie van het panel geen gebreken vertoonde. Deze klacht werd ongegrond verklaard. 2. Klacht m.b.t. de beoordeling van een aanvraag voor een bilateraal FWO-onderzoeksproject De klager meende dat de beoordeling van zijn projectaanvraag niet correcte gebeurde en stelde de motivatie die gepaard ging met de beoordeling door het betrokken panel in vraag. Uit onderzoek is evenwel gebleken dat er geen fout kon worden vastgesteld en dat de motivatie van het betrokken panel geen gebreken vertoonde. Deze klacht werd ongegrond verklaard. >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Organisatie

3. Klacht m.b.t. de beoordeling van een aanvraag tot het bekomen van een mandaat als (senior) postdoctoraal onderzoeker De klager uitte zijn ontevredenheid aangaande de beoordeling van zijn (afgewezen) aanvraag; meer specifiek m.b.t. kwaliteit van de argumenten die in de feedback weergegeven werden. Aangezien het FWO zich niet in de plaats mag stellen van de beoordeling, kon er enkel worden nagegaan of het betrokken FWO-panel een fout zou hebben begaan bij de beoordeling van de betrokken aanvraag. Uit onderzoek van de betrokken aanvraag bleek echter dat het panel geen inbreuk had begaan op FWO-reglementering of de deontologische code van het FWO. Deze klacht werd ongegrond verklaard. 4. Klacht m.b.t. de samenstelling van een FWO-expertpanel De klager uitte zijn ontevredenheid over de samenstelling van een FWO-expertpanel en de vertegenwoordiging van zijn vakgebied binnen het panel. De samenstelling van het panel werd toegelicht en getoetst aan de van toepassing zijnde regels. Uit onderzoek bleek echter dat er geen inbreuk of fout in hoofde van het FWO kon weerhouden worden. Deze klacht werd ongegrond verklaard. 5. Klacht m.b.t. de beoordeling van een aanvraag voor een FWO-mandaat aspirant fundamenteel onderzoek De klager uitte zijn ontevredenheid over het feit dat bovenvermelde aanvraag niet gefinancierd werd, meer specifiek m.b.t. de feedback die ontvangen werd na de beoordeling van de aanvraag. Aangezien het FWO zich niet in de plaats mag stellen van de beoordeling, kon er enkel worden nagegaan of het betrokken FWO-panel een fout zou hebben begaan bij de beoordeling van de betrokken aanvraag. Uit onderzoek van de betrokken aanvraag bleek echter dat het panel geen inbreuk had begaan op FWO-reglementering of de deontologische code van het FWO. Deze klacht werd ongegrond verklaard.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

7. Beleidsrapportering Toetsing van de stand van de uitvoering van het beleidsplan en de samenwerkingsovereenkomst De realisatie van de strategische doelstellingen (SD) die uiteengezet worden in hoofdstuk 3 van het Beleidsplan 2019-2023 worden intern opgevolgd aan de hand van operationele doelstellingen (OD). Die geven aan hoe de strategische opties concreet zullen worden uitgevoerd. De OD’s zijn weergegeven in tabellen die per strategische doelstelling en haar onderdelen aangeven wat concreet zal worden gedaan, door welke actor binnen (of eventueel buiten) het FWO en wanneer. Alle doelstellingen moeten, tenzij anders bepaald, gehaald zijn tegen het einde van de nieuwe beleidsperiode (2023). Als opvolgingstermijn wordt doorgaans 2019-2023 opgegeven, tenzij een bepaalde actie tijdens een welbepaald jaar moet plaatsvinden. Een kleurencode geeft de mate van voortgang voor elke OD aan:

Doelstelling bereikt

Continu beleid /op schema

Niet op schema

Aandachtspunt

VAN EXCELLENTIE TOT DOORBRAAK 1.1. FWO, BOF EN EU WERKEN COMPLEMENTAIR WAT OD 1.1.1.

WANNEER

Het FWO stemt de complementariteit van zijn steunprogramma’s af met het BOF.

2019-2023

FWO en BOF hebben samen de problematiek van verloren onderzoekstijd voor door hen ondersteunde onderzoekers t.g.v. de coronacrisis opgevolgd. Daarbij stond de vraag centraal of onderzoeksmandaten konden worden verlengd. Gezien de beperkte middelen en de impact op nieuwe toekenningen is die weg door FWO, analoog aan de situatie aan de meeste universiteiten en hun BOF, op heden niet gevolgd.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

1.2. FWO WERKT MET ZIJN PARTNERS MEE AAN HET VLAAMSE W&I-BELEID WAT OD 1.2.1.

WANNEER

Het FWO gaat in op kansen tot overleg met de Vlaamse W&Ipartners en betrekt ook zelf die partners bij het overleg over de eigen werking waar gewenst en vereist.

2019-2023

De geijkte kanalen daarvan worden verder gevolgd (rvb, WGOB, EWI-managementcomité, Europaplatform, e.a.). Specifiek vond op 9 november een overleg plaats met de Jonge Academie over de impact van de coronacrisis op jonge onderzoekers en meer bepaald op de evaluatie van hun onderzoek en aanvragen bij het FWO.

1.3. EEN VOLGEHOUDEN GROEIPAD VOOR BASISONDERZOEK

OD 1.3.1.

WAT

WANNEER

Afhankelijk van de extra middelen van de Vlaamse overheid stijgen de slaagkansen voor de projecten fundamenteel onderzoek, aspiranten fundamenteel onderzoek en de projecten strategisch basisonderzoek naar 33 procent.

2019-2023

De Vlaamse Regering heeft vanaf 2020 recurrente besparingen doorgevoerd op de budgetlijnen fundamenteel onderzoek, m.n. 6,5 miljoen euro, en strategisch basisonderzoek, m.n. 2,9 miljoen euro. De besparingen in het kanaal strategisch basisonderzoek worden als volgt doorgevoerd: 1,9 miljoen euro op de projecten strategisch basisonderzoek, maar door de extra beleidsruimte die gecreëerd werd door de reductie van de overhead aan de onthaalinstelling in combinatie met de beperkende maatregelen instroom zal dit vermoedelijk een status quo of een lichte stijging van de slaagkansen tot gevolg hebben. De overige 1 miljoen euro wordt bespaard op de beurzen voor aspiranten strategisch basisonderzoek. Bijgevolg kunnen er jaarlijks vanaf 2021 195 beurzen i.p.v. 200 beurzen worden toegekend. Bijkomende investeringen in bepaalde FWO-kanalen, in combinatie met een aantal maatregelen om de instroom te homogeniseren, blijven noodzakelijk om het streefcijfer van 1 op 3 m.b.t. de slaagkans te kunnen bereiken. Bijkomend inzetten op deze kanalen zal dit nog verder in positieve zin laten evolueren. De slaagkansen 2020 zijn: • •

• • • • •

34,8% (inclusief eenmalige overdacht vastleggingskrediet 2019 en restant SBO-M van 2018); zonder die overdrachten: 21,7% SBO-projecten 22,3% fundamentele projecten (inclusief overdracht resterende middelen voor internationale mobiliteit, m.n. 4.199.000 miljoen euro, exclusief overhead voor de onthaalinstellingen, die niet volledig werden opgebruikt door de coronacrisis) 26,7% postdocs junior 25% postdocs senior 23,2% TBM-projecten 32% aspiranten fundamenteel onderzoek 34,1% aspiranten strategisch basisonderzoek >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

Deze OD sluit aan bij de doelstelling in de Beleidsnota van november 2019 van minister H. Crevits: “Binnen de verschillende programma’s van het FWO m.b.t. fundamenteel onderzoek en met name mandaten en projecten fundamenteel onderzoek, ERC-opvangmandaten en kredieten aan navorsers, bewaken we de transparantie van het evaluatiekader en we streven naar aanvaardbare slaagkansen in alle programma’s.” (p. 36). OD 1.3.2.

De federale middelen t.b.v. het FWO worden gecontinueerd.

In 2020 ontving het FWO van de federale overheid in totaal 39.941.450 euro, bestaande uit 2.069.650 euro IIKW, 1.372.000 euro FGWO, 19 miljoen euro RSZ-Maribel, 7.000.000 euro recuperatie werkgeversbijdrage sociale zekerheid en 10.500.000 euro vrijstelling bedrijfsvoorheffing postdocs. FGWO: m.b.t. de vordering bij de rechtbank van Eerste Aanleg in het kader van de schrapping van de middelen FGWO door de FOD Volksgezondheid heeft de rechtbank op 23 april 2020 een uitspraak gedaan in het voordeel van het FWO/FNRS. Het proces wordt momenteel verdergezet om de schadevergoeding te bepalen, maar in eerste instantie zal er getracht worden om een minnelijke schikking te treffen met de FOD Volksgezondheid. Op 14 december 2020 heeft de rechtbank van Eerste Aanleg beraadslaagd over de hoogte van de schadevergoeding. Een uitspraak wordt verwacht in 2021. Ondertussen werd zowel door het kabinet van minister Crevits als het FWO contact opgenomen met de nieuwe minister van Volksgezondheid, Frank Vandenbroucke. Het is nog steeds de bedoeling om tot een minnelijke regeling te komen. IIKW: in opvolging van het overleg met de FOD Economie, die deze middelen ter beschikking stelt en waarbij verduidelijkt werd dat deze middelen uitsluitend besteed dienen te worden voor onderzoek dat verband houdt met kernwetenschappen, heeft de raad van bestuur op 18 december 2019 beslist om het ISOLDE-project, dat eerder door de raad van bestuur goedgekeurd werd begin 2019 in het kader van de IRI-call, met deze IIKW-middelen te financieren. Dit project werd toegekend voor 1.287.703 euro (exclusief overhead). Hiervan werd 876.814 euro (exclusief overhead) gefinancierd met IIKW-middelen. Ondertussen zijn er verdere afspraken gemaakt met de FOD Economie om de continuering van deze middelen maximaal te garanderen. Er werd een overgangsperiode afgesproken voor de jaren 2021 en 2022 zodat deze middelen kunnen worden ingezet voor de volgende IRI-oproep in 2022.

1.4. DE EIGENHEID VAN FUNDAMENTEEL EN STRATEGISCH ONDERZOEK BLIJFT BEWAARD

OD 1.4.1.

WAT

WANNEER

Het FWO monitort de instroom op relevantie van de keuze voor één van beide aspirantenkanalen, rekening houdend met de karakteristieken per aspirantenkanaal. De resultaten van deze monitoring vormen de basis voor het actief sturen van kanaalkeuzes en het scherper aflijnen van de kanalen opdat de juiste voorstellen in het juiste kanaal ingediend worden.

2019-2020

Een tweede gegevensanalyse werd doorgevoerd op de resultaten 2020 van beide aspirantenprogramma’s. Een aantal trends uit 2019 worden in grote lijnen bevestigd, zoals bv. verschillen in instroom op basis van studieresultaten.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

OD 1.4.2.

Beleidsrapportering

Het FWO voert een informatie- en sensibiliseringsactie uit om complementariteit en synergie tussen fundamenteel en strategisch onderzoek te benadrukken.

2019/2020-2023

De complementariteit tussen de mandaten aspirant en projecten gericht op resp. fundamenteel en strategisch basisonderzoek wordt telkens meegenomen bij infosessies en andere communicatieinitiatieven over de verschillende programma’s. OD 1.4.3.

De doctoraatsbeurzen aspirant SB worden uitgebreid met de keuze voor maatschappelijke finaliteit.

2019-2023

Dit thema is verder besproken met de werkgroep onderzoeksbeleid, de raad van bestuur en het kabinet. Een mogelijke invoering van SB-M mag geen negatieve impact hebben op de huidige SB(-E) (budget en selectiekansen). Ook moet de beoogde positieve invloed op het aspirant kanaal fundamenteel onderzoek (m.n. de slaagkansen in de ‘G&M’ panels) nader bekeken worden, op basis van de huidige instroom in beide aspirantenkanalen. Het FWO zal hierover een nota opstellen in de loop van 2021. Er wordt voortdurend afgestemd met het Agentschap Innoveren en Ondernemen (VLAIO) voor het beheer van de strategische 2019-2023 programma’s. De uitwerking van de verruiming van het ‘duurzame ontwikkelingscriterium’ binnen het SBO-programma en de implementatie van de evaluatie van dit aspect werd afgetoetst met VLAIO & FWO-VLAIO liaison werd uitgenodigd om de discussie bij te wonen in de werkgroep onderzoeksbeleid. Voor de uitwerking van een nieuw scorerooster voor het SBO-programma werd advies ingewonnen bij de adviseurs van VLAIO innovatiesteun. Continuering van de participatie van VLAIO-adviseurs voor die programma’s waarbij VLAIO mee instaat voor de valorisatie, meer bepaald deelname aan alle expertenpanels SBO-E, behalve Social Sciences and Humanities. Er is een nieuw protocol afgesloten betreffende de samenwerking in de volgende jaren.

OD 1.4.4. •

• •

•

OD 1.4.5.

