Issuu

Ondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij 2020

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Ondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020

INHOUD 1.

Inleiding ........................................................................................................................................... 3 1.1.

De Vlaamse Milieumaatschappij ............................................................................................. 3

1.2.

Beleidscontext ......................................................................................................................... 3

1.3.

Traject 2030: VMM in transitie ............................................................................................... 4

Transversale, horizontale en overkoepelende strategische doelstellingen .................................... 6 2.1.

Aanbevelingen Audit Vlaanderen ............................................................................................ 6

2.2.

Opvolging personeelsbesparingen .......................................................................................... 7

2.3.

Preventieplan .......................................................................................................................... 8

2.4.

Diversiteitsplan ...................................................................................................................... 10

Beleids- en beheersdoelstellingen ................................................................................................ 11 3.1.

Inleiding ................................................................................................................................. 11

3.2.

Koppeling met de beleidsvelden van de beleidsnota Omgeving .......................................... 12

3.3.

Strategische projecten .......................................................................................................... 13

3.4.

Strategische en operationele doelstellingen......................................................................... 18

Bijlagen .......................................................................................................................................... 37 BIJLAGE 1 – Strategische projecten ................................................................................................... 38 BIJLAGE 2 – Uitvoeringsrapport 2019 ............................................................................................... 57 BIJLAGE 3 - Personeelsplan ............................................................................................................... 58

1. Inleiding Naar de beslissing van de Vlaamse regering d.d. 07/02/2020 (Nota VR met referentie: VR 2020 0702 MED.0051/1BIS) wordt in het eerste ondernemingsplan van de nieuwe regeerperiode aandacht besteed aan de strategische meerjarencomponent, naar analogie met de beleidsnota van de minister. Een bijzonder aandachtspunt hierbij is dat de Vlaamse Milieumaatschappij momenteel in transitie is en dat het transitietraject nog in opmaak is. Omdat dit traject een rechtstreekse impact zal hebben op de meerjarencomponent, meer bepaald voor de invulling van operationele doelstellingen en beleidsprocessen, kiezen we ervoor om een ondernemingsplan enkel voor het jaar 2020 op te maken en de concretisering, actualisering en bijsturing van het ondernemingsplan 2020 naar een meerjarenplan 2020-2024 parallel te laten gebeuren aan de verdere uitrol van het transitietraject. De keuzes over hoe de besparingen qua middelen en VTE de komende jaren worden gerealiseerd, hangen namelijk integraal samen met de verdere uitrol van het Traject 2030.

1.1.

De Vlaamse Milieumaatschappij

De Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) is een intern verzelfstandigd agentschap met rechtspersoonlijkheid. Het agentschap werd opgericht bij decreet van 7 mei 2004. De VMM behoort tot het beleidsdomein Omgeving. De VMM heeft als missie om voor de huidige en toekomstige generaties in Vlaanderen: • • • •

de toestand van het milieu te beschrijven; proper, aantrekkelijk en voldoende water te waarborgen; gezonde lucht te bewerkstelligen, de klimaatadaptatie mee te sturen.

De VMM heeft als visie om haar missie te realiseren door op te treden als “Uw oplossingsgerichte partner voor een klimaatbestendige leefomgeving”.

1.2.

Beleidscontext

Het Regeerakkoord 2019-2024 en de Beleidsnota Omgeving 2019-2024 van minister Zuhal Demir vormen het kader voor het (Meerjaren-)Ondernemingsplan 2020. Het ondernemingsplan heeft betrekking op de activiteiten van de VMM die ze uitvoert op basis van haar decretale opdrachten zoals omschreven in het decreet van 5 april 1995 houdende algemene bepalingen inzake milieubeleid, in het decreet van 24 mei 2002 betreffende water bestemd voor menselijke aanwending en in de wet van 26 maart 1971 op de bescherming van de oppervlaktewateren tegen verontreiniging. Het ondernemingsplan 2020 bevat een opsomming van bedrijfsprocessen en strategische projecten die in 2020 door de VMM opgestart worden voor de uitvoering van de operationele doelstellingen uit de beleidsnota. De volgende ondernemingsplannen van deze legislatuur zullen de uitwerking van dit eerste ondernemingsplan jaarlijks verder zetten, concretiseren en worden geactualiseerd waar nodig. Ook de resultaten van het transitietraject worden mee opgenomen, naast de beleidsintenties van de minister, zoals opgenomen in de jaarlijks beleidsbrief.

1.3.

Traject 2030: VMM in transitie

Het traject 2030 is midden 2018 opgestart om met een krimpend budget en personeelsbestand zo goed mogelijk te (blijven) voldoen aan de voortdurend veranderende vragen en verwachtingen van de samenleving. De maatschappelijke vraag is in kaart gebracht via een stakeholderbevraging. Daarnaast voerde de VMM in de eerste, oriënterende, fase van het traject zelf een omgevingsanalyse uit om maatschappelijke trends te vatten en de impact op de toekomstige werking van de organisatie in te schatten.

Figuur: Tijdspad traject 2030

In maart 2019 werd de oriënterende fase afgerond en is gestart met de voorbereiding van inhoudelijke keuzes. Een tweedaags directieseminarie, voorbereid in schrijfgroepen, leverde een long-list van verandervoorstellen op. Die zijn gebundeld in 5 ‘werven’ waarin teams van personeelsleden scenario’s uitwerkten om anders te monitoren, terreinwerk anders te organiseren, anders toezicht te houden, anders te plannen en het data- en kenniscentrum anders te organiseren. De directie stelde in die periode een ontwerp op van een nieuwe missie, visie en strategische doelstellingen. De visie is in januari 2020 opnieuw herwerkt tot een gebalde zin die aangeeft waar de VMM voor staat. In december 2019 koos de directie een veranderingsscenario voor de 5 thema’s van de werven en werden een aantal bijkomende thema’s op de agenda gezet. Die keuze is afgestemd op het Regeerakkoord en de Beleidsnota Omgeving 2019-2024. Het traject 2030 werd eind 2019 uitgebreid met 3 bijkomende thema’s en 2 transversale thema’s. Voor de 3 bijkomende thema’s (milieurapportering, beheer onbevaarbare waterlopen en advisering) wordt in 2020 ook een veranderscenario opgemaakt, zoals voor de 5 ‘werven’ is gebeurd. Voor de 2 transversale thema’s (klimaatadaptatie en circulair watergebruik) wordt in 2020 een VMM-brede visie uitgewerkt die aangeeft hoe de organisatie rond deze thema’s zal werken, zowel qua interne organisatie als naar externe partners toe. In 2020 stellen we projectportfolio’s voor de 5 initiële en 3 extra thema’s op. Een aantal projecten worden in de loop van 2020 ook effectief opgestart. Parallel met deze inhoudelijke transitie, wordt gewerkt rond organisatiecultuur en -vorm. De geplande inhoudelijke, vormelijke en organisatorische veranderingen vinden in 2020 hun weerslag in nieuwe operationele doelstellingen en nieuwe (sub)processen, die de basis vormen voor de ondernemingsplannen van de komende jaren.

Dat wordt ook vertaald naar een vernieuwde begrotingsstructuur die wordt geïmplementeerd bij de opmaak van de begroting 2021 en waarbij een meerjarenperspectief voor de verdere legislatuur wordt meegegeven.

2. Transversale, horizontale en overkoepelende strategische doelstellingen 2.1.

Aanbevelingen Audit Vlaanderen

De burger verwacht een efficiënte en effectieve overheid. De VMM optimaliseert de werking van haar organisatie verder. Hierbij wordt rekening gehouden met de standaarden die binnen de Vlaamse overheid voorop worden gesteld en met de aanbevelingen die door Audit Vlaanderen geformuleerd worden.

De VMM bestendigt de maturiteit van de organisatie De VMM bestendigt, binnen de context van de beschikbare middelen, de behaalde maturiteit en verhoogt deze waar nodig en mogelijk. Het traject dat de VMM daarvoor doorloopt bestaat uit stappen die gezet worden binnen de verschillende thema’s die deel uit maken van de leidraad Organisatiebeheersing van de Vlaamse Overheid. Hierbij gaan we zoveel mogelijk uit van het principe plan – do – check –act. Ook bij de verschillende projecten wordt rekening gehouden met de aspecten die in de verschillende thema’s aan bod komen.

De VMM werkt volgens de thema’s van de leidraad Organisatiebeheersing Doelstellingen-, proces- en risicomanagement De VMM maakt werk van de verdere afstemming op de werkzaamheden van het proceshuis zoals gebruikt voor het kerntakenplan – bv. afstemming binnen BCM, informatieveiligheid, ICT-architectuur … Verdere concrete procesverbeteringen worden uitgevoerd met het oog op efficiëntieverhoging. Concreet wordt verder werk gemaakt worden van de EMAS-registratie van de locaties van de VMM en worden de systemen voor risicobeheer en kennismanagement verder uitgebouwd. In het kader van risicomanagement werkt de VMM dit verder uit op (productie-)procesniveau, voert zij jaarlijks een detectie-audit overheidsopdrachten uit, doorloopt zij de BCM-cyclus en voert zij het meerjareninformatieveiligheidsplan uit. HRM Bij het vastleggen van het gevoerde HRM-beleid wordt rekening gehouden met de managementcode van de Vlaamse Overheid. Organisatiecultuur De VMM investeert sterk in waarden en personeelsbetrokkenheid. Financieel management In de komende periode integreert de VMM de opgelegde besparing in de financiële cyclus van de VMM. Er wordt daarbij blijvend werk gemaakt van de integratie, verbetering en/of ontwikkeling van de noodzakelijke opvolgingsinstrumenten. We verwijzen hier bijvoorbeeld naar het einvoicingplatform.

Belanghebbendenmanagement De VMM stemt haar werking af op maatschappelijke noden en werkt hiervoor actief samen met belanghebbenden. Monitoring De VMM zal indicatoren uitwerken, opvolgen en waar nodig haar werking hierop bijsturen. Organisatiestructuur De VMM zet blijvend in op het verbeteren van elementen zoals projectmanagement - gebiedsgerichte werking en voert waar nodig aanpassingen aan de organisatiestructuur door. Informatie en communicatie Ook voor het thema informatie en communicatie wordt het gevoerde beleid bestendigd en waar mogelijk de efficiëntie verhoogd. Er wordt werk gemaakt van de verdere uitvoering van de informatiebeheersplannen. Daarom is het essentieel dat de gegevens worden gestandaardiseerd en gedocumenteerd in een data- en informatiearchitectuur. Open data en maximale gegevensdeling blijven ook hier de rode draad. Facility management De VMM stemt haar huisvesting (en huisvestingsplannen) verder af met de beslissing van de Vlaamse Regering met oog voor efficiëntieverhoging. De VMM blijft daarbij inzetten op duurzaam aankoopbeheer en de vergroening van het wagenpark. ICT Inzake ICT zet de VMM in op het informatiseren en automatiseren volgens het programma “Radicaal Digitaal”. Waar mogelijk worden bevragingen van de doelgroepen via formulieren omgezet in een elektronische versie, waarbij rekening wordt gehouden met het MAGDA-principe. De afstemming op het beleid inzake informatieveiligheid, met oog voor privacy, wordt blijvend opgevolgd en waar mogelijk afgesteld/ aangesloten bij de centrale voorzieningen. De VMM blijft daarbij inzetten op ICT-architectuur, ICT-veiligheid en “Groene ICT”. Waar mogelijk en relevant stemt de VMM haar ICT-beleid af op het beleid van andere Vlaamse overheidsinstellingen.

De VMM geeft invulling aan de aanbevelingen van Audit Vlaanderen Jaarlijks wordt een werkplan Organisatiebeheersing uitgewerkt waarin de aanbevelingen van Audit Vlaanderen opgenomen worden. De aanbevelingen worden opgevolgd zodat ze binnen een redelijke termijn de status ‘gerealiseerd’ krijgen.

2.2.

Opvolging personeelsbesparingen

Voor de lopende legislatuur bedraagt de opgelegde besparing voor de VMM 59 personeelsleden en 3,068 miljoen euro aan loonkrediet. De 59 werden als volgt verdeeld: 11 in 2020, 12 in de volgende jaren. Als startbasis van de besparingsdoelstelling wordt voor de VMM een personeelsaantal van 879 (correctie op de besparingsdoelstelling 881 van de vorige besparingsronde) genomen, wat betekent dat de VMM op 31 december 2024 nog maximaal 820 personeelsleden mag tellen. Wanneer als //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Ondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020

uitgangspunt het gecorrigeerde personeelsaantal conform definitie AgO wordt genomen, moet de VMM 46 koppen te besparen. Daar staat tegenover dat er in de periode 2020-2024 minimaal 67 personeelsleden met pensioen gaan (gekende vervroegde pensioneringen + personeelsleden die 65 jaar worden in de periode), In 2020 gaan 22 personeelsleden op pensioen, 13 vervroegd (aanvragen gekend op 15/01/2020), 9 wegens bereiken van de pensioenleeftijd. De keuzes over hoe de besparingen qua middelen en VTE de komende jaren worden gerealiseerd, hangen samen met de verdere uitrol van het Traject 2030. Als bewarende maatregel heeft de Directieraad beslist in principe geen wervingen meer door te voeren tot er helderheid is over de krachtlijnen opgenomen in Traject 2030, momenteel voorzien mei 2020.

2.3.

