RapportOnthaalonderwijs2008-2010.pdf by Vlaanderen-be

R A P P O RT

Onthaalonderwijs 2008 - 2009 2009 - 2010

Ministerie van Onderwijs & Vorming Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi) Afdeling Scholen Basis en CLB Afdeling Scholen Secundair en DKO Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel http://www.ond.vlaanderen.be/wegwijs/agodi

Eindredactie Els Verdonck AgODi, Scholen Secundair Onderwijs en DKO Met medewerking van Johan Heymans, Bjorn Vandevelde AgODi, Basisonderwijs en CLB Peter Bex, Stany Criel en Veerle Merckaert AgODi, Secundair onderwijs en DKO Lay-out Departement Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Communicatie Patricia Vandichel Foto http://intra.ond.vlaanderen.be/fotobib/ Depotnummer D/2010/3241/332 Verantwoordelijke uitgever Guy Janssens Administrateur-generaal; Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi)

Inhoud

Inleiding. ..................................................................................................................................................... 3 Hoofdstuk 1: Regelgeving................................................................................................................. 4 1 Gewoon voltijds secundair onderwijs........................................................................... 4 2 Deeltijds beroepssecundair onderwijs......................................................................... 5 3 Gewoon basisonderwijs........................................................................................................ 6

Hoofdstuk 2: Cijfers.............................................................................................................................. 8 1 Leerlingen...................................................................................................................................... 8 1.1

Algemeen............................................................................................................................ 8

1.2

Problematische afwezigheden ................................................................................. 16

1.3

Doorstroming naar het reguliere onderwijs in het secundair onderwijs.... 20

2 Scholen. ........................................................................................................................................ 25 2.1

Organiserende scholen. ............................................................................................... 25

2.2

Aantal scholen naar regio........................................................................................... 32

2.3

Aantal scholen per net................................................................................................. 32

3 Afwijkingen................................................................................................................................. 33 3.1

Aantallen .......................................................................................................................... 33

3.2

Positief/negatief.............................................................................................................. 35

3.3

Redenen voor een positieve / negatieve beslissing........................................... 36

3 Besluit en aanbevelingen.................................................................................................... 39

Glossarium............................................................................................................................................... 42 Afkortingenlijst.................................................................................................................................... 44 Overzicht van tabellen...................................................................................................................... 45 Overzicht van figuren........................................................................................................................ 48

Inleiding

In dit rapport wordt het belangrijkste cijfermateriaal over de leerlingen en de scholen van het onthaalonderwijs in de schooljaren 2008-2009 en 2009-2010 gebundeld. We baseren ons op relevante cijfers en informatie afkomstig uit de volgende bronnen: â€˘ de inschrijvings- en leerlingendatabank; â€˘ de elektronische meldingen door scholen van leerlingen die 30 halve dagen problematisch afwezig waren; â€˘ het overzicht van de afwijkingsaanvragen. Deze databanken worden gevoed met informatie die ons door de onderwijsinstellingen bezorgd wordt. Naast een schets van de wetgeving en een beschrijvende analyse van de cijfergegevens, formuleren we in dit rapport ook een aantal conclusies en beleidsaanbevelingen. De regelgeving rond anderstalige nieuwkomers ligt in het basisonderwijs anders dan in het secundair onderwijs. Daarover leest u alles in het volgende hoofdstuk. Ook de gegevensverzending verloopt voor beide niveaus op een verschillende manier. Daardoor zijn er voor het basisonderwijs minder gegevens voorhanden. Het basisonderwijs zal in vergelijking met het secundair dan ook maar in beperkte mate aan bod komen in dit rapport.

Afdeling Scholen Basisonderwijs en CLB Afdeling Scholen Secundair en DKO

Hoofdstuk 1 Regelgeving

Gewoon voltijds secundair onderwijs

De regelgeving voor het onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers in het gewoon voltijds secundair onderwijs is vastgelegd in het Besluit van de Vlaamse Regering van 24 mei 20021 en verder geconcretiseerd in de omzendbrief SO 75.2 Het onthaalonderwijs heeft tot doel Nederlandsonkundige leerlingen, die onlangs in België zijn aangekomen, op te vangen, hen zo snel mogelijk Nederlands te leren en hen te integreren in de onderwijsvorm en studierichting die het nauwst aansluit bij de individuele capaciteiten van deze anderstalige nieuwkomers. Het onthaalonderwijs moet het voor deze leerlingen mogelijk maken hun studie in het regulier secundair onderwijs met succes voort te zetten. Om in aanmerking te komen voor het organiseren van het onthaalonderwijs, moeten er in de deelnemende school of scholen van de scholengemeenschap op 1 oktober of op een latere datum minimaal 25 regelmatige anderstalige nieuwkomers ingeschreven zijn. Een anderstalige nieuwkomer kan als regelmatige leerling tot het onthaalonderwijs toegelaten worden als hij voldoet aan de volgende voorwaarden: 1. uiterlijk op 31 december volgend op het begin van het schooljaar enerzijds minimaal 12 jaar en anderzijds geen 18 jaar geworden zijn; 2. een nieuwkomer zijn, dat wil zeggen maximaal één jaar ononderbroken in België verblijven; 3. het Nederlands niet als moedertaal of thuistaal hebben; 4. de onderwijstaal onvoldoende beheersen om met goed gevolg de lessen bij te wonen in een instelling met het Nederlands als onderwijstaal; 5. maximaal negen maanden ingeschreven zijn (juli en augustus niet inbegrepen) in een onderwijsinstelling met het Nederlands als onderwijstaal. Op de eerste, tweede en vijfde voorwaarde kan, in uitzonderlijke en bijzondere omstandigheden, een afwijking verkregen worden bij het Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi). Scholen die onthaalonderwijs organiseren, hebben recht op een specifiek urenpakket van 2,5 uur per anderstalige nieuwkomer. Voor elke toename van het aantal anderstalige nieuwkomers met vier, verspreid over de organiserende school of scholen, kan het pakket uren-leraar herberekend worden. Voor elke afname van het aantal anderstalige nieuwkomers met vier, moet het pakket uren-leraar herberekend worden.

1 Besluit van de Vlaamse Regering van 24 mei 2002 inzake de organisatie van onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers in het gewoon voltijds secundair onderwijs, laatst gewijzigd op 26 januari 2007 2 SO 75: “Onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers in het gewoon voltijds secundair” d.d. 30 juni 2006, laatst gewijzigd op 7 december 2009

De leerlingen worden ook in rekening gebracht bij de leerlingentelling op 1 februari, voor het vaststellen van het reguliere urenpakket van de school of scholen. Daarnaast heeft elke contactschool van een scholengemeenschap die in aanmerking komt voor de organisatie van onthaalonderwijs en voor de toekenning van een specifiek pakket uren-leraar recht op 22 uren-leraar om in de ondersteuning van gewezen anderstalige nieuwkomers te voorzien tijdens en na de overstap naar het regulier onderwijs. Dat op voorwaarde dat in de betrokken school of scholengemeenschap het schooljaar daarvoor een onthaaljaar werd ingericht.

Deeltijds beroepssecundair onderwijs

Sinds de invoering van het stelsel van leren en werken3 is de regelgeving wat betreft het onthaalonderwijs in het DBSO vervat in het decreet betreffende het stelsel van leren en werken in de Vlaamse Gemeenschap4. Deze regelgeving wordt verder geconcretiseerd in de omzendbrief m.b.t. leren en werken.5 In het schooljaar 2007-2008 werd onthaalonderwijs in het deeltijds onderwijs voor het laatst georganiseerd als proeftuin. Nu kan elk CDO voorzien in onthaalonderwijs. Anders dan in het voltijdse onderwijs geldt er geen minimumaantal ingeschreven nieuwkomers. Het deeltijds onthaalonderwijs is een specifiek en tijdelijk onderwijsaanbod dat anderstalige nieuwkomers voorbereidt op betere doorstroming naar arbeidsdeelname. Het onderwijsaanbod is gericht op taalvaardigheid, inburgering en zelfredzaamheid. Het onthaalonderwijs is geïntegreerd in een beroepsopleiding. Per anderstalige nieuwkomer wordt bovenop het reguliere urenpakket 1,2 uren leraar toegekend uitsluitend bestemd om onthaalonderwijs te organiseren. Deze toekenning is beperkt tot de periode van inschrijving. Ook de anderstalige nieuwkomers die een persoonlijk ontwikkelingstraject6 volgen, komen daarvoor in aanmerking. Bij elke wijziging van het aantal anderstalige nieuwkomers gebeurt een herberekening van het specifieke pakket uren-leraar. Om toegelaten te worden tot het onthaalonderwijs DBSO, mag de leerling niet meer voltijds leerplichtig zijn en moet hij aan volgende voorwaarden voldoen: 1. een nieuwkomer zijn, dat wil zeggen maximaal één jaar ononderbroken in België verblijven; 2. het Nederlands niet als moedertaal of thuistaal hebben; 3. maximaal negen maanden ingeschreven zijn of geweest zijn - de maanden juli en augustus niet inbegrepen - in een onderwijsinstelling met het Nederlands als onderwijstaal; 4. het Nederlands onvoldoende beheersen om deeltijds beroepssecundair onderwijs met goed gevolg te doorlopen; 5. op 31 december na het begin van het schooljaar de leeftijd van achttien jaar nog niet hebben bereikt. Afwijkingen kunnen worden verleend op de voorwaarden vermeld in 1), 3) en 5).

3 Zie glossarium 4 Decreet van 10 juli 2008 betreffende het stelsel van leren en werken in de Vlaamse Gemeenschap, laatst gewijzigd op 1 september 2009 5 SO/2008/08: “Stelsel van leren en werken”, d.d. 8 augustus 2008, laatst gewijzigd op 29 januari 2010 6 Zie glossarium

Gewoon basisonderwijs

De regelgeving wat betreft het onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers in het gewoon basisonderwijs zit vervat in de omzendbrief BaO 2006/03 van 30 juni 2006 7. Om toegelaten te worden tot het onthaalonderwijs BaO, moet de leerling aan een aantal voorwaarden voldoen: 1. 5 jaar of ouder zijn (of ten laatste op 31 december van het lopende schooljaar 5 jaar worden); 2. het Nederlands niet als moedertaal of thuistaal hebben; 3. onvoldoende de onderwijstaal beheersen om met goed gevolg de lessen te kunnen volgen; 4. maximaal 9 maanden ingeschreven zijn in een school met het Nederlands als onderwijstaal (vakantiemaanden juli en augustus niet meegerekend); 5. een nieuwkomer zijn, d.w.z. maximaal één jaar ononderbroken in België verblijven. In het basisonderwijs kunnen daarop geen afwijkingen verkregen worden. Bij de procedure om in aanmerking te komen voor de organisatie van onthaalonderwijs, kunnen basisscholen tellen per school of per scholengemeenschap. Als er geteld wordt per school, wordt er gefinancierd of gesubsidieerd op de volgende wijze: • Voor autonome kleuterscholen of autonome lagere scholen met maar één vestigingsplaats moeten ten minste vier anderstalige nieuwkomers als regelmatige leerling ingeschreven zijn op de eerste schooldag van september of in de loop van het schooljaar. • Voor basisscholen moeten ten minste zes anderstalige nieuwkomers als regelmatige leerling ingeschreven zijn op de eerste schooldag van september of in de loop van het schooljaar. • Een school kan hertellen als in de loop van het schooljaar het aantal anderstalige nieuwkomers dat als basis heeft gediend voor de vorige vaststelling met ten minste vier wordt overschreden. • De financiering of subsidiëring wordt stopgezet als het aantal anderstalige nieuwkomers daalt onder de twee. • Op schoolniveau hebben scholen recht op twee aanvullende lestijden per school die onthaalonderwijs aanbiedt. Voor elke anderstalige nieuwkomer krijgt de school anderhalve lestijd bij. Als er geteld wordt per scholengemeenschap, wordt er gefinancierd of gesubsidieerd op de volgende wijze: • Als op de eerste schooldag van september of in de loop van het schooljaar ten minste twaalf anderstalige nieuwkomers als regelmatige leerling ingeschreven zijn in alle scholen van de scholengemeenschap samen. • De scholen binnen de scholengemeenschap kunnen hertellen als in de loop van het schooljaar het aantal anderstalige nieuwkomers dat als basis heeft gediend voor de vorige vaststelling met ten minste vier wordt overschreden. • De financiering of subsidiëring van aanvullende lestijden wordt stopgezet als het aantal anderstalige nieuwkomers dat ingeschreven is, daalt onder de vier.

7 De wettelijke basis voor deze omzendbrief zit vervat in het decreet basisonderwijs van 25 februari 1997 : artikel 138, 3°; het besluit van de Vlaamse regering van 17 juni 1997 betreffende de personeelsformatie in het gewoon basisonderwijs: artikel 21 tot en met 23 en het besluit van de Vlaamse regering van 22 september 1998 zoals gewijzigd door het besluit van de Vlaamse regering van 8 februari 2002 betreffende de toelage voor anderstalige nieuwkomers.

• Het aantal aanvullende lestijden dat wordt gefinancierd of gesubsidieerd op het niveau van de scholengemeenschap is anderhalve lestijd per anderstalige nieuwkomer. De aanvullende lestijden worden berekend op het niveau van de scholengemeenschap maar toegekend op schoolniveau. Voor de opvang van gewezen anderstalige nieuwkomers wordt er voor het volledige schooljaar één lestijd gefinancierd of gesubsidieerd per gewezen anderstalige nieuwkomer die ingeschreven is op de eerste schooldag van oktober van het lopende schooljaar. Om die lestijden te verkrijgen zijn er geen minimumnormen vastgelegd. Zodra de school één gewezen anderstalige nieuwkomer telt, heeft de school recht op één aanvullende lestijd.

Hoofdstuk 2 Cijfers

Leerlingen

1.1

Algemeen

Aantal leerlingen Voltijds secundair onderwijs Regelmatige leerlingen Vrije leerlingen Totaal

2005-2006 1627 36 1663

2006-2007 1454 34 1488

2007-2008 1592 34 1626

2008-2009 1746 45 1791

2009-2010 2324 33 2357

Tabel 1: overzicht van het aantal okanleerlingen in het voltijds secundair onderwijs op 1 februari

Het laagste aantal okanleerlingen werd genoteerd in het schooljaar 2006-2007, sindsdien is het leerlingenaantal gaandeweg gestegen. Vooral in 2009-2010 zien we een opmerkelijke stijging van het aantal okanleerlingen in het voltijds secundair onderwijs. 1/10 1/2 30/6

2005-2006 1321 1627 1855

2006-2007 1102 1454 1768

2007-2008 1218 1592 1899

2008-2009 1369 1746 2179

2009-2010 1694 2324 2663

Tabel 2: overzicht van het aantal regelmatige okanleerlingen op verschillende data doorheen het schooljaar

Als we de leerlingenaantallen op verschillende momenten in het schooljaar bekijken, zien we jaar na jaar een stijging van het aantal okanleerlingen gedurende het schooljaar. Aandeel okanleerlingen t.o.v. schoolbevolking 2005-2006 2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010

0,37% 0,33% 0,34% 0,40% 0,54%

Tabel 3: overzicht van het aandeel regelmatige okanleerllingen ten opzichte van de totale schoolbevolking in het voltijds secundair onderwijs op 1 februari

Niet enkel de absolute leerlingenaantallen maar ook het procentuele aandeel onthaalleerlingen gaan, na de terugval in het schooljaar 2006-2007, in stijgende lijn.