De ICM-FWO Fellowships worden in lijn gebracht met de modaliteiten van het mandaat aspirant fundamenteel onderzoek. DOELSTELLING BEREIKT

2019

Geïntegreerd in resp. aspirant-programma’s fundamenteel onderzoek en strategisch basisonderzoek (vanaf oproep 2019: toevoeging van telkens één mandaat aan panel G&M2 en SBGM). Dit doel is dus bereikt.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

1.5. CONTINUERING EN OPTIMALISERING STRATEGISCH BASISONDERZOEK

OD 1.5.1.

WAT

WANNEER

Het FWO continueert en optimaliseert waar wenselijk en mogelijk het programma SBO-projecten, i.s.m. VLAIO.

2019-2023

•

De verruiming van het ‘duurzame ontwikkelingscriterium’ binnen het SBO-programma en de evaluatiecriteria voor dit aspect werd goedgekeurd door de raad van bestuur en geïmplementeerd in de SBO-oproep 2020-2021. Een handleiding inclusief achtergrondinformatie is beschikbaar voor de aanvragers.

•

Op basis van opmerkingen van externe referenten en de enquête bij panelleden werden nieuwe scoreroosters voor beide SBO-finaliteiten voorgesteld aan de WGOB en raad. Deze nieuwe scoreroosters beogen het aantal evaluatiecriteria drastisch te verminderen, wat de gebruiksvriendelijkheid ten goede moet komen, zonder te raken aan de criteria zoals gestipuleerd in het SBO-besluit, alsook hun detailniveau en relatieve gewichten. Naar verwachting zullen deze scoreroosters geïmplementeerd worden in de oproep van 2021.

•

Om de interactie tussen maatschappelijke belanghebbenden en SBO-onderzoek(ers) nog verder te versterken, werd de mogelijkheid tot transdisciplinair onderzoek binnen het SBO-programma verder geëxpliciteerd door in de SBO-aanvraagtemplate de aanvragers te bevragen naar argumenten rond de noodzakelijkheid (indien van toepassing) van een (interdisciplinaire en/of) transdisciplinaire benadering (d.w.z. een concreet 'real world'-probleem of fenomeen dat men wil onderzoeken in nauwe betrokkenheid en samenwerking met niet-academische belanghebbenden en dit gedurende het gehele onderzoeksproces). In opvolging van de beleidsnota van minister Crevits (nov 2019) waarin staat: "We realiseren binnen het FWO specifieke aandacht voor transdisciplinaire projecten, waarbij niet vertrokken wordt vanuit een bepaalde discipline, maar vanuit een concreet probleem of fenomeen dat men over disciplines heen wil onderzoeken.", bekijken we de mogelijkheden, voorwaarden en aandachtspunten om transdisciplinair (TD) onderzoek, met gesubsidieerde participatie van actoren uit het werkveld, te kunnen steunen binnen het SBO-programma. De raad van bestuur is het eens met de principes. Deze OD sluit aan bij doelstellingen in de Beleidsnota van oktober 2019 van minister H. Crevits: “Ook voor de SBO-programma’s geldt het streven naar een aanvaardbaar slaagpercentage.”; “We onderzoeken daarom hoe we de betrokkenheid van de Vlaamse ondernemingen bij het strategisch basisonderzoek kunnen versterken.”; “Daarnaast bekijken we ook de versterking van de wisselwerking tussen andere maatschappelijke groepen en SBO-onderzoek, ook in het kader van het missiegericht onderzoeksbeleid.” (p. 43) OD 1.5.2.

SBO biedt ruimte voor thematische deelprogramma’s: AI, Cybersecurity en Personalised Medicine.

2019-2023

AI en Cybersecurity: het FWO heeft de Internationale Wetenschappelijke Adviesraad voor deze thematische deelprogramma’s gevalideerd. Hiermee stopt de bijdrage van het FWO aan deze initiatieven. Het FWO ontving geen bijkomende informatie over de status van het initiatief Personalised Medicine.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

1.6. KLINISCHE MANDATEN

OD 1.6.1.

WAT

WANNEER

Het FWO zal de programma’s klinische doctoraatsbeurs (KDB) en fundamenteel klinisch mandaat (FKM) evalueren en desgevallend hervormen met het oog op het maximaal bereiken van de vooropgestelde doelstellingen van de programma’s. DOELSTELLING BEREIKT

2020

Op de (uitgestelde) deadline van 14 april 2020 werden 41 projectvoorstellen ingediend: 26 voor eerste mandaten en 15 voor hernieuwingen. Deze zullen geëvalueerd worden op basis van de nieuwe procedure en op basis van de specifieke scoreroosters (eerste mandaten, hernieuwingen). Voor de hernieuwingen geldt 2020 als een transitiejaar. Bijgevolg zal de verhoogde selectiviteit resulterend in een licht verlaagde slaagkans (van 100 naar 85%) pas in voege treden vanaf de volgende oproep, zodat de mandaathouders de tijd hebben om zich aan te passen aan de verscherpte minimale kwaliteitscriteria. Het internationaal panel voor FKM kwam op 27 mei online samen voor de selectie van de projecten. Er werden 8 nieuwe FKM-mandaten toegekend op 26 aanvragen (31% slaagpercentage). Alle 15 aanvragen voor een hernieuwing van het mandaat werden goedgekeurd: 12 mandaten worden verlengd voor een periode van 5 jaar, 3 mandaten worden verlengd voor een periode van 1 jaar en kunnen pas na positieve evaluatie worden verlengd voor de bijkomende 4 jaar. In de infosessies en bij het lanceren van de oproep begin december werd nadrukkelijk gewezen op de verhoogde selectiviteit die in 2021 zal worden toegepast voor het toekennen van hernieuwingen van het FKM.

1.7. DOORBRAAKONDERZOEK DOOR EXCELLENTE WETENSCHAPPERS

OD 1.7.1.

WAT

WANNEER

Het FWO zal de aanvraagformulieren zodanig opbouwen dat onderzoekers meer aandacht kunnen besteden aan de kwaliteit en impact die voorgaand onderzoek heeft gehad, waarbij impact breder wordt begrepen dan volgens de klassieke bibliometrische e.d. standaarden. (cf. ‘2de as’)

2020

Op het FWO-conclaaf van 19-20 februari 2020 werd de ‘2de as’ besproken en daaruit volgden conclusies over de verbreding van de evaluatie. De voorstellen tot verbreding van de evaluatiecriteria en onderzoeksresultaten zijn goedgekeurd door de raad van bestuur. Zij worden uitgerold tegen de opening van de nieuwe oproepen einde 202 en 2021. OD 1.7.2.

Het FWO zal haar evaluatoren blijvend informeren over de vereisten om origineel en risicovol onderzoek te steunen.

2019-2023

Het thema ‘doorbraakonderzoek’ zal behandeld worden op het conclaaf van het FWO in de loop van 2021.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

1.8. ‘TEAM SCIENCE’: SAMENWERKEN OVER INSTELLINGEN EN WETENSCHAPSDOMEINEN HEEN

OD 1.8.1.

WAT

WANNEER

Het FWO zal de financiële bovengrenzen voor zijn fundamentele onderzoeksprojecten verhogen om zo grotere, meer interdisciplinaire en/of instelling-overschrijdende projecten te stimuleren. Deze verhoging zal nooit ten koste gaan van de algemene slaagkansen.

2020

M.b.t. het verhogen van de financiële bovengrenzen van de fundamentele onderzoeksprojecten om zo grotere en meer interdisciplinaire en/of instelling-overschrijdende projecten te kunnen financieren heeft de raad van bestuur beslist dat dit enkel mogelijk is indien de slaagkans van de projecten fundamenteel onderzoek het streefdoel zoals geformuleerd in OD 1.3.1., m.n. 33 procent, benadert. Door de recente besparing op de budgetlijn fundamenteel onderzoek (zie OD 1.3.1.) is dit op heden niet mogelijk. Team Science staat wel op de agenda van het conclaaf 2021.

OD 1.8.2.

Een selectievoordeel zal worden toegekend aan fundamentele onderzoeksprojecten waarvan de expertpanels oordelen dat het interdisciplinair en instelling-overschrijdend karakter een duidelijke meerwaarde is voor alle in het project betrokken disciplines.

2020

De werkgroep rond interdisciplinariteit en panelstructuurhervorming is opgestart. De werkgroep werkt momenteel een voorstel uit om aan projecten met een sterk interdisciplinair (en instellingoverschrijdend) karakter een selectievoordeel toe te kennen. Dit voorstel zal in de loop van de eerst helft van 2021 aan de beleidsorganen van het FWO worden voorgelegd als onderdeel van een breder voorstel omtrent de panelstructuurhervorming. Ook de andere werkgroepen rond panelstructuurhervorming denken na over de omgang met interdisciplinariteit in de aanvragen beoordeeld in de reguliere panels. Het thema ‘Team Science’ zal ook verder worden besproken op het FWO-conclaaf 2021.

1.9. RUIMTE EN TIJD VOOR JUNIOR EN SENIOR ONDERZOEKERS CREËREN

OD 1.9.1.

WAT

WANNEER

Het FWO monitort de aanwending van het krediet voor een wetenschappelijke opdracht om op basis van de resultaten dit instrument beter af te stemmen op de noden van zowel junior als senior onderzoekers. – DOELSTELLING BEREIKT

2019-2023

Het nieuwe kanaal werkingstoelage sabbatsverlof werd op 6 januari 2020 gelanceerd incl. een brede communicatie naar de onderzoekswereld. De eerste deadline was op 1 maart 2020. De ingediende aanvragen werden voorgelegd aan de CIWC, die uitgebreid gebriefd werd over de nieuwe modaliteiten en evaluatiecriteria. De volgende deadlines zijn 1 juni 2020, 1 september 2020 en 1 december 2020. Na verloop van tijd zal er kort geëvalueerd worden of het opzet voldoet aan de noden van de onderzoekswereld.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

OD 1.9.2.

Beleidsrapportering

Het FWO past de bestaande regelgeving van korte en lange onderzoeksverblijven en wetenschappelijke opdrachten aan om het mogelijk te maken beide types van ondersteuning te combineren zonder de afzonderlijke aanvraagprocedures apart te moeten doorlopen. – DOELSTELLING BEREIKT

2019-2023

Het vernieuwde kanaal werkingstoelage sabbatsverlof werd gelanceerd (zie OD 1.9.1.). Hierbij werd de nodige flexibiliteit ingebouwd. De werkingstoelage kan aangewend worden voor één of meerdere korte of lange verblijven.

1.10 INFRASTRUCTUUR: AANDACHT VOOR NIEUWE INITIATIEVEN WAT

OD 1.10.1.

WANNEER

Het FWO continueert en optimaliseert waar nodig en mogelijk de oproepen voor (middel)zware onderzoekinfrastructuur om optimaal te beantwoorden aan de noden van de Vlaamse onderzoeksinstellingen inzake onderzoeksinfrastructuur.

2019-2023

Op 25 maart 2020 werd de oproep (middel)zware onderzoeksinfrastructuur afgerond en werden door de raad van bestuur 39 aanvragen middelzware onderzoeksinfrastructuur goedgekeurd voor een totaalbedrag aan financiering van 18.558.768 euro. Tevens werden 5 aanvragen zware onderzoeksinfrastructuur goedgekeurd voor 7.902.176 euro. Er worden subsidieovereenkomsten afgesloten voor alle goedgekeurde aanvragen. De oproep wordt momenteel geëvalueerd met het oog op de organisatie van een volgende oproep die gelanceerd zal worden in 2021. De infrastructuurprogramma’s zullen voorgesteld en besproken worden op het FWO-conclaaf in 2021. De resultaten van de klantenbevraging van de aanvragers en panelleden die in de loop van 2020 werd georganiseerd zullen in de bespreking meegenomen worden.

OD 1.10.2.

Het VSC bouwt een Tier-1 supercomputing-platform in Vlaanderen uit in de periode 2019-2022 bestaande uit drie gekoppelde omgevingen: een Tier-1 compute-, cloud- en storage-infrastructuur. Bij de implementatie wordt beroep gedaan op de kennis, ervaring en hostingcapaciteit van alle partners binnen het VSC.

2019-2023

Het uitrollen van het Tier-1 supercomputing-platform met drie componenten is een continu proces. Intussen wordt voor het ‘compute’-luik de installatie voorbereid van de derde Tier-1, die aan de UGent wordt gehuisvest, met de bedoeling deze in de loop van 2021 in productie te laten gaan. Een businessmodel voor het ‘cloud’- en ‘data’-luik is momenteel in opmaak en bij verschillende stakeholders wordt daarvoor advies ingewonnen. Vanaf 2021 start de productiefase van het ‘cloud’-luik. Voor het ‘data’-luik zijn pilootprojecten lopende.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

OD 1.10.3.

Beleidsrapportering

Het VSC promoot actief het gebruik van wetenschappelijk/ technisch rekenen in de Vlaamse bedrijfswereld en bevordert de uitwisseling van ideeën en expertise tussen kennisinstellingen en bedrijven.