Preventieplan

Het Preventieplan 2020 van de VMM bevat in uitvoering van het Globaal Preventieplan 2016-2020 de maatregelen die in 2020 genomen worden ter bevordering van het welzijn en ter preventie van de psychosociale belasting veroorzaakt door het werk. Het Preventieplan 2020 bevat de volgende prioritaire doelstellingen:

Elektrische dossiers Naar aanleiding van het koninklijk besluit van 4 december 2012 betreffende de minimale voorschriften inzake veiligheid van elektrische installaties op arbeidsplaatsen, werd voor alle locaties in eigen beheer in 2014 een risicoanalyse en/of eerste controle uitgevoerd op de elektrische installaties (hoog- en laagspanning). Op basis hiervan werden per locatie de nodige acties opgestart om inbreuken weg te werken. In 2020 wordt verder gecontroleerd of de dossiers van de verschillende locaties zijn geactualiseerd en aangevuld. Voor het gebouw in Aalst wordt door een externe firma een nieuwe risicoanalyse uitgevoerd. Op deze locatie waren er op de aanwezige elektrische installaties initieel veel opmerkingen en zijn er in tussentijd verschillende werken gebeurd of op korte termijn gepland. Op basis van de nieuwe analyses wordt bekeken hoe de nog resterende generieke opmerkingen waarover onduidelijkheid was, kunnen opgevolgd worden.

Legionellapreventie Naast de opvolging via een meetprogramma worden specifieke maatregelen door de aanpassingen van het HVAC genomen op de locaties Oostende en Aalst.

Opvolging asbesthoudend materiaal Geplande maatregelen in kader van het koninklijk besluit van 16 maart 2016 betreffende de bescherming van de werknemers tegen de risico’s van blootstelling aan asbest op de verschillende locaties: • • •

Aalst GH 42: periodieke metingen op de verschillende verdiepingen volgens asbestbeheersplan, inclusief tussentijdse evaluatie en eventuele bijsturing beheersplan; opleiding asbestherkenning en beperkte handelingen voor het technisch onderhoudspersoneel: communicatie op basis van FAQ en resultaten metingen.

Acties in opvolging van de bedrijfsbezoeken 2019 Tijdens de bedrijfsbezoeken kwamen er op verschillende locaties opmerkingen rond de organisatie van eerste hulp. In het kader hiervan plannen we een aantal acties om alles op punt te zetten op onze verschillende locaties: • •

aanwezigheid eerstehulpfiches/register nakijken op de verschillende locaties en in de wagens; lijsten collega’s met EHBO-opleiding updaten en verspreiden op de verschillende locaties/intranet.

In het werkjaar 2020 plannen we 2 werkterreinbezoeken van ‘overwelfde grachten’. Samen met EDPB bekijken we de situatie ter plaatse in het kader van veiligheid en stellen we een RA op/vullen we het aan. In 2019 werd een actieplan voor het werken in de Woluwecollector goedgekeurd. In 2020 wordt de verdere uitvoering van de aanvullende acties bewaakt en gerapporteerd.

Risicoanalyses per functie en Risicoprofielfiches (RPF) In overleg met het DCPA worden de risicoprofielfiches van de VMM die opgenomen zijn in Vlimpers verder geactualiseerd.

Actualisatie richtlijnen en procedures in kader van arbeidsveiligheid en gezondheid In het werkjaar 2019 werd al een groot deel van de richtlijnen en procedures geactualiseerd. Daarnaast werden een aantal nieuwe richtlijnen en procedures ontworpen. De actualisatie van onderstaande procedures wordt in het voorjaar 2020 afgerond: • • • • • • • • • • • • • •

procedure voor keuringen en controles; procedure voor werken in besloten ruimten; richtlijnen voor afgezonderd werken; richtlijnen ter voorkoming van blootstelling aan asbestvezels; richtlijnen voor blootstelling aan warmte van klimatologische oorsprong; richtlijnen voor preventie en aangifte van tekenbeten; richtlijnen voor werken aan elektrische installaties; richtlijnen voor werken met open vuur en gasflessen; richtlijnen voor werkzaamheden op hoogte; procedure arbeidsongeval aangifte, melding, onderzoek; richtlijnen eerste hulpverlening / eerste hulp fiche (nieuw); procedure onthaal en begeleiding nieuwe personeelsleden; richtlijnen gevaarlijke stoffen; aanvraagprocedure ergonomisch materiaal.

Onderstaande richtlijnen en procedures worden in de loop van 2020 verder afgewerkt uitgaande van de generieke VO-richtlijnen: • •

aankoopprocedure; richtlijnen ivm werkkledij.

Daarnaast zal in 2020 de nodige communicatie en sensibilisering voorzien worden om de geactualiseerde richtlijnen bij alle betrokken kenbaar te maken en na te leven. //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Ondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020

Specifieke acties rond ergonomie In 2019 werd per locatie minimum 1 ergocoach aangesteld. De specifieke taken en mogelijke opdrachten voor de ergocoaches moeten nog verder uitgediept worden. We willen inzetten op een proactief beleid en acties op de verschillende locaties en op het terrein. Specifieke acties rond ergonomie in 2020 zijn: • •

verdere uitrol digitale werkplek waarbij schermen van gelijke grootte en resolutie en laptophouder ter beschikking gesteld worden; advies aan de gebruikers van het wagenpark i.v.m. ergonomisch materiaal in de wagen.

Welzijnsinitiatieven en HR-acties in het kader van psychosociale aspecten Voor acties in het kader van psychosociaal welzijn van de personeelsleden wordt ook verwezen naar de relevante doelstellingen uit het HRM-jaarprogramma en het jaarlijkse vormingsprogramma. De dienst HR zal instaan voor de uitvoering van de actiepunten in dit kader in samenwerking met externe partners zoals de GDPB, het Agentschap voor Overheidspersoneel, de EDPB en andere private partners voor vorming en training: • • •

2.4.

verderzetting leiderschapstraject; verderzetting van het uitwerken van een gezondheidskader verbonden met de missie, visie en strategie van VMM; actualisatie van het positief aanwezigheidsbeleid met specifieke aandacht voor re-integratie.

Diversiteitsplan

De doelstellingen m.b.t. diversiteit en gelijke kansen voor 2020 blijven in afwachting van de opmaak van een strategisch gelijke kansen- en diversiteitsplan 2021-2025 door de bevoegde minister behouden: • 40% vrouwen in middenkader; • 3% personen met een arbeidshandicap in dienst; • 10% personen van allochtone afkomst in dienst. Via het diversiteitsplan 2020 wordt op niveau van de VMM nagegaan welke flankerende maatregelen vanuit de VMM mogelijk zijn om deze doelstellingen te bereiken.

3. Beleids- en beheersdoelstellingen 3.1.

Inleiding

In het kader van traject 2030 definieerde de VMM acht nieuwe strategische doelstellingen. De strategische organisatiedoelstellingen worden in de loop van 2020 geconcretiseerd in nieuwe operationele doelstellingen. Als tussenstap daarnaartoe worden in het kader van dit Ondernemingsplan 2020 de operationele doelstellingen uit het MJOP 2014-2019 toegekend aan de nieuw ontworpen strategische doelstellingen. Door de oude operationele doelstellingen te herplaatsen en waar nodig beperkt te herformuleren in het licht van de nieuwe strategische doelstellingen, beschouwen we onze huidige activiteiten in een nieuw strategisch kader, wat een eerste stap is in de transitie naar nieuwe operationele doelstellingen. De operationele doelstellingen worden gerealiseerd via de uitvoering van processen (die de realisatie van terugkerende taken en het beheer van de organisatie omvatten) en projecten (die invulling geven aan de realisatie van de voor de VMM relevante doelstellingen uit de beleidsnota Omgeving). De processen opgenomen in het ondernemingsplan stemmen overeen met de productieprocessen opgenomen in het kerntakenplan van de VMM.

Figuur: Opmaak ondernemingsplan 2020 en relatie met traject 2030

Per operationele doelstelling worden de VTE en het budget gekwantificeerd op basis van beschikbare informatie op 1 januari 2020. Voor het budget werden de kredieten van de Begrotingsopmaak 2020 gehanteerd. Voor de toewijzing van het aantal VTE aan de operationele doelstellingen van de VMM //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Ondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020

werden personeelsleden in actieve dienst op 01/01/2020 in beschouwing genomen. Strategische keuzes omtrent personeelsbesparing gebeuren in het kader van het verdere transitietraject 2030. Waar relevant (en zo maximaal mogelijk) worden aan de processen en projecten indicatoren en/of streefdata van realisatie gekoppeld. Ook de link met de Beleidsnota Omgeving wordt geconcretiseerd. De uitrol van de transitie en de realisatie van de operationele doelstellingen kan aanleiding geven tot bijkomende projecten of deelprojecten. Dit wordt in de komende ondernemingsplannen van deze legislatuur jaarlijks geconcretiseerd. Ook de impact van eventuele bijkomende besparingen in deze legislatuur wordt in de komende ondernemingsplannen zichtbaar gemaakt.

3.2.

Koppeling met de beleidsvelden van de beleidsnota Omgeving

Onderstaand worden de strategische doelstellingen van de VMM gelinkt aan de beleidsvelden van de beleidsnota Omgeving. Strategische doelstellingen

ISE 11. LUCHT

SD1. De VMM is een wendbare organisatie die samenwerking en innovatie omhelst en sterk inzet op duurzaamheid. De VMM heeft betrokken medewerkers, die intern afstemmen met het oog op een gedragen standpunt bij de uitvoering van haar taken.

ISE 12. WATER

organisatiebreed

VTE*

€ (in k€)

143

11.262

SD2. De VMM inventariseert, modelleert of meet op een innovatieve, betrouwbare, fijnmazige manier in functie van maatschappelijke noden om de toestand van water & lucht te kennen en te (laten) verbeteren.

173

11.699

SD3. De VMM functioneert als open kennishub met referentiegegevens inzake water & lucht, die ze integreert met andere info, nodig voor impactvolle acties en dit als partner binnen Smart Flanders.

7.397

SD4. De VMM bepaalt op participatieve wijze de doelstellingen, ook voor de betrokkenen, in het watersysteem en in de waterketen. De VMM responsabiliseert voor de uitvoering, evalueert de resultaten, zoekt naar en werkt samen aan optimalisaties, en dit in de context van klimaatverandering.

881

SD5. de VMM bepaalt op participatieve wijze de doelstellingen voor de verschillende betrokkenen m.b.t. lucht, responsabiliseert voor de uitvoering, evalueert de resultaten, zoekt naar en werkt samen aan optimalisaties, en dit in de context van klimaatverandering.

438

SD6. de VMM faciliteert initiatieven die innovatie bevorderen op vlak van lucht en water, inclusief circulaire toepassingen.

3.831

SD7. de VMM is de drijvende kracht achter het integraal waterbeleid en het beleid rond lucht, verbindt daarvoor partnernetwerken en zet nieuwe platformen op.

102

SD8. de VMM biedt welomschreven en afgelijnde diensten aan voor het luchtbeleid en het beleid en beheer van het watersysteem.

293

25.799

* 1 VTE bevat alle inherente taken en activiteiten (vorming, overhead, beleidsondersteuning …) die het basisproces ondersteunen. Voor de realisatie van strategische projecten (zie H3.3) wordt tot op vandaag 9VTE voorzien. In functie van de voortgang en de noodzaak kunnen hiervoor meer VTE moeten worden ingezet en zal ruimte worden gezocht binnen de recurrente werking.

3.3.

Strategische projecten

Onderstaand worden de strategische projecten opgelijst die in 2020 door de VMM opgestart worden om de operationele doelstellingen uit de beleidsnota Omgeving uit te voeren. In BIJLAGE 1 wordt bijkomende informatie gegeven per strategisch project. Naar de meeste projecten wordt zowel in de beleidsnota als het regeerakkoord (deel Omgeving) verwezen. De ‘conceptnota ontwikkeling kennishub’ staat in het regeerakkoord niet alleen in het deel Omgeving maar ook in het deel Bestuurszaken. Het ‘uitwerken en implementeren bijdrage klimaatadaptatie, inclusief opmaak klimaatadaptatietool voor lokale besturen’ staat in het Deel Energie en Klimaat van het regeerakkoord en niet in het deel Omgeving. Deze twee laatste projecten worden ook in de beleidsnota Omgeving vermeld. Er is één project waarnaar alleen in het regeerakkoord wordt verwezen: ‘voorbereiding bevoegdheidsoverdracht thema lucht van departement Omgeving naar de VMM’ en één project dat alleen in de beleidsnota staat: ‘CIW 2.0 (platformwerking OOI, gedragsverandering, open data)’. Tenslotte is er het Traject 2030, dat geen expliciete verwijzing in het regeerakkoord of in de beleidsnota heeft. Het project is echter zo alomvattend en belangrijk voor VMM – zowel qua inhoudelijke prioriteitstelling, interne organisatie als voor de externe relaties van de organisatie - en essentieel om de andere strategische projecten te kunnen uitvoeren, dat VMM dit toch als strategisch in dit ondernemingsplan naar voor schuift. De strategische projecten kunnen in drie groepen ingedeeld worden, waarbij groep 1 vanuit beleidsperspectief als meest prioritair worden aanzien: •

Groep 1: Projecten met belangrijke beleidsmatige relevantie en waar een opstart of koerswijziging moet gerealiseerd worden en/of projecten die kaderen in urgente maatschappelijke problemen: 1. Strategisch Plan Waterbevoorrading; 2. Droogtewerking incl. proeftuinen droogte, opmaak afwegingskader, opmaak actieplan droogte en overstromingen; 3. Conceptnota waterketen (organisatorisch deel en inhoudelijk deel); 4. Visieontwikkeling rond de contractuele afspraken tussen het Vlaamse Gewest en de nv Aquafin, met als resultaat een nieuwe beheersovereenkomst met Aquafin; 5. Voorbereiden van sturende financieringsmechanismen voor het behalen van waterkwaliteitsdoelstellingen; 6. Conceptnota beheer onbevaarbare waterlopen (reorganisatie polders en wateringen, herclassificatie waterlopen, inhoudelijke aspecten (exotenbestrijding, sedimentbeheer)); 7. Circulair water.