Deeltijds beroepssecundair onderwijs 2005-2006

2006-2007

2007-2008

2008-2009

2009-2010

23 1 24

20 1 21

15 1 16

25 0 25

26 2 28

Regelmatige leerlingen Vrije leerlingen Totaal

Tabel 4: overzicht van het aantal okanleerlingen in het deeltijds secundair onderwijs op 1 februari

Vanaf schooljaar 2008-2009 kan elk CDO onthaalonderwijs inrichten; er geldt geen minimumaantal leerlingen. De stijging in het leerlingenaantal vanaf 2008 is waarschijnlijk daar het gevolg van. We vermoeden dat door een ruimere bekendheid van deze mogelijkheid de stijgende trend de komende jaren voortgezet zal worden. Aandeel okanleerlingen t.o.v. schoolbevolking 2005-2006 2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010

0,38% 0,31% 0,23% 0,36% 0,36%

Tabel 5: overzicht van het aandeel regelmatige okanleerllingen ten opzichte van de totale schoolbevolking in het deeltijds secundair onderwijs op 1 februari

Voor het onthaalonderwijs in het DBSO werd in schooljaar 2007-2008 het laagste leerlingenaantal genoteerd, zowel absoluut als in verhouding tot de totale schoolbevolking van het deeltijds onderwijs. In 2009-2010 is er sprake van een status quo in het aandeel onthaalleerlingen op de totale schoolbevolking in het DBSO. De fikse stijging die we merken in het voltijds onderwijs wordt dus niet weerspiegeld in het deeltijds. De recente wijziging in de regelgeving en de geringe leerlingenaantallen maken dat we deze cijfers met de nodige voorzichtigheid moeten interpreteren. Gewoon basisonderwijs 2005-2006 1412

2006-2007 1098

2007-2008 1317

2008-2009 1990

2009-2010 2512

Tabel 6: overzicht van het aantal anderstalige nieuwkomers in het gewoon basisonderwijs

Nadat het aantal anderstalige nieuwkomers een opmerkelijke terugval kende in het schooljaar 2006-2007, is het aantal in de schooljaren daarna opnieuw sterk toegenomen. In 2008-2009 was er zelfs een stijging van meer dan 50% t.o.v. het jaar daarvoor. Net zoals in het secundair onderwijs zet de stijgende lijn zich het schooljaar daarna ook sterk door. Aandeel okanleerlingen t.o.v. schoolbevolking 2005-2006 2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010

0,36% 0,28% 0,34% 0,52% 0,66%

Tabel 7: overzicht van het aandeel anderstalige nieuwkomers t.o.v. de totale schoolbevolking in het gewoon lager onderwijs

Als we het aantal anderstalige nieuwkomers bekijken t.o.v. de totale schoolbevolking in het gewoon lager onderwijs, dan zien we dat de percentages van het schooljaar 2005-2006 t.e.m. 20072008 in dezelfde lijn liggen als die in het gewoon secundair onderwijs. Vanaf het schooljaar 20082009 zet de stijging van het procentueel aantal anderstalige nieuwkomers zich in het basisonderwijs nog prominenter door dan in het secundair onderwijs. Er is bijna sprake van een verdubbeling t.o.v. de voorgaande schooljaren.

1/10 1/2 30/6

2005-2006 1017 1292 1412

2006-2007 747 977 1098

2007-2008 944 1220 1317

2008-2009 1258 1765 1990

2009-2010 1571 2122 2512

Tabel 8: overzicht van het totaal aantal anderstalige nieuwkomers in het basisonderwijs op verschillende data doorheen het jaar

Als we het aantal anderstalige nieuwkomers op verschillende momenten in het schooljaar bekijken, zien we dat het leerlingenaantal bij het begin van het schooljaar 2006-2007 een forse duik neemt. In 2007-2008 gaat het aantal weer gestaag naar omhoog, maar het is nog niet vergelijkbaar met dat van de schooljaren voor 2006-2007. In de schooljaren die daarop volgen, gaat het aantal echter sterk en onafgebroken naar omhoog. Opmerking: in de cijfers die volgen zullen enkel de regelmatige leerlingen in aanmerking genomen worden.Tenzij anders aangegeven baseren we ons voor het secundair onderwijs op de cijfers van 1 februari. Aantal leerlingen naar geslacht Voltijds secundair onderwijs M V

2005-2006 913 56,1% 714 43,9%

2006-2007 813 55,9% 641 44,1%

2007-2008 875 55 % 717 45 %

2008-2009 965 55,3% 781 44,7%

2009-2010 1314 56,5% 1010 43,5%

Tabel 9: overzicht van het aantal okanleerlingen in het voltijds secundair onderwijs volgens geslacht

De verdeling jongens / meisjes in het voltijds onthaalonderwijs, met een meerderheid aan jongens, blijft ongeveer dezelfde over de jaren heen. In de totale populatie van het gewoon voltijds onderwijs zien we dat de verhouding jongens / meisjes bijna evenredig is (2008 – 2009: 219839 jongens of 50,4% en 216076 meisjes of 49,6%; 2009-2010: 219062 jongens of 50,4%en 215683 meisjes of 49,6%). Deeltijds beroepssecundair onderwijs M V

2005-2006 11 47,8% 12 52,2%

2006-2007 13 65 % 7 35 %

2007-2008 12 80 % 3 20 %

2008-2009 18 72% 7 28%

2009-2010 18 69,2% 8 30,8%

Tabel 10: overzicht van het aantal okanleerlingen in het deeltijds secundair onderwijs volgens geslacht

De verdeling jongens / meisjes in okan DBSO schommelt over de jaren heen; vanaf het schooljaar 2006-2007 vormen de jongens de grootste groep. In het regulier deeltijds beroepssecundair onderwijs zitten ook aanzienlijk meer jongens dan meisjes (in 2008 – 2009 was de verhouding jongens / meisjes 67 % tegenover 33%; in 2009 – 2010 was dat 67,1% tegenover 32,9%).

Aantal leerlingen naar leeftijd8 Voltijds secundair onderwijs910 2005-2006 20-jarigen 19-jarigen 18-jarigen 17-jarigen 16-jarigen 15-jarigen 14-jarigen 13-jarigen 12-jarigen 11-jarigen 10-jarigen 9-jarigen 8-jarigen

0 0 35 317 316 288 249 267 152 2 0 0 110

2006-2007

2,2 % 19,5 % 19,4 % 17,7 % 15,3 % 16,4 % 9,3 % 0,1%

0,06 %

19 0 23 267 260 260 234 243 162 4 0 0 0

2007-2008

0,07 % 1,6 % 18,4 % 17,9 % 17,9 % 16,1 % 16,7 % 11,1 % 0,3 %

0 0 21 267 308 292 265 260 170 9 0 0 0

1,3% 16,8% 19,3% 18,3% 16,6% 16,3% 10,7% 0,6%

2008-2009 0 0 24 286 339 305 297 304 183 8 0 0 0

1,4% 16,4% 19,4% 17,5% 17% 17,4% 10,5% 0,5%

2009-2010 0 0 49 381 473 406 349 356 294 16 0 0 0

2,1% 16,4% 20,4% 17,5% 15% 15,3% 12,7% 0,7%

Tabel 11: overzicht van het aantal okanleerlingen in het voltijds secundair onderwijs volgens leeftijd

De groep 13 – 17jarigen is het best vertegenwoordigd binnen het voltijds onthaalonderwijs. Het aantal 11-jarigen stijgt al blijft deze leeftijdscategorie een zeer beperkte groep. Afwijken van de leeftijdsvoorwaarde is mogelijk voor 11-jarigen die een gelijkwaardigheid kunnen voorleggen met het getuigschrift basisonderwijs. Daarnaast fungeren een aantal scholen sinds 2006 als proeftuin, in deze proeftuinen kunnen 11-jarigen al starten in het secundair onderwijs. Deeltijds secundair onderwijs 2005-2006 18-jarigen 17-jarigen 16-jarigen 15-jarigen

0 4 13 6

2006-2007

17,4 % 56,6 % 26,1%

0 6 10 4

30 % 50 % 20 %

2007-2008 0 0 10 5

66,7% 33,3%

2008-2009 1 16 6 2

4% 64% 24% 8%

2009-2010 3 13 7 3

11,5% 50% 26,9% 11,5%

Tabel 12: overzicht van het aantal okanleerlingen in het deeltijds secundair onderwijs volgens leeftijd

Over de jaren heen wordt het aandeel van de 18-jarigen groter in okan DBSO. Nationaliteit leerlingen Voltijds secundair onderwijs 2005-2006 Marokko (136) België (112) Turkije (110) Rusland (109) Ghana (79) Servië (64) Armenië (60) Polen (58) India (55) Afghanistan (52)

2006-2007 Marokko (125) België (120) Turkije (100) Afghanistan (93) Rusland (85) Polen (60) Servië (54) Ghana (53) Bulgarije (52) China (44)

2007-2008 België (139) Marokko (115) Bulgarije (104) Afghanistan (100) Rusland (92) Turkije (87) Polen (67) Servië (65) Ghana (57) Portugal (47)

2008-2009 België (140) Marokko (124) Afghanistan (113) Bulgarije (95) Polen (90) Rusland (86) Turkije (81) Irak (62) Ghana (60) China (47)

2009-2010 Afghanistan (212) Marokko (167) België (145) Bulgarije (123) Irak (104) Kosovo (98) Rusland (95) Polen (91) Turkije (89) Armenië (82)

Tabel 13: overzicht van de 10 meest voorkomende nationaliteiten bij okanleerlingen 8 Op basis van het geboortejaar, bijv. de 11-jarigen voor het schooljaar 2009-2010 zijn leerlingen geboren in 1998 9 Deze leerling is te oud om in aanmerking te komen voor een afwijking op de toelatingsvoorwaarden; toch werd hij aanvaard als regelmatige leerling. Waarschijnlijk gaat het om een leerling van wie de geboortedatum na de inschrijving gewijzigd werd, bijv. op basis van een botscan. 10 Het gaat hier om een leerlinge waar het leeftijdsonderzoek via botscan uitgewezen heeft dat zij 12 jaar was.

Leerlingen met de Belgische nationaliteit en leerlingen met de Marokkaanse nationaliteit maken sinds 2005-2006 altijd deel uit van de top drie. De groep leerlingen met Afghaanse nationaliteit stijgt jaar na jaar en vormt in het schooljaar 2009-2010 de grootste groep. De vergelijking van leerlingenaantallen voor die landen die sinds 2005 – 2006 deel uitmaken van de top tien, ziet er als volgt uit:

Figuur 1: vergelijking van de leerlingenaantallen voor die landen die over de schooljaren heen deel uitmaken van de top tien van meest voorkomende nationaliteiten in okan.

Deeltijds beroepssecundair onderwijs 2007-2008 Marokko (4) Albanië (2) Libanon (2) Servië (2) Afghanistan (1) België (1) Irak (1) Joegoslavië (1) Syrië (1)

2008-2009 Roemenië (8) Afghanistan(3) Servië (3) Marokko (2) België (1) China (1) Egypte (1) Frankrijk (1) Gambia (1) Ghana (1) Moldavië (1) Nigeria (1) Portugal (1)

2009-2010 Roemenië (7) België(4) Afghanistan(3) Bulgarije (3) Ghana(1) Guinee (1) Iran (1) Liberia (1) Rusland (1) Servië(1) Sierra Leone (1) Somalië (1) Turkije (1)

Tabel 14: overzicht van de nationaliteiten bij okanleerlingen DBSO

Het leerlingenaantal in okan DBSO is zo klein dat we weinig kunnen veralgemenen. Opvallend is het aandeel van leerlingen met de Roemeense nationaliteit sinds 2008-2009.

Aantal leerlingen per provincie11 Voltijds secundair onderwijs Provincie Antwerpen Brussels Hoofdstedelijk Gewest Limburg Oost-Vlaanderen Vlaams-Brabant West-Vlaanderen

2005-2006 677 41,6% 121 7,4%

2006-2007 649 44,6% 112 7,7%

2007-2008 655 41,1% 107 6,7%

2008-2009 787 45,1% 124 7,1%

2009-2010 947 40,8% 178 7,7%

224 317 111 177

183 276 99 135

205 356 99 170

224 348 116 147

313 469 167 250

13,8% 19,5% 6,8% 10,9%

12,6% 19% 6,8% 9,3%

12,9% 22,4% 6,2% 10,7%

12,8% 19,9% 6,6% 8,4%

13,5% 20,2% 7,2% 10,8%

Tabel 15: overzicht van het aantal okanleerlingen in het voltijds secundair onderwijs per provincie

De verdeling van okanleerlingen over de provincies is vrij stabiel doorheen de jaren. Antwerpen blijft koploper wat betreft het aantal onthaalleerlingen, op de tweede plaats vinden we nog steeds Oost-Vlaanderen terug en op de derde plaats Limburg. Als we een blik werpen op het aantal vreemdelingen per provincie12 zien we daar Limburg als koploper met 8,7% vreemdelingen, gevolgd door Antwerpen (7,7%) en Vlaams-Brabant (6,8%). Het aantal vreemdelingen per provincie stemt dus niet overeen met het aantal anderstalige nieuwkomers binnen het secundair onderwijs. Uitgedrukt in een grafiek krijgen we het volgende beeld:

Figuur 2: vergelijking van de leerlingenaantallen okan per provincie in het voltijds secundair onderwijs over de schooljaren heen

Deeltijds beroepssecundair onderwijs Provincie Antwerpen Brussels Hoofdstedelijk Gewest Limburg Oost-Vlaanderen Vlaams-Brabant West-Vlaanderen

2007-2008 12 3 0 0 0 0

2008-2009 80% 20%

2009-2010

6 18

24% 72%

1 15

3,9% 57,7%

1 0 0 0

6 0 4 0

23,1% 15,4%

Tabel 16: overzicht van het aantal okanleerlingen in het deeltijds secundair onderwijs per provincie

11 Aantal leerlingen per provincie op basis van de school waar ze ingeschreven zijn. 12 Bevolking naar nationaliteit per provincie, FOD Economie â€“ Afdeling Statistiek, Bevolkingsstatistieken, het betreft de wettelijke bevolking op basis van het Rijksregister, http://aps.vlaanderen.be/ - cijfers voor 2008.