2019-2023

Mits ondersteuning door de Industriële Raad worden er blijvend initiatieven genomen om de meerwaarde van supercomputing aan bedrijven bekend te maken. Zo is in 2020 een duidelijke stijging t.o.v. de vorige jaren zichtbaar van bedrijven die contracten hebben afgesloten om na een exploratiefase ook te rekenen op de Tier-1-infrastructuur. De potentiële doelgroep wordt ook beter afgelijnd zodat meer gerichte initiatieven kunnen worden ontwikkeld en de samenwerking met enkele TTO’s en speerpuntclusters werpt vruchten af. Het VSC organiseert ook (virtuele) events om de naambekendheid van het VSC en de mogelijkheden en me erwaarde van supercomputing te verspreiden. De High-End Computing-raad – Vlaanderen blijft de ondersteuning van de industrie als een van de strategische doelstellingen vooropstellen.

1.11. RECHTEN EN PLICHTEN

OD 1.11.1.

WAT

WANNEER

Het FWO tekent nieuwe, meer eenvoudige en meer strikte, procedures uit m.b.t. de verslaggeving en werkt aan een strakker opvolgbeleid betreffende de conclusies van de verslagevaluatie.

2019-2020

Een eerste nota werd voorgelegd aan de raad van bestuur. Deze nota beschrijft de principes voor de vernieuwde verslaggeving, de evaluatie van deze rapportering en de opvolging en consequenties van de evaluatie. Deze principes zullen gefaseerd worden toegepast op alle relevante financieringsprogramma’s van het FWO. Een meer concrete nota wordt voorgelegd aan de werkgroep en de raad van de maand in 2021.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

DUIDELIJKE EN VLOTTE PROCEDURES 2.1. ADMINISTRATIE EN BEGELEIDING TEN DIENSTE VAN DE ONDERZOEKERS

OD 2.1.1.

WAT

WANNEER

In 2020 wordt hierover een nulmeting door middel van een gebruikersbevraging uitgevoerd i.s.m. een externe partner. De bevindingen van deze nulmeting worden getoetst op toepasbaarheid en meegenomen in de administratieve werking t.a.v. de onderzoekers.

vanaf 2020

Op 7 mei 2020 gaf de stuurgroep klantenbevraging advies over de eerste resultaten van de klantenbevraging. Dit advies gaf aanleiding tot enkele aanpassingen aan de rapportering. De resultaten werden vervolgens in de maand juni aan de raad van bestuur voorgelegd. Op basis van de resultaten van de klantenbevraging werden er door verschillende diensten verbetervoorstellen geformuleerd die al geïmplementeerd zijn of geïmplementeerd zullen worden. Voor het eerste kwartaal van 2021 werd een nieuwe bevraging voorbereid. De resultaten zullen in juni 2021 aan de raad van bestuur voorgelegd worden. Aan de raad van bestuur zal ook voorgesteld worden om vanaf 2021 de klantenbevraging om de twee jaar te organiseren, zoals vastgelegd in de samenwerkingsovereenkomst.

2.2. RESPONSIEVE DIENSTVERLENING

OD 2.2.1.

WAT

WANNEER

Het FWO werkt aan een regelmatige bevraging van de deelnemers aan zijn processen (evaluatoren, aanvragers, ontvangers van ondersteuning) met het oog op de mogelijke verbetering daarvan.

2019-2023

Bevragingen van panelleden vonden in 2020 plaats voor volgende programma’s of panels: aspirant FO en SB, postdoctoraal onderzoeker, SBO-projecten, zware onderzoeksinfrastructuur, internationale onderzoeksinfrastructuur, TBM-projecten, onderzoeksprojecten FO en het GOP. Op basis van de resultaten van deze bevragingen formuleerden de betrokken beleidsmedewerkers verbetervoorstellen. OD 2.2.2.

Het FWO continueert en verbetert waar wenselijk en mogelijk zijn klachten- en beroepsprocedures.

2019-2023

Het FWO ontvangt jaarlijks een beperkt aantal klachten en beroepen, m.n. vijf klachten en twee beroepen in 2020. Het proces m.b.t. het afhandelen van de klachten, m.n. via het directiecomité, en de beroepen verloopt goed. De opgelegde termijnen uit het bestuursdecreet m.b.t. het opvolgen en het afhandelen van klachten worden gerespecteerd. De beroepsprocedure voor panelleden is aangepast en goedgekeurd door de raad van bestuur.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

2.3. HOMOGENE AANPAK OVER DE PANELS VAN EEN AANVRAAGPROGRAMMA HEEN WAT OD 2.3.1

WANNEER

Het FWO voert de nieuwe selectie- en aanwervingsprocedure m.b.t. de expertpanels mandaten en projecten fundamenteel onderzoek uit.

2018/2019-2023

De selectie en aanstelling van de panelleden fundamentele panels voor oproepen in 2020 verliep zoals gepland en volgens de voorziene procedure; nota’s voor het aanstellen van de panelleden werden in januari (postdoc) en mei 2020 (PhD en projecten) aan de raad van bestuur voorgelegd. De oproep voor nieuwe panelleden werd gelanceerd in maart en afgesloten begin mei 2020. De administratie noteerde een zeer groot aantal kandidaat-panelleden (> 2300). Deze kandidaturen werden in mei 2020 overgedragen aan ECOOM voor screening. Op een evaluatievergadering met ECOOM voor de oproep van 2019 werd opgemerkt dat de dataaanlevering van het FWO aan ECOOM in 2019 erg vlot verliep waardoor de ECOOM-screening zeer efficiënt kon gebeuren. Er werd overlegd over een mogelijke verfijning van de 30%-norm in de toekomst; dit dossier wordt opgevolgd. De pool van kandidaat-panelleden werd hernoemd tot het FWO Review College en er werden basisprincipes vastgelegd voor het lidmaatschap en functioneren van dit Review College. Leden van het Review College zijn de door ECOOM gescreende kandidaat-panelleden die tot de top-30% van de discipline in België behoren. In overleg met ECOOM werd de bepaling van deze top-30%-norm verder verfijnd waardoor (publicatie)kwaliteit een grotere rol speelt in aanvulling op publicatiekwantiteit. Bij de selectie van nieuwe panelleden uit het Review College adviseert de internationale voorzitter in overleg met aanblijvende panelleden de raad van bestuur, die de nieuwe leden formeel benoemt. De input van het panel wordt in dit proces actief opgevraagd, waarbij echter de vertrouwelijkheid van de sollicitatie van de kandidaat-panelleden wordt beschermd. OD 2.3.2.

Het FWO voert de nieuwe evaluatieprocedure m.b.t. de expertpanels mandaten en projecten fundamenteel onderzoek uit.

2019-2023

Tijdens de aanvraagronde van 2019 voor mandaten en projecten FO zijn de nieuwe reglementen en procedures van kracht gegaan. De procedure wordt verder uitgevoerd en gemonitord.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

2.4. PERMANENTE EVALUATIE REVIEWPROCES

OD 2.4.1

WAT

WANNEER

Het FWO voert een grondige evaluatie uit van de hervormingen van de reviewprocedure voor de mandaten en de projecten fundamenteel onderzoek.

2020

De permanente monitoring van de hervormde programma’s vindt plaats op basis van de eigen bevindingen van de staf, bevragingen van de gebruikers van de FWO-programma’s en bevragingen van de panelleden. Deze metingen werden allemaal al minstens één keer uitgevoerd en verwerkt voor de hervormde programma’s. Naargelang de vereisten zullen ze leiden tot punctuele administratieve aanpassingen of voorstellen tot verdergaande aanpassingen (zoals reglementswijzigingen) aan de raad van bestuur. OD 2.4.2.

Het FWO evalueert en hervormt de panelstructuur voor de mandaten en de projecten fundamenteel onderzoek, met bijzondere aandacht voor een meer interdisciplinaire benadering.

2020-2021

De vier werkgroepen (life sciences, wetenschap en technologie, humane en sociale wetenschappen en interdisciplinariteit) werden opgericht. Een concreet plan van aanpak werd opgesteld waarbij de opdracht van de raad van bestuur aan de werkgroepen werd weergegeven in een startnota. Die zou ter voorbereiding van de eerste vergaderingen aan de leden van de werkgroep bezorgd worden, maar het overlegproces werd gehinderd door het uitbreken van de COVID-19-pandemie. Momenteel wordt dit proces opnieuw opgestart aan twee snelheden. Enerzijds zullen relatief dringende knelpunten in de huidige panelstructuur die op basis van eerder beperkte ingrepen lijken te kunnen worden opgelost, op korte termijn besproken worden tijdens online vergaderingen van elke werkgroep. Voor elke werkgroep vond er al een eerste online vergadering plaats aan het einde van 2020; verdere opvolgvergaderingen staan gepland voor de eerste maanden van 2021. Anderzijds zullen de meer complexe discussies die aan de grondslag liggen van een diepgaande en brede hervorming van de panelstructuur tijdens fysieke vergaderingen gevoerd worden zodra het opheffen van reis- en vergaderrestricties dat mogelijk maakt.

2.5. PERMANENTE EVALUATIE VAN DE FWO-PROGRAMMA’S WAT OD 2.5.1. • • •

WANNEER

Het FWO onderzoekt of de programma’s hun vooropgestelde doelen bereiken.

2019-2023

Aan de hand van de resultaten van de onderzoekersbevraging werden voor ieder programma een aantal prioriteiten gedefinieerd als werken aandachtspunten voor de toekomst. Evaluatie Odysseus-programma: het finale verslag van de audit van het programma werd in september 2020 door het Rekenhof gepubliceerd. Evaluatie EOS-programma: de resultaten van de evaluatie zoals uitgevoerd door IDEA Consult zijn beschikbaar. Aan de hand van de aanbevelingen van IDEA Consult werd de volgende EOS-oproep grondig geoptimaliseerd. De grootste wijzigingen zijn het invoeren van een tweetraps aanvraagprocedure en de vereenvoudiging van de consortiumregels. De EOS-oproep werd op 27 november 2020 officieel gelanceerd. >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

OD 2.5.2.

Beleidsrapportering

Het FWO probeert een profiel van de (on)succesvolle onderzoeker in de verschillende aanvraagkanalen op te stellen.

2019-2023

Continuering van acties genomen in 2019 waarbij de focus op de mandatenprogramma’s ligt. Postdocs: door de COVID-19-pandemie werd in maart 2020 de evaluatie en selectie gecomprimeerd tot één fase zonder interviews. Dat gaf een aantal resultaten (zij-instromers, herindieningen, PhD-anciënniteit) die in mindere mate consistent zijn met de tendensen genoteerd in 2019. De resultaten worden publiek gedeeld in 2021, met aandacht voor het vermijden van te sturende effecten van dergelijke data. Aspiranten: hier werd de tweestapsprocedure behouden (zij het met online interviews). De analyses op basis van master-anciënniteit/student-master, studieresultaten, herindiening bevestigen wel een aantal trends uit 2019, maar voor consistente conclusies is het nog vroeg. Er is ook vaak een duidelijk onderscheid tussen selectiekansen van bepaalde deelgroepen in de eerste (preselectie) resp. de tweede ronde (interviews). Het FWO brengt de output en impact van de verschillende gesteunde mandaten en projecten in kaart. OD 2.5.3.

In deze context wordt bekeken hoe het FRIS (Flanders Research Information Space) Onderzoeksportaal gebruikt kan worden. Dit sluit aan bij het principe van eenmalige bevraging (administratieve vereenvoudiging) dat de Vlaamse overheid onderschrijft.

2019-2023

Voor wat betreft het beter in kaart brengen van de impact (hier breder begrepen dan klassieke academische output) van door het FWO gesteund onderzoek, zal dit meegenomen worden bij de voorgestelde oefening in OD 1.11.1. De voorziene implementatie om een publicatie te linken aan een mandaat/project op het FRIS-platform is voorzien voor het vierde kwartaal van 2021. In het kader van OD 1.11.1. zal bekeken worden hoe deze info intern gebruikt kan worden bij de verslaggeving aan het FWO.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

IN EUROPA EN DE WERELD 3.1. BLIJVEN INZETTEN OP ERA-NET EN DE FET-FLAGSHIPS

OD 3.1.1.

WAT

WANNEER

Het FWO investeert jaarlijks min. 7 miljoen euro (4,5 Mio euro voor projecten fundamenteel en 2,5 Mio euro voor projecten strategisch basisonderzoek) in oproepen van ERA-NET, met een gemiddeld projectbudget van 350.000 euro, en langs die weg ook de FET-Flagships.

