Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap
Jaarverslag van de Vlaamse Adviescommissie voor Volksraadplegingen 2020
1. Voorwerp van dit jaarverslag Dit jaarverslag heeft betrekking op het werkjaar januari 2020 - december 2020.
2. Opdrachten van de commissie Volgens artikel 308 van het decreet over het lokaal bestuur (hierna: DLB) verstrekt de Vlaamse Adviescommissie voor Volksraadplegingen (hierna: VAV) op verzoek, advies aan de Vlaamse Regering, aan initiatiefnemers of aan gemeenten over het houden van een gemeentelijke volksraadpleging. De VAV kan ook uit eigen beweging advies verstrekken aan de Vlaamse Regering. Volgens artikel 204 van het provinciedecreet verstrekt de VAV op verzoek, advies aan de Vlaamse Regering, aan initiatiefnemers of aan provincies over het houden van een gemeentelijke volksraadpleging. De VAV kan ook uit eigen beweging advies verstrekken aan de Vlaamse Regering. De bevoegdheid van de commissie strekt zich bijgevolg zowel uit tot de gemeentelijke als de provinciale volksraadplegingen. De VAV moet jaarlijks een omstandig verslag van haar werkzaamheden opstellen. Dat verslag heeft betrekking op de werking van het afgelopen jaar en moet een overzicht bevatten van de adviezen van dat jaar. Dit moet gebeuren uiterlijk op 1 april (artikel 42 van het besluit van de Vlaamse Regering van 18 mei 2018 ‘betreffende de organisatie van een gemeentelijke volksraadpleging en een volksraadpleging in het district, en betreffende de samenstelling en de werking van de Vlaamse Adviescommissie voor Volksraadplegingen’ (hierna: het BVR van 18 mei 2018), dat in werking is getreden op 1 januari 2019). Het jaarverslag wordt bezorgd aan de Vlaamse Regering, die het meedeelt aan het Vlaams Parlement (artikel 42 BVR 18 mei 2018).
3. De samenstelling De commissie is samengesteld uit een voorzitter, een ondervoorzitter en drie stemgerechtigde leden. De voorzitter uitgezonderd, is er voor elk van de leden een plaatsvervanger voorzien, die het verhinderd of afwezig lid kan vervangen. De plaatsvervangers kunnen ook altijd de vergaderingen van de commissie bijwonen, ook indien het lid waarvan zij de plaatsvervanger zijn aanwezig is. In dat geval is de stem van de plaatsvervanger louter raadgevend. Als de voorzitter afwezig of verhinderd is, worden zijn opdrachten waargenomen door de ondervoorzitter. De voorzitter wordt benoemd onder de magistraten van de Raad van State. Twee leden worden, op voordracht van het voorzitterscollege benoemd uit de personeelsleden van de Vlaamse overheid wegens hun grondige kennis van het administratief recht. Deze ambtenaren worden gewoonlijk uit het Agentschap Binnenlands Bestuur gekozen. Twee leden moeten een academische graad hebben, tenminste op master-niveau of moeten een functie op A-niveau bekleden. Minstens één van hen moet een bijzondere kennis van het administratief recht bezitten. In de praktijk gaat het veelal om academici. Voor de plaatsvervangers gelden dezelfde voorwaarden.
De minister benoemt de voorzitter en de vier andere leden, waaronder de ondervoorzitter, voor een eenmaal hernieuwbare termijn van drie jaar. Bij ministerieel besluit van 26 oktober 2018 (inwerkingtreding op 29 november 2018), werd de VAV samengesteld als volgt: Voorzitter: de heer Wouter De Cock, auditeur bij de Raad van State. Effectieve leden: - de heer Herman Matthijs, gewoon hoogleraar VUB & UGent, tevens ondervoorzitter van de commissie; - de heer Joris Voets, professor aan de universiteit van Gent; - mevrouw Maryse Bouduin , adviseur bij het Agentschap Binnenlands Bestuur; - mevrouw Kristine Van de Peer, adviseur bij het Agentschap Binnenlands Bestuur. Plaatsvervangende leden: - mevrouw Sofie Marien, hoofddocent aan de KUL; - mevrouw Sofie Hennau, doctor-assistent in de faculteit Rechten aan de Universiteit Hasselt; - de heer Edwin Lefebre, adjunct van de directeur bij het Agentschap Binnenlands Bestuur; - de heer Michel Van Grasdorff, adjunct van de directeur bij het Agentschap Binnenlands Bestuur. Het secretariaat werd toegewezen aan mevrouw Nicole Pijpops, afdelingshoofd. Mevrouw Peggy De Winter, adjunct van de directeur bij het Agentschap Binnenlands Bestuur, werd als haar plaatsvervanger aangewezen.