Het kleine leerlingenaantal in okan DBSO maakt dat we de cijfers niet kunnen veralgemenen. Gewoon basisonderwijs Provincie Antwerpen Brussels Hoofdstedelijk Gewest Henegouwen Limburg Oost-Vlaanderen Vlaams-Brabant West-Vlaanderen

2005-2006 708 50,1% 33 2,3%

2006-2007 566 51,5% 21 1,9%

2007-2008 604 45,9% 0

2008-2009 1098 55,2% 29 1,5%

2009-2010 1199 47,7% 59 2,3%

0 141 235 137 158

0 85 241 94 91

0 135 297 119 162

2 158 398 151 154

0 219 558 215 262

10% 16,6% 9,7% 11,2%

7,7% 21,9% 8,6% 8,3%

10,2% 22,6% 9% 12,3%

0,1% 7,9% 20% 7,6% 7,7%

8,7% 22,2% 8,6% 10,4%

Tabel 17: overzicht van het aantal anderstalige nieuwkomers in het gewoon basisonderwijs per provincie

Uitgedrukt in een grafiek krijgen we het volgende beeld:

Figuur 3: vergelijking van de anderstalige nieuwkomers per provincie in het gewoon basisonderwijs over de schooljaren heen

In Antwerpen zijn nog steeds veruit de meeste anderstalige nieuwkomers. Oost- en West-Vlaanderen vervolledigen de top drie. Die drie provincies hebben niet toevallig ook de hoogste totale leerlingenaantallen per provincie. De sterke stijging van anderstalige nieuwkomers is echter merkbaar in alle regioâ€™s. Ook in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest herstelt het aantal anderstalige nieuwkomers zich, nadat er in 2007-2008 geen meer overbleven. Net als in het secundair onderwijs stemt ook in het basisonderwijs het aantal vreemdelingen per provincie niet overeen met het aantal anderstalige nieuwkomers. Aantal leerlingen naar onderwijsnet Voltijds secundair onderwijs Gemeenschapsonderwijs Officieel Gesubsidieerd Onderwijs Vrij Gesubsidieerd Onderwijs

2005-2006 498 30,6%

2006-2007 425 29,2%

2007-2008 462 29%

2008-2009 489 28%

2009-2010 723 31,1%

391

24%

345

23,7%

388

24,4%

457

26,2%

603

26%

738

45,4%

684

47%

742

46,6%

800

45,8%

998

42,9%

Tabel 18: overzicht van het aantal okanleerlingen volgens onderwijsnet in het voltijds secundair onderwijs

Figuur 4: vergelijking van het aantal okanleerlingen volgens onderwijsnet over de schooljaren heen

Het merendeel van de onthaalleerlingen zit in het vrij gesubsidieerd onderwijs. De verdeling van okanleerlingen over de netten blijft stabiel over de jaren heen. Deeltijds beroepssecundair onderwijs 2007-2008 Gemeenschapsonderwijs Officieel Gesubsidieerd Onderwijs Vrij Gesubsidieerd Onderwijs

2008-2009

2009-2010

36%

26,9%

64%

73,1%

100%

Tabel 19: overzicht van het aantal okanleerlingen volgens onderwijsnet in het deeltijds beroepssecundair onderwijs

Okan DBSO wordt niet aangeboden in het Gemeenschapsonderwijs. Het merendeel van de leerlingen in okan DBSO vinden we terug in het vrij onderwijs. In 2009 - 2010 waren voor de totale populatie van het secundair onderwijs de leerlingen als volgt verdeeld over de netten: 74,5% loopt school in het het vrij onderwijs, 17,3% in het Gemeenschapsonderwijs en 8,2% in het officieel onderwijs. Het is dus logisch dat de meeste okanleerlingen tot het vrije net behoren. Het aantal okanleerlingen in het vrij en het Gemeenschapsonderwijs verschilt echter niet zo veel als de percentages in het reguliere onderwijs zouden doen vermoeden. Gewoon basisonderwijs Gemeenschapsonderwijs Officieel Gesubsidieerd Onderwijs Vrij Gesubsidieerd Onderwijs

2005-2006 303 21,5%

2006-2007 253 23,0%

2007-2008 307 23,3%

2008-2009 520 26,1%

2009-2010 727 28,9%

419

29,7%

306

27,9%

396

30,1%

563

28,3%

686

27,3%

690

48,9%

539

49,1%

614

46,6%

907

45,6%

1099

43,8%

Tabel 20: overzicht van het aantal anderstalige nieuwkomers in het basisonderwijs volgens onderwijsnet

Figuur 5: vergelijking van het aantal anderstalige nieuwkomers volgens onderwijsnet over de schooljaren heen

In alle drie de netten is het aantal anderstalige nieuwkomers sterk toegenomen. In absolute cijfers zit de meerderheid van de anderstalige nieuwkomers nog steeds in het vrij gesubsidieerd onderwijs, hoewel de procentuele verhouding t.o.v. de andere netten blijft dalen. Ook het officieel gesubsidieerd onderwijs kent een absolute stijging van het aantal anderstalige nieuwkomers, maar moet procentueel inboeten ten voordele van het Gemeenschapsonderwijs. Daar zitten in het schooljaar 2009-2010 voor het eerst meer anderstalige nieuwkomers dan in het officieel gesubsidieerd onderwijs. Het Gemeenschapsonderwijs heeft met 15,2% van het aantal scholen en 28,9% van het aantal anderstalige nieuwkomers relatief gezien het grootste aantal anderstalige nieuwkomers. Het vrije net heeft 62,5% van het aantal scholen maar begeleidt maar 43,8% van het aantal anderstalige nieuwkomers.

1.2

Problematische afwezigheden

Algemeen De regelgeving over de opvolging van afwezigheden is terug te vinden in het besluit over de controle op inschrijvingen van leerlingen in het secundair onderwijs.13 In dit besluit onderscheidt men drie categorieën van afwezigheden: • afwezigheden die van rechtswege gewettigd zijn; • afwezigheden die gewettigd kunnen worden door de school; • problematische afwezigheden. De laatste categorie wordt hier besproken. De school is in eerste instantie verantwoordelijk voor de begeleiding en de opvolging van problematische afwezigheden. Vanaf 10 halve dagen problematische afwezigheden, of 8 dagen in het deeltijds beroepssecundair onderwijs, moet het CLB ingeschakeld worden in de begeleiding. Scholen moeten bij AgODi een melding doen zodra een leerling 30 halve dagen problematisch afwezig is. Die gegevens zijn de belangrijkste informatiebron voor beleidsinformatie over problematische afwezigheden voor het ministerie van Onderwijs en Vorming.

13 Besluit van de Vlaamse Regering van 16 september 1997 betreffende de controle op inschrijvingen van leerlingen in het secundair onderwijs, laatst gewijzigd op 8 februari 2010.

Voltijds secundair onderwijs

2005-2006 2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010

Aantal meldingen

Totaal aantal lln (regelmatig + vrij)

97 119 97 113 141

1663 1488 1626 1791 2357

% op totaal aantal meldingen in gewoon voltijds secundair 3,1% 5,3 % 4% 4,2% 3,1%

% op aantal leerlingen in voltijds okan 5,8 % 8% 6% 6,3% 6%

Tabel 21: overzicht van het aantal meldingen van problematische afwezigheden bij okanleerlingen in het voltijds secundair onderwijs, ten aanzien van het totaal aantal meldingen en ten aanzien van het totale aantal okanleerlingen

Aantal Over de jaren heen zien we dat het aandeel van de okanleerlingen voor wie een melding van problematische afwezigheid gedaan wordt, schommelt rond de 6%. In het schooljaar 2006-2007 was er zelfs een piek tot 8%.Het aandeel van de onthaalleerlingen in het totaal aantal problematische afwezigheden schommelt over de jaren tussen de 3 en een goede 5%. Dit percentage is onrustwekkend hoog; de populatie onthaalleerlingen maakt maar 0,54% uit van de schoolbevolking in het voltijds secundair onderwijs. Diverse oorzaken kunnen aan de basis liggen van het hoge aandeel meldingen bij de onthaalleerlingen. Naast oorzaken die eveneens voorkomen bij spijbelaars in het reguliere onderwijs (denk maar aan schoolmoeheid, schoolloopbaanproblemen, familiale problemen) vermoeden we dat er ook oorzaken zijn eigen aan / meer aanwezig bij deze doelgroep. We denken onder meer aan de precaire leefomstandigheden van vluchtelingen, en in het bijzonder niet-begeleide minderjarigen en de eruit voortvloeiende financiĂŤle druk, het onderduiken van illegale leerlingen, maar ook het ontbreken van een schoolcultuur. Daarnaast dient de strikte opvolging van deze categorie leerlingen door de verificatie vermeld. Deeltijds secundair onderwijs Aantal meldingen 2007-2008 2008-2009 2009-2010

9 8 4

Totaal aantal lln (regelmatig + vrij) 16 25 28

% op totaal aantal meldingen in DBSO 0,9% 1,5% 0,2%

% op totaal aantal leerlingen in okan DBSO 56,3% 32% 14,3%

Tabel 22: overzicht van het aantal meldingen van problematische afwezigheden bij okanleerlingen in het deeltijds secundair onderwijs, ten aanzien van het totaal aantal meldingen en ten aanzien van het totale aantal okanleerlingen

De kleine groep leerlingen waarop deze cijfers betrekking hebben maakt veralgemenen onmogelijk. De cijfers tonen een neerwaartse trend over de jaren heen.

PA-meldingen per leeftijd Voltijds secundair onderwijs 2005-2006 0 0 0 31 23 16 14 8 3 2

20-jarigen 19-jarigen 18-jarigen 17-jarigen 16-jarigen 15-jarigen 14-jarigen 13-jarigen 12-jarigen 11-jarigen

2006-2007 1 1 4 31 26 20 12 14 9 1

2007-2008 0 0 1 30 20 10 19 8 9 0

2008-2009 0 0 2 37 18 20 11 18 5 2

2009-2010 0 0 4 35 35 19 17 16 15 0

Tabel 23: overzicht van het aantal meldingen van problematische afwezigheden bij okanleerlingen in het voltijds secundair onderwijs volgens leeftijd

Over de jaren heen vormen de 16- en de 17-jarigen de grootste groep onder de okanleerlingen met een melding problematische afwezigheid. Deeltijds secundair onderwijs 2007-2008 5 4

17-jarigen 16-jarigen

2008-2009 6 2

2009-2010 1 3

Tabel 24: overzicht van het aantal meldingen van problematische afwezigheden bij okanleerlingen in het deeltijds secundair onderwijs volgens leeftijd

In okan DBSO zijn de leerlingen met een melding problematische afwezigheden 16- en 17-jarigen. PA-meldingen per provincie Voltijds en deeltijds beroepssecundair onderwijs Antwerpen Brussels Hoofdstedelijk Gewest Limburg Oost-Vlaanderen Vlaams-Brabant West-Vlaanderen

2005-2006 55 7,9% 8 6,6%

2006-2007 56 8,5% 9 7,6%

2007-2008 49 7,3% 3 2,7%

2008-2009 46 5,8% 16 11,3%

2009-2010 55 5,8% 12 6,2%

21 10 3 11

20 27 6 9

18 22 8 6

5 48 4 2

8 43 17 10

9,4% 3,2% 2,7% 6,2%

11% 9,8% 4,4% 9,1%

8,8% 6,2% 8,1% 3,5%

2,2% 13,8% 3,5% 1,4%

2,5% 9,2% 9,9% 4%

Tabel 25: overzicht van het aantal meldingen van problematische afwezigheden bij okanleerlingen in het secundair onderwijs volgens provincie

Zowel de aantallen als de percentages van okanleerlingen per provincie schommelen over de jaren heen. De spreiding van okanleerlingen over de provincies stemt niet overeen met het aandeel problematisch afwezige leerlingen binnen deze groep. Oorzaken van problematische afwezigheden In de zending problematische afwezigheden kunnen scholen aanduiden wat volgens hen de achterliggende oorzaak is. Ze maken daarbij een selectie uit een lijst van oorzaken. De aantallen die hier gegeven worden, stemmen niet overeen met het totale aantal meldingen aangezien men meer dan ĂŠĂŠn oorzaak kan aangeven per leerling (tot maximaal 5). We moeten er ook rekening mee houden dat deze oorzaken aangeduid werden door de meldende scholen. Als de leerlingen bevraagd zouden worden naar oorzaken, krijgen we naar alle waarschijnlijkheid een ander beeld. 18

In het voltijds secundair onderwijs Oorzaken volgens de meldende school Zwakke motivatie van de leerling t.a.v. de school Laag schools welbevinden van de leerling Problematische gezinssituatie Leerling is vermist of spoorloos, leerling bevindt zich in een precaire verblijfssituatie Niet of laattijdig ingediende medische attesten Opvoedingsonmacht van de ouders Manifeste onwil van de leerling t.a.v. de school Schoolloopbaanproblemen Geen of verstoord contact ouders-school Manifeste onwil van de ouders Vakantie (leerling vertrekt te vroeg, komt te laat terug) Leerling werkt of zoekt werk Slachtoffer van pesten, steaming, geweld op school Relatieproblemen leerling-leerkrachten Zwangerschap van de leerling, tienermoeder of -vader Ongeldige (al dan niet) medische attesten Samenwerking met het CLB is onvoldoende Verslavingsproblematiek Beschikbaarheid personeel Problemen met toezicht en met zinvolle vrijetijdsbesteding Andere

2008-2009

2009-2010

50 34 27 19

44,3% 30,1% 23,9% 16,8%

81 40 39 34

56,3% 27,8% 27,1% 23,6%

19 10 10 9 5 4 4

16,8% 8,9% 8,8% 8% 4,4% 3,5% 3,5%

31 26 17 13 12 12 8

21,5% 18,1% 11,8% 9% 8,3% 8,3% 5,6%

2 3 1 5

1,8% 2,7% 0,9% 4,4%

4 3 2 1

2,8% 2,1% 1,4% 0,7%

2 0 0 0 0

1,8%

0 1 0 0 0

15%

0,7%

22,2%

Tabel 26: overzicht van de door de school gemelde oorzaken voor problematische afwezigheden bij okanleerlingen in het voltijds secundair onderwijs

Voor beide schooljaren ziet de top drie van gemelde oorzaken voor de afwezigheden er hetzelfde uit. ‘Zwakke motivatie van de leerling t.a.v. de school’ wordt het vaakst aangeduid; in 2009-2010 zelfs in meer dan de helft van de gevallen. Op de tweede plaats en in ongeveer een derde van de gevallen maken scholen melding van ‘laag schools welbevinden van de leerling’; gevolgd door een ‘problematische gezinssituatie’. Net als bij de ‘reguliere’ leerlingen is ook bij de okanners afwezigheid omwille van vakantie in opmars.

In het deeltijds beroepssecundair onderwijs Oorzaken volgens de meldende school Leerling is vermist of spoorloos, leerling bevindt zich in een precaire verblijfssituatie Problematische gezinssituatie Schoolloopbaanproblemen Slachtoffer van pesten, steaming, geweld op school Zwakke motivatie van de leerling t.a.v. de school Laag schools welbevinden van de leerling Geen of verstoord contact ouders-school Vakantie (leerling vertrekt te vroeg, komt te laat terug) Niet of laattijdig ingediende medische attesten Opvoedingsonmacht van de ouders Manifeste onwil van de ouders Manifeste onwil van de leerling t.a.v. de school Zwangerschap van de leerling, tienermoeder of -vader Ongeldige (al dan niet) medische attesten Leerling werkt of zoekt werk Verslavingsproblematiek Relatieproblemen leerling-leerkrachten Samenwerking met het CLB is onvoldoende Beschikbaarheid personeel Problemen met toezicht en met zinvolle vrijetijdsbesteding Andere

2008-2009

2009-2010

87,5%

60%

6 6 4

75% 75% 50%

3 3 3

60% 60% 60%

50%

60%

3 3 1

37,5% 37,5% 12,5%

3 2 2

60% 40% 40%

50%

20%

0 1 1

1 0 0

20%

12,5% 12,5%

12,5%

0 0 0 0 0 0 0

Tabel 27: overzicht van de door de school gemelde oorzaken voor problematische afwezigheden bij okanleerlingen in het deeltijds secundair onderwijs

Het kleine aantal meldingen maakt dat we de gegevens niet kunnen veralgemenen.