2019-2023

Op basis van de uitgevoerde bevraging, in het kader van de Europese partnerschappen, werden uit de eerste ‘golf’ vijf cofund-partnerschappen geselecteerd voor FWO-deelname: • • • • •

Fostering an ERA for health research (ERA4HEALTH) Driving Urban Transitions (DUT) Rescuing biodiversity to safeguard life on Earth A climate neutral, sustainable and productive Blue Economy Water4all: Water security for the planet

Voor de partnerschappen uit de tweede golf, waarover nog onvoldoende duidelijkheid bestaat, werd een prioriteringsoefening uitgevoerd. Deze lijst is pas definitief wanneer er zich geen significante wijzigingen meer voordoen in de Horizon Europe-werkprogramma’s, en dus ook binnen het daarin opgenomen partnerschapsaanbod. De geprioriteerde partnerschappen op dit moment zijn: • • • • •

Pandemic preparedness and Societal Resilience Personalised Medicine Rare diseases One Health AMR Safe and Sustainable Food System for People, Planet & Climate

Tijdens de junivergadering 2020 van de raad van bestuur van het FWO werd besloten om aan te sluiten bij de vijfde oproep van het SEA JFS-netwerk (South East Asia Joint Funding Scheme), met als topics ‘Infectious Diseases (incl. COVID-19) and Nanotechnologies’. Het FWO participeert met het ‘FO’-financieringskanaal weliswaar enkel aan de ‘Infectious Diseases’-thematiek, in het licht van de coronapandemie, met een bedrag van 424.000 euro, wat neerkomt op twee financierbare projecten aan 212.000 euro elk. In 2020 werden in het kader van ERA-NET-oproepen (en ook van het daaraan nauw verwante EJP) volgende toekenningen gedaan: • • • • • • •

ERA-HDHL Knowlegde Hub: 30.000 euro top-up voor 1 project ERA-MIN ll (raw materials): 200.000 euro voor 1 project NORFACE GOVERNANCE: 516.326 euro voor 2 projecten; door het terugverdieneffect van 100.326 euro moet in 416.000 euro uit eigen middelen worden voorzien. HDHL INTIMIC (Intestinal Microbiome): 60.000 euro voor 2 projecten (2 FO), tegenover maximaal 30.000 euro top-up per project ERA-CVD (cardiovascular diseases): 200.000 euro voor 1 project (1 FO) ERA RUS PLUS (biregional research EU-Russia): 791.050 euro voor 4 projecten (4 FO) NEURON (neurosciences): 400.000 euro voor 2 projecten (2 FO), wat 200.000 euro meer is dan initieel voorzien >>

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

• •

•

Beleidsrapportering

EJP Rare Diseases: 914.785 euro voor 3 projecten (2 FO en 1 SBO); door het terugverdieneffect van 215.540 euro moet 700.000 euro uit eigen middelen worden geput, zoals voorzien. ENUAC (Urban Accessibility and connectivity): 440.825 euro voor 2 projecten (1 FO en 1 SBO); door het terugverdieneffect van 24.336 EUR moet 416.489 euro uit eigen middelen worden geput. ICT AGRI-FOOD: 1.195.192 euro voor 4 projecten (2 FO en 2 SBO); door het terugverdieneffect van 177.000 euro moet 1.018.192 euro uit eigen middelen worden geput, wat een budgetverhoging inhoudt ten opzichte van de oorspronkelijke inleg ten bedrage van 700.000 euro. BioDivClim (Biodiversity and Climate): 910.010 euro voor 3 projecten (3 FO); door het terugverdieneffect van 92.247 euro moet 817.763 euro uit eigen middelen worden geput, wat een budgetverhoging inhoudt ten opzichte van de oorspronkelijke inleg ten bedrage van 700.000 euro. CHIST-ERA lV (future and emerging information and communication technologies): 229.490 euro voor 1 project (1 FO); door het terugverdieneffect van 52.713 euro moet 176.777 euro uit eigen middelen worden geput. JPcofuND-2 (Neurodegenerative diseases): 697.445 euro voor 2 projecten (1 FO en 1 SBO), wat 347.445 euro meer is dan initieel voorzien.

OD 3.1.2.

De FWO-instrumenten behorend bij de projecten fundamenteel onderzoek en strategisch basisonderzoek worden per oproep flexibel ingezet met het oog op de eigenheid van het onderzoek en de belangen van de geïnteresseerde onderzoekers.

2019-2023

In 2020 neemt het FWO deel aan 15 ERA-NET/EJP-oproepen. Het fundamentele kanaal wordt opnieuw ingeschakeld in alle oproepen dit jaar, en in 7 oproepen, gelijktijdig met FO, wordt SBO ingeschakeld: • • • • • • •

BlueBio (mariene en aquatische biotechnologie) EN-UAC (urban accessibility and connectivity) FOSC (food systems and climate) ICRAD (infectious animal diseases) ICT AGRI FOOD (agrovoedingssystemen en digitale technologie) JPcofuND2 (neurodegeneratieve ziekten) Rare Diseases EJP (zeldzame ziekten)

Dit impliceert dan ook een stijging ten opzichte van vorig jaar, m.b.t. het aantal simultane deelnames met beide kanalen, zijnde FO en SBO. Wat betreft deelname aan de partnerschappen uit het nieuwe EU-Kaderprogramma ‘Horizon Europe’: hiervoor heeft het FWO een ruime stakeholderbevraging georganiseerd, gericht aan een veelheid van actoren uit het Vlaamse O&I-landschap. Na uitgebreide verwerking zullen deze resultaten mee dienen om in de nabije toekomst te bepalen binnen welke partnerschappen, en volgens welke krijtlijnen, het FWO zich de komende jaren zal engageren. In 2020 werden in totaal 23 FO-projecten en 5 SBO-projecten toegekend. In het kader van de aankomende Horizon Europe-partnerschappen werd opnieuw besloten om beide kanalen, daar waar mogelijk en opportuun, simultaan in te schakelen. Voor de eerste golf van partnerschappen werd de budgetverdeling per financieringskanaal als volgt vastgelegd:

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

PARTNERSCHAP

INLEG FO OP JAARBASIS

INLEG SBO OP JAARBASIS

Fostering an ERA for health research (ERA4HEALTH)

5 x 350.000 EUR

Driving Urban Transitions (DUT)

5 x 350.000 EUR

Rescuing biodiversity to safeguard life on Earth

5 x 700.000 EUR

A climate neutral, sustainable and productive Blue Economy

5 x 350.000 EUR

Water4all: Water security for the planet

5 x 350.000 EUR

Uit budgettaire overwegingen werd besloten om voor het ‘biodiversity’-partnerschap enkel met FO-middelen in te stappen.

3.2. UITBREIDING VAN SEAL OF EXCELLENCE (ERC/MARIE CURIE): MEER BELOFTEVOLLE JONGE ONDERZOEKERS OPVANGEN

OD 3.2.1.

WAT

WANNEER

Het FWO onderzoekt de mogelijkheid tot de creatie van opvangprojecten voor aanvragen ERC Consolidator en Advanced Grant met een score A na stap 2 in de ERC-evaluatie. Het Seal of Excellence voor de MSCA-mandaten wordt ingevoerd. Deze doelstelling is dus bereikt. - DOELSTELLING BEREIKT

2019-2023

Een voorstel tot invoering van opvangprojecten voor ERC Consolidator en Advanced Grants werd voorgelegd aan de raad van bestuur. De raad keurde het principe goed dat er voortaan jaarlijks vijf opvangprojecten worden aangeboden voor kandidaten uit een Vlaamse onthaalinstelling voor resp. Starting Grants en Consolidator Grants met score A in stap 2. De uitbreiding van het reglement projecten FO dat daarop betrekking heeft werd goedgekeurd. In 2020 werd de enige kandidatuur voor een opvangproject StG goedgekeurd.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

3.3. NATIONAL CONTACT POINT (NCP) EUROPEES KADERPROGRAMMA WAT

OD 3.3.1.

WANNEER

De continuïteit van de werking wordt verzekerd en de verdere opbouw op basis van de volgende vastgelegde middellange termijndoelstellingen: 1. NCP Flanders is de voornaamste gids inzake Horizon2020 voor bedrijven en academische instellingen (universiteiten, hogescholen, onderzoeksinstellingen) in Vlaanderen; 2. de adviseurs van NCP Flanders staan in contact met stakeholders (bedrijven/organisaties/onderzoekers) en leveren aan hen kwalitatieve informatie op frequente basis; 3. NCP Flanders is klaar voor FP9.

2019-2023

Er werd verder veel aandacht besteed aan verbreding van het ecosysteem van elk domein door de resp. adviseur om zo (mogelijke) stakeholders te kunnen bereiken die we vandaag nog niet kennen en vice versa. De ontwikkelingen van FP9 (Horizon Europe) werden op de voet gevolgd. Er werd werk gemaakt van een vernieuwde website die in 2021 gelanceerd zal worden. De nieuwe ontwikkelingen van het kaderprogramma Horizon Europe worden op de voet gevolgd. OD 3.3.2

Er wordt voor de NCP-werking gestreefd naar een capaciteit van 8 VTE.

2019-2023

In de nota die werd opgesteld voor de Task Force EU investeringen werden opnieuw argumenten doorgegeven aan het kabinet voor de vraag om een verhoging van het huidige aantal VTE. Een benchmarkstudie leert dat Vlaanderen helemaal onderaan de ladder staat wat aantal VTE t.o.v. aantal onderzoekers betreft in vergelijking met andere Europese landen. OD 3.3.3

De verantwoordelijkheden van de NCP-adviseurs worden aangepast op basis van de nieuwe structuur van het 9de Kaderprogramma.

2019-2023

De NCP guidelines voor Horizon Europe werden gefinaliseerd. Er werden verschillende nieuwe elementen ingebracht; deels door de nieuwe structuur van de domeinen in Horizon Europe maar ook deels door enkele specifieke nieuwe klemtonen. Enkele domeinen van Horizon 2020 worden afgeschaft (SWAFS, Access to risk Finance). Er zullen door die wijzigingen meer en andere taken moeten worden toegewezen aan de NCP adviseurs en andere/ intensievere communicatiestromen moeten worden opgericht, zowel binnen NCP Flanders als naar de stakeholders toe (zeker bij de start van het programma).

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

3.4. EVALUATIE PARTNERLANDEN VOOR BILATERALE SAMENWERKING

OD 3.4.1.

WAT

WANNEER

Het FWO continueert de extra-Europese bilaterale onderzoekssamenwerkingen, met de nodige aandacht voor het garanderen van een voldoende hoge slaagkans.

2019-2023

In het voorjaar van 2020 werden twee oproepen in het kader van de extra-Europese bilaterale onderzoekssamenwerking gelanceerd, nl. met Quebec (FRQ) en Vietnam (NAFOSTED). Voor de oproep met Quebec (FRQ) en Vietnam (NAFOSTED) ontvingen we respectievelijk 30 en 23 ontvankelijke aanvragen. De respectievelijke evaluatieprocessen werden doorlopen. Voor Quebec en Vietnam werden er respectievelijk 4 en 5 gezamenlijke projecten geselecteerd voor financiering. Ondertussen werd er contact opgenomen met China (NSFC) en Brazilië (FAPESP) voor het lanceren van een gezamenlijke oproep in 2021. Beide gaan akkoord om in 2021 een oproep te lanceren.

OD 3.4.2

Het FWO analyseert jaarlijks de bestaande en potentiële toekomstige partnerlanden opdat de Commissie Bilaterale Onderzoekssamenwerking (CBOS) het aanbod kan afstemmen op de noden van de Vlaamse onderzoeker.

2019-2023

Het advies van de CBOS van 17 december 2019 werd door de raad van bestuur van het FWO bekrachtigd. Dit advies omvatte (1) de voortzetting oproepen extra-Europese bilaterale onderzoekssamenwerkingen, (2) het saneren van bepaalde samenwerkingsakkoorden met een lage aanvraagmassa, en (3) het opzetten van een inkomend mobiliteitskanaal. De CBOS vond plaats in december 2020. De conclusies worden gerapporteerd aan de raad van bestuur in de loop van 2021.

3.5. CONTINUERING EOS-PROGRAMMA WAT OD 3.5.1.

WANNEER

Het FWO continueert het EOS-programma.

2019-2023

In het voorjaar van 2020 werd de audit van het EOS-programma door IDEA Consult afgerond. Op basis van het verslag en hun aanbevelingen werden de krijtlijnen voor een geoptimaliseerd EOS-programma gezamenlijk uitgeschreven met FNRS. Op basis hiervan zal het reglement worden aangepast en werd de nieuwe oproep voorbereid. De EOS-oproep werd gelanceerd op 27.11.2020 via een webinar. De deadline voor de pre-proposals was 23.02.2021. Ondertussen werden ook de tussentijdse wetenschappelijke rapporten van de lopende EOS-projecten opgevraagd. Die zullen geëvalueerd worden door de oorspronkelijk EOS-panelleden.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

3.6. EXTRA RUIMTE VOOR LEAD AGENCY PROCEDURES, BI- EN MULTILATERAAL

OD 3.6.1.

WAT

WANNEER

Afhankelijk van de voorwaarden en context die de multilaterale lead agency-procedure binnen Europa met zich zal meebrengen, bekijkt het FWO of een deelname aan de Europese multilaterale Lead Agency Procedure kan worden verwezenlijkt, ook hier met aandacht voor een voldoende hoge slaagkans.

