STUDIE 102 BEROEPSPROFIEL verpakkingsingenieur & -manager
BEROEPSPROFIEL verpakkingsingenieur & -manager
studiegebied : industriële wetenschappen & technologie sector : grafische technieken beroep : verpakkingsingenieur & -manager
Werkgroep beroepsprofiel van de Vlaamse Hogescholen in opdracht van de Vlaamse Onderwijsraad D/1998/6356/42 De leden van de werkgroep beroepsprofielen zijn inhoudelijk verantwoordelijk voor het beroepsprofiel. De VLOR heeft enkel ingestaan voor een uniforme en toegankelijke lay-out.
INHOUD BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
& -
MANAGER
I N H O U D
INLEIDING
1
1
2
VOORONDERZOEK
1.1
Socio-economische situering van de sector 1.1.1 1.1.2
1.2
in de sector Analyse van de arbeidsmarkt 1.2.1 1.2.2 1.2.3 1.2.4
2
De macro-economische situering van de sector De beschrijving van de huidige en verwachte ontwikkelingen
Gegevens over de tewerkstelling in de sector Gegevens over de beroepen: beroepenstructuur van de sector Gegevens over de functies Inventaris van de bestaande beroepsprofielen
VASTLEGGING VAN DE BEROEPENCLUSTERS EN
2 2 3 4 4 4 4 5
6
DE BEROEPEN
3
NIVEAUBEPALING PER BEROEP
7
4
IN KAART BRENGEN VAN BEROEPENCLUSTERS,
8
STUDIERICHTINGEN EN OPLEIDINGEN
5
HET EIGENLIJKE BEROEPSPROFIEL
5.1
De inhoud van het beroepsprofiel 5.1.1 5.1.2
5.1.3 5.1.4
5.2
De exacte benaming van het beroep De globale omschrijving van het beroep 5.1.2.1 Kernachtige beschrijving 5.1.2.2 Een beschrijving van de beroepencontext De vermelding van de opleidingsvereisten en de beroepservaring De specifieke beschrijving van de beroepsactiviteiten
Relatie takenclusters en beroep 5.2.1 5.2.2 5.2.3
Contextgegevens Ondersteunende kennis Beroepshoudingen
9
9 9 9 9 9 10 10 12 12 13 13
6
BIBLIOGRAFIE
15
7
MEDEWERKERS
16
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
& -
MANAGER
1
INLEIDING
V
erpakking is niet meer weg te denken uit onze maatschappij. Inderdaad van zodra een goed moet verplaatst, verhandeld of bewaard worden is er een aangepaste verpakking nodig.
Het verpakkingsafval is aldus nadrukkelijker aanwezig niet alleen omwille van het sterk gewijzigd consumptiegedrag maar ook omwille van andere logistieke benaderingen. Verschillende signalen vanuit de bedrijfswereld bewijzen dan ook de steeds groeiende bekommernis om de verpakkings- en conditioneringsproblematiek. Het besef van duurzame ontwikkeling stimuleert bovendien om tot een efficiëntere verpakking te kunnen komen met een beperkte afval en een gereduceerde milieu-impact. Om dergelijke verpakkingen te realiseren die bovendien beantwoorden aan de vigerende wetgeving zijn hoog gekwalificeerde specialisten nodig. Het opstellen van een beroepsprofiel voor Industrieel Ingenieur Verpakking en Conditionering is niet eenvoudig omdat verpakking stoelt op multidisciplinariteit. Bovendien is er geen afgelijnde verpakkingssector. Anderzijds is de opleiding in verpakking een zeer jonge afstudeerrichting zodat er nog geen significante feedback van de afgestudeerden te verwachten is op dit ogenblik. De bedrijfswereld en de verschillende beroepsfederaties zijn weliswaar bewust van een nood aan verpakkingsdeskundigen. De snelle evoluties die zich in de sector verpakking voordoen betekenen nochtans dat een duidelijke aflijning van een verpakkingsactiviteit nog in een ontwikkelingsfase is: het opstellen van een beroepsprofiel zal dan ook tot betere inzichten en tot een erkenning van het beroep leiden. De werkgroep wijst op het bestaan van het algemeen beroepsprofiel van de industrieel ingenieur. De werkgroep sluit zich aan bij het algemeen profiel van de industrieel ingenieur.
