Rapport_Afwezigheden_nav_ziekte_2018.pdf

1

RAPPORT AFWEZIGHEDEN NAAR AANLEIDING VAN ZIEKTE 2018 VLAAMS ONDERWIJSPERSONEEL

AGENTSCHAP VOOR ONDERWIJSDIENSTEN

www.onderwijs.vlaanderen.be

2

Eindredactie Ivo Francis AGODI, Advies en Ondersteuning Onderwijspersoneel

Patricia Van Reet AGODI, Personeel Basisonderwijs en CLB

Met medewerking van Certimed

Verantwoordelijke uitgever

Patrick Poelmans Administrateur-generaal; Agentschap voor Onderwijsdiensten (AGODI)

Lay-out Sofie Alen

Depotnummer D/2019

3

RAPPORT AFWEZIGHEDEN NAAR AANLEIDING VAN ZIEKTE 2018 VLAAMS ONDERWIJSPERSONEEL

4

Inhoud 1

2

Inleiding ..................................................................................................................................................................................... 7 1.1.

Aantal personen ......................................................................................................................................................... 7

1.2.

Aantal personeelseenheden ............................................................................................................................... 12

Ziektedagen en attestdagen ......................................................................................................................................... 13 2.1.

Aantal ziektedagen ..................................................................................................................................................13

2.1.1. Totaal aantal ziektedagen ...................................................................................................................................13 2.1.2. Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid ...................................................................................13 2.2.

Aantal eendagsziekten...........................................................................................................................................14

2.2.1. Totaal aantal eendagsziekten ............................................................................................................................14 2.2.2. Eendagsziekteverloven per onderwijsniveau ............................................................................................15 2.2.3. Eendagsziekteverlof per werkdag: ...................................................................................................................15 2.2.4. Eendagsziekteverlof per leeftijdsgroep .........................................................................................................16 2.3.

3

Ziektedagen en vervanging ................................................................................................................................. 17

Ziekteverzuimpercentage en nulverzuim .............................................................................................................. 18 3.1.

Ziekteverzuimpercentage .....................................................................................................................................18

3.1.1. Ziekteverzuimpercentage per leeftijdsgroep .............................................................................................19 3.1.2. Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau ..................................................................................... 20 3.1.3. Ziekteverzuimpercentage in het buitengewoon onderwijs ............................................................. 20 3.1.4. Ziekteverzuimpercentage in de centra voor basiseducatie………………………………………………………..21 3.1.5. Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie................................................................................ 21 3.1.6. Ziekteverzuimpercentage per net .................................................................................................................. 22 3.1.7. Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau per net ...................................................................... 22 3.1.8. Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie per net ................................................................ 23 3.1.9. Ziekteverzuimpercentage in de Vlaamse centrumsteden en Brussel ............................................ 24 3.2.

Nulverzuim ................................................................................................................................................................ 25

3.2.1. Nulverzuimpercentage per leeftijdsgroep................................................................................................... 25 3.2.2. Nulverzuim per provincie.................................................................................................................................... 26

5

4

Uitdieping van de ziektedagen................................................................................................................................... 27 4.1.

Ziektedagen per afwezigheidsperiode…………………………………………………………………………..……………..27

4.2

Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid ............................................................................... 28

4.2.1. Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep .................................................................................. 28 4.2.2. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie ........................................................................................... 29 4.2.3. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per leeftijdsgroep .................................................... 29 4.2.4. Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep per net ................................................................. 30 4.2.5. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net ........................................................................... 31 4.2.6. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net voor de leeftijdsgroep 56-65 jaar..... 31 4.2.7. Gemiddeld aantal ziektedagen per onderwijscategorie ...................................................................... 32

5

Epidemiologisch rapport ................................................................................................................................................33 5.1.

Top 5 ziektedagen en ziektegevallen per aandoening ......................................................................33

5.1.1. Top 5 ziektedagen ...................................................................................................................................................33 5.1.2. Top 5 ziektegevallen ...............................................................................................................................................34 5.2.

Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening ..............................................................................35

5.2.1. Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening per leeftijdsgroep...........................................35 5.2.1.1 Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 56-65 jaar .........35 5.2.1.2 Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 46-55 jaar..............36 5.2.1.3 Conclusie .................................................................................................................................................................36 5.2.2. Percentage dagen psychosociale aandoening per onderwijscategorie........................................36 5.2.2.1. Vergelijking directiepersoneel t.o.v. alle categorieën per leeftijdsgroep........................... 37 5.2.2.2. Vergelijking directiepersoneel t.o.v. alle categorieën per onderwijsniveau .................... 37

6

Deeltijds werken wegens ziekte .................................................................................................................................38 6.1.

Verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte ............................................................................38

6.1.1. Algemene gegevens i.v.m. VVP-ziekte.............................................................................................................39 6.1.2. Uitdieping gegevens VVP-ziekte ...................................................................................................................... 40 6.1.2.1. Aantal dagen VVP-ziekte per leeftijdsgroep ..................................................................................... 40 6.1.2.2. Aantal dagen VVP-ziekte per provincie............................................................................................... 42 6.1.2.3. Aantal dagen VVP-ziekte per onderwijsniveau................................................................................43 6.1.2.4. Aantal dagen VVP-ziekte per onderwijscategorie ..........................................................................44 6.1.2.5. Aantal dagen VVP-ziekte epidemiologisch .........................................................................................45 6.1.2.6 VVP-ziekte: duur en tewerkstellingspercentage ..............................................................................46 6.1.3. Conclusie ...................................................................................................................................................................... 47

6

6.2.

Langdurig verlof voor verminderde prestaties wegens medische redenen .........................48

6.2.1. Algemene gegevens over LVVPmed ................................................................................................................49 6.2.2. Uitdieping gegevens LVVPmed ........................................................................................................................ 50 6.2.2.1 Personeelsleden met LVVPmed per leeftijdsgroep ........................................................................ 50 6.2.2.2 Personeelsleden met LVVPmed per provincie ................................................................................... 51 6.2.2.3 Personeelsleden met LVVPmed per onderwijsniveau .................................................................. 52 6.2.2.4 Personeelsleden met LVVPmed per onderwijscategorie .............................................................53 6.2.2.5 LVVPmed epidemiologisch ...........................................................................................................................54 6.2.2.6 LVVPmed: tewerkstellingspercentage en duur .................................................................................55 6.3.

7

Conclusie .....................................................................................................................................................................55

Controles op afwezigheid wegens ziekte .............................................................................................................56 7.1.

Aantal uitgevoerde controles – opgeleverde resultaat ....................................................................56

7.2.

Aantal uitgevoerde controles uitgesplitst naar de aanvrager van de controle .................56

7.2.1. Uitsplitsing van de controles op initiatief van het personeelslid ............................................... 57 7.2.2. Controles m.b.t. verlenging van VVP-ziekte en LVVPmed ................................................................ 57

8

7.3.

Arbitrageonderzoeken ......................................................................................................................................... 57

7.4.

Aantal tweede controles ....................................................................................................................................58

7.5.

Controles van eendagsziekten ........................................................................................................................58

7.6

Klachten bij controles………………………………………………………………………………………………………………………….59

Samenvatting ....................................................................................................................................................................... 60

7

1

1.

Inleiding

In 2001 is de administratie gestart met het maken van een jaarrapport m.b.t. het ziekteverzuim voor het Vlaamse onderwijspersoneel, in samenwerking met de controlefirma die instaat voor de concrete ziektecontroles. In het eerste rapport werden de cijfers uitgesplitst per geslacht, leeftijdsgroep en provincie. In de volgende jaren werd het rapport uitgebreid met grafieken, kwamen er cijfers bij per onderwijsniveau en onderwijscategorie en werd het aangevuld met aanbevelingen voor het beleid. Sinds 2008 werd er een bijkomend onderzoek gedaan naar het ziekteverzuim van de directies. Door de evolutie van de laatste jaren op het vlak van verloven voor verminderde prestaties wegens ziekte, namelijk het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte dat is uitgebreid sinds 1 september 2011 en het langdurige verlof voor verminderde prestaties wegens medische reden dat is gecreëerd vanaf 1 januari 2015, is het aangewezen om dat onderdeel van de afwezigheden wegens ziekte af te splitsen van de gewone afwezigheden wegens ziekte. Dat is dan ook consequent gebeurd in dit jaarrapport, zoals ook al gebeurde in het jaarrapport van 2017. Er zijn twee duidelijk onderscheiden onderdelen. In de hoofdstukken 2 tot en met 5 wordt ingegaan op de evolutie van het ziekteverzuim, waarbij personeelsleden volledig afwezig zijn wegens ziekte. Hoofdstuk 6 behandelt de twee verloven met verminderde prestaties naar aanleiding van ziekte, namelijk de evolutie van de opname van het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte (VVP-ziekte) enerzijds en van het langdurig verlof om medische redenen (LVVPmed) anderzijds. De meegedeelde gegevens gaan in essentie over het aantal ziektedagen dat de onderwijspersoneelsleden doorgaven aan de controlefirma Certimed. Daarnaast komen de gegevens uit de databanken voor personeelsbeheer van het ministerie, het zogenaamde Elektronische PersoneelsDossier (EPD). In dit rapport worden gegevens verzameld voor de personeelsdossiers van het basisonderwijs, het secundair onderwijs, het deeltijds kunstonderwijs, het volwassenenonderwijs en de centra voor leerlingenbegeleiding, de onderwijsinspectie en de pedagogische begeleidingsdiensten. De personeelsleden van de hogescholen ressorteren niet onder de ziektecontrole van Certimed.

1.1.

Aantal personen

De personen die opgenomen zijn in dit rapport hebben een aanstelling en hebben recht op het ontvangen van een bezoldiging van het Agentschap voor Onderwijsdiensten en/of van de afdeling Volwassenenonderwijs van het Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen. Omdat de contracten met de controlefirma’s telkens afgesloten worden per kalenderjaar, gaat het in het rapport ‘afwezigheden naar aanleiding van ziekte’ telkens om gegevens per kalenderjaar, niet per schooljaar. Aantal fysieke personen 2016

%

2017

%

2018

%

Mannen

48.380

25,33%

47.960

25,03%

48.082

24,86%

Vrouwen

142.604

74,67%

143.654

74,97%

145.356

75,14%

Totaal

190.984

100%

191.614

100%

193.438

100%

We stellen vast dat er 1.824 personen meer opgenomen zijn in dit rapport dan in het rapport van 2017. Meer informatie over de evolutie van het aantal personeelsleden is te vinden in de statistische jaarboeken van het Vlaams Onderwijs 2017-2018 en 2018-2019 (onderwijsstatistieken). Op de volgende bladzijden splitsen we de personen uit per leeftijdsgroep, provincie, onderwijscategorie en onderwijsnet.

onderwijsniveau,

8

- Aantal personen per leeftijdsgroep (er wordt uitgegaan van de leeftijd van het personeelslid op 1 januari): 2018

-26j 2.806

% 5,84%

26-35j 11.259

V

11.110

7,64%

39.963

27,49%

Tot.

13.916

7,19%

51.222

26,48%

M

% 23,42%

36-45j 13.010

% 27,06%

46-55j 11.489

40.876

28,12%

34.200

53.886

27,86%

45.689

% 23,89%

56-65j 9.268

% 19,28%

23,53%

18.993

13,07%

23,62%

28.261

14,61%

De personen ouder dan 65j zijn niet opgenomen in deze tabel.

Om de leeftijd te kunnen vergelijken worden hieronder ook de gegevens vermeld van 2017: 2017 M

-26j 3.001

% 6,26%

26-35j 11.548

% 24,08%

36-45j 12.606

% 26,28%

46-55j 11.735

% 24,47%

56-65j 8.866

% 18,49%

V

11.767

8,19%

40.526

28,21%

39.323

27,37%

34.414

23,96%

17.444

12,14%

Tot.

14.768

7,71%

52.074

27,18%

51.929

27,10%

46.149

24,08%

26.310

13,73%

Onderverdeling per jaar voor de leeftijd van 55 tot 65 jaar: 2018

55j

56j

57j

58j

59j

60j

61j

62j

63j

64j

65j

Mannen

1.249

1.322

1.326

1.465

1.486

1.467

973

497

327

225

180

Vrouwen

3.662

3.486

3.358

3.134

3.010

2.785

1.538

707

450

303

222

Totaal

4.911

4.808

4.684

4.599

4.496

4.252

2.511

1.204

777

528

402

Om de leeftijd te kunnen vergelijken worden hieronder ook de gegevens vermeld van 2017: 2017 Mannen

55j 1.335

56j 1.339

57j 1.456

58j 1.502

59j 1.485

60j 1.390

61j 633

62j 437

63j 271

64j 213

65j 140

Vrouwen

3.539

3.407

3.172

3.065

2.851

2.705

915

559

363

262

145

Totaal

4.874

4.746

4.628

4.567

4.336

4.095

1.548

996

634

475

285

Voor de volledigheid geven we ook de cijfers per leeftijd van de 65-plussers. In dit rapport vindt u verder geen uitgesplitste gegevens over deze leeftijdsgroep omdat deze groep zeer klein is. 2018 Mannen

66j 71

67j 43

68j 42

69j 22

70j 22

+70j 50

Vrouwen

64

50

33

23

16

28

Totaal

135

93

75

45

38

78

Om de leeftijd te kunnen vergelijken worden hieronder ook de gegevens vermeld van 2017: 2017 Mannen

66j 49

67j 47

68j 26

69j 21

70j 15

+70j 46

Vrouwen

61

38

31

16

11

23

Totaal

110

85

57

37

26

69

9

- Aantal personen per provincie: 2018

Antwerpen

VlBrabant

%

%

BHG

%

Limburg

%

O-Vl

%

W-Vl

%

M

13.102

27,25%

6.175

12,84%

2.754

5,73%

6.599

13,72%

10.546

21,93%

8.895

18,50%

V

41.801

28,76%

20.427

14,05%

7.788

5,36%

19.245

13,24%

32.014

22,02%

24.060

16,55%

Tot.