2019-2023

De MLAP-overeenkomst en de -richtlijnen werden in januari 2020 aan de raad van bestuur van het FWO voorgelegd. Op basis daarvan stemde de raad van bestuur toe om in dit initiatief te stappen. De MLAP-overeenkomst werd dan ook door het FWO ondertekend. De praktische uitwerking wat de lancering/implementatie betreft wordt momenteel door de betrokken partijen uitgewerkt. Ondertussen werd dit initiatief omgedoopt naar Weave. In 2021 zal het FWO in een eerste fase Weave implementeren met de bestaande LAP-partners. Ondertussen hebben 10 Europese councils het Weave-akkoord ondertekend en werd er een gemeenschappelijke communicatiestrategie opgezet. Zodra de gemeenschappelijke Weave-website operationeel is, wordt Weave ook door het FWO gelanceerd. In 2021 zal het dus mogelijk zijn om gemeenschappelijke onderzoeksprojecten in te dienen bij het FWO, ARRS (Slovenië), FNR (Luxemburg), Oostenrijk (FWF) en Zwitserland (SNSF).

OD 3.6.2.

In afwachting van deze multilaterale LAP zal het FWO blijven inzetten op bestaande bilaterale LAP-overeenkomsten, met de nodige aandacht voor het garanderen van een voldoende hoge slaagkans. - DOELSTELLING BEREIKT

2019-2023

In januari 2020 werd een LAP-oproep met Zwitserland (SNSF), Slovenië (ARRS) en Luxemburg (FNR) gelanceerd met deadline in april 2020. Hiervoor werden respectievelijk 17, 25 en 12 ontvankelijke aanvragen ingediend (totaal: 54). Het FWO zal in 2020 optreden als lead agency voor Slovenië (ARRS) en Luxemburg (FNR). De evaluatie zal in competitie met de reguliere FWO-projecten fundamenteel onderzoek verlopen. Wat Zwitserland betreft zal SNSF als lead agent optreden en dus instaan voor de evaluatie. Na het doorlopen van de evaluatieprocedure werden er samen met deze landen respectievelijk 4, 6 en 2 gezamenlijke projecten goedgekeurd. Die zullen op 01.01.2021 van start gaan. Vanaf 2021 zijn er geen individuele LAP-oproepen meer. Die werden immers geïntegreerd in het Weave-initiatief (zie OD 3.6.1.).

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

3.7. MOBILITEIT WAT

WANNEER

Het FWO continueert:

OD 3.7.1.

•

de mobiliteitskredieten voor congresdeelname en kort/lang verblijf in het buitenland, met oog voor laagdrempeligheid en een voldoende hoge slaagkans

•

de versterking van wetenschappelijke netwerken door enerzijds de diverse projectmatige uitwisselingsakkoorden te blijven implementeren (mits optimalisatie bij elke oproep) en het aanbod ervan af te stemmen op de Vlaamse noden, en door anderzijds het continueren van het kanaal wetenschappelijke onderzoeksgemeenschappen en internationale coördinatieacties

2019-2023

In juni 2020 werden er 9 ICA’s geëvalueerd door de GOP. In november 2020 werden 16 van de 24 ingediende WOG's door de GOP geselecteerd voor financiering. Voor de reiskredieten staat de oproep continu open. Maandelijks vindt er een evaluatie door de CIWC plaats. Door COVID-19 zijn er beduidend minder aanvragen voor reiskredieten. De raad van bestuur van het FWO van september ging akkoord om de uitwisselingsakkoorden en sommige samenwerkingsakkoorden te saneren en dat met het oog op de lancering van een nieuw inkomend mobiliteitskanaal (zie OD 3.7.3). OD 3.7.2.

Het FWO continueert het Odysseus-programma en optimaliseert het.

2019-2023

Ondertussen ontving het FWO het voorontwerpverslag van de audit door het Rekenhof. De raad van bestuur formuleerde hier midden mei 2020 een officiële reactie op. Het aangepaste besluit werd op vrijdag 28 mei 2020 goedgekeurd door de Vlaamse Regering. Op 2 juni 2020 werd de Odysseus-oproep effectief gelanceerd met een deadline op 30.09.2020. Voor Type I en Type II werden respectievelijke 40 en 62 ontvankelijke aanvragen ontvangen. Momenteel loopt de evaluatieprocedure (internationale peer review). De resultaten van de oproep zullen eind maart 2021 bekend gemaakt worden.

OD 3.7.3.

Het FWO zet een nieuw laagdrempelig kanaal op voor inkomende mobiliteit voor een onderzoeksverblijf voor zowel junior als senior buitenlandse onderzoekers. Hierbij worden synergieën opgezocht met de bestaande mobiliteitskredieten voor uitgaande mobiliteit.

2020-2021

De krijtlijnen voor een nieuw inkomend mobiliteitskanaal werden in het voorjaar van 2020 uitgewerkt. De nota omtrent het nieuwe inkomend mobiliteitskanaal werd in september integraal goedgekeurd door de raad van bestuur. Wegens de huidige COVID-19-omstandigheden is het niet opportuun om dit kanaal nu te lanceren. De reglementen voor dit kanaal zullen in het voorjaar van 2021 aan de raad voorgelegd worden zodat dit kanaal gelanceerd kan worden zodra de COVID-19-situatie gestabiliseerd is.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

3.8. EXPERTISE EN INFRASTRUCTUUR SAMENBRENGEN OVER DE GRENZEN HEEN

OD 3.8.1.

WAT

WANNEER

FWO voorziet in een specifiek programma voor structurele financiering van de Vlaamse deelname aan grootschalige internationale onderzoeksinfrastructuren. Dit nieuwe programma krijgt de naam ‘IRI’ en vervangt (a) het bestaande FWO-programma Big Science voor financiering van exploitatie en logistieke kosten, (b) de investeringen in internationale infrastructuren via het kanaal Zware infrastructuur (in de toekomst is het niet meer mogelijk om in dit kanaal nog langer financiering aan te vragen voor niet-Vlaamse infrastructuur), en (c) de ad-hoc financieringen voor Vlaamse deelnames in ESFRI die door de voormalige Hercules-stichting werden toegekend.

2019-2023

In de lopende IRI oproep werden er 22 aanvragen ingediend waarvan 15 aanvragen voor financiering voor ca. 42 miljoen euro en 7 aanvragen voor politieke steun voor de deelname van Vlaanderen aan de internationale infrastructuur. Op basis van de wetenschappelijke evaluatie door het internationaal panel werd door de commissie strategie een advies van beslissing voorgelegd aan de raad van bestuur dat werd bekrachtigd op 16 december 2020. Op basis van de beschikbare middelen wordt er voor ca. 34 miljoen euro aan middelen toegekend ter ondersteuning van de Vlaamse deelname aan internationale onderzoeksinfrastructuren. Algemene aanbevelingen ter voorbereiding van een volgende oproep werden verzameld. Dit infrastructuurkanaal zal ook verder besproken worden op het FWO conclaaf van 2021. OD 3.8.2.

Er wordt een strategische mapping gemaakt van prioriteiten inzake deelname aan grootschalige onderzoeksinfrastructuur in Europa en de wereld.

2020-2021

In april 2020 verscheen de brochure ‘Onderzoeksinfrastructuur in Vlaanderen en de deelname aan internationale onderzoeksinfrastructuren, 2020’. Deze inventarisatie werd gerealiseerd door EWI en FWO en over de publicatie werd breed gecommuniceerd. In een vervolgfase zal samen met EWI een grotere oefening opgestart worden om tot een Vlaamse roadmap te komen die uitgaat van een landschapsanalyse. De Europese, Vlaamse en Belgische context zal hierbij de leidraad zijn. Bij het afsluiten van de tweede IRI oproep werd ook het advies herhaald om samen met EWI een grotere oefening op te starten om tot een Vlaamse prioriteitenlijst te komen op basis van een landschapsanalyse. Het fiat hiervoor vanwege de beleidsmakers wordt afgewacht. OD 3.8.3.

FWO zal bijdragen aan een sterkere positionering van Vlaanderen door een actieve rol in het management of coördinatie van internationale infrastructuren te promoten

2019-2023

Samen met EWI wordt de rol van Vlaanderen in het management van internationale infrastructuren verder opgevolgd. Ook worden de internationale tendensen opgevolgd en worden de internationale onderzoeksinfrastructuren waar Vlaanderen aan deelneemt gestimuleerd om binnen hun disciplines op zoek te gaan naar synergiën (bv. in het beheer van data). Dit zal toelaten om toekomstige aanvragen beter te kunnen voorbereiden.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

3.9. BREXIT

OD 3.9.1.

WAT

WANNEER

Het FWO volgt de gevolgen van het Brexit-dossier voor de wetenschap op en neemt waar gewenst en mogelijk de gepaste maatregelen om wetenschappelijke samenwerking tussen Vlaanderen en het VK mogelijk te maken.

2019-2023

Het FWO werkt mee aan de communicatie over Brexit en zijn gevolgen, gecoördineerd door het Vlaamse Departement Buitenlandse Zaken. Het FWO biedt daartoe informatie aan op een specifieke webpagina en beantwoordt specifieke vragen van onderzoekers. Er is uitwisseling van informatie tussen FWO en het Dep. BuZa.

OPEN WETENSCHAP 4.1. OPEN ACCESS: STIMULEREN EN SENSIBILISEREN

OD 4.1.1.

WAT

WANNEER

Met het oog op de naleving van haar Open Access-regulering, volgt het FWO de naleving daarvan meer systematisch op. Hiertoe vraagt het FWO aan haar beneficianten om bij een gestructureerde rapportering van hun output per publicatie aan te geven of er aan de Open Access regulering voldaan is en, zo ja, onder welke vorm.

2020-2023

Het meten van de evoluties in open access publicaties hangt af van de beschikbaarheid van de nodige, juiste en volledige informatie op het FRIS-platform. De beschikbaarheid van deze informatie op het FRIS-platform, specifiek de link tussen publicatie en FWO-project en/of mandaat en de invulling van het open access label, wordt verwacht tegen Q4 2021. OD 4.1.2.

Het FWO sensibiliseert de onderzoekers over relevante aspecten van OA, i.s.m. met zijn partners.

2019-2023

Na goedkeuring van de aanpassing van het algemeen reglement, dat de verwachtingen van het FWO rond OA verder verduidelijkt, werden de onderzoekers erover gesensibiliseerd in de externe nieuwsbrief van februari 2020, alsook aan de hand van een permanente pagina op de website van het FWO (www.fwo.be/nl/het-fwo/organisatie/open-access/). Ook tijdens toekomstige infosessies voor de diverse FWO-oproepen zal er aandacht besteed worden aan de verwachtingen m.b.t. open access. Hierbij wordt gestreefd naar een uniforme aanpak, door het ontwerpen van slides die in de verschillende presentaties kunnen worden ingepast.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

OD 4.1.3.

Beleidsrapportering

Het FWO volgt de internationale evoluties i.v.m. OA op en speelt daar gepast op in.

2019-2023

Ook bij het nieuwe mandaat van de Science Europe OA werkgroep rond OA-monitoring blijft het FWO de ontwikkelingen op de voet volgen. De recente Science Europe aanbevelingen voor een OA beleid voor academische boeken werden daarnaast eveneens onder de loep genomen. Gezien het feit dat dergelijke aanbevelingen, net zoals de eventuele ondertekening en implementatie van Plan S, zich slechts vertalen in concrete acties in nauw overleg met alle betrokken partijen, ziet het FWO ook hier een belangrijke rol weggelegd voor de recent opgerichte FOSB, waar het FWO eveneens als waarnemer deel van uitmaakt. Onder toedoen van de COVID-19 crisis waren de overlegmomenten van de FOSB tot nu toe relatief beperkt. In het eerdergenoemde mandaat van de Science Europe OA werkgroep werd er zowel tijdens de reguliere vergaderingen, als tijdens een aparte workshop aandacht besteed aan het monitoren van Open Access, een thema dat bijzonder relevant is voor het FWO (zie OD 4.1.1). De aanbevelingen van Science Europe, waar ook het FWO als Science Europe lid aan meewerkte, zullen in januari 2021 gepubliceerd worden en zullen worden meegenomen in het verder overleg rond monitoring via het FRIS-platform.

4.2. OPEN DATA: VERTROUWEN CREËREN

OD 4.2.1.

WAT

WANNEER

Uiterlijk in juni 2019 worden de Research Data Management Plans (RDMP) m.b.t. de in 2018 toegekende onderzoeksprojecten ingediend. Deze RDMPs worden bij elke nieuwe toekenning opgevraagd, vanaf 2020 ook voor de toegekende onderzoeksmandaten.

2019-2023

Een nieuwe stand van zaken voor alle projecten met startdatum op 1 januari 2019 of later werd opgevraagd bij de DOC’s van de onthaalinstellingen. Voor 96% van de projecten met startdatum op 1 januari 2019 en voor 94% van de projecten met startdatum op 1 januari 2020 was er bij deze laatste stand van zaken een DMP ingediend. Dit zal verder worden opgevolgd in 2021. Tenslotte zal in 2021 ook voor het eerst een stand van zaken voor de lopende mandaten (PhD en postdoc) met startdatum in 2020 worden opgevraagd bij de DOC’s. OD 4.2.2.

FWO blijft overleg plegen met VLIR en andere relevante actoren over de modaliteiten van het RDMP en meer bepaald over het beleidskader m.b.t. het delen van data.