2
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
1
& -
MANAGER
VOORONDERZOEK
1.1
Socio-economische situering van de sector
1.1.1
De macro-economische situering van de sector Verpakking is een zeer breed domein. Verpakking is trouwens een verzamelnaam: eenheidsverpakking, consumentverpakking, transportverpakking... . Verpakken is ook geen doel op zich maar heeft diverse functies. De beheers- en managementfunctie hebben in de loop der tijd meer en meer aan belang gewonnen. Bovendien moet een verpakking eveneens weerstaan aan een drietal soorten van belasting of invloeden Mechanische invloeden − − − −
stapeling vallen schokken trillingen
Klimatologische invloeden − − − − − −
temperatuur vochtigheid luchtdrukveranderingen zouthoudende dampen waterspatten UV
Diverse invloeden − −
knaagdieren, parasieten, insecten diefstal
Verpakkingen vertegenwoordigen een belangrijke economische waarde. In alle industriële sectoren is immers op een zeker moment een aangepaste verpakking nodig. Bovendien zijn een groot aantal sectoren rechtstreeks of onrechtstreeks betrokken bij de "verpakking": buiten deze betreffende de productie van de materialen (metaal, glas, papier, kunststof, hout, leder) en de verpakkingen zijn onder meer de metaalindustrie bij de vervaardiging van verpakkingslijnen, de chemische industrie bij de ontwikkeling verpakkingshulpmiddelen zoals lijmen en inkten, de transportsector, en andere betrokken. Een verpakkingsindustrie is dus zeer moeilijk te omlijnen. Gezien de afwezigheid van een afgelijnde verpakkingsindustrie wordt meestal verwezen naar het aandeel van verpakkingen in het BNP. Dit bedraagt momenteel 4%.
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
& -
MANAGER
3
Eveneens is de structuur van de kostprijs van verpakking zeer ingewikkeld. De kosten van de verpakking kunnen, in functie van de prijs van het verpakt goed 2 tot 25% van de verkoopsom bedragen. In de distributiesector maken de verpakkingskosten ongeveer 25% uit van totale distributiekosten. Het is nochtans duidelijk dat een aangepaste verpakking eveneens kostenbesparend kan zijn omwille van schade-, bederf- en/of verliesbeperkingen. Binnen de logistiek is er een enorme evolutie afgelegd. Steeds meer wordt het Just In Time principe ingevoerd. Het is duidelijk dat in dit concept de verpakking optimaal moet zijn dwz maximaal moet voldoen in al zijn functies alsook kunnen weerstaan aan de diverse belastingen, opdat de juiste hoeveelheid goederen op het juiste tijdstip op de juiste plaats in uitstekende staat wordt afgeleverd. In de loop der tijd heeft er zich een zeer grote evolutie voorgedaan binnen de consumentenverpakking: alle goederen komen nu voorverpakt in de handel. In de jaren 50 greep een fundamentele wijziging plaats in het systeem waarmede de goederen te koop worden aangeboden: de detailhandel uit de 19e eeuw die aan belang inwon tegenover de openbare markten, moest zijn eerste rangsplaats prijsgeven ten voordele van de zelfbedieningszaken. Bovendien doen er zich maatschappelijk gezien steeds nieuwe uitdagingen voor die nagenoeg onmiddellijk in het soort verpakkingen een antwoord moeten vinden. De vrouwenbeweging veroorzaakte een verhoogde vraag naar voorbereide producten. De groei van het aantal 65-plussers verhoogt de vraag naar kleinere verpakkingen, een grotere diversiteit met daarbij verhoogde aandacht voor gemakkelijke hanteerbaarheid en adequate leesbaarheid. De individualisering in de maatschappij heeft enerzijds zijn invloed op een verhoogde vraag naar kleinere porties en grotere diversiteit wat betreft de keuze aan maaltijden, dranken enz. Het gewijzigd koopgedrag heeft een invloed op de verhoogde vraag naar producten met een langere houdbaarheid. In al deze gevallen is professionalisme vereist om de meest efficiënte en ecologisch verantwoorde verpakkingen te ontwikkelen. Zowel vanuit de productie als distributiesector heeft men dan ook continu geprobeerd om verpakkingen te optimaliseren zonder dat er ingeleverd moet worden op de diverse functies van verpakkingen.