4. De werking De commissie heeft tijdens haar kennismakingsvergadering van 18 januari 2019 een werkafspraak gemaakt om één vaste dag in de maand vrij te houden om adviesvragen te behandelen. Dit is in principe de eerste maandag van de maand. De vergaderingen vinden plaats in de lokalen van de Vlaamse overheid. De commissie heeft een huishoudelijk reglement aangenomen, d.d. 18 januari 2019 waarin o.a. het volgende is geregeld: -
-
Als de commissie het noodzakelijk acht voor het formuleren van een advies, kan de commissie degene die om advies heeft verzocht, een initiatienemer, een vertegenwoordiger van de gemeente of van de provincie uitnodigen om op de zitting toelichting te verschaffen. De verleende adviezen zijn steeds gemotiveerd. Op vraag van een lid kan het advies melding maken van de uitslag van de stemming en van het minderheidsstandpunt. De adviezen van de commissie worden onverwijld na hun ondertekening aan de minister en aan alle leden van de commissie bezorgd. De adviezen zijn openbaar na het verstrijken van een termijn van vijf werkdagen na de toezending ervan aan de bevoegde Vlaamse minister, in casu de heer Bart Somers, bevoegd
voor Binnenlands Bestuur, Bestuurszaken, Inburgering en Gelijke Kansen. De adviezen worden gepubliceerd op de volgende website: https://lokaalbestuur.vlaanderen.be/werkingbestuur/burgerparticipatie/volksraadplegingen/adviezen-vlaamse-adviescommissie-voorvolksraadplegingen Indien nodig, kan de commissie deskundigen betrekken bij de uitoefening van haar opdrachten. De commissie kan slechts geldig beraadslagen indien tenminste de helft van de leden aanwezig is. De adviezen worden uitgebracht met volstrekte meerderheid van stemmen. Wat de presentiegelden en vergoedingen betreft, valt de commissie onder de toepassing van het besluit van de Vlaamse Regering van 14 december 1983 houdende sommige maatregelen tot harmonisatie van de werking en van de presentiegelden en vergoedingen voor adviesorganen. Concreet betekent dit dat de voorzitter € 8,68 ontvangt per zitting en de andere leden € 6,82 per zitting (met uitzondering van de personeelsleden van het Agentschap Binnenlands Bestuur). Voor het berekenen van de reiskosten geldt de dienstmededeling aan de personeelsleden van de Vlaamse overheid: “aanpassing bedrag kilometervergoeding voor dienstreizen vanaf…”. Deze wordt in principe elk jaar herzien op 1 juli door een beslissing van de leidend ambtenaar van het Agentschap Overheidspersoneel. Voor het werkjaar 2020 betreft dit: • van 1 juli 2019 tot 30 juni 2020: 0,3653 euro/km (beslissing leidend ambtenaar AgO van 28 juni 2019); • Van 1 juli 2020 tot 31 december 2020: 0,3542 euro/km (de leidend ambtenaar van AgO neemt geen aparte beslissing meer). Per werkjaar moet bijgevolg rekening gehouden worden met twee verschillende bedragen (voor en na 1 juli).
5. Overzicht van de behandelde adviesvragen in 2020 In de loop van het werkjaar 2020 werden geen adviesvragen behandeld.
6. Contactgegevens VAV Vlaamse Adviescommissie voor Volksraadplegingen Herman Teirlinckgebouw Havenlaan 88, bus 70 1000 Brussel Plaatsvervangend secretaris: Peggy De Winter vav.secretariaat@vlaanderen.be 016/66.62.72