1.3

Doorstroming naar het reguliere onderwijs in het secundair onderwijs

Binnen de onthaalschool Van de 1607 leerlingen die in schooljaar 2007 – 2008 in de onthaalklas zaten (de regelmatige leerlingen in het voltijds en het deeltijds onderwijs op 1 februari), vinden we er het jaar daarop nog 774 of 48,2 % in dezelfde school. Van de 1771 okanleerlingen in 2008 – 2009, zitten er 745 (of 42,1%) een schooljaar later in dezelfde school. De voorgaande jaren zagen we steevast ongeveer de helft van de okanleerlingen terug in de school waar zij het jaar voordien onthaalonderwijs volgden (05-06: 49,3 %; 06-07: 48,7 %). We hebben geen verklaring voor het lagere cijfer in schooljaar 20082009. Onder deze leerlingen bevinden zich ook de leerlingen die opnieuw onthaalonderwijs volgen (omdat zij nog geen volledig schooljaar onthaalonderwijs gevolgd hebben of omdat zij een afwijking op deze voorwaarde verkregen) wat betekent dat de hier besproken cijfers slaan op een ruimere categorie dan enkel de ‘doorstromers’.

We kunnen concluderen dat jaarlijks zowat de helft van de okanleerlingen opnieuw les volgt binnen dezelfde school waar hij/zij okan volgde. Dat is een gunstig gegeven, uit onderzoek van het Centrum voor Taal en Onderwijs blijkt immers dat leerlingen die doorstromen binnen de onthaalschool meer A-attesten halen, dat ze minder onderhevig zijn aan het watervalsysteem en minder onderwijsvertraging oplopen.14 Hoofdstructuur15 Voltijds 2005-2006 2006-2007 2007-2008 2008-2009 2009-2010

1333 1278 1282 1385 1190

79% 77,5% 87% 86,2% 67,2%

98 78 78 92 78

Deeltijds 5,8% 4,7% 5,3% 5,7% 4,4%

BuSO 47 40 31 41 24

2,8% 2,4% 2,1% 2,6% 1,4%

Totaal 1478 1396 1391 1518 1292

Afgevallen 209 12,4% 254 15,4% 83 5,6% 89 5,5% 479 27,1%

Tabel 28: overzicht van de doorstroming van leerlingen die het vorige schooljaar ingeschreven waren in okan volgens huidige hoofdstructuur

Met het schooljaar 2005–2006 worden die leerlingen bedoeld die in 2004–2005 de onthaalklas volgden, met schooljaar 2006–2007 die leerlingen die in 2005–2006 onthaalonderwijs volgden. Het merendeel van de leerlingen stroomt door naar het voltijds onderwijs; in 2009–2010 ligt hun aandeel wel een stuk lager dan de voorgaande jaren. Voor datzelfde schooljaar zien we eveneens minder doorstromers naar het deeltijds en het buitengewoon onderwijs en een veel groter aandeel dat we niet meer terugvinden in het secundair onderwijs. Ter vergelijking: in het secundair onderwijs zit in 2009–2010 94,2%van de leerlingen in het gewoon voltijds secundair onderwijs, 1,6% in het deeltijds onderwijs en 4,2% in het buitengewoon onderwijs. Okanleerlingen gaan dus in verhouding minder naar het voltijds en het buitengewoon onderwijs en meer naar het deeltijds onderwijs.

Figuur 6: vergelijking van de verdeling van gewezen okanleerlingen volgens hoofdstructuur over de schooljaren heen

14 Sterckx, M. & S. Gijsen (2006) De voornaamste vaststellingen en conclusies uit het onderzoek naar de doorstroming van ex-onthaalklassers in het secundair onderwijs in het eerste en tweede jaar na het onthaalonderwijs. 15 Zie glossarium

Onderwijsvorm Als we van het BuSO en het DBSO abstractie maken, krijgen we de volgende verdeling: okan 1e graad ASO BSO KSO TSO HBO

2005-2006 506 38% 432 32,4% 37 2,8% 271 20,3% 5 0,4% 82 6,2% 0

2006-2007 485 38% 402 31,5% 58 4,5% 239 18,7% 4 0,3% 90 7% 0

2007-2008 543 42,4% 390 30,4% 52 4,1% 213 16,6% 5 0,4% 79 6,2% 0

2008-2009 601 43,4% 404 29,2% 54 3,9% 225 16,3% 2 0,1% 99 7,2% 0

2009-2010 603 50,7% 318 26,7% 56 4,7% 151 12,7% 1 0,1% 60 5% 1 0,1%

Tabel 29: overzicht van de doorstroming van leerlingen die het vorige schooljaar ingeschreven waren in okan volgens huidige onderwijsvorm

Okan en de eerste graad zijn geen onderwijsvormen maar worden vermeld voor de volledigheid. Het percentage leerlingen dat een schooljaar later opnieuw onthaalonderwijs volgt, stijgt jaar na jaar tot zelfs meer dan de helft in schooljaar 2009–2010. Dat wijst erop dat voor veel onthaalleerlingen één jaar onthaalonderwijs onvoldoende is. Tussen de leerlingen die opnieuw onthaalonderwijs volgen, zitten ook de leerlingen die later op het schooljaar instroomden maar wel meetelden op teldatum 1 februari. Die leerlingen kunnen nog een onthaaljaar volgen aangezien ze nog geen negen maanden ingeschreven waren in het onthaalonderwijs. Van de leerlingen die het voorgaande jaar ingeschreven waren in okan en doorgestroomd zijn naar het regulier onderwijs, zit de meerderheid in de eerste graad. Van degenen die doorstromen naar de tweede en derde graad volgt de meerderheid BSO. Een veel kleiner aandeel leerlingen stroomt door naar TSO, ASO en maar enkelen volgen KSO. Over de jaren zien we wel een licht stijgende tendens in het aandeel leerlingen dat doorstroomt naar ASO en een dalende tendens in het aandeel BSO. De verdeling naar onderwijsvorm in de totale populatie van het gewoon voltijds secundair onderwijs in het schooljaar 2009-2010 ziet er als volgt uit: 31.8% van de leerlingen zit in de 1e graad, 27% volgt ASO, 17,7 % zit in het BSO, 1,4% doet KSO, 21,5 % zit in het TSO en 0,05% volgt HBO.

Figuur 7: vergelijking van de verdeling van gewezen okanleerlingen volgens onderwijsvorm over de schooljaren heen

Graad 1e graad + okan 2e graad 3e graad 4e graad modulair HBO

2005-2006 938 70,4%

2006-2007 887 69,4%

2007-2008 933 72,8%

2008-2009 1005 72,6%

2009-2010 921 77,4%

359 18 0 18 0

336 39 2 14 0

304 35 0 10 0

342 30 0 8 0

239 23 1 5 1

26,9% 1,4% 1,4%

26,3% 3,1% 0,2% 1,1%

23,7% 2,7% 0,8%

24,7% 2,2% 0,6%

20,1% 1,9% 0,1% 0,4% 0,1%

Tabel 30: overzicht van de doorstroming van leerlingen die het vorige schooljaar ingeschreven waren in okan volgens graad in het huidige schooljaar

Over de jaren heen zien we procentueel meer leerlingen in de eerste graad en okan terug. In de tweede en de derde graad is er sprake van een dalende tendens.

Figuur 8: vergelijking van de verdeling gewezen okanleerlingen volgens graad over de schooljaren heen

Studiegebied Opnieuw abstractie makend van de leerlingen in het BuSO, het DBSO en hier ook de onthaalklas en de eerste graad krijgen we volgende verdeling:16 ASO16 Auto Beeldende kunsten Bouw Chemie Decoratieve technieken Grafische technieken/ grafische communicatie en media Handel Hout Juwelen Land- en tuinbouw Koeling en warmte Lichaamsverzorging Maritieme opleidingen Mechanica - elektriciteit Mode Personenzorg Podiumkunsten Sport Tandtechnieken Textiel Toerisme Voeding

2005-2006 37 2 4 3 4 5 5

2006-2007 56 3 4 6 4 4 8

2007 - 2008 49 6 5 8 5 6 4

2008-2009 52 2 2 8 0 4 3

2009-2010 55 2 1 6 3 5 1

84 6 1 0 2 36 0 81 10 82 1 3 1 0 12 16

84 7 0 0 0 23 0 77 9 74 0 7 0 1 9 15

73 8 2 0 0 24 0 66 6 66 0 5 0 0 8 8

84 14 1 0 0 22 0 66 10 78 0 6 0 0 12 16

57 2 1 1 1 12 1 40 3 65 0 1 0 0 5 7

Tabel 31: overzicht van de doorstroming van leerlingen die het vorige schooljaar ingeschreven waren in okan volgens studiegebied in het huidige schooljaar

De meest populaire studiegebieden voor gewezen okanleerlingen over de jaren heen zijn handel, mechanica-elektriciteit en personenzorg. In 2009â€“2010 staat ASO voor het eerst in de top 3. Basisonderwijs In het basisonderwijs is geen sprake van doorstroming naar het reguliere onderwijs na een jaar in de onthaalklas. Er bestaat in het basisonderwijs namelijk geen aparte onthaalklas, de onthaalleerlingen worden al van bij de inschrijving opgenomen in het reguliere onderwijs.

16 De cijfers kunnen verschillen van deze in tabel 29; dit verschil is te wijten aan de leerlingen van de studierichting Sport ASO. Deze studierichting valt onder ASO als onderwijsvorm maar wordt ingedeeld in het studiegebied Sport i.p.v. het studiegebied ASO.

Scholen

2.1

Organiserende scholen

Voltijds Secundair onderwijs171819202122 Scholengemeenschap SGKSO Sint-Gorik SGKSO Sint-Trudo SGKSO SALEM SGKSO Vilvoorde SGKSO Leuven SGKSO Sint-Nicolaas SGKSO Petrus en Paulus SGKSO Regio Mechelen SGKSO Antwerpen-Oost SGKSO Onze-Lieve-Vrouw van Antwerpen SGKSO Onze-Lieve-Vrouw van Antwerpen SGKSO Turnhout SGKSO Sint-Donaas Brugge SGKSO Onze-Lieve-Vrouw van Groeninge SGKSO Edith Stein SG Roeselare - Menen SG Roeselare - Menen SG Reinaert SG Kapellen-Kalmthout SG Genk - Maasmechelen - Dilsen-Stokkem SGGO Turnhout SG Hasselt SG Hasselt SGGO nr. 1 Antwerpen-WommelgemZwijndrecht SGGO nr. 1 Antwerpen-WommelgemZwijndrecht SGGO nr. 1 Antwerpen-WommelgemZwijndrecht SG Gent 22 SG Gent 22 SG Mechelen-Keerbergen-Heist O/D Berg SG De Zenne SG Artevelde SG Noord SG Leonardo Lyceum SG Leonardo Lyceum SG Prov. en Stedelijk onderwijs Limburg SGGO Tienen-Landen

School Sint-Guido-Instituut Technicum Vrij Technisch Instituut 1 Katholiek Instituut voor Technisch Onderwijs17 Sint-Albertuscollege Haasrode Technisch Berkenboom-Instituut Sint-Lutgardisinstituut18 Technische Scholen Mechelen â€“ Middenschool19 Instituut Maris Stella - Sint-Agnes Secundaire Handelsschool Sint-Lodewijk Sint-Willebrordcollege - Heilige Familie 1e graad Hoger Insituut voor Verpleegkunde SintElisabeth Technisch Instituut Heilige Familie20 V.T.I.1 Vrij Instituut voor Secundair Onderwijs M.S.G.O. M.S.G.O. K.T.A.21 K.T.A. M.S.G.O. 122 Atheneum Boomgaard K.T.A. 2 Villers M.S.G.O. II K.A. I

Gemeente Anderlecht Sint-Truiden Aalst Vilvoorde Heverlee Sint-Niklaas Oostende Mechelen

Spectrumschool

Deurne

K.A.

Hoboken

K.T.A. II Sint-Amandsberg - Oostakker Provinciale Middenschool K.T.A. Wollemarkt Instituut Anneessens-Funck VIP-school Stedelijk Instituut voor Sec. Onderwijs II Leonardo Lyceum / Quellinstraat Leonardo Lyceum / SITO 7 Provinciale Technische School Provincial Instituut voor Secundair Onderwijs23

Sint-Amandsberg Gent Mechelen Brussel Gent Deurne Antwerpen Antwerpen Maasmechelen Tienen

Borgerhout Antwerpen Berchem Turnhout Brugge Kortrijk Mariakerke Roeselare Menen Lokeren Kapellen Genk Arendonk Hasselt Herk-de-Stad Antwerpen

Tabel 32: overzicht van de scholen die voltijds onthaalonderwijs organiseren in het schooljaar 2009-201023 17 Kreeg een afwijking op de norm voor het schooljaar 2008-2009. 18 Kreeg een afwijking op de norm voor het schooljaar 2009-2010. 19 Kreeg een afwijking op de norm voor het schooljaar 2009-2010. 20 Kreeg een afwijking op de norm voor het schooljaar 2008-2009. 21 Kreeg een afwijking op de norm voor het schooljaar 2008-2009. 22 Kreeg een afwijking op de norm voor het schooljaar 2008-2009. 23 Kreeg een afwijking op de norm voor het schooljaar 2008-2009

Scholengemeenschappen die op 1 oktober niet het minimum van 25 leerlingen halen, worden toch nog gefinancierd/gesubsidieerd voor het onthaal van de anderstalige nieuwkomers in de maand september. Eenmaal het minimumaantal wordt bereikt, op 1 oktober of later op het schooljaar, kan het onthaalonderwijs georganiseerd blijven, ook al daalt dat aantal later weer onder het minimum. Op dat aantal kan, in bijzondere en uitzonderlijke omstandigheden, een afwijking toegestaan worden door de minister van Onderwijs. Er is weinig evolutie in het aanbod okanscholen. In het Stedelijk Handelsinstituut Merksem (Scholengroep Noord) wordt vanaf het schooljaar 2009-2010 niet langer onthaalonderwijs ingericht. Vier bijkomende scholen hebben toestemming gevraagd en gekregen om vanaf 2010-2011 okan in te richten. Deeltijds Beroepssecundair Onderwijs Schooljaar 2008-2009 Scholengemeenschap SGKSO Ekeren-Merksem SG De Zenne SG Prov. en Sted. Onderwijs SGKSO Sint-Gorik Brussel Schooljaar 2009-2010 Scholengemeenschap SGKSO Ekeren-Merksem SG De Zenne SGKSO Sint-Pieter SGKSO Sint-Gorik Brussel SGKSO Kardinaal Cardijn

School Centrum Leren en Werken Technicum Noord CDO Instituut Anneessens-Funck Provinciaal Instituut Lommel Sec. Onderwijs CDO Don Bosco Technechnisch Instituut

Gemeente Borgerhout Brussel Lommel Sint-Pieters-Woluwe

School Centrum Leren en Werken Technicum Noord CDO Instituut Anneessens-Funck Vrij Technisch Instituut CDO Don Bosco Technechnisch Instituut CDO Don Bosco Technisch Instituut