54.903

28,38%

26.602

13,75%

10.542

5,45%

25.844

13,36%

42.560

22,00 %

32.955

17,04%

BHG: Brussels Hoofdstedelijk Gewest

- Aantal personen per provincie per leeftijdscategorie: Antwerpen

-26j

%

26-35j

%

36-45j

%

46-55j

%

56-65j

%

Mannen

715

5,46%

3.054

23,31%

3.574

27,28%

3.201

24,43%

2.480

18,93%

Vrouwen

2.915

6,97%

11.555

27,64%

11.908

28,49%

9.948

23,80%

5.392

12,90%

Totaal

3.6300 000

6,61%

14.609

26,61%

15.482

28,20%

13.149

23,95%

7.872

14,34%

-26j

%

26-35j

%

36-45j

%

46-55j

%

56-65j

%

Mannen

412

6,67%

1.653

26,77%

1.668

27,01%

1.389

22,49%

1.023

16,57%

Vrouwen

1.473

7,21%

5.659

27,70%

5.825

28,52%

4.836

23,67%

2.592

12,69%

Totaal

1.885

7,09%

7.312

27,49%

7.493

28,17%

6.225

23,40%

3.615

13,59%

VlaamsBrabant

BHG

-26j

%

26-35j

%

36-45j

%

46-55j

%

56-65j

%

Mannen

207

7,52%

736

26,72%

760

27,60%

523

18,99%

500

18,16%

Vrouwen

790

10,14%

2.660

34,16%

2.129

27,34%

1.392

17,87%

801

10,29%

Totaal

997

9,46%

3.396

32,21%

2.889

27,40%

1.915

18,17%

1.301

12,34%

Limburg

-26j

%

2635j

%

36-45j

%

46-55j

Mannen

408

6,18%

1.443

21,87%

1.767

26,78%

1.605

24,32%

1.360

20,61%

Vrouwen

1.452

7,54%

5.022

26,10%

5.277

27,42%

4.732

24,59%

2.744

14,26%

Totaal

1.860

7,20%

6.465

25,02%

7.044

27,26%

6.337

24,52%

4.104

15,88%

OostVlaanderen

-26j

%

26-35j

%

36-45j

%

46-55j

%

56-65j

%

56-65j

%

%

Mannen

597

5,66%

2.543

24,11%

2.798

26,53%

2.516

23,86%

2.024

19,19%

Vrouwen

2.528

7,90%

8.874

27,72%

8.963

28,00%

7.437

23,23%

4.173

13,03%

Totaal

3.125

7,34%

11.417

26,83%

11.761

27,63%

9.953

23,39%

6.197

14,56%

WestVlaanderen

-26j

%

Mannen

467

5,25%

1.829

20,56%

2.440

27,43%

2.254

25,34%

1.875

21,08%

Vrouwen

1.947

8,09%

6.190

25,73%

6.768

28,13%

5.852

24,32%

3.287

13,66%

Totaal

2.414

7,33%

8.019

24,33%

9.208

27,94%

8.106

24,60%

5.162

15,66%

26-35j

%

36-45j

%

46-55j

%

56-65j

%

10

- Aantal personen per onderwijsniveau: 2018 Mannen

Basis 10.923

% 22,72%

Secundair 30.274

% 62,96%

DKO 2.572

% 5,35%

VO 3.502

% 7,28%

CLB 394

% 0,82%

Vrouwen

73.946

50,87%

55.893

38,45%

3.949

2,72%

7.379

5,08%

3.615

2,49%

Totaal

84.869

43,87%

86.167

44,55%

6.521

3,37%

10.881

5,63%

4.009

2,07%

Basisonderwijs: hoofdstructuur 111, 121, 211, 221, IA0, IB0, IP0, ID0, IE0, T00 Secundair onderwijs: hoofdstructuur 311, 312, 321, IF0, IH0, II0 Deeltijds Kunstonderwijs: hoofdstructuur 316 Volwassenenonderwijs: hoofdstructuur 317, 417, 618 CLB:hoofdstructuur C00, P00 Niet apart opgenomen: inspectie (DS0), pedagogische begeleiding (B**) en andere kleine hoofdstructuren (A00, D00 en K00)

- Aantal personen in het buitengewoon onderwijs: buitengewoon lager onderwijs 1.327

buitengewoon secundair onderwijs 3.027

2018

buitengewoon kleuteronderwijs

Mannen

23

Vrouwen

696

9.097

7.233

Totaal

719

10.424

10.260

Zij vormen een deelgroep van respectievelijk basisonderwijs en secundair onderwijs van de tabel hierboven over het aantal personen per onderwijsniveau.

- Aantal personen in de centra voor basiseducatie: 2018 Mannen

CBE 219

Vrouwen

1.278

Totaal

1.497

Zij vormen een deelgroep van het volwassenonderwijs.

11

- Aantal personen per onderwijscategorie 2018 M

Ond 40.660

% 84,56%

Dir 2.375

% 4,94%

ParaM 327

% 0,68%

Opv 3.096

% 6,44%

V

117.362

80,74%

3.138

2,16%

6.776

4,66%

8.589

5,91%

Totaal

158.022

81,69%

5.513

2,85%

7.103

3,67%

11.685

6,04%

2018 M

Adm 1083

% 2,25%

Tech 314

% 0,65%

MVD 40

% 0,08%

V

6048

4,16%

3152

2,17%

101

0,07%

Totaal

7131

3,69%

3466

1,79%

141

0,07%

Ond: bestuurs- en onderwijzend personeel met uitzondering van de directie Dir: directiepersoneel ParaM: paramedisch, psychologisch, orthopedagogisch, sociaal en medisch personeel Opv:: opvoedend hulppersoneel Adm: administratief personeel Tech: technisch personeel MVD: meester, vak- en dienstpersoneel Niet apart opgenomen: inspectie en pedagogische begeleiding

- Aantal personen per net

2018

GO!

Gesubs. Gem. ond.

Gesubs. Prov. ond.

Gesubs. Vrij ond.

Mannen

10.475

6.972

1.965

28.458

Vrouwen

29.770

23.506

2.849

88.696

Totaal

40.245

30.478

4.814

117.154

De personeelsleden van de scholen van de Vlaamse Gemeenschapscommissie in Brussel zijn niet opgenomen in deze tabel. - Aantal personen per net per leeftijdscategorie: 2018

-26j

%

26-35j

%

36-45j

%

46-55j

%

56-65j

%

GO!

2.913

7,24%

11.931

29,65%

12.335

30,65%

8.234

20,46%

4.752

11,81%

Gesubs. Gem. ond.

2.197

7,21%

8.168

26,80%

8.291

27,20%

7301

23,95%

4.443

14,58%

Gesubs. Prov.ond.

205

4,26%

992

20,61%

1.392

28,92%

1.225

25,45%

985

20,46%

Gesubs. Vrij ond.

8.473

7,23%

29.949

25,56%

31.686

27,05%

28.803

24,59%

17.954

15,33%

12

1.2. Aantal personeelseenheden

Een volgend begrip dat gebruikt wordt om het ziekteverzuim te kunnen weergeven en verband houdt met personeel is ‘personeelseenheid’. Eén ‘personeelseenheid’ is de aanstelling van één persoon voor een volledig jaar.

In 2018: 48.082 mannen komen overeen met 42.891,64 personeelseenheden 145.356 vrouwen komen overeen met 131.402,07 personeelseenheden 193.438 personen komen overeen met 174.293,71 personeelseenheden In 2017 vertegenwoordigden 191.614 personen 172.605,87 personeelseenheden. In 2016 vertegenwoordigden 190.984 personen 171.593,52 personeelseenheden. We merken daarbij op dat ten opzichte van het rapport van 2017 het aantal personen en het aantal personeelseenheden stijgt. Het aantal personen stijgt met 0,95%, het aantal personeelseenheden stijgt met 0,98%. Alle berekeningen en gegevens van Certimed m.b.t. de opgenomen ziektedagen zijn gebaseerd op personeelseenheden. Als we het verder in dit rapport hebben over ‘personeelsleden’ bedoelen we ‘personeelseenheden’. Als het begrip personeelseenheden niet gebruikt wordt, maar men uitgaat van ‘fysieke personen’, dan wordt dat expliciet vermeld.

13

2

2. Ziektedagen en attestdagen 2.1. Aantal ziektedagen 2.1.1.

Totaal aantal ziektedagen

De ziektedagen die zijn geregistreerd bij Certimed voor het jaar 2018 (attesten opgestuurd in 2017 en 2018 voor 2018), aangevuld met de eendagsziekteverloven, bedragen 2.853.170 dagen. Ter vergelijking: - Ziektedagen voor het jaar 2017: 2.738.618 - Ziektedagen voor het jaar 2016: 2.702.599 Nominaal is er een stijging met 114.552 ziektedagen. Dat is een stijging van 4,18% t.a.v. 2017. Er is ook een beperkte stijging van het aantal personeelsleden van 0,98 % Er is bijgevolg sprake van een stijging van het ziekteverzuim.

2.1.2.

Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid

In 2018 noteren we de volgende cijfers m.b.t. het gemiddelde aantal ziektedagen per personeelslid: Mannen : 585.896 dagen voor 42.891,64 personeelsleden = 13,66 Vrouwen: 2.267.274 dagen voor 131.402,07 personeelsleden = 17,25 Totaal:

2.853.170 dagen voor 174.293,71 personeelsleden = 16,37

Ziektedagen

2016

2017

2018

Mannen

13,11

12,99

13,66

Vrouwen

16,65

16,82

17,25

Totaal

15,77

15,87

16,37

Uit deze cijfers blijkt dat er een duidelijke stijging is in vergelijking met vorig jaar, de stijging is het grootst bij de mannen.

14

2.2. Aantal eendagsziekten 2.2.1. Totaal aantal eendagsziekten (personeelsdatabank EPD) Het aantal eendagsziekteverloven voor 2018 bedraagt 110.823 dagen, genomen door 65.278 personen. Het aantal eendagsziekteverloven voor 2017 bedraagt 106.356 dagen, genomen door 63.012 personen. Het aantal eendagsziekteverloven voor 2016 bedraagt 106.683 dagen, genomen door 63.215 personen. De eendagsziekteverloven zijn in 2018 gestegen met 4.467 dagen. Dat is een stijging met 4,20% ten opzichte van 2017, terwijl het aantal personeelsleden dat potentieel eendagsziekteverlof kon opnemen steeg met 0,95%. Het percentage personen dat gebruik maakt van eendagsziekteverloven stijgt. In 2018 was dat gelijk aan 33,75%. In 2017 bedroeg het percentage 32,88% en in 2016 maakte 33,10% van het onderwijspersoneel ten minste ĂŠĂŠn keer gebruik van een eendagsziekteverlof.

aantal dagen eendagsziekteverlof 120 000 100 000 80 000 60 000 40 000 20 000 0 2014

2015

2016

2017

2018

We zagen de afgelopen jaren een stijging van het aantal dagen eendagsziekteverlof. Om die reden is de bovenstaande tabel met de cijfers vanaf 2014 opgenomen, om de vergelijking met de voorgaande jaren te kunnen maken over een periode van 5 jaar.

In 2018 was het gemiddelde aantal eendagsziekteverloven per personeelseenheid gelijk aan 0,64. In 2017 was dat 0,62; in 2016 ging het om een gemiddeld aantal van 0,62.

15

2.2.2. Eendagsziekteverloven per onderwijsniveau In de onderstaande tabel delen we het aantal eendagsziekteverloven per onderwijsniveau door het aantal personeelsleden in het betrokken onderwijsniveau. Zo kunnen we vaststellen of er verschillen zijn tussen de onderwijsniveaus m.b.t. de opname van eendagsziekte. 2016

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Totaal

Mannen

0,38

0,65

0,66

0,35

0,96

0,57

Vrouwen

0,39

0,77

0,72

0,45

0,83

0,56

Totaal

0,39

0,72

0,69

0,42

0,84

0,56

2017

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Totaal

Mannen

0,38

0,65

0,61

0,41

0,82

0,57

Vrouwen

0,37

0,76

0,67

0,59

0,77

0,55

Totaal

0,38

0,72

0,65

0,54

0,77

0,56

2018 Mannen

Basis 0,41

Secundair 0,67

DKO 0,64

VO 0,43

CLB 0,81

Totaal 0,59

Vrouwen

0,39

0,76

0,66

0,66

0,84

0,57

Totaal

0,40

0,73

0,66

0,58

0,83

0,57

Vrouwen in het CLB maken het meest gebruik van het eendagsziekteverlof, vrouwen in het basisonderwijs het minst. Los van de verdeling naar geslacht merken we dat de personeelsleden van het CLB het meest gebruik maken van het eendagsziekteverlof.

2.2.3.

Eendagsziekteverlof per werkdag: Maandag

Dinsdag

Woensdag

Donderdag

Vrijdag

Zaterdag

2016

27.894

21.365

13.972

19.686

22.951

732

2017

26.366 28.327

21.916 21.782

13.854 14.378

19.663 20.420

23.805 25.169

693 682

2018

Niet opgenomen: zondagen

Blijkbaar worden de eendagsziekteverloven nog steeds het meest genomen op dagen die aansluiten bij het weekend. In 2016 werd 47,66% van de eendagsziekteverloven opgenomen op een maandag of een vrijdag, in 2017 47,17% en in 2018 47,41%.

16

2.2.4.

Eendagsziekteverlof per leeftijdsgroep

In de onderstaande tabel delen we het aantal eendagsziekteverloven van de leeftijdsgroep door het aantal personeelsleden van de leeftijdsgroep. -26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

2016

0,37

0,62

0,60

0,53

0,51

2017

0,36 0,36

0,62 0,65

0,59 0,61

0,53 0,55

0,52 0,52

2018

Eendagsziekteverlof komt vooral voor in de leeftijdsgroep 26-35j. Deze groep heeft ook het laagste nulverzuimpercentage, zie pagina 25.