1.1.2
De beschrijving van de huidige en verwachte ontwikkelingen in de sector Het is duidelijk dat vanuit een gewijzigde primaire verpakking, samen met een gewijzigde distributie eveneens de secundaire en de transportverpakking moeten aangepast worden. Bovendien stimuleert de wetgever de meeste bedrijven nog eens extra om kritisch na te denken over hun verpakkingen en het juist gebruik van verpakkingsmaterialen met de invoering van terugnameplicht binnen het ISA. Steeds meer en meer bedrijven proberen daarom nieuwe verpakkingen te ontwerpen met vooraf gestelde mechanische en fysico-chemische eigenschappen op basis van − een gefundeerd wetenschappelijk vooronderzoek − een grondige materialenkennis alsook − de volledige milieu-impact ervan door middel van wetenschappelijke onderzoeksmethodes zoals levenscyclusanalyse, ketenbeheer
4
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
& -
MANAGER
Het verleden toont aan dat de verpakkingssector steeds zeer sterk begaan is geweest met vernieuwingen en voortdurende aanpassingen heeft doorgevoerd in functie van de wijzigende noden. Aangezien dit in de toekomst niet anders zal zijn en bovendien gepaard zal (moeten) gaan met steeds strengere milieu- en kwaliteitsaspecten is het duidelijk dat er zeker geen verzadiging in het onderzoek binnen deze sector te verwachten is.
1.2
Analyse van de arbeidsmarkt
1.2.1
Gegevens over de tewerkstelling in de sector Zoals verder zal worden aangegeven voorziet de opleiding Industrieel Ingenieur Verpakking en Conditionering dat industriële ingenieurs diverse taken zelf kunnen uitvoeren of coördineren met kennis van zaken. Deze opleiding is echter zeer recent opgestart (academiejaar 1995-1996) zodat concrete gegevens van tewerkstelling alsook de juiste taakomschrijving van deze afgestudeerden op dit moment niet relevant is. Tot op heden worden deze taken dan ook ingevuld door personeel dat zich door bijscholing of ervaring met trial en error heeft gespecialiseerd. Verpakking is multidisciplinair zodat er voor de toekomst hoog gekwalificeerd personeel zal nodig zijn om de diverse aspecten rond verpakking correct en efficiënt te kunnen invullen. Een industriële sector verpakking is zoals reeds vermeld om diverse redenen niet af te bakenen.
1.2.2
Gegevens over de beroepen: beroepenstructuur van de sector Het is evident dat van zodra een goed moet verplaatst, verhandeld of bewaard worden er een aangepaste verpakking moet aanwezig zijn of ontworpen worden (nieuwe producten, nieuwe noden, verandering in wetgeving (milieu, kwaliteit, gezondheid). Algemeen kan men dan ook stellen dat de verpakkingsingenieurs actief zijn in zowel de voedings- als niet-voedingsindustrie. Een bijzondere rol spelen verpakkingsingenieurs zeer zeker binnen de farmaceutische industrie, de chemische industrie en de behandeling van gevaarlijke goederen. Binnen alle industriële sectoren worden ze bovendien ingeschakeld zowel binnen het ontwikkelen van de verschillende soorten verpakkingen (primair, secundair en tertiair), het testen (mechanisch en fysico-chemisch) van verpakking en materialen, de commerciële en logistieke aspecten alsook wat betreft het naleven van de vigerende wetgeving op gebied van kwaliteit, milieu en veiligheid.
