12_078_20 WL rapporten
Jaarrapport validatie HIC pluviografen Jaar 2017 DEPARTEMENT MOBILITEIT & OPENBARE WERKEN
waterbouwkundiglaboratorium.be
Jaarrapport validatie HIC pluviografen Jaar 2017
Van Poucke, L.; D'Haeseleer, E.; Deschamps, M.; Mostaert, F.
Cover figuur © Vlaamse overheid, Departement Mobiliteit en Openbare Werken, Waterbouwkundig Laboratorium Juridische kennisgeving Het Waterbouwkundig Laboratorium is van mening dat de informatie en standpunten in dit rapport onderbouwd worden door de op het moment van schrijven beschikbare gegevens en kennis. De standpunten in deze publicatie zijn deze van het Waterbouwkundig Laboratorium en geven niet noodzakelijk de mening weer van de Vlaamse overheid of één van haar instellingen. Het Waterbouwkundig Laboratorium noch iedere persoon of bedrijf optredend namens het Waterbouwkundig Laboratorium is aansprakelijk voor het gebruik dat gemaakt wordt van de informatie uit dit rapport of voor verlies of schade die eruit voortvloeit. Copyright en wijze van citeren © Vlaamse overheid, Departement Mobiliteit en Openbare Werken, Waterbouwkundig Laboratorium 2018 D/2018/3241/173 Deze publicatie dient als volgt geciteerd te worden: Van Poucke, L.; D'Haeseleer, E.; Deschamps, M.; Mostaert, F. (2018). Jaarrapport validatie HIC pluviografen: Jaar 2017. Versie 1.0. WL Rapporten, 12_078_20. Waterbouwkundig Laboratorium: Antwerpen. Overname uit en verwijzingen naar deze publicatie worden aangemoedigd, mits correcte bronvermelding. Documentidentificatie Opdrachtgever: Keywords (3‐5): Tekst (p.): Vertrouwelijk:
Waterbouwkundig Laboratorium Ref.: WL2018R12_078_20 Pluviografen, pluviometers, maandelijks, jaarlijks, validatie 48 Bijlagen (p.): / ☒ Nee ☒ Online beschikbaar
Auteur(s):
Van Poucke, L.
Controle Naam Revisor(en):
D'Haeseleer, E.
Projectleider:
Deschamps, M.
Goedkeuring Verantwoordelijke (Steunpunt) HIC:
Deschamps, M.
Afdelingshoofd:
Mostaert, F.
F‐WL‐PP10‐1 Versie 7 Geldig vanaf 03/01/2017
Handtekening
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
Abstract In dit rapport worden de resultaten van de gevalideerde reeksen van de pluviografen van het HIC voor het jaar 2017 voorgesteld. Het KMI categoriseert het jaar 2017 als een “normaal” jaar (KMI, 2018). In Ukkel werd 749.1 mm neerslag gemeten. Het gemiddelde tussen 1981 en 2010 bedraagt 852.4 mm. De gemiddelde neerslag in Ukkel voor de lente 2017 (maart – april en mei ) was zeer abnormaal laag. Per HIC-meetstation/pluviograaf wordt de gevalideerde meetreeks in dit rapport cumulatief weergegeven. Naast de totale neerslag en het aantal neerslagdagen per maand wordt ook het jaartotaal voor 2017 en de vorige meetjaren weergegeven. Er wordt ook een kwaliteitsbeoordeling gegeven aan elke gevalideerde meetreeks.