17

2.3. Ziektedagen en vervanging Sinds enkele jaren volgen wij op in welke mate ziekteverloven leiden tot vervanging van de titularissen. Deze gegevens worden gedistilleerd uit de personeelsdatabank (EPD) van het Agentschap voor Onderwijsdiensten. Als we de voorbije jaren bekijken, zien we dat er voor ongeveer 70% van de ziektedagen vervangers ingeschakeld worden. Dat is voor een deel verklaarbaar door het feit dat vervangingen slechts mogelijk zijn vanaf 10 dagen afwezigheid (m.u.v. de toepassing van een vervanging van korte afwezigheden in het basisonderwijs). Volgens de personeelsdatabank EPD werden er in 2018 1.994.545 dagen vervangen door 35.615 personen. In 2017: 1.918.427 dagen en 33.769 vervangers In 2016: 1.907.186 dagen en 32.875 vervangers Volgens EPD wordt er 67,21% van het totale aantal ziektedagen vervangen (in 2017: 68,16%; in 2016: 68,82%) In 2018 werden er meer dagen vervangen door meer vervangers, maar het percentage vervangen ziektedagen daalde. Dat kan er op wijzen, dat men voor een afwezigheid wegens ziekte van één personeelslid soms meer dan één vervanger moet zoeken en dat men niet altijd een vervanger vindt.

18

3

3. Ziekteverzuimpercentage en nulverzuim 3.1

Ziekteverzuimpercentage

Het ziekteverzuim is het aantal ziektedagen dat de personeelsleden gespreid over het jaar opnemen. Het ‘ziekteverzuimpercentage’ wordt als volgt berekend:

totaal aantal ziektedagen x 100 totaal aantal personeelseenheden x 365 (of 366)

Dat percentage geeft weer hoeveel procent van de dagen in een jaar een personeelslid gemiddeld afwezig is wegens ziekte. Traditioneel wordt in alle sectoren het ziekteverzuimpercentage berekend op basis van het totale aantal dagen in het jaar, zonder rekening te houden met op te nemen vakantiedagen. Ook in de privésector en bij overheidsdiensten kan dat aantal vakantiedagen uiteenlopen. Doordat in het onderwijs het aantal dagen vakantie relatief groot is en in deze perioden het ziekteverzuim significant lager is, moeten we ervan uitgaan dat het ziekteverzuimpercentage voor het onderwijspersoneel daardoor positief beïnvloed wordt. Dat aspect maakt een vergelijking met andere sectoren moeilijk. In 2018 was het ziekteverzuimpercentage 4,48% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) en 4,31% zonder eendagsziekteverloven. In 2017 was het ziekteverzuimpercentage 4,35% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) en 4,18% zonder eendagsziekteverloven. In 2016 was het ziekteverzuimpercentage 4,32% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) en 4,15% zonder eendagsziekteverloven.

Bovenstaande gegevens kunnen als volgt samengevat worden. Met 1dz

Zonder 1dz

2016

4,32%

4,15%

2017

4,35%

4,18%

2018

4,48%

4,31%

19

Daaruit moeten we concluderen dat het ziekteverzuimpercentage in 2018 het hoogste was van de laatste jaren. Verder in dit rapport bedoelen we met het ziekteverzuimpercentage steeds het percentage met eendagsziekteverloven inbegrepen.

3.1.1

Ziekteverzuimpercentage per leeftijdsgroep -26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

2016

1,43%

2,93%

3,66%

4,83%

8,61%

2017

1,40%

2,88%

3,61%

4,92%

8,61%

2018

1,43%

2,93%

3,68%

4,97%

8,87%

Over de jaren heen zien we dat het ziekteverzuimpercentage opmerkelijk stijgt met de leeftijd. In vergelijking met het voorbije jaar stijgt het ziekteverzuimpercentage in 2018 in alle leeftijdsgroepen, maar het meest in de leeftijdsgroep 56-65j.

20

3.1.2 Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau 2016

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

3,76%

3,71%

2,58%

2,84%

4,14%

Vrouwen

4,61%

4,63%

3,50%

4,38%

4,01%

Totaal

4,50%

4,31%

3,13%

3,90%

4,02%

2017

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

3,79%

3,64%

2,36%

2,97%

3,71%

Vrouwen

4,63%

4,65%

3,71%

4,67%

4,48%

Totaal

4,52%

4,29%

3,17%

4,15%

4,40%

2018 Mannen

Basis 3,92%

Secundair 3,83%

DKO 2,75%

VO 3,01%

CLB 4,67%

Vrouwen

4,80%

4,70%

3,97%

4,82%

4,49%

Totaal

4,68%

4,40%

3,48%

4,26%

4,51%

Het ziekteverzuim per niveau stijgt het felst in het DKO, met 0,31%, maar het blijft wel het niveau met het laagste ziekteverzuimpercentage.

3.1.3 Ziekteverzuimpercentage in het buitengewoon onderwijs buitengewoon kleuteronderwijs

buitengewoon lager onderwijs

Mannen

3,16%

3,88%

4,44%

Vrouwen

4,80%

4,58%

5,04%

Totaal

4,75%

4,49%

4,85%

buitengewoon kleuteronderwijs

buitengewoon lager onderwijs

buitengewoon secundair onderwijs

4,02%

4,33%

4,53%

Vrouwen

5,10%

4,68%

4,90%

Totaal

5,07%

4,64%

4,40%

buitengewoon kleuteronderwijs

buitengewoon lager onderwijs

buitengewoon secundair onderwijs

Mannen

5,52%

4,02%

4,49%

Vrouwen

6,10%

4,91%

4,97%

Totaal

6,08%

4,79%

4,82%

2016

2017 Mannen

2018

buitengewoon secundair onderwijs

Het percentage is gestegen voor alle groepen in vergelijking met 2017. Er is een daling bij mannen in het buitengewoon secundair onderwijs.

21

3.1.4 2018

Ziekteverzuimpercentage in de centra voor basiseducatie CBE

Mannen

3,50%

Vrouwen

6,60%

Totaal

6,16%

In vergelijking met het Volwassenonderwijs is het ziekteverzuimpercentage hoger in de centra voor basiseducatie. De gegevens voor de CBE worden enkel voor 2018 gegeven, omdat de personeelsleden van de CBE pas vanaf 01-01-2018 statutair geworden zijn.

3.1.5 Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie

2016

Ond

Dir

ParaM

Opv

Tech

MVD

Mannen

3,55%

4,10%

3,27%

3,87%

2,58%

3,94%

16,90%

Vrouwen

4,55%

4,91%

4,46%

4,60%

4,60%

3,93%

14,47%

Totaal

4,29%

4,54%

4,40%

4,41%

4,29%

3,93%

15,08%

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Tech

MVD

Mannen

3,49%

4,19%

3,89%

3,96%

2,90%

3,46%

17,53%

Vrouwen

4,58%

5,05%

4,64%

4,82%

4,64%

4,31%

13,02%

Totaal

4,30%

4,67%

4,60%

4,59%

4,39%

4,23%

14,26%

2018

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

3,73%

4,01%

3,99%

3,78%

2,69%

4,60%

13,89%

Vrouwen

4,71%

5,31%

Totaal

4,90%

4,82%

4,38%

4,47%

16,53%

4,46%

4,75%

4,86%

4,55%

4,15%

4,48%

15,77%

Admin

Admin

Er is een uitschieter bij het meesters-, vak- en dienstpersoneel. We noteren daarbij dat het om een uitdovende en beperkte personeelscategorie gaat (141 personeelsleden) met een groter aandeel oudere personeelsleden. Voor het overige zien we een opmerkelijke daling bij het administratief personeel, zowel mannen als vrouwen en een stijging van 0,26% bij het vrouwelijk directiepersoneel.

22

3.1.6

2016

Ziekteverzuimpercentage per net

GO!

Gesubsidieerd gemeentelijk onderwijs

Gesubsidieerd provinciaal onderwijs

Gesubsidieerd vrij onderwijs

Mannen

4,13%

3,50%

4,10%

3,40%

Vrouwen

4,94%

4,68%

4,53%

4,40%

Totaal

4,73%

4,41%

4,35%

4,16%

2017

GO!

Gesubsidieerd gemeentelijk onderwijs

Gesubsidieerd provinciaal onderwijs

Gesubsidieerd vrij onderwijs

Mannen

4,06%

3,41%

4,09%

3,39%

Vrouwen

5,00%

4,79%

5,05%

4,42%

Totaal

4,76%

4,47%

4,65%

4,17%

2018

GO!

Gesubsidieerd gemeentelijk onderwijs

Gesubsidieerd provinciaal onderwijs

Gesubsidieerd vrij onderwijs

Mannen

4,00%

3,55%

3,94%

3,68%

Vrouwen

4,88%

5,00%

5,35%

4,59%

Totaal

4,65%

4,67%

4,78%

4,37%

Het ziekteverzuim van het gesubsidieerd vrij onderwijs is lager dan het algemeen ziekteverzuimpercentage van 4,48%. Het ziekteverzuim van het Gemeenschapsonderwijs is gedaald in vergelijking met 2017.

3.1.7 Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau per net 2016

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

GO!

4,84%

4,80%

3,45%

4,06%

4,92%

Gesubs. gemeentel. ond.

4,71%

4,95%

3,10%

3,87%

5,22%

Gesubs. provinciaal ond.

4,70%

4,59%

-

3,51%

2,63%

Gesubs. vrij onderwijs

4,31%

4,08%

2,72%

3,88%

3,64%

2017

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

GO!

4,90%

4,79%

3,12%

4,09%

4,94%

Gesubs. gemeentel. ond.

4,77%

4,90%

3,16%

4,43%

6,09%

Gesubs. provinciaal ond.

4,55%

4,72%

-

4,54%

2,44%

Gesubs. vrij onderwijs

4,32%

4,06%

4,02%

4,05%

4,11%

23

2018

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

GO!

4,90%

4,62%

2,96%

3,84%

4,55%

Gesubs. gemeentel. ond.

5,00%

4,76%

3,54%

4,53%

5,31%

Gesubs. provinciaal ond.

4,19%

5,03%

-

4,25%

4,69%

Gesubs. vrij onderwijs

4,50%

4,26%

3,56%

4,44%

4,43%

Voor het basisonderwijs zitten het gesubsidieerd vrij onderwijs en het gesubsidieerd provinciaal onderwijs onder het algemeen gemiddelde ziekteverzuimpercentage van het basisonderwijs van 4,68 % (zie rubriek 3.1.2) Voor het secundair onderwijs zit alleen het gesubsidieerd vrij onderwijs onder het algemeen gemiddelde ziekteverzuimpercentage van het secundair onderwijs van 4,40%.

3.1.8 Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie per net 2016

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

GO!

4,59%

4,89%

4,86%

4,88%

5,14%

4,63%

15,08%

Gesubs. gemeentel. ond.

4,37%

5,14%

5,01%

4,33%

4,24%

4,92%

-

Gesubs. provinciaal ond.

4,36%

2,52%

4,55%

3,78%

7,54%

2,56%

-

Gesubs. vrij onderwijs

4,17%

4,29%

3,99%

4,25%

3,98%

3,64%

-

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

GO!

4,60%

5,49%

5,17%

5,09%

5,16%

4,66%

14,26%

Gesubs. gemeentel. ond.

4,42%

4,90%

5,31%

4,62%

4,35%

5,84%

-

Gesubs. provinciaal ond.

4,64%

5,35%

3,61%

4,80%

6,75%

0,90%

-

Gesubs. vrij onderwijs

4,16%

4,33%

4,16%

4,35%

4,12%

4,01%

-

Ond 4,55%

Dir 5,00%

ParaM 5,51%

Opv 4,83%

Admin 4,13%

Tech 4,66%

MVD 15,77

Gesubs. gemeentel. ond.

4,64%

5,08%

5,65%

4,86%

4,28%

4,59%

-

Gesubs. provinciaal ond.

4,77%

4,64%

3,67%

5,73%

4,03%

3,59%

-

Gesubs. vrij onderwijs

4,37%

4,57%

4,37%

4,31%

4,16%

4,44%

-

2018 GO!

Opmerkelijk is de daling bij het directiepersoneel van het Gemeenschapsonderwijs en het gesubsidieerd provinciaal onderwijs.

24

3.1.9

Ziekteverzuimpercentage in de Vlaamse centrumsteden en Brussel

Het gaat om het ziekteverzuimpercentage van de personeelsleden van de onderwijsinstellingen van de hieronder vermelde steden. Basisonderwijs Mannen Aalst Antwerpen Brugge Brussel Genk Gent Hasselt Kortrijk Leuven Mechelen Oostende Roeselare Sint-Niklaas Turnhout

3,71 3,39 4,03 4,00 4,37 3,80 3,82 4,39 3,14 4,73 4,54 3,26 2,61 6,58

Secundair onderwijs

Vrouwen

4,58 4,83 4,78 4,70 4,83 5,18 5,21 3,78 5,15 4,69 5,37 4,22 3,97 4,85

Mannen

4,75 3,29 4,01 3,65 4,86 3,47 4,36 3,74 3,13 4,28 4,25 2,97 3,30 4,86

Vrouwen

4,35 4,99 4,93 4,85 5,52 4,87 5,22 4,70 4,99 4,65 4,60 3,69 4,52 4,45

Brussel: Brussels Hoofdstedelijk Gewest Percentage hoger dan het percentage voor basis- of secundair onderwijs (zie 3.1.2) De top 5: Turnhout basisonderwijs mannen, Genk secundair onderwijs vrouwen, Oostende basisonderwijs vrouwen, Hasselt secundair onderwijs vrouwen, en Hasselt basisonderwijs vrouwen. Genk is de centrumstad waarbij de vier categorieĂŤn hoger scoren dan het gemiddelde. Opmerkelijk is dat de drie grootsteden Gent, Brussel en Antwerpen in twee categorieĂŤn onder het gemiddelde scoren.