1.2.3
Gegevens over de functies Een Industrieel Ingenieur Verpakking en Conditionering moet bij aanvang voldoende basis hebben om binnen dit complex terrein de juiste beslissingen te nemen in samenspraak met anderen. In een verder stadium dient er door ervaring en/of aangepaste bijscholing uiteraard specifieke expertise opgebouwd te worden in de prioritaire deelaspecten van verpakking in zijn werkomgeving. De belangrijkste werkterreinen zijn uiteraard de bedrijfswereld en de R&D labo's. De Ind. Ing. Verpakking en Conditionering kan daarin leidinggevende functies nemen binnen de diverse aspecten van zowel ontwerpen, testen, productie, aan- en verkoop, preventie als beheer.
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
& -
MANAGER
5
Als expert vanuit het bedrijfsleven kan de Ind. Ing. eveneens als docent optreden binnen het hoger onderwijs. Tot slot is er de doorgroei mogelijkheid tot verpakkingsmanager.
1.2.4
Inventaris van de bestaande beroepsprofielen In het buitenland (Frankrijk, Duitsland, USA) bestaan opleidingen op universitair niveau betreffende verpakkingen. Internationale verenigingen (IAPRI, IAPE) behartigen de harmonisatie van de ingenieursopleidingen in de verpakkingen.
6
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
2
& -
MANAGER
VASTLEGGING VAN DE BEROEPENCLUSTERS EN DE BEROEPEN
Drie beroepen worden geclusterd: ingenieur Verpakking en Conditionering, manager en verpakkingsverantwoordelijke.
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
3
& -
MANAGER
7
NIVEAUBEPALING PER BEROEP
Er wordt gesteld dat voor de Ind. Ing. Verpakking en Conditionering duidelijk niveau 5 geldt " Een kwalificatie die het mogelijk maakt op autonome en onafhankelijke manier verantwoordelijkheid op te nemen voor planning en/of leiding en/of beheer met beheersing van de wetenschappelijke achtergronden".
8
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
4
& -
MANAGER
IN KAART BRENGEN VAN BEROEPENCLUSTERS, STUDIERICHTINGEN EN OPLEIDINGEN
Opleidingen ♦ Hogeschoolonderwijs 2 cycli Verpakking en Conditionering ♦ Academisch onderwijs: postuniversitair onderwijs verpakkingsmanager
INDUSTRIEEL INGENIEUR VERPAKKING EN CONDITIONERING
INGENIEUR VERPAKKING
VERPAKKINGSMANAGER
VUB POSTACADEMISCH ONDERWIJS
VERPAKKINGSVERANTWOORDELIJKE
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
5
& -
MANAGER
HET EIGENLIJKE BEROEPSPROFIEL
5.1
De inhoud van het beroepsprofiel
5.1.1
De exacte benaming van het beroep − − −
5.1.2
9
Ind. Ing. Verpakking en Conditionering Verpakkingsmanager Verpakkingsverantwoordelijke
De globale beschrijving van het beroep 5.1.2.1 Kernachtige beschrijving Een Industrieel Ingenieur Verpakking en Conditionering moet in staat zijn om een hele reeks verantwoordelijkheden te kunnen nemen: − opvolging van technologische en wettelijke ontwikkeling in de verpakkingssector − opstellen van technische specificaties voor materialen en machines − uitvoeren van transport- en manipulatietesten op verpakkingsmaterialen en verpakkingen − optimalisatie van integrale logistiek − verbeteren van bestaande en ontwikkelen van nieuwe verpakkingen en van nieuwe conditioneringstechnieken − opvolging van eisen op gebied van het milieubeleid (met inbegrip van de afvalbehandeling) en dit in het kader van een duurzame ontwikkeling 5.1.2.2 Een beschrijving van de beroepencontext ♦ De organisatievorm In alle industriële activiteiten. ♦ Milieu en werkomstandigheden Binnen de organisatie − − −
testlabo's en R&D labo's productieafdeling diverse diensten: commercieel, aankoop, kwaliteitsoptimalisatie
Buiten de organisatie −
opleiding
10
5.1.3
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
& -
MANAGER
De vermelding van de opleidingsvereisten en de beroepservaring Ind. Ing. Verpakking en Conditionering: in de eerste plaats alle vereisten die gesteld worden aan de industrieel ingenieur. Daarenboven specialiseert hij zich op het gebied van de verpakking.