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
III
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
Inhoudstafel Abstract ............................................................................................................................................................ III Inhoudstafel....................................................................................................................................................... V Lijst van de tabellen ......................................................................................................................................... VII Lijst van de figuren ......................................................................................................................................... VIII 1
Inleiding ..................................................................................................................................................... 1 1.1
Overzicht gevalideerde reeksen ........................................................................................................ 1
1.2
Kwaliteitsbeoordeling gevalideerde reeksen .................................................................................... 6
1.2.1
Gebruikte validatiemethode ..................................................................................................... 6
1.2.2
Toekenning kwaliteitswaarde per meetwaarde ........................................................................ 6
1.2.3
Overzicht kwaliteitsbeoordeling ................................................................................................ 7
1.3 2
Gebruikte referentiestations ............................................................................................................. 8
Overzicht per HIC station......................................................................................................................... 11 2.1
Beneden-Scheldebekken (2 meetlocaties) ...................................................................................... 12
2.1.1
Bornem – Plu02a ..................................................................................................................... 14
2.1.2
Bornem – plu02a ..................................................................................................................... 14
2.1.3
Zele – Plu17a............................................................................................................................ 15
2.2
Boven-Scheldebekken (2 meetlocaties) .......................................................................................... 16
2.2.1
Elst – Plu06a............................................................................................................................. 18
2.2.2
Ronse – Plu12a ........................................................................................................................ 19
2.3
Bekken Brugse Polders (2 meetlocaties) ......................................................................................... 20
2.3.1
Brugge – Plu04a ....................................................................................................................... 22
2.3.2
Sint-Laureins – Plu14a ............................................................................................................. 23
2.4
Demerbekken (4 meetlocaties) ....................................................................................................... 24
2.4.1
Aarschot – Plu01a .................................................................................................................... 26
2.4.2
Genk – Plu07a .......................................................................................................................... 27
2.4.3
Tienen – Plu15a ....................................................................................................................... 28
2.4.4
Zoutleeuw – Plu18a ................................................................................................................. 29
2.5
Denderbekken (1 meetlocatie) ........................................................................................................ 30
2.5.1 2.6
Denderleeuw – Plu05a ............................................................................................................ 31
Dijle- en Zennebekken (2 meetlocaties) .......................................................................................... 32
2.6.1
Definitieve versie
Boortmeerbeek – Plu03a ......................................................................................................... 34
WL2018R12_078_20
V
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.6.2 2.7
IJzerbekken (2 meetlocaties) ........................................................................................................... 36
2.7.1
Lo-Fintele – Plu09a .................................................................................................................. 38
2.7.2
Vlamertinge – Plu16a .............................................................................................................. 39
2.8
Leiebekken (2 meetlocaties)............................................................................................................ 40
2.8.1
Sint-Baafs Vijve – Plu13a ......................................................................................................... 42
2.8.2
Zwevegem – Plu19a ................................................................................................................ 43
2.9
Maasbekken (1 meetlocatie) ........................................................................................................... 44
2.9.1 2.10
VI
Kanne – Plu08a ....................................................................................................................... 45