•

Groep 2: Projecten waar een verderzetting en/of actualisering van de huidige aanpak wordt beoogd: 8. Uitwerken en implementeren bijdrage klimaatadaptatie; 9. Opmaak 3de generatie SGBP; 10. Conceptnota geïntegreerde gebiedsgerichte werking (interne samenwerking en afstemming investeringsagenda’s partners (ANB, VLM, Dpt Omgeving)).

•

Groep 3: Organisatorische projecten en/of projecten met belangrijke impact op de toekomstige werking van VMM: 11. CIW 2.0 (platformwerking OOI, gedragsverandering, open data, financiering); 12. Voorbereiding bevoegdheidsoverdracht thema lucht van departement Omgeving naar de VMM; 13. Traject 2030 incl. opmaak kerntakenplan; 14. Conceptnota ontwikkeling kennishub; 15. Internet of Water; 16. Internet of Air.

Strategische doelstellingen

Strategische projecten

Regeerakkoord

Traject 2030 incl. opmaak kerntakenplan

1. 2.

Deel Omgeving – pg. 233: Hierbij bieden we maximaal kansen voor innovatie via samenwerking tussen kennisinstellingen, publieke en private actoren om nieuwe diensten en producten te ontwikkelen die ons toelaten beter de kwaliteit van de omgeving op te volgen en te evalueren, sneller te kunnen reageren, emissies en risico’s te beperken én te saneren waar mogelijk. Recente ontwikkelingen als ‘internet of things’ en ‘smart cities’ bieden hier nieuwe opportuniteiten, naast de reeds opgebouwde expertise in de milieusector.

1. 2.

SD3. De VMM functioneert als open kennishub met referentiegegevens inzake water & lucht, die ze integreert met andere info, nodig voor impactvolle acties en dit als partner binnen Smart Flanders.

Conceptnota ontwikkeling kennishub

Deel Omgeving – pg. 215: We investeren sterk in automatisering en digitalisering…. Het optimaal gebruik van data en het openstellen daarvan krijgt de aandacht, in nauwe samenwerking met de lokale besturen.

12.1.2; 12.2.1; 12.2.3

1. 2.

Internet of Water Internet of Air

Beleidsnota

12.1.1 11.2.1; 11.2.2; 11.2.3

Deel Bestuurszaken – pg. 269: We zetten in op gebruiksvriendelijkheid van de digitale platformen en zetten de agenda Radicaal Digitaal ambitieus verder. Het optimaal gebruik van data en het openstellen daarvan krijgt de aandacht van alle Vlaamse entiteiten, in nauwe samenwerking met de lokale besturen.

Strategisch Plan Waterbevoorrading Conceptnota waterketen (organisatorisch deel en inhoudelijk deel) Visieontwikkeling rond de contractuele afspraken tussen het Vlaamse Gewest en de nv Aquafin, met als resultaat een nieuwe beheersovereenkomst met Aquafin Droogtewerking incl. proeftuinen droogte, opmaak afwegingskader, opmaak actieplan droogte en overstromingen Uitwerken en implementeren bijdrage klimaatadaptatie, inclusief opmaak klimaatadaptatietool voor lokale besturen

Deel Omgeving – pg. 229: We werken een strategisch plan waterbevoorrading uit vertrekkend van het actieplan droogte en wateroverlast. Deel Omgeving – pg. 230: De financiering en de werking van de drinkwateren afvalwatersector moeten dan ook efficiënter en effectiever. …. Het landschap van publieke drinkwateren afvalwateroperatoren kan efficiënter georganiseerd worden met een logischere taakverdeling. Samen met de verschillende operatoren ontwikkelen we een visie op de toekomst van het waterlandschap. Deel Omgeving – pg. 230: We hervormen de financieringssystemen voor gemeenten en Aquafin naar een meer resultaatgerichte, flexibele en programmatorische aanpak, met sterk vereenvoudigde procedures en meer responsabilisering in de taakverdeling tussen VMM en de rioolbeheerders. Deel Omgeving – pg. 229: We strijden tegen waterschaarste en overlast. … Om voorbereid te zijn bij een mogelijke crisis werken we een

1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

12.3.2 12.4.1 12.4.1 12.3.3 12.2.2; 12.3.2 12.3.1 12.4.1; 12.6.2

6. 7.

Opmaak 3de generatie SGBP Voorbereiden van sturende financieringsmechanismen voor het behalen van waterkwaliteitsdoelstellingen

evenwichtig en objectief afwegingskader bij dreigende tekorten uit, in overleg met de relevante actoren. We leggen de nadruk op waterbesparing, slim watergebruik, het sluiten van waterkringlopen en op gebruik van alternatieve waterbronnen. Deel Energie en Klimaat – pg. 206 & 207: Het lokale beleidsniveau is een belangrijke partner om gewestelijke doelstellingen, acties en maatregelen mee te vertalen .., we willen lokale besturen verder ondersteunen in die rol. Klimaatadaptatie is nodig in alle sectoren, door overheden, burgers en ondernemingen. We maken daarom een Vlaams adaptatieplan op en starten onmiddellijk met de uitvoering ervan. …Centrale pijlers in onze adaptatiestrategie zijn: streven naar klimaatadaptieve inrichting en gebruik van onze ruimte …. minimaliseren van risico’s op watertekort en wateroverlast … versterken van groenblauwe netwerken… Deel Omgeving – pg. 234: We stellen alles in het werk om de Europese kwaliteitsdoelstellingen te realiseren volgens de Europees gestelde timing. In de derde generatie stroomgebiedbeheerplannen brengen we de belangrijkste bronnen van verontreiniging in beeld en pakken die aan. Idem 6

Voorbereiding bevoegdheidsoverdracht thema lucht van departement Omgeving naar VMM

Deel Energie en Klimaat – pg. 207 & Bijlage pg. 295: … m.u.v. het team luchtkwaliteit (dat bij de VMM wordt ondergebracht) & de mensen die werken rond luchtkwaliteit overgeheveld worden naar de VMM

SD6. de VMM faciliteert initiatieven die innovatie bevorderen op vlak van lucht en water, inclusief circulaire toepassingen.

Circulair water

Deel Omgeving – pg. 213: Circulair waterbeleid verhoogt onze weerbaarheid tegen droogte én verbetert de waterkwaliteit

12.3.3; 9.1.1

SD7. de VMM is de drijvende kracht achter het integraal waterbeleid en het beleid rond lucht, verbindt daarvoor partnernetwerken en zet nieuwe platformen op.

CIW 2.0 (platformwerking OOI, gedragsverandering, open data)

12.6.1; 12.6.2; 12.6.3; 12.6.4

SD8. de VMM biedt welomschreven en afgelijnde diensten aan voor het luchtbeleid en het beleid en beheer van het watersysteem.

Conceptnota beheer onbevaarbare waterlopen (reorganisatie polders en wateringen, herclassificatie waterlopen, inhoudelijke aspecten (exotenbestrijding, sedimentbeheer))

Deel Omgeving – pg. 229: Het huidig oppervlaktewaterbeheer is nog sterk versnipperd, … Naar Nederlands voorbeeld rationaliseren we drastisch het landschap van de onbevaarbare waterlopen binnen hydrografisch logische gehelen…

1. 2.

12.5.2 12.3.1; 12.5.1

Conceptnota geïntegreerde gebiedsgerichte werking (interne samenwerking en afstemming investeringsagenda’s partners (ANB, VLM, Dpt Omgeving))

Deel Omgeving – pg. 222: Realisatie op het terrein via geïntegreerde gebiedsgerichte projecten … opzetten van brede gebiedscoalities, zetten hiertoe de nodige samenwerking op binnen en tussen beleidsdomeinen

3.4.

Strategische en operationele doelstellingen

SD-1 De VMM is een wendbare organisatie die samenwerking en innovatie omhelst en sterk inzet op duurzaamheid. De VMM heeft betrokken medewerkers, die intern afstemmen met het oog op een gedragen standpunt bij de uitvoering van haar taken. Operationele doelstellingen

Processen

Indicator

OD-1: Wij voeren een intern kwaliteitsbeleid in functie van een efficiënte uitvoering van de kernprocessen van de VMM en ten behoeve van de doelgroepen van de VMM (met focus o.a. op de processen inzake het monitoren van water- en luchtkwaliteit)

productieproces - Coördineren en implementeren interne kwaliteitszorg

Streefdatum / -waarde

Behouden en behalen noodzakelijke accreditaties en erkenningen

100%

Beleidsnota Transversale, horizontale en overkoepelende strategische doelstellingen - organisatiebreed

productieproces - Kwaliteit garanderen

VTE: 15.31 Middelen: 21 keuro OD-2: Wij voeren een kennis- en informatiebeleid in functie van een efficiënte uitvoering van de kernprocessen van de VMM en ten behoeve van de doelgroepen van de VMM VTE: 15.17

productieproces - Architectuur beheren productieproces - Business analyse uitvoeren productieproces - Informatiemanagement en documentbeleid implementeren

Afgewerkt en up-to-date informatieveiligheidsplan beschikbaar Afgewerkt en up-to-date informatiebeheerplan beschikbaar

Jaarlijks in eerste kwartaal Jaarlijks in eerste kwartaal

Transversale, horizontale en overkoepelende strategische doelstellingen - organisatiebreed

productieproces - Instrumenten kennisuitwisseling beheren

Middelen: 220 keuro productieproces - Kennis delen productieproces - Milieukenniscentrum beheren en implementeren OD-3: Wij voeren de kernprocessen VMM uit in overeenstemming met de

productieproces - Beheren patrimonium productieproces - Juridische ondersteuning geven

Tijdige advisering (binnen de 10 dagen, tenzij anders afgesproken)

100% tijdig

Transversale, horizontale en overkoepelende strategische doelstellingen - organisatiebreed

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

federale en Europese regelgeving overheidsopdrachten VTE: 4.1 Middelen: / OD-4: Wij voeren de audits organisatiebeheersing uit met het oog op een efficiëntere dienstverlening aan de doelgroepen van de VMM

productieproces - Opvolgen uitvoering organisatiebeheersingsmaatregelen

Uitvoeren auditplanning

Realisatiegraad aanbevelingen Audit Vlaanderen

Beschikbaarheid (meerjaren)ondernemingsplan

productieproces - Risicobeheer uitwerken

1. 2.

100% 100%

Jaarlijks:

Transversale, horizontale en overkoepelende strategische doelstellingen - organisatiebreed

VTE: 1.99 Middelen: / OD-5: Wij besturen de organisatie en verbeteren voortdurend de ondersteuning van de Vlaamse Milieumaatschappij ten behoeve van een efficiënte werking VTE: 32.6

productieproces - Besturen VMM productieproces - Uitbouwen milieuzorgsystemen productieproces - Opvolgen en actualiseren meerjarig onderzoeksprogramma VMM

Middelen: 602 keuro OD-6: Wij verbeteren voortdurend de ondersteuning van de Vlaamse Milieumaatschappij ten behoeve van een efficiënte werking VTE: 73.55

Rapportering uitvoering ondernemingsplan

Behoud EMAS-registratie voor alle VMM-locaties

Beschikbaarheid HR-plan en uitvoeren

productieproces - Beheren huisvesting 5. productieproces - Beheren wagenpark

Beschikbaarheid begroting, jaarrekening

•

2020: 31/03/2020

•

V.a. 2021: 31/01/202X

31/01/201X+1

Jaarlijks

202X: 1/1/202X

Volgens afgesproken timing

Transversale, horizontale en overkoepelende strategische doelstellingen - organisatiebreed

productieproces - Beheren personeel productieproces - Boekhouding voeren

Middelen: 10 418 keuro productieproces - Facilitaire ondersteuning verlenen productieproces - HR-diensten verlenen productieproces - Implementeren, beschikbaar houden en beveiligen ICT infrastructuur productieproces - Intern communiceren

productieproces - Ondersteunen gebruikers inzake ICT productieproces - Opmaken begroting productieproces - Organiseren sociale activiteiten productieproces - Proces- en risicobeheer opvolgen

SD-2 De VMM inventariseert, modelleert of meet op een innovatieve, betrouwbare, fijnmazige manier in functie van maatschappelijke noden om de toestand van water & lucht te kennen en te (laten) verbeteren. Operationele doelstellingen

Processen

Indicator

OD-1: Wij leveren een bijdrage aan implementatie PAS

productieproces - Implementeren PAS

VTE: 0.22 2. 3.

Middelen: /

OD-2: Wij maken kaarten op voor het beheren van overstromingsrisico’s en voeren onderzoek om de overstromingsrisico’s verder terug te dringen

Streefdatum / -waarde

Deelname regiebureau, stuurgroep, werkgroepen monitoring, modellen, realiteitstoets Tijdige beschikbaarheid Tijdige beschikbaarheid voorwaarden DPAS

1. 2. 3.