2019-2023

Het FWO werkte in de werkgroep DSSI (Data Sharing & Supporting Infrastructures) van Science Europe mee aan het finaliseren van het evaluatierooster voor DMP’s, in lijn met de Science Europe Practical Guide to the International Alignment of Research Data Management (RDM Guide). Dit evaluatierooster zal worden toegevoegd aan de online versie van de RDM Guide. Het FWO werkte in de werkgroep Research Data Management & Open Science van de Flemish Open Science Board (FOSB) actief mee aan de tekst rond KPI’s voor Open Science in Vlaanderen, die uitgewerkt werd in het kader van de nota aan de Vlaamse Regering m.b.t. Open Science (VR 2019 2012 DOC.1265/1BIS). Op 9 juli 2020 vond tenslotte een overleg plaats met de DOC’s van de hoofdonthaalinstellingen met betrekking tot onder meer Data Management Plans.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

OD 4.2.3.

Beleidsrapportering

FWO volgt de pilot van de EU m.b.t. EOSC op en bekijkt de rol die het daarbij kan spelen.

2019-2023

De Flemish Open Science Board werd opgericht en vergaderde een eerste keer op 21 februari 2020. Dr. Olivier Boehme zetelt in deze raad als vertegenwoordiger van het FWO. De Coördinatie Hub, die nauw zal samenwerken met de betrokken instellingen, met de data stewards die daar actief zijn en met andere partners zoals VSC, werd ondergebracht bij het FWO. Hiervoor werden een beleidsmedewerker en adviseur aangeworven. Tevens werden verschillende technische werkgroepen opgericht worden, onder meer FOSB werkgroep RDM en Open Science, waarin het FWO steeds vertegenwoordigd is. Het FWO is lid geworden van de EOSC Association. Secretaris-generaal Hans Willems zetelt in de general assembly die in december voor het eerst vergaderde.

4.3. ALGEMENE AANDACHT VOOR DIVERSITEIT WAT

OD 4.3.1.

WANNEER

Het FWO blijft streven naar een transparante en rechtvaardige selectieprocedure waarbij kandidaten beoordeeld worden op hun wetenschappelijke kwaliteiten en op de kwaliteit van hun onderzoeksproject, ongeacht hun achtergrond.

2019-2023

Omwille van de COVID-19 crisis, werden er voorlopig geen verdere stappen gezet inzake het organiseren van een unconscious/gender bias training of in te stappen in het GRANTeD project. Beide opties zijn echter nog steeds mogelijk in de nabije toekomst, mits een normalisering van de actuele toestand en zullen dan zo snel mogelijk worden opgenomen. Om erop toe te zien dat er geen gender-bias aanwezig is in de selectieprocedure van de diverse financieringskanalen bij het FWO worden volgende parameters consequent opgevolgd: aantal aanvragen, aantal toekenningen en slaagpercentage per geslacht (M/V/X) van de hoofdaanvrager. Dit is in het bijzonder van het belang, omdat er vermoedens zijn dat de COVID-19 crisis vrouwelijke onderzoekers met meer gezins- en/of onderwijstaken disproportioneel zwaarder treft dan mannelijke onderzoekers. Deze gegevens werden op verzoek tevens gedeeld met de Jonge Academie (zie OD 4.3.2). De verschillende elementen van het gelijke-kansenbeleid gevoerd door het FWO werden samengebracht op 1 webpagina om de zichtbaarheid en vindbaarheid ervan voor de onderzoekers te vergroten. Dit kadert tevens in het behalen van het HR Excellence in Research label (OD 4.3.3). Zie www.fwo.be/nl/het-fwo/onderzoeksbeleid/hr-strategie/gelijke-kansenbeleid/ OD 4.3.2.

Waar mogelijk en zinvol zal het FWO meewerken aan onderzoeksprojecten of beleidsgerichte studies inzake gender en diversiteit in de academische wereld.

2019-2023

Om erop toe te zien dat er geen gender-bias aanwezig is in de selectieprocedure van de diversie financieringskanalen bij het FWO worden volgende parameters consequent opgevolgd: aantal aanvragen, aantal toekenningen en slaagpercentage per geslacht (M/V/X) van de hoofdaanvrager. Dit is in het bijzonder van het belang, omdat er vermoedens zijn dat de COVID-19 crisis vrouwelijke onderzoekers met meer gezins- en/of onderwijstaken disproportioneel zwaarder treft dan mannelijke onderzoekers. Deze gegevens werden op verzoek tevens gedeeld met de Jonge Academie (zie OD 4.3.2).

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

Daarnaast werkte het FWO de afgelopen maanden ook mee aan volgende enquêtes en initiatieven: •

• •

ERA-Net Cofund Gender Net Plus enquête door de Swedish Research Council over ‘Quantitative and qualitative analysis of gender differences and bias in access to research grants’ (cf. update 01.06.2020) Interview met prof. em. Alison Woodward (VUB) over het genderbeleid van het FWO Leveren van feedback voor een reactie van de Jonge Academie op het (intussen ingetrokken) artikel van Alshebli et al. (referentie: AlShebli, B., Makovi, K. & Rahwan, T. RETRACTED ARTICLE: The association between early career informal mentorship in academic collaborations and junior author performance. Nat Commun 11, 5855 (2020). https://doi.org/10.1038/s41467-020-19723-8)

Om (inter)nationale contacten te leggen werd deelgenomen aan volgende evenementen: •

Kick-off vergadering van AcademiaNet waar FWO partner van is (01/12/20-02/12/20, virtueel) OD 4.3.3.

Het HR Excellence in Research-label van de EC blijft behouden en het HR-beleid wordt hierop afgestemd.

2019-2023

De zelfevaluatie gaf aanleiding tot het opstellen van verschillende beleidsteksten die vereist waren voor het behouden van het HR Excellence label. Deze teksten (OTM-R beleid, gelijkekansenbeleid, HR beleid) zijn ondertussen gepubliceerd en de zelfevaluatie werd grotendeels voltooid. Ten laatste eind maart 2021 dient de zelfevaluatie voltooid te zijn. Daarna zal een evaluatie plaatsvinden. Tot die tijd kan het FWO het HR Excellence label behouden.

4.4. TRANSPARANTIE GEVEN: VAN AANVRAAG TOT FEEDBACK WAT

OD 4.4.1.

WANNEER

Het FWO bezorgt voor elke aanvraag feedback aan de indiener. Om de consistentie van de feedback te vergroten, wordt voor verschillende kanalen een hoofdevaluator aangeduid die de opmerkingen van de verschillende evaluatoren integreert. Voor de mandatenprogramma’s wordt ook de relatieve positionering van de aanvraag gecommuniceerd aan de indiener.

2019-2023

De transparantie van de vernieuwde procedures wordt geëvalueerd. Dit betreft lopend beleid. De kwaliteit van de feedback wordt mede gemonitord d.m.v. de gebruikersbevragingen. OD 4.4.2.

Het FWO bouwt structureel stakeholdersoverleg in.

2019-2023

De verwerking van de resultaten van de panelbevraging voor het kanaal fundamentele projecten werd afgerond en voorgelegd aan de raad van bestuur. Op basis van de evolutie in het kunnen organiseren van grotere overlegmomenten, zal een stakeholdersoverleg later worden ingepland. Gezien de coronacrisis staat het stakeholdersoverleg projecten FO in wacht. Daarnaast echter worden tal van andere overleginitiatieven opgezet: webinars mandaat- en projectrondes, infosessies, overleg met JA (zie boven), de werkgroepen panelstructuurhervorming en maandelijks uiteraard de WGOB.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

4.5. TRANSPARANTIE VRAGEN: BLIJVENDE AANDACHT VOOR WETENSCHAPPELIJKE INTEGRITEIT

OD 4.5.1.

WAT

WANNEER

Het FWO volgt de ontwikkelingen betreffende wetenschappelijke integriteit in binnen- en buitenland op en stelt waar nodig het beleidskader bij.

2019-2023

Het FWO neemt deel aan de studiedagen, wetenschappelijke congressen of uiteenzettingen aangaande de wetenschappelijke integriteit. Het FWO treedt in overleg met de VCWI over de wijzigingen m.b.t. het beleid op gebied van wetenschappelijke integriteit; bijv. in het kader van de reglementswijziging van het VCWI. Er is voorzien in een intern opvolgingssysteem voor wat betreft de lopende zaken van de commissies voor wetenschappelijke integriteit aan de Vlaamse universiteiten en waar wenselijk neemt het FWO het initiatief voor overleg met de Vlaamse universiteiten aangaande de lopende dossiers. Internationale initiatieven worden opgevolgd d.m.v. contact en/of overleg met buitenlandse partners of overkoepelende organisaties.

4.6. HET FWO LUISTERT NAAR DE ONDERZOEKERS EN DE SAMENLEVING – VLAAMSE WETENSCHAPSAGENDA

OD 4.6.1.

WAT

WANNEER

Afhankelijk van de resultaten die de bevraging van de Vlaamse Wetenschapsagenda zal voortbrengen, bekijkt het FWO, samen met EWI, hoe ze blijvend het draagvlak voor wetenschap kunnen versterken door initiatieven rond wetenschapscommunicatie te promoten c.q. verbinden, en zo de kloof tussen kennisketen en maatschappij kunnen verkleinen. - DOELSTELLING BEREIKT

2019-2020

In het licht van de COVID-19 situatie vonden er 2020 weinig tot geen fysieke activiteiten/events gelinkt aan de VWA plaats. De maandelijkse nieuwsbrief met events werd omgezet in een wekelijks nieuwsbrief met actuele wetenschappelijk content rond COVID-19 gelinkt aan de thema’s uit de VWA. Ondertussen werden er reeds 1411 vragen uit de VWA beantwoord. Eind 2020 werd de laatste VWA-nieuwsbrief uitgestuurd. Abonnees werd gevraagd om, indien gewenst, zich in te schrijven in een nieuw FWO-initiatief omtrent wetenschapscommunicatie, nl. een maandelijkse nieuwsupdate #onderzoekersinbeeld die vanaf januari 2021 zal verschijnen. Voor verdere initiatieven rond wetenschapscommunicatie zie sectie 5 ‘In de samenleving’.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

IN DE SAMENLEVING 5.1.

HET FWO COMMUNICEERT OVER DE WETENSCHAP AAN IEDEREEN

Heel deze strategische doelstelling beantwoordt aan wat Minister Crevits in haar Beleidsnota van oktober 2019 vooropstelde (p. 53): “We willen de Vlaming warm maken voor wetenschap en innovatie en voor ondernemerschap. Daarom plannen we initiatieven op het vlak van beeldvorming rond ondernemers, technologie en wetenschappers. We werken in het onderwijs aan een ondernemende attitude en maken jongeren warm voor technologie en innovatie. We steunen wetenschappelijke onderzoek dat burgers betrekt en we bekijken hoe we het potentieel van technologische innovaties en wetenschappelijk onderzoek bekend kunnen maken bij de brede bevolking. Het doel is meer draagvlak te creëren en zoveel mogelijk mensen te verleiden om zelf te ondernemen en innovatief te zijn.

Wetenschapscommunicatie heeft ook een bredere maatschappelijke impact. Door via communicatie het vertrouwen in wetenschap te verhogen, creëren we vruchtbare grond voor de introductie van innovatieve oplossingen voor een breed scala aan maatschappelijke uitdagingen. We stimuleren wetenschappers om op transparante en heldere wijze te communiceren over hun domein. Door in gesprek te gaan met het brede publiek etaleren we de kansen die wetenschappelijke evoluties met zich mee brengen. De creativiteit en spitsvondigheid van onze ondernemingen en wetenschappers kan bij de Vlamingen angst wegnemen en het vertrouwen in een duurzame en positieve toekomst bewerkstelligen. Of zoals Marie Skłodowska Curie het kernachtig uitdrukte: “Niets in het leven hoeft gevreesd te worden. Het hoeft alleen begrepen te worden. Het is duidelijk dat wetenschapscommunicatie en het sensibiliseren voor een ondernemende en innoverende cultuur sterk aan belang wint bij de uitbouw van een quadruple helix en missiegericht innovatiebeleid. Het goed betrekken van burgers en het maatschappelijke middenveld wordt een volwaardige pijler in het ecosysteem voor wetenschap en innovatie in Vlaanderen. Over het optimaal betrekken van burgers, middenveld, maar ook kleine bedrijven vragen we een advies aan VARIO en starten we een dialoog op om te komen tot een gedragen visie op een structurele aanpak.”

OD 5.1.1. •

•

• •

WAT

WANNEER

Naast de continuering van zijn bestaande communicatiekanalen, lanceert het FWO acties die het als kwaliteitsmerk definiëren.