25

3.2

Nulverzuim

Het nulverzuimpercentage is het percentage personeelsleden dat in de loop van het jaar niet ziek geweest is. Dat wil zeggen: hoe hoger het nulverzuimpercentage, hoe meer personeelsleden nooit afwezig zijn wegens ziekte. De algemeen aanvaarde norm door controlefirma’s is hier 50%. Dat betekent dat men ervan uitgaat dat in ondernemingen de helft van alle personeelsleden geen enkele dag ziek is tijdens een jaar. Als de eendagsziekteverloven meegeteld worden, is er voor het Vlaamse onderwijs een nulverzuimpercentage in 2018 van 41,04% (in 2017 van 42,72%; in 2016: 42,30%). Ruim vier op tien onderwijspersoneelsleden is geen enkele dag ziek geweest is in 2018. Het nulverzuimpercentage zonder het meerekenen van eendagsziekteverloven is 57,01% in 2018 (58,65% in 2017; 57,89% in 2016). In de volgende tabellen werken we telkens met het nulverzuimpercentage rekening houdend met eendagsziekteverloven.

3.2.1 Nulverzuimpercentage per leeftijdsgroep 2016

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

65,74%

45,51%

45,35%

50,24%

47,72%

Vrouwen

57,59%

36,43%

38,09%

39,64%

41,48%

Totaal

59,26%

38,45%

39,86%

42,38%

43,68%

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

63,95%

46,50%

47,03%

49,24%

45,85%

Vrouwen

59,85%

38,04%

39,88%

39,05%

39,47%

Totaal

60,68%

39,92%

41,62%

41,62%

41,62%

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

64,47%

45,30%

44,31%

46,51%

44,35%

Vrouwen

58,84%

36,98%

37,85%

37,82%

37,50%

Totaal

59,97%

38,81%

39,41%

40,00%

39,75%

2017

2018

26

Het nulverzuimpercentage is het hoogst in de leeftijdscategorie van -26j, zowel bij de mannen als bij de vrouwen. Daarnaast zien we ook dat het nulverzuimpercentage bij mannen hoger is dan bij vrouwen. Het nulverzuimpercentage is het laagst in de leeftijdsgroep 26-35j.

3.2.2 Nulverzuim per provincie 2016

Antwerpen

Vl- Brabant

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

46,38%

48,19%

47,45%

47,93%

53,73%

Vrouwen

38,43%

38,18%

39,38%

39,66%

46,71%

Totaal

40,36%

40,61%

41,50%

41,75%

48,65%

2017

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

46,54%

45,46%

48,86%

47,93%

48,02%

54,11%

Vrouwen

39,12%

39,20%

37,26%

40,28%

40,37%

47,19%

Totaal

40,90%

40,66%

40,29%

42,26%

42,28%

49,06%

2018

Antwerpen 44,70%

Vl-Brabant 43,26%

BHV 47,31%

Limburg 46,05%

O-Vl 46,02%

W-Vl 51,87%

Vrouwen

37,64%

36,64%

35,89%

38,64%

38,93%

46,21%

Totaal

39,33%

38,17%

38,87%

40,53%

40,68%

47,74%

Mannen

Vlaams-Brabant heeft het laagste nulverzuimpercentage. West-Vlaanderen noteert het hoogste nulverzuimpercentage.

27

4

4. Uitdieping van de ziektedagen 4.1.

Ziektedagen per afwezigheidsperiode

In de volgende tabellen verdelen we de ziektedagen volgens de duur van de afwezigheidsperiode. Bij de bespreking van de ziektedagen gaat het over de absolute gegevens. Er wordt dus geen rekening gehouden met de stijging van het aantal personeelsleden of met bepaalde categorieĂŤn van personeelsleden. Ziektedagen 1-10d

2016 438.164

% 16,21%

2017 427.747

% 15,62%

2018 460.357

% 16,13%

11-30d

347.227

12,85%

353.078

12,89%

349.674

12,26%

31-180d

1.270.332

47,00%

1.265.575

46,21%

1.339129

46,93%

>180d

646.876

23,94%

692.405

25,28%

704.010

24,67%

Bij de verdeling van de ziektedagen over de duur van de afwezigheidsperiode zien we een duidelijke procentuele stijging in de categorie 1-10d en de categorie 31-180 d. 71,60% van het totale aantal ziektedagen is lang ziekteverzuim (meer dan 30 dagen). Onderverdeeld per geslacht en leeftijdscategorie geeft dat het volgende resultaat: mannen

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

1-10d

45,57%

37,95%

26,25%

17,59%

7,01%

11-30d

18,91%

17,46%

13,85%

12,33%

6,39%

31-180d

35,53%

37,75%

47,39%

47,19%

44,29%

>180d

0,00%

6,84%

12,51%

22,89%

42,31%

vrouwen

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

1-10d

48,01%

26,13%

18,25%

13,05%

7,76%

11-30d

19,38%

17,51%

14,17%

12,01%

8,19%

31-180d

29,87%

47,37%

49,92%

48,14%

45,57%

>180d

2,74%

8,99%

17,66%

26,80%

38,47%

Zowel bij mannen als bij vrouwen is er een piek bij 36-45j en 31-180d.

28

4.2. Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid Onder punt 2.1.2 werd al aangehaald dat in 2018 het gemiddelde aantal ziektedagen per personeelslid 16,37 dagen bedroeg. Dat gaan we nu verder in detail bekijken.

4.2.1 Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep 2016 Mannen

-26j 4,59

26-35j 6,41

36-45j 8,59

46-55j 12,45

56-65j 30,70

Vrouwen

5,38

11,88

14,86

19,40

31,84

Mannen

-26j 4,62

26-35j 6,07

36-45j 8,37

46-55j 12,30

56-65j 30,76

Vrouwen

5,23

11,76

14,68

19,86

31,78

Mannen

-26j 4,84

26-35j 6,32

36-45j 8,85

46-55j 12,71

56-65j 31,85

Vrouwen

5,33

11,87

14,88

19,95

32,60

2017

2018

We zien dat het aantal ziektedagen stijgt met de leeftijd. In alle leeftijdsgroepen zijn de vrouwen gemiddeld meer dagen afwezig dan de mannen.

Wij geven hier ook de cijfers per leeftijd van 55 tot 65 jaar: 2016 55j 56j 57j 58j 59j 60j

61j

62j

63j

64j

65j

Mannen

16,95

16,97

20,26

25,82

44,25

47,67

43,67

26,68

21,50

35,95

36,38

Vrouwen

22,72

23,45

26,67

32,71

44,70

37,18

38,25

24,05

19,90

18,84

19,86

2017

55j

56j

57j

58j

59j

60j

61j

62j

63j

64j

65j

Mannen

17,85

19,22

21,05

26,01

36,33

48,87

46,91

30,56

24,44

24,06

30,43

Vrouwen

24,37

22,72

27,62

29,71

36,95

45,92

39,35

34,16

27,70

23,51

32,30

2018 Mannen

55j 16,04

56j 17,72

57j 20,57

58j 27,39

59j 32,80

60j 47,90

61j 49,39

62j 46,66

63j 25,83

64j 22,99

65j 24,41

Vrouwen

24,30

23,09

24,44

30,94

34,88

47,12

47,11

36,93

40,93

24,41

29,16

29

Bij de mannen is het gemiddelde aantal ziektedagen het hoogst op de leeftijd van 61 jaar, bij de vrouwen op 60j en 61j.

4.2.2 Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie 2016

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

12,93

13,08

11,02

16,23

12,75

12,08

Vrouwen

17,15

16,65

15,40

18,64

16,29

14,96

2017

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

13,21

13,08

11,04

15,52

12,58

11,78

Vrouwen

17,35

16,81

16,00

18,80

16,41

15,13

2018 Mannen

Antwerpen 13,50

Vl- Brabant 13,32

BHV 11,81

Limburg 15,38

O-Vl 13,79

W-Vl 13,27

Vrouwen

17,79

17,67

16,53

19,06

16,74

15,48

Limburg blijft de provincie met het grootste gemiddeld aantal ziektedagen. Bij de vrouwen stijgt het gemiddelde aantal ziektedagen overal, bij de mannen overal behalve in Limburg.

4.2.3 Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per leeftijdsgroep We kijken hier enkel naar de groep van de oudste personeelsleden. leeftijdsgroep 56-65 j: 2016 Mannen Vrouwen

Antwerpen 30,45 33,65

Vl- Brabant 36,08 31,70

BHV 18,10 26,07

Limburg 42,26 37,89

O-Vl 26,73 28,90

W-Vl 27,10 29,21

2017 Mannen Vrouwen

Antwerpen 31,28 33,48

Vl- Brabant 33,11 29,94

BHV 24,97 29,93

Limburg 39,13 36,60

O-Vl 27,60 29,77

W-Vl 27,59 29,49

2018 Mannen Vrouwen

Antwerpen 30,38 33,71

Vl- Brabant 31,74 32,92

BHV 25,53 32,80

Limburg 37,41 36,81

O-Vl 32,68 30,20

W-Vl 30,69 30,05

30

4.2.4 Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep per net 2016

-26j 6,02

26-35j 11,03

36-45j 14,19

46-55j 19,52

56-65j 42,05

Gesubs. Gemeentel. Ond.

5,78

10,95

13,00

18,53

31,99

Gesubs. Provinciaal ond.

5,68

9,52

11,79

14,50

32,34

Gesubs. Vrij onderwijs

4,82

10,47

13,19

17,05

28,30

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

GO!

2017

-26j

GO!

5,61

11,02

14,47

20,41

40,35

Gesubs. Gemeentel. Ond.

5,14

10,59

13,30

19,54

31,22

Gesubs. Provinciaal ond.

6,46

9,22

10,34

16,50

36,07

Gesubs. Vrij onderwijs

4,92

10,35

12,75

16,99

28,85

-26j 6,37

26-35j 10,96

36-45j 14,10

46-55j 19,19

56-65j 39,09

2018 GO! Gesubs. Gemeentel. Ond.

5,60

11,11

13,87

19,49

32,72

Gesubs. Provinciaal ond.

7,34

9,68

11,22

17,68

33,97

Gesubs. Vrij onderwijs

4,72

10,48

13,14

17,57

30,45

Het Gemeenschapsonderwijs heeft in de leeftijdsgroep 56-65j het hoogste gemiddeld aantal ziektedagen.

31

4.2.5 Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net 2016

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

GO!

16,94

16,68

14,71

20,87

16,77

17,20

Gesubs. Gemeentel. Ond.

16,91

16,77

16,10

15,16

16,07

12,57

Gesubs. Provinciaal ond.

14,24

28,75

35,25

16,00

14,11

17,92

Gesubs. Vrij onderwijs

15,67

14,97

13,23

17,69

14,89

13,46

2017

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

GO!

16,99

15,77

14,86

20,99

17,21

17,82

Gesubs. Gemeentel. Ond.

16,53

17,12

16,72

15,87

16,90

13,23

Gesubs. Provinciaal ond.

17,56

26,43

26,75

15,75

16,15

14,64

Gesubs. Vrij onderwijs

16,06

15,41

14,04

17,50

14,51

13,27

Antwerpen 16,34

Vl-Brabant 16,43

BHV 15,63

Limburg 20,68

O-Vl 16,50

W-Vl 16,89

2018 GO! Gesubs. Gemeentel. Ond.

17,01

17,91

16,84

15,78

18,27

14,29

Gesubs. Provinciaal ond.

16,18

20,59

11,58

17,71

18,01

14,21

Gesubs. Vrij onderwijs

16,85

16,24

14,46

17,68

15,20

14,37

Hoogste score: Gemeenschapsonderwijs in Limburg

4.2.6 Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net voor de leeftijdsgroep 56-65 jaar 2016

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

GO!

41,76

45,79

26,07

51,55

38,80

44,46

Gesubs. Gemeentel. Ond.

33,57

35,88

33,14

38,13

29,41

20,94

Gesubs. Provinciaal ond.

27,07

74,36

9,58

33,84

29,24

34,43

Gesubs. Vrij onderwijs

30,16

27,58

18,36

36,73

25,12

25,17

2017

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

GO!

39,57

33,02

25,39

49,81

40,69

45,78

Gesubs. Gemeentel. Ond.

30,20

36,77

34,34

30,67

31,98

23,91

Gesubs. Provinciaal ond.

33,96

90,75

11,67

34,12

34,63

25,62

Gesubs. Vrij onderwijs

31,91

26,92

29,12

35,29

25,23

25,29

2018 GO!

Antwerpen 36,15

Vl-Brabant 37,43

BHV 30,47

Limburg 47,15

O-Vl 40,24

W-Vl 40,69

Gesubs. Gemeentel. Ond.

30,68

36,54

37,00

28,58

36,11

29,03

Gesubs. Provinciaal ond.

22,58

66,69

0,00

35,87

37,69

23,65

Gesubs. Vrij onderwijs

33,04

29,14

28,22

35,51

27,20

28,06

Het gesubsidieerd provinciaal onderwijs in Vlaams-Brabant heeft voor deze groep 56 – 65 jaar een gemiddelde van meer dan 50 ziektedagen.

32

4.2.7 Gemiddeld aantal ziektedagen per onderwijscategorie 2016 Mannen

Ond 12,95

Dir 14,98

ParaM 11,93

Opv 14,11

Admin 9,43

Tech 14,38

MVD 61,69

Totaal 13,13

Vrouwen

16,61

17,92

16,27

16,80

16,78

14,34

52,81

16,64

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Totaal

Mannen

12,73

15,29

14,20

14,46

10,58

12,63

63,97

12,99

Vrouwen

16,71

18,43

16,94

17,58

16,95

15,72

47,52

16,83

2018 Mannen

Ond 13,62

Dir 14,64

ParaM 14,56

Opv 13,78

Admin 9,82

Tech 16,79

MVD 50,70

Totaal 13,67

Vrouwen

17,20

19,38

17,89

17,60

16,00

16,31

60,32

17,26

De hoogste scores vinden we bij MVD-personeel. Bij het directiepersoneel is er een daling bij de mannen en een stijging bij de vrouwen. Op vraag van de onderwijspartners maken we een uitsplitsing voor het onderwijzend en directiepersoneel voor het basisonderwijs, secundair onderwijs, deeltijds kunstonderwijs en volwassenonderwijs:

2016

Ond

Dir

2017

Ond

Dir

2018 Basis

Ond 17,02

Dir 19,37

Basis

16,29

18,63

Basis

16,36

18,62

Secundair

15,62

13,73

Secundair

15,50

14,82

Secundair

16,01

14,88

DKO

11,55

9,46

DKO

11,51

9,30

DKO

12,80

10,06

VO

14,20

7,50

VO

15,17

12,99

VO

15,49

9,16

We merken op dat het directiepersoneel in het basisonderwijs in 2018 het hoogst scoort qua gemiddeld aantal ziektedagen. Ze scoren ook hoger dan het onderwijzend personeel van het basisonderwijs.