Doorlopend Eind 2020 Eind 2020 (afhankelijk van externe actoren)

Beleidsnota 11.2.1 11.2.2 11.2.3

productieproces - Opmaken (en implementeren) overstromingsrisicobeheerplannen

Tijdige beschikbaarheid ORBP’s

22/12/2021 (vervolgens 6-jaarlijkse actualisatie)

12.2.6

productieproces - Ontwikkelen (en implementeren) beleid ter bescherming van het grondwater

Ontwikkelen grondwaterfiches voor alle Vlaamse grondwaterlichamen

42 in 2020

12.2.1

productieproces - Monitoren en rapporteren Luchtkwaliteit

% dagelijks correct voorspelde luchtkwaliteitsindexen

90%

11.2.1

100% tijdig

Jaarlijks beschikbaar uiterlijk op 01/10/201X+1

75%

VTE: 1 Middelen: 22 keuro OD-3: Wij actualiseren de grondwatermodellen en voeren onderzoek om de kennis over het grondwater te vergroten VTE: 2.8 Middelen: 375 keuro OD-4: Wij optimaliseren en bouwen de luchtimmissiemeetnetten verder uit en verfijnen, optimaliseren en onderhouden de scenario-, interpolatie- en voorspellingsmodellen lucht

VTE: 33.63

Tijdig ingediende Europese en internationale rapporteringen

Jaarrapport ‘Luchtkwaliteit 201X’ beschikbaar

% correct voorspelde zomeren wintersmogepisodes

11.2.2 11.2.3

Middelen: 3 306 keuro OD-5: Wij optimaliseren en bouwen de emissie-inventaris lucht verder uit

productieproces - Inventariseren en rapporteren luchtemissies

VTE: 8

Geactualiseerde emissieinventaris lucht 201X beschikbaar

Jaarlijks beschikbaar uiterlijk op 30/09/201X+1

11.2.1

100% tijdig

11.2.2

Tijdig ingediende Europese en internationale rapporteringen

Jaarlijks beschikbaar uiterlijk op 30/09/201X+2

11.2.3

Geïntegreerd jaarrapport Lucht beschikbaar op 30/09

Middelen: 150 keuro

OD-6: Wij plannen de strategie voor het uitvoeren van kwaliteitsvolle metingen binnen het watersysteem en de waterketen

productieproces - Opmaken meetstrategie meetnetten water

Tijdige beschikbaarheid meetstrategie 201X+1

Jaarlijks beschikbaar uiterlijk op 01/10/201X volgens PASCI

12.1

productieproces - Monitoren afvalwater

Realisatiegraad monitoringprogramma

90%

12.1

productieproces - Monitoren oppervlaktewater

Realisatiegraad monitoringprogramma

90%

12.1

productieproces - Monitoren waterbodem

Realisatiegraad monitoringprogramma

90%

12.1

productieproces - Monitoren riooloverstorten

Realisatiegraad monitoringprogramma

90%

12.1

VTE: 3.58 Middelen: / OD-7: Wij voeren kwaliteitsvolle metingen uit op afvalwater binnen het watersysteem en de waterketen VTE: 39.89 Middelen: 3 038 keuro OD-8: Wij voeren kwaliteitsvolle metingen uit op oppervlaktewater binnen het watersysteem en de waterketen VTE: 46.23 Middelen: 1 714 keuro OD-9: Wij voeren kwaliteitsvolle metingen uit op waterbodem binnen het watersysteem en de waterketen VTE: 7.2 Middelen: 191 keuro OD-10: Wij voeren kwaliteitsvolle metingen uit op overstorten binnen het watersysteem en de waterketen

VTE: 6.48 Middelen: 285 keuro OD-11: Wij maken een inventaris van emissies, lozingen en verliezen en waterkwaliteitsmodellen

productieproces - Inventariseren en rapporteren wateremissies

Geactualiseerde inventaris van emissies, lozingen en verliezen beschikbaar

20% van de bronnen jaarlijks geactualiseerd

12.1

productieproces - Monitoren en rapporteren grondwater

Aantal bemonsterde en geanalyseerde filters t.o.v. aantal bemonsterbare filters grondwatermeetnet Percentage bemonsterde putten grondwatermeetnet pesticiden

90%

12.1

90%

Uitgevoerde scenarioberekeningen voor interne klanten

Min. 10/jaar

VTE: 1.95 Middelen: / OD-12: Wij monitoren de grondwaterkwantiteit en de grondwaterkwaliteit en voeren scenarioberekeningen uit met behulp van grondwatermodellen

VTE: 5.6 Middelen: 1 255 keuro OD-13: Wij optimaliseren de hydrologische meetnetten, actualiseren de hydraulische modellen en kaarten en beheren de voorspellings-, waarschuwingsen sturingssystemen voor overstromingen en droogte VTE: 16.1

Productieproces - Wij bouwen voorspellings- waarschuwingsen sturingssystemen verder uit

12.1

productieproces - Voorbereiden opmaak droogtebeheerplannen productieproces - Uitbaten systemen en modellen operationeel waterbeheer

Middelen: 1 361 keuro

SD-3 De VMM functioneert als open kennishub met referentiegegevens inzake water & lucht, die ze integreert met andere info, nodig voor impactvolle acties en dit als partner binnen Smart Flanders. Operationele doelstellingen

Processen

Indicator

OD-1: Wij verzamelen, analyseren en ontwikkelen milieukennis

productieproces - Onderbouwen milieubeleid Vlaanderen (Milieurapportering)

1. 2.

VTE: 7.03 Middelen: 462 keuro

OD-2: Wij rapporteren de meet- en modelresultaten van luchtverontreinigende stoffen conform de internationale verplichtingen en de verschillende klantenvereisten

productieproces - Monitoren en rapporteren Luchtkwaliteit

3 per jaar

100 indicatoren per jaar

Geactualiseerde evaluatie van de toestand van het milieu in Vlaanderen door middel van een rapport (en/of) bijgewerkte indicatoren op het internet

1. % dagelijks correct voorspelde luchtkwaliteits-indexen 2.Tijdig ingediende Europese en internationale rapporteringen 3.Jaarrapport ‘Luchtkwaliteit 201X’ beschikbaar

VTE: 0.01

Beleidsnota 11.2 12.1 12.2

1.90%

11.2

2.100% tijdig 3.Jaarlijks beschikbaar uiterlijk op 01/12/201X+1 4.75%

4.% correct voorspelde zomeren wintersmogepisodes

Middelen: 16 keuro

OD-3: Wij rapporteren over het watersysteem en de waterketen aan diverse beleidsniveaus en andere belanghebbenden

Aantal gepubliceerde MIRA onderzoeksrapporten

Streefdatum / -waarde

productieproces - Rapporteren meetresultaten water ifv onderbouwing waterbeleid

Jaarrapport water 201X beschikbaar

Jaarlijks beschikbaar uiterlijk op 01/12/201X+1

Uitvoering van verplichte internationale watergerelateerde rapporteringen % tijdig afgekondigde zwemverboden bij vaststelling ontoereikende waterkwaliteit

100% tijdig (voor deel Vlaanderen)

100%

VTE: 4.11 3.

Middelen: /

12.2

OD-4: Wij ontsluiten de grondwaterdata via de Databank Ondergrond Vlaanderen. Wij evalueren en rapporteren over de kwaliteit van het grondwater

productieproces - Monitoren en rapporteren grondwater

1. Aantal bemonsterde en geanalyseerde filters t.o.v. beschikbaar aantal filters grondwatermeetnet

1. 2.

90% 90%

12.1 12.2

2 .Percentage bemonsterde putten grondwatermeetnet pesticiden

VTE: 8 Middelen: 170 keuro OD-5: Wij ontsluiten de real-time en gevalideerde oppervlaktewaterdata over droogte en overstromingen via waterinfo.be

productieproces - Monitoren en rapporteren waterkwantiteit

1. 2.

VTE: 8.4

Beschikbaarheid van de real-time metingen Beschikbaarheid van online beheersystemen voor operationeel waterbeheer

1. 2.

98% 99%

12.2

Middelen: 947 keuro OD-6: Wij beheren de afvalwaterinformatie-databank en rapporteren op basis hiervan over de uitbouw van de saneringsinfrastructuur

productieproces - Beheren en rapporteren afvalwater informatie

Tijdige realisatie

Jaarlijkse evaluatie van de realisatiegraad van de geplande projecten

12.1

95%

12.1

12.2

VTE: 6 Middelen: / OD-7: Wij beheren informatiesystemen in functie van een efficiënte uitvoering van de kernprocessen van de VMM en ten behoeve van de doelgroepen van de VMM

productieproces - ECMS uitbouwen

productieproces - ICT beleid beheren productieproces - Kerntaak- en informatiesystemen aanbieden productieproces - Ondersteunen GIS gebruikers

VTE: 16.02

Beschikbaarheidsgraad systemen voor kernprocessen (inclusief rapporteringssystemen)

12.2

Aantal (ver)nieuw(e)(de) digitale systemen inzake kernprocessen in rechtstreeks contact met doelgroepen

Middelen: 5 801 keuro

SD-4 De VMM bepaalt op participatieve wijze de doelstellingen, ook voor de betrokkenen, in het watersysteem en in de waterketen. De VMM responsabiliseert voor de uitvoering, evalueert de resultaten, zoekt naar en werkt samen aan optimalisaties, en dit in de context van klimaatverandering. Operationele doelstellingen

Processen

Indicator

OD-1: Wij werken aan de voorbereiding, ontwikkeling, opvolging en evaluatie van de waterbeheerplannen, de maatregelenprogramma’s en de bijhorende instrumenten

productieproces - Opmaken en opvolgen uitvoering stroomgebiedbeheerplannen, opmaken waterbeleidsnota

VTE: 25.42

Tijdige beschikbaarheid

Opstart vervolgtraject lange termijn financiering waterbeleid na ex post evaluatie

Middelen: 259 keuro

Aantal geïntegreerde projectplannen voor SPG/AG in uitvoering

Streefdatum / -waarde

Beleidsnota

Voorstel aan Vlaamse Regering beschikbaar tegen eind 2021

12.3.1

Wateruitvoeringsprogra mma 2019: medio 2020

Definitieve SGBP 20222027 uiterlijk 22/12/2021

Derde waterbeleidsnota: gepubliceerd begin 2020

Rapportering uitvoering SGBP 2016-2021 aan EC: nvt

actualisatie WKM beschikbaar eind 2020

Geactualiseerd landbouwemissiemodel beschikbaar voor scenario analyses landbouw tegen medio 2020 Actualisatie Ecologisch voorspellingsmodel beschikbaar tegen eind 2020

12.3.2

aanpassing bestaande interne projectplannen medio 2020 OD-2: Wij ontwikkelen een onderbouwde Vlaamse beleidsstrategie voor waterschaarste en droogte

productieproces - Voorbereiden opmaak droogtebeheerplannen

1. 2.

opvolging oproep proeftuinen droogte Benutting kredieten (afhankelijk van externe actoren)

Eind 2020

12.3.3

VTE: 0.8 Middelen: /

OD-3: Wij voeren het reductieprogramma Gevaarlijke Stoffen uit en implementeren de dochterrichtlijn Prioritaire Stoffen in wetgeving en advisering

productieproces - Uitwerken en uitvoering geven aan beleid gevaarlijke stoffen

Tijdige implementatie van RL 2013/39 in de wetgeving (watchlist opvolgen)

Volgens timing

productieproces - Voorbereiden waterbeleid ((inter)nationaal)

12.3.4 12.3.5

VTE: 2.41 Middelen: / OD-4: Wij volgen de opmaak en omzetting van Europese en internationale regelgeving en initiatieven inzake milieubeleid

VTE: 2.76

Aantal deelnemers aan intergewestelijke, intraBelgische en internationale fora Aantal projecten

Variabel in functie van prioritering (Variabel)

12.3

Middelen: / OD-5: Wij bereiden de omzetting voor van Europese en internationale regelgeving en maken ontwerpregelgeving op gerelateerd aan de kernprocessen van de VMM

productieproces - Opmaken ontwerpregelgeving

Tijdig aanleveren ontwerpteksten

Volgens afgesproken timing

12.3

productieproces - Actualiseren zoneringsplannen en gebiedsdekkende uitvoeringsplannen

Jaarlijkse actualisatie van de zoneringsplannen (als onderdeel van het WUP)

Af te stemmen op timing WUP (jaarlijkse opmaak WUP tegen uiterlijk 22/12)

12.4

productieproces - Opmaken en opvolgen subsidieprogramma gemeentelijke saneringsinfrastructuur

Benutting beschikbare VK

Min. 97%

12.4

2. 3.

Benutting beschikbare OK Tijdige beschikbaarheid subsidieprogramma

Min. 85%

VTE: 1.27 Middelen: / OD-6: Wij ondersteunen de gemeenten via de opmaak van een planning voor de verdere uitbouw en optimalisatie van de saneringsinfrastructuur VTE: 4.45 Middelen: / OD-7: Wij ondersteunen de gemeenten via de opmaak van kwartaalprogramma’s van het subsidiebesluit

3. Jaarlijks beschikbaar uiterlijk op 31/12

VTE: 14.8 //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Middelen: / OD-8: Wij maken jaarlijks een kwaliteitsvol optimalisatieprogramma voor de uitbouw van de bovengemeentelijke saneringsinfrastructuur op en volgen de uitvoering op

12.4

productieproces - Opmaken en opvolgen optimalisatieprogramma bovengemeentelijke saneringsinfrastructuur

Opgemaakt optimalisatieprogramma voor de uitbouw van de bovengemeentelijke saneringsinfrastructuur

Jaarlijks beschikbaar uiterlijk op 31/12

productieproces - Uitvoeren terreincontrole OP, GIP en GUP

Aantal as-built OP projecten gecontroleerd Aantal as-built GIP-projecten gecontroleerd

1. 2.