5.1.4
De specifieke beschrijving van de beroepsactiviteiten
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
HOOFDCLUSTER 1 ONTWERPEN Subcluster Taken Kennis − inventariseren van alle soorten − functies van verpakking Voorstudie − verpakkingswetgeving verpakking voor een bepaald − verpakkingsmateriaal en –hulpmiddeproduct − meewerken aan grondig marktlen − economische achtergrond (beslissing, onderzoek planning, sturing, controle, marketing en financiering) − psychologische en sociologische kennis i.v.m. verkoop en marketing − design en vormgeving Analyse van het − analyse uitvoeren van een pro− verbruiks- en gebruiksgoederen te verpakken duct − fysische en chemische wisselwerking product tussen verpakking en verpakt goed − microbiologische wisselwerking tussen verpakking en verpakt goed − verpakkingsmateriaal en –hulpmiddelen − verpakkingsproces, interface materiaal en machine − beschrijven van de functionele − design en vormgeving Concipiëren − verbruiks- en gebruiksgoederen vormgeving − fysische en chemische wisselwerking tussen verpakking en verpakt goed − microbiologische wisselwerking tussen verpakking en verpakt goed − verpakkingsmateriaal en –hulpmiddelen − verpakkingsproces, interface materiaal en machine − beschrijving van de grafische − design en vormgeving Bedrukking − CAD en DAR-technieken vormgeving − Bedrukkingtechnieken en materialen − codering − marketing − het ontwikkelen van een prototy- − testen van verpakking (mechanisch en Prototype pe fysico-chemisch) − het testen van de verpakking − kwaliteit en milieuzorgsystemen − veiligheid (logistieke eigenschappen) − controle van de kwaliteit door HACCP − sociale en communicatieve vaardigheid Rapporteren en − rapport schrijven − overleg plegen met de medewer− vergadertechnieken overleggen − voorstelling en rapporteertechnieken kers
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
Subcluster 2.1 Grondstoffen
2.2 Productielijn
2.3 Verpakken
2.4 Logistiek
& -
MANAGER
11
HOOFDCLUSTER 2 PRODUCTIE Taken Kennis − bepalen van de te gebruiken − verpakkingsmateriaal en –hulpmiddegrondstoffen len − overleggen met inkoop − kwaliteitscontrole − organiseren van de productielijn, − technisch tekenen − manueel en machinaal verpakken bewaken van de productielijn − automatiseren en robotiseren van − machinebouw − automatisering de productielijn − aanpassen van de secundaire en − efficiëntie, bezettingsgraad, optimaal tertiaire verpakking rendement − overleggen met de productie − interface materiaalmachine − veiligheid − etikettering bepalen − design en vormgeving − bepalen van de bedrukking − CAD en DAR-technieken − overleggen met verkoop − bedrukkingtechnieken en -materialen − codering − marketing − stapelen van de verpakte pro− integrale logistiek − transport logistiek, optimalisatie van de ducten − beheren van de verpakte protransportschema's − transportverpakking, palettisering ducten − bewaren van de verpakte pro− mechanische en fysico-chemische test − codering en warehousetechniek ducten in de ideale omstandigheden
