Financiële_cijfers_rioolbeheer_Vlaanderen_2017_2018.pdf

Vlaanderen is milieu

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

VLAAMSE MILIEUMAATSCHAPPIJ

www.vmm.be

DOCUMENTBESCHRIJVING Titel Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018 Samenstellers Vlaamse Milieumaatschappij, Afdeling Economisch toezicht, Dienst Regulering sanering Inhoud De evolutie en samenstelling van de kosten en opbrengsten van het rioolbeheer in Vlaanderen gedurende de laatste 6 jaar. De kasstromen van de intergemeentelijke samenwerkingsverbanden van de afgelopen 6 jaar en een prognose tot 2024 Wijze van refereren Vlaamse Milieumaatschappij (2020), Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018 Verantwoordelijke uitgever Bernard De Potter, Vlaamse Milieumaatschappij Vragen in verband met dit rapport Vlaamse Milieumaatschappij Dokter De Moorstraat 24-26 9300 Aalst Tel: 053 72 62 10 info@vmm.be Depotnummer D/2020/6871/007

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 2

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

SAMENVATTING

Sinds 2005 moeten de watermaatschappijen instaan voor het inzamelen en zuiveren van het afvalwater. Voor het zuiveren hebben ze een contract afgesloten met Aquafin. Het inzamelen doen ze zelf of via een saneringscontract met een intergemeentelijk samenwerkingsverband of met een individuele gemeente. De middelen die de integrale waterfactuur voortbrengen mogen uitsluitend gebruikt worden voor de rioleringsactiviteiten. Om transparantie en inzicht te creëren in deze materie en om toe te zien op het correcte gebruik van de saneringsmiddelen moeten de rioolbeheerders jaarlijks hun financiële cijfers rapporteren. Dit rapport geeft in hoofdstukken 2, 3 en 4 een overzicht van de kosten en opbrengsten in Vlaanderen van 2013 t.e.m. 2018 en de kostendekkingsgraad (verhouding tussen de opbrengsten en de kosten). De intergemeentelijke samenwerkingsverbanden (IGS) maken ook een prognose tot 2024. Algemeen zien we dat de samenstelling van de kosten en opbrengsten weinig veranderd is. De afschrijvingskosten van investeringen en de exploitatiekosten vormen nog altijd de grootste posten. Voor de opbrengsten zijn dat de saneringsbijdragen en de afschrijvingen van subsidies. De kost per inwoner voor Vlaanderen situeert zich reeds enkele jaren rond de 50 euro, de opbrengst per inwoner rond de 68 euro. Tussen de rioolbeheerders onderling is er een grote variatie. De afgelopen jaren kende de kostendekkingsgraad (KDG) een stijgende tendens doordat de kosten relatief gezien (per inwoner) daalden en de opbrengsten stegen. De KDG voor Vlaanderen ligt hoog, maar valt te verklaren doordat enerzijds de opbrengsten uit de saneringsbijdrage onmiddellijk in het financieel resultaat geboekt worden en anderzijds de investeringen over meerdere decennia afgeschreven worden. Daarnaast schrijft men pas af vanaf de oplevering van langdurige rioleringsprojecten en afgeschreven riolering vervangt men vaak niet onmiddellijk. De kostendekkingsgraad is dus een boekhoudkundige oefening (die sterk afhangt van hoe de RBH rapporteren) die enkel mag gebruikt worden om de hoogte van het saneringstarief op lange termijn te evalueren. Het afschrijven zorgt er namelijk voor dat de investeringen gespreid worden over meerdere generaties en dat er boekhoudkundig ruimte gecreëerd wordt om de activa te kunnen vervangen op het einde van hun levensduur. Volgens de prognoses van de IGS is er een dalende trend van de kostendekkingsgraad, hoofdzakelijk te danken aan een stijging van de afschrijvingskosten. De meeste intergemeentelijke samenwerkingsverbanden geven aan dat ze het investeringsvolume fors gaan opdrijven. Hoofdstuk 5 beschrijft de kasstromen van de intergemeentelijke samenwerkingsverbanden. Deze tonen aan dat de middelen correct worden gebruikt, al gaat het bij sommigen over meerdere jaren. In 2018 was er voor deze samenwerkingsverbanden samen, een negatieve investeringskasstroom van 62.769.164 euro. Dit wil zeggen dat er een beroep is gedaan op andere middelen dan degene die voortkomen uit de operationele activiteiten om alle uitgaven te kunnen betalen. Dit kunnen leningen zijn of interne financiering binnen het intergemeentelijk samenwerkingsverband. Het valt op dat, in tegenstelling tot de periode 2014-2016, de kasstroom en bij uitbreiding de gecumuleerde investeringskasstroom negatief is sinds 2017 en dit volgens de voorspellingen zo blijft.

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

3

De operationele kasstroom (operationele inkomsten min operationele uitgaven) is positief, wat een gezonde en noodzakelijke situatie is. Een negatieve operationele kasstroom kan snel (als er geen reserves beschikbaar zijn) leiden tot het onvermogen om zijn schuldeisers te betalen. Met een positieve operationele kasstroom kan de rioolbeheerder zijn investeringen betalen of de aangegane leningen aflossen. De cijfers tonen aan dat sinds 2017 de operationele kasstroom niet meer voldoende is om de investeringsuitgaven te betalen, waardoor externe middelen noodzakelijk zijn. De kasstromen van de individuele gemeenten die het rioolbeheer zelf uitvoeren zullen we vanaf 2021 (rapportering over het jaar 2020) verzamelen via de digitale BBC rapportering, wat de planlast voor die gemeenten gevoelig zal verlagen. Tot slot bevroegen we ook hoe de ontvangen vergoedingen voor het gebruiksrecht en eigendomsrecht door de betrokken gemeenten werden gebruikt. Uit de antwoorden van de intergemeentelijke samenwerkingsverbanden bleek dat de richtlijnen uit de omzendbrief werden gevolgd, namelijk dat de saneringsmiddelen enkel mogen gebruikt worden voor de rioleringsactiviteiten.

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 4

FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

INHOUD 1 Organisatie sector ......................................................................................................................................... 8 2 Gerapporteerde kosten ................................................................................................................................. 9 2.1 Kosten Vlaanderen: evolutie 2013-2018................................................................................................ 9 2.2 Kosten per rioolbeheerder in 2018 ......................................................................................................10 2.3 Kosten per inwoner Vlaanderen: samenstelling en evolutie 2013-2018 .............................................12 2.4 Kosten per m³ Vlaanderen: samenstelling en evolutie 2013-2018......................................................13 2.5 Kosten per inwoner per rioolbeheerder in 2018 .................................................................................14 2.6 Kosten per m³ per rioolbeheerder in 2018 ..........................................................................................15 2.7 Kosten per inwoner per rioolbeheerder: evolutie 2013-2018 .............................................................16 2.8 Kosten per m³ per rioolbeheerder: evolutie 2013-2018 ......................................................................17 3 Gerapporteerde opbrengsten .....................................................................................................................18 3.1 Opbrengsten Vlaanderen: samenstelling en evolutie 2013-2018 .......................................................18 3.2 Opbrengsten per rioolbeheerder: samenstelling 2018........................................................................20 3.3 Opbrengsten per inwoner Vlaanderen: evolutie 2013-2018 ...............................................................22 3.4 Opbrengsten per m³ Vlaanderen: evolutie 2013-2018 ........................................................................23 3.5 Opbrengsten per inwoner per rioolbeheerder: samenstelling 2018 ...................................................24 3.6 Opbrengsten per m³ per rioolbeheerder: samenstelling 2018 ............................................................26 3.7 Opbrengsten per inwoner per rioolbeheerder: evolutie 2013-2018 ...................................................28 3.8 Opbrengsten per m³ per rioolbeheerder: evolutie 2013-2018 ............................................................30 4 Kostendekkingsgraad ..................................................................................................................................32 4.1 Kostendekkingsgraad in enge zin per rioolbeheerder: evolutie 2013-2018 ........................................33 4.2 Kostendekkingsgraad in ruime zin per rioolbeheerder: evolutie 2013-2018 ......................................35 4.3 Overeenstemming tussen tarieven en kosten .....................................................................................37 5 Kasstromen: samenstelling, evolutie en prognose .....................................................................................38 5.1 Intergemeentelijke samenwerkingsverbanden ...................................................................................40 5.2 AquaRio (Farys) ....................................................................................................................................42 5.3 HidroGem .............................................................................................................................................45 5.4 HidroRio................................................................................................................................................48 5.5 HidroSan ...............................................................................................................................................51 5.6 Infrax West (sinds 2020: Fluvius West) ................................................................................................54 5.7 Inter-aqua (sinds 2019: Fluvius Limburg) .............................................................................................57 5.8 IVEG (sinds 2019: Fluvius Antwerpen) .................................................................................................60 5.9 Riobra ...................................................................................................................................................63 5.10IWVA.....................................................................................................................................................66 5.11Rio-link (Water-link) .............................................................................................................................69 5.12Riopact (De Watergroep) .....................................................................................................................71 6 Uitkeringen, gebruiksrechten en eigendomsrechten..................................................................................74

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

5

6.1 6.2 6.3 6.4 6.5 6.6

De Watergroep .....................................................................................................................................74 Farys .....................................................................................................................................................74 IWVA.....................................................................................................................................................74 PIDPA ....................................................................................................................................................75 Fluvius ..................................................................................................................................................75 Water-Link ............................................................................................................................................75

LIJST VAN TABELLEN Tabel 1 Kosten Vlaanderen 2013-2018 .............................................................................................................. 9 Tabel 2 Kosten per rioolbeheerder in 2018......................................................................................................10 Tabel 3 Kosten per inwoner voor Vlaanderen: 2013-2018 ..............................................................................12 Tabel 4 Kosten per m³ Vlaanderen: 2013-2018................................................................................................13 Tabel 5 Kosten per inwoner per rioolbeheerder: 2013-2018 ..........................................................................16 Tabel 6 Kosten per m³ per rioolbeheerder: 2013-2018 ...................................................................................17 Tabel 7 Opbrengsten Vlaanderen: 2013-2018 .................................................................................................18 Tabel 8 Opbrengsten per rioolbeheerder in 2018............................................................................................20 Tabel 9 Opbrengsten per inwoner Vlaanderen: 2013-2018.............................................................................22 Tabel 10 Opbrengsten per m³ Vlaanderen: 2013-2018....................................................................................23 Tabel 11 Opbrengsten per inwoner per rioolbeheerder in 2018 .....................................................................24 Tabel 12 Totale opbrengsten per inwoner per rioolbeheerder in 2018 ..........................................................25 Tabel 13 Opbrengsten per m³ per rioolbeheerder in 2018 ..............................................................................26 Tabel 14 Opbrengsten per inwoner per rioolbeheerder: 2013-2018 ..............................................................28 Tabel 15 Opbrengsten per m³ per rioolbeheerder: 2013-2018 .......................................................................30 Tabel 16 Kostendekkingsgraad in enge zin: 2013-2024 ...................................................................................34 Tabel 17 Kostendekkingsgraad in ruime zin: 2013-2024..................................................................................35 Tabel 18 Kasstroom IGS - samenstelling en evolutie 2013-2024 .....................................................................41 Tabel 19 Kasstroom AquaRio: 2013-2024 ........................................................................................................43 Tabel 20 Kasstroom HidroGem: 2013-2024 .....................................................................................................46 Tabel 21 Kasstroom HidroRio: 2013-2024 ........................................................................................................49 Tabel 22 Kasstroom HidroSan: 2013-2024 .......................................................................................................52 Tabel 23 Kasstroom Fluvius West: 2013-2024 .................................................................................................55 Tabel 24 Kasstroom Fluvius Limburg: 2013-2024.............................................................................................58 Tabel 25 Kasstroom Fluvius Antwerpen: 2013-2024........................................................................................61 Tabel 26 Kasstroom Riobra: 2013-2024 ...........................................................................................................64 Tabel 27 Kasstroom IWVA: 2013-2024 .............................................................................................................67 Tabel 28 Kasstroom Rio-link: 2013-2024 ..........................................................................................................69 Tabel 29 Kasstroom Riopact: 2013-2024..........................................................................................................72

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 6

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

LIJST VAN FIGUREN Figuur 1 Rioolbeheerder per gemeente 2018 ................................................................................................7 Figuur 2 Rioolbeheerder per gemeente 2019 ................................................................................................ 8 Figuur 3 Verdeling kosten per rioolbeheerder in 2018 ....................................................................................11 Figuur 4 Verdeling kosten Vlaanderen: 2013-2018 ..........................................................................................11 Figuur 5 Totale kost per inwoner in Vlaanderen: 2013-2018...........................................................................12 Figuur 6 Totale kost per m³ in Vlaanderen: 2013-2018....................................................................................13 Figuur 7 Totale kost per inwoner in 2018.........................................................................................................14 Figuur 8 Totale kost per m³ per rioolbeheerder in 2018 ..................................................................................15 Figuur 9 Kosten per inwoner per rioolbeheerder: 2013-2018 .........................................................................17 Figuur 10 Kosten per m³ per rioolbeheerder: 2013-2018 ................................................................................17 Figuur 11 Verdeling opbrengsten Vlaanderen: 2013-2018 ..............................................................................19 Figuur 12 Verdeling opbrengsten per rioolbeheerder in 2018 ........................................................................21 Figuur 13 Totale opbrengsten per inwoner Vlaanderen: 2013-2018 ...............................................................22 Figuur 14 Totale opbrengsten per m³ Vlaanderen: 2013-2018........................................................................23 Figuur 15 Totale opbrengsten per m³ per rioolbeheerder in 2018 ..................................................................27 Figuur 16 Totale opbrengsten per inwoner per rioolbeheerder: 2013-2018...................................................29 Figuur 17 Totale opbrengsten per m³ per rioolbeheerder: 2013-2018 ...........................................................31 Figuur 18 Kostendekkingsgraad in ruime zin: 2013-2024 ................................................................................36 Figuur 19 Verhouding gemiddelde opbrengst per m³ t.o.v. gemiddelde kost per m³ in 2018 ........................37 Figuur 20 Kasstroom IGS - samenstelling en evolutie 2013-2024 ....................................................................40 Figuur 21 Kasstroom AquaRio: 2013-2024 .......................................................................................................44 Figuur 22 Kasstroom HidroGem: 2013-2024 ....................................................................................................47 Figuur 23 Kasstroom HidroRio: 2013-2024 ......................................................................................................50 Figuur 24 Kasstroom HidroSan: 2013-2024 ......................................................................................................53 Figuur 25 Kasstroom Fluvius West: 2013-2024 ................................................................................................56 Figuur 26 Kasstroom Fluvius Limburg: 2013-2024 ...........................................................................................59 Figuur 27 Kasstroom Fluvius Antwerpen: 2013-2024 ......................................................................................62 Figuur 28 Kasstroom Riobra: 2013-2024 ..........................................................................................................65 Figuur 29 Kasstroom IWVA: 2013-2024 ...........................................................................................................68 Figuur 30 Kasstroom Rio-link: 2013-2024 ........................................................................................................70 Figuur 31 Kasstroom Riopact: 2013-2024 ........................................................................................................73

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

7

1 ORGANISATIE SECTOR In 2018 voerden 107 gemeenten het rioolbeheer zelf uit, goed voor 38% van de Vlaamse bevolking. De andere 201 gemeenten (62% van de Vlaamse bevolking) zijn aangesloten bij een intergemeentelijk samenwerkingsverband (IGS). Inter-aqua, Infrax West, Riobra en IVEG behoren tot de groep Fluvius en zijn de enige IGS’en die onafhankelijk zijn van een watermaatschappij. De andere IGS’en zijn een riooldivisie van een watermaatschappij. HidroRio, Infrax West, Inter-aqua en Riobra solidariseren de kosten en opbrengsten. De anderen werken met een aparte rekening / budget per toegetreden vennoot. HidroSan en Rio-Link passen een cashflow-matige boekhouding / rapportering toe. Dit is belangrijk bij het lezen en interpreteren van de cijfers. Investeringen en subsidies worden bij hen namelijk in één keer afgeschreven, wat het volatiel karakter van hun kosten en opbrengsten verklaart in de grafieken en tabellen verder in dit document. VIVAQUA stopte in 2018 met haar activiteiten in Vlaanderen, waardoor de 6 aangesloten gemeenten overstapten naar AquaRio (3), Riobra (1) en Riopact (2).