Gemeente Borgerhout Brussel Beringen Sint-Pieters-Woluwe Halle

Tabel 33: overzicht van de scholen die deeltijds onthaalonderwijs organiseren

De ruimere mogelijkheden om onthaalonderwijs in te richten in het deeltijds beroepssecundair onderwijs hebben vooralsnog niet geleid tot een â€˜boomâ€™ van organiserende scholen. Basisonderwijs Scholengemeenschap BaO SGR5 BaO SGR5 BaO SGR5 BaO SGR5 BaO SGR5 BaO SGR5 BaO SGR5 BaO SGR5 BaO/BuBaO BaO/BuBaO BaO/BuBaO BaO/BuBaO BaO/BuBaO Basisonderwijs Anderlecht Basisonderwijs Brussel Basisonderwijs Kortrijk - Menen Basisonderwijs Kortrijk - Menen Basisonderwijs Kortrijk - Menen Basisonderwijs Kortrijk - Menen Basisonderwijs Kortrijk - Menen Basisonderwijs Kortrijk - Menen

School Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Puzzel Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Dr. Jozef Weyns Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Hof Van Nassau Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Maurits Sabbe Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Triangel Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Victor Van De Walle Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Meer Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Klavertje 5 Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Engelmanshoven/ Gelinden Gemeentelijke Basisschool Gemeentelijke Lagere School Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Drie Hofsteden Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Menen Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Het Open Groene

Gemeente Mechelen Putte Mechelen Mechelen Heist-op-den-Berg Mechelen Keerbergen Zemst Borgloon Lanaken Sint-Truiden Sint-Truiden Sint-Truiden Anderlecht Brussel Zwevegem Wervik Kortrijk Kortrijk Menen Kortrijk

Basisonderwijs Meetjesland Basisonderwijs Roeselare Basisonderwijs Roeselare Basisscholen Meulebeke-Pittem BoKaLoRe Brasschaat-Kapellen-Stabroek Brugge Brugge Brugge Brugge Brugge Brugge C.D.I. DIAMANT DONCHE De 3 Neten De Ark De Balk De Toverkijker De Toverkijker De Toverkijker De Toverkijker Driespan GENT GENT GENT GENT Gem. gemengde basisscholen Hoogstraten Gem.scholen Houthalen-Helchteren

Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - ‘t Klavertje Vrije Lagere School Vrije Lagere School Gemeentelijke Lagere School - De Platanen Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Freinetschool De Tandem Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - MANITOBA Vrije Basisschool Vrije Basisschool - De Springplank Vrije Lagere School Vrije Basisschool - Het Spoor Vrije Basisschool - Sint-Clara Gemeentelijke Basisschool Centrum Gemeentelijke Basisschool Gemeentelijke Basisschool - De Vlieger Gemeentelijke Basisschool - Sint-Jan Gemeentelijke Basisschool - Voorheide Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool - ‘t Klimrek Vrije Basisschool - De Boomhut Vrije Basisschool - De Mozaïek Gemeentelijke Basisschool Gemeentelijke Basisschool - ‘t Centrum

Gent-Drongen Gruuthuse H. Kruis HESBANIA Het klaverblad Het klaverblad IGNATIUS KODB vzw KOW en St.- Lodewijk Wetteren KSTS KaBoe KaBoe Kath. BO De Pelgrim Kath. Basisond. Geraardsbergen-Deftinge Kath. Basisond. Geraardsbergen-Deftinge Kath. Basisond. Geraardsbergen-Deftinge Kath. Basisond. Geraardsbergen-Deftinge Kath. Basisond. Geraardsbergen-Deftinge Katholiek Basisonderwijs Hamont-Achel Katholiek Basisonderwijs Hoboken Katholiek Basisonderwijs Lokeren Katholieke Basisscholen Diest Katholieke Basisscholen Kortrijk Katholieke Basisscholen Kortrijk Katholieke Basisscholen Kortrijk Katholieke Basisscholen Kortrijk Katholieke Basisscholen Kortrijk

Vrije Basisschool Vrije Basisschool - Het Palet Vrije Basisschool - ToermalijnGroen Vrije Basisschool - De Boomhut Vrije Basisschool - Onze LieveVrouwcollege Vrije basisschool - Nieuwen Bosch Vrije Basisschool Vrije Basisschool - Sint-Mauritius Vrije Basisschool Vrije Basisschool - Sint- Henricus Vrije Basisschool - De Meidoorn Vrije Basisschool - De Meidoorn Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool - ‘t Karmelieten Vrije Basisschool - Sint-Catharinacollege Vrije Lagere School - De Robbert Vrije Lagere School Vrije Lagere School Vrije Lagere School Vrije Basisschool - ‘t Fort Vrije Basisschool - ‘t Fort Vrije Basisschool - O.L.V. van Vlaanderen Vrije Basisschool - Sint-Jozefsinstituut Vrije Basisschool - Sint-Theresia

Eeklo Roeselare Staden Meulebeke Bocholt Kapellen Brugge Brugge Knokke-Heist Brugge Brugge Brugge Ieper Ranst Halle Lier Arendonk Harelbeke Retie Kasterlee Arendonk Arendonk Ruiselede Gent Gent Gent Gent Hoogstraten HouthalenHelchteren Gent Brugge Stekene Sint-Truiden Gent Gent Gent Bilzen Wetteren Temse Eeklo Eeklo Mechelen Geraardsbergen Lierde Geraardsbergen Geraardsbergen Geraardsbergen Hamont-Achel Antwerpen Lokeren Diest Kortrijk Kortrijk Kortrijk Kortrijk Kortrijk

Katholieke Basisscholen Kortrijk Katholieke Basisscholen Leuven Katholieke Basisscholen Leuven Katholieke Basisscholen Leuven Katholieke Basisscholen Leuven Katholieke Basisscholen Leuven Katholieke Basisscholen Leuven Leopoldsburg-Tessenderlo-Lummen Leuven Leuven Leuven Leuven Leuven Leuven Leuven Leuven Leuven Leuven Leuven-Zuid Leuven-Zuid Leuven-Zuid Leuven-Zuid Leuven-Zuid Leuven-Zuid Leuven-Zuid Limburg Noord Lot-Huizingen-Dworp-Alsemberg Merk. Midden-Brabant Midden-Brabant Midden-Brabant Midden-Brabant Midden-Brabant Midden-Brabant Midden-Brabant Midden-Vlaams-Brabant Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Nexus Gandae Noord 1 Noord 1 Noord 2

Vrije Basisschool - Sint-Paulus Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Kleuterschool Vrije Lagere School Vrije Lagere School - Mater Dei Vrije Lagere School Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Luchtballon Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - ‘t Klein Atheneum Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Bijenkorf Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool - Sint-Lambertus Vrije Kleuterschool Vrije Lagere School Vrije Lagere School Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Gemeentelijke Basisschool - De Springveer Gemeentelijke Basisschool - Sint-Lutgardis Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - ‘t Kasteeltje Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Sterrenhemel Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Letterboom Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Vleugel Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Klim Op Gemeentelijke Basisschool Gemeentelijke Basisschool Gemeentelijke Basisschool - Acacia Gemeentelijke Basisschool - Daltonschool De Lotus Gemeentelijke Basisschool - De Dialoog Gemeentelijke Basisschool - De Harp Gemeentelijke Basisschool - De Panda Gemeentelijke Basisschool - De Piramide Gemeentelijke Basisschool - De Regenboog Gemeentelijke Basisschool - De Toverberg Gemeentelijke Basisschool - De Triangel Gemeentelijke Basisschool - Francois Laurentinstituut Gemeentelijke Basisschool - Het Trappenhuis Gemeentelijke Basisschool - Oefenschool Wispelberg Gemeentelijke Basisschool - Victor Carpentier Gemeentelijke Basisschool - De Kleurdoos Gemeentelijke Basisschool - De Letterdoos Gemeentelijke Basisschool - De Sportschool Gemeentelijke Lagere School - Bollekensschool Gemeentelijke Basisschool Gemeentelijke Basisschool - Kriebel Gemeentelijke Basisschool

Kortrijk Leuven Leuven Leuven Leuven Leuven Leuven Leopoldsburg Tienen Tienen Leuven Boutersem Tienen Leuven Landen Leuven Tienen Herent Oud-Heverlee Leuven Leuven Leuven Leuven Leuven Leuven Beringen Beersel Mortsel Tervuren Kampenhout Overijse Machelen Vilvoorde Zaventem Vilvoorde Leuven Gent Gent Gent Gent Gent Gent Gent Gent Gent Gent Gent Gent Gent Gent Gent Gent Gent Gent Antwerpen Antwerpen Antwerpen

Noord 2 Noord 2 Noord 2 Oost 1 Oost 2 Oost 2 Oostkust Oostkust Oostkust Oostkust Oostkust PALLINCO Pagadder Pagadder Pagadder Pagadder Pagadder Pagadder Pleiade Regio Genk 2 Robke Robke SAMENSPEL SAMENSPEL SCHOLENGROEP 27 SEPTIMA SEPTIMA SG Halen/Herk-de-Stad SG Zwijndrecht - Kruibeke SG Zwijndrecht - Kruibeke SG Zwijndrecht - Kruibeke SGKBG De Speling SGKBG De Speling SGKBG De Speling SGKBG De Speling SGKBG De Speling SGKBG De Speling SGKBO Aarschot-Betekom-Houwaart SGR 24 - BaO SINT-LIEVEN Samba Schelde Dender Durme Schelde Dender Durme Schelde Dender Durme Schelde Dender Durme Schelde Dender Durme Scholengemeenschap Kempen Scholengemeenschap Kempen Scholengemeenschap Kempen Scholengemeenschap Kempen Scholengemeenschap Kempen Scholengemeenschap Kempen Scholengemeenschap Kempen Scholengemeenschap Kempen Scholengemeenschap Kempen Scholengemeenschap Kempen

Gemeentelijke Basisschool - De Vlinders Gemeentelijke Basisschool - Omnimundo Gemeentelijke Lagere School Gemeentelijke basisschool - De Mozaïek Gemeentelijke Basisschool Gemeentelijke Basisschool - De Octopus Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Vrije Basisschool - Cornelius-school Vrije Basisschool Vrije Basisschool - Sint-Franciscus Vrije Basisschool - De Schatkist Vrije Lagere School Vrije Lagere School - Sint-Jan Berchmanscollege Vrije Lagere School - Sint-Norbertusinstituut Vrije niet-confessionele Basisschool - Instituut van Gent Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Stippe Stap Vrije Basisschool Vrije Basisschool - Annuncia-Instituut Vrije Basisschool Vrije Lagere School - Zilverenhoek Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Oostende Centrum Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Wijze Boom Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool - Sint-Martinus Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool - Mater Dei Vrije Basisschool - Oud-Waterschei - ‘t schoolke Vrije Basisschool Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - BS Deinze Nevele De kleurenplaneet Vrije Basisschool – Sint - Lievenscollege Vrije Basisschool Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Bloemenhof Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - de springplank Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Letterboom Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Luchtballon Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Vesten Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Wamp Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Freinetschool de Vlindertuin Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Het Centrum Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Het Klepperke Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Het Schrijvertje Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Mol-Balen Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Smiskens

Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Jabbeke Blankenberge Beernem De Haan Torhout Overpelt Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Gent Genk Ranst Ranst Antwerpen Kapellen Oostende Gent Gent Halen Zwijndrecht Kruibeke Zwijndrecht Genk Genk Genk Genk Genk Genk Aarschot Deinze Gent Mechelen Lebbeke Dendermonde Hamme Lokeren Lokeren Herselt Geel Herentals Arendonk Lille Turnhout Balen Mol Mol Turnhout

Scholengroep 2 Forum Scholengroep 2 Forum Scholengroep 2 Forum Scholengroep 2 Forum Scholengroep 21 Vlaamse Ardennen Scholengroep Rivierenland Scholengroep Rivierenland Scholengroep Rivierenland Scholengroep Rivierenland Scholengroep Rivierenland Scholengroep Rivierenland Sint-Amandsbasisscholen Sint-Jan&Visitatie Sint-Jan&Visitatie Sint-Jan&Visitatie Sint-Jan&Visitatie Sint-Jan&Visitatie Sint-Jan&Visitatie Sint-Nicolaas Basisonderwijs Sint-Nicolaas Basisonderwijs Sint-Nicolaas Basisonderwijs Sint-Nicolaas Basisonderwijs Sint-Nicolaas Basisonderwijs Sint-Nicolaas Basisonderwijs Sint-Nicolaas Basisonderwijs Sint-Nicolaas Basisonderwijs Sint-Nicolaas Basisonderwijs Sint-Nicolaas Basisonderwijs Sint-Nicolaas Basisonderwijs Sint-Nicolaas Basisonderwijs Sint-Nicolaas Basisonderwijs Sint-Nicolaas Basisonderwijs Sint-Nicolaas Basisonderwijs Sint-Vincentius Sint-Vincentius Stedelijk Basisonderwijs Aalst Stedelijk Onderwijs Geel StedelijkBasisonderwijsSintNiklaas StedelijkOnderwijsVilvoorde Vrij Basisonderwijs Beringen Vrij Onderwijs Zele Vrije Basisscholen Blankenberge-Wenduine Vrije Basisscholen Maasmechelen-Noord West 2 West 2 ZAWORA ZEEBRIES ZEEBRIES Zoniënrand Zuid Zuid Zuid Zuid Zuid Zuid Zuid groepering CKS

Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Erasmus Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Erasmus Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Irishof Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Stappe Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Dr. O. Decroly Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - ‘t Kasteeltje Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - ‘t Pleintje Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Boom Park Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Hoeksteen Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - De Schorre Basisschool van het Gemeenschapsonderwijs - Himo Vrije Basisschool Vrije Basisschool - O.-L.-V.- Visitatie Vrije Basisschool - O.-L.-V.- Visitatie Vrije Basisschool - O.-L.-V.- Visitatie Klimop Vrije Basisschool - Sint-Jans college De Krekel Vrije Basisschool - Sint-Jans college Visitatie Vrije Basisschool - Sint-Jans college Heiveld Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool - Berkenboom Vrije Basisschool - De Rits-heuvel “Berkenboom” Vrije Basisschool - Don Bosco A Vrije Basisschool - Don Bosco B Vrije Basisschool - Onze LieveVrouw Presentatie Vrije Kleuterschool - Heilige Familie Vrije Lagere School - H.Familie Vrije Basisschool Vrije Basisschool Stedelijke Basisschool - Notelaar Gemeentelijke Basisschool - De Burgstraat Gemeentelijke Basisschool - De Droomballon Gemeentelijke Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool - Sint-Pieter Vrije Basisschool - De Griffel Gemeentelijke Basisschool Gemeentelijke Basisschool - De Wereldreiziger Gemeentelijke Lagere School - De Sleutel Vrije Kleuterschool Vrije Lagere School - Westdiep Vrije Basisschool - Lagere Oefenschool Gemeentelijke Basisschool Gemeentelijke Basisschool Gemeentelijke Basisschool Gemeentelijke Basisschool - De Molen Gemeentelijke Basisschool - Het Kompas Gemeentelijke Kleuterschool - ‘t Vosje Gemeentelijke Lagere School Vrije Basisschool

Essen Kalmthout Kapellen Stabroek Ronse Puurs Willebroek Boom Boom Sint-Amands Willebroek Kortrijk Merelbeke Gent Gent Gent Gent Gent Sint-Niklaas Sint-Niklaas Sint-Niklaas Waasmunster Sint-Niklaas Sint-Niklaas Sint-Niklaas Sint-Niklaas Sint-Niklaas Sint-Niklaas Sint-Niklaas Sint-Niklaas Sint-Niklaas Sint-Niklaas Sint-Niklaas Menen Menen Aalst Geel Sint-Niklaas Vilvoorde Beringen Zele Blankenberge Maasmechelen Antwerpen Antwerpen Ranst Oostende Oostende Beersel Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen

groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS groepering CKS vzw Katholiek Onderwijs Deurne vzw Katholiek Onderwijs Deurne vzw Katholiek Onderwijs Deurne

Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool Vrije Basisschool - Maria Boodschap Vrije Basisschool - De Dames Vrije Basisschool - De Dobbelsteen Vrije Basisschool - De Kleine Jacob Vrije Basisschool - De Toverbol Vrije Basisschool - De vuurtoren Vrije Basisschool - Sint-Aloysius Vrije Basisschool - Sint-Annacollege Vrije Basisschool - Zuiderdokken Vrije Basisschool - Mozaïek Vrije Basisschool - ‘t Spoor Vrije Lagere School - Sint-Eligiusinstituut Vrije Lagere School - Sint-Henricus Vrije Basisschool - Sancta Maria Vrije Basisschool - Andromeda Vrije Basisschool - Immaculata Vrije Basisschool Vrije Basisschool (CKG)

Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Antwerpen Rekem

Tabel 34: overzicht van de basisscholen die onthaalonderwijs inrichten

In het lager onderwijs zijn er in het schooljaar 2009-2010 295 scholen met anderstalige nieuwkomers, terwijl dat er in het secundair 41 zijn. Een reden is vanzelfsprekend het feit dat er meer basisscholen zijn dan secundaire scholen. Er zijn 2321 Nederlandstalige scholen die gewoon basisonderwijs inrichten, 968 scholen richten gewoon secundair onderwijs in. Maar dan nog zijn er verhoudingsgewijs meer onthaalscholen in het basisonderwijs t.o.v. het secundair onderwijs. Daarnaast is de wijze van toekennen verschillend. In het secundair moeten 25 okanleerlingen ingeschreven zijn om een aparte klas buiten het regulier onderwijs te kunnen inrichten. In het basisonderwijs worden anderstalige nieuwkomers geïntegreerd binnen het regulier onderwijs. Er wordt geen aparte klas voor ingericht zoals in het secundair onderwijs. Afhankelijk van de manier waarop de school de anderstalige nieuwkomers telt, kunnen al lestijden verkregen worden vanaf vier, zes of twaalf anderstalige nieuwkomers. Voor basisscholen is het dus makkelijker om de norm te halen. school SG

2006-2007 84 80

2007-2008 100 80

2008-2009 100 125

2009-2010 126 169

Tabel 35: overzicht van basisscholen die anderstalige nieuwkomers tellen per school en per scholengemeenschap

Bij de procedure om in aanmerking te komen voor de organisatie van onthaalonderwijs kunnen basisscholen sinds 1 september 2006 tellen per school of per scholengemeenschap. Voor het schooljaar 2006-2007 telden ongeveer evenveel scholen per school als per scholengemeenschap. Voor het schooljaar 2007-2008 telde een meerderheid van de scholen per school. De laatste twee schooljaren is de situatie echter omgekeerd en telt een steeds grotere groep scholen hun anderstalige nieuwkomers per scholengemeenschap.

2.2

Aantal scholen naar regio

Secundair onderwijs Antwerpen Brussels Hoofdstedelijk Gewest Limburg Oost-Vlaanderen Vlaams-Brabant West-Vlaanderen

2007- 2008 16 (1 DBSO) 3 (1 DBSO) 5 7 3 5

2008-2009 16 (1 DBSO) 4 (2 DBSO) 6 (1 DBSO) 7 3 5

2009-2010 15 (1DBSO) 4 (2 DBSO) 6 (1 DBSO) 7 4 (1 DBSO) 5

Tabel 36: overzicht van de secundaire scholen die okan organiseren volgens provincie

In de provincie Antwerpen vinden we het grootste aantal scholen dat onthaalonderwijs inricht, gevolgd door Oost-Vlaanderen en Limburg. Die volgorde stemt overeen met het aantal okanleerlingen per provincie. Gewoon basisonderwijs Antwerpen Brussels Hoofdstedelijk Gewest Henegouwen Limburg Oost-Vlaanderen Vlaams-Brabant West-Vlaanderen

2007-2008 80 0 0 22 34 23 21

2008-2009 98 2 1 18 56 29 21

2009-2010 106 4 0 26 74 40 45

Tabel 37: overzicht van de gewone basisscholen die onthaalonderwijs organiseren volgens provincie

In Antwerpen zijn er de meeste scholen die onthaalonderwijs op basisniveau inrichten, gevolgd door Oost- en West-Vlaanderen. Die drie provincies vormen ook de top drie van provincies met het grootste aantal basisscholen. De volgorde van het aantal scholen, dat onthaalonderwijs inricht, per provincie stemt min of meer overeen met die van het aantal anderstalige nieuwkomers per provincie.

2.3

Aantal scholen per net

Secundair onderwijs Gemeenschapsonderwijs Officieel gesubsidieerd onderwijs Vrij gesubsidieerd onderwijs

2007 - 2008 13 9 17 (2 DBSO)

2008-2009 13 11 (2 DBSO) 17 (2 DBSO)

2009-2010 13 9 (1 DBSO) 19 (4 DBSO)

Tabel 38: overzicht van de secundaire scholen die okan organiseren volgens onderwijsnet

Het vrij onderwijs richt in absolute aantallen het meeste onthaalonderwijs in. Het Gemeenschapsonderwijs staat op de tweede plaats, op de derde plaats komt het officieel gesubsidieerd onderwijs. Het Gemeenschapsonderwijs richt geen onthaalonderwijs in DBSO in. In 2009-2010 waren er in het gewoon secundair onderwijs 968 scholen. Daarvan waren er 675 (69,7%) van het vrij gesubsidieerd onderwijs, 222 (22,9%) van het Gemeenschapsonderwijs, 70 (7,2%) van het officieel gesubsidieerd onderwijs en 1 (0,1%) andere. Het aantal onthaalscholen ten opzichte van het totaal aantal scholen per net is het hoogst voor het officieel gesubsidieerd onderwijs (12,9%), voor het Gemeenschapsonderwijs is dat 5,9%. Het vrij gesubsidieerd onderwijs scoort het laagst met 2,8%.

Basisonderwijs Gemeenschapsonderwijs Officieel gesubsidieerd onderwijs Vrij gesubsidieerd onderwijs

2007-2008 50 42 88

2008-2009 76 44 105

2009-2010 96 54 145

Tabel 39: overzicht van de gewone basisscholen die onthaalonderwijs organiseren volgens onderwijsnet

In het vrij gesubsidieerd onderwijs wordt er in absolute cijfers het meeste onthaalonderwijs ingericht. Het Gemeenschapsonderwijs volgt op een tweede plaats, het officieel gesubsidieerd onderwijs is derde. In 2009-2010 waren er in het gewoon basisonderwijs 2321 scholen. Daarvan waren er 352 van het Gemeenschapsonderwijs (15,2%), 519 van het officieel onderwijs (22,4%) en 1450 van het vrij onderwijs (62,5%). Als we kijken naar het aantal onthaalscholen t.o.v. het totale aantal scholen per net zien we dat dit percentage bij het vrij onderwijs het laagst ligt, namelijk 10%. Het Gemeenschapsonderwijs scoort het hoogst met 27,3%, het officieel gesubsidieerd onderwijs behaalt 10,4%.

Afwijkingen

Met afwijkingen wordt bedoeld: leerlingen die een afwijking gekregen hebben op de toelatingsvoorwaarden in het secundair onderwijs. Het basisonderwijs kent dergelijke afwijkingen niet meer sinds 1 september 2006.

3.1

Aantallen

In het voltijds secundair onderwijs24

1 2 5 1–2 1–5 2–5 1, 2 – 5 Totaal

2005-2006 aantal % op totaal 81 42% 49 25,4% 53 27,5% 2 1% 4 2,1% 4 2,1% 0 193

2006-2007 aantal % op totaal 51 24,5% 44 21,2% 10 4,8% 1 0,5% 0 98 47,1% 4 1,9% 208

2007-2008 aantal % op totaal 58 30,5% 32 16,8% 2 1,1% 1 0,5% 1 0,5% 89 46,8% 7 3,7% 190

2008-2009 aantal % op totaal 65 35,7% 30 16,5% 3 1,7% 0 0 78 42,9% 6 3,3% 182

2009-2010 aantal % op totaal 91 30% 55 18,2% 8 2,6% 1 0,3% 0 144 47,5% 4 1,3% 303

Tabel 40: overzicht van de gevraagde afwijkingen per (combinatie van) toelatingsvoorwaarde(n) in het voltijds secundair onderwijs

24 Bij de vergelijking over de jaren heen moet ermee rekening gehouden worden dat waar voorwaarde 1 staat, voor het schooljaar 2005 - 2006 de ‘oude’ voorwaarde 5 bedoeld wordt. Waar 2 staat wordt ‘oude’ voorwaarde 1 bedoeld en waar 5 staat wordt ‘oude’ voorwaarde 3 bedoeld. Ook de combinaties van voorwaarden moeten in die zin begrepen worden. Aangezien de toelatingsvoorwaarden wijzigden in 2006 is de vergelijking met eerdere schooljaren niet zomaar te maken. Voorheen waren de toelatingsvoorwaarden de volgende: 1) niet in het bezit zijn van de Belgische of Nederlandse nationaliteit (nu vervangen door ‘een nieuwkomer zijn, d.w.z. maximaal één jaar ononderbroken in België verblijven) 2) het Nederlands niet als moedertaal hebben (= huidige voorwaarde 3) 3) geen volledig schooljaar onderwijs gevolgd hebben in een onderwijsinstelling met het Nederlands als onderwijstaal (nu vervangen door ‘maximaal negen maanden ingeschreven zijn juli en augustus niet inbegrepen in een onderwijsinstelling met het Nederlands als onderwijstaal’) 4) de onderwijstaal onvoldoende beheersen om met goed gevolg de lessen bij te wonen in een instelling met het Nederlands als onderwijstaal (= huidige voorwaarde 4) 5) uiterlijk op 31 december volgend op het begin van het schooljaar enerzijds ten minste 12 jaar en anderzijds geen 18 jaar geworden zijn (= huidige voorwaarde 1).

1 = afwijking op de eerste toelatingsvoorwaarde, namelijk uiterlijk op 31/12 volgend op het begin van het schooljaar enerzijds ten minste 12 jaar oud zijn en anderzijds geen 18 jaar geworden zijn 2 = afwijking op de tweede toelatingsvoorwaarde, namelijk maximaal één jaar ononderbroken in België verblijven 5 = afwijking op de vijfde toelatingsvoorwaarde, namelijk maximaal negen maanden ingeschreven zijn (juli en augustus niet inbegrepen) in een Nederlandstalige onderwijsinstelling 1 – 2 = combinatie van afwijking op 1 en 2 1 – 5 = combinatie van afwijking op 1 en 5 2 – 5 = combinatie van afwijking op 2 en 5 1, 2 – 5 = combinatie van afwijking op 1, 2 en 5 Bijna de helft van de gevraagde afwijkingen hebben betrekking op een combinatie van de punten 2 en 5. % afwijkingsaanvragen

2005-2006 11,8 %

2006-2007 14,3 %

2007-2008 11,9 %

2008-2009 10,4 %

2009-2010 13 %

Tabel 41: percentage okanleerlingen voor wie een afwijking gevraagd wordt in het voltijds secundair onderwijs

Het merendeel van de okanscholen vraagt afwijkingen aan. In 2008 - 2009 hebben 34 van de 37 scholen afwijkingsaanvragen ingediend; in 2009 - 2010 vroegen 35 van de 36 okanscholen afwijkingen aan. De verhouding afwijkingsaanvragen op het aantal okanleerlingen schommelt over de jaren heen. De verhouding aantal afwijkingsaanvragen ten opzichte van het aantal okanleerlingen per school varieerde in 2008 – 2009 tussen 1,7% en 57,1%, in 2009 – 2010 tussen 1,7% en 36,8%. In het deeltijds beroepssecundair onderwijs 2008-2009 1 3 5 1–3 1–5 3–5 1, 3 – 5 Totaal

2009-2010

aantal 4

% op totaal 50%

3 1

37,5% 12,5%

100

aantal 5

% op totaal 55,6%

1 1

11,1% 11,1%

2 9

22,2% 100

Tabel 42: overzicht van de gevraagde afwijkingen per (combinatie van) toelatingsvoorwaarde(n) in het deeltijds secundair onderwijs

1 = een nieuwkomer zijn, dat wil zeggen maximaal één jaar ononderbroken in België verblijven; 3 = maximaal negen maanden ingeschreven zijn, de maanden juli en augustus niet inbegrepen, in een onderwijsinstelling met het Nederlands als onderwijstaal; 5 = op 31 december volgend op de aanvang van het schooljaar de leeftijd van 18 jaar nog niet hebben bereikt. 1 – 3 = combinatie van afwijking op 1 en 3 1 – 5 = combinatie van afwijking op 1 en 5 3 – 5 = combinatie van afwijking op 3 en 5 1, 3 – 5 = combinatie van afwijking op 1, 3 en 5 In het deeltijds onthaalonderwijs hebben de helft van de afwijkingsaanvragen betrekking op punt 1. In 2009 – 2010 werd in het deeltijds onderwijs voor 34,6% van de okanleerlingen een afwijking aangevraagd.

3.2

Positief/negatief

Als we het aantal positieve en negatieve beslissingen bekijken per punt, krijgen we het volgende beeld: Voltijds onderwijs 25 1 2 5 1–2 1–5 2–5 1, 2 – 5 Totaal + Totaal Totaal

+ + + + + + + -

2005-2006 54 27 48 1 50 3 0 2 3 1 3 1 0 0 158 35 193

2006-2007 31 20 20 24 10 0 0 1 0 0 93 5 2 2 156 52 208

2007 - 2008 31 27 17 15 2 0 0 1 0 1 75 14 1 6 126 64 190

2008-2009 42 23 22 8 3 0 0 0 0 0 73 5 2 4 142 40 182

2009-2010 63 28 45 10 8 0 1 0 0 0 141 3 3 1 261 42 303

Tabel 43: overzicht van de positieve en negatieve beslissingen over afwijkingen op de toelatingsvoorwaarden in het voltijds secundair onderwijs

De overgrote meerderheid van de afwijkingsaanvragen wordt positief beantwoord (78% in 20082009 en 86,1% in 2009-2010). De scholen zijn ondertussen vertrouwd met het aanvragen van afwijkingen en de behandeling ervan. In 2009-2010 werden de scholen schriftelijk op de hoogte gebracht van de wijzigingen in onze interne richtlijnen om de afwijkingsaanvragen te behandelen.

25 Idem

Deeltijds beroepssecundair onderwijs 1

2008-2009 2 2

+ + + + + + + -

3 5 1–3 1–5 3–5 1, 3 – 5

2009-2010 3 2

1 0 0 1

3 0 0 1

Totaal + Totaal Totaal

1 1 5 4 9

5 3 8

Tabel 44: overzicht van de positieve en negatieve beslissingen over afwijkingen op de toelatingsvoorwaarden in het deeltijds secundair onderwijs

Ook in het deeltijds onderwijs wordt de meerderheid van de afwijkingsaanvragen positief beantwoord (62,5% in 2008-2009 en 55,6% in 2009-2010).