33

5.

Epidemiologisch rapport

5.1.

Top 5 ziektedagen en ziektegevallen per aandoening

De controlefirma stelt ook de ziektecijfers opgedeeld volgens de diagnosegroepen ter beschikking. We vermelden niet alle diagnosegroepen. We maken een top 5 met de meest voorkomende aandoeningen.

5.1.1. Top 5 ziektedagen Top 5 van het totale % ziektedagen per aandoening (2016) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

40,77%

Psychosociaal

37,09%

Gewrichten

10,83%

Gewrichten

8,42%

Rug

7,11%

Rug

6,71%

Griep

5,05%

Gynaecologisch

6,37%

Ledematen

4,12%

Griep

5,46%

Totaal

67,88%

Totaal

64,06%

Top 5 van het totale % ziektedagen per aandoening (2017) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

40,36%

Psychosociaal

38,67%

Gewrichten

10,62%

Gewrichten

8,68%

Rug

6,85%

Gynaecologisch

6,23%

Griep

4,93%

Rug

5,96%

Maag-Darm

4,02%

Griep

5,05%

Totaal

66,78%

Totaal

64,59%

Top 5 van het totale % ziektedagen per aandoening (2018) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

40,84%

Psychosociaal

39,28%

Gewrichten

10,62%

Gewrichten

8,40%

Rug

6,68%

Griep

6,23%

Griep

5,97%

Gynaecologisch

5,83%

Ledematen

4,31%

Rug

5,48%

Totaal

68,43%

Totaal

65,23%

We zien in 2018 dat psychosociale aandoeningen veruit de meeste ziektedagen opeisen. In 2018 was 39,60% van de ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale oorzaak, terwijl in 2017 psychosociale aandoeningen aan de basis lagen voor 39,01% van de ziektedagen. In 2016 was dat 37,90%.

34

5.1.2. Top 5 ziektegevallen Meerdere aaneengesloten perioden van tijdelijke arbeidsongeschiktheid vormen samen een ziektegeval. Top 5 van het totale % ziektegevallen per aandoening (2016) Mannen

Vrouwen

Griep

12,87%

Griep

14,29%

Psychosociaal

7,34%

Psychosociaal

9,46%

Maag-Darm

5,70%

Maag-Darm

6,79%

Rug

3,67%

Neus,keel, oren

5,57%

Neus, keel, oren

3,53%

Rug

3,41%

Totaal

33,12%

Totaal

39,51%

1dz

53,38%

1dz

44,42%

Top 5 van het totale % ziektegevallen per aandoening (2017) Mannen

Vrouwen

Griep

12,70%

Griep

13,33%

Psychosociaal

7,36%

Psychosociaal

9,93%

Maag-Darm

5,58%

Maag-Darm

6,54%

Neus, keel, oren

3,65%

Neus,keel, oren

5,39%

Rug

3,56%

Rug

3,24%

Totaal

32,86%

Totaal

38,43%

1dz

53,62%

1dz

45,09%

Top 5 van het totale % ziektegevallen per aandoening (2018) Mannen

Vrouwen

Griep

14,44%

Griep

15,36%

Psychosociaal

7,37%

Psychosociaal

9,83%

Maag-Darm

5,24%

Maag-Darm

6,31%

Rug

3,28%

Neus, keel, oren

4,98%

Neus, keel, oren

3,26%

Rug

3,01%

Totaal

33,58%

Totaal

39,50%

53,30%

1dz

44,84%

1dz

EĂŠndagsziekteverlof (1dz) wordt beschouwd als een categorie van ziektegevallen, maar hieraan wordt geen aandoening gekoppeld omdat er geen attest door een dokter moet worden ingevuld.

35

5.2.

Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening

5.2.1. Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening per leeftijdsgroep 2016

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

9,69%

22,28%

34,60%

39,99%

49,48%

Vrouwen

17,46%

31,22%

39,34%

35,60%

43,72%

2017

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

15,93%

24,50%

35,05%

39,73%

47,28%

Vrouwen

23,18%

33,49%

40,72%

37,70%

43,12%

2018

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

16,98%

26,53%

36,09%

39,42%

47,41%

Vrouwen

23,71%

34,52%

41,21%

37,58%

43,70%

Als we de gegevens vergelijken per leeftijdscategorie blijkt dat psychosociale ziektedagen zich vooral voordoen bij de oudere leeftijdsgroepen. Opmerkelijk is de lichte daling in de groep 46-55j, terwijl er een stijging is in alle andere leeftijdsgroepen. Hierna volgen de cijfers voor de leeftijdsgroep van 56 tot en met 65 jaar en de leeftijdsgroep van 46 tot en met 55 jaar. De gegevens worden opgedeeld per provincie.

5.2.1.1

Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 56-65 jaar

2016

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Totaal

Mannen

52,09%

46,74%

56,52%

58,52%

41,95%

43,30%

49,41%

Vrouwen

43,13%

49,80%

40,49%

44,50%

42,76%

40,69%

43,69%

2017

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Totaal

Mannen

52,01%

48,13%

55,70%

48,80%

45,06%

38,21%

47,22%

Vrouwen

45,97%

48,22%

39,97%

43,28%

38,10%

40,76%

43,12%

2018 Mannen

Antwerpen 51,90%

Vl-Brabant 54,33%

BHV 45,92%

Limburg 46,13%

O-Vl 48,44%

W-Vl 38,13%

Totaal 47,41%

Vrouwen

45,27%

46,84%

43,19%

42,30%

41,21%

42,86%

43,70%

36

5.2.1.2 Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 46-55 jaar 2016

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Totaal

Mannen

36,92%

46,78%

43,93%

37,90%

40,89%

39,29%

39,99%

Vrouwen

38,36%

34,94%

31,01%

36,23%

34,94%

33,45%

35,60%

2017

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Totaal

Mannen

42,87%

43,02%

44,32%

35,95%

39,58%

35,23%

39,74%

Vrouwen

39,20%

37,39%

36,22%

39,07%

38,09%

33,83%

37,70%

2018 Mannen

Antwerpen 43,78%

Vl-Brabant 34,00%

BHV 31,96%

Limburg 36,82%

O-Vl 37,91%

W-Vl 41,80%

Totaal 39,42%

Vrouwen

39,00%

40,77%

36,45%

38,83%

34,82%

34,94%

37,58%

5.2.1.3 Conclusie 44,88% (44,47% in 2017; 45,64% in 2016) van de ziektedagen per provincie in de leeftijdsgroep 56-65 j en 37,90% (38,05% in 2017; 36,39% in 2016) in de leeftijdsgroep 46-55 j is te wijten aan een psychosociale aandoening.

5.2.2. 2016

Percentage dagen psychosociale aandoening per onderwijscategorie

Mannen

Ond 39,60%

Dir 60,63%

ParaM 35,35%

Opv 40,34%

Admin 27,44%

Tech 36,13%

MVD 41,16%

Totaal 40,74%

Vrouwen

37,05%

51,80%

29,17%

39,02%

34,43%

42,64%

28,25%

37,15%

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Totaal

Mannen

39,11%

57,63%

50,09%

41,67%

26,68%

38,11%

24,29%

40,28%

Vrouwen

38,82%

50,56%

28,67%

39,18%

35,81%

44,57%

28,37%

38,67%

2018 Mannen

Ond 39,73%

Dir 59,42%

ParaM 35,80%

Opv 42,95%

Admin 25,63%

Tech 41,54%

MVD 33,43%

Totaal 40,84%

Vrouwen

39,27%

51,78%

30,63%

39,57%

35,17%

49,29%

43,44%

39,30%

Als we de onderwijscategorieĂŤn vergelijken, blijkt dat het directiepersoneel duidelijk het hoogste percentage ziektedagen heeft als gevolg van een psychosociale aandoening. Er is in die groep een stijging in vergelijking met 2017.

37

5.2.2.1. Vergelijking : directiepersoneel t.o.v. alle categorieën per leeftijdsgroep Percentage van de ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale aandoening voor directies per leeftijdscategorie t.o.v. van alle onderwijscategorieën: 2016 psychosociaal

36-45j

46-55j

56-65j

Alle categorieën

38,61%

36,39%

45,68%

Directiepersoneel

52,33%

46,91%

62,94%

2017 psychosociaal

36-45j

46-55j

56-65j

Alle categorieën

39,85%

38,05%

44,49%

Directiepersoneel

50,28%

47,36%

58,68%

2018 psychosociaal Alle categorieën

36-45j 40,41%

46-55j 37,90%

56-65j 44,88%

Directiepersoneel

49,03%

48,42%

59,51%

Bij het directiepersoneel is vanaf de leeftijdscategorie van 36-45 j het ziekteverzuim van psychosociale aard veel hoger dan het gemiddelde van alle categorieën.

5.2.2.2. Vergelijking directiepersoneel t.o.v. alle categorieën per onderwijsniveau Percentage van de ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale aandoening voor directies per onderwijsniveau 2016 psychosociaal

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Alle categorieën

38,14%

37,61%

33,59%

39,26%

39,36%

Directiepersoneel

55,99%

55,48%

54,12%

16,47%

34,74%

2017 psychosociaal

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Alle categorieën

39,42%

38,53%

32,98%

40,69%

41,68%

Directiepersoneel

53,47%

53,80%

54,20%

53,38%

28,96%

2018 psychosociaal Alle categorieën

Basis 39,39%

Secundair 39,52%

DKO 38,04%

VO 40,40%

CLB 45,28%

Directiepersoneel

53,78%

57,57%

61,12%

62,58%

25,84%

Het directiepersoneel van volwassenonderwijs heeft in 2018 het hoogste percentage ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale aandoening.

38

5

6. Deeltijds werken wegens ziekte

6

6.1.

Verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte

Verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte (VVP-ziekte) heeft als doel een arbeidsongeschikt personeelslid de kans te bieden om het werk gedeeltelijk te hervatten. Het personeelslid neemt – in overleg met zijn behandelende arts - zelf het initiatief om een aanvraag voor VVP-ziekte in te dienen bij het controleorgaan. De controlearts oordeelt of de gezondheidstoestand van het personeelslid het toelaat om het werk gedeeltelijk te hervatten. Tot eind augustus 2011 konden per aanvraag aan het controleorgaan maximaal 30 dagen VVP-ziekte worden toegestaan. Dat aantal kon eventueel worden verlengd. Per periode van 10 jaar kon een personeelslid maximaal 90 dagen VVP-ziekte opnemen. Vanaf september 2011 werd er een aangepast systeem ingevoerd. De onderwijspersoneelsleden hebben vanaf dan de mogelijkheid om, onmiddellijk aansluitend op hun afwezigheid wegens ziekte omwille van een ernstige of langdurige ziekte, een verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte aan te vragen met het oog op het volledig hernemen van de opdracht die zij uitoefenden aan de vooravond van hun ziekteverlof. Die aanvraag moet voldoen aan volgende voorwaarden: -

de behandelende arts moet het verlof voorschrijven

-

het verlof moet onmiddellijk aansluiten op een ziekteverlof, een periode van halftijdse prestaties wegens arbeidsongeval of een beroepsziekte of een periode van wederaanpassing halve dagtaak MEDEX

-

de behandelende arts moet de noodzaak tot verminderde prestaties motiveren en bij de start de vooropgestelde datum van volledige werkhervatting vermelden.

Het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte wordt toegestaan voor een periode van maximaal 2 maanden. Als de behandelende arts bij de start voorziet dat het aangewezen is dat het personeelslid gedurende een langere periode slechts met verminderde prestaties kan werken, gaat het controleorgaan op het einde van iedere periode van 2 maanden na of de gezondheidstoestand van het personeelslid de voortzetting van het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte nog wettigt. Bij de gegevens van het ziekterapport werden de dagen van de perioden verlof met verminderde prestaties wegens ziekte geteld als een volledige periode van afwezigheid wegens ziekte, terwijl de personeelsleden deeltijds aan het werk zijn. Volgens de regelgeving is het echter zo dat in het vernieuwde systeem van verminderde prestaties wegens ziekte, voor personeelsleden die nog prestaties leveren tussen 50 en 75% per dag slechts een halve dag ziekteverlof aangerekend wordt. Bij personeelsleden die nog prestaties boven 75% leveren, wordt slechts een vierde van een ziektedag aangerekend. Het opnemen van VVP-ziekte is maar mogelijk, zolang personeelsleden nog een ziektekrediet hebben. De opname heeft geen impact op hun salaris; dat wordt doorbetaald overeenkomstig hun oorspronkelijke onderwijsopdracht.

39

6.1.1.

Algemene gegevens i.v.m. VVP-ziekte

Aanvragen voor VVP-ziekte Mannen

Vrouwen

Totaal

2016

751

3.499

4.250

2017

762

3.725

4.487

2018

816

3.969

4.785

In 2018 zien we een stijging van het aantal aanvragen VVP-ziekte. Na controle werden er 1.139 attesten afgekeurd. Er waren 69 gevallen waar een LVVPmed-aanvraag afgekeurd werd, waarop later een VVP-ziekteattest volgde.

Aantal dagen werkelijk genoten VVP-ziekte in absolute cijfers Mannen

Vrouwen

Totaal

2016

41.053

185.108

226.161

2017

43.792

195.286

239.078

2018

54.849

236.714

291.563

Wij houden enkel rekening met de werkelijk genoten dagen VVP-ziekte vanaf de datum van goedkeuring. In 2018 werden 66.368 dagen afgekeurd omwille van verkeerd ingevulde aanvraagformulieren. In 2017 ging het over 60.502 dagen en in 2016 over 59.057 dagen. Het is mogelijk dat er later opnieuw een attest werd ingediend dat wel goedgekeurd werd.