Figuur 1 Rioolbeheerder per gemeente 2018

Figuur 2 Rioolbeheerder per gemeente 2019

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 8

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

2 GERAPPORTEERDE KOSTEN 2.1 Kosten Vlaanderen: evolutie 2013-2018 Totaal gerapporteerde kost 2018 (voor alle 308 gemeenten1): 321 miljoen euro. De totale kost is in 2018 gedaald, maar dat komt eerder doordat enkele gemeenten niet of slecht rapporteerden. Ondanks de verplichting om te rapporteren en een herinnering zijn er toch gemeenten die niet rapporteren of zo slecht/onvolledig waardoor de gegevens niet bruikbaar zijn in de analyse. Tabel 1 Kosten Vlaanderen 2013-20182 Kosten Vlaanderen Exploitatie kosten

Afschrijvingen, w aardeverm inderingen en voorzieningen

Andere operationele kosten

Indirecte personeels kosten

Jaar

Gem eente

Rioolbeheerder

2013 2014 2015

183 184 192

Vlaanderen Vlaanderen Vlaanderen

€ 70.089.362,42 € 73.569.594,41 € 75.177.687,47

€ 180.449.017,62 € 154.439.262,58 € 142.048.892,74

€ 6.485.330,44 € 9.749.389,37 € 13.179.694,89

€ 19.646.059,81 € 20.323.331,68 € 21.740.221,57

2016

200

Vlaanderen

€ 84.330.362,93

€ 152.967.159,68

€ 14.553.884,10

2017

199

Vlaanderen

€ 92.234.397,91

€ 152.949.357,84

€ 18.107.095,63

2018

199

Vlaanderen

€ 96.272.086,75

€ 146.993.813,89

€ 15.437.236,85

Overhead

Financiële kosten

€ 7.710.147,32 € 8.317.572,08 € 8.669.410,67

€ 34.318.790,12 € 36.472.436,97 € 34.120.773,04

€ 22.047.124,72

€ 8.437.786,64

€ 18.159.680,79

€ 11.045.962,05

€ 18.227.592,20

€ 9.584.222,50

Uitzonderlijke kosten

Totale kosten

€ 569.801,08 € 91.379,42 € 1.500,00

€ 319.268.508,81 € 302.962.966,51 € 294.938.180,38

€ 34.996.080,52

€ 7.719,03

€ 317.340.117,62

€ 32.888.695,24

€ 115.043,78

€ 325.500.233,24

€ 33.197.334,63

€ 302.782,98

€ 320.015.069,80

1

Voor alle andere tabellen en grafieken worden 9 gemeentelijke rapporten niet meegenomen in de rapportering door het niet rapporteren van de financiële info of het ontbreken van belangrijke informatie, zoals afschrijvingskosten en/of subsidie-opbrengsten. 2 De kolom ‘Gemeente’ geeft weer hoeveel rapporteringen de VMM ontvangen heeft. Dit zijn er nooit 308 (aantal Vlaamse gemeenten voor 2018), omdat Riobra, Inter-aqua, Infrax West en HidriRio solidariseren en daardoor elk als geheel rapporteren en niet individueel per gemeente. \\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

9

2.2 Kosten per rioolbeheerder in 2018 De samenstelling van de kosten varieert tussen de rioolbeheerders onderling, maar op Rio-link, IVEG en IWVA na zien we dat net zoals voor Vlaanderen in zijn geheel, de investerings- en exploitatiekosten de grootste posten zijn. Tabel 2 Kosten per rioolbeheerder in 2018 Kosten per rioolbeheerder Exploitatie kosten

Afschrijvingen, w aardeverm inderingen en voorzieningen

Andere operationele kosten

Indirecte personeels kosten

Uitzonderlijke kosten

Jaar

Gem eente

Rioolbeheerder

2018

98

Gemeente

€ 39.041.635

€ 67.567.721

€ 1.664.803

€ 11.579.320

€ 3.808.992

€ 11.285.359

€ 302.784

€ 135.250.614

2018

52

AquaRio

€ 16.398.326

€ 25.060.354

€ 2.795.317

€ 4.042.211

€ 2.182.752

€ 14.410.900

€0

€ 64.889.859

2018

11

Rio-link

€ 10.161.394

€ 3.621.057

€ 39.329

€ 207.500

€ 354.424

€0

€0

€ 14.383.704

2018

3

HidroGem

€ 951.640

€ 1.117.295

€ 72.402

€0

€0

€ 152

€0

€ 2.141.489

2018

1

HidroRio

€ 4.771.706

€ 7.605.596

€ 922.093

€ 229.556

€ 956.967

€ 244.578

€0

€ 14.730.496

2018

6

HidroSan

€ 1.656.188

€ 2.594.031

€ 75.648

€ 16.875

€0

€0

€0

€ 4.342.742

2018

1

Infrax West

€ 2.942.243

€ 7.553.297

€ 996.973

€ 377.152

€ 85.044

€ 1.046.914

€0

€ 13.001.622

2018

1

Inter-aqua

€ 11.594.495

€ 19.766.469

€ 3.218.442

€ 211.218

€ 993.515

€ 5.090.526

€0

€ 40.874.664

2018

3

IVEG

€ 723.215

€ 743.737

€ 962.606

€ 122.363

€ 63.632

€ 55.769

€0

€ 2.671.322

2018

1

Riobra

€ 2.617.085

€ 6.161.441

€ 3.035.874

€ 1.337.195

€ 885.314

€ 766.029

-€ 1

€ 14.802.937

Overhead

Financiële kosten

Totale kosten

2018

4

IWVA

€ 576.179

€ 707.403

€ 1.007.070

€ 104.202

€ 136.901

€0

€0

€ 2.531.755

2018

18

Riopact

€ 4.837.981

€ 4.495.414

€ 646.679

€0

€ 116.684

€ 297.108

€0

€ 10.393.866

2018

199

Vlaanderen

€ 96.272.087

€ 146.993.814

€ 15.437.237

€ 18.227.592

€ 9.584.223

€ 33.197.335

€ 302.783

€ 320.015.070

De ‘Andere operationele kosten’ bij Fluvius (IVEG, Inter-aqua, Infrax West, Riobra) omvatten hoofdzakelijk de toekenning van middelen aan de rioleringsfondsen. Deze worden als andere operationele kost onmiddellijk (geen afschrijvingen over meerdere jaren, geen winstverdeling) mee in de totale kost gerapporteerd. Bij IWVA gaat het vooral om de rechten die betaald worden voor het gebruik van de saneringsinfrastructuur die eigendom van de gemeentevennoten gebleven zijn. Deze rechten worden door de gemeenten gebruikt voor de afbetaling van leningen die in het verleden aangegaan zijn voor riolering of voor bepaalde taken die ze zelf nog uitvoeren.

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 10

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Over de verhouding van de verschillende kostenrubrieken kan weinig nieuws verteld worden. Opnieuw bleven de kosten van investeringen (vnl. afschrijvingen) met 46% en exploitatie 30% de belangrijkste kostenrubrieken, gevolgd door de financiĂŤle kosten 10%, indirecte personeelskosten 6%, andere operationele kosten 5% en overhead 3%.

Figuur 4 Verdeling kosten Vlaanderen: 2013-2018

Figuur 3 Verdeling kosten per rioolbeheerder in 2018

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

11

2.3 Kosten per inwoner Vlaanderen: samenstelling en evolutie 2013-2018 De kosten per inwoner geven een betere vergelijkingsbasis dan de absolute waarden. Na 2 jaar stijging is er in 2018 opnieuw een lichte daling. Grosso modo situeert de kost per inwoner zich steeds rond 50 euro. Tabel 3 Kosten per inwoner voor Vlaanderen: 2013-2018 Kosten Vlaanderen per inwoner

Exploitatie kosten

Afschrijvingen, w aardeverm inderingen en voorzieningen

Andere operationele kosten

Indirecte personeels kosten

Uitzonderlijke kosten

Jaar

Gem eente

Rioolbeheerder

2013 2014 2015 2016

183 184 192 200

Vlaanderen Vlaanderen Vlaanderen Vlaanderen

€ 12,35 € 12,58 € 12,44 € 13,61

€ 31,78 € 26,42 € 23,50 € 24,69

€ 1,14 € 1,67 € 2,18 € 2,35

€ 3,46 € 3,48 € 3,60 € 3,56

€ 1,36 € 1,42 € 1,43 € 1,36

€ 6,04 € 6,24 € 5,64 € 5,65

€ 0,10 € 0,02 € 0,00 € 0,00

€ 56,23 € 51,82 € 48,79 € 51,22

2017

199

Vlaanderen

€ 14,59

€ 24,19

€ 2,86

€ 2,87

€ 1,75

€ 5,20

€ 0,02

€ 51,49

2018

199

Vlaanderen

€ 14,95

€ 22,83

€ 2,40

€ 2,83

€ 1,49

€ 5,16

€ 0,05

€ 49,70

Overhead

Financiële kosten

Totale kosten

Figuur 5 Totale kost per inwoner in Vlaanderen: 2013-2018

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 12

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

2.4 Kosten per m³ Vlaanderen: samenstelling en evolutie 2013-2018 De kosten per m³ liggen doorheen de jaren tussen 0,75 euro en 0,88 euro. Tabel 4 Kosten per m³ Vlaanderen: 2013-2018 Kosten Vlaanderen per m³

Exploitatie kosten

Afschrijvingen, w aardeverm inderingen en voorzieningen

Andere operationele kosten

Indirecte personeels kosten

Uitzonderlijke kosten

Jaar

Gem eente

Rioolbeheerder

2013 2014 2015

183 184 192

Vlaanderen Vlaanderen Vlaanderen

€ 0,1867 € 0,2131 € 0,1916

€ 0,4806 € 0,4472 € 0,3621

€ 0,0173 € 0,0282 € 0,0336

€ 0,0523 € 0,0589 € 0,0554

€ 0,0205 € 0,0241 € 0,0221

€ 0,0914 € 0,1056 € 0,0870

€ 0,0015 € 0,0003 € 0,0000

€ 0,8503 € 0,8774 € 0,7517

2016

200

Vlaanderen

€ 0,2290

€ 0,4153

€ 0,0395

€ 0,0599

€ 0,0229

€ 0,0950

€ 0,0000

€ 0,8616

2017

199

Vlaanderen

€ 0,2328

€ 0,3861

€ 0,0457

€ 0,0458

€ 0,0279

€ 0,0830

€ 0,0003

€ 0,8217

2018

199

Vlaanderen

€ 0,2274

€ 0,3472

€ 0,0365

€ 0,0430

€ 0,0226

€ 0,0784

€ 0,0007

€ 0,7558

Overhead

Financiële kosten

Totale kosten

Figuur 6 Totale kost per m³ in Vlaanderen: 2013-2018

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

13

2.5 Kosten per inwoner per rioolbeheerder in 2018 Tussen de rioolbeheerders is er elk jaar een grote variatie. Dit is enerzijds het gevolg van de keuze van de rioolbeheerder om meer of minder te investeren, te onderhouden of te vervangen. Anderzijds spelen andere factoren ook een rol. HidroSan en Rio-link hebben een cashflowmatige boekhouding waardoor de kosten even volatiel zijn als de uitgaven. De kost per inwoner hangt ook sterk af van het aantal ingeschreven inwoners en de verspreiding ervan in het werkgebied van de rioolbeheerders. Zo heeft Rio-link de hoogste bevolkingsdichtheid (1.629 inwoners per km²) en IWVA de laagste (172 inwoners per km²). Dit wil zeggen dat IWVA meer kilometers buis moet leggen om evenveel inwoners aan te sluiten. De vele tweede verblijven in de kustgemeenten van IWVA kunnen ook een verklaring zijn voor het lage aantal ingeschreven inwoners. Daartegenover staat dat het in een dicht bevolkt gebied, vaak heel complex is om nutsvoorzieningen te plaatsen of te vernieuwen.

Figuur 7 Totale kost per inwoner in 2018

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 14

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

2.6 Kosten per m³ per rioolbeheerder in 2018 De kosten per m³ geven een andere grafiek weer dan de kost per inwoner. Het verbruik per rioolbeheerder is niet 1 op 1 verbonden met het aantal inwoners. Dit komt door de aanwezigheid van grootverbruikers. Hoe meer industrie er in het gebied van de rioolbeheerder is, hoe groter het verbruik, waardoor de kost per m³ lager zal liggen. Rio-link vertegenwoordigde met haar 11 aangesloten gemeenten, waaronder Antwerpen, 17% van het totale verbruik in Vlaanderen.

Figuur 8 Totale kost per m³ per rioolbeheerder in 2018

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

15

2.7 Kosten per inwoner per rioolbeheerder: evolutie 2013-2018 In de tabel en op de grafiek is te zien dat buiten HidroSan, Rio-link en IVEG de meeste rioolbeheerders een relatief stabiel verloop kennen van de kost per inwoner. VIVAQUA is in 2018 gestopt met het rioolbeheer in haar 6 Vlaams-Brabantse gemeenten. Het rioolbeheer van deze gemeenten is overgedragen aan AquaRio (3), Riobra (1) en Riopact (2). De stijging van IVEG vanaf 2017 is te wijten aan een forse toename van de andere operationele kosten (diverse belastingen en aanleg van een rioleringsfonds). Tabel 5 Kosten per inwoner per rioolbeheerder: 2013-2018 Rioolbeheerder Gemeente AquaRio Rio-link

2013 € 55,26 € 51,29 € 102,21

2014

2015 € 62,85 € 54,54 € 44,27

€ 52,69 € 57,55 € 34,44

2016 € 52,90 € 57,06 € 47,05

2017 € 54,64 € 58,80 € 40,98

2018 € 57,45 € 55,16 € 19,88

HidroGem

€ 27,37

€ 30,85

€ 34,65

€ 35,66

€ 35,44

€ 37,76

HidroRio

€ 41,82

€ 38,12

€ 37,33

€ 37,67

€ 39,37

€ 38,79

HidroSan

€ 67,74

€ 42,42

€ 37,36

€ 67,82

€ 70,17

€ 41,21

Infrax West

€ 42,32

€ 41,15

€ 47,17

€ 50,16

€ 51,53

€ 51,09

Inter-aqua

€ 47,37

€ 52,95

€ 53,63

€ 55,42

€ 54,63

€ 57,94

IVEG

€ 30,39

€ 31,02

€ 33,99

€ 39,76

€ 55,16

€ 57,18

Riobra

€ 34,50

€ 37,97

€ 49,32

€ 53,28

€ 50,13

€ 50,05

IWVA

€ 39,02

€ 38,61

€ 49,57

€ 58,29

€ 63,65

€ 63,98

Riopact

€ 33,60

€ 32,96

€ 33,77

€ 30,03

€ 26,54

€ 34,57

VIVAQUA

€ 36,65

€ 42,91

€ 47,29

€ 46,58

€ 52,01

Vlaanderen

€ 56,23

€ 51,82

€ 48,79

€ 51,22

€ 51,49

€ 49,70

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 16

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Figuur 9 Kosten per inwoner per rioolbeheerder: 2013-2018

2.8 Kosten per m³ per rioolbeheerder: evolutie 2013-2018 Tabel Kosten Kosten6 per m³ per m³ per rioolbeheerder: 2013-2018 Rioolbeheerder