HOOFDCLUSTER 3 AANKOOP EN VERKOOP Subcluster Taken Kennis 3.1 Grondstoffen − werkt mede aan het onderzoek − verpakkingsmateriaal en –hulpmiddevan de kwaliteit van de grondlen − kwaliteitscontrole stoffen 3.2 Verpakt − mechanische en fysico-chemische test pro- − onderzoeken van de kwaliteit duct van het verpakt product als han- − bijzondere verpakkingsaspecten (fardelsgoed macie, producten voor kinderen, gevaarlijk product) − verdelen naar groot- en klein− integrale logistiek 3.3 Distributie − transport logistiek, optimalisatie van de handel transportschema’s
Subcluster 4.1 Normering
4.2 Preventief
onderzoek
HOOFDSCLUSTER 4 PREVENTIE Taken Kennis − werkt mee aan de analyse van de − milieuzorgsystemen levenscyclus van een product en − kwaliteitszorgsystemen − veiligheid verpakking, L(evens) C(yclus) A(nalyses) − conformeren van de activiteiten met de vigerende milieuwetgeving en regels − kwaliteitszorg werkt mee aan het opstellen van S(tof) S(troom) A(nalyses) − werkt mee aan selectie van de − milieutechnologie (BBT) − economie (kosten-baten, waardemodel) juiste oplossing van het pro− sociale en communicatieve vaardigheid bleem − overleggen met de milieucoördi- − vigerende wetgeving − trends in materialen en processen nator − werkt mee aan de opvolging van een onderzoek: technologische aspecten (best beschikbare techniek) − economische aspecten (kosten-
12
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
& -
MANAGER
HOOFDSCLUSTER 4 PREVENTIE baten-analyse, investering, sociale en communicatieve aspecten steunprogramma) - intern in het bedrijf en extern (omgeving, klant, leverancier, overheid) − juridische aspecten − evalueert het onderzoek op zijn technische aspecten − milieutechnologie 4.3 Onderzoek naar − overleg met milieucoördinator − vigerende wetgeving afvalverwerking HOOFDCLUSTER 5 BEHEER (Enkel rechtstreeks toepasbaar op de postacademische opleiding verpakkingsmanager) De verpakkingsingenieur werkt mee aan het beheer. Subcluster Taken Kennis − onderzoek naar de vestiging van het bedrijf 5.1 Marketing − verspreiden van het verpakte product − voeren van het beleid van het bedrijf 5.2 Beleid − uitwerken van beleidslijnen 5.3 Beheer van de financiën − beheren van het milieubudget − controle van het milieubudget 5.4 Beheer van het personeel − overleg organiseren tussen diensten − teamverband bevorderen − selecteren van personeel m.b.t. verpakking − evalueren van het personeel
Algemene ondersteunende kennisinhouden − − − − − −
5.2
wiskunde: statistiek informatica wetenschappen: fysica, chemie (organische, anorganische en verpakkingsmaterialen), biologie (microbiologie), toxicologie, ecologie techniek: elektriciteit, thermodynamica, mechanica, machinebouw, elektrotechniek, stromingsleer, warmtetransport talen: Nederlands, Engels en Frans (Duits kan als bijkomende taal) recht: verpakkingsrecht en milieurecht
Relatie takenclusters en beroep − − −
Verpakkingsingenieur: Hoofdcluster 1, 2, 3 en 4 Verpakkingsmanager: Hoofdcluster 4 en 5 Verpakkingsverantwoordelijke: Hoofdcluster 4
De verpakkingsingenieur kan doorgroeien naar verpakkingsmanager. De verpakkingsverantwoordelijke is een beroep ontstaan ten gevolge van de milieuwetgeving. Elke verpakkingsingenieur en verpakkingsmanager moet kennis nemen van de cluster preventie.