2019-2023

In de publicatie ‘ FWO – een jaar in verhalen 2019’ blikken voorzitter Willy Verstraete en secretaris-generaal Hans Willems terug op de hervormingen van 2019, maar denken ze ook vooruit. Verder komen ook enkele FWO-onderzoekers aan het woord die het afgelopen jaar een belangrijke verandering of kantelpunt in hun carrière kenden. De FWO-nieuwsbrief steekt sinds dit jaar in een nieuw jasje en verschijnt om de twee maanden. Ook verscheen er in maart een extra nieuwsbrief met speciale aandacht voor de maatregelen rond het coronanieuwsbrief. In de 2020 waren er 40 Instagram take-overs door FWO-onderzoekers. Tijdens de lockdown lanceerden we de #wetenschapinmijnkot met een oproep voor onderzoekers om foto’s te delen van hoe zij in die moeilijke periode aan wetenschap deden.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

•

• •

• • •

• •

•

Inhoud

Om wetenschap tot in de huiskamer van elke Vlaming te brengen, lanceerden we het Kennismakers Magazine. Dit volledig digitale magazine brengt wetenschap op een heldere en eenvoudige manier. De eerste editie van dit magazine werd op 15 april gelanceerd en laat zes onderzoekers aan het woord die een antwoord geven op een vraag uit de Vlaamse Wetenschapsagenda. Met 19.000 unieke bezoekers was de eerste editie alvast een groot succes. In totaal komen er 4 edities dit jaar. Continuering wekelijkse Science Snack. Tijdens de eerste 2 weken van de Corona lockdown was er een dagelijkse Science Snack met een duidelijke link naar de actualiteit. Via een samenwerking met de VVJ laten we de aangesloten journalisten (3.000) kennis maken met FWO als betrouwbare bron van informatie voor wetenschappelijk nieuws. Dit via een banner op hun website en een gratis advertentie in het vakblad ‘De journalist’. Op 16 november organiseerden we een online event rond citizen science en science communication in samenwerking met Scivil, de Jonge Academie en de KVAB #FWOVlaanderen kent meer en meer succes en we brengen ook telkens een selectie van de beelden in onze nieuwsbrief Een overzicht van onze verschillende digitale Kennismakers Magazines is hier terug te vinden: www.fwo.be/nl/onderzoekers-in-beeld/kennismakers-magazine/

OD 5.1.2.

•

Beleidsrapportering

Het FWO vraagt van zijn onderzoekers meer aandacht voor de communicatie van onderzoeksresultaten buiten het vakgebied, mede met het oog op het in kaart brengen van de (ruim begrepen) impact van het door het FWO ondersteunde onderzoek.

2019-2023

In de eerste helft van 2020 vond er al één editie van Grijze Cellen plaats. De andere 2 edities die in het voorjaar gingen plaatsvinden, werden intiteel verschoven naar september, maar uiteindelijk on hold gezet. Voor de editie die al op de planning stond in september werd er alternatief een podcast voorzien via Eos wetenschap. In januari zitten we ook met de mensen van Eos wetenschap samen om te kijken op welke manier we dit in 2021 verder kunnen aanpakken (continuering Grijze Cellen of ander initiatief). Net als de voorbije jaren is het FWO ook dit jaar partner van de Vlaamse PhD Cup. Ook in onze externe nieuwsbrief hebben we nu ook een rubriek ‘Onderzoekers in beeld’ Net als vorig jaar geeft het FWO ook aan 8 van haar onderzoekers de kans om hun onderzoek uit te leggen via ‘Wetenschap uitgedokterd’. Ook de opnames van ‘Wetenschap uitgedokterd’ konden door de coronamaatregelen niet doorgaan, maar zullen ingepland worden (indien mogelijk) in het voorjaar van 2021 Ook via onze eigen kanalen stimuleren we onze onderzoekers om naar buiten te komen met hun onderzoek (#FWOVlaanderen en Instagram take-overs). Dat FWO haar onderzoekers warm maakt voor wetenschapscommunicatie werd in de tweede helft van dit jaar weer erg duidelijk. Zo waren bij de finale van de PhD Cup, gewonnen door FWO-er Bert van den Bogerd, maar liefst 7 van de 8 finalisten (voormalig) FWO-ers. En wonnen tijdens de uitreiking van de prijzen wetenschapscommunicatie van de KVAB en Jonge Academie FWO-aspiranten Lotte Spreeuwenberg en Martha Claeys de Eos publieksprijs en FWO-postdoc Marlies Maes de prijs van Jonge Belofte. FWO-er Ellen Roels stond dan weer in de finale van de wetenschapsbattle. Binnen onze reeks ‘Onderzoekers vertellen’ schreven in de tweede helft van 2020 maar liefst 15 onderzoekers een blog

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Beleidsrapportering

5.2. SAMENWERKEN OVER BELEIDSDOMEINEN HEEN

OD 5.2.1.

WAT

WANNEER

Het FWO evalueert met verschillende andere beleidsdomeinen (Vlaams of federaal) of het haalbaar is om gezamenlijke oproepen voor onderzoeksfinanciering te organiseren. Als eerste dossier zal de haalbaarheid van een gezamenlijke oproep voor klinische trials (TBM-programma) met KCE geëvalueerd worden.

2020

Verschillende opties werden in het verleden (ZonMW, KCE) of in het heden (Vlaamse administraties) overwogen, maar omwille van praktische problemen (wetgeving of bestuurlijke complexiteit) of de beperkte aansluiting met de doelstellingen van potentiële partners, samen met beperkte budgetten voor SBO en TBM die tevens gepaard gingen met sterk dalende slaagkansen, lijkt het niet aangewezen om dit doel verder na te streven. Andere manieren van samenwerking worden wel verder gezet (KCE en FWO zijn betrokken bij elkaars evaluaties) of verkend. Ook dit thema wordt behandeld op het conclaaf van 2021. OD 5.2.2.

In de expertpanels voor een aantal fundamentele programma’s (bv. Rode Neuzen, Kom op tegen Kanker) zullen vertegenwoordigers van andere relevante beleidsdomeinen opgenomen worden.

2019

Bij Kom op tegen Kanker worden reeds patiënten bevraagd over de oproep. Voor Rode Neuzen zouden omwille van de brede thematiek diverse beleidsdomeinen moeten opgenomen worden (OV, WVG, CJSM en KBBJ), wat de efficiëntie van de evaluatie zou verlagen. Om die reden worden er verder geen stappen gezet om deze beleidsdomeinen nauwer te betrekken bij de evaluatie. Voor de humanitaire acties van het FWO (Rode Neuzen en Kom op tegen Kanker) zal begin 2021 een bevraging plaatsvinden van aanvragers en evaluatoren met een tweeledig doel: 1) nagaan of de doelstellingen van de programma’s beter afgestemd kunnen worden op de noden van de onderzoekers enerzijds en van de relevante stakeholders anderzijds 2) een toetsing van de efficiëntie van de evaluatieprocedure. Indien deze bevraging samen met de interne evaluatie aanleiding geeft tot wijzigingen in de oproepen, dan zal hierover in september 2021 een nota aan de raad van bestuur voorgelegd worden.

5.3. VOORBEREIDEN VAN ONDERZOEKERS OP EEN LATERE CARRIÈRE WAT OD 5.3.1.

WANNEER

Het FWO continueert zijn communicatie over de loopbaanperspectieven voor jonge onderzoekers.

2019-2023

Tijdens infosessies voor kandidaten en startende mandaathouders wordt blijvend gecommuniceerd over de mogelijkheden tot intersectorale mobiliteit, mede in de context van hun loopbaanmogelijkheden.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

OD 5.3.2.

Beleidsrapportering

De huidige mogelijkheden tot intersectorale mobiliteit worden behouden en zelfs uitgebreid voor zowel pre- als postdoctorale onderzoekers. Deze mogelijkheden worden duidelijker gecommuniceerd naar de aanvragers en de mandaathouders. DOELSTELLING BEREIKT

2020

Beleidsnota kabinet 2019-2024: • Intersectorale mobiliteit van de onderzoeker stimuleren • Mobiliteit monitoren en erover rapporteren. Reglementswijzigingen werden goedgekeurd door de raad van bestuur en maken het onder andere mogelijk voor aspiranten en/of postdocs om: • • • •

een deel van het onderzoek uit te voeren in het werkveld: een onderneming of (not-for-profit) organisatie; een stage uit te voeren; een lerarenopleiding te volgen naast het doctoraat; een betaalde functie uit te oefenen naast het doctoraat en buiten de universiteit.

Deze mogelijkheden worden blijvend gecommuniceerd naar de huidige en kandidaat FWOmandaathouders, via infosessies en een specifiek hiervoor ontworpen webpagina. Dit OD sluit aan bij de doelstelling in de Beleidsnota van oktober 2019 van Minister H. Crevits: “We stimuleren de mobiliteit van de onderzoeker zowel intersectoraal als internationaal. We breiden de mogelijkheden uit voor zowel pre- als postdoctorale onderzoekers. We verzorgen een goede communicatie over deze en andere loopbaanperspectieven naar de aanvragers en de mandaathouders. FWO zal de mobiliteit monitoren en er regelmatig over rapporteren.” (p. 41) In 2021 zal over het gebruik van deze mobiliteitsmogelijkheden worden gerapporteerd aan de raad van bestuur.

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Financieel overzicht

100

8. Financieel overzicht De jaarrekening heeft betrekking op het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen en gaat over het boekjaar 2020 (1 januari 2020 t.e.m. 31 december 2020). UITGAVEN (EUR)

2020

2019

149.981.520,14

143.179.254,71

Wetenschappelijke contacten

2.536.447,63

4.826.808,88

Individuele kredieten en prijzen

2.271.081,50

3.107.295,45

236.770.563,29

203.968.093,22

Administratief beheer

7.985.328,00

6.814.933,03

Bezoldigingen

4.499.933,75

4.182.745,28

Patronale bijdrage RSZ

1.224.782,27

1.127.291,41

Personeelsgebonden kosten

1.348.881,26

1.307.980,36

15.058.925,28

13.432.950,08

1.454.783,92

1.000.734,67

489.732,30

726.011,81

Voorziening risico's en kosten

9.264,84

28.202,57

Financiële kosten

26.465,94

161.660,67

Bedrijfskosten

0,00

Uitzonderlijke kosten

0,00

Minderwaarde handelsvorderingen

0,00

Belastingen

0,00

44.590,89

408.598.784,84

370.475.602,95

10.248.960,61

17.254.688,24

418.847.745,45

387.730.291,19

Mandaten

Onderzoeksprojecten Administratief beheer

Afschrijvingen Personeel Toevoeging/Terugneming

Totaal uitgaven

Toevoeging aan de vastleggingen Overgedragen resultaat

TOTAAL

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Financieel overzicht

INKOMSTEN (EUR)

2020

2019

Fundamenteel onderzoek

212.690.000,00

190.103.000,00

Strategisch basisonderzoek

68.825.000,00

60.277.000,00

Klinisch wetenschappelijk onderzoek

14.695.000,00

13.874.000,00

Onderzoeksinfrastructuur

30.666.000,00

31.399.000,00

Werkingsmiddelen

15.322.000,00

14.616.000,00

FOD Volksgezondheid

0,00

PDO Wetenschapsbeleid

0,00

1.470.494,00

R.S.Z.

7.066.569,43

7.164.533,90

Voorheffing PDO

11.018.575,52

10.581.890,98

Bevordering werkgelegenheid

19.266.316,00

19.347.266,00

577.241,19

560.398,26

Nalatenschappen

0,00

797.955,73

Toelage Pegasus

0,00

1.826.050,00

679.747,34

490.920,00

9.335.608,00

3.350.500,00

390.142.057,48

355.859.008,87

345.394,69

330.819,28

Wetensch. Contacten, diverse

579.755,44

530.875,68

Onderzoeksprojecten

260.747,54

289.378,40

840.502,98

820.254,08

101

Toelagen

Bedrijven en fondsen

Toelage EU Hermesfonds

Terugbet. Permanente mandaathouders Niet opgenomen kredieten

Bijdrage Academia

10.000,00

Andere opbrengsten

55.997,83

38.844,68

Financiële opbrengsten

6.680,02

3.274.118,85

200,00

8.649,89

391.390.833,00

360.341.695,65

26.543.972,89

27.388.595,54

912.939,56

0,00

418.847.745,45

387.730.291,19

Uitzonderlijke opbrengsten

Totaal inkomsten

Onttrekking aan vastleggingen Over te dragen verlies TOTAAL

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Financieel overzicht

ACTIVA (EUR)