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Gemeente AquaRio Rio-link

€ 1,0309 € 1,0064 € 1,0071

€ 1,1499 € 1,0393 € 0,4236

€ 0,8938 € 1,1589 € 0,3260

€ 0,9459 € 1,1803 € 0,4501

€ 0,9493 € 1,1771 € 0,3786

€ 0,8723 € 1,0174 € 0,1846

HidroGem

€ 0,6692

€ 0,6743

€ 0,7645

€ 0,7754

€ 0,7930

€ 0,8568

HidroRio

€ 0,9611

€ 0,8783

€ 0,8609

€ 0,8785

€ 0,9144

€ 0,9063

HidroSan

€ 1,2537

€ 0,8453

€ 0,6794

€ 1,2956

€ 1,3595

€ 0,8280

Infrax West

€ 0,3803

€ 0,9724

€ 0,9230

€ 1,1075

€ 1,1295

€ 1,1240

Inter-aqua

€ 0,5095

€ 0,8285

€ 0,5398

€ 0,7342

€ 0,6010

€ 0,6402

IVEG

€ 0,6074

€ 0,6292

€ 0,6909

€ 0,9354

€ 1,3371

€ 1,3393

Riobra

€ 0,8082

€ 0,9920

€ 1,1356

€ 1,3877

€ 1,3060

€ 1,4824

IWVA

€ 0,5902

€ 0,6002

€ 0,7299

€ 0,8468

€ 0,9000

€ 0,9276

Riopact

€ 0,7754

€ 0,8607

€ 0,7679

€ 0,7484

€ 0,5992

€ 0,8266

VIVAQUA

€ 0,3821

€ 0,5546

€ 0,6360

€ 0,9861

€ 0,9867

€ 0,7558

Vlaanderen

€ 0,8503

€ 0,8774

€ 0,7517

€ 0,8616

€ 0,8217

€ 0,7558

Figuur 10 Kosten per m³ per rioolbeheerder: 2013-2018

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

17

3 GERAPPORTEERDE OPBRENGSTEN 3.1 Opbrengsten Vlaanderen: samenstelling en evolutie 2013-2018 Totaal gerapporteerde opbrengst 2018 (voor alle 308 gemeenten3): 441 miljoen euro. Ook bij de opbrengsten is de samenstelling weinig veranderd t.o.v. de voorgaande jaren. De belangrijkste opbrengstenrubrieken zijn de saneringsbijdrage en -vergoeding met 92%, gevolgd door 6% financiële opbrengsten (hoofdzakelijk afschrijvingen op subsidies). Tabel 7 Opbrengsten Vlaanderen: 2013-2018 Opbrengsten Vlaanderen Bijdrage en vergoeding

Andere operationele opbrengsten

Financiële opbrengsten

Uitzonderlijke opbrengsten

Jaar

Gem eente

Rioolbeheerder

2013 2014 2015 2016

183 184 192 200

Vlaanderen Vlaanderen Vlaanderen Vlaanderen

€ 269.197.471 € 296.398.337 € 349.681.765 € 370.272.693

€ 3.639.837 € 4.541.710 € 4.681.962 € 4.341.779

€ 3.728.494 € 3.036.516 € 3.081.824 € 2.225.923

€ 25.191.913 € 19.786.992 € 20.345.559 € 24.153.364

€ 493.454 € 74.304 € 85.915 € 12.182

2017

199

Vlaanderen

€ 396.164.179

€ 5.843.123

€ 2.423.368

€ 24.996.225

2018

199

Vlaanderen

€ 402.673.397

€ 5.680.099

€ 2.237.667

€ 25.536.433

Aansluitingen

Bijpassing gem eenten

Totale opbrengsten

€ 5.500.337 € 5.028.655 € 2.800.844 € 2.625.198

€ 307.751.507 € 328.866.514 € 380.677.870 € 403.631.139

€ 1.228

€ 443.445

€ 429.871.568

€ 9.203

€ 1.792.532

€ 437.929.332

3

Voor alle andere tabellen en grafieken worden 9 gemeentelijke rapporten niet meegenomen in de rapportering door het niet rapporteren van de financiële informatie of ontbreken van belangrijke gegevens. \\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 18

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Figuur 11 Verdeling opbrengsten Vlaanderen: 2013-2018

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

19

3.2 Opbrengsten per rioolbeheerder: samenstelling 2018 In tegenstelling tot de kosten is er bij de opbrengsten minder variatie tussen de rioolbeheerders. De verschillen liggen vooral bij de subsidies en de aansluitingen. Hoe de opbrengsten geboekt worden speelt ook een rol. Binnen de Fluvius-groep bijvoorbeeld worden de opbrengsten m.b.t. de aansluitingen als tussenkomst in mindering gebracht van de investeringskosten voor de aansluitingen. Tabel 8 Opbrengsten per rioolbeheerder in 2018 Bijdrage en vergoeding

Jaar

Gem eente

Rioolbeheerder

2018

98

Gemeente

€ 145.046.399

€ 3.689.227

2018

52

AquaRio

€ 82.461.489

2018

11

Rio-link

€ 46.051.307

2018

3

HidroGem

2018

1

HidroRio

2018

6

2018

1

2018

1

2018

3

2018

1

Aansluitingen

Andere operationele opbrengsten

Financiële opbrengsten

Uitzonderlijke opbrengsten

Bijpassing gem eenten

Totale opbrengsten

€ 1.238.991

€ 16.050.381

€ 9.203

€ 234.014

€ 166.268.215

€ 481.386

€0

€ 1.531.104

€0

€ 1.129.686

€ 85.603.666

€ 800.394

€ 181.521

€ 1.552.527

€0

€ 224.953

€ 48.810.702

€ 3.952.975

€ 2.868

€ 22.683

€ 25.696

€0

€ 45.652

€ 4.049.874

€ 23.237.342

€ 200.965

€ 207.443

€ 1.144.721

€0

€0

€ 24.790.471

HidroSan

€ 6.167.834

€ 111.849

€0

€ 537.428

€0

€0

€ 6.817.111

Infrax West

€ 12.536.479

€0

€ 26.776

€ 516.637

€0

€0

€ 13.079.893

Inter-aqua

€ 43.807.156

€0

€ 395.157

€ 2.789.083

€0

€0

€ 46.991.395

IVEG

€ 2.667.447

€0

€ 7.821

€ 27.024

€0

€0

€ 2.702.292

Riobra

€ 16.387.282

€0

€ 106.071

€ 978.694

€0

€0

€ 17.472.047

2018

4

IWVA

€ 3.693.388

€ 158.044

€ 51.205

€ 264.032

€0

€0

€ 4.166.670

2018

18

Riopact

€ 16.664.298

€ 235.365

€0

€ 119.104

€0

€ 158.227

€ 17.176.995

2018

199

Vlaanderen

€ 402.673.397

€ 5.680.099

€ 2.237.667

€ 25.536.433

€ 9.203

€ 1.792.532

€ 437.929.332

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 20

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Figuur 12 Verdeling opbrengsten per rioolbeheerder in 2018

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

21

3.3 Opbrengsten per inwoner Vlaanderen: evolutie 2013-2018 De opbrengsten per inwoner kenden een gelijkmatige stijgende tendens, met een stagnatie in 2018. Tabel 9 Opbrengsten per inwoner Vlaanderen: 2013-2018 Opbrengsten Vlaanderen per inwoner Bijdrage en vergoeding

Andere operationele opbrengsten

Financiële opbrengsten

Uitzonderlijke opbrengsten

Bijpassing gem eenten

Totale opbrengsten

Jaar

Gem eente

Rioolbeheerder

2013 2014 2015 2016

183 184 192 200

Vlaanderen Vlaanderen Vlaanderen Vlaanderen

€ 47,42 € 50,70 € 57,84 € 59,77

€ 0,64 € 0,78 € 0,77 € 0,70

€ 0,66 € 0,52 € 0,51 € 0,36

€ 4,44 € 3,38 € 3,37 € 3,90

€ 0,09 € 0,01 € 0,01 € 0,00

€ 0,97 € 0,86 € 0,46 € 0,42

€ 54,21 € 56,25 € 62,97 € 65,15

2017

199

Vlaanderen

€ 62,66

€ 0,92

€ 0,38

€ 3,95

€ 0,00

€ 0,07

€ 68,00

2018

199

Vlaanderen

€ 62,54

€ 0,88

€ 0,35

€ 3,97

€ 0,00

€ 0,28

€ 68,02

Aansluitingen

Figuur 13 Totale opbrengsten per inwoner Vlaanderen: 2013-2018

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 22

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

3.4 Opbrengsten per m³ Vlaanderen: evolutie 2013-2018 De opbrengsten per m³ evolueerden van 0,82 euro in 2013 naar 1,09 euro in 2016 en zakte terug naar 1,03 euro in 2018. Tabel 10 Opbrengsten per m³ Vlaanderen: 2013-2018 Opbrengsten Vlaanderen per m³

Bijdrage en vergoeding

Andere operationele opbrengsten

Financiële opbrengsten

Uitzonderlijke opbrengsten

Bijpassing gem eenten

Totale opbrengsten

Jaar

Gem eente

Rioolbeheerder

2013 2014

183 184

Vlaanderen Vlaanderen

€ 0,7169 € 0,8583

€ 0,0097 € 0,0132

€ 0,0099 € 0,0088

€ 0,0671 € 0,0573

€ 0,0013 € 0,0002

€ 0,0146 € 0,0146

€ 0,8196 € 0,9524

2015

192

Vlaanderen

€ 0,8913

€ 0,0119

€ 0,0079

€ 0,0519

€ 0,0002

€ 0,0071

€ 0,9703

2016

200

Vlaanderen

€ 1,0053

€ 0,0118

€ 0,0060

€ 0,0656

€ 0,0000

€ 0,0071

€ 1,0958

2017

199

Vlaanderen

€ 1,0001

€ 0,0148

€ 0,0061

€ 0,0631

€ 0,0000

€ 0,0011

€ 1,0852

2018

199

Vlaanderen

€ 0,9510

€ 0,0134

€ 0,0053

€ 0,0603

€ 0,0000

€ 0,0042

€ 1,0343

Aansluitingen

Figuur 14 Totale opbrengsten per m³ Vlaanderen: 2013-2018

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

23

3.5 Opbrengsten per inwoner per rioolbeheerder: samenstelling 2018 De totale opbrengsten liggen tussen 51,4 euro voor Infrax West en 105,29 euro voor IWVA. De hoge opbrengst per inwoner van IWVA kan het gevolg zijn van de verhouding tussen het (laag) aantal ingeschreven inwoners, gecombineerd met veel verbruik (piekverbruik tijdens toeristisch seizoen in haar kustgemeenten), wat een hoge opbrengst per inwoner uit de saneringsbijdrage genereert. IWVA heeft de laagste bevolkingsdichtheid met 172 inwoners per m². Infrax West bedient hoofdzakelijk landelijke gemeenten in West-Vlaanderen. Het verbruiksprofiel zal er anders zijn door de aanwezigheid van veel land- en tuinbouwbedrijven. Deze hebben meestal een eigen waterwinning. Het eigen water wordt gebruikt als drink- of irrigatiewater en wordt dus niet geloosd in de gemeentelijke infrastructuur. In de gemeenten van Infrax West wordt in de aanrekeningsmethode voor de grootverbruikers rekening gehouden met de vervuilingsgraad en het geloosde volume. Dit kan een belangrijke oorzaak zijn voor de lage opbrengsten per inwoner. Tabel 11 Opbrengsten per inwoner per rioolbeheerder in 2018

Opbrengsten per inwoner per rioolbeheerder

Bijdrage en vergoeding

Aansluitingen

Andere operationele opbrengsten

Financiële opbrengsten

Uitzonderlijke opbrengsten

Bijpassing gem eenten

Totale opbrengsten

Jaar

Gem eente

Rioolbeheerder

2018

98

Gemeente

€ 61,62

€ 1,57

€ 0,53

€ 6,82

€ 0,00

€ 0,10

€ 70,63

2018

52

AquaRio

€ 70,10

€ 0,41

€ 0,00

€ 1,30

€ 0,00

€ 0,96

€ 72,77

2018

11

Rio-link

€ 63,65

€ 1,11

€ 0,25

€ 2,15

€ 0,00

€ 0,31

€ 67,46

2018

3

HidroGem

€ 69,71

€ 0,05

€ 0,40

€ 0,45

€ 0,00

€ 0,81

€ 71,42

2018

1

HidroRio

€ 61,19

€ 0,53

€ 0,55

€ 3,01

€ 0,00

€ 0,00

€ 65,28

2018

6

HidroSan

€ 58,53

€ 1,06

€ 0,00

€ 5,10

€ 0,00

€ 0,00

€ 64,69

2018

1

Infrax West

€ 49,27

€ 0,00

€ 0,11

€ 2,03

€ 0,00

€ 0,00

€ 51,40

2018

1

Inter-aqua

€ 62,10

€ 0,00

€ 0,56

€ 3,95

€ 0,00

€ 0,00

€ 66,62

2018

3

IVEG

€ 57,10

€ 0,00

€ 0,17

€ 0,58

€ 0,00

€ 0,00

€ 57,85

2018

1

Riobra

€ 55,41

€ 0,00

€ 0,36

€ 3,31

€ 0,00

€ 0,00

€ 59,08

2018

4

IWVA

€ 93,33

€ 3,99

€ 1,29

€ 6,67

€ 0,00

€ 0,00

€ 105,29

2018

18

Riopact

€ 55,42

€ 0,78

€ 0,00

€ 0,40

€ 0,00

€ 0,53

€ 57,13

2018

199

Vlaanderen

€ 62,54

€ 0,88

€ 0,35

€ 3,97

€ 0,00

€ 0,28

€ 68,02

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 24

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Tabel 12 Totale opbrengsten per inwoner per rioolbeheerder in 2018

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

25

3.6 Opbrengsten per m³ per rioolbeheerder: samenstelling 2018 Net zoals bij de kosten per m³, varieert het verbruiksprofiel binnen het werkgebied van de verschillende rioolbeheerders. Hoe meer verbruik er is (dicht bevolkt gebied, aanwezigheid van industrie dat veel water verbruikt), hoe lager de gemiddelde totale opbrengst per m³. Tabel 13 Opbrengsten per m³ per rioolbeheerder in 2018 Opbrengsten per m³ per rioolbeheerder

Bijdrage en vergoeding

Andere operationele opbrengsten

Financiële opbrengsten

Uitzonderlijke opbrengsten

Bijpassing gem eenten

Totale opbrengsten

Jaar

Gem eente

Rioolbeheerder

2018 2018

98 52

Gemeente AquaRio

€ 0,9355 € 1,2929

€ 0,0238 € 0,0075

€ 0,0080 € 0,0000

€ 0,1035 € 0,0240

€ 0,0001 € 0,0000

€ 0,0015 € 0,0177

€ 1,0724 € 1,3422

2018

11

Rio-link

€ 0,5911

€ 0,0103

€ 0,0023

€ 0,0199

€ 0,0000

€ 0,0029

€ 0,6265

2018

3

HidroGem

€ 1,5816

€ 0,0011

€ 0,0091

€ 0,0103

€ 0,0000

€ 0,0183

€ 1,6204

2018

1

HidroRio

€ 1,4298

€ 0,0124

€ 0,0128

€ 0,0704

€ 0,0000

€ 0,0000

€ 1,5253

2018

6

HidroSan

€ 1,1760

€ 0,0213

€ 0,0000

€ 0,1025

€ 0,0000

€ 0,0000

€ 1,2998

2018

1

Infrax West

€ 1,0838

€ 0,0000

€ 0,0023

€ 0,0447

€ 0,0000

€ 0,0000

€ 1,1307

2018

1

Inter-aqua

€ 0,6862

€ 0,0000

€ 0,0062

€ 0,0437

€ 0,0000

€ 0,0000

€ 0,7360

2018

3

IVEG

€ 1,3374

€ 0,0000

€ 0,0039

€ 0,0135

€ 0,0000

€ 0,0000

€ 1,3548

2018

1

Riobra

€ 1,6410

€ 0,0000

€ 0,0106

€ 0,0980

€ 0,0000

€ 0,0000

€ 1,7497

Aansluitingen

2018

4

IWVA

€ 1,3532

€ 0,0579

€ 0,0188

€ 0,0967

€ 0,0000

€ 0,0000

€ 1,5266

2018

18

Riopact

€ 1,3252

€ 0,0187

€ 0,0000

€ 0,0095

€ 0,0000

€ 0,0126

€ 1,3660

2018

199

Vlaanderen

€ 0,9510

€ 0,0134

€ 0,0053

€ 0,0603

€ 0,0000

€ 0,0042

€ 1,0343

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 26

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Figuur 15 Totale opbrengsten per mÂł per rioolbeheerder in 2018