Min. 50%1 Min. 75%

12.4

Geadviseerde normoverschrijdingen drinkwaterkwaliteit & inbreuken dienstverlening

100%

12.4

Uiterlijk op 01/07/2020

100% tijdig

Jaarlijks activiteitenverslag Waterregulator tijdig beschikbaar

100% tijdig

Minimaal 1 jaarlijks rapport uiterlijk op 01/12/2020

Minimaal info ontvangen 2019 ontsloten tegen 1/12/2020

Min. 95%

Volgens afspraak

VTE: 10.65 Middelen: /

OD-9: Wij voeren terreincontroles uit ter ondersteuning van de planning en de opvolging van de uitbouw van de saneringsinfrastructuur

VTE: 4.35 Middelen: 10 keuro

OD-10: Wij houden toezicht op de dienstverlening van de drinkwatermaatschappijen en op de drinkwatervoorziening en reguleren de drinkwatermaatschappijen

productieproces - Toezicht houden en reguleren drinkwater

VTE: 7.67 Middelen: 281 keuro

Tijdige adviesverlening

Tijdig vastgelegde tarieven 2021

Jaarlijks efficiëntievergelijking beschikbaar

Publiek ontsluiten vaststellingen drinkwater

De streefwaarde staat niet op 100% om te kunnen focussen op de projecten met de meeste impact.

OD-11: Wij houden toezicht op een efficiënte en effectieve inzet van de middelen voor de afvalwatersanering

productieproces - Toezicht houden op tarifering en kostenaanrekening voor afvalwatersanering

% adviezen beschikbaar over de bovengemeentelijke werkingstoelage binnen de 20 dagen na ontvangst van de Aquafinfactuur en de bijdrage aangerekend door de drinkwatermaatschappijen in het vorig kwartaal

Vastleggen methodologie voor inningspercentage

Advies bij tariefvoorstel beschikbaar

Jaarlijkse bevraging

Uiterlijk 15/07/x+1

Jaarlijkse beschikbaarheid ecologische indicatoren

31/12/x+1

01/04/x+2

Jaarlijks rapport economische indicatoren

Aantal onderwerpen WG Rioleren

Aantal terugkoppelmomenten via WG Rio-leren

Jaarlijks beschikbaar uiterlijk op 31/12

Bijgewerkt gemeentelijk financieringsmodel m.b.t. de financiering van de waterzuivering jaarlijks beschikbaar

Tijdige advisering over de jaarafsluiting

Advisering jaarafsluiting beschikbaar voor 15/12

Advies over het voorstel begrotingsopmaak en het voorstel begrotingscontrole van de NV Aquafin

Min. 95% tijdig

VTE: 2.68 Middelen: / euro

OD-13: Wij houden ecologisch en economisch toezicht op de werking en het beheer van de bovengemeentelijke saneringsinfrastructuur

productieproces - Ecologisch en economisch toezicht houden op beheer en uitbouw bovengemeentelijke saneringsinfrastructuur

VTE: 9.9

2 jaarlijks rapport op 01/07/x

Onderzoek correcte aanrekening saneringskosten door middel van steekproefcontroles

Middelen: 331 keuro

productieproces - Ecologisch en economisch toezicht houden op beheer en uitbouw gemeentelijke saneringsinfrastructuur

Uiterlijk 15/12/x

VTE: 3.86

OD-12: Wij houden ecologisch en economisch toezicht op de werking en het beheer van de gemeentelijke saneringsinfrastructuur

12.4

Middelen: /

% adviezen beschikbaar over de kwartaalvordering van de NV Aquafin binnen de 21 dagen na ontvangst van de vordering overgemaakt aan Aquafin

Min. 95%

Rapport met resultaten benchmark beschikbaar eind 2022

eind 2022

Benchmark (op basis van een basispakket indicatoren voor een objectieve, interne kostenefficiëntievergelijking van de NV Aquafin) beschikbaar

Rapport beschikbaar op 30/08/2020 beschikbaar op 31/12/X+1

Kalibratie van het vergoedingsmodel NV Aquafin beschikbaar

Evaluatie van 1 (deel)proces of een problematiek inzake projectuitvoering door NV Aquafin beschikbaar

Rapportering over de stand van zaken van de uitbouw van de bovengemeentelijke saneringsinfrastructuur tijdig beschikbaar

SD-5 De VMM bepaalt op participatieve wijze de doelstellingen voor de verschillende betrokkenen m.b.t. lucht, responsabiliseert voor de uitvoering, evalueert de resultaten, zoekt naar en werkt samen aan optimalisaties, en dit in de context van klimaatverandering. Operationele doelstellingen

Processen

Indicator

OD-1: Wij adviseren en dragen bij aan de voorbereiding, opvolging en evaluatie van de regelgeving, de engagementen en het beleid inzake lucht en klimaat

productieproces - Voorbereiden lucht- en klimaatbeleid

VTE: 5.51

Tijdige bijdrage aan beleidsdocumenten en/via internationale/federale/regio nale fora beleid lucht en klimaat, e.a. Klimaatportaal actueel en volledig houden

Streefdatum / -waarde 1. 2.

95% tijdig Doorlopend

Beleidsnota 11.1.1

Middelen: 300 keuro OD-2: Wij bereiden de omzetting voor van Europese en internationale regelgeving en maken ontwerpregelgeving op gerelateerd aan de kernprocessen van de VMM

productieproces - Opmaken ontwerpregelgeving

Tijdig aanleveren ontwerpteksten

Volgens afgesproken timing

11.1.1

productieproces - Voorbereiden waterbeleid ((inter)nationaal)

1. 2.

11.1.1

VTE: 1.2 Middelen: / OD-3: Wij volgen de opmaak en omzetting van Europese en internationale regelgeving en initiatieven inzake milieubeleid

Aantal intergewestelijke, intra- Belgische en internationale fora Aantal projecten

(Variabel) (Variabel)

VTE: 2.8 Middelen: 138 keuro

SD-6 De VMM faciliteert initiatieven die innovatie bevorderen op vlak van lucht en water, inclusief circulaire toepassingen. Operationele doelstellingen

Processen

Indicator

OD-1: Wij nemen deel aan internationale projecten

Initiëren en deelnemen aan internationale projecten binnen externe financieringskaders

VTE: 7.61 2.

Middelen: 3 830 keuro

Aantal deelnemers aan intergewestelijke, intraBelgische en internationale fora Aantal projecten

Streefdatum / -waarde 1. 2.

Variabel in functie van prioritering (Variabel)

Beleidsnota 11.1 11.2 12.5 12.6

SD-7 De VMM is de drijvende kracht achter het integraal waterbeleid en het beleid rond lucht, verbindt daarvoor partnernetwerken en zet nieuwe platformen op. Operationele doelstellingen

Processen en projecten

Indicator

OD-1: Wij coördineren samen met de CIW-partners het integraal waterbeleid en de werking van de bekkenstructuren in Vlaanderen en verzekeren de effectieve werking binnen de bekkensecretariaten

productieproces - Coördineren van het integraal waterbeleid

Bewaking van de uitvoering van het CIW-werkplan dat jaarlijks uiterlijk op 01/01 wordt vastgesteld Uitbreiding CIW2.0 gerealiseerd

Streefdatum / -waarde 1.

Aantal tijdig beschikbare en overlegde CIW-nota's (minstens 80% van het aantal voorziene nota’s in het CIW-werkplan) Eind 2020

Beleidsnota 11.1 12.6

VTE: 12.19 Middelen: 102 keuro OD-2: Wij werken samen met andere entiteiten aan overkoepelende milieuplanning, -rapportering, evaluatie en een gecoördineerd beleid

productieproces - Leveren bijdrage aan Vlaamse beleidsdocumenten en overlegstructuren

Tijdige insteek

Minimaal 90%

11.1 12.6

VTE: 2.66 Middelen: /

SD-8 De VMM biedt welomschreven en afgelijnde diensten aan voor het luchtbeleid en het beleid en beheer van het watersysteem. Operationele doelstellingen

Processen

Indicator

OD-1: Wij communiceren actief met de belanghebbenden en het publiek over de toestand en de verwachte ontwikkelingen van het milieu (en het milieubeleid) en verhogen het draagvlak voor milieubewust gedrag

productieproces - Informeren, sensibiliseren en responsabiliseren

1. 2.

Streefdatum / -waarde

% beantwoorde vragen van externen binnen de 15 dagen Permanent aanbieden van actuele informatie via de VMM-website

1. 2.

80% Actuele info binnen de werkdag op de website

Realisatiegraad monitoringprogramma Nader Onderzoek Responstijd bij calamiteiten

90%

100% respons binnen het uur na melding

Beleidsnota 11.1 12.2 12.6.3

VTE: 10.08 Middelen: 430 keuro OD-2: Wij signaleren watergerelateerde milieu-incidenten, duiden waterkwaliteitsproblemen en/of bepalen de waterschade in uitvoering van de toezichtfunctie en stellen oplossingen voor

productieproces - Monitoren milieu-incidenten oppervlaktewater

12.5.3

VTE: 5.94 Middelen: / OD-3: Wij verzekeren de tijdige en kwalitatieve advisering en opvolging van milieuvergunningsaanvragen inzake thema lucht

productieproces - Adviseren milieuvergunningsaanvragen lucht

Tijdige advisering

60% tijdig

11.1

productieproces - Adviseren milieuvergunningsaanvragen afvalwater

Tijdige advisering

95% tijdig

12.3

VTE: 1 Middelen: / OD-4: Wij adviseren milieuvergunningen oppervlaktewater op een geïntegreerde manier VTE: 18.52 Middelen: / //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

OD-5: Wij adviseren op een tijdige en onderbouwde manier milieuvergunningsaanvragen conform de relevante wetgeving ter bescherming van het grondwatersysteem

productieproces - Adviseren milieuvergunningsaanvragen grondwater (aantal adviezen 2019: 1427 in eerste aanleg en 55 beroepen)

Tijdige advisering

95% tijdig

12.3

productieproces - Adviseren pesticidegebruik (aantal afwijkingsaanvragen in 2019: 38)

Tijdige advisering afwijkingsaanvragen

95% tijdig

12.3

productieproces - Adviseren watertoets (aantal adviezen in 2019: 1.231 waarvan 399 grondwateradviezen en 832 oppervlaktewateradviezen)

Tijdige advisering

95% tijdig

12.3

Tijdige beschikbaarheid luchtbeelden voor in kaart brengen overstromingen

95% tijdig

productieproces - Adviseren bodemsaneringsdossiers

Tijdige advisering

95% tijdig

12.3

productieproces - Erkennen en opvolgen boorbedrijven (VLAREL)

Tijdige behandeling dossiers

95%

12.3

VTE: 6.5 Middelen: 85 keuro OD-6: Wij streven naar een nulgebruik van bestrijdingsmiddelen door openbare besturen, evenwel rekening houdend met de voorziene uitzonderingsgronden VTE: 1.3 Middelen: / OD-7: Wij verlenen tijdig onderbouwde watertoetsadviezen voor oppervlaktewater en grondwateraspecten op basis van een vernieuwd uitvoeringsbesluit VTE: 8.4 Middelen: 265 keuro OD-8: Wij adviseren op een tijdige en onderbouwde manier bodemsaneringsdossiers VTE: 0.58 Middelen: / OD-9: Wij leveren erkenningen af voor boorbedrijven en volgen ze op ter bescherming van het grondwater VTE: 1 Middelen: /

OD-10: Wij vestigen, innen, evalueren en innoveren de heffingen kleinverbruikers

productieproces - Vestigen, innen en invorderen heffing kleinverbruikers (waterverontreiniging)

Reële ontvangsten heffingen kleinverbruikers / begrote ontvangsten heffingen kleinverbruikers

Afwijking t.o.v. de door VMM geraamde inkomsten maximaal 5%

12.4.2

productieproces - Vestigen, innen en invorderen heffing grootverbruikers (waterverontreiniging en heffing grondwaterwinning)

Reële ontvangsten heffingen grootverbruikers / begrote ontvangsten heffingen grootverbruikers

Afwijking t.o.v. de door de VMM geraamde inkomsten maximaal 5%

12.4.2

productieproces - Uitvoeren terreincontroles op grondwaterwinning

Aantal jaarlijks gecontroleerde grondwaterwinningen door verzegelaars

750 putten/VTE

12.3

productieproces - Subsidiëren investeringswerken Polders en Wateringen

Benuttingsgraad van het beschikbare subsidiebudget (VAK)

Min. 90%

12.5

productieproces - Subsidiëren Polders en Wateringen (via uitbetaling DAC's)

Tijdige uitbetaling (overeenkomstig het subsidiebesluit)

Jaarlijkse uitbetaling uiterlijk op 30/3 het voorschot en op 30/9 de eindafrekening

12.5

Aantal afgeschafte en/of samengevoegde polders en wateringen

Afname aantal polders en wateringen met minstens 10 tijdens de planperiode

VTE: 3.6 Middelen: 112 keuro OD-11: Wij vestigen, innen, evalueren en innoveren de heffingen grootverbruikers VTE: 38.42 Middelen: 165 keuro

OD-12: Wij zoeken actief grondwaterwinningen op VTE: 4.02 Middelen: 6 keuro OD-13: Wij ondersteunen de werking van Polders en Wateringen via de subsidiëring van investeringswerken VTE: 0.5 Middelen: 1 318 keuro OD-14: Wij ondersteunen de werking van Polders en Wateringen via de uitbetaling van personeelsleden tewerkgesteld bij Polders en Wateringen VTE: / Middelen: 1 774 keuro

OD-15: Wij voeren onderhouds- en herstellingswerken uit op de onbevaarbare waterlopen 1e categorie en hun oeverzones en overstromingsgebieden

productieproces - Beheren onbevaarbare waterlopen

% waterlopen 1e cat. waarvoor grondige jaarlijkse schouwing is gebeurd

Min. 95%

12.5

VTE: 24.08 //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Middelen: 5 126 keuro OD-16: Wij bestrijden ratten, invasieve water- en oeverplanten en zwerfvuil

productieproces - Bestrijden ratten, invasieve water- en oeverplanten, wolhandkrab en zwerfvuil

VTE: 76.55

1. 2.

