Uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/019
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2021/019
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 23 september 2020 diende xxx een verzoek in bij de Vlaamse Belastingdienst (hierna vermeld als Vlabel) om een afschrift te bekomen van de stukken die zijn neergelegd door xxx op grond waarvan Vlabel beslist heeft om geen ambtshalve aanslag te vestigen op de kunstcollectie (betreft de aangiften inzake de nalatenschappen van xxx. Op 24 september 2020 heeft Vlabel het openbaarheidsverzoek afgewezen. Op 5 januari 2021 diende xxx (hierna vermeld als verzoeker), beroep in bij de beroepsinstantie tegen de voormelde weigeringsbeslissing van Vlabel. Dit beroep werd op 11 januari 2021 door de beroepsinstantie geregistreerd. Ontvankelijkheid van het beroep Het oorspronkelijk verzoek dateert van 23 september 2020. De weigeringsbeslissing van Vlabel dateert van 24 september 2020. Deze beslissing maakt geen melding van de beroepsmogelijkheden en -modaliteiten, zoals voorgeschreven in artikel II.43, §1, derde lid van het
www.vlaanderen.be
Bestuursdecreet van 7 december 2018 (hierna: Bestuursdecreet). Conform artikel II.48 §1, vierde lid Bestuursdecreet begint de beroepstermijn bijgevolg pas te lopen vier maanden na de kennisgeving. Het beroepschrift d.d. 5 januari 2021 is bijgevolg tijdig ingediend en ontvankelijk.. Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
Aangevochten beslissing
In de weigeringsbeslissing van Vlabel d.d. 24 september 2020 werd het volgende gesteld:
“Aangezien de aangiften steeds afzonderlijk werden ingediend, is het niet toegestaan om uw client stukken te bezorgen die enkel en alleen uitgaan van xxx. De enige uitzondering die ik heb gemaakt is de aangifte die door xxx werd ingediend naar aanleiding van de verwerping van zijn legaat omdat dit mij van belang lijkt inzake het geschil met de Vlaamse Belastingdienst. Omgekeerd is dit ook het geval. Aan de advocaat van xxx werden geen documenten bezorgd die enkel betrekking hebben op xxx.” 2.
Inhoud van het beroepschrift
Verzoeker geeft in zijn beroepschrift aan dat hij zelf (xxx), samen met zijn broer (xxx), gerechtigd is in de nalatenschappen van zijn ouders. Omtrent de samenstelling van en de gerechtigdheden in de nalatenschappen doet zich een betwisting voor tussen de twee broers. De Vlaamse Belastingdienst heeft op 20 augustus 2019 een voorstel ambtshalve aanslag toegestuurd naar verzoeker in de twee nalatenschappen, met een voorgestelde bijkomende aanslag, te vermeerderen met een belastingverhoging van 100%, wat wijst op het bestaan van fraude. Nadien werd dit voorstel ingetrokken door Vlabel op 17 oktober 2019 en dit op grond van door xxx ingediende stukken. Verzoeker wenst over een afschrift van deze door zijn broer neergelegde documenten te beschikken op grond waarvan Vlabel beslist heeft om geen bijkomende ambtshalve aanslag te vestigen.
3.
Standpunt van de beroepsinstantie
Nadat de beroepsinstantie contact heeft opgenomen met Vlabel om bijkomende informatie te krijgen betreffende dit beroepsdossier, bezorgde Vlabel via meerdere mails op 19 januari 2021, 25 januari 2021, 29 januari 2021, 3 februari 2021, 6 februari 2021 en 9 februari 2021 de nodige informatie. Uit de aan de beroepsinstantie verstrekte informatie blijkt dat verzoeker via de rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen te Gent (burgerlijke kamer) een rechtsgeding heeft ingeleid tegen Vlabel met betrekking
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/019
pagina 2 van 4
tot de aanslagbiljetten die vanuit Vlabel werden verstuurd in verband met de nalatenschappen van zijn vader en moeder. Vlabel wijst er daarom ten aanzien van de beroepsinstantie op dat op basis van artikel II.35, 4° van het Bestuursdecreet een aanvraag tot openbaarmaking moet worden afgewezen als het belang van de openbaarheid niet opweegt tegen de bescherming van de rechtspleging in een burgerlijk of administratief rechtsgeding en de mogelijkheid een eerlijk proces te verkrijgen. Deze uitzonderingsgrond beoogt het eerlijk verloop van de rechtspleging te vrijwaren. Een essentieel onderdeel van het recht op een eerlijk proces is het beginsel van de “gelijkheid der wapens in een proces”. Dit beginsel van de wapengelijkheid houdt in dat elke partij het recht heeft haar argumenten te doen gelden in omstandigheden die haar niet benadelen ten opzichte van de tegenpartij. De bestaansreden van voormelde uitzonderingsgrond ligt vooral bij het verhinderen dat de openbaarheid van bestuur waaraan één partij onderworpen is, afbreuk zou doen aan de