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

27

3.7 Opbrengsten per inwoner per rioolbeheerder: evolutie 2013-2018 Het volatiel karakter van een cashflowmatige boekhouding is bij HidroSan goed zichtbaar, samen met de algemene prijsstijging in 2015. Net zoals in 2018 ligt IWVA elk jaar veel hoger dan het Vlaams gemiddelde. Tabel 14 Opbrengsten per inwoner per rioolbeheerder: 2013-2018 Opbrengsten per inwoner per rioolbeheerder Rioolbeheerder 2013 Gemeente € 54,78 AquaRio € 55,24

2014 € 56,09 € 56,39

2015 € 64,95 € 59,36

2016 € 66,62 € 68,11

2017 € 70,42 € 73,05

2018 € 70,63 € 72,77

Rio-link

€ 56,60

€ 68,22

€ 69,55

€ 70,37

€ 68,14

€ 67,46

HidroGem

€ 64,83

€ 54,19

€ 74,02

€ 68,45

€ 68,84

€ 71,42

HidroRio

€ 51,09

€ 50,51

€ 56,15

€ 53,41

€ 64,80

€ 65,28

HidroSan

€ 57,00

€ 82,69

€ 59,73

€ 82,68

€ 75,04

€ 64,69

Infrax West

€ 42,48

€ 41,21

€ 47,47

€ 50,47

€ 51,85

€ 51,40

Inter-aqua

€ 55,57

€ 54,57

€ 66,87

€ 64,50

€ 64,50

€ 66,62

IVEG

€ 43,42

€ 42,34

€ 43,83

€ 54,73

€ 55,66

€ 57,85

Riobra

€ 48,03

€ 47,74

€ 57,63

€ 57,61

€ 59,72

€ 59,08

IWVA

€ 82,59

€ 84,51

€ 91,07

€ 108,41

€ 114,72

€ 105,29

Riopact

€ 54,60

€ 50,35

€ 63,59

€ 55,12

€ 56,55

€ 57,13

VIVAQUA

€ 52,57

€ 50,67

€ 60,52

€ 61,59

€ 65,55

Vlaanderen

€ 54,21

€ 56,25

€ 62,97

€ 65,15

€ 68,00

€ 68,02

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 28

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Figuur 16 Totale opbrengsten per inwoner per rioolbeheerder: 2013-2018

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

29

3.8 Opbrengsten per m³ per rioolbeheerder: evolutie 2013-2018 Tabel 15 Opbrengsten per m³ per rioolbeheerder: 2013-2018 Opbrengsten per m³ per rioolbeheerder Rioolbeheerder

2013

2014

2015

2016

2017

2018

Gemeente AquaRio

€ 1,0219 € 1,0839

€ 1,0262 € 1,0745

€ 1,1018 € 1,1954

€ 1,1913 € 1,4089

€ 1,2235 € 1,4624

€ 1,0724 € 1,3422

Rio-link

€ 0,5577

€ 0,6528

€ 0,6582

€ 0,6732

€ 0,6295

€ 0,6265

HidroGem

€ 1,5851

€ 1,1843

€ 1,6329

€ 1,4883

€ 1,5404

€ 1,6204

HidroRio

€ 1,1740

€ 1,1637

€ 1,2949

€ 1,2455

€ 1,5049

€ 1,5253

HidroSan

€ 1,0549

€ 1,6476

€ 1,0862

€ 1,5794

€ 1,4538

€ 1,2998

Infrax West

€ 0,3818

€ 0,9739

€ 0,9289

€ 1,1143

€ 1,1365

€ 1,1307

Inter-aqua

€ 0,5977

€ 0,8539

€ 0,6730

€ 0,8545

€ 0,7096

€ 0,7360

IVEG

€ 0,8679

€ 0,8588

€ 0,8909

€ 1,2875

€ 1,3493

€ 1,3548

Riobra

€ 1,1252

€ 1,2473

€ 1,3269

€ 1,5004

€ 1,5560

€ 1,7497

IWVA

€ 1,2490

€ 1,3139

€ 1,3410

€ 1,5749

€ 1,6220

€ 1,5266 € 1,3660

Riopact

€ 1,2601

€ 1,3147

€ 1,4460

€ 1,3735

€ 1,2767

VIVAQUA

€ 0,5480

€ 0,6549

€ 0,8139

€ 1,3037

€ 1,2436

Vlaanderen

€ 0,8196

€ 0,9524

€ 0,9703

€ 1,0958

€ 1,0852

€ 1,0343

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 30

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Figuur 17 Totale opbrengsten per mÂł per rioolbeheerder: 2013-2018

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

31

4 KOSTENDEKKINGSGRAAD De kostendekkingsgraad geeft de mate weer waarin de opbrengsten de kosten dekken. Is dit meer dan 100%, dan zijn de opbrengsten hoger dan de kosten en is er boekhoudkundige winst. Is dit lager, dan geldt het omgekeerde. De boekhoudkundige winst kan gereserveerd of overgedragen worden voor toekomstige investeringen of andere kosten. Het is wettelijke verplicht om de saneringsbijdrage- en vergoeding alleen te gebruiken voor de gemeentelijke rioleringsactiviteiten. De kostendekkingsgraad toont net als de resultatenrekening aan hoe goed een onderneming bezig is. Investeringen en exploitatieactiviteiten moeten opbrengen, en liefst meer (of toch minstens evenveel) dan het kost. Is dit het geval, dan is er een kostendekkingsgraad van minstens 100%. De exploitatie-activiteiten zijn niet verlieslatend en het bedrijf is in staat om de investeringen op het einde van hun levensduur te vervangen. Wordt de aanleg van provisies, reservetoevoegingen en overdrachten naar volgend boekjaar ook in beschouwing genomen, dan kan de kostendekkingsgraad samen met de gecumuleerde kasstroom4 een indicator zijn voor de evaluatie van de hoogte van het tarief. Door de gerapporteerde prognoses voor de komende jaren, kan er bij die evaluatie ook rekening gehouden worden met de kosten en uitgaven die in de toekomst op ons zullen afkomen. De kostendekkingsgraad zegt wel niets over de effectieve kaspositie van een bedrijf. Opbrengsten zijn niet altijd gelijk aan (cash) inkomsten en kosten zijn niet altijd (cash) uitgaven. In dat geval wordt gesproken over ‘niet-kasopbrengsten’ (vb. afschrijvingen van subsidies) of ‘nietkaskosten’ (vb. afschrijvingen van investeringen). Dit aspect bespreken we in het volgend hoofdstuk. De kaspositie is een belangrijke indicator omdat het aangeeft of een onderneming in staat is om haar uitgaven te betalen en we kunnen de aanwending van de middelen controleren. De gemeenten die het rioolbeheer zelf uitvoeren rapporteren momenteel nog geen prognoses voor het huidige en de 5 toekomstige jaren. Vanaf 2021 (rapportering over 2020) zal dit automatisch gebeuren via de BBC-rapportering. VIVAQUA is in 2018 in Vlaanderen overgenomen deels door AquaRio (Farys), Riopact (De Watergroep) en Riobra (Fluvius) We bekijken 2 vormen van kostendekkingsgraad, de enge zin en de ruime zin.

4

Zie hoofdstuk 5 in dit document. \\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 32

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

4.1 Kostendekkingsgraad in enge zin per rioolbeheerder: evolutie 2013-2018 Kostendekkingsgraad in enge zin = opbrengsten uit de saneringsbijdrage en -vergoeding / totale kosten Een enge kostendekkingsgraad hoger dan 100%, betekent dat alle kosten gedekt zijn door de opbrengsten uit de gemeentelijke saneringsbijdrage en -vergoeding. Bij een lagere dekkingsgraad zijn andere opbrengsten noodzakelijk om de kosten te dekken, denk maar aan de opbrengsten van subsidies en aansluitingen. De forse stijging van Rio-link ligt aan een sterke afname van de afschrijvingskosten. Rio-link past, net zoals HidroSan, een cashflowmatige boekhouding wat de sterke fluctuatie verklaart. In 2018 zijn, op Infrax West en IVEG na, alle rioolbeheerders kostendekkend als alleen de opbrengsten uit de saneringsbijdrage en -vergoeding in aanmerking worden genomen. Voor de toekomst voorspellen de meeste rioolbeheerders een dalende tendens. De groep Fluvius (Infrax-West, Inter-aqua, IVEG en Riobra) rapporteren hun provisies (financiering van hun rioleringsfonds) in de rubriek ‘Andere operationele kosten’, waardoor de kostendekkingsgraad rond de 100% ligt. Moesten ze die bedragen zoals de andere rioolbeheerders rapporteren als ‘over te dragen winst’ of ‘toevoeging aan de reserves’, zou hun kostendekkingsgraad een stuk hoger liggen. Een van de voornaamste redenen van de hoge kostendekkingsgraden is het feit dat rioleringsprojecten over minstens 30 jaar worden afgeschreven. De meeste rioolbeheerders hebben ook een historisch patrimonium dat al afgeschreven is. D.w.z. dat daarvoor geen afschrijvingskosten meer geboekt worden (tenzij er een herwaardering wordt doorgevoerd). Dat patrimonium genereert wel een opbrengst (via de integrale waterfactuur). Ook daar waar nog geen riolering ligt, rekent de watermaatschappij een saneringsbijdrage aan. Het feit dat rioleringsprojecten een doorlooptijd kennen van verschillende jaren zorgt er bovendien voor dat de kosten pas veel later in de boekhouding zichtbaar worden (er wordt pas afgeschreven vanaf oplevering van een project). Verder kunnen rioolbeheerders, ook al zouden ze de middelen hebben, niet de hele gemeente openleggen om alle oude riolen te vervangen of om nieuwe riolen aan te leggen. Er zijn trouwens niet genoeg aannemers om alles op korte termijn te realiseren. Daarenboven worden de opbrengsten uit de bijdrage en vergoeding onmiddellijk als opbrengst geboekt, zodra de facturen worden uitgeschreven. Rekening houdend met bovenvermelde factoren is een kostendekkingsgraad van meer dan 100% te verantwoorden, op voorwaarde dat de rioolbeheerders een goed asset management plannen en daarvoor voldoende provisies aanleggen. Er komen namelijk omvangrijke vervangingsinvesteringen op ons af.

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

33

Tabel 16 Kostendekkingsgraad in enge zin: 2013-2024 Enge kostendekking Jaar

Gemeente

AquaRio

Rio-link

HidroGem

HidroRio

HidroSan

Infrax West

Inter-aqua IVEG

Riobra

IWVA

Riopact

VIVAQUA

Vlaanderen

2013

82,92%

98,61%

43,30%

156,51%

116,85%

65,47%

97,56%

109,45%

131,12%

133,04%

187,92%

136,32%

142,70%

2014

76,05%

94,23%

148,72%

173,98%

124,50%

124,60%

96,09%

95,46%

133,29%

119,28%

195,48%

138,97%

117,48%

97,83%

2015

107,22%

96,29%

193,07%

211,92%

137,29%

154,37%

97,73%

117,83%

127,36%

111,66%

162,81%

176,35%

127,45%

118,56%

2016

109,78%

112,51%

142,93%

190,35%

133,87%

83,92%

97,52%

109,56%

131,67%

102,68%

169,62%

183,21%

131,16%

116,68%

2017

112,68%

121,28%

155,80%

192,32%

153,27%

82,32%

97,09%

110,63%

99,35%

111,65%

160,95%

211,91%

124,06%

121,71%

2018

107,24%

127,08%

320,16%

184,59%

157,75%

142,03%

96,42%

107,17%

99,85%

110,70%

145,88%

160,33%

2019

126,60%

41,68%

184,70%

149,91%

60,39%

92,45%

104,24%

163,27%

112,48%

149,52%

152,32%

2020

124,22%

53,67%

176,94%

140,75%

65,25%

91,21%

98,13%

155,20%

110,57%

141,56%

145,02%

2021

121,52%

45,43%

169,83%

135,81%

65,25%

90,03%

97,84%

148,86%

108,38%

136,55%

139,73%

2022

118,39%

53,24%

163,28%

131,30%

65,25%

88,90%

97,46%

141,77%

106,59%

132,19%

129,01%

2023

115,64%

75,32%

157,21%

127,55%

65,25%

87,81%

99,10%

135,20%

107,07%

132,24%

116,89%

2024

113,64%

110,97%

151,58%

125,34%

65,25%

86,77%

97,92%

129,33%

104,83%

132,21%

112,40%

84,32%

125,83%

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 34

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

4.2 Kostendekkingsgraad in ruime zin per rioolbeheerder: evolutie 2013-2018 Kostendekkingsgraad in ruime zin = totale opbrengsten (incl. subsidies en andere) / totale kosten In 2018 had geen enkele rioolbeheerder een dekkingsgraad van minder dan 100%. De dalende prognoses staan bij de meeste rioolbeheerders in contrast met de stijging van de afgelopen jaren, maar geven wel aan dat de rioolbeheerders van plan zijn om het investeringsniveau op te drijven of op zijn minst gelijk te houden. De hoogte van de percentages kan op dezelfde manier verklaard worden als bij de kostendekkingsgraad in enge zin. De verschillen tussen de rioolbeheerders onderling kan door de toepassing van andere afschrijvingstermijnen op subsidies nog iets meer uitgesproken zijn. Tabel 17 Kostendekkingsgraad in ruime zin: 2013-2024 Ruime kostendekking Rioolbeheerder Gemeente

AquaRio

Rio-link

HidroGem

HidroRio

HidroSan

Infrax West

Inter-aqua IVEG

Riobra

IWVA

Riopact

VIVAQUA

Vlaanderen

2013

99,13%

107,70%

55,38%

236,87%

122,16%

84,14%

100,39%

117,31%

142,89%

139,22%

211,63%

162,50%

143,43%

96,39%

2014

89,24%

103,39%

154,12%

175,63%

132,50%

194,92%

100,16%

103,06%

136,49%

125,74%

218,91%

152,74%

118,08%

108,55%

2015

123,27%

103,15%

201,92%

213,59%

150,41%

159,86%

100,64%

124,68%

128,94%

116,84%

183,73%

188,31%

127,97%

129,07%

2016

125,95%

119,37%

149,57%

191,95%

141,78%

121,90%

100,62%

116,39%

137,65%

108,13%

186,00%

183,52%

132,20%

127,19%

2017

128,88%

124,23%

166,29%

194,25%

164,58%

106,94%

100,62%

118,07%

100,91%

119,14%

180,23%

213,07%

126,03%

132,06%

2018

122,93%

131,92%

339,35%

189,11%

168,29%

156,98%

100,60%

114,96%

101,16%

118,03%

164,58%

165,26%

2019

131,54%

54,98%

186,86%

159,66%

90,17%

100,00%

112,75%

173,15%

120,11%

167,19%

167,39%

2020

128,99%

79,99%

179,45%

151,33%

95,97%

100,00%

106,89%

165,21%

118,48%

160,56%

162,41%

2021

126,11%

57,21%

172,69%

146,95%

95,97%

100,00%

106,72%

159,08%

116,65%

156,26%

157,03%

2022

122,79%

69,46%

166,44%

142,97%

95,97%

100,00%

106,65%

152,47%

115,24%

150,99%

147,68%

2023

119,86%

104,95%

160,66%

139,74%

95,97%

100,00%

108,84%

146,51%

116,27%

150,67%

137,17%

2024

117,72%

132,77%

155,29%

138,09%

95,97%

100,00%

107,95%

141,19%

114,33%

150,28%

132,28%

136,85%

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

35

Figuur 18 Kostendekkingsgraad in ruime zin: 2013-2024

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 36

FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

4.3 Overeenstemming tussen tarieven en kosten Een alternatieve methode om de kostendekkingsgraad te bekijken is de verhouding van de gemiddelde opbrengst per m³ t.o.v. de gemiddelde kost per m³. De gemiddelde opbrengst per m³ houdt namelijk rekening met het vastrecht, de degressieve tarieven voor de grootverbruikers, de vrijstellingen en compensaties en de inningskosten. Ook de andere opbrengsten (subsidies, aansluitingen …) die van invloed kunnen zijn op de hoogte van het tarief, worden zo in rekening gebracht. Hoe dichter tegen de bissectrice (financieel evenwicht, opbrengsten = kosten), hoe meer de opbrengsten (waarvan de saneringsbijdrage de omvangrijkste zijn) overeenstemmen met de kosten. Bij uitbreiding kunnen we in dat geval zeggen dat het saneringstarief goed gekozen is.