% waterlopen die voldoen aan de norm inzake exotenbestrijding

Realisatiegraad geprogrammeerde projecten

Middelen: 293 keuro OD-17: Wij voeren de investeringswerken op onbevaarbare waterlopen zoals voorzien in de stroomgebiedbeheerplannen uit, ter bescherming van de mens, de natuur, de economie en het cultureel erfgoed

productieproces - Plannen en uitvoeren investeringswerken onbevaarbare waterlopen

% normoverschrijdingen rattenbestrijding op jaarbasis

Benuttingsgraad van toegekend VAK

Ruiming jaarlijkse aangroei sedimentmassa in door VMM beheerde waterlopen

Max. 15%

Min. 95%

Min. 70%

Min. 97%

Min. 90%

Min. 2/jaar

12.5

VTE: 28.56 Middelen: 12 054 keuro OD-18: Wij realiseren sedimentvangen in uitvoering van het sedimentvangplan en kwaliteitsvolle ruiming van prioritaire waterlopen in functie van hydraulische en ecologische doelstellingen

productieproces - Plannen en uitvoeren slibruimingen

12.5.4

Realisatie van sedimentvangen

VTE: 4.99 Middelen: 930 keuro OD-19: Wij houden toezicht op de onbevaarbare waterlopen, beschermen ze en onderhouden en beheren het patrimonium

productieproces - Onderhouden en exploiteren kunstwerken

% goed functionerende kunstwerken

Min. 95%

12.5

productieproces - Exploiteren saneringsinfrastructuur NV Aquafin

Nvt

12.4

VTE: 8.3 Middelen: 3 240 keuro OD-20: Wij stellen medewerkers ter beschikking van de NV Aquafin voor de exploitatie van de bovengemeentelijke saneringsinfrastructuur VTE: 50.2 Middelen: / //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

4. Bijlagen 1. Strategische projecten 2. Uitvoeringsrapport 2019 3. Personeelsplan (01/01/2020)

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

BIJLAGE 1 – Strategische projecten In deze bijlage worden de strategische projecten, die in 2020 door de VMM opgestart en uitgevoerd worden voor de uitvoering van de operationele doelstellingen uit de beleidsnota Omgeving, opgelijst en verder gedetailleerd.

Overzicht strategische projecten: Groep 1 1. Strategisch Plan Waterbevoorrading; 2. Droogtewerking incl. proeftuinen droogte, opmaak afwegingskader, opmaak actieplan droogte en overstromingen; 3. Conceptnota waterketen (organisatorisch deel en inhoudelijk deel); 4. Visieontwikkeling rond de contractuele afspraken tussen het Vlaamse Gewest en de nv Aquafin, met als resultaat een nieuwe beheersovereenkomst met Aquafin; 5. Voorbereiden van sturende financieringsmechanismen voor het behalen van waterkwaliteitsdoelstellingen; 6. Conceptnota beheer onbevaarbare waterlopen (reorganisatie polders en wateringen, herclassificatie waterlopen, inhoudelijke aspecten (exotenbestrijding, sedimentbeheer)); 7. Circulair water; Groep 2 8. Uitwerken en implementeren bijdrage klimaatadaptatie; 9. Opmaak 3de generatie SGBP; 10. Conceptnota geïntegreerde gebiedsgerichte werking (interne samenwerking en afstemming investeringsagenda’s partners (ANB, VLM, Dpt Omgeving)); Groep 3 11. CIW 2.0 (platformwerking OOI, gedragsverandering, open data, financiering); 12. Voorbereiding bevoegdheidsoverdracht thema lucht van departement Omgeving naar de VMM; 13. Traject 2030 incl. opmaak kerntakenplan; 14. Conceptnota ontwikkeling kennishub; 15. Internet of Water; 16. Internet of Air.

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Volgnummer: Naam:

Link met de beleidsnota Omgeving:

12.3.2

Doel:

Op korte termijn uitwerken van een Strategisch Plan Waterbevoorrading

Aanpak:

Er wordt vertrokken van het strategisch plan waterbevoorrading (SPW) uit 2009. De actualisatie van het SPW gaat uit van volgende uitgangspunten: 1. maximale koppeling met CIW-werking ‘ Waterschaarste en droogte’ – voortbouwen op reeds bestaande kennis; 2. de ‘Langetermijnvoorzieningsplannen van de drinkwaterbedrijven’ dekken de vraagstelling rond drinkwatervoorziening af; 3. integratie van de visie omtrent circulair watergebruik; 4. SPW 2 geeft uitvoering aan het SGBP3; 5. verzekeren van een dynamisch karakter.

Strategisch Plan Waterbevoorrading

Het is de bedoeling dat het SPW een dynamisch document wordt, dat wordt aangepast op basis van nieuw verworven inzichten. Een eerste ontwerp van het document zal op zeer korte termijn opgemaakt worden, zodat alle beschikbare kennis gebundeld is vooraleer een eventuele nieuwe droogte zich voordoet. Kennishiaten zullen nadien weggewerkt worden. Bovendien beweegt er heel wat in deze sector, zodat permanente bijsturing sowieso noodzakelijk is. Het plan focust op de waterketen. Er wordt maximaal voortgebouwd op bestaande initiatieven o.a. inzake beschikbaarheid van bronnen en bestaande kennis over de aanbodzijde. Voor de vraagzijde zal in een eerste fase vooral worden geïnventariseerd waar inzichten moeten worden verdiept en aanvullende initiatieven moeten worden genomen. Timing en output: Q1 2020 Q2 2020 Q3 2020 Q4 2020

Draft ‘Strategisch Plan Waterbevoorrading’ (SPW) beschikbaar Opvullen kennishiaten en verdere uitwerking SPW Opvullen kennishiaten en verdere uitwerking SPW

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Volgnummer: Naam:

Link met de beleidsnota Omgeving:

12.3.3

Doel:

De droge zomers van de afgelopen jaren zorgden voor waterschaarste. Door klimaatverandering zullen dergelijke droge periodes in de toekomst waarschijnlijk vaker voorkomen, met mogelijk grote gevolgen voor het watersysteem: lage waterafvoeren in waterwegen en kanalen, droogvallende beken en poelen, lage grondwaterpeilen, een dalende waterkwaliteit … Er is ook een socio-economische impact met een toenemende concurrentie tussen de watergebruiken (drinkwatervoorziening, industrie, landbouw, scheepvaart, natuurbehoud en recreatie). Via diverse maatregelen tegen waterschaarste en droogte bereiden we Vlaanderen voor op de toekomst. Het Actieplan Droogte en Wateroverlast 2019-2021 - met enkele quickwins - is momenteel in uitvoering. Er wordt ook verder gewerkt aan de nodige kennisonderbouwing en een juridische, maatschappelijke en technologische omkadering om te komen tot een structurele lange termijnaanpak in het Waterschaarste- en droogterisicobeheerplan (WDRBP). Dit plan wordt geïntegreerd in de Stroomgebiedbeheerplannen 2022-2027.

Aanpak:

Droogtewerking incl. proeftuinen droogte, opmaak afwegingskader, opmaak actieplan droogte en overstromingen

In het kader van droogtewerking wordt onder meer werk gemaakt van: • de opvolging van de uitvoering van de geselecteerde projecten in het kader van de projectoproep “proeftuinen droogte” (gelanceerd in 2019); • de opmaak van een reactief afwegingskader voor prioritair watergebruik in tijden van droogte en waterschaarste. Dit omvat de uitwerking van een gemakkelijk te gebruiken kader dat de beslissingsnemers ondersteuning geeft in een operationele context. Het is een handvat om keuzes te maken over het aanwezige water net voor en tijdens waterschaarste; • de opmaak van een plan van aanpak voor de uitwerking van een geactualiseerd strategisch plan voor de watervoorziening (zie project 1). Timing en output: Q1 2020 Q2 2020 1. Waterschaarste- en droogterisicobeheerplan beschikbaar voor integratie in ontwerp-SGBP’n 2022 – 2027 2. Rapportering stand van zaken uitvoering Actieplan Droogte en Wateroverlast 2019-2021 (via WUP) Q3 2020 Q4 2020 Afwegingskader voor de prioritering van waterverdeling in tijden van waterschaarste en droogte beschikbaar (eind 2020).

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Volgnummer: Naam:

Link met de beleidsnota Omgeving:

12.4.1

Doel:

Invulling geven aan volgende passages uit de beleidsnota Omgeving: • “Het landschap van publieke drinkwateren afvalwateroperatoren kan efficiënter georganiseerd worden met een logischere taakverdeling. Samen met de verschillende operatoren ontwikkelen we een visie op de toekomst van het waterlandschap.” • “De taken van de operatoren zullen in het kader van een kerntakendebat geëvalueerd worden, dit vooral om te zorgen dat de netbeheerders zich maximaal concentreren op hun kerntaak: goed werkende netwerken die de uitdagingen van morgen aankunnen. “ Het resultaat betreft een voorstel voor organisatie van de drinkwateren afvalwatersector en de taak-en rolverdeling van de operatoren en de toezichthouders. De output bevat dus zowel een organisatorisch luik als een inhoudelijk luik.

Aanpak:

De organisatie van de waterketen, inclusief taakverdeling en rollen, wordt vastgelegd in maximale afstemming met alle betrokken partijen. Hiervoor wordt een overlegroep opgericht met alle partijen. De VMM neemt hiervoor de regierol op. De governance, samenstelling en opdracht van deze overleggroep wordt in overleg met de betrokkenen bepaald, naast welke partij de aangewezen trekker is voor de verschillende nog op te stellen onderzoeksvragen. Als basis voor het uitwerken van het project worden de beschikbare voorstellen van de actoren geïnventariseerd en gelijkenissen en verschilpunten opgelijst.

Conceptnota waterketen (organisatorisch deel en inhoudelijk deel)

Timing en output: Q1 2020 Kabinet bekrachtigt de regierol van VMM. Q2 2020 Overleg opgestart met betrokkenen met het oog op samenstelling, governance en opdrachten van de overleggroep Overzichtsnota met alle voorstellen van de actoren, gelijkenissen en verschilpunten, incl. voorkeursscenario en verder plan van aanpak Q3 2020 Beslistraject over voorkeursscenario Q4 2020 Uitwerking van opdrachten volgens afgesproken timing

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Volgnummer: Naam:

Link met de beleidsnota Omgeving:

12.4.1

Doel:

De ontwikkeling van een visie op de toekomstige samenwerking tussen VMM en Aquafin. Dit moet resulteren in een door betrokken partijen gedragen beheersovereenkomst tussen de nv Aquafin en het Vlaamse Gewest, die invulling geeft aan het huidige regeerakkoord en de beleidsnota Omgeving.

Aanpak:

In overleg met de betrokkenen zal een visie bestaande uit enkele grote principes opgesteld worden waaraan de samenwerking tussen de VMM en Aquafin, moet voldoen. Die principes vormen de basis van de nieuwe beheersovereenkomst en hebben o.a. betrekking op vorm, looptijd, vormgeven resultaatgerichtheid, programmatorische aanpak, responsabilisering en efficiënte inzet van (maatschappelijke) middelen en efficiëntie(verbetering) in de werking en procedures. De visie wordt voorgelegd aan minister Zuhal Demir.

Visieontwikkeling rond de contractuele afspraken tussen het Vlaamse Gewest en de nv Aquafin, met als resultaat een nieuwe beheersovereenkomst met Aquafin

Na goedkeuring door de minister, krijgt de beheersovereenkomst verder vorm binnen dit kader. Die verdere uitwerking verloopt ook in overleg met betrokkenen en wordt periodiek bilateraal teruggekoppeld aan het Kabinet en via het strategisch overleg (VMM-AQF-KAB). Timing en output: Q1 2020 Verkennende gesprekken tussen partners om principes van vernieuwde samenwerking te formuleren Q2 2020 Visienota: vernieuwde contractuele afspraken tussen Vlaamse Gewest en de nv Aquafin Q3 2020 Ontwerp beheerovereenkomst tussen het Vlaamse Gewest en Aquafin Q4 2020 Besluitvormingsproces mbt vernieuwde beheerovereenkomst tussen het Vlaamse Gewest en Aquafin

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Volgnummer:

Naam:

Voorbereiden van sturende financieringsmechanismen voor het behalen van waterkwaliteitsdoelstellingen

Link met de beleidsnota Omgeving:

12.6.2

Doel:

Invulling geven aan volgende passages uit de beleidsnota Omgeving:

12.4.1

•

Binnen de CIW werd in 2016-2018 een maatschappelijk debat gevoerd rond het structureel financieringstekort binnen het waterbeleid. De geformuleerde aanbevelingen zullen in de komende legislatuur verder uitgewerkt worden om te zorgen voor een sluitende financiering van het waterbeleid (12.6.2). We leggen ambitieuze doelstellingen en criteria vast die de actoren in acht nemen bij het plannen, uitvoeren en financieren van hun activiteiten en bij het in stand houden van hun installaties. We hervormen de financieringssystemen voor gemeenten en Aquafin naar een meer resultaatgerichte, flexibele en programmatorische aanpak, met sterk vereenvoudigde procedures en meer responsabilisering in de taakverdeling tussen de VMM en de rioolbeheerders (uit 12.4.1).