Aantal dagen VVP-ziekte in relatieve cijfers Relatieve gegevens zijn de VVP-ziektedagen gedeeld door het aantal personeelsleden

Mannen

Vrouwen

Totaal

2016

0,85

1,30

1,18

2017

0,91

1,36

1,25

2018

1,14

1,63

1,51

Aantal personen die VVP-ziekte genoten hebben Mannen

Vrouwen

Totaal

2016

356

1.744

2.100

2017

360

1.823

2.183

2018

457

2.121

2.578

40

Gemiddeld aantal dagen VVP-ziekte per persoon die VVP-ziekte genoot Mannen

Vrouwen

Totaal

2016

115,32

106,14

107,70

2017

121,64

107,12

109,52

2018

120,02

111,60

113,10

We stellen vast dat in 2018 het aantal attesten, het aantal dagen VVP-ziekte en het aantal personen die dat verlof genomen hebben, gevoelig gestegen zijn. Er zijn 52.485 dagen VVP-ziekte meer dan in 2017, wat overeenkomt met een stijging met 21,95%. Dat komt voornamelijk doordat er meer personen dagen VVP-ziekte genomen hebben, namelijk 395 extra personeelsleden. Qua aantal personen komt dat overeen met een stijging met 18,09%. Het gemiddeld aantal dagen dat personeelsleden VVP-ziekte opnemen is t.a.v. 2017 gestegen, een verschil van 3,58 dagen.

6.1.2.

Uitdieping gegevens VVP-ziekte

6.1.2.1. Aantal dagen VVP-ziekte per leeftijdsgroep

Absolute gegevens 2016

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0

1.266

7.449

12.653

19.685

Vrouwen

88

18.075

51.040

75.800

40.105

2017

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0

1.049

7.026

13.164

22.553

Vrouwen

93

21.312

56.800

76.990

40.091

2018 Mannen

-26j 39

26-35j 2.192

36-45j 6.682

46-55j 16.288

56-65j 29.648

Vrouwen

194

22.991

65.173

89.558

58.703

Bij de mannen ligt het grootste aantal dagen VVP-ziekte in de leeftijdsgroep 56-65 jaar, bij de vrouwen in de leeftijdsgroep 46-55j. We zien dat mannen in de leeftijdsgroep van -26j voor het eerst VVP-ziekte opgenomen hebben (1 persoon). Daarnaast zijn er voor vrouwen aanzienlijke stijgingen in de leeftijdsgroepen 36-45j, 46-55j en 56-65j.

41

Relatieve gegevens Relatieve gegevens zijn de dagen VVP-ziekte gerelateerd aan het aantal personeelsleden per categorie, in dit geval de leeftijdsgroep. 2016

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0,00

0,11

0,61

1,06

2,19

Vrouwen

0,01

0,44

1,35

2,20

2,42

2017

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0,00

0,09

0,56

1,12

2,54

Vrouwen

0,01

0,53

1,44

2,24

2,30

2018 Mannen

-26j 0,01

26-35j 0,19

36-45j 0,51

46-55j 1,42

56-65j 3,20

Vrouwen

0,02

0,58

1,59

2,62

3,09

In alle leeftijdsgroepen komt VVP-ziekte meer voor bij de vrouwelijke personeelsleden, behalve in de oudste groep. We zien een stijging t.a.v. 2017. Deze stijging is het meest opvallend bij mannen en vrouwen in de leeftijdsgroep 56-65j.

42

6.1.2.2. Aantal dagen VVP-ziekte per provincie Absolute gegevens 2016

Antwerpen

Vl- Brabant

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

11.783

6.543

9.843

7.772

5.112

Vrouwen

43.416

37.648

35.796

37.006

31.242

2017

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

13.906

6.027

1.343

10.173

6.580

5.763

Vrouwen

46.423

32.444

6.382

34.967

42.420

32.450

2018 Mannen

Antwerpen 14.660

Vl- Brabant 7.083

BHV 2.457

Limburg 12.436

O-Vl 10.518

W-Vl 7.695

Vrouwen

58.751

38.149

9.911

42.247

46.119

41.537

Antwerpen is de provincie met de meeste dagen VVP-ziekte voor mannen en vrouwen in absolute cijfers.

Relatieve gegevens 2016

Antwerpen

Vl- Brabant

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

0,90

0,74

1,45

0,73

0,56

Vrouwen

1,06

1,37

1,88

1,18

1,31

2017

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

1,07

0,97

0,51

1,52

0,63

0,65

Vrouwen

1,13

1,60

0,85

1,83

1,34

1,36

2018 Mannen

Antwerpen 1,12

Vl- Brabant 1,15

BHV 0,89

Limburg 1,88

O-Vl 1,00

W-Vl 0,87

Vrouwen

1,41

1,87

1,27

2,20

1,44

1,73

Relatief gezien zijn mannen en vrouwen in Limburg met grote voorsprong de grootste gebruikers van dagen VVP- ziekte.

43

6.1.2.3. Aantal dagen VVP-ziekte per onderwijsniveau

Absolute gegevens 2016

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

9.464

27.855

1.576

1.976

122

Vrouwen

95.072

75.096

3.565

9.017

2.358

2017

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

10.494

29.257

1.706

2.143

192

Vrouwen

106.456

70.915

4.678

8.471

4.766

2018 Mannen

Basis 13.833

Secundair 33.620

DKO 2.663

VO 3.553

CLB 782

Vrouwen

118.177

4.388

15.285

5.342

93.257

Relatieve gegevens 2016

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

0,86

0,91

0,60

0,57

0,31

Vrouwen

1,32

1,36

0,91

1,23

0,68

2017

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

0,96

0,97

0,65

0,62

0,49

Vrouwen

1,46

1,28

1,19

1,15

1,33

2018 Mannen

Basis 1,27

Secundair 1,11

DKO 1,04

VO 1,01

CLB 1,98

Vrouwen

1,60

1,11

2,07

1,48

1,67

Relatief gezien maken vrouwen in het volwassenenonderwijs het meest gebruik van de VVP-ziekte in 2018, gevolgd door mannen in het CLB.

44

6.1.2.4. Aantal dagen VVP-ziekte per onderwijscategorie Absolute gegevens 2016

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

35.774

2.301

705

1.654

563

30

26

Vrouwen

151.527

8.044

5.542

10.655

7.233

2.009

98

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

35.322

4.003

54

3.922

313

178

0

Vrouwen

157.519

10.042

4.278

11.947

7.957

3.537

6

2018

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

Mannen

44.491

4.823

268

3.869

816

472

0

Vrouwen

189.652

10.970

6.355

15.313

9.684

4.475

0

MVD

Relatieve gegevens 2016

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

0,88

0,94

2,10

0,53

0,46

0,10

0,41

Vrouwen

1,31

2,78

0,84

1,24

1,22

0,66

0,54

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

0,86

1,66

0,16

1,25

0,28

0,56

0,00

Vrouwen

1,36

3,31

0,65

1,40

1,32

1,14

0,04

2018

Dir 2,03

ParaM 0,82

Opv 1,25

Admin 0,75

Tech 1,50

MVD

Mannen

Ond 1,09

Vrouwen

1,62

3,50

0,94

1,78

1,60

1,42

0,00

0,00

45

Bij de vrouwen maakt het directiepersoneel het meest gebruik van dagen VVP-ziekte. Bij de mannen ook. Zowel voor directiepersoneel en technisch personeel geldt wel de bemerking dat door de beperkte personeelsaantallen bij de mannen de cijfers gevoelig kunnen schommelen van jaar tot jaar.

6.1.2.5. Aantal dagen VVP-ziekte epidemiologisch Top 5 VVP-ziekte per aandoening (2016) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

15.528

Psychosociaal

Gewrichten

2.708

Gynaecologisch

15.326

Rug

2.528

Rug

12.408

Cardio

2.109

Zenuwstelsel

11.474

Zenuwstelsel

2.088

Gewrichten

10.046

Totaal

24.961

Totaal

128.657

60,80%

79.403

69,50%

Het vermelde percentage van het totaal van de top 5 is het percentage dagen VVP-ziekte t.o.v. het totaal aantal dagen VVP-ziekte van enerzijds de mannen en anderzijds de vrouwen.

Top 5 VVP-ziekte per aandoening (2017) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

15.599

Psychosociaal

77.011

Cardio

2.483

Rug

12.367

Gewrichten

2.431

Gynaecologisch

12.107

Zenuwstelsel

2.304

Zenuwstelsel

10.314

Rug

2.250

Gewrichten

10.073

Totaal

25.067

Totaal

121.872

57,24%

62,41%

46

Top 5 VVP-ziekte per aandoening (2018) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

22.278

Psychosociaal

101.469

Zenuwstelsel

3.462

Rug

12.394

Rug

3.280

Gynaecologisch

12.102

Cardio

2.738

Gewrichten

11.046

Gewrichten

2.730

Allerhande

10.395

Totaal

34.488

Totaal

147.406

62,88%

62,27%

Psychosociale aandoeningen zijn bij de dagen VVP-ziekte de belangrijkste oorzaak.. Voor mannen heeft 40,62% van de dagen VVP-ziekte een psychosociale oorsprong, voor vrouwen is het 42,87%, samen 42,44%. Het totaal percentage ligt hoger dan het percentage ziektedagen wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 39,60%

6.1.2.6.

VVP-ziekte: duur en tewerkstellingspercentage

Hieronder vindt u een overzicht van de duur van de VVP-ziekte per periode vanaf 1 september 2011 tot en met 31 december 2018.

periode

dagen

personen

0d - 089d

225.016

4.317

090d - 179d

353.284

2.817

180d - 269d

223.503

1.045

270d - 359d

188.327

619

360d - 449d

108.495

275

450d - 539d

70.986

146

540d - 609d

47.548

82

610d - 719d

52.939

80

720d - ---

152.345

158

Een meerderheid van de personeelsleden maakt nog steeds gebruik van VVP-ziekte voor een periode van minder dan 90 dagen, namelijk 45,26%. Het grootste aantal dagen VVP-ziekte wordt opgenomen voor een periode van 3 tot 6 maanden, namelijk 24,84%. Er waren 741 personen die meer dan 1 jaar gebruik maken van VVP-ziekte, 158 onder hen meer dan 2 jaar. Sinds 1 september 2011 is er een verschil bij de aanrekening van de ziektedagen afhankelijk van het tewerkstellingspercentage.

47

2016

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

1.975

204.531

90,44%

2.824

>=75%

187

21.630

9,56%

248

2017

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

2.037

211.738

88,56%

2.930

>=75%

216

27.340

11,44%

304

2018

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

2.380

251.781

86,36%

3.546

>=75%

314

39.781

13,64%

445

De overgrote meerderheid, bijna 87% van de personeelsleden met VVP-ziekte, opteert voor een tewerkstellingspercentage van 50 tot 74%, wat leidt tot een aanrekening voor de helft van de ziektedagen.

6.1.3. Conclusie Van de mogelijkheid om deeltijds het werk te hervatten na een periode van ernstige en langdurige ziekte werd in 2018 meer gebruik gemaakt dan in 2017. In totaal gaat het om 291.563 dagen. Er zijn 52.485 dagen VVP-ziekte meer dan in 2017, dat is een stijging met 21,95%. Het grootste aantal dagen VVP-ziekte is te situeren bij de leeftijdsgroep 46-55 jaar. De meerderheid van de aanvragers zijn personeelsleden die afwezig zijn wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 42,44%. Dat is hoger dan het percentage gewone ziektedagen wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 39,60%. We stellen vast dat bij het verlof wegens verminderde prestaties wegens ziekte het gemiddelde aantal opgenomen dagen in 2018 stijgt van 109,52 dagen naar 113,10 dagen. 70,10% van de personeelsleden opteert voor VVP-ziekte voor een beperkte periode (tot 6 maanden). Maar er zijn ook 741 personeelsleden die langer dan een jaar deze dienstonderbreking nemen, 158 personeelsleden maken langer dan 2 jaar gebruik van VVP-ziekte. Voor deze laatste groepen is de doelstelling van VVP-ziekte, namelijk na een beperkte periode van deeltijds werken het werk hervatten met het oorspronkelijk volume, duidelijk niet haalbaar. De overgrote meerderheid, bijna 87% van de personeelsleden met VVP-ziekte, opteert voor een tewerkstellingspercentage tussen 50 tot 74%.

48

6.2.

Langdurig verlof voor verminderde prestaties wegens medische redenen Als een personeelslid wegens langdurige medische ongeschiktheid de totale opdracht van zijn aanstelling en/of vaste benoeming niet meer kan uitoefenen en de geneesheer-specialist geen volledige hervatting van zijn oorspronkelijke opdracht in het vooruitzicht kan stellen, heeft het personeelslid de mogelijkheid om met verminderde prestaties te werken via een langdurig verlof voor verminderde prestaties wegens medische redenen, hierna afgekort LVVPmed. Omdat het gaat om een dienstonderbreking die repercussies heeft voor de verdere onderwijsloopbaan van het personeelslid, wordt expliciet voorzien dat een geneesheer-specialist zich uitspreekt over de medische ongeschiktheid en de maximumprestaties die nog mogelijk zijn voor het personeelslid. Eigenlijk bestaat de doelgroep uit personeelsleden die binnen de huidige stand van de medische wetenschap hun totale opdracht nooit meer volledig kunnen opnemen. Daarom wordt deze dienstonderbreking ook onmiddellijk toegekend voor een lange periode. Als het personeelslid van het controleorgaan de goedkeuring krijgt om zijn ambt met verminderde prestaties uit te oefenen, dan heeft dat personeelslid het recht om één of meer ambten uit te oefenen die samen exact een percentage van het aantal prestatie-eenheden omvatten die vereist zijn voor een ambt met volledige prestaties. De nog uit te oefenen prestaties moeten altijd ten minste 50% en maximaal 75% van een fulltime opdracht bedragen. Het LVVPmed kan op om het even welk moment van het schooljaar ingaan. Het verlof is ingevoerd vanaf 1 januari 2015. Omwille van de ernst van de langdurige medische aandoening kan het verlof pas starten na een periode van ten minste dertig dagen ononderbroken afwezigheid wegens • ziekteverlof; • terbeschikkingstelling wegens ziekte; • verlof voor verminderde prestaties na een arbeidsongeval; • wederaanpassing met een halve dagtaak. Daarnaast kan het LVVPmed ook beginnen aansluitend op een periode waarin een personeelslid minstens halftijds heeft gewerkt en daarnaast een dienstonderbreking heeft opgenomen. Als het personeelslid de goedkeuring ontvangt voor een LVVPmed, eindigt in dat geval de dienstonderbreking vanaf de aanvang van het LVVPmed. Bij een aanvraag worden de administratieve voorwaarden nagegaan door de onderwijsadministratie vooraleer het medisch onderzoek van de controledokter kan doorgaan. Het LVVPmed wordt in principe aangevraagd voor een volledig schooljaar. Enkel de eerste aanvraag vormt hierop een uitzondering en loopt tot het einde van het schooljaar dat volgt op het schooljaar waarin het LVVPmed is gestart. Voor elke volgende verlenging is een aanvraag voor een periode van twaalf maanden nodig. Het LVVPmed kan meermaals worden verlengd, telkens voor een periode van twaalf maanden. Voor elke verlenging moet telkens een nieuwe aanvraag worden ingediend bij het controleorgaan. Tijdens dit verlof heeft het personeelslid recht op het salaris voor de uitgeoefende prestaties. Voor de nietverrichte prestaties waarvoor het personeelslid LVVPmed opneemt, ontvangt het 60% van zijn salaris. Dit verlof heeft geen repercussie op het ziektekrediet van een personeelslid. Bij de gegevens van het ziekterapport werden de dagen van de perioden LVVPmed prestaties wegens ziekte geteld als volledige perioden van afwezigheid wegens ziekte, terwijl de personeelsleden deeltijds aan het werk zijn.