Figuur 19 Verhouding gemiddelde opbrengst per m³ t.o.v. gemiddelde kost per m³ in 2018

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

37

5 KASSTROMEN: SAMENSTELLING, EVOLUTIE EN PROGNOSE Om het gebruik van de saneringsmiddelen te kunnen controleren is een analyse van de kasstromen van de rioolbeheerders noodzakelijk. Ze geven ons namelijk een beeld van de effectieve geldstromen bij de rioolbeheerders. Er zijn verschillende kasstromen: de operationele kasstroom, de investeringskasstroom, de financiële kasstroom. Degene die we hierna hanteren is de investeringskasstroom. We vertrekken van het financieel resultaat (opbrengsten minus de kosten) en berekenen die als volgt: Financieel resultaat +

Afschrijvingskosten

+

Waardeverminderingen

+

Voorzieningen voor risico’s en kosten

+

Andere niet-kaskosten

-

Verrekende kapitaalsubsidies

-

Andere niet-kasopbrengsten

=

Operationele kasstroom

-

Investeringsuitgaven

-

Uitgekeerde middelen aan gemeentevennoten

-

Andere uitgaven

+

Ontvangen gewestsubsidies

+

Ontvangen middelen van gemeentevennoten

+

Andere inkomsten

=

(Operationele en investerings-) kasstroom

Correcties voor niet-kaskosten en -opbrengsten

Investeringskasstromen

Aan het financieel resultaat worden de niet-kaskosten (belangrijkste niet-kaskosten zijn de afschrijvingskosten) opnieuw opgeteld en de nietkasopbrengsten (in hoofdzaak de subsidie opbrengsten) afgetrokken. Zo krijgen we de operationele kasstroom: de geldstroom uit de operationele activiteiten (de gewone bedrijfsvoering). Aan de operationele kasstroom worden daarna de subsidieontvangsten, de ontvangen middelen van vennoten en andere inkomsten bijgeteld en de investeringsuitgaven, de uitgekeerde middelen aan vennoten en andere uitgaven afgetrokken. Dit geeft de kaspositie weer (wat er in kas overblijft) nadat de investeringsuitgaven zijn betaald. Is dit positief, dan betekent het dat de rioolbeheerder voldoende eigen \\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 38

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

liquide middelen had om zelfs de investeringen te betalen. Is dit negatief, dan moest de rioolbeheerder gereserveerde eigen middelen uit het verleden of externe middelen aanspreken. In dit hoofdstuk bespreken we de kasstromen voor alle intergemeentelijke samenwerkingsverbanden (IGS) samen, nadien apart per IGS. De gemeenten die het rioolbeheer zelf uitvoeren, rapporteren de kasstromen pas vanaf 2021 (over het jaar 2020) via de digitale BBCrapportering. Het zijn vaststellingen o.b.v. de gerapporteerde cijfers en de feedback die we naar aanleiding van een bijkomende bevraging ontvingen van de rioolbeheerders. We doen daarmee geen uitspraak over de effectiviteit en de efficiĂŤntie van de rioolbeheerders, noch over het feit of dit voldoende is om de doelstellingen van de kaderrichtlijn water te behalen tegen 2027 (goede kwaliteit van de oppervlaktewateren).

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

39

5.1 Intergemeentelijke samenwerkingsverbanden Onderstaande tabel en grafiek omvat de kasstroom van alle intergemeentelijke samenwerkingsverbanden samen, exclusief gemeenten die het rioolbeheer zelf uitvoeren.

Figuur 20 Kasstroom IGS - samenstelling en evolutie 2013-2024 \\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 40

FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

De uitgaven worden als negatief weergegeven en negatieve bedragen staan in het rood. De kasstroom krijg je door alle uitgaven af te trekken van de inkomsten. In 2018 was er een negatieve investeringskasstroom van -62.769.164 euro. Dit wil zeggen dat er een beroep is gedaan op andere middelen dan degene opgenomen in de tabel om alle uitgaven te kunnen betalen. Dit kunnen leningen zijn of interne financiering binnen het intergemeentelijk samenwerkingsverband. Het valt op dat, in tegenstelling tot de periode 2014-2016, de kasstroom en bij uitbreiding de gecumuleerde kasstroom negatief is sinds 2017 en dit volgens de voorspellingen zo blijft. De operationele kasstroom (operationele inkomsten min operationele uitgaven) is positief, wat een gezonde en noodzakelijke situatie is. Een negatieve operationele kasstroom kan snel (als er geen reserves beschikbaar zijn) leiden tot het onvermogen om zijn schuldeisers te betalen. Met een positieve operationele kasstroom kan de rioolbeheerder zijn investeringen betalen of de aangegane leningen aflossen. De tabel toont aan dat sinds 2017 de operationele kasstroom niet meer voldoende is om de investeringsuitgaven te betalen, waardoor externe middelen noodzakelijk zijn.

Rioolbeheerder

Vlaanderen

Rijlabels 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Eindtotaal

Ontvangen middelen Operationele InvesteringsUitgekeerde middelen Kasstroom na Kasstroom na investeringen Operationele inkomsten Subsidie-ontvangsten van vennoten Andere inkomsten uitgaven uitgaven aan vennoten Andere uitgaven Oper. kasstroom investeringen (cumulatief) € 206.731.715 €0 €0 €0 € -217.362.547 €0 €0 €0 € -10.630.832 € -10.630.832 € -10.630.832 € 213.211.330 € 53.413.608 € 7.808.954 € 7.015.556 € -98.717.415 € -152.091.278 € -3.188.293 € -21.331.025 € 114.493.915 € 6.121.438 € -4.509.394 € 240.433.374 € 36.029.634 € 5.918.018 € -199.050 € -101.959.734 € -144.957.947 € -2.700.826 € -12.507.715 € 138.473.640 € 20.055.753 € 15.546.360 € 249.653.138 € 37.908.916 € 4.604.269 € 14.713 € -104.278.727 € -165.583.527 € -2.155.814 € -11.353.249 € 145.374.411 € 8.809.719 € 24.356.078 € 259.822.529 € 49.311.721 € 3.222.991 € -72.433 € -105.422.194 € -213.623.733 € -1.512.054 € -22.343.790 € 154.400.335 € -30.616.963 € -6.260.885 € 262.475.598 € 57.015.853 € 6.292.170 € -128.321 € -105.338.362 € -275.628.188 € -1.512.054 € -5.945.859 € 157.137.235 € -62.769.164 € -69.030.049 € 271.084.939 € 61.212.131 € 2.477.045 €0 € -106.417.635 € -291.796.827 € -2.754.297 € -3.108.408 € 164.667.304 € -69.303.052 € -138.333.101 € 276.040.435 € 79.271.071 € 2.546.742 €0 € -113.340.636 € -354.277.404 € -1.512.054 € -3.146.929 € 162.699.799 € -114.418.776 € -252.751.877 € 281.205.708 € 74.982.268 € 2.046.742 €0 € -115.552.943 € -373.763.904 € -2.340.216 € -3.187.256 € 165.652.765 € -136.609.602 € -389.361.479 € 291.631.850 € 74.246.880 € 1.796.742 €0 € -118.158.858 € -354.943.854 € -1.512.054 € -3.229.474 € 173.472.992 € -110.168.768 € -499.530.247 € 300.731.705 € 65.435.943 € 2.166.495 €0 € -119.336.611 € -314.027.276 € -1.512.054 € -2.663.671 € 181.395.094 € -69.205.469 € -568.735.716 € 296.802.755 € 59.097.617 € 3.808.813 €0 € -122.116.811 € -276.072.807 € -1.512.054 € -1.069.940 € 174.685.945 € -41.062.426 € -609.798.142 € 3.149.825.077 € 647.925.642 € 42.688.983 € 6.630.465 € -1.428.002.474 € -2.916.766.745 € -22.211.774 € -89.887.315 € 1.721.822.603 € -609.798.142 € -2.509.039.283

Tabel 18 Kasstroom IGS - samenstelling en evolutie 2013-2024

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

41

5.2 AquaRio (Farys) AquaRio is de riooldivisie van Farys (TMVW). De financiering van alle divisies gebeurt globaal op niveau van Farys. Er wordt dus alleen extern gefinancierd bij een kastekort op niveau Farys (voor alle divisies samen). Intern wordt de leninglast aangerekend aan de verschillende divisies a rato van de financieringsbehoefte van die divisies. De gemeentevennoten bepalen met AquaRio een investeringsplan van 6 jaar o.b.v. de geschatte inkomsten en krijgen dus een budget van 6 jaar ter beschikking vrij te verdelen over die 6 jaar (trekkingsrechten). Wordt dat budget van 6 jaar overschreden, dan moet de gemeentevennoot dat tekort bijleggen. Dit kan ook gezien worden als een externe financiering om de investeringsuitgaven te dekken. • Vaststellingen o.b.v. de gerapporteerde cijfers: stijgende kostendekkingsgraad in ruime zin van 103,15% in 2015 tot 131,92% in 2018, door een sterkere stijging van de opbrengsten (stijging tarief in 2015 en nieuwe tariefstructuur in 2016) dan de stijging van de kosten. In 2018 daalden de kosten meer dan de opbrengsten. Nadien, volgens prognoses een geleidelijke daling naar 117,72% in 2024. Het financieel resultaat werd jaarlijks toegevoegd aan de reserves. o de operationele kasstroom, aangevuld met ontvangen subsidies en middelen van de vennoten is in geen enkel jaar voldoende geweest om de investeringsuitgaven te dekken, waardoor er beroep werd gedaan op externe financiering (zie uitleg hierboven). De kasstroom bedroeg in 2018 -35 miljoen euro, de gecumuleerde kasstroom -118 miljoen. Dit wil zeggen dat AquaRio de voorbije jaren steeds meer heeft geïnvesteerd dan dat ze zelf ontvingen uit de operationele activiteiten en de subsidie-ontvangsten. o de uitkeringen aan de gemeentevennoten voor het gebruiks- en eigendomsrecht waarvan sprake in hoofdstuk 6.2 zijn niet zichtbaar in de gerapporteerde kasstromen. Conclusie: o O.b.v. de kasstroom kunnen we zeggen dat de saneringsinkomsten integraal aangewend worden voor de saneringsactiviteiten. o De hoge kostendekkingsgraad wordt verantwoord door de toevoeging van de winsten aan de reserves en is van tijdelijke aard, toch volgens de voorspellingen. De afschrijvingstermijn van 75 jaar voor riolering verklaart ook het feit dat investeringen maar traag in de resultatenrekening zichtbaar worden. o

•

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 42

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Tabel 19 Kasstroom AquaRio: 2013-2024 Rioolbeheerder AquaRio

Rijlabels 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Eindtotaal

Operationele inkomsten Subsidie-ontvangsten Ontvangen middelen van vennoten Andere inkomsten Operationele uitgaven Investerings-uitgaven Uitgekeerde middelen aan vennoten Andere uitgaven Kasstroom Kasstroom (cumulatief) €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 € 61.331.711 € 11.564.281 € 3.772.000 €0 € -36.618.477 € -54.150.450 €0 € 0 € -14.100.935 € -14.100.935 € 64.690.665 € 6.073.289 € 3.133.936 €0 € -39.184.247 € -59.986.830 €0 € 0 € -25.273.187 € -39.374.123 € 74.851.730 € 8.373.076 € 3.343.919 €0 € -38.323.951 € -63.735.471 €0 € 0 € -15.490.698 € -54.864.820 € 79.667.270 € 10.911.659 € 385.079 €0 € -39.606.809 € -79.289.651 €0 € 0 € -27.932.452 € -82.797.272 € 84.072.562 € 10.062.857 € 1.704.437 €0 € -39.829.505 € -91.378.848 €0 € 0 € -35.368.498 € -118.165.770 € 86.539.982 € 7.707.781 €0 €0 € -40.921.232 € -69.992.862 €0 € 0 € -16.666.331 € -134.832.101 € 88.245.122 € 10.261.706 €0 €0 € -42.093.584 € -93.184.559 €0 € 0 € -36.771.315 € -171.603.416 € 89.984.364 € 11.170.188 €0 €0 € -43.427.504 € -101.434.304 €0 € 0 € -43.707.257 € -215.310.673 € 91.758.391 € 10.659.925 €0 €0 € -45.177.685 € -96.800.706 €0 € 0 € -39.560.075 € -254.870.748 € 93.567.899 € 9.167.246 €0 €0 € -46.980.558 € -83.245.980 €0 € 0 € -27.491.393 € -282.362.141 € 95.413.597 € 8.167.971 €0 €0 € -48.551.269 € -74.171.762 €0 € 0 € -19.141.462 € -301.503.603 € 910.123.292 € 104.119.978 € 12.339.371 €0 € -460.714.821 € -867.371.424 €0 € 0 € -301.503.603 € -1.669.785.603

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

43

Figuur 21 Kasstroom AquaRio: 2013-2024

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 44

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

5.3 HidroGem HidroGem is een van de 3 riooldivisies van de watermaatschappij Pidpa waarbij geen solidarisering wordt toegepast. Voor gemeenten met een cumulatief kastekort wordt een lening afgesloten op projectbasis, na beëindiging van het project. Twee van de drie HidroGem gemeenten hadden eind 2018 een kastekort. • Vaststellingen o.b.v. de gerapporteerde cijfers: o Stijgende kostendekkingsgraad tot 213,59% in 2015, daarna daling naar 155,29% in 2018 door geleidelijke stijging van de afschrijvingskosten; o de operationele kasstroom is vanaf 2018 niet voldoende om de investeringsuitgaven te dekken. Er is in 2018 nog een gecumuleerd overschot van 3,4 miljoen euro. Volgens de voorspelling volstaat deze reserve vanaf 2021 niet meer om het jaarlijks kastekort te compenseren, waardoor er een beroep moet gedaan worden op externe financiering; o in 2018 was er een sterke stijging van de investeringsuitgaven. Ook voor de volgende jaren worden hoge investeringsbedragen vooropgesteld, wat de negatieve kasstroom verklaart; o de gerapporteerde uitgekeerde middelen aan de vennoten en de andere uitgaven, betreffen de kapitaalsaflossingen van de achtergestelde leningen toegekend bij toetreding van de vennoten. • Conclusie: o de saneringsbijdrage wordt op basis van de gerapporteerde operationele kasstroom sinds 2018 integraal gebruikt voor de saneringsactiviteiten. Door de opgebouwde reserve blijft de gecumuleerde kasstroom volgens de prognoses positief tot 2020. o De hoge kostendekkingsgraad wordt verantwoord door de toevoeging van de winsten aan de reserves en is, volgens de voorspellingen, van tijdelijke aard (lange termijn). Ook de afschrijvingstermijn van 50 jaar voor de rioolinfrastructuur verklaart voor een groot deel de hoge kostendekkingsgraad.