Het resultaat betreft een voorstel voor financieringsmechanismen zodat de beschikbare middelen beter gestuurd kunnen worden voor het verder verbeteren van de toestand van de waterlichamen, met een specifieke focus op de waterkwaliteit, en het verhogen van de effectiviteit en efficiëntie van de ingezette middelen. Aanpak:

Een eerste vraag die voorligt, is in welke mate het huidige riosubsidiebesluit en het lokaal pact bij Aquafin kunnen bijgestuurd worden zodat er meer responsabilisering komt van de actoren in de waterzuivering en dat verder gestuurd wordt richting het verbeteren van de waterkwaliteit. Hierbij gaan we na of andere mechanismen niet tot betere resultaten gaan leiden. Daarnaast updaten we de eerder in kaart gebrachte financiële stromen in het brede waterkwaliteitsbeleid, zowel op het vlak van waterketen (drinkwater, sanering), inspanningen van maatschappelijke sectoren en tegemoetkomingen hiervoor, als op het vlak van (ecologisch) waterlopenbeheer. We zoeken ook inspiratie in andere (beleids)domeinen. Daarop voortbouwend werken we toekomstprojecties uit die rekening houden met toekomstige behoeften, aangepaste financieringsmechanismen met oog op het bereiken van waterkwaliteitsdoelstellingen en het beheer van de bestaande netwerkinfrastructuren. We verkennen hierbij verschillende mogelijkheden en brengen de effectiviteit van huidige en alternatieve instrumenten in kaart.

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Hierbij kunnen we een beroep doen op de expertise bij de VITO over de economische aspecten van het waterkwaliteitsbeleid (onderdeel van de referentietaak water). Timing en output: Q1 2020

• •

Q2 2020

• • •

Overleg met Aquaflanders/VVSG omtrent voorstel Aquaflanders inzake herziening rio-subsidiebesluit; Voorstel invulling nieuwe categorieën lokaal pact: principieel akkoord van het kabinet. Overleg met de rioolbeheerders inzake verdere invulling lokaal pact; Definitief voorstel inzake invulling lokaal pact; Voorstel voor sturing binnen het huidig subsidiebesluit.

Q3 2020 Vanuit de in kaart gebrachte financiële stromen in het waterkwaliteitsbeleid toekomstprojecties van aangepaste financieringsmechanismen ontwikkelen: aanvang scenario-ontwikkeling o.b.v. diverse omgevingsfactoren zoals behoeften renovatie saneringsinfrastructuur, kostenramingen vanuit het ontwerp van derde stroomgebiedbeheerplan (SGBP3) … en aangevuld met effectiviteitsinformatie. Q4 2020 Inhoudelijk voorstel voor sturende mechanismen in rioleringsbeleid. Deze inhoudelijke voorstellen worden ook in de ruimere context van de financiële stromen en financieringsmechanismen beschouwd.

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Volgnummer: Naam:

Link met de beleidsnota Omgeving:

12.5.2

Doel:

Tot een meer geïntegreerd en efficiënter beheer van de onbevaarbare waterlopen komen in Vlaanderen

Aanpak:

Er wordt werk gemaakt van een conceptnota, waarin verschillende mogelijke scenario’s worden onderzocht. Daarbij wordt mee onderzocht hoe invulling kan worden gegeven aan een aantal aandachtspunten uit het Regeerakkoord omtrent de belastingbevoegdheid van polders en wateringen, de opsplitsing bevaarbare/onbevaarbare waterlopen, een coherente organisatie van het operationeel waterbeheer van de onbevaarbare waterlopen.

Conceptnota beheer onbevaarbare waterlopen (reorganisatie polders en wateringen, herclassificatie waterlopen, inhoudelijke aspecten (exotenbestrijding, sedimentbeheer))

Opmaak van de conceptnota gebeurt in overleg met DVW, VVP, VVPW en VVSG. Timing en output: Q1 2020 Inventarisatiefase: analyses en verkennende gesprekken Q2 2020 Conceptnota beschikbaar Q3 2020 Q4 2020 Implementeren van de gekozen scenario’s

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Volgnummer: Naam: Link met de beleidsnota Omgeving: Doel:

7 Circulair water 12.3.3 9.1.1 Het circulair denken in de waterketen versterken met als doel een efficiënter waterbeheer met minder waterverbruik met waar mogelijk maximaal sluiten van kringlopen en hemelwater maximaal ter beschikking stellen van het watersysteem. Dit betreft niet alleen hergebruik van effluent maar ook andere waterbronnen waaronder hemelwater. We behouden hierbij een integrale kijk op het hele watersysteem.

Aanpak:

We stemmen af op de dynamiek en werking rond Vlaanderen Circulair. CIW functioneert als overlegforum met de relevante stakeholders voor afstemming rond circulair watergebruik. In samenwerking met Vlaanderen Circulair (incl. VLAKWA ) en het CIW worden minstens de volgende concrete projecten en initiatieven opgestart of verder gezet in 2020 (niet-limitatieve lijst): • De VMM is regisseur voor projecten rond circulair watergebruik en bekijkt waar samenwerkingsverbanden kunnen gecreëerd worden. • De VMM zal op basis van concrete projecten drempels voor circulair watergebruik capteren en voorstellen voor oplossingsgerichte maatregelen uitwerken. • De VMM werkt een Vlaams kader uit voor hergebruik effluent voortvloeiend uit de Europese verordening Water Reuse. • Het lopende project rond Systeemtransitie Water -getrokken door VLAKWA en VITO - wordt door de VMM verder opgevolgd om de beleidsrelevante bevindingen te capteren en door te vertalen in beleidsvisie(s) en concrete initiatieven.

Timing en output: Q1 2020 Circulair watergebruik inbedden in het strategisch plan watervoorziening Circulair water verankeren in de governance Vlaanderen Circulair Q2 2020 Analyse van de vereisten voor de Implementatie van de Europese verordening Water Reuse Q3 2020 Plan van aanpak voor het wegnemen van drempels inzake circulair watergebruik Plan van aanpak voor de implementatie van de Eur. verordening Q4 2020 Systeemtransitie Water: capteren van beleidsrelevante output

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Volgnummer: Naam:

Link met de beleidsnota Omgeving:

12.2.2 - 12.3.2

Doel:

Vlaanderen ondervindt de gevolgen van een mondiale klimaatverandering: het wordt warmer, het wordt droger (in de zomer), het wordt natter (in de winter) en de zeespiegel stijgt. Klimaatadaptatie is het proces waarbij de samenleving zich aanpast aan het actuele of mogelijke klimaat en de effecten daarvan, om de schade die gepaard kan gaan met klimaatverandering te beperken en de kansen die de klimaatverandering biedt te benutten. De VMM beschikt over zeer veel data en kennis m.b.t. de klimaattoestand en de effecten van de klimaatverandering, zoals droogte, overstromingen en hittestress. Vanuit deze expertise levert de VMM een bijdrage aan de klimaatadaptatie in Vlaanderen.

Aanpak:

In het kader van klimaatadaptatie wordt - in afstemming met andere (overheid)organisaties die werken rond dit thema – o.a. werk gemaakt van: • een insteek bij de uitvoeringsplannen horende bij het Vlaams Adaptatieplan 2021-2030; • onderzoek naar de mogelijke uitbreiding van het klimaatportaal met bijkomende effecten impactkaarten; • onderzoek naar de mogelijke uitbreiding van het klimaatportaal met een klimaatadaptatietool voor de lokale besturen (te realiseren via een co-creatietraject); • een visienota rond de diensten die de VMM zal leveren in het kader van klimaatadaptatie.

Uitwerken en implementeren bijdrage klimaatadaptatie

Timing en output: Q1 2020 Q2 2020 Plan van aanpak voor de uitbreiding van het klimaatportaal Q3 2020 Co-creatietraject met lokale besturen voor de uitbreiding klimaatportaal met klimaatadaptatietool Q4 2020

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Volgnummer: Naam:

Link met de beleidsnota Omgeving:

12.3.1

Doel:

De opmaak van de derde generatie stroomgebiedsbeheerplannen (2022-2027) conform de Europese Kaderrichtlijn Water en Overstromingsrichtlijn.

Aanpak:

Een alomvattend ontwerp van de derde generatie stroomgebiedbeheerplannen (SGBP) wordt in de schoot van het CIW voorbereid. In deze context zullen o.a. volgende aspecten uitgewerkt worden (niet-limitatieve lijst): • Stroomgebiedbeheerplannen Schelde en Maas (parti;m KRLW); • Overstromingsrisicobeheerplannen; • Droogterisicobeheerplannen; • Bekkenspecifieke delen; • Grondwatersysteemspecifieke delen; • Geactualiseerde ZP en GUPs.

Opmaak 3de generatie SGBP

Timing en output: Q1 2020 Draft maatregelenprogramma Q2 2020 Ontwerp SGBP beschikbaar (goedkeuring CIW) Q3 2020 Ontwerp SGBP in openbaar onderzoek Q4 2020 Ontwerp SGBP in openbaar onderzoek

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Volgnummer: Naam:

Link met de beleidsnota Omgeving: Doel:

Aanpak:

10 Conceptnota geïntegreerde gebiedsgerichte werking (interne samenwerking en afstemming investeringsagenda’s partners (ANB, VLM, Dpt Omgeving)) 12.3.1 - 12.5.1 Door een gezamenlijke, gebiedsgerichte aanpak willen we zoeken naar win-wins en opportuniteiten om doelstellingen vanuit verschillende invalshoeken te behalen. We stemmen de trekkersrol en de investeringsagenda’s van de partners af in specifieke gebieden voor specifieke doelstellingen. De instrumentenkoffer uit het decreet landinrichting wordt hierbij optimaal ingezet en waar nodig verder uitgebouwd. We stellen hiervoor o.a. een communicatie- en participatiestrategie op om in Vlaamse afstroomgebieden te komen tot een integrale projectwerking rond waterkwaliteit, wateroverlast, droogte en waterbeleving. We doen dit in samenwerking met lokale partners (overheden en belangengroepen). Door ervaring op te bouwen in pilootgebieden kan de gezamenlijke aanpak van de verschillende waterthema’s in overleg met de lokale partners (overheden en belangengroepen) op het niveau van afstroomgebieden worden uitgetest. Ook nieuwe vormen van samenwerking, partnerschappen en gedeelde opdrachten met lokale partners worden uitgetest. Een eerste stap is de interne integratie van de 4 sporen waterkwaliteit, wateroverlast, droogte en waterbeleving bij gebiedsgerichte werking getrokken door de VMM. Hiervoor wordt in 2020 een strategie en draaiboek voor gebiedsgerichte werking uitgeschreven. Een tweede stap is de externe integratie tussen de gebiedsgerichte werking rond water en die gericht op andere doelstellingen. Daarvoor wordt overleg gepleegd met o.a. ANB, VLM en departement OMG, gericht op het ontwikkelen van geïntegreerde gebiedsgerichte visievorming en de verdere uitbouw van een gebiedsgerichte instrumentenkoffer. Afhankelijk van de te behalen doelstellingen (doelstellingen decreet IWB, instandhoudingsdoelstellingen, beschermingsgebieden drinkwater …) kan afgesproken worden wie de trekkersrol vervult in specifieke gebieden (bv. speerpuntgebieden of aandachtsgebieden).

Timing en output: Q1 2020 Externe opdracht communicatie- en participatiestrategie voor integrale projectwerking lopend Q2 2020 Strategie en draaiboek voor gebiedsgerichte werking rond water en uitrol in pilootgebieden, en standpuntbepaling externe integratie gebiedsgerichte werking Q3 2020 Q4 2020 Uitrol communicatie- en participatiestrategie Uitrol pilootprojecten inzake externe integratie gebiedsgerichte werking ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Volgnummer: Naam: Link met de beleidsnota Omgeving: Doel:

Aanpak:

11 CIW 2.0 (platformwerking OOI, gedragsverandering, open data, financiering) 12.6.1 - 12.6.2 - 12.6.3 - 12.6.4 De hervorming van de Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid (CIW) van een ambtelijk overlegforum naar een partnernetwerk met alle betrokken actoren en stakeholders, waarbij in 2020 in het bijzonder ingezet zal worden op de thema’s : (1) onderzoek, ontwikkeling en innovatie, met inbegrip van de vraag naar open data; (2) gedragsverandering; (3) financiering van het waterbeleid De lopende hervorming van de CIW wordt verdergezet. De in 2019 goedgekeurde principes voor de vernieuwde interne werking, met een verdergaande projectmatige werking en platformwerking, zullen in de praktijk worden gebracht. Er wordt ook verder werk gemaakt van de concretisering van de samenwerking met de stakeholders. In het kader van de platformwerking wordt in 2020 gefocust op de volgende thema’s: 1. Onderzoek, innovatie en ontwikkeling: met focus op samenwerking rond 5 domeinen: watersysteemanalyse, open data, innovatie, open innovatieplatform, wetenschappelijke adviesraad. Dit moet leiden tot een betere interactie en afstemming tussen wetenschap en beleid, preferentieel met focus op oplossingsgericht onderzoek. 2. Communicatie & gedragsverandering : o.a. door het uitrollen van participatietrajecten voor bv. waterschaarste en droogte, het realiseren van burgerwetenschapsprojecten, het inschakelen van ambassadeurs of influencers voor de verspreiding van de boodschap … 3. Open data (scope nog verder te concretiseren)

In het kader van de uitwerking van een sluitende financiering van het waterbeleid (vervolgtraject overlegplatform financiering) wordt in 2020 o.a. werk gemaakt van de prioritering van de aanbevelingen van het overlegplatform, de uitwerking van een aanpak voor een selectie van prioritaire aanbevelingen en de verdere verfijning van de methodiek voor de reductiebepaling.(zie project 5) Timing en output: Q1 2020 Q2 2020 Visienota en afsprakenkader ifv samenwerking met stakeholders Q3 2020 Opstart van platformen Q4 2020

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Volgnummer: Naam: Link met de beleidsnota Omgeving en het Regeerakkoord:

12 Voorbereiding bevoegdheidsoverdracht thema lucht van departement Omgeving naar VMM Regeerakkoord p. 147: “Om een coherent en geïntegreerd klimaat en energiebeleid te voeren, versterken we het bestaande Vlaams Energie Agentschap tot een slagkrachtig Vlaams energie- en klimaatagentschap (VEKA). We doen dit via overheveling van de afdeling energie, klimaat en groene economie uit het departement omgeving, m.u.v. het team luchtkwaliteit (dat bij de VMM wordt ondergebracht).”