wapengelijkheid. Zonder deze uitzonderingsgrond zou één partij op grond van de openbaarheid van bestuur kunnen worden verplicht stukken in het gerechtelijk debat te brengen die tegen haar (of een andere aan openbaarheid onderworpen bestuursinstantie) zouden kunnen pleiten, daar waar de andere partij enkel die elementen die haar eis ondersteunen, kenbaar mag maken om het oordeel van de rechter te beïnvloeden. Deze uitzonderingsgrond is een correctief op de openbaarheid om te beletten dat een instantie zou worden verplicht in een rechtsgeding de tegenpartij informatie ter beschikking te stellen die vervolgens tegen haar (of een andere aan openbaarheid onderworpen bestuursinstantie) wordt uitgespeeld. De bedoelde uitzonderingsgrond mag evenwel niet op een abstracte manier worden ingeroepen zodat concreet moet worden aangetoond dat het gevraagde bestuursdocument verband houdt met een bestaand en hangend rechtsgeding en tegen een bestuursinstantie kan worden aangewend. De beroepsinstantie heeft kunnen vaststellen dat het voorwerp van huidig verzoek weliswaar duidelijk gelinkt is aan het door verzoeker ingeleide burgerlijk rechtsgeding tegen Vlabel. Maar tevens is gebleken dat in dat geding een uitspraak werd gedaan op 3 december 2020. De rechtbank heeft het verzoek van verzoeker onontvankelijk verklaard. Zeer recent, op 4 februari 2021, heeft Vlabel vernomen dat de tegenpartij (huidig verzoeker) uitdrukkelijk heeft berust in de uitspraak van de rechtbank en op grond van artikel 1044 van het Gerechtelijk Wetboek houdt dit in dat verzoeker afstand doet van alle rechtsmiddelen tegen voormelde uitspraak van de rechtbank van eerste aanleg Oost-Vlaanderen te Gent d.d. 3 december 2020. De beroepsinstantie stelt dan ook vast dat het burgerrechtelijk geding tussen verzoeker en Vlabel daarmee definitief is beslecht en dat er in casu dus niet langer sprake is van een hangend rechtsgeding. Bijgevolg is de beroepsinstantie van oordeel dat de uitzonderingsgrond van artikel II.35, 4° van het Bestuursdecreet in casu niet van toepassing is. De beroepsinstantie stelt voorts vast dat verzoeker met zijn openbaarheidsverzoek d.d. 23 september 2020 uitdrukkelijk heeft gevraagd naar de stukken die zijn neergelegd door xxx, op grond waarvan Vlabel beslist heeft op 17 oktober 2019 om geen bijkomende ambtshalve aanslag te vestigen. Uit de stukken van het dossier, dat de beroepsinstantie kon inkijken, blijkt dat het daarbij gaat om de twee volgende documenten: - Het schattingsverslag van Christies in verband met de waarde van een kunstcollectie - een brief d.d. 14 oktober 2019 van de raadsman van xxx aan Vlabel De beroepsinstantie stelt vast dat het schattingsverslag op 23 september 2020 aan verzoeker werd bezorgd door Vlabel. Dit wordt ook uitdrukkelijk bevestigd door verzoeker in zijn beroepschrift en dit maakt dus geen deel uit van het voorwerp van dit beroepsdossier.
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/019
pagina 3 van 4
Wat betreft het tweede document, een brief d.d. 14 oktober 2019 van de raadsman van xxx aan Vlabel, wordt vastgesteld dat het hier gaat om een bezwaar van de raadsman van xxx tegen de ambtshalve aanslag d.d. 20 augustus 2019. In deze brief komen juist de argumenten aan bod die de doorslag hebben gegeven om uiteindelijk toch geen bijkomende taxatie door te voeren door Vlabel. De beroepsinstantie ziet echt niet in waarom verzoeker niet in kennis zou mogen gesteld worden van de gronden voor Vlabel om geen bijkomende ambtshalve aanslag te vestigen op de desbetreffende nalatenschappen. De beroepsinstantie is dan ook van oordeel dat er geen wettelijke of decretale uitzonderingsgronden in aanmerking komen om de voormelde brief d.d. 14 oktober 2019 van de raadsman van xxx aan Vlabel niet openbaar te maken. Het beroepsschrift dient bijgevolg als gegrond te worden beschouwd. Na beraadslaging,
BESLUIT: Het beroepschrift d.d. 5 januari 2021 van xxx, tegen de weigeringsbeslissing van Vlabel d.d. 24 september 2020 wordt als ontvankelijk en gegrond beschouwd. Bijgevolg dient Vlabel aan verzoeker een afschrift te bezorgen van de brief d.d. 14 oktober 2019 van de raadsman van xxx aan Vlabel.
Geen toestemming tot hergebruik van bestuursdocumenten In zoverre dit beroep gegrond werd verklaard, geldt dat deze inwilliging van de aanvraag tot openbaarmaking GEEN toestemming inhoudt om de gevraagde bestuursdocumenten te hergebruiken, als vermeld in titel II, hoofdstuk 4 van het Bestuursdecreet van 7 december 2018 (zie artikel II.44, §3, van het Bestuursdecreet). Brussel, 10 februari 2021 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/019
pagina 4 van 4