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

45

Tabel 20 Kasstroom HidroGem: 2013-2024 Rioolbeheerder

HidroGem

Rijlabels 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Eindtotaal

Operationele inkomsten

€0 € 2.987.847 € 4.098.467 € 3.815.688 € 3.857.902 € 4.024.177 € 4.054.775 € 4.054.000 € 4.054.000 € 4.054.000 € 4.054.000 € 4.054.000 € 43.108.855

Subsidie-ontvangsten

€0 € 131.912 €0 €0 € 789.000 € 36.170 € 1.079.136 € 519.712 € 519.712 € 519.712 € 519.712 € 519.712 € 4.634.777

Ontvangen middelen van vennoten

€0 € 1.400.000 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 € 1.400.000

Andere inkomsten Operationele uitgaven Investerings-uitgaven Uitgekeerde middelen aan vennoten Andere uitgaven Kasstroom Kasstroom (cumulatief) €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 € 33.795 € -599.292 € -842.438 € -316.537 € -1.546.916 € 1.248.371 € 1.248.371 € -653.060 € -700.015 € -943.668 € -316.444 € -35.000 € 1.450.280 € 2.698.651 € 14.713 € -849.637 € -1.203.853 € -316.444 € -35.134 € 1.425.333 € 4.123.984 € -87.519 € -871.343 € -2.613.307 € -316.444 € -35.000 € 723.287 € 4.847.271 € -128.591 € -1.024.194 € -4.019.944 € -316.444 € -35.000 € -1.463.825 € 3.383.446 €0 € -983.913 € -4.728.784 € -316.444 € -35.000 € -930.231 € 2.453.215 €0 € -984.000 € -4.817.097 € -316.444 € -35.000 € -1.578.829 € 874.385 €0 € -984.000 € -4.817.097 € -316.444 € -35.000 € -1.578.829 € -704.444 €0 € -984.000 € -4.817.097 € -316.444 € -35.000 € -1.578.829 € -2.283.273 €0 € -984.000 € -4.817.097 € -316.444 € -35.000 € -1.578.829 € -3.862.102 €0 € -984.000 € -4.817.097 € -316.444 € -35.000 € -1.578.829 € -5.440.931 € -820.662 € -9.948.394 € -38.437.477 € -3.480.981 € -1.897.050 € -5.440.931 € 7.338.572

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 46

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Figuur 22 Kasstroom HidroGem: 2013-2024

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

47

5.4 HidroRio HidroRio is de grootste van de drie riooldivisies van Pidpa en past solidarisering toe. Eind 2019 zal Pidpa een beroep doen op externe middelen om het kastekort af te dekken. Gezien de solidarisering gebeurt dit voor de HirdroRio-groep in globaliteit. • Vaststellingen o.b.v. de gerapporteerde cijfers: o De kostendekkingsgraad stijgt tot 168,29% in 2018, nadien wordt een daling voorspeld naar 138,09% in 2024, door geleidelijke stijging van de afschrijvingskosten. De sterke stijging in 2017 ligt aan hogere opbrengsten uit de saneringsbijdrage (in 2015 en 2016 werd het tarief niet aangepast, door de opgelegde budgetneutraliteit bij de invoering van de nieuwe tariefstructuur in 2016). Nadien werd de vroegere tariefformule opnieuw toegepast; o de kasstroom is met uitzondering van 2015 en 2018 niet voldoende om de uitgaven te dekken, waardoor er bij cumulatief kastekort een beroep gedaan werd op interne of externe financiering (afhankelijk van beschikbare geldmiddelen binnen Pidpa). De hogere financiële uitgave in 2017 is te verklaren door een vervroegde terugbetaling van afgesloten leningen, wat gerapporteerd werd in de rubriek ‘Andere uitgaven’. • Conclusie: o de saneringsbijdrage wordt op basis van de gerapporteerde kasstroom integraal gebruikt voor de saneringsactiviteiten. Het grootste gedeelte van de uitgaven gaat naar investeringsuitgaven. We verwachten dat het investeringsvolume de volgende jaren stijgt. o De hoge kostendekkingsgraad wordt verantwoord door de reservering van de winsten en is, volgens de voorspellingen, van tijdelijke aard. Een bijkomende verklaring: de investeringen worden over een termijn van 50 jaar afgeschreven.

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 48

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Tabel 21 Kasstroom HidroRio: 2013-2024 Rioolbeheerder

HidroRio

Rijlabels 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Eindtotaal

Operationele inkomsten

€0 € 18.071.088 € 19.845.365 € 19.094.263 € 23.425.476 € 23.645.750 € 24.494.400 € 24.890.608 € 25.122.807 € 25.426.693 € 25.734.568 € 26.117.833 € 255.868.852

Subsidie-ontvangsten

€0 € 8.348.105 € 3.197.495 € 4.922.381 € 4.865.095 € 7.178.313 € 9.164.490 € 9.163.675 € 9.163.675 € 9.163.675 € 8.954.043 € 8.390.442 € 82.511.389

Ontvangen middelen van vennoten

€0 €0 €0 €0 € 1.526.865 € 3.425.045 € 185.264 € 185.000 € 185.000 € 185.000 € 795.000 € 2.435.000 € 8.922.174

Andere inkomsten Operationele uitgaven Investerings-uitgaven Uitgekeerde middelen aan vennoten Andere uitgaven Kasstroom Kasstroom (cumulatief) €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 € -6.697.306 € -12.966.015 € -2.871.756 € -7.487.810 € -3.603.694 € -3.603.694 €0 € -6.371.208 € -12.312.928 € -2.384.382 € -670.316 € 1.304.027 € -2.299.667 €0 € -6.726.288 € -15.098.849 € -1.839.370 € -1.239.415 € -887.278 € -3.186.945 €0 € -7.053.419 € -20.651.707 € -1.195.610 € -12.379.461 € -11.462.761 € -14.649.706 €0 € -7.124.900 € -21.553.916 € -1.195.610 € -1.854.744 € 2.519.938 € -12.129.768 €0 € -7.883.295 € -25.456.918 € -2.437.853 € -3.073.408 € -5.007.319 € -17.137.087 €0 € -8.406.264 € -25.454.653 € -1.195.610 € -3.111.929 € -3.929.173 € -21.066.260 €0 € -8.669.905 € -25.454.653 € -2.023.772 € -3.152.256 € -4.829.104 € -25.895.364 €0 € -9.023.724 € -25.454.653 € -1.195.610 € -3.194.474 € -4.093.093 € -29.988.456 €0 € -9.266.042 € -24.872.341 € -1.195.610 € -2.628.671 € -2.479.054 € -32.467.510 €0 € -9.482.340 € -23.306.782 € -1.195.610 € -1.034.940 € 1.923.603 € -30.543.908 €0 € -86.704.691 € -232.583.414 € -18.730.793 € -39.827.424 € -30.543.908 € -192.968.365

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

49

Figuur 23 Kasstroom HidroRio: 2013-2024

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 50

FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

5.5 HidroSan HidroSan is een van de drie riooldivisies van Pidpa, zonder solidarisering maar met cashflowmatige bedrijfsvoering (uitgaven = kosten). Het cumulatief kassaldo wordt jaarlijks per gemeente bekeken. Een tekort wordt toegedekt door een tussenkomst van de HidroSan-gemeente. • Vaststellingen o.b.v. de gerapporteerde cijfers: o dalende kostendekkingsgraad vanaf 2014 (behalve in 2018, 156,98%) van 194,92%, naar minder dan 100% vanaf 2019 door de stijgende en hoge investeringsuitgaven. Aangezien HidroSan een cashflowmatige bedrijfsvoering toepast (investeringen worden in 1 jaar afgeschreven, uitgaven = kosten) vertaalt een stijgend investeringsritme zich onmiddellijk in een dalende KDG als de opbrengsten niet evenredig mee stijgen; o de kasstroom is volgens de voorspellingen vanaf 2019 niet voldoende om de uitgaven te dekken, waardoor er een beroep moet gedaan worden op externe financiering, zodra er ook geen gereserveerde inkomsten zijn (cumulatief kastekort) • Toelichting kasstromen: o het vlak investeringsvolume is een gevolg van het feit dat HidroSan uitging van een totaal uit te voeren investeringsvolume voor de volgende legislatuur. Door de wissel van besturen waren - en zijn tot op vandaag - niet overal concrete uitvoeringsjaren per project beschikbaar. Daarom werd bij de rapportering– voorlopig – uitgegaan van een gemiddeld investeringsbedrag per jaar voor de volgende legislatuur. • Conclusie: o Tot op heden waren er steeds meer inkomsten dan uitgaven; o HidroSan zit met een hoge gecumuleerde kasstroom. Volgens de prognoses zou er vanaf 2019 een kentering komen, maar blijft hij positief tot 2024.

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

51

Tabel 22 Kasstroom HidroSan: 2013-2024 Rioolbeheerder

HidroSan

Rijlabels 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Eindtotaal

Operationele inkomsten

€0 € 5.587.714 € 6.099.512 € 6.129.963 € 6.203.335 € 6.279.683 € 6.287.945 € 6.278.000 € 6.278.000 € 6.278.000 € 6.278.000 € 6.278.000 € 67.978.151

Subsidie-ontvangsten

€0 € 2.244.329 € 100.114 € 2.487.311 € 1.660.691 € 537.428 € 2.914.138 € 2.956.079 € 2.956.079 € 2.956.079 € 2.956.079 € 2.956.079 € 24.724.408

Ontvangen middelen van vennoten

€0 € 702.644 €0 € 18.926 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 € 721.570

Andere inkomsten Operationele uitgaven Investerings-uitgaven Uitgekeerde middelen aan vennoten Andere uitgaven Kasstroom Kasstroom (cumulatief) €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 € -1.321.525 € -3.056.970 €0 € 0 € 4.156.192 € 4.156.192 €0 € -1.316.219 € -2.561.849 €0 € 0 € 2.321.558 € 6.477.750 €0 € -1.567.020 € -5.517.415 €0 € 8.581 € 1.560.346 € 8.038.096 €0 € -1.646.398 € -5.707.123 €0 €0 € 510.505 € 8.548.600 €0 € -1.748.711 € -2.594.031 €0 € 0 € 2.474.370 € 11.022.970 €0 € -1.880.284 € -8.324.611 €0 € 0 € -1.002.812 € 10.020.158 €0 € -2.085.000 € -7.536.966 €0 €0 € -387.887 € 9.632.271 €0 € -2.085.000 € -7.536.966 €0 €0 € -387.887 € 9.244.384 €0 € -2.085.000 € -7.536.966 €0 €0 € -387.887 € 8.856.496 €0 € -2.085.000 € -7.536.966 €0 €0 € -387.887 € 8.468.609 €0 € -2.085.000 € -7.536.966 €0 €0 € -387.887 € 8.080.722 €0 € -19.905.157 € -65.446.831 €0 € 8.581 € 8.080.722 € 92.546.247

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 52

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Figuur 24 Kasstroom HidroSan: 2013-2024

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

53

5.6 Infrax West (sinds 2020: Fluvius West) Infrax West veranderde in 2020 haar naam in Fluvius West en is een van de 4 rioolbeheerders die beroep doen op de werkmaatschappij Fluvius System operator (vroeger Infrax) en opereert in West-Vlaanderen. Kosten en opbrengsten worden gesolidariseerd. De financiering van Infrax West wordt steeds in zijn geheel bekeken én binnen het kader van de groep Fluvius rekening houdend met alle activiteiten. De tekorten worden eerst gefinancierd door de bestaande liquide middelen aan te wenden. Na uitputting van de liquide middelen voorziet het financieel plan dat de tekorten gefinancierd zullen worden via Fluvius. Fluvius moet zorg dragen voor de financiering van alle activiteiten van de groep, dus ook de rioleringsactiviteit. Fluvius kan hiervoor financiële middelen aantrekken op korte termijn (bv. door uitgifte van commercial papers, kredietlijnen bij financiële instellingen) of lange termijn (bv. uitgifte obligaties, investeringskredieten bij financiële instellingen). In de groep is ook een globaal cashpoolsysteem opgezet om synergiën te realiseren. Via een systeem van RekeningCourant worden de middelen ter beschikking gesteld aan de leden van de groep. • Vaststellingen o.b.v. de gerapporteerde cijfers: o kostendekkingsgraad rond de 100%. Infrax West werkt met een rioleringsfonds, wat aangevuld wordt met positieve resultaten. In het lange termijn financieel plan wordt voor de toekomst de toekenning van het rioleringsfonds zo bepaald dat in principe een nulresultaat moet gekregen worden; o de kasstroom was t.e.m. 2018 positief, maar noodzakelijk om het tekort van 2014 te compenseren. Vanaf 2019 zou dit niet meer het geval zijn door een voorspelde sterke toename van de investeringsuitgaven. Hierdoor zal het financieringssysteem van Fluvius aangesproken worden om de financieringstekorten dicht te rijden; • Conclusie: o De gecumuleerde kasstroom toont aan dat de saneringsmiddelen over de verschillende jaren uiteindelijk integraal gebruikt worden. o Infrax West hanteert een afschrijvingstermijn van 50 jaar, waardoor de investeringskosten maar langzaam toenemen, in tegenstelling tot de opbrengsten die wel onmiddellijk in de resultatenrekening opgenomen worden.

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 54

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Tabel 23 Kasstroom Fluvius West: 2013-2024 Rioolbeheerder

Infrax West

Rijlabels 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Eindtotaal

Operationele inkomsten € 9.940.322 € 11.617.244 € 12.370.896 € 12.746.671 € 12.595.546 € 12.798.892 € 13.038.579 € 13.283.395 € 13.533.106 € 13.787.812 € 14.047.612 € 139.760.076

Subsidie-ontvangsten

Ontvangen middelen van vennoten

€ 4.226.651 € 4.892.360 € 3.107.167 € 5.432.361 € 8.313.801 € 10.276.497 € 10.482.027 € 10.691.667 € 10.905.501 € 11.123.611 € 11.346.083 € 90.797.726

Andere inkomsten €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

Operationele uitgaven € -6.225.895 € -6.672.763 € -7.290.114 € -7.550.793 € -5.448.325 € -5.412.046 € -5.338.531 € -5.202.372 € -5.049.690 € -4.920.578 € -4.778.908 € -63.890.017

Investerings-uitgaven € -13.770.711 € -7.544.030 € -7.651.201 € -9.594.260 € -12.976.310 € -28.193.261 € -28.782.203 € -29.383.517 € -29.997.465 € -30.624.318 € -31.264.350 € -229.781.626

Uitgekeerde middelen aan vennoten

Andere uitgaven Kasstroom €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

€0 € -5.829.633 € 2.292.811 € 536.748 € 1.033.980 € 2.484.712 € -10.529.919 € -10.600.129 € -10.610.827 € -10.608.549 € -10.633.473 € -10.649.563 € -63.113.841

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

55

Kasstroom (cumulatief)

€0 € -5.829.633 € -3.536.823 € -3.000.075 € -1.966.095 € 518.617 € -10.011.301 € -20.611.430 € -31.222.257 € -41.830.806 € -52.464.278 € -63.113.841 € -233.067.922

Figuur 25 Kasstroom Fluvius West: 2013-2024

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 56

FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

5.7 Inter-aqua (sinds 2019: Fluvius Limburg) Inter-aqua is via fusie door opslorping in 2019 volledig opgegaan in Fluvius Limburg. Voor de rioleringsactiviteit is Inter-aqua de grootste aandeelhoudende vennootschap van de groep Fluvius, is actief in Limburg en solidariseert ook de opbrengsten en kosten. De financiering van Inter-aqua wordt net zoals bij Infrax-West altijd in zijn geheel bekeken én binnen het kader van de groep Fluvius rekening houdend met alle activiteiten. De tekorten worden eerst gefinancierd door de bestaande liquide middelen aan te wenden. Na uitputting van de liquide middelen voorziet het financieel plan dat de tekorten gefinancierd zullen worden via Fluvius. Fluvius moet zorg dragen voor de financiering van alle activiteiten van de groep, dus ook de rioleringsactiviteit. Fluvius kan hiervoor financiële middelen aantrekken op korte termijn (bv. door uitgifte van commercial papers, kredietlijnen bij financiële instellingen) of lange termijn (bv. uitgifte obligaties, investeringskredieten bij financiële instellingen). Ook is binnen de groep een globaal cashpoolsysteem opgezet om synergiën te realiseren. Via een systeem van RekeningCourant worden de middelen ter beschikking gesteld aan de leden van de groep. Kasoverschotten worden in het bedrijf gehouden hetzij via de reservering van winsten, hetzij via de aanleg van rioleringsfondsen voor de financiering van toekomstige rioleringsgebonden activiteiten. In het lange termijn financieel plan dat opgemaakt werd voor Inter-aqua, worden een aantal elementen (o.a. investeringsvolume ….) bepaald op basis van financiële ratio’s opgelegd door de rating-agencies. De groep Fluvius heeft een A3-rating bij Moody’s. Een aantal van de ratio’s gaan uit van de cash flow. Het huidige afschrijvingsritme is onvoldoende om het berekend investeringsvolume te financieren. Daarom wordt de huidige winst die Inter-Aqua maakt ook volledig gereserveerd om zo de autofinancieringsmarge op te krikken. •

•

Vaststellingen o.b.v. de gerapporteerde cijfers: o kostendekkingsgraad dalend en rond de 100%. Net zoals Infrax West werkt Inter-aqua met een rioleringsfonds. De toewijzingen aan dat fonds zijn zo dat op termijn een nulresultaat verkregen wordt. Vandaar dat de kostendekkingsgraad de 100% benaderd. o Door de sterke toename van de investeringsuitgaven in 2017, zakte de kasstroom onder nul en was ook de gecumuleerde kasstroom onvoldoende. Hierdoor werd het financieringssysteem van Fluvius aangesproken om de financieringstekorten dicht te rijden. Conclusie: o O.b.v. de gecumuleerde kasstroom kunnen we vaststellen dat de saneringsinkomsten integraal gebruikt worden voor de saneringsactiviteiten; o Inter-aqua hanteert een afschrijvingstermijn van 50 jaar, waardoor de investeringskosten langzaam terugvloeien in het resultaat, in tegenstelling tot de opbrengsten van de saneringsbijdragen en -vergoedingen die wel onmiddellijk in de resultatenrekening opgenomen worden. De ontvangen kapitaalsubsidies worden afgeschreven op hetzelfde ritme van de investeringen waarop ze betrekking hebben.

