AFSCHAFFING SAMENGESTELDE LANDBOUWER
Advies van de Strategische Adviesraad Landbouw en Visserij, Wetstraat 34-36, 1040 Brussel W www.salv.be – T +32 2 209 01 11 – E info@salv.be
Adviesvraag
Voorontwerp van decreet houdende diverse bepalingen inzake landbouw en omgeving
Adviesvrager
Jo Brouns - Vlaams minister van Economie, Innovatie, Werk, Sociale economie en Landbouw
Ontvangst adviesvraag
7 juli 2022
Wettelijke basis
Oprichtingsdecreet SALV 6 juli 2007
Goedkeuring raad
30 augustus 2022
Kopie aan
Bart Dochy – voorzitter Commissie Landbouw, Visserij en Plattelandsbeleid (Vlaams Parlement), Patricia De Clercq – secretaris-generaal Departement Landbouw & Visserij, Joris Relaes – administrateur-generaal Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO), Filip Fontaine – algemeen directeur Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM)
Adviesnummer
2022-14
Dossierhouder
Wouter Vanacker
wvanacker@serv.be
Contactpersoon
Koen Carels
kcarels@serv.be
De heer Jo Brouns Vlaams minister van Economie, Innovatie, Werk, Sociale Economie en Landbouw Ellipsgebouw Koning Albert-II laan 35 1030 Schaarbeek
Advies Afschaffing samengestelde landbouwer Mijnheer de minister De SALV ontving in goede orde op 7 juli 2022 uw adviesvraag met betrekking tot de afschaffing van de administratief-technische term ‘samengestelde landbouwer’. De adviesraad verkreeg uitstel voor adviesverlening tot 31 augustus 2022. Voorliggend advies werd in schriftelijke procedure door de SALV voorbereid en goedgekeurd op 30 augustus 2022. Hoogachtend
Hendrik Vandamme
Koen Carels
voorzitter
secretaris
Inhoud Situering
5
Advies
7
4
Situering Het ontwerp van decreet regelt de afschaffing van de constructie van de samengestelde landbouwer door de verwijzingen ernaar op te heffen in het decreet van 22 december 2006 houdende inrichting van een gemeenschappelijke identificatie van landbouwers, exploitaties en landbouwgrond in het kader van het meststoffenbeleid en van het landbouwbeleid. 1 Voorts voorziet het ontwerp van decreet een wijziging van de wijze waarop identificatie en registratie van de landbouwers in de toekomst zal gebeuren. Het ontwerp van decreet actualiseert verder de verwijzingen naar de Europese kaders, gezien de inwerkingtreding van Verordening (EU) 2021/2115 en Verordening (EU) nr. 2021/2116. Samengestelde landbouwer Bij de totstandkoming van de eenmalige perceelsregistratie (EPR) in 2007 werd in de gemeenschappelijke identificatiedatabank van het Departement Landbouw en Visserij en de Vlaamse Landmaatschappij de identificatie van de landbouwer opgebouwd uit twee niveaus, zijnde de landbouwer en bijhorende exploitant(en). Een exploitatie vormt de uitbating van een geheel van activiteiten en bijbehorende infrastructuur door een welbepaalde exploitant en op een welbepaalde, vaste locatie, met inbegrip van de door de exploitant in gebruik zijnde landbouwgronden. Er wordt gesproken van enkelvoudige landbouwers wanneer landbouwer en exploitant identiek zijn. In deze gevallen bestaat de landbouwer slechts uit één exploitant. Anderzijds zijn er de landbouwers die bestaan uit twee of meer exploitanten (natuurlijke personen of ondernemingen). In dit geval wordt gesproken van een samengestelde landbouwer. De samengestelde landbouwer is geen wettelijke ondernemingsvorm, bezit geen eigen ondernemingsnummer, en is niet gekend in de Kruispuntbank van Ondernemingen. Het gaat om een louter interne vorm van identificatie van landbouwers. De aanduiding aanhouden kan volgens de Vlaamse Regering aanleiding geven tot diverse problemen:
1
VR, 22 december 2006, decreet houdende inrichting van een gemeenschappelijke identificatie van landbouwers, exploitaties en landbouwgrond in het kader van het meststoffenbeleid en van het landbouwbeleid. Link
5
•
Geen koppeling met KBO mogelijk, met alle gevolgen van dien: geen updates over adres, geen informatie over activiteiten, verantwoordelijken, vestigingen…
•
Geen afstemming met andere entiteiten mogelijk. Dit geeft meer en meer problemen in gegevensuitwisselingen.