2020

2019

337.348,16

281.658,95

Terreinen

6.360.238,35

Gebouwen

13.731.654,92

14.161.571,38

Verbouwingen

483.236,98

481.139,61

Materiëel en meubilair

220.772,47

280.589,46

1.335.050,65

957.263,46

Kantoormachines

0,00

1.380,09

Telefooncentrale

5.761,16

8.797,26

12.454,34

25.799,69

22.149.168,87

22.276.779,30

1.272,78

82.653.697,37

73.050.561,63

432.500,05

3.236.115,46

950,07

0,00

-2.830.300,00

80.256.847,49

73.456.377,09

3.571.821,13

4.523.176,16

27.980.000,00

59.980.000,00

31.551.821,13

64.503.176,16

102

II. Immateriële vaste activa Licenties en software

III. Materiële vaste activa

Informaticamaterieel

Voertuig

IV. Financiële vaste activa

VII. Vorderingen < 1 jaar Debiteuren Diverse vorderingen Intervestigingen Geboekte waardeverminderingen

VIII. Geldbeleggingen Effectenportefeuille Termijndeposito's

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Financieel overzicht

103

IX. Liquide middelen Banken

39.374.443,78

22.810.474,84

Postcheckdienst

8.325,59

16.394,31

Kas

1.153,24

629,78

39.383.922,61

22.827.498,93

141.285,32

387.465,84

173.821.666,36

183.734.229,05

2020

2019

11.464.242,06

9.037.174,11

9.950.113,67

Bestemde

22.158.816,38

49.133.222,38

Onbestemde

54.448.164,47

43.768.770,75

76.606.980,85

92.901.993,13

81.065,80

71.800,96

Congressen in België

436.259,71

342.235,17

Personeelskredieten

137.075,68

221.927,61

15.918.551,52

11.061.612,62

16.491.886,91

11.625.775,40

X. Overlopende rekeningen

TOTAAL

PASSIVA (EUR) I. Eigen Vermogen

V. Overgedragen saldi

IV. Vastleggingen

VII. Voorzieningen

VIII. a. Niet vereffende kredieten

Werkingstoelage

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Financieel overzicht

104

IX. Schulden < 1 jaar Crediteuren Te ontvangen facturen Bezoldiging en Soc. Lasten

X. Overlopende rekeningen

TOTAAL

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

40.348.318,16

39.615.713,69

372.823,91

449.489,30

19.370.979,52

17.494.573,50

60.092.121,59

57.559.776,49

48.195,04

160.527,34

173.821.666,36

183.734.229,05

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Bijlage: evoluties doorheen de tijd 2015-2020 105

9. Bijlage: evoluties doorheen de tijd 2015-2020 Evolutie van de slaagkansen per universiteit voor aspiranten fundamenteel onderzoek 2015

2016

2017

2018

2019

GEMIDDELDE 2015-2020

2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

VUB

109

112

114

100

103

KU Leuven

387

412

425

105

485

380

146

375

125

411

110

UGent

276

279

276

275

262

288

276

UAntwerpen

166

134

148

156

149

129

147

UHasselt

100

979

218

983

203

1006

221

1048

216

931

280

915

293

977

239

Andere TOTAAL

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Bijlage: evoluties doorheen de tijd 2015-2020 106

Evolutie van de slaagkansen per wetenschapsgebied voor aspiranten fundamenteel onderzoek 2015

2016

2017

2018

2019

GEMIDDELDE 2015-2020

2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Biologische wetenschappen

107

100

119

118

114

110

Cultuurwetenschappen

166

159

188

165

145

157

163

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

217

210

227

198

195

210

Medische wetenschappen

267

268

252

301

296

267

275

Wetenschap en Technologie

210

226

216

209

173

158

199

Interdisciplinair

979

218

983

203

1006

221

1048

216

931

280

915

293

977

239

TOTAAL

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Bijlage: evoluties doorheen de tijd 2015-2020

107

Evolutie van de slaagkansen per universiteit voor aspiranten strategisch basisonderzoek 2015

2016

2017

2018

2019

GEMIDDELDE 2015-2020

2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

KU Leuven

297

304

111

329

116

322

103

219

230

284

UGent

205

177

185

195

162

194

186

UAntwerpen

112

UHasselt

721

203

662

200

672

200

692

200

534

200

586

200

645

201

VUB

TOTAAL

Evolutie van de slaagkansen per wetenschapsgebied voor aspiranten strategisch basisonderzoek 2016

2017

2018

2019

GEMIDDELDE 2016-2020

2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

161

132

129

105

111

128

Medische wetenschappen

212

227

253

188

205

217

Wetenschap en Technologie

248

288

299

228

247

262

GEMIDDELDE

662

200

672

200

692

200

534

200

586

200

629

200

Biologische wetenschappen Cultuurwetenschappen + Gedrags- en maatschappijwetenschappen

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Bijlage: evoluties doorheen de tijd 2015-2020 108

Slaagkansen per geslacht voor aspiranten fundamenteel onderzoek 2015

2016

2017

2018

2019

GEMIDDELDE 2015-2020

2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

461

115

478

489

103

462

436

134

436

134

460

113

518

104

505

109

514

118

579

117

495

146

495

146

518

123

1006

221

1048

216

931

280

931

280

980

237

X TOTAAL

979

219

983

203

Slaagkansen per geslacht voor aspiranten strategisch basisonderzoek 2015

2016

2017

2018

2019

GEMIDDELDE 2015-2020

2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

397

114

313

374

105

382

112

304

115

304

115

346

109

324

349

106

298

309

229

290

534

200

534

200

636

201

1 TOTAAL

721

203

662

200

672

200

692

200

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Bijlage: evoluties doorheen de tijd 2015-2020 109

Evolutie van de slaagkansen per nationaliteit voor aspiranten fundamenteel onderzoek 2016

2017

2018

2019

GEMIDDELDE 2016-2020

2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Belgische

750

168

728

173

755

170

22,5

689

209

30,3

629

208

710

186

196

208

251

15,5

185

32,4

194

207

Niet-EU

16,7

19,3

983

203

1006

221

1048

216

931

280

915

293

977

243

TOTAAL

Evolutie van de slaagkansen per nationaliteit voor aspiranten strategisch basisonderzoek 2016

2017

2018

2019

GEMIDDELDE 2016-2020

2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Belgische

552

170

555

167

555

165

29,7

425

164

38,6

491

170

516

167

109

30,3

34,6

Niet-EU

7,1

662

200

672

200

692

200

534

200

586

200

629

200

TOTAAL

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Bijlage: evoluties doorheen de tijd 2015-2020

110

Evolutie van de slaagkans voor postdoctorale onderzoekers 2015

2016

2017

2018

2019

GEMIDDELDE 2015-2020

2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

VUB

102

KU Leuven

329

270

313

325

423

430

113

348

UGent

284

239

216

240

354

352

281

UAntwerpen

123

133

100

UHasselt

Andere

822

194

672

160

709

197

712

203

1044

256

1034

270

832

213

TOTAAL

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

Bijlage: evoluties doorheen de tijd 2015-2020

111

Evolutie van de slaagkans voor postdoctorale onderzoekers per wetenschapsgebied 2015

2016

2017

2018

2019

GEMIDDELDE 2015-2020

2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Biologische wetenschappen

130

139

119

109

Cultuurwetenschappen

142

151

159

133

179

184

158

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

163

136

149

151

181

193

162

Medische wetenschappen

156

113

115

113

183

195

146

Wetenschap en Technologie

204

174

182

212

320

307

233

Interdisciplinair

822

194

672

160

709

197

712

203

1044

256

1034

270

832

213

TOTAAL

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

112

Bijlage: evoluties doorheen de tijd 2015-2020

Slaagkansen per geslacht voor postdoctorale onderzoekers 2015

2016

2017

2018

2019

GEMIDDELDE 2015-2020

2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

471

106

411

103

416

122

417

118

613

146

603

169

489

127

351

261

293

288

431

110

428

101

342

712

203

1044

256

1034

270

832

213

X TOTAAL

822

194

672

160

709

197

Evolutie van de slaagkansen per nationaliteit voor postdoctorale onderzoekers 2016

2017

2018

2019

GEMIDDELDE 2016-2020

2020

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Belgische

368

100

346

104

329

119

36,2

447

133

29,8

426

132

383

118

170

201

245

21,6

311

24,1

300

245

Niet-EU

134

162

138

22,5

286

16,8

308

206

672

160

709

197

712

203

1044

256

1034

270

834

217

TOTAAL

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Jaarverslag FWO 2020

113

Bijlage: evoluties doorheen de tijd 2015-2020

Evolutie van de slaagkansen projecten fundamenteel onderzoek per instelling

A(n)

A(k€)

T(n)

T(k€)

S%(n)

A(n)

A(k€)

T(n)

T(k€)

S%(n)

A(n)

A(k€)

T(n)

T(k€)

S%(n)

A(n)

A(k€)

T(n)

T(k€)

S%(n)

A(n)

A(k€)

T(n)

T(k€)

S%(n)

VUB

169

61.132

12.899

21,9

177

59.371

12.017

20,9

167

54.279

10.379

192

61.213

10.225

179

56.943

7.851

KU Leuven

555

227.230

138

58.949

24,9

558

225.081

134

54.386

24,01

572

218.847

144

47.600

605

224.781

150

48.352

648

235.978

140

41.487

UGent

445

165.839

33.008

18,9

423

153.140

101

36.592

23,88

420

140.226

30.083

477

154.502

104

30.672

466

146.797

22.580

UAntwerpen

218

79.484

15.585

18,4

226

80.345

15.430

18,58

227

75.982

12.382

190

61.691

12.394

209

63.626

10.033

UHasselt

27.776

5.097

18,9

30.889

4.746

14,81

23.463

2.814

21.549

3.780

21.939

2.094

ITG

7.264

1.095

13,3

7.868

1.726

23,53

3.065

UAMS

370

Vlerick

1.055

1.030

284

692

222

ETF

517

0 19

3.001

398

5.251

378

6.182

396

1.367

528.987

305

105.801

1.395

531.465

261

84.441

2016

103.878

2017

290

2018

519.925

2019

1.327

2020

22,24

127.562

302

568.579

1358

21,41

128.698

285

580.538

TOTAAL

1331

Andere

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

Inhoud Management samenvatting Management summary Inkomsten

10 290

Analyse van de besteding Organisatie Beleidsrappertering Financieel overzicht

126.856

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Bijlagen

63 19869 18

7 2851 18

261 84.441 19

5.941

11.397

T(k€)

13.899

T(n)

30.484

72.169

A(k€)

37.769

164

2017

86.360

127

16.500

A(n)

189.760

316

7.211

S%(n)

406

14.969

80.257

T(k€)

18.551

21 22

37.958

33.373

185

T(n)

531.465

25793

3370 105.801

77.762

118

A(k€)

342

8 305

190.617

275

A(n)

129.851

17.127 528.987

410

2018

1.395

340

14.971

S%(n)

1.367

6.255

76.166

T(k€)

15.269

31.521

171

T(n)

37.129

76.004

112

24,18

A(k€)

186.396

280

21,15

20.028

A(n)

125.715

24.123

519.925

393

20,61

6.516

S%(n)

322

1.327

22,48

17.004

T(k€)

22,81

20,37

22,24

47.616

87.329

T(n)

25.386

31.194

5.204

127.562

31.471

182

A(k€)

77.665

104

22,1

2019

4.868

302

214.798

262

22,7

17.525

2020

103.878

129.320

436

20,1

8.268

77.257

A(n)

27.996

320

1358

21,3

168.932

37.113

S%(n)

568.579

21,5

48.330

79.374

T(k€)

23,2

30.586

7.057

126.698

221.018

154

T(n)

21,4

Med A(k€)

136.858

28.918

580.538

G&M 119

Cult.

254

Bio

437

A(n)

285

311

Int. Dis 56

TOTAAL

W&T

1331

Jaarverslag FWO 2020 Bijlage: evoluties doorheen de tijd 2015-2020 114

Evolutie van de slaagkansen projecten fundamenteel onderzoek per instelling 2016 S%(n)

Jaarverslag FWO 2020

Bijlage: evoluties doorheen de tijd 2015-2020

Evolutie van de slaagkansen projecten strategisch basisonderzoek OPROEP JAAR

SBO

SBO-E

SBO-M

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

2016

2017

2018

101

2019*

*wegens verschuiving tijdslijn 50% meer budget beschikbaar

Evolutie van de slaagkansen projecten toegepast biomedisch onderzoek JAAR

S(%)

bedrag

2016

33.718.873

13.747.585

2017

46.735.076

13.999.901

2018

36.897.934

12.103.767

2019

39.221.644

11.462.486

2020

50.077.793

11.466.283

22,9

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen

115

Jaarverslag FWO 2020

Bijlage: evoluties doorheen de tijd 2015-2020

116

Evolutie van de slaagkans voor postdoctorale onderzoekers per wetenschapsgebied

136

225

135

236

157

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

498

238

480

279

454

250

Medische wetenschappen

485

312

491

329

503

Wetenschap en Technologie

623

423

651

476

Interdisciplinair

104

124

405

561

379

154

101

119

228

100

337

553

253

S(%)

100

1496

228

T(n)

2234

337

S(%) A(n)

Cultuurwetenschappen

S(%) A(n)

T(n)

302

224

241

150

447

282

343

593

571

402

100

1504

T(n)

S(%) A(n)

340

249

259

161

472

302

357

500

611

431

2020

2233

216

1493

326

T(n)

2234

343

100

S(%) A(n)

2019

1503

Biologische wetenschappen

TOTAAL

T(n)

2277

2018

T(n)

2264

A(n)

2017

100

2016

1378

2015

S(%) A(n)

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans; n = Aantal

Inhoud

Management samenvatting

Management summary

Inkomsten

Analyse van de besteding

Organisatie

Beleidsrappertering

Financieel overzicht

Bijlagen