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

57

Tabel 24 Kasstroom Fluvius Limburg: 2013-2024 Rioolbeheerder

Inter-aqua

Rijlabels 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Eindtotaal

Operationele inkomsten € 35.886.927 € 44.352.557 € 42.677.985 € 42.695.676 € 44.206.055 € 44.390.438 € 46.099.527 € 46.870.733 € 47.754.946 € 48.687.952 € 49.639.618 € 493.262.414

Subsidie-ontvangsten € 15.464.684 € 9.866.659 € 8.741.702 € 13.917.335 € 16.231.480 € 12.403.155 € 13.010.600 € 13.270.812 € 13.536.229 € 13.806.953 € 14.083.092 € 144.332.702

Ontvangen middelen van vennoten

Andere inkomsten €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

€ 6.981.761 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 € 6.981.761

Operationele uitgaven € -19.019.835 € -18.600.812 € -19.803.688 € -19.115.959 € -21.108.195 € -19.578.494 € -24.260.260 € -24.363.165 € -24.574.837 € -23.696.387 € -24.204.247 € -238.325.879

Investerings-uitgaven € -26.410.171 € -22.746.350 € -24.335.221 € -39.593.478 € -60.729.309 € -41.874.771 € -44.466.347 € -45.409.538 € -46.372.912 € -47.356.909 € -48.361.978 € -447.656.985

Uitgekeerde middelen aan vennoten

Andere uitgaven Kasstroom €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

€ -7.511.975 € -7.943.733 € -8.058.178 € -9.172.585 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 € -32.686.471

€0 € 5.391.391 € 4.928.321 € -777.400 € -11.269.011 € -21.399.969 € -4.659.672 € -9.616.480 € -9.631.158 € -9.656.575 € -8.558.390 € -8.843.515 € -74.092.457

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 58

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Kasstroom (cumulatief)

€0 € 5.391.391 € 10.319.712 € 9.542.313 € -1.726.699 € -23.126.668 € -27.786.339 € -37.402.819 € -47.033.977 € -56.690.552 € -65.248.942 € -74.092.457 € -307.855.037

Figuur 26 Kasstroom Fluvius Limburg: 2013-2024

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

59

5.8 IVEG (sinds 2019: Fluvius Antwerpen) IVEG is via fusie in 2019 omgevormd tot Fluvius Antwerpen. Voor de rioleringsactiviteit is IVEG de kleinste aandeelhoudende vennootschap van de Fluvius groep. IVEG werkt met een aparte rekening per gemeente. Er wordt dus niet gesolidariseerd. De financiering verloopt volgens dezelfde principes als de andere vennootschappen van de Fluvius groep. Fluvius moet zorg dragen voor de financiering van alle activiteiten van de groep, dus ook de rioleringsactiviteit. Fluvius kan hiervoor financiële middelen aantrekken op korte termijn (bv. door uitgifte van commercial papers, kredietlijnen bij financiële instellingen) of lange termijn (bv. uitgifte obligaties, investeringskredieten bij financiële instellingen). In de groep is ook een globaal cashpoolsysteem opgezet om synergiën te realiseren. Via een systeem van RekeningCourant worden de middelen ter beschikking gesteld aan de leden van de groep. •

•

Vaststellingen o.b.v. de gerapporteerde cijfers: o kostendekkingsgraad sterk dalend in 2017 en nadien rond de 100% t/m 2018, een sterke piek in 2019 en nadien weer dalend. De sterke daling in 2017 is het gevolg van het feit dat binnen IVEG vanaf 2017 is gestart met een substantiële toekenning aan het rioleringsfonds, die als een kost wordt gerapporteerd. De stijging in 2019 komt doordat er voor de prognoses geen toekenningen aan dat fonds zijn gerapporteerd. We kunnen ervan uitgaan dat de overschotten worden toegevoegd aan het rioleringsfonds; o de kasstroom is vanaf 2018 niet meer voldoende om alle uitgaven te dekken, maar het zal volgens de voorspellingen duren tot 2021 vooraleer de opgebouwde reserves zullen uitgeput zijn. Nadien wordt het financieringssysteem van Fluvius aangesproken om de financieringstekorten dicht te rijden; Conclusie: o de saneringsinkomsten worden op basis van de gerapporteerde kasstroom, zij het over verschillende jaren bekeken, integraal gebruikt voor de saneringsactiviteiten; o IVEG hanteert een afschrijvingstermijn van 50 jaar op nieuwe investeringen in leidingen, waardoor de investeringskosten langzaam terugvloeien in het resultaat, in tegenstelling tot de opbrengsten van de saneringsbijdragen en -vergoedingen die wel onmiddellijk in de resultatenrekening opgenomen worden. De ontvangen kapitaalsubsidies worden op afgeschreven op hetzelfde ritme van de investeringen waarop ze betrekking hebben.

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 60

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Tabel 25 Kasstroom Fluvius Antwerpen: 2013-2024 Rioolbeheerder

IVEG

Rijlabels 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Eindtotaal

Operationele inkomsten € 1.907.389 € 1.983.136 € 2.508.777 € 2.563.348 € 2.675.383 € 2.474.383 € 2.510.575 € 2.548.139 € 2.593.361 € 2.643.467 € 2.694.902 € 27.102.862

Subsidie-ontvangsten

Ontvangen middelen van vennoten

€ 320.796 € 522.750 € 131.338 € 183.364 € 1.054.262 € 1.199.393 € 1.223.381 € 1.247.849 € 1.272.806 € 1.298.262 € 1.324.227 € 9.778.426

Andere inkomsten €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

Operationele uitgaven € -678.823 € -814.740 € -1.092.634 € -1.820.737 € -1.927.585 € -705.691 € -729.320 € -753.644 € -785.465 € -821.467 € -857.975 € -10.988.081

Investerings-uitgaven € -1.098.787 € -444.321 € -115.738 € -737.305 € -2.249.128 € -4.086.647 € -4.171.098 € -4.257.303 € -4.345.297 € -4.435.120 € -4.526.808 € -30.467.551

Uitgekeerde middelen aan vennoten €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

Andere uitgaven Kasstroom Kasstroom (cumulatief) €0 €0 €0 € 450.575 € 450.575 € 0 € 1.246.826 € 1.697.402 € 0 € 1.431.743 € 3.129.145 €0 € 188.669 € 3.317.814 €0 € -447.068 € 2.870.747 € 0 € -1.118.561 € 1.752.185 € 0 € -1.166.463 € 585.723 € 0 € -1.214.958 € -629.236 € 0 € -1.264.595 € -1.893.831 € 0 € -1.314.858 € -3.208.689 € 0 € -1.365.655 € -4.574.344 € 0 € -4.574.344 € 3.497.490

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

61

Figuur 27 Kasstroom Fluvius Antwerpen: 2013-2024

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 62

FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

5.9 Riobra Riobra is in 2011 toegetreden tot de Infraxgroep en behoort nu dus ook tot de Fluviusgroep. De financiering van Riobra valt binnen het systeem dat opgezet is voor de ganse groep van Fluvius. De tekorten worden eerst gefinancierd door de bestaande liquide middelen te gebruiken. Zijn de liquide middelen opgebruikt, dan voorziet het financieel plan dat de tekorten gefinancierd worden via Fluvius. Fluvius moet zorg dragen voor de financiering van alle activiteiten van de groep, dus ook de rioleringsactiviteit. Fluvius kan hiervoor financiële middelen aantrekken op korte termijn (bv. door uitgifte van commercial papers, kredietlijnen bij financiële instellingen) of lange termijn (bv. uitgifte obligaties, investeringskredieten bij financiële instellingen). In de groep is ook een globaal cashpoolsysteem opgezet om synergiën te realiseren, waarbij interestvergoedingen worden toegekend op eventuele kasoverschotten. Via een systeem van RekeningCourant worden de middelen ter beschikking gesteld aan de leden van de groep. Kasoverschotten worden in het bedrijf gehouden hetzij via de reservering van winsten, hetzij via de aanleg van rioleringsfondsen voor de financiering van toekomstige rioleringsgebonden activiteiten. In het lange termijn financieel plan dat opgemaakt werd voor Riobra, worden een aantal elementen (o.a. investeringsvolume ….) bepaald op basis van financiële ratio’s opgelegd door de rating-agencies. De Economische Groep Fluvius heeft een A3-rating bij Moody’s. Een aantal van de ratio’s gaan uit van de cash flow. Het huidige afschrijvingsritme is onvoldoende om het berekend investeringsvolume te financieren. Daarom wordt de huidige winst die Riobra maakt ook volledig gereserveerd om zo de autofinancieringsmarge op te krikken. • Vaststellingen o.b.v. de gerapporteerde cijfers: o kostendekkingsgraad van 139,22% in 2013 naar 108,13% in 2016. Nadien schommelend rond de 120% om dan te dalen naar 114,33% in 2024; o de inkomsten waren tot 2018 voldoende om de uitgaven te dekken. De gecumuleerde kasstroom wordt volgens de prognoses pas vanaf 2021 negatief; • Conclusie: o op basis van de gerapporteerde kasstroom en de bijkomende toelichting door Fluvius kunnen we stellen dat de saneringsinkomsten integraal gebruikt worden voor de saneringsactiviteiten; o De hogere kostendekkingsgraad wordt verantwoord door bovenstaande toelichting (behoud van A3-rating) en door het feit dat de investeringen over langere periode worden afgeschreven (nieuwe leidingen over 50 jaar, overgenomen installaties over 33 jaar) in tegenstelling tot de opbrengsten van de saneringsbijdragen en -vergoedingen die wel onmiddellijk in de resultatenrekening opgenomen worden. De ontvangen kapitaalsubsidies worden afgeschreven op hetzelfde ritme van de investeringen waarop ze betrekking hebben.

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

63

Tabel 26 Kasstroom Riobra: 2013-2024 Rioolbeheerder

Riobra

Rijlabels 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Eindtotaal

Operationele inkomsten € 11.841.045 € 14.429.963 € 14.362.037 € 14.909.044 € 16.715.958 € 18.416.334 € 18.752.295 € 19.120.696 € 19.496.466 € 19.879.750 € 20.270.701 € 188.194.288

Subsidie-ontvangsten € 7.044.593 € 5.634.831 € 4.148.297 € 6.044.435 € 8.612.916 € 5.627.012 € 5.739.552 € 5.854.343 € 5.971.430 € 6.090.858 € 6.212.676 € 66.980.942

Ontvangen middelen van vennoten

Andere inkomsten €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

Operationele uitgaven € -4.999.949 € -7.179.069 € -8.110.539 € -7.272.781 € -8.641.496 € -9.170.882 € -9.317.538 € -9.529.057 € -9.743.511 € -9.567.260 € -9.867.920 € -93.400.001

Investerings-uitgaven € -8.665.714 € -8.773.624 € -6.884.624 € -9.653.525 € -15.975.516 € -21.597.088 € -21.820.877 € -22.270.397 € -22.729.295 € -23.197.770 € -23.676.026 € -185.244.456

Uitgekeerde middelen aan vennoten

Andere uitgaven Kasstroom €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

€ -784.190 € -794.970 € -791.797 € -756.744 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 € -3.127.701

€0 € 4.435.787 € 3.317.130 € 2.723.374 € 3.270.429 € 711.860 € -6.724.624 € -6.646.568 € -6.824.415 € -7.004.911 € -6.794.422 € -7.060.569 € -26.596.928

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 64

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Kasstroom (cumulatief)

€0 € 4.435.787 € 7.752.917 € 10.476.292 € 13.746.721 € 14.458.581 € 7.733.957 € 1.087.389 € -5.737.026 € -12.741.937 € -19.536.358 € -26.596.928 € -4.920.605

Figuur 28 Kasstroom Riobra: 2013-2024

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

65

5.10 IWVA •

•

•

Vaststellingen o.b.v. de gerapporteerde cijfers: o een heel hoge kostendekkingsgraad van 218,91% in 2014, maar dalend naar 150,28% in 2024 door de toenemende investeringen en bijgevolg ook de afschrijvingskosten; o Behoudens in 2016, 2017, 2018 en 2022 een kasoverschot. Bovendien worden de uitkeringen aan de vennoten voor het gebruiksrecht (zie hoofdstuk 2 verder in dit document) gerapporteerd als andere operationele kost. Als we die bedragen eruit zouden halen, zouden de kasoverschotten nog groter zijn. Hetzelfde geldt voor de gecumuleerde kasstroom. De kasoverschotten blijven beschikbaar binnen IWVA als liquide middelen voor toekomstige investeringen in de sanering; Toelichting kasstromen: o In de jaren met een overschot worden de investeringen volledig met eigen middelen (zijnde de operationele cashflow + subsidies en andere inkomsten) gefinancierd; o We stellen vast dat dit tegenstrijdig is met het feit dat IWVA jaarlijks uitkeringen geeft aan haar vier aangesloten gemeenten. In de kasstromen zijn deze uitkeringen niet zo zichtbaar, maar zijn ze opgenomen onder de ‘andere operationele uitgaven’ Conclusie: o Zelfs met uitkeringen aan de vennoten is IWVA in de meeste jaren in staat om al haar uitgaven met eigen middelen te betalen en er zijn dan nog kasoverschotten; o Uit bijkomende bevraging over het gebruik van de ontvangen gebruiksrechten door de gemeente blijkt dat de saneringsinkomsten integraal wordt aangewend voor de saneringsactiviteiten. o Blijft de gecumuleerde kasstroom (rekening houdende met de uitkeringen aan de vennoten) positief of neemt die zelfs toe, dan moeten we een aanpassing van de saneringsbijdrage overwegen. Op voorwaarde dat de rioleringsinfrastructuur voldoende werd uitgebouwd en adequaat onderhouden wordt zodat de goede toestand van de waterkwaliteit werd bereikt. Is dit niet het geval, dan moet het investeringsritme opgetrokken worden.