•
Geen betalingen via Orafin mogelijk, tenzij dit omzeild wordt.
•
Moeilijkheden bij administratieve controles, zeggenschap jonge landbouwers,…
•
Moeilijkheden bij het opleggen en invorderen van boetes
•
Risico’s door creatie van kunstmatige omstandigheden die de doelstellingen van diverse wetgevingen uithollen.
Verband met mestwetgeving Maatregelen of verplichtingen die worden opgelegd aan een samengestelde landbouwer in het kader van het Mestdecreet zijn in werkelijkheid gericht aan en worden uitgevoerd door de exploitanten van de betreffende samengestelde landbouwer. In het geval van dierlijke productie binnen het geheel van de activiteiten van een of meerdere exploitanten die samen een samengestelde landbouwer uitmaken, worden de nutriëntenemissierechten toegewezen aan de samengestelde landbouwer.
6
Advies [1].
De SALV ondersteunt het beleidsvoornemen van de administratieve opheldering
met betrekking tot de samengestelde landbouwer. Zorg ervoor dat de afschaffing van de categorie van samengestelde landbouwer geen aanleiding geeft tot disrupties in de bestaande bedrijfsvoering. Voorzie in een billijke overgangstermijn. [2].
Voorzie een uitzondering op de overdrachtsregeling voor nutriëntenemissierech-
ten, zoals artikel 9 van het ontwerp van decreet vooropstelt, en dat vooraleer de decreetsbepalingen inzake samengestelde landbouwer worden toegepast. Door de aanpassingen moet er ook een administratieve overdracht van nutriëntenemissierechten (NER) gebeuren. Dit zou op basis van de huidige regelgeving inzake annulering van NER’s bij overname kunnen leiden tot een reductie van NER’s. De Vlaamse regering wil aan dit probleem tegemoetkomen via artikel 9 van het voorliggend ontwerp van decreet, dat voorziet in een delegatiebevoegdheid aan de Vlaamse Regering om via Artikel 7.4.1.2. van de Vlareme uitzonderingsbepalingen in te schrijven. Dit waarborgt echter onvoldoende dat het probleem effectief tijdig zal opgelost zijn. Het is daarom aangewezen dat eerst de nodige aanpassingen aan de NER-regeling worden uitgevoerd en pas daarna de gewijzigde decreetsbepalingen inzake de samengestelde landbouwers worden toegepast. Met de uitzondering op de reductie van de nutriëntenemissierechten moet ook de invulbaarheid van dat onverminderd aantal nutriëntenemissierechten onveranderd blijven, conform de reeds vigerende regelgeving. 2 [3].
Het uitvoeringsbesluit moet voldoende tijd en overgangsbepalingen voorzien met
het oog op de continuïteit van ondersteuning (investeringssteun, overnamesteun,...), in het bijzonder in het geval van ondersteuning die relevant is in het kader van het proces van definitieve ontkoppeling of samensmelting van verschillende exploitaties die samen een samengestelde landbouwer vormen.
2
VR, Decreet van 22 december 2006 houdende de bescherming van water tegen de verontreiniging door nitraten uit agrarische bronnen, art. 30, §5. Zie ook https://www.vlm.be/nl/themas/waterkwaliteit/Mestbank/mest/NER/overname/Paginas/default.aspx#8
7