5.2.1
Contextgegevens Werkomstandigheden Al naargelang zijn taak zal een industrieel ingenieur verpakking en conditionering actief zijn in de productie, testlabo's, verkoop-marketing, distributie, lesgever, kwaliteitsopvolging, milieubeleid
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
& -
MANAGER
13
Hulpmiddelen De hulpmiddelen zullen aangepast zijn aan zijn taken. Voor de testlabo's zijn gespecialiseerde apparaten nodig zowel op het gebied van mechanische als fysico-chemische testen. Voor het ontwerpen van verpakking en de logistieke aspecten is een concrete inbreng van computer aided systems vereist. Essentiële vereisten − − − − − − − − −
opvolging van technologische en wettelijke ontwikkeling in de verpakkingssector opstellen van technische specificaties voor materialen en machines uitvoeren van transport- en manipulatietesten op verpakkingsmaterialen en verpakkingen optimalisatie van integrale logistiek verbeteren van bestaande en ontwikkelen van nieuwe verpakkingen en van nieuwe conditioneringstechnieken verpakkingsprocedures ontwikkelen en implementeren (opleiden van medewerkers) technische ondersteuning van de verkoop budget respecteren
Verwachte resultaten Er wordt verwacht dat de (deel)taken die betrekking hebben op verpakking en conditionering op een juiste manier ingeschat worden door de industrieel Ingenieur Verpakking en Conditionering. Deze deeltaken omvatten o.a. het omgaan met eisen van klanten, technici van verpakkingsmachines, productiemedewer-kers, experts verpakkingsmateriaal, marketingmensen, overheid,... In een volgende stap wordt concreet verwacht dat deze taken door de Industrieel Ingenieur Verpakking en Conditionering zelf worden uitgevoerd of gecoördineerd worden met andere verantwoordelijken (veiligheid, milieu, kwaliteit, wetgeving...).
5.2.2
Ondersteunende kennis Algemeen Deze omvat wiskunde, statistiek, informatica, fysica, elektriciteit, chemie (organische en anorganische), scheikunde van de verpakkingsmaterialen, biologie (microbiologie), thermodynamica, toxicologie, ecologie, mechanica, machinebouw, elektrotechniek, stromingsleer, warmtetransport, talen (E, D en F), warenwet (HACCP, etikettering) basis van verpakkings- en milieurecht. Specifiek De specifieke kennis is reeds vermeld bij de diverse taken en subtaken.
5.2.3
Beroepshoudingen Hier worden enkel de meest typische attitudes naar voor geschoven voor een Ind. Ing. Verpakking en Conditionering. Beslissingsvermogen, doorzettingsvermogen, flexibiliteit, imagobewustzijn, loyauteit, omgaan met stress, veiligheids- en milieubewustzijn, zin voor esthetiek. De andere attitudes zijn voor alle Ind. Ing. van belang dus evenzeer voor Ind. Ing. Verpakking en Conditionering.
14
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
& -
MANAGER
Doorzettings- en beslissingsvermogen Zoals aangetoond werd is verpakking een interdisciplinaire wetenschap. Voldoende doorzetting- en beslissingsvermogen is een noodzakelijke eigenschap om de deadlines te kunnen halen. Flexibiliteit en imagobewustzijn Om te kunnen inspelen op de wijzigende behoeften moet een verpakking soms snel aangepast worden. Voldoende flexibiliteit en imagobewustzijn (verpakking is immers het naamkaartje van een product) zijn van essentieel belang. Bij het ontwerpen van verpakking komt natuurlijk ook de zin voor esthetiek kijken Loyauteit Aangezien de verpakking de manier is om met de klanten of toeleveranciers te contacteren is loyauteit een zeer belangrijk aspect binnen de beroepshoudingen Uit de diverse beschrijvingen spreekt het voor zich dat omgaan met stress, veiligheids- en milieubewustzijn noodzakelijk dienen aanwezig te zijn bij een Industrieel Ingenieur Verpakking en Conditionering.
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
6
& -
MANAGER
BIBLIOGRAFIE
♦ F. Lox, Verantwoorde verpakking ♦ F. Lox, Packaging and ecology ♦ HL studiegids 1997-1998, Dep. IWT ♦ Brochure, Verpakkingsmanager ♦ DVO Handleiding voor het schrijven van een beroepsprofiel ♦ Handboek IAPRI ♦ Interregionaal Samenwerkingsakkoord
15
16
BEROEPSPROFIEL VERPAKKINGSINGENIEUR
7
MEDEWERKERS
♦ Prof. Dr Frans. Lox ♦ Prof Dr. Dirk. Franco ♦ Magda Beulens (Tetra Pack Belgium)) ♦ Philippe Bruno (Fechiplast) ♦ Geert Scheys (Fechiplast) ♦ Jozef.Moeris (Fetra) ♦ Philippe Wolper ♦ Alain Verhaeghe (Fedis)
& -
MANAGER