49

6.2.1.

Algemene gegevens over LVVPmed

Aantal aanvragen voor LVVPmed (verlengingen inbegrepen) Mannen

Vrouwen

Totaal

2016

236

1.825

2.061

2017

374

2.709

3.083

2018

235

1.644

1.879

Aantal personen die effectief LVVPmed genoten hebben

2016

Mannen

Vrouwen

Totaal

141

972

1.113

2017

187

1.313

1.500

2018

219

1.595

1.814

Het verschil is enerzijds te verklaren doordat er een aantal personen meermaals een aanvraag moesten doen omdat aan bepaalde voorwaarden niet was voldaan. Voor die personeelsleden werd er daarna vaak een tweede aanvraag gedaan. In een aantal gevallen is de LVVPmed geweigerd, omdat het personeelslid uiteindelijk niet voldeed aan de administratieve of medische voorwaarden. Ook personeelsleden die een verlenging vragen maken deel uit van de eerste tabel.

Werkelijk genoten dagen LVVPmed in absolute cijfers Mannen

Vrouwen

Totaal

2016

37.512

264.559

302.071

2017

55.062

386.952

442.014

2018

64.635

488.153

552.788

Wij houden enkel rekening met het werkelijk aantal dagen LVVPmed dat de personeelsleden opgenomen hebben vanaf de datum van goedkeuring. Het gaat om een stijging met 110.774 dagen of 25,06% t.o.v. 2017. Deze stijging is verklaarbaar: personeelsleden nemen LVVPmed voor meerdere jaren, normaal tot aan de vooravond van het pensioen en elk jaar zijn er meer personeelsleden die gebruik maken van LVVPmed. Uit deze cijfers kunnen wel opmaken dat er in 2018 nog steeds een toename is van LVVPmed, maar dat de toename gedaald is t.a.v. 2017. LVVPmed in relatieve cijfers Relatieve gegevens zijn de dagen LVVPmed-ziekte gedeeld door het aantal personeelsleden Mannen

Vrouwen

Totaal

0,78

1,86

1,58

2017

1,15

2,69

2,31

2018

1.34

3.36

2.86

2016

Ook uit deze cijfers blijkt een stijging t.a.v. 2017, maar de stijging is niet zo groot als de stijging die zichtbaar was tussen 2016 en 2017. .

50

6.2.2. Uitdieping gegevens LVVPmed Bij de uitdieping hebben we het over het aantal personen per categorie en niet over het aantal dagen per categorie. LVVPmed is per definitie een langdurig verlof (voor de verdere loopbaan) waardoor het aantal dagen per personeelslid minder relevant is dan het aantal personen.

6.2.2.1

Personeelsleden met LVVPmed per leeftijdsgroep

Absolute gegevens 2016

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0

2

14

52

73

Vrouwen

0

53

237

492

190

2017

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0

4

17

60

106

Vrouwen

0

57

303

648

305

2018

-26j

Mannen

0

26-35j 5

36-45j 19

46-55j 78

56-65j 117

Vrouwen

0

65

335

750

445

Relatieve gegevens 2016

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0,00

0,03

0,23

1,15

2,28

Vrouwe n

0,00

0,35

1,74

3,80

3,25

2017

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0,00

0,10

0,39

1,48

3,57

Vrouwe n 2018

0,00

0,43

2,26

5,50

5,24

-26j

Mannen

0,00

26-35j 0,14

36-45j 0,34

46-55j 1,99

56-65j 3,86

Vrouwe n

0,00

0,47

2,52

6,71

7,22

Bij de mannen ligt het grootste aantal personeelsleden met LVVPmed in de leeftijdsgroep 56-65 jaar, bij de vrouwen in de leeftijdsgroep 46-55j in absolute gegevens. Wanneer we kijken naar de relatieve gegevens, is het hoogste percentage voor mannen en vrouwen bij de leeftijdsgroep 56-65 jaar.

51

6.2.2.2

Personeelsleden met LVVPmed per provincie

Absolute gegevens 2016

Antwerpen

Vl- Brabant

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

25

12

13

22

23

Vrouwen

156

106

108

122

114

2017

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen Vrouwen

42

20

7

29

54

35

375

189

29

198

283

239

Antwerpen 47

Vl- Brabant 22

BHV 9

Limburg 36

O-Vl 64

W-Vl 41

357

281

2018 Mannen Vrouwen

466

242

43

206

Antwerpen is de provincie met de meeste personeelsleden met LVVPmed voor vrouwen in absolute cijfers, voor mannen is het Oost-Vlaanderen.

Relatieve gegevens 2016

Antwerpen

Vl- Brabant

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

0,54

0,42

0,57

0,66

0,70

Vrouwen

1,17

1,20

1,89

1,12

1,47

2017

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

0,94

0,84

0,85

1,29

1,48

1,25

Vrouwen

2,69

2,72

1,13

3,10

2,60

2,96

2018

Antwerpen 1,01

Vl- Brabant 1,12

BHV 0,95

Limburg 1,58

O-Vl 1,81

W-Vl 1,39

3,36

3,60

Mannen Vrouwen

3,39

3,71

1,61

3,31

Relatief gezien zijn er het meest personeelsleden met LVVPmed bij mannen in Oost-Vlaanderen en vrouwen in Vlaams-Brabant.

52

6.2.2.3

Personeelsleden met LVVPmed per onderwijsniveau

Absolute gegevens 2016

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

35

96

2

7

1

Vrouwen

526

374

16

35

21

2017

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen Vrouwen 2018 Mannen Vrouwen

47 727

127 503

4 13

8 40

1 30

Basis 59

Secundair 147

DKO 5

VO 7

CLB 1

868

622

18

55

32

Relatieve gegevens 2016

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

0,82

0,85

0,09

0,59

0,59

Vrouwen

2,03

1,80

1,06

1,31

1,62

2017

Basis

Secundair

DKO

VO

CLB

Mannen

1,37

1,23

0,39

0,49

0,93

Vrouwen

2,93

2,68

1,17

1,66

2,40

2018 Mannen

Basis 1,64

Secundair 1,43

DKO 0,62

VO 0,43

CLB 0,93

Vrouwen

3,62

3,38

1,25

2,28

2,67

Relatief gezien maken vrouwen in het basisonderwijs het meest gebruik van de LVVPmed.

53

6.2.2.4

Personeelsleden met LVVPmed per onderwijscategorie

Absolute gegevens 2016

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

126

9

0

5

1

0

0

Vrouwen

828

11

29

52

33

19

0

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

169

9

1

5

3

0

0

Vrouwen

1.111

18

47

62

49

26

0

2018 Mannen

Ond 195

Dir 10

ParaM 1

Opv 11

Admin 2

Tech 0

MVD 0

Vrouwen

1351

24

49

78

67

26

0

Relatieve gegevens 2016

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

0,82

0,89

0,00

0,48

0,30

0,00

0,00

Vrouwen

1,94

1,13

1,33

1,68

1,57

1,62

0,00

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

1,22

1,24

0,95

0,48

0,75

0,00

0,00

Vrouwen

2,84

1,44

1,86

2,14

2,43

2,44

0,00

2018 Mannen

Ond 1,43

Dir 1,36

ParaM 1,12

Opv 0,68

Admin 0,61

Tech 0,00

MVD 0,00

Vrouwen

3,54

2,21

2,34

2,53

3,39

2,58

0,00

Bij de mannen en de vrouwen maakt het onderwijzend personeel het meest gebruik van LVVPmed.

LVVPmed per onderwijscategorie 4,0 3,5 3,0 2,5 2,0 1,5 1,0 0,5 0,0

2016 V 2017 V 2018 V 2016 M 2017 M 2018 M Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

54

6.2.2.5

LVVPmed epidemiologisch

Top 5 van LVVPmed per aandoening (2016) Mannen

Vrouwen

Dagen

Personen

36

Psychosociaal

38.487

150

4.312

18

Zenuwstelsel

37.543

148

Rug

4.237

17

Rug

28.769

118

Gewrichten

3.552

12

Gynaecologisch

27.074

102

25.698

110

157.571

628

Dagen

Personen

Psychosociaal

8.853

Zenuwstelsel

Cardio

2.794

12

Ledematen

Totaal

23.748

95

Totaal

63,31% 67,38% 59,56% 64,61% Het vermelde percentage is het percentage LVVPmed-dagen/personen t.o.v. het totaal aantal LVVPmeddagen/personen van enerzijds de mannen en anderzijds de vrouwen.

Top 5 van LVVPmed per aandoening (2017) Mannen

Dagen

Personen

Vrouwen

Dagen

Personen

Psychosociaal

13.636

50

Psychosociaal

57.622

224

Rug

6.854

23

Zenuwstelsel

50.625

185

Zenuwstelsel

6.585

24

Rug

45.427

178

Cardio

4.849

19

Ledematen

41.383

172

Gewrichten

4.102

16

Allerhande

38.007

157

36.026

132

Totaal

233.064

916

60,23%

69,76%

Psychosociaal

Dagen 75.173

Personen 296

Totaal

65,43%

70,59%

Top 5 van LVVPmed per aandoening (2018) Mannen

Vrouwen

Dagen 17.205

Personen 61

Rug

8.117

31

Zenuwstelsel

60.844

222

Zenuwstelsel

6.784

26

Ledematen

59.250

252

Cardio

6.253

21

Rug

54.694

210

Gynaecologisch

Psychosociaal

Gewrichten

5.502

20

Totaal

43.861

159

67,86%

72,60%

Totaal

49.881

181

299.842

1.161

61,42%

72,79%

In absolute cijfers zijn psychosociale aandoeningen bij LVVPmed de belangrijkste oorzaak bij mannen en vrouwen in 2018. Voor mannen heeft 26,62% van de LVVPmed-dagen een psychosociale oorsprong, voor vrouwen is het 15,40%, samen 16,71%. Het totaal percentage ligt een stuk lager dan het percentage ziektedagen wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 39,60%.

55

6.2.2.6

LVVPmed: tewerkstellingspercentage en duur

2016

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

992

269.202

89,12%

1.175

75%

131

32.869

10,88%

146

2017

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

1.344

392.850

88,88%

1.872

75%

177

49.164

11,12%

234

2018

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

1.622

491.534

88,92%

2.457

75%

216

61.254

11,08%

305

De overgrote meerderheid van de personeelsleden met LVVPmed opteert voor een tewerkstellingspercentage van 50 tot 74%. Hierbij een overzicht van de duur van de LVVPmed per periode vanaf 1 januari 2015 tot en met 31 december 2018. periode

6.3.

000d - 359d

Dagen 68.820

personen 425

360d - 719d

298.279

565

720d - ----

1.043.801

1.005

Conclusie

2018 was het vierde jaar dat LVVPmed kon genomen worden in het Vlaams onderwijs. Vermits het gaat om een verlof dat normalerwijze geldt voor de rest van de carrière, is het normaal dat het aantal ziektedagen als gevolg van LVVPmed jaarlijks zal stijgen. In totaal waren er in 2018 meer dan 550.000 dagen als gevolg van LVVPmed, een stijging met 25,06% ten opzichte van 2017. Deze stijging is minder sterk dan in 2017, toen we een stijging noteerden van 46,3 % t.o.v. 2016. Qua leeftijd is de grootste categorie bij de mannen de leeftijdsgroep 56-65 jaar. Bij de vrouwen is dat de leeftijdsgroep van 46-55 jaar. Opvallend is toch ook dat 424 personeelsleden jonger zijn dan 46 jaar, 70 zelfs jonger dan 36 jaar. Wellicht zal een grote groep van deze personeelsleden een heel lange periode met verminderde prestaties werken, nl. tot aan de vooravond van het pensioen en 60% loon ontvangen voor de niet meer gepresteerde uren. De belangrijkste oorzaak van de afwezigheden LVVPmed heeft een psychosociale reden. Het gaat over 16,71%. van de gevallen.

56

7

7.

Controles op afwezigheid wegens ziekte

7.1

Aantal uitgevoerde controles – opgeleverde resultaat Controles

gewonnen dagen

2016

15.571

9.033

2017

19.911

10.656

2018

19.117

11.756

Met ‘controle’ bedoelen we een controle door de controlefirma naar aanleiding van een ziektegeval. Normaal vindt een controle plaats bij de persoon thuis, maar wanneer die afwezig is, wordt hij/zij uitgenodigd op een tweede controlemoment in een centrum van de controlefirma of bij de controlearts thuis. Dat noemen we dan een ‘tweede controle’. We zien in 2018 een daling van het aantal controles. Er was een gelijkblijvend budget, maar door de indexverhoging van de prijs van de controles konden minder controles gebeuren. De ‘gewonnen dagen’ zijn de dagen die na controle niet beschouwd worden als ziektedagen. Hierbij zijn ook de afgewezen VVP-dagen en LVVPmed-dagen inbegrepen.