3.3

Redenen voor een positieve / negatieve beslissing

In het voltijds secundair onderwijs26272829 Toelatingsvoorwaarde Toegestaan

Reden van afwijking

2005-2006

2006-2007

2007-2008

2008-2009

2009-2010

3 12

5 0

3 0

13 12

9 0

0 0

1 0

0 1

38 10 0

4 4 7

0 3 9

0 4 11

0 3 9

Leerling is 18 jaar maar hoeft maar een kort 1 studietraject te doorlopen (maximaal 2 jaar) Leerling wordt 18 tussen 1/9 en 31/12 en is opgenomen door fedasil, asielaanvraag is nog niet ontvankelijk verklaard Leerling is 11 jaar, in proeftuin26 Leerling heeft < 1,5 jaar Nederlandstalig onderwijs gevolgd Leerling is 11 jaar, heeft gelijkwaardigheid met getuigschrift basisonderwijs Leerling is volgens botscan jonger dan 18 Correctie van geboortedatum naar +18 na inschrijving27 Leerling is volgens botscan ouder dan 18, na inschrijving28 Leerling wordt 18 tussen 1/9 en 31/12 en kan nog niet terecht in een inburgeringstraject 2 Leerling heeft < 1 jaar Franstalig onderwijs gevolgd29 Leerling is recent in België Leerling is recent terug in België Leerling heeft ernstige taalproblemen

26 Besluit van de Vlaamse Regering betreffende de organisatie van tijdelijke projecten in het basis- en secundair onderwijs van 23 juni 2006. 27 We volgen de redenering dat de school bij inschrijving te goeder trouw gehandeld heeft. 28 We volgen de redenering dat de school bij inschrijving te goeder trouw gehandeld heeft. 29 Sinds het schooljaar 2009-2010 hanteren we 1,5 jaar als norm in onze interne richtlijnen naar analogie van de norm voor het Nederlandstalig onderwijs.

1 en 2 1 en 5

2 en 5

1, 2 en 5

Leerling genoot geen scholing in België Leerling is (semi)analfabeet/ anders gealfabetiseerd, heeft geen of weinig schoolse achtergrond Leerling heeft < 1,5 jaar Nederlandstalig onderwijs gevolgd Leerling heeft geen Nederlandstalig onderwijs gevolgd Leerling werd opgevangen door fedasil en overgeplaatst naar Vlaams OCMW/ Vlaamse opvang Leerling heeft nood aan ondersteuning Beslissing minister Leerling heeft ernstige taalproblemen Leerling is (semi)analfabeet/ anders gealfabetiseerd, heeft geen of weinig schoolse achtergrond Leerling heeft familiale problemen Leerling is recent terug in België Leerling wordt 18 tussen 2/9 en 31/12 en kan nog niet terecht in een inburgeringstraject Leerling is 18 jaar maar hoeft maar een kort studietraject te doorlopen (maximaal 2 jaar) Leerling heeft ernstige taalproblemen Leerling heeft < 1,5 jaar Nederlandstalig onderwijs gevolgd Leerling heeft ernstige taalproblemen Leerling is (semi)analfabeet/ anders gealfabetiseerd, heeft geen of weinig schoolse achtergrond Leerling heeft nood aan ondersteuning Leerling heeft < 1,5 jaar Nederlandstalig onderwijs gevolgd De psycho-medische toestand, emotionele of gezondheidsproblemen van de leerling Leerling is recent terug in België Leerling heeft familiale problemen Leerling is recent in België Leerling is 18 jaar maar hoeft maar een kort studietraject te doorlopen (maximaal 2 jaar) Leerling is verhuisd: dit jaar recht op okan Beslissing kabinet Er werd door de vorige school geen afwijking aangevraagd Leerling was gewettigd afwezig Leerling maakt deel uit van de trekkende bevolking Vonnis van de Jeugdrechter Leerling is volgens botscan jonger dan 18 Leerling is 11 jaar, in proeftuin Leerling is recent terug in België Leerling wordt 18 tussen 1/9 en 31/12 en is opgenomen door fedasil, asielaanvraag is nog niet ontvankelijk verklaard Leerling heeft < 1,5 jaar Nederlandstalig onderwijs gevolgd Leerling is (semi)analfabeet/ anders gealfabetiseerd, heeft geen of weinig schoolse achtergrond Leerling wordt 18 tussen 2/9 en 31/12 en kan nog niet terecht in een inburgeringstraject

Geweigerd 1 Leerling is 18 jaar en moet nog een lang studietraject afleggen (>2 jaar), doorverwijzing naar volwassenenonderwijs Onvoldoende gegevens Leerling is 19 jaar Leerling is 20 jaar Leerling is 21 jaar

0 0

1 2

4 1

1 0

10 2

0 0 48 0

0 0 10 0

1 0 2 0

0 0 3 2

0 1 8 7

0 3 0

2 0 0

0 0 0

0 0 1

2 1

0 0

2 0

74 10

65 14

62 19

131 42

0 0

9 1

18 3

20 10

0 2

1 0 1 0

6 1 1 0

6 0 0 0

9 0 0 1

6 2 0 0

0 0 0

2 0 0

0 1 1

0 0 0

0 0 0 0 0 0 0

0 0 0 0 0 0 2

0 0 0 0 1 1 0

1 0 1 0 2 0 0

0 2 0 1 0 0 0

0 3 0 1

2 2 1 0

0 2 0 0

0 0 0 0

0 1 0 0

1 en 2

1 en 5 2 en 5

1, 2 en 5

Leerling wordt opgevangen door fedasil als nietbegeleide minderjarige, maar is al 18 jaar Leerling wordt 18 en is opgenomen door fedasil, zijn asielaanvraag werd ontvankelijk verklaard Leerling behoort niet tot de doelgroep Leerling is nog maar 11 jaar, doorverwijzing naar basisonderwijs Leerling is ouder dan 18 volgens botscan Uitwisselingsstudent Gelijkwaardigheid met diploma secundair onderwijs Leerling heeft > 1 jaar Franstalig onderwijs gevolgd Leerling heeft > 1 jaar Franstalig onderwijs gevolgd Leerling heeft > 1 jaar Franstalig en Duitstalig onderwijs gevolgd Leerling behoort niet tot de doelgroep Leerling heeft 1 jaar Duitstalig + 1/2 jaar Nederlandstalig onderwijs gevolgd Problematisch afwezig: leerling heeft 90 of meer B-codes voorgaande schooljaar Leerling heeft > 1,5 jaar Nederlandstalig onderwijs gevolgd Leerling is 18 jaar en moet nog een lang studietraject afleggen (>2 jaar), doorverwijzing naar volwassenenonderwijs Leerling heeft > 1 jaar Franstalig onderwijs gevolgd Leerling is 18 jaar en moet nog een lang studietraject afleggen (>2 jaar), doorverwijzing naar volwassenenonderwijs Leerling heeft > 1,5 jaar Nederlandstalig onderwijs gevolgd Leerling heeft > 1 jaar Franstalig onderwijs gevolgd Problematisch afwezig: leerling heeft 90 of meer B-codes voorgaande schooljaar Leerling heeft Nederlandstalig basisonderwijs gevolgd Leerling behoort niet tot de doelgroep Leerling heeft geen ernstige taalproblemen Leerling is 18 jaar en moet nog een lang studietraject afleggen (>2 jaar), doorverwijzing naar volwassenenonderwijs Leerling behoort niet tot de doelgroep Leerling heeft > 1,5 jaar Nederlandstalig onderwijs gevolgd Leerling is nog maar 11 jaar, doorverwijzing naar basisonderwijs

0 6

0 5

1 5

0 5

4 10

0 0 0 0

1 0 0 0

1 0 0 1

0 1 3 0

0 0

1 0

1 1

1 0

7 0

0 0 0

1 0 2

2 1 2

0 0 4

1 0 1

0 0

4 1

2 0

0 0

Tabel 45: overzicht van de motiveringen voor toestaan of weigeren van afwijkingsaanvragen in het voltijds secundair onderwijs

Bovenstaande motiveringen zijn gebaseerd op de argumenten die school en CLB aangeven in de afwijkingsaanvraag. Per leerling kunnen verschillende redenen aangegeven worden. Bij de positieve beslissingen voor een afwijking op punt 1 worden vooral het korte studietraject bij 18-jarigen en de proeftuin voor de 11-jarigen als reden aangehaald. Bij afwijkingen op punten 2 en 5 en de combinatie van deze punten is er vooral sprake van â€˜taalproblemenâ€™. Specifiek voor afwijkingen op punt 2 zien we in 2009-2010 leerlingen die door fedasil eerst opgevangen werden over de taalgrens en daarna overgeplaatst naar of toegewezen aan een Vlaams OCMW of Vlaamse opvangfaciliteit. Bij de negatieve beslissingen is de meest aangehaalde reden bij een afwijking op punt 1 het lange studietraject bij de 18-jarigen. Deze leerlingen worden doorverwezen naar het volwassenenon-

derwijs en de inburgeringstrajecten. Bij 2 zien we als meest voorkomende reden tot negatieve beslissing dat leerlingen al langer dan anderhalf jaar Franstalig onderwijs gevolgd hebben. Deze leerlingen worden niet beschouwd als nieuwkomers. In het deeltijds beroepssecundair onderwijs Toelatingsvoorwaarde Toegestaan

Reden van afwijking

2008-2009

2009-2010

1 Ernstige taalproblemen Leerling is volgens botscan jonger dan 18 Volgde < 1,5 jaar Nederlandstalig onderwijs 5 Gelijkwaardigheid met een getuigschrift 1e graad 1 en 3 Ernstige taalproblemen 1, 3 en 5 Volgde < 1,5 jaar Nederlandstalig onderwijs

2 0

2 1

3 0

0 1

1 Volgde > 1,5 jaar Franstalig onderwijs Behoort niet tot de doelgroep 1 en 3 Behoort niet tot de doelgroep 1 en 5 Voldoet niet aan de leeftijdsvoorwaarden 1, 3 en 5 Volgde > 1,5 jaar Nederlandstalig onderwijs

2 0 1

0 1 0

Geweigerd

Tabel 46: overzicht van de motiveringen voor toestaan of weigeren van afwijkingsaanvragen in het deeltijds secundair onderwijs

De kleine leerlingenaantallen in okan DBSO maken dat we de cijfers niet kunnen veralgemenen.

Besluit en aanbevelingen

Gelijke kansen • Er is een hoog aantal meldingen problematische afwezigheden bij de okanleerlingen.

De onthaalleerlingen zijn dan ook opgenomen als specifieke groep binnen de eindevaluatie schoolverzuim. Als oorzaak van de afwezigheden wordt ‘zwakke motivatie van de leerling’ het vaakst vermeld, op de tweede plaats melden de scholen als oorzaak ‘laag schools welbevinden van de leerling’. In derde instantie wordt verwezen naar een ‘problematische gezinssituatie’. De genoemde zwakke motivatie en het lage schoolse welbevinden kunnen ook het gevolg zijn van de moeilijke situatie waarin veel van deze leerlingen leven. De okanleerlingen vormen een bijzonder kwetsbare doelgroep.

In het bijzonder voor deze leerlingen is een goede samenwerking tussen scholen, CLB en externe betrokkenen van vitaal belang.

• Een groep leerlingen voor wie in het secundair onderwijs een afwijking aangevraagd wordt zijn leerlingen die al Franstalig onderwijs genoten. Enerzijds zijn dat Franstalige leerlingen die overstappen naar het Nederlandstalige onderwijs. In het merendeel van de gevallen echter gaat het om asielzoekers die in eerste instantie toegewezen werden aan een asielcentrum / OCMW in het Franstalig landsgedeelte, na verloop van tijd gebeurt het dat zij toegewezen worden aan een centrum / OCMW in Vlaanderen. Leerlingen die al een jaar onderwijs volgden in het Franstalige landsgedeelte komen niet meer in aanmerking voor onthaalonderwijs. De kinderen zijn ondertussen gealfabetiseerd in de Franse taal en voldoen niet meer aan de voorwaarden voor okan (het zijn immers geen nieuwkomers), toch beheersen zij de Nederlandse

taal niet. Het complementaire gedeelte van de opleiding in het regulier onderwijs kan worden ingevuld met extra uren Nederlands maar dit lijkt vaak niet te volstaan. Er blijft dan wel de mogelijkheid om bij te scholen via volwassenenonderwijs (vanaf de leeftijd van 12 jaar) maar die stap blijkt toch vaak te groot, bovendien wordt dan van deze leerlingen verwacht dat zij les volgen buiten de schooluren wat niet vanzelfsprekend is. Daarnaast zijn ze ook afhankelijk van het al dan niet aanwezig zijn van een centrum voor volwassenenonderwijs in de buurt. Het overplaatsen van mensen over de taalgrenzen heen zorgt voor problemen voor het onderwijs van de leerlingen. Overleg met FEDASIL is hier aangewezen. Omkadering en werkingsmiddelen • Voor het secundair onderwijs wordt vanuit de scholen zelf de vraag gesteld om het systeem van de toewijzing van vervolguren te herzien. Elke contactschool van een scholengemeenschap die in aanmerking komt voor de organisatie van onthaalonderwijs krijgt 22 uren-leraar om te voorzien in ondersteuning van gewezen okanleerlingen tijdens of na hun overstap naar het regulier onderwijs. Dat betekent dat een vervolgcoach in één scholengemeenschap instaat voor beduidend meer leerlingen dan zijn collega van een andere scholengemeenschap. Een meer evenredige verdeling van de uren om te voorzien in de ondersteuning van gewezen okanleerlingen lijkt aangewezen. Gegevensverwerking en administratie • Momenteel versturen de scholen in het basisonderwijs de gegevens rond anderstalige nieuwkomers door middel van het formulier Aanvraag van aanvullende lestijden in onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers. Daardoor zijn er voor het basisonderwijs maar beperkte gegevens voorhanden in vergelijking met het secundair onderwijs. Daar worden uitgebreidere leerlingengegevens verstuurd via een elektronische zending. Door die grondigere achtergrondinformatie van leerlingen en scholen van het secundair onderwijs, kunnen er ook meer besluiten en aanbevelingen geformuleerd worden over dat niveau. • Het valt op dat, ondanks het grote verloop en het aantal problematische afwezigheden, het aantal anderstalige nieuwkomers in de loop van een schooljaar voortdurend stijgt. De vraag kan gesteld worden of scholen ook doorgeven wanneer een anderstalige nieuwkomer hun school verlaat. Scholen moeten in deze zin gesensibiliseerd worden. • Onder de okanleerlingen vormen de Roma een aparte groep die een specifieke aanpak vereist. Vaak voelen ze zich niet thuis in ons onderwijs en haken ze voortijdig af. Veel van deze leerlingen zijn analfabeet als ze terechtkomen in de onthaalklas. Regelmatig worden ook afwijkingen aangevraagd voor deze kinderen, en kunnen die niet goedgekeurd worden aangezien zij wel al enkele jaren in België ingeschreven zijn als regelmatige leerling. Dat neemt niet weg dat in de realiteit veel van deze leerlingen maar sporadisch naar school gaan of afwisselend een tijd in België en dan weer in het buitenland verblijven.

Om de rechten van deze leerlingen te vrijwaren, is het van groot belang dat scholen de gegevens m.b.t. afwezigheden van deze leerlingen of het voortijdig verlaten van de school correct registreren, ook hier kunnen scholen nog verder in gesensibiliseerd worden.

• Voor veel okanleerlingen is één jaar onthaalonderwijs te weinig om voldoende Nederlands te leren om met goed gevolg het reguliere onderwijs verder te zetten. Het gaat hier vaak om (semi)analfabeten of kinderen met weinig of geen schoolse voorkennis.