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 66

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Tabel 27 Kasstroom IWVA: 2013-2024 Rioolbeheerder

IWVA

Rijlabels 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Eindtotaal

Operationele inkomsten

€0 € 2.156.398 € 3.280.530 € 3.985.005 € 4.219.074 € 3.902.638 € 3.940.756 € 4.016.101 € 4.092.953 € 4.171.342 € 4.251.299 € 4.332.855 € 42.348.951

Subsidie-ontvangsten

€0 € 180.274 € 1.380.850 € 2.371.188 € 638.134 € 2.187.329 € 275.250 € 1.723.760 € 2.499.883 € 130.455 €0 €0 € 11.387.124

Ontvangen middelen van vennoten

€0 € 960.127 €0 € 403.424 € 36.047 €0 € 174.587 € 1.046.742 € 1.046.742 € 1.046.742 € 1.046.495 € 1.048.813 € 6.809.720

Andere inkomsten Operationele uitgaven Investerings-uitgaven Uitgekeerde middelen aan vennoten Andere uitgaven Kasstroom Kasstroom (cumulatief) €0 €0 €0 €0 €0 € 623.028 € 623.028 €0 € -660.165 € -1.869.376 €0 €0 € 767.257 € 1.390.285 €0 € -1.467.153 € -3.113.268 €0 €0 € 80.959 € 1.471.244 €0 € -1.751.386 € -5.309.855 €0 €0 € -301.624 € 1.169.620 €0 € -1.809.977 € -4.148.538 €0 € 0 € -1.065.260 € 104.360 € 270 € -1.824.352 € -4.789.930 €0 €0 € -524.045 € -419.685 €0 € -1.760.317 € -1.275.701 €0 € 0 € 1.354.574 € 934.889 €0 € -1.784.318 € -4.364.692 €0 €0 € 637.594 € 1.572.483 €0 € -1.808.660 € -4.614.967 €0 € 0 € 1.215.953 € 2.788.436 €0 € -1.833.096 € -4.066.665 €0 €0 € -551.221 € 2.237.215 €0 € -1.858.131 € -373.124 €0 € 0 € 3.066.539 € 5.303.754 €0 € -1.890.543 € -155.000 €0 € 0 € 3.336.125 € 8.639.879 € 270 € -18.448.098 € -34.081.116 €0 € 0 € 8.639.879 € 25.815.510

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

67

Figuur 29 Kasstroom IWVA: 2013-2024

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 68

FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

5.11 Rio-link (Water-link) Rio-link is de riooldivisie van Water-link en past net zoals HidroSan een cashflowmatige rapportering toe waarbij investeringsuitgaven gelijk zijn aan investeringskosten. T.t.z. dat de investeringen in één keer (op 1 jaar) worden afgeschreven en dus in de resultatenrekening wordt opgenomen. Hetzelfde geldt voor de subsidies. Dit verklaart de grote fluctuaties in de kosten en opbrengsten en bij gevolg ook de kostendekkingsgraad. In principe wordt er gefinancierd met de beschikbare middelen. In het verleden werd één keer een beroep gedaan op externe middelen (globaal op gemeentelijk niveau). De stad Antwerpen is veruit de grootste speler in het Rio-linkverhaal. Momenteel lopen met Antwerpen besprekingen over zowel de investeringsplannen als over een eventuele verhoging van de gemeentelijke saneringstarieven (Antwerpen momenteel niet op maximumtarieven). • Vaststellingen o.b.v. de gerapporteerde cijfers: o Heel sterk fluctuerende kostendekkingsgraad, gaande van 55,38% in 2013 tot 339,35% in 2018; o Een kastekort in 2013, 2019 tot 2022; o Het hoog gecumuleerd kasoverschot begint volgens de prognoses vanaf 2019 te dalen om over te slaan naar een tekort vanaf 2021; • Conclusie: o O.b.v. de voorspelde gecumuleerde kasstroom kunnen we stellen dat de saneringsinkomsten over meerdere jaren heen integraal worden gebruikt voor de saneringsactiviteiten. Tabel 28 Kasstroom Rio-link: 2013-2024 Rioolbeheerder

Rio-link

Rijlabels 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Eindtotaal

Operationele inkomsten

€0 € 47.761.845 € 48.526.886 € 49.377.325 € 47.487.176 € 47.258.175 € 49.883.650 € 50.025.060 € 51.595.760 € 58.106.381 € 63.190.819 € 55.277.196 € 568.490.273

Subsidie-ontvangsten

€0 € 580.588 € 987.374 € 1.240.187 € 1.637.527 € 1.273.350 € 10.175.279 € 20.309.928 € 8.373.265 € 4.230.849 € 3.607.568 € 2.279.332 € 54.695.246

Ontvangen middelen van vennoten

€0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0 €0

Andere inkomsten Operationele uitgaven Investerings-uitgaven Uitgekeerde middelen aan vennoten Andere uitgaven Kasstroom Kasstroom (cumulatief) €0 €0 €0 €0 € 0 € -11.239.253 € -11.239.253 €0 € -13.652.007 € -14.066.630 €0 € -2.654.318 € 17.969.478 € 6.730.226 €0 € -10.153.903 € -12.413.265 €0 € -2.866.741 € 24.080.351 € 30.810.577 €0 € -10.133.963 € -19.007.986 €0 € -1.237.306 € 20.238.256 € 51.048.833 €0 € -10.781.131 € -28.656.909 €0 €0 € 9.686.663 € 60.735.496 €0 € -10.762.647 € -37.230.848 €0 €0 € 538.030 € 61.273.526 €0 € -11.787.970 € -55.704.910 €0 €0 € -7.433.951 € 53.839.575 €0 € -11.996.811 € -75.932.624 €0 € 0 € -17.594.448 € 36.245.128 €0 € -12.288.929 € -92.535.305 €0 € 0 € -44.855.210 € -8.610.082 €0 € -12.350.428 € -77.391.812 €0 € 0 € -27.405.010 € -36.015.092 €0 € -12.372.953 € -51.275.154 €0 €0 € 3.150.280 € -32.864.812 €0 € -12.481.207 € -30.870.750 €0 € 0 € 14.204.571 € -18.660.241 €0 € -128.761.949 € -495.086.193 €0 € -6.758.365 € -18.660.241 € 193.293.882

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

69

Figuur 30 Kasstroom Rio-link: 2013-2024

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 70

FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

5.12 Riopact (De Watergroep) Riopact is de riooldivisie van De Watergroep. De voorziene projecten worden zo gebudgetteerd dat het GUP zo ver mogelijk gerealiseerd wordt tegen 2026 en dat de verhouding VV/EV (vreemd vermogen / eigen vermogen) per gemeente de 34% niet overschrijdt. Het businessmodel van de Riopact vennoten voorziet dat er bijkomende financieringsmiddelen vanuit de Watergroep ter beschikking kunnen worden gesteld aan de vennoten zolang deze de ‘34%-ratio’ niet overschrijden. • Vaststellingen o.b.v. de gerapporteerde cijfers: o sterk stijgende KDG tot 213,07% in 2017. Nadien dalend naar 132,28% in 2024. De sterke stijging wordt vooral veroorzaakt door de extra inkomsten die worden gegenereerd naar aanleiding van de 2 nieuwe vennoten (Kraainem en WezembeekOppem). Deze (onmiddellijk geïnde) extra inkomsten compenseren in de opstartfase op het niveau van de exploitatierekening ruimschoots de (door de opstart met vertraging veroorzaakte) afschrijvingen van de extra kosten en zorgen in de beginperiode voor een significante toename van de dekkingsgraad. Vanaf 2018 vermindert dit effect; o op 2015 en 2017 na, steeds negatieve kasstroom na investeringen, volgens de prognoses een sterke toename van de investeringsuitgaven; o in 2018 zien we in de kasstromen 4 miljoen euro aan andere uitgaven. Dit zijn de cash-uitbetalingen aan de nieuwe vennoten; • Conclusie: o de saneringsmiddelen worden o.b.v. de gerapporteerde kasstromen integraal aangewend voor de saneringsactiviteiten; o een verklaring voor de hoge kostendekkingsgraad ligt vooral in het feit dat de investeringen van rioleringsinfrastructuur over een termijn van 45 jaar afgeschreven worden.

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

71

Tabel 29 Kasstroom Riopact: 2013-2024 Rioolbeheerder

Riopact

Rijlabels 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 Eindtotaal

Operationele inkomsten

€0 € 10.557.701 € 15.262.022 € 14.095.688 € 15.271.052 € 17.099.670 € 17.803.384 € 18.130.567 € 18.254.861 € 18.459.164 € 18.656.139 € 18.676.441 € 182.266.689

Subsidie-ontvangsten

€0 € 3.307.396 € 3.231.911 € 1.633.137 € 3.232.120 € 1.527.948 € 390.000 € 3.880.650 € 9.234.795 € 14.900.221 € 7.911.611 € 3.818.003 € 53.067.791

Ontvangen middelen van vennoten

€0 € 974.184 € 2.784.082 € 838.000 € 1.275.000 € 1.162.688 € 2.117.195 € 1.315.000 € 815.000 € 565.000 € 325.000 € 325.000 € 12.496.148

Andere inkomsten Operationele uitgaven Investerings-uitgaven Uitgekeerde middelen aan vennoten Andere uitgaven Kasstroom Kasstroom (cumulatief) €0 €0 €0 €0 €0 € -17.514.350 € -17.514.350 €0 € -4.663.421 € -12.444.991 €0 € -1.345.816 € -3.615.947 € -21.130.297 € 454.010 € -5.481.584 € -10.866.938 €0 € -196.955 € 5.186.548 € -15.943.749 €0 € -4.685.675 € -13.594.445 €0 €0 € -1.713.296 € -17.657.045 € 15.086 € -3.551.857 € -12.977.930 €0 €0 € 3.263.471 € -14.393.575 €0 € -5.898.452 € -22.130.408 €0 € -4.056.115 € -12.294.670 € -26.688.244 €0 € -6.333.511 € -30.561.274 €0 €0 € -16.584.206 € -43.272.450 €0 € -6.345.008 € -43.746.287 €0 €0 € -26.765.078 € -70.037.529 €0 € -6.440.709 € -36.049.858 €0 €0 € -14.185.910 € -84.223.439 €0 € -6.551.422 € -35.430.986 €0 €0 € -8.058.023 € -92.281.462 €0 € -6.784.236 € -36.292.497 €0 €0 € -16.183.983 € -108.465.445 €0 € -6.933.400 € -27.385.288 €0 €0 € -11.499.245 € -119.964.690 € 469.096 € -63.669.276 € -281.480.903 €0 € -5.598.886 € -119.964.690 € -631.572.275

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 72

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

Figuur 31 Kasstroom Riopact: 2013-2024

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ FinanciĂŤle cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

73

6 UITKERINGEN, GEBRUIKSRECHTEN EN EIGENDOMSRECHTEN In dit hoofdstuk geven we per rioolbeheerder een stand van zaken over de uitkeringen, gebruiksrechten en eigendomsrechten op toestand van eind 2019.

6.1 De Watergroep Gemeenten kunnen als vennoot toetreden tot de rioolwaterdienst van De Watergroep. Binnen deze dienst werkt De Watergroep samen met Aquafin als Riopact, waarbij het jaarlijks saldo op een interne rekening per toegetreden gemeente-vennoot wordt gestort. Toegetreden gemeenten ontvangen een vergoeding in cash én in aandelen, waarbij de cashvergoeding bestemd is voor het rioolbeheer, conform de omzendbrief. De ‘VIVAQUA-gemeenten’ kregen van ons al een email over de toepassing van de omzendbrief. Behalve als Riopactvennoot toetreden tot de rioolwaterdienst van De Watergroep, kunnen gemeenten ook een dienstencontract afsluiten met De Watergroep. Voor deze Riopactgemeenten verzorgt De Watergroep bepaalde aspecten van het rioolbeheer zoals contractueel overeengekomen, maar er is geen eigendomsoverdracht van de riolering.

6.2 Farys Farys werkt voor het rioolbeheer als AquaRio. AquaRio betaalt zijn deelnemers bij toetreding een vergoeding voor het gebruiksrecht (ten belope van 9% van de waarde van het gebruiksrecht) en eventueel het eigendomsrecht (het zogenaamd “resterend recht”). De uitkering van het gebruiksrecht gebeurt in de vorm van gespreide uitkeringen. De uitkering van het resterend recht gebeurt in de vorm van gespreide uitkeringen of een éénmalige (én verdisconteerde) uitkering. Beide vergoedingen zijn aflopend in de tijd. Op 31/12/2018 staat er nog een bedrag van 67 miljoen open, dat AquaRio aan zijn deelnemers zal betalen voor het gebruiks- en eigendomsrecht. Het gebruiksrecht dat AquaRio vandaag betaalt, is in het totaal jaarlijks ruim twee miljoen euro, de resterende rechten bijna vier miljoen. AquaRio merkt op dat als de gebruiks- en resterende rechten bij toetreding in één keer vergoed zouden zijn i.p.v. in schijven, die een sterk negatief effect zou gehad hebben op het beschikbare investeringsbudget. Bij het in voege treden van de omzendbrief, is verduidelijkt dat deze vergoedingen niet opgenomen zijn als toegelaten investerings- of onderhoudsuitgaven. Het is dus van belang dat de gemeente kan aantonen dat ze het ontvangen geld gebruikt voor activiteiten opgenomen in de omzendbrief. Bij de vier gemeenten die recent tot AquaRio toetraden (Drogenbos, Linkebeek, Wemmel en Zaventem) hebben we nagevraagd waarvoor de gemeenten de ontvangen vergoedingen zullen aanwenden. Deze gemeenten hebben aan de VMM bevestigd dat ze deze middelen zullen gebruiken of hebben gebruikt voor de sanering, al dan niet ondersteund door een beslissing van het gemeentebestuur. Voor de gemeenten die toegetreden zijn voor de omzendbrief, zal AquaRio haar vennoten hierover informeren. De VMM zal dit opvolgen via de BBCrapportering of via bijkomende gegevensaanlevering vanuit Aquario.

6.3 IWVA IWVA geeft haar vier aangesloten gemeenten jaarlijks uitkeringen: voor De Panne en Nieuwpoort jaarlijks 9% van de omzet, voor Alveringem en Veurne het jaarlijks saldo op de saneringsfactuur. Zo is er in de drie \\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ 74

Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

jaar van 2015 tot 2017 bijna drie miljoen euro aan deze vier gemeenten betaald. Deze uitkeringen worden door de gemeenten integraal gebruikt voor de saneringsactiviteiten die zelf nog door de gemeente uitgevoerd worden. IWVA gaf ons na bevraging een overzicht waarvoor de gelden in het verleden al gebruikt werden en wat er nog gereserveerd is. Hieruit bleek dat de uitkeringen aan Veurne nog 450.000 euro te laag zijn om de uitgaven te dekken. De uitkeringen aan Nieuwpoort leiden nog tot een overschot van 150.000 euro, wel zonder rekening te houden met de door Nieuwpoort gemaakte overheadkosten. Een verhoging van de investeringsgraad kan hier dus aan de orde zijn. IWVA rapporteert deze vergoedingen als ‘andere operationele kosten’ en geeft via toelichting duiding omtrent de volledige inhoud van deze kostenpost. De bedoeling is wel dat de vergoedingen in de nabije toekomst verminderd worden.

6.4 PIDPA De riooldivisie HidroRio kende aan zijn vennoten bij toetreding een lening toe die ze zonder intresten terugbetaalt als er een positief saldo in het werkingsjaar is. Omdat bij niet-gesubsidieerde projecten aan de gemeenten gevraagd wordt om bij te leggen en er eind 2018 minstens evenveel door de aangesloten gemeenten wordt bijgedragen als ontvangen, kunnen we zeggen dat de omzendbrief gevolgd wordt. Voor het niet-solidaire deel bij PIDPA (HidroSan en HidroGem) geldt hetzelfde. Van HidroRio ontvingen we gegevens waaruit blijkt dat het ontvangen geld integraal gebruikt wordt voor investeringen in rioleringsprojecten. We kunnen zeggen dat de omzendbrief ook hier gevolgd wordt.

6.5 Fluvius Infrax geeft aan al zijn vennoten een bonus bij een positief saldo van het werkjaar, maar stort dit in een fonds, waaruit de respectievelijke gemeenten kunnen putten bij saneringswerken. De middelen blijven dus exclusief gereserveerd voor activiteiten die opgenomen zijn in de omzendbrief.

6.6 Water-Link Water-Link werkt via Rio-link. De financiering gebeurt volgens de cash-flow van de ontvangsten en er gebeuren geen uitkeringen aan de vennoten.

\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\\ Financiële cijfers rioolbeheer in Vlaanderen 2017-2018

75

Vlaamse Milieumaatschappij Dokter De Moorstraat 24-26 9300 Aalst www.vmm.be