7.2

gewonnen dagen

ziekte

VVP

LVVPmed

2016

9.033

5.751

1.308

1.974

2017

10.656

7.857

2.371

428

2018

11.757

6.922

4.365

469

Aantal uitgevoerde controles uitgesplitst naar de aanvrager van de controle Controles

2016

%

2017

%

2018

%

4.581

29,42%

8.388

42,13%

6.020

31,49%

4.212

27,05%

4.433

22,26%

4.312

22,56%

156

1,00%

146

0,73%

92

0,48%

Initiatief personeelslid

6.622

42,53%

6.944

34,88%

8.693

45,47%

Totaal

15.571

100,00%

19.911

100,00%

19.117

100,00%

Initiatief Certimed Initiatief werkgever Initiatief ministerie

31,49% van de controles wordt uitgevoerd op initiatief van Certimed, de controlefirma die is aangesteld door het ministerie voor het uitvoeren van de controles. Binnen de stuurgroep ziektecontrole wordt periodiek overleg gepleegd over het beleid qua ziektecontrole en de accenten die gelegd worden.

57

Het aantal controles op initiatief van de werkgever is in 2018 licht gedaald. Vergeleken met 2017 werden er 121 controles (2,73%) minder aangevraagd. De administratie dringt erop aan dat schoolbesturen hieromtrent een degelijk en transparant beleid zouden voeren, zodat personeelsleden weten wanneer zij controle kunnen verwachten en dat nodeloze controles zoveel als mogelijk zouden vermeden worden. De administratie van het ministerie kan ook controles aanvragen. Dat gebeurt uiterst zelden, voornamelijk wanneer er op basis van binnenkomende informatie of vragen een vermoeden van misbruik is. ‘Initiatief personeelslid’ gaat om de aanvraag die van het onderwijspersoneel zelf uitgaat voor het toestaan van de verloven voor verminderde prestaties. Daarnaast gaat het om aanvragen voor een controle alvorens op reis naar het buitenland te vertrekken. We zien in 2018 andermaal een stijging van het aantal controles op initiatief van het personeelslid. Dat fenomeen valt te verklaren door de evolutie van de verloven voor verminderde prestaties (zie deel 6). Het aandeel is gestegen, van 34,88% naar 45,47%.

7.2.1. Uitsplitsing van de controles op initiatief van het personeelslid Controles

VVP

Reis buitenland

Andere

2016

6.483

122

17

2017

6.842

102

0

2018

8.543

150

0

Controles VVP zijn de controles op initiatief van het personeelslid bij de eerste aanvraag van verlof voor verminderde prestaties bij ziekte en bij de eerste aanvraag van LVVPmed.

7.2.2. Controles m.b.t. verlenging van VVP-ziekte en LVVPmed Verlenging

VVP

LVVPmed

2016

2.062

334

2017

2.219

895

2018

2.645

1269

Bij de controles zijn er meestal twee fases : nl. een administratieve en een medische goedkeuring. Het is bijgevolg mogelijk dat in geval van onvolledige dossiers er meerdere controles nodig zijn voor één aanvraag tot verlenging.

7.3

Arbitrageonderzoeken Arbitrages

gewonnen

%

verloren

%

totaal

2016

17

53,12%

15

46,88%

32

2017

41

71,93%

16

28,07%

57

2018

22

64,71%

12

35,29%

34

Er is een duidelijke daling van het aantal arbitrageonderzoeken en er is eveneens een daling van het aantal dat gewonnen werd door Certimed.

58

7.4

Aantal tweede controles

Van de 19.911 georganiseerde controles in 2018 waren er 4.727 controles (23,74% van het totale aantal controles), waarbij het personeelslid niet thuis was en waarvoor er later een tweede controle plaatsvond in een centrum van de controlefirma. 2016 Tweede controle

3.450

% 22,16%

2017

%

2018

%

4.727

23,74 %

4.642

24,28%

We stellen vast dat het percentage tweede controles gestegen is en hoger ligt dan 21%, het gemiddelde percentage bij de andere werkgevers aangesloten bij de controlefirma. 2018 Initiatief Certimed

2e controle 1.638

controles 6.020

% 27,21%

Initiatief ministerie

25

92

27,17%

Initiatief personeelslid

2.551

8.693

29,35%

Initiatief werkgever

428

4.312

9,93%

4.642

19.117

24,28%

Totaal

Het percentage tweede controles die moeten gebeuren bij controles op initiatief van het personeelslid blijft voor verbetering vatbaar. De personeelsleden zijn dan zelf op de hoogte van een op handen zijnde controle. Uit het overleg met Certimed blijkt dat personeelsleden nog onvoldoende ingaan op de vraag om zelf een afspraak vast te leggen via het gratis contacttelefoonnummer. Tweede controles moeten maximaal vermeden worden, omdat zij een dubbele kost meebrengen en er oorzaak van zijn dat er binnen het beschikbare budget in totaal minder personeelsleden gecontroleerd kunnen worden. In 2018 bedroeg het beschikbare budget voor de totaliteit van de ziektecontroles 880.000 euro.

7.5

Controles van eendagsziekten

Controles voor eendagsziekten gaan steeds uit van de werkgever, aangezien de controlefirma niet beschikt over de informatie. In 2018 gaat het in totaal over 2.076 controles, wat overeenkomt met 48,14% van het totale aantal controles die gevraagd worden door de werkgever. 2016

2017

2018

527

516

512

1.404

1.604

1.513

Niet arbeidsongeschikt

8

13

17

Foutieve aanvraag

58

77

34

1

0

0

1.998

2.210

2.076

Afwezig Gewettigd afwezig

Geweigerde controle Aantal gevraagde controles

59

Afwezig betekent dat het personeelslid niet thuis was en niet kon gecontroleerd worden. Gewettigd afwezig wil zeggen dat de controle plaatsvond en dat de controledokter vaststelde dat het personeelslid arbeidsongeschikt was. Niet arbeidsongeschikt: na controle stelde de controledokter vast dat het personeelslid niet arbeidsongeschikt was. Met foutieve aanvraag wordt bedoeld: bij de controle vertelt het personeelslid dat het thuis was wegens sociaal verlof (ziek kind), omstandigheidsverlof (begrafenis)‌ Geweigerde controle betekent dat het personeelslid de controle niet laat doorgaan.

7.6 Klachten bij controles In 2018 werden er bij Certimed 61 klachten ingediend door personeelsleden, in 2017: 74, in 2016: 35. De stijging van het aantal klachten in 2017 situeerde zich vooral bij LVVPmed-controles. Communicatie controlearts Controleresultaat Oproepbrief Onderzoek Overige Totaal

2016 21 4 1 4 5 35

2017 40 14 1 2 17 74

2018 30 9 4 0 18 61

Het grootste aantal van de klachten zijn het gevolg zijn van slechte communicatie tussen personeelslid en controlearts: 30 in 2018, 40 in 2017 en 21 in 2016. Certimed probeert dit probleem te verhelpen door zijn controleartsen voortdurend te coachen, bijvoorbeeld coaching communicatie bij het betreden van de woning en coaching omtrent de mededeling vervroegde werkhervatting. In sommige gevallen wordt de samenwerking met de controlearts stopgezet. Op de site https://www.certimed.be/nl/werknemers/help-contact staat info hoe een klacht kan ingediend worden.

60

8. Samenvatting Evolutie van het ziekteverzuim in 2018 Het ziekteverzuimpercentage bedraagt in 2018 4,48% met eendagsziekten inbegrepen en 4,31% zonder eendagsziekten. In 2017 ging het respectievelijk om 4,35% en 4,18%. Het gaat bijgevolg om een stijging van 0,13 procentpunt In 2018 werden er 2.853.170 ziektedagen genomen door het Vlaamse onderwijspersoneel. Dat is een stijging van 114.552 dagen of 4,18 % t.a.v. het aantal ziektedagen van 2017. Om dat cijfer te interpreteren, moeten we ook rekening houden met een stijging van het aantal personeelseenheden, waar we te maken hebben met een stijging van 0,98%. Conclusie : Het ziekteverzuimpercentage voor het Vlaamse onderwijspersoneel is de afgelopen jaren blijven stijgen. Het was in 2018 het hoogst van de laatste vijf jaren. Een mogelijke verklaring voor die stijging is de toename van het aantal personeelsleden in de leeftijdscategorie van 56 tot 65 jaar. Ingevolge de maatregelen i.v.m. het verminderen van de mogelijkheden tot vervroegde uitstap en het opschuiven van de pensioendatum waren er in 2018 28.261 personeelsleden in deze categorie, t.o.v. 26.310 in 2017. Dat komt overeen met een stijging van 7,4 %. In combinatie met het feit dat het ziekteverzuimpercentage stijgt met de leeftijd, is die evolutie mede een verklaring voor de stijging van het ziekteverzuimpercentage in het Vlaams onderwijs in 2018. Het aantal eendagsziekten is in 2018 gestegen met 4,20% of 4.467 dagen, terwijl het globale aantal ziektedagen steeg met 4,18%. In totaal ging het in 2017 om 110.823 ziektedagen van één dag. Het gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid bedraagt in 2018 16,37 dagen t.o.v. 15,87 dagen in 2017. Het ziekteverzuim van het gesubsidieerd vrij onderwijs is lager dan het algemeen ziekteverzuimpercentage van 4,48 %. Het ziekteverzuim is gestegen in alle netten behalve in het Gemeenschapsonderwijs, waar het daalde. Psychosociale aandoeningen blijven ook in 2018 de voornaamste oorzaak van ziekteverzuim. Het gaat om 39,60% van de ziektedagen (40,84% bij mannen en 39,28% bij vrouwen). Dat is een lichte stijging in vergelijking met het vorige jaar, toen het 39,01% bedroeg. Bij de psychosociale aandoeningen zien we een relatieve oververtegenwoordiging van het directiepersoneel. Als we binnen het directiepersoneel gaan kijken in de leeftijdsgroep van 56 tot 65 jaar is 59,51 % van de ziektedagen het gevolg van een psychosociale aandoening, terwijl dat voor de totaliteit van de personeelscategorieën in die leeftijdsgroep 44,88% bedraagt, een verschil van 14,63%. Bij de leeftijdsgroep van 46-55 jaar is het verschil 10,52%. Evolutie van het deeltijds werken ingevolge ziekte in 2018: VVP-ziekte en LVVPmed. Van de mogelijkheid om deeltijds het werk te hervatten in het ziekteverlofstelsel werd in 2018 opnieuw meer gebruik gemaakt dan in 2017. Er waren 291.563 dagen VVP-ziekte. Dat zijn 52.485 dagen VVP-ziekte meer dan in 2017, wat een stijging vertegenwoordigt van 21,95%. In totaal hebben 2.578 personeelsleden dat verlof opgenomen. Het grootste aantal dagen VVP-ziekte wordt opgenomen binnen de leeftijdsgroep 46-55 jaar. De meerderheid van de aanvragers zijn personeelsleden die afwezig zijn wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 42,44%. We stellen vast dat bij het verlof wegens verminderde prestaties wegens ziekte het gemiddelde aantal opgenomen dagen in 2018 stijgt van 109,52 dagen naar 113,10 dagen.

61

Langdurig verlof voor verminderde prestaties om medische reden (LVVPmed) werd in 2018 opgenomen door 1.814 personeelsleden (219 mannen en 1.595 vrouwen) voor in totaal 552.788 dagen, in 2017 ging het om 1.500 personeelsleden en 442.014 dagen. Het gaat hier bijgevolg om een stijging met 20,93% qua personeelsleden en een stijging van 25,06% qua aantal dagen. Deze stijging is een stuk kleiner dan de stijging die we noteerden in 2017. Toen was er een stijging van 46, 3 % qua aantal dagen LVVPmed t.o.v. 2016. De evolutie is verklaarbaar, omdat personeelsleden wegens de aard van hun aandoening meerdere jaren van LVVPmed gebruik maken en er elk jaar een aantal nieuwe personeelsleden bijkomen. De perioden waarin personeelsleden gebruik maken van LVVPmed hebben geen invloed op hun ziektekrediet, maar er is wel een bezoldiging voor 60 % van het volume dat de personeelsleden niet meer werken. Bij de mannen situeert het grootste aantal personeelsleden met LVVPmed zich in de leeftijdsgroep 56-65 jaar, bij de vrouwen in de leeftijdsgroep 46-55j. Opvallende vaststelling is dat 424 personeelsleden jonger zijn dan 46 jaar, 70 zelfs jonger dan 36 jaar. Wellicht zal een grote groep van deze personeelsleden een heel lange periode met verminderde prestaties werken, nl. tot aan de vooravond van het pensioen. We zien ook een stijging van de psychosociale aandoeningen bij LVVPmed. In totaal is 16,71% van de dagen LVVPmed het gevolg van een psychosociale aandoening. Evolutie van de controles die het controleorgaan uitvoerde in 2018 In 2017 werden 19.117 controles uitgevoerd door de controlefirma. In vergelijking met vorig jaar is dit een daling door een gelijkblijvend budget, maar met een indexverhoging van de prijs van de controles. 31,49% van de controles gebeurden op initiatief van Certimed zelf, op basis van afgesproken criteria. Op initiatief van de werkgevers is 22,56% van de controleaanvragen uitgevoerd. Daarnaast stijgt ook het aantal controles op initiatief van het personeelslid. Hun aandeel bedraagt in 2018 45,47%. Nieuw in het jaarrapport 2018 is de aparte opname van een rubriek m.b.t. de klachten naar aanleiding van controles van afwezigheid wegens ziekte of onderzoeken m.b.t. deeltijds werken.

62

AGODI

AGENTSCHAP VOOR ONDERWIJSDIENSTEN