Voor dergelijke leerlingen in het secundair onderwijs kan een afwijking gevraagd worden bij AgODi om hen nog een jaar onthaalonderwijs te laten volgen. Deze afwijkingsaanvragen worden doorgaans goedgekeurd. Om de scholen en CLB’s te ontheffen van deze administratieve belasting, lijkt het zinvol om het recht op een tweede onthaaljaar automatisch mogelijk te maken. De afwijkingsmogelijkheid op de toelatingsvoorwaarde ‘maximaal negen maanden ingeschreven zijn in een onderwijsinstelling met het Nederlands als onderwijstaal‘ zou dan afgeschaft of strenger beoordeeld kunnen worden.

In het basisonderwijs is op 1 september 2006 de mogelijkheid tot afwijking afgeschaft maar is tegelijkertijd voor elke anderstalige nieuwkomer aansluitend op het jaar onthaalonderwijs een vervolgjaar voorzien.

Glossarium

Deeltijds secundair onderwijs: het onderwijs dat minder weken per jaar of minder lesuren per week omvat dan bepaald voor het voltijds secundair onderwijs (zie definitie voltijds secundair onderwijs). Gewezen anderstalige nieuwkomer: om tegemoet te komen aan de noden van de scholen die te maken hebben met een grote diversiteit in de populatie van anderstalige nieuwkomers, en waar de enen veel vlugger het Nederlands aanleren dan de anderen, wordt sinds 1 september 2006 in het basisonderwijs voorzien in de ondersteuning door middel van een vervolgjaar. Naast het ’echte‘ onthaalonderwijs voor één volledig schooljaar kan een ondersteuning geboden worden voor het vervolgjaar dat onmiddellijk moet aansluiten op het onthaaljaar. Hoofdstructuur: dit is het niveau, soort onderwijs en soort programma waar de leerling les volgt: gewoon kleuteronderwijs, buitengewoon kleuteronderwijs, gewoon lager onderwijs, buitengewoon lager onderwijs, gewoon voltijds secundair onderwijs, deeltijds beroepssecundair onderwijs, deeltijds secundair zeevisserijonderwijs, buitengewoon secundair onderwijs. Leren en werken: sinds 2008 wordt het deeltijds onderwijs georganiseerd volgens het stelsel van leren en werken. Deeltijds onderwijs is sindsdien een systeem met twee verbonden onderdelen, enerzijds leren en anderzijds werkplekleren. Het onderdeel leren kan een leerling volgen in een Centrum voor Deeltijds Onderwijs of bij Syntra. Voor het onderdeel werkplekleren gaat de leerling aan het werk of volgt een voortraject, een brugproject of een persoonlijk ontwikkelingstraject. Opzet van het stelsel van leren en werken is een voltijds engagement realiseren voor zo veel mogelijk jongeren, een traject op maat van elke jongere aanbieden en elke jongere een volwaardige kwalificatie aanreiken. Nationaliteit: hiermee bedoelen we de nationaliteit zoals geregistreerd in het rijksregister. Personen met de Belgische nationaliteit beschouwen we als Belgen, personen die niet de Belgische nationaliteit hebben beschouwen we als vreemdelingen of niet-Belgen. Onderwijsnetten: traditioneel worden er drie netten onderscheiden: het Gemeenschapsonderwijs (met als inrichtende macht het Gemeenschapsonderwijs, een Vlaamse openbare instelling met rechtspersoonlijkheid), het gesubsidieerd officieel onderwijs (omvat de gemeentescholen, stedelijke scholen en provinciale scholen, als inrichtende macht achtereenvolgens gemeentebesturen, stadsbesturen en provinciebesturen) en het gesubsidieerd vrij onderwijs (georganiseerd op privé-initiatief, door een privépersoon of een privé-organisatie, de inrichtende macht is vaak een VZW). Onderwijsniveau: indeling van het leerplichtonderwijs in kleuteronderwijs, lager onderwijs en secundair onderwijs. Onderwijsvormen (opdeling in de 2e, 3e en 4e graad secundair onderwijs): het algemeen secundair onderwijs, het beroepssecundair onderwijs, het kunstsecundair onderwijs en het technisch secundair onderwijs.

Onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers: dit onderwijs heeft tot doel Nederlandsonkundige leerlingen die onlangs in België zijn aangekomen, op te vangen, hen zo snel mogelijk Nederlands te leren en hen te integreren in de onderwijsvorm en studierichting die het nauwst aansluit bij de individuele capaciteiten van deze anderstalige nieuwkomer. Het onthaalonderwijs bevat daarom eerst een onthaaljaar, waarbij de leerling gedurende een schooljaar intensief Nederlands krijgt. Na het onthaaljaar worden deze leerlingen verder ondersteund, begeleid en opgevolgd. Persoonlijk ontwikkelingstraject: Persoonlijke ontwikkelingstrajecten zijn trajecten voor jongeren uit het deeltijds onderwijs die nog niet klaar zijn om te gaan werken. Ze kunnen er op eigen tempo werken aan een aantal vaardigheden. Problematische afwezigheid: een afwezigheid waarvoor ofwel geen, ofwel laattijdig een geldige verantwoording (medisch attest, briefje ouders …) werd ingediend. Bij dergelijke afwezigheden moet er een begeleiding opgestart worden, ook voor niet-leerplichtige leerlingen. Ongeacht het aantal problematische afwezigheden wordt van scholen, in samenwerking met het betrokken CLB, verwacht dat ze de leerlingen gedurende het volledige schooljaar intensief begeleiden. Als de school kan aantonen dat ze ernstige inspanningen geleverd heeft om de vastgelopen situatie te deblokkeren betekent dit dat, na overheidsverificatie, de leerlingen op 1 februari in aanmerking genomen worden voor toepassing van de schoolbevolkingsnormen en dat de leerlingen recht hebben op een officiële studiebekrachtiging. Regelmatige leerling: leerling die voldoet aan de toelatingsvoorwaarden en die het geheel van de vorming van het leerjaar waarvoor hij is ingeschreven werkelijk en regelmatig volgt voor de volledige duur van het schooljaar, behalve in geval van gewettigde afwezigheid. Een regelmatige leerling komt in aanmerking voor financiering/subsidiëring, schoolbevolkingsnormen en voor het behalen van een officieel studiebewijs. Studiegebied: een groep van structuuronderdelen op basis van een inhoudelijke verwantschap en, in het technisch en beroepssecundair onderwijs, eveneens op basis van een behoefte aan eenzelfde onderwijsinfrastructuur en een uitweg naar eenzelfde beroepssector. Voltijds secundair onderwijs: het onderwijs dat aan regelmatige leerlingen wordt verstrekt gedurende veertig weken per jaar naar rata van ten minste achtentwintig wekelijkse lesuren en rekening houdend met het maximaal aantal wekelijkse lesuren vastgesteld in artikel 2 van het Koninklijk Besluit nr. 2 van 21 augustus 1978 tot vaststelling van het maximale aantal lestijden per week in het voltijds secundair onderwijs. Vrije leerling: leerling die niet voldoet aan de voorwaarden van regelmatige leerling (zie definitie regelmatige leerling). De inschrijving van een vrije leerling is niet onderworpen aan door de Vlaamse overheid bepaalde normen en omvat dan ook uitsluitend een onderlinge overeenkomst tussen de betrokken inrichtende macht of de schooldirectie en de ouders of de meerderjarige leerling zelf. Een vrije leerling komt noch in aanmerking voor financiering/ subsidiëring, schoolbevolkingsnormen noch voor het behalen van een officieel studiebewijs. Een vrije leerling beantwoordt wel aan de bepalingen inzake de leerplicht op voorwaarde dat, zoals een regelmatige leerling, het geheel van de vorming wordt gevolgd.

Afkortingenlijst

AgODi: Agentschap voor Onderwijsdiensten ASO:

algemeen secundair onderwijs

BSO:

beroepssecundair onderwijs

BuSO: buitengewoon secundair onderwijs CDO:

centrum voor deeltijds onderwijs

CLB:

centrum voor leerlingenbegeleiding

DBSO: deeltijds beroepssecundair onderwijs HBO:

hoger beroepsonderwijs

KSO:

kunstsecundair onderwijs

okan:

onthaalklas (onthaalonderwijs) voor anderstalige nieuwkomers

PA:

problematische afwezigheid

TSO:

technisch secundair onderwijs

Overzicht van tabellen

Tabel 1 Overzicht van het aantal okanleerlingen in het voltijds secundair onderwijs op 1 februari

Tabel 2 Overzicht van het aantal regelmatige okanleerlingen op verschillende data doorheen het schooljaar

Tabel 3 Overzicht van het aandeel regelmatige okanleerllingen ten opzichte van de totale schoolbevolking in het voltijds secundair onderwijs op 1februari

Tabel 4 Overzicht van het aantal okanleerlingen in het deeltijds secundair onderwijs op 1 februari

Tabel 5 Overzicht van het aandeel regelmatige okanleerllingen ten opzichte van de totale schoolbevolking in het deeltijds secundair onderwijs op 1 februari

Tabel 6 Overzicht van het aantal anderstalige nieuwkomers in het gewoon basisonderwijs 9 Tabel 7 Overzicht van het aandeel anderstalige nieuwkomers t.o.v. de totale schoolbevolking in het gewoon lager onderwijs

Tabel 8 Overzicht van het totaal aantal anderstalige nieuwkomers in het basisonderwijs op verschillende data doorheen het jaar

Tabel 9 Overzicht van het aantal okanleerlingen in het voltijds secundair onderwijs volgens geslacht

Tabel 10 Overzicht van het aantal okanleerlingen in het deeltijds secundaironderwijs volgens geslacht

Tabel 11 Overzicht van het aantal okanleerlingen in het voltijds secundair onderwijs volgens leeftijd

Tabel 12 Overzicht van het aantal okanleerlingen in het deeltijds secundair onderwijs volgens leeftijd

Tabel 13 Overzicht van de 10 meest voorkomende nationaliteiten bij okanleerlingen

Tabel 14 Overzicht van de nationaliteiten bij okanleerlingen DBSO

Tabel 15 Overzicht van het aantal okanleerlingen in het voltijds secundair onderwijs per provincie

Tabel 16 Overzicht van het aantal okanleerlingen in het deeltijds secundair onderwijs per provincie

Tabel17 Overzicht van het aantal anderstalige nieuwkomers in het gewoon basisonderwijs per provincie 14 Tabel 18 Overzicht van het aantal okanleerlingen volgens onderwijsnet in het voltijds secundair onderwijs

Tabel 19 Overzicht van het aantal okanleerlingen volgens onderwijsnet in het deeltijds beroepssecundair onderwijs

Tabel 20 Overzicht van het aantal anderstalige nieuwkomers in het basisonderwijs volgens onderwijsnet

Tabel 21 Overzicht van het aantal meldingen van problematische afwezigheden bij okanleerlingen in het voltijds secundair onderwijs, ten aanzien van het totaal aantal meldingen en ten aanzien van het totale aantal okanleerlingen

Tabel 22 Overzicht van het aantal meldingen van problematische afwezigheden bij okanleerlingen in het deeltijds secundair onderwijs, ten aanzien van het totaal aantal meldingen en ten aanzien van het totale aantal okanleerlingen

Tabel 23 Overzicht van het aantal meldingen van problematische afwezigheden bij okanleerlingen in het voltijds secundair onderwijs volgens leeftijd

Tabel 24 Overzicht van het aantal meldingen van problematische afwezigheden bij okanleerlingen in het deeltijds secundair onderwijs volgens leeftijd

Tabel 25 Overzicht van het aantal meldingen van problematische afwezigheden bij okanleerlingen in het secundair onderwijs volgens provincie

Tabel 26 Overzicht van de door de school gemelde oorzaken voor problematische afwezigheden bij okanleerlingen in het voltijds secundair onderwijs

Tabel 27 Overzicht van de door de school gemelde oorzaken voor problematische afwezigheden bij okanleerlingen in het deeltijds secundair onderwijs

Tabel 28 Overzicht van de doorstroming van leerlingen die het vorige schooljaar ingeschreven waren in okan volgens huidige hoofdstructuur

Tabel 29 Overzicht van de doorstroming van leerlingen die het vorige schooljaar ingeschreven waren in okan volgens huidige onderwijsvorm

Tabel 30 Overzicht van de doorstroming van leerlingen die het vorige schooljaar ingeschreven waren in okan volgens graad in het huidige schooljaar

Tabel 31 Overzicht van de doorstroming van leerlingen die het vorige schooljaar ingeschreven waren in okan volgens studiegebied in het huidige schooljaar

Tabel 32 Overzicht van de scholen die voltijds onthaalonderwijs organiseren in het schooljaar 2009-2010

Tabel 33 Overzicht van de scholen die deeltijds onthaalonderwijs organiseren

Tabel 34 Overzicht van de basisscholen die onthaalonderwijs inrichten

Tabel 35 Overzicht van basisscholen die anderstalige nieuwkomers tellen per school en per scholengemeenschap

Tabel 36 Overzicht van de secundaire scholen die okan organiseren volgens provincie

Tabel 37 Overzicht van de gewone basisscholen die onthaalonderwijs organiseren volgens provincie

Tabel 38 Overzicht van de secundaire scholen die okan organiseren volgens onderwijsnet

Tabel 39 Overzicht van de gewone basisscholen die onthaalonderwijs organiseren volgens onderwijsnet

Tabel 40 Overzicht van de gevraagde afwijkingen per (combinatie van) toelatingsvoorwaarde(n) in het voltijds secundair onderwijs

Tabel 41 Percentage okanleerlingen voor wie een afwijking gevraagd wordt in het voltijds secundair onderwijs

Tabel 42 Overzicht van de gevraagde afwijkingen per (combinatie van) toelatingsvoorwaarde(n) in het deeltijds secundair onderwijs

Tabel 43 Overzicht van de positieve en negatieve beslissingen over afwijkingen op de toelatingsvoorwaarden in het voltijds secundair onderwijs

Tabel 44 Overzicht van de positieve en negatieve beslissingen over afwijkingen op de toelatingsvoorwaarden in het deeltijds secundair onderwijs

Tabel 45 Overzicht van de motiveringen voor toestaan of weigeren van afwijkingsaanvragen in het voltijds secundair onderwijs

Tabel 46 Overzicht van de motiveringen voor toestaan of weigeren van afwijkingsaanvragen in het deeltijds secundair onderwijs

Overzicht van figuren

Figuur 1 Vergelijking van de leerlingenaantallen voor die landen die over de schooljaren heen deel uitmaken van de top tien van meest voorkomende nationaliteiten in okan

Figuur 2 Vergelijking van de leerlingenaantallen okan per provincie in het voltijds secundair onderwijs over de schooljaren heen

Figuur 3 Vergelijking van de anderstalige nieuwkomers per provincie in het gewoon basisonderwijs over de schooljaren heen

Figuur 4 Vergelijking van het aantal okanleerlingen volgens onderwijsnet over de schooljaren heen

Figuur 5 Vergelijking van het aantal anderstalige nieuwkomers volgens onderwijsnet over de schooljaren heen

Figuur 6 Vergelijking van de verdeling van gewezen okanleerlingen volgens hoofdstructuur over de schooljaren heen

Figuur 7 Vergelijking van de verdeling van gewezen okanleerlingen volgens onderwijsvorm over de schooljaren heen

Figuur 8 Vergelijking van de verdeling gewezen okanleerlingen volgens graad over de schooljaren heen