Doel:

Een stappenplan ontwikkelen zodat we de bevoegdheidsoverdracht voor het thema lucht die in het regeerakkoord wordt aangekondigd voor het einde van deze legislatuur kunnen realiseren.

Aanpak:

In een aantal voorbereidende gesprekken tussen leidinggevenden van de betrokken teams zullen de krijtlijnen uitgezet worden van de bevoegdheidsoverdracht: overzicht van de rechtstreeks betrokken personen en hoofdprocessen/dienstverlening, externe stakeholders en manier waarop deze in het proces geïnformeerd en betrokken worden, samenstelling van een werkgroep om een stappenplan voor de bevoegdheidsoverdracht op te maken. De werkgroep maakt een ontwerp stappenplan op waarin alle relevante aspecten (technisch-inhoudelijk, praktisch, juridisch …) aan bod komen. Het stappenplan zal ook een timing omvatten voor de verdere uitwerking en implementatie van de bevoegdheidsoverdracht in de periode 2021-2024. Het ontwerp wordt afgetoetst en waar nodig bijgestuurd na consultatie van alle betrokkenen (leidinggevenden, kabinet en (externe) stakeholders) zodat eind 2020 een concreet stappenplan beschikbaar is om de overdracht voor het einde van de legislatuur te implementeren.

Timing en output: Q1 2020 Q2 2020 Q3 2020 Q4 2020

Voorbereidende gesprekken Opmaak ontwerp plan van aanpak Aftoetsing en bijsturing ontwerp met stakeholders Nota met plan van aanpak bevoegdheidsoverdracht

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

13 Naam:

Traject 2030 incl. opmaak kerntakenplan

Link met de beleidsnota Omgeving:

Geen rechtstreekse verwijzing Impliciet vervat in ‘Transversale, horizontale en overkoepelende strategische doelstellingen – organisatiebreed’ Met de nieuwe missie, visie en strategische doelstellingen, uitgewerkt in 2019, verduidelijkt de VMM dat ze verder wil evolueren naar een organisatie die samen met partners maatschappelijke problemen aanpakt en oplost. De VMM ziet hierin voor zichzelf eerder een rol als regisseur en spil in het netwerk dan een actorrol.

Doel:

Aanpak:

Via de verdere uitrol van het traject 2030 wil de VMM nu concreet vorm geven aan deze ambitie. De aanpak is drieledig: (1) via de cluster organisatievorm wil de VMM een antwoord geven op de vraag “Hoe organiseert de VMM zich om haar ambitie waar te maken?”; (2) de cluster cultuur geeft invulling aan de normen en waarden die VMM uitdraagt; (3) met de inhoudelijke cluster maakt de VMM de omslag van het huidige werken naar de toekomstig gewenste activiteiten en manier van werken. De inhoudelijke cluster is opgedeeld in 10 thema’s. Verder bouwend op de inzichten uit de stakeholderbevraging, de omgevingsanalyse en de reeds opgestelde veranderscenario’s die voor de meest belangrijke werkdomeinen van de VMM zijn opgesteld, onderneemt de VMM het volgende: (1) Interne bespreking rond volgende vraag: “Hoe organiseert de VMM zich het best om haar toekomstig gewenste activiteiten en manier van werken op de meest optimale manier te realiseren?” (2) Opstart van een cultuurtraject. (3) Opstellen van een projectportfolio die de verschillende thema’s bevat en uitvoering geeft aan de gemaakte keuzes m.b.t. de nieuwe manier van werken.

Timing en output: Q1 2020 (3) projectportfolio voor transitie ter beschikking Q2 2020 (1) nieuw organogram en werkwijze voor transversale projecten/samenwerken /kennisdelen (2) cultuurtraject met waarden, normen en overtuigingen die de bedrijfsdoelen en -strategie ondersteunen wordt opgestart (3) aantal opgestarte projecten Q3 2020 (2) realisaties volgens stappenplan cultuurtraject (3) aantal gerealiseerde quick wins Q4 2020 (2) realisaties volgens stappenplan cultuurtraject (3) aantal gerealiseerde quick wins

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Volgnummer: Naam: Link met de beleidsnota Omgeving: Doel:

14 Conceptnota ontwikkeling kennishub ‘Milieudata’

Aanpak:

De aanpak zal worden uitgewerkt samen met (overheid)instellingen binnen en buiten het beleidsdomein Omgeving die zich bezig houden met het integreren, interpreteren en ontsluiten van milieudata en verwante informatie via webportalen en milieurapporten. De betrokkenen zullen zich buigen over de volgende vragen: 1. Wat zijn de behoeften en verwachtingen van de belanghebbende partijen? 2. Wat is de stand-van-zaken op het vlak van milieurapportering en het ontsluiten van (geïntegreerde en geïnterpreteerde) milieudata via het web? Wat zijn de sterktes en de knelpunten? 3. Welke nieuwe publicatievormen en andere functionaliteiten dienen ontwikkeld te worden? 4. Wat is de taakverdeling tussen de verschillende betrokken instellingen voor het realiseren van die nieuwe functies? Er zal een conceptnota opgesteld worden die bovenstaande vragen beantwoordt en omzet in een concrete planning en taakverdeling. De nota zal doorgesproken worden met het Kabinet vooraleer het concept geïmplementeerd wordt. De VMM maakt alvast verder werk van de gerichtere ontsluiting van de eigen data inzake water en lucht.

12.1.2 - 12.2.1 - 12.2.3 Creëren van een open kennishub met referentiegegevens inzake water & lucht, nodig voor impactvolle acties en dit als partner binnen Smart Flanders.

Timing en output: Q1 2020 Q2 2020 Q3 2020 Conceptnota “Ontwikkeling kennishub” beschikbaar Q4 2020 Implementatie van het concept

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Volgnummer: Naam: Link met de beleidsnota Omgeving: Doel:

Aanpak:

15 Internet of Water 12.1.1 Het doel is om het voor waterafhankelijke sectoren en beleidsfuncties mogelijk te maken om efficiënter en gerichter om te gaan met de zoetwaterreserves in Vlaanderen, zowel op korte termijn als voor de komende generaties. Hiervoor wordt een slim monitoringssysteem uitgebouwd en geïnstalleerd, waarmee duurzaam, proactief en datagedreven beheer van het (zoet)watersysteem (grond- en oppervlaktewater) mogelijk wordt. De infrastructuur dat dit duurzaam en data-gedreven waterbeheer mogelijk maakt, omvat niet alleen de sensoren (“hardware”), maar ook de intelligentie in de vorm van algoritmen en modellen die toelaten van het watersysteem beter te analyseren, op te volgen en bijgevolg ook met kennis van zaken te beheren (waterkwantiteit en –kwaliteit). Naast de VMM zijn bij dit project nog 5 andere partners betrokken nl. Imec, Vito, Vlakwa, Aquafin en de Watergroep. Een aantal werkgroepen werden opgestart met elk een specifieke taak: het uittesten van de sensoren in het laboratorium, het uitvoeren van de eerste veldtesten en het opzetten van de IT-infrastructuur die moet instaan voor de sensormeting, dataopslag en -verwerking. De projectduur is 48 maanden (van 1 januari 2019 t.e.m. 31 december 2022). Na twee jaar mikken we op 500 sensoren, en na ongeveer vier jaar willen we afkloppen op 2.500 sensoren. Bij deze stapsgewijze uitrol gebeurt bij elke stap een tussentijdse evaluatie. De VMM is sterk betrokken bij de verschillende werkgroepen, meer bepaald wat betreft: • sensordesign, veldinstallatie en veldtesten; • uitrol sensornetwerk naar pilootgebied en naar Vlaanderen – advies locaties; • IT (Datatransfer, opzet cloudinfrastructuur, ontwikkeling algoritmes, use cases, databank en –opslag en kwaliteitsborging); • aanbestedingen, communicatie en stakeholder management.

Timing en output: Q1 2020 Uitgewerkte governance strategie om de infrastructuur te beheren. Q2 2020 • Sensoren ontwikkeld • Locatiekeuze voor 500 sensoren beschikbaar Q3 2020 Q4 2020 • pilootnetwerk van 500 sensoren online; • werkend sensorview platform; • use-cases gedefinieerd.

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

Volgnummer: Naam: Link met de beleidsnota Omgeving:

16 Internet of Air

Doel:

Het ‘Internet of Air’-project (IoA) wil lokale besturen nieuwe mogelijkheden aanreiken voor een doeltreffend luchtkwaliteitsbeleid. De focus ligt daarbij op geïdentificeerde maatschappelijke noden op het vlak van vervuiling door houtverbranding en verkeer én de nood aan mogelijkheden voor het opzetten van een lokaal, data-gedreven luchtkwaliteitsbeleid. IoA zal hiervoor het Vlaamse innovatiepotentieel aanwenden door samenwerking tussen VMM, VITO en imec met een sterke link naar het toekomstige Vlaamse ecosysteem rond Smart Cities. De high level principes waarop het IoA-consortium acties en projecten zal stoelen zijn: • toegankelijke integratie van relevante, beschikbare data; • assimilatie van meet- en modelgegevens in realtime ketens; • algoritmes ter ondersteuning van het raamwerk (bv. automatische kwaliteitscontrole); • open eindpunten voor de ontwikkeling van beleidstools (bv. scenario doorrekening); Het project bouwt verder op de bevindingen van het project ‘LIFE VAQUUMS’, waar de prestaties van low cost-sensoren zijn onderzocht, zodat een stapsgewijze uitrol (cfr. Internet of Water) niet nodig is en de focus meer ligt op het maken van een werkend fijnmazig meetnet dat data uit referentiemeetnet integreert met sensordata.

Aanpak:

11.2.1 - 11.2.2 - 11.2.3

Eind 2019 werd een eerste draft van het Internet of Air project opgesteld inclusief begroting. Na aftoetsen bij VLAIO wordt deze nu herwerkt in functie van beschikbare financieringskanalen en prioriteiten. Focus in 2020-2021 ligt op innovatieve activiteiten met opening naar brede implementatie aan de hand van goed gedocumenteerde business modellen. Deze vormen het vertrekpunt voor een Vlaanderen-brede uitrol ter realisatie van het best beschikbare real-time én hoge resolutie luchtkwaliteitsmodel, inclusief toepassingen en beleidstools op maat van lokale overheden (co-creatie). De financieringskanalen hiervoor worden in 2020 verder uitgezocht. Aanpak: • opzetten 2 pilootnetwerken in Brugge en Mechelen: o uitrol enkele honderden luchtkwaliteitssensoren; o uitrol enkele honderden Telraam-sensoren; o ontwikkeling business model voor bredere uitrol sensornetwerken en in stand houden ervan; • verbeterde spreiding houtverbranding en integratie ervan in luchtkwaliteitsmodel: o data-analyse van alle beschikbare stofsensoren; o assimilatie in real-time model pilootsteden; • verbeterde real-time verkeersemissies en integratie ervan in luchtkwaliteitsmodel: o model(aanpak) voor verwerking verkeerstellingen telraam tot emissiecijfers; ///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

o Timing en output: Q1 2020 Q2 2020 Q3 2020 Q4 2020

integratie real-time emissiegegevens in pilootsteden.

Backbone voor beide projecten Uitgewerkte projectvoorstellen Goedkeuring projecten Opgestarte realisatie

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

BIJLAGE 2 – Uitvoeringsrapport 2019

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024

BIJLAGE 3 - Personeelsplan Op datum van 1 januari 2020 ziet het personeelsplan van de Vlaamse Milieumaatschappij er als volgt uit. Voor de uitvoering van de strategische projecten zal een verschuiving nodig zijn. VMM schat in dat er 9 VTE nodig zullen zijn voor de strategische projecten, wat beperkt is t.o.v. het totaal personeelsbestand.

Niveau

Ambtenaar (VTE)

Ambtenaar op proef (VTE)

Contractueel (VTE)

Contractueel inwerkperiode (VTE)

Eindtotaal (VTE)

225,15

7,00

28,40

2,00

262,55

29,40

1,00

A2A

8,00

1,00

81,00

19,70

119,20

21,10

3,80

76,70

48,45

4,80

Eindtotaal

638,30

30,40

7,60

25,10

1,00

114,70 19,70

5,60

23,10

2,00

147,90

52,60

23,20

129,20

131,30

3,00

793,70

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// Meerjarenondernemingsplan Vlaamse Milieumaatschappij – 2020-2024