Netebekken (1 meetlocatie) ............................................................................................................ 46
2.10.1 3
Lot – Plu11a (speciale juni maand) .......................................................................................... 35
Lommel – Plu10a .................................................................................................................... 47
Referentielijst .......................................................................................................................................... 48
WL2018R12_078_20
Definitieve versie
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
Lijst van de tabellen Tabel 1 - Definitie van de abnormaliteitgraad van een klimatologische parameter, uitgedrukt in terugkeerperioden, voor de waargenomen waarden tussen 1981 en 2010. ................................................... 1 Tabel 2 - Overzicht gevalideerde reeksen van de HIC-pluviografen in 2017..................................................... 4 Tabel 3 - Toekenningscriteria Gesum-vlag per meetwaarde ............................................................................ 7 Tabel 4 - Overzicht kwaliteitsbeoordeling gevalideerde reeksen van de HIC-pluviografen in 2017................. 8 Tabel 5 - Overzicht gebruikte KMI-dag referentiestations en invulstations (uurdata) per HIC-pluviografen in 2017 ................................................................................................................................................................. 10
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
VII
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
Lijst van de figuren Figuur 1 - Overzicht van de neerslagtotalen en het aantal neerslagdagen van de 19 HIC stations in 2017. .... 2 Figuur 2 - Overzicht gecumuleerde neerslag van de 19 HIC stations in 2017 - gevalideerde meetreeksen ..... 3 Figuur 3 - Overzichtskaart met de HIC-pluviografen – meetnet 2017 .............................................................. 5
VIII
WL2018R12_078_20
Definitieve versie
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
1 Inleiding 1.1 Overzicht gevalideerde reeksen In dit jaarboek van 2017 worden de neerslaggegevens, geregistreerd door de neerslagpluviografen van het HIC, gerapporteerd. Het KMI categoriseert het jaar 2017 als een “normaal” jaar wanneer het gaat over de parameter neerslagtotaal. In Ukkel werd 749.1 mm neerslag gemeten. De “normaal” van Ukkel bedraagt 852.4 mm. Deze « normaal » is de gemiddelde neerslagwaarde berekend over de periode 1981 – 2010 (30 jaar). Aan de hand van de verzamelde gegevens tijdens de periode 1981 – 2010 wordt de abnormaliteitsgraad toegekend. In Tabel 1 worden de definities van de verschillende graden van abnormaliteit weergegeven (KMI, 2013). Tabel 1 - Definitie van de abnormaliteitgraad van een klimatologische parameter, uitgedrukt in terugkeerperioden, voor de waargenomen waarden tussen 1981 en 2010. Graad van abnormaliteit
Fenomeen bereikt of overtroffen gemiddeld één keer om de
n - normaal
Herhalingsperiode < 6 jaar-
a - abnormaal
Herhalingsperiode tussen 6 en 10 jaar
za - zéér abnormaal
Herhalingsperiode tussen 10 en 30 jaar
u - uitzonderlijk
Herhalingsperiode tussen 30 en 100 jaar
zu - zéér uitzonderlijk
Herhalingsperiode > 100 jaar
Het gemiddeld neerslagtotaal van de 19 reeksen van het HIC (enkel deze met gevalideerde gegevens en een volledige meetreeks in 2017) is 750.96 mm. Het gemiddeld aantal neerslagdagen is 192 (tegenover 209 in Ukkel – gemiddelde 1981-2010 = 199). Een overzicht van het aantal neerslagdagen gecombineerd met de jaarneerslag is te vinden in Figuur 1 op de volgende pagina. De neerslagtotalen in de Brugse Polders zijn duidelijk hoger dan de gemiddelde neerslag – met als duidelijke uitschieter de pluvio te Brugge die vooral in de maanden juli, augustus en september meer neerslag te verwerken kreeg (lokale onweders). De neerslagtotalen in het Benedenscheldebekken en Dijleen Zennebekken liggen in de buurt van de gemiddelde neerslag. Het Nete-, Maas-, Leie- en IJzerbekken vertonen een iets hoger dan gemiddeld neerslagtotaal. Het Boven-Scheldebekken en het Denderbekken vertonen een lager dan gemiddeld neerslagtotaal. Het Demerbekken toont een meer verdeeld beeld met in Genk een hoger dan gemiddeld neerslagtotaal terwijl in Zoutleeuw en Tienen een duidelijk lager dan gemiddeld neerslagtotaal geregistreerd is. Het neerslagtotaal is het hoogst in Brugge (985.91 mm) en het laagst in Zoutleeuw (599.67 mm). De duidelijk hogere neerslag in Brugge en lagere neerslag te Zoutleeuw wordt bevestigd door de jaartotalen van de KMI-pluviometers in de nabijheid. In Figuur 2 worden de 19 meetlocaties onderling vergeleken (cumulatieve neerslag). Het jaar 2017 is gekenmerkt door een “zeer abnormaal” lage neerslaghoeveelheid in de lente. In Ukkel bedraagt de seizoensneerslag van de lente 108 mm (tegenover een normale waarde van 187.7 mm). Ongeveer het volledige Vlaams grondgebied is gekenmerkt door deze zeer droge lenteperiode.
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
1
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017 Figuur 1 - Overzicht van de neerslagtotalen en het aantal neerslagdagen van de 19 HIC stations in 2017.
2
WL2018R12_078_20
Definitieve versie
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017 Figuur 2 - Overzicht gecumuleerde neerslag van de 19 HIC stations in 2017 - gevalideerde meetreeksen
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
3
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
In Tabel 2 wordt een overzicht gegeven van de 19 HIC-pluviografen waarvoor de gegevens van het jaar 2017 werden gevalideerd. Er zijn geen wijzigingen doorgevoerd in het pluviografisch meetnet. Alle pluviografen zijn van het wegende type. Alle HIC-pluviografen registreren met een interval van 5 minuten. De pluviografen zijn regelmatig verspreid over het Vlaamse grondgebied zoals weergegeven in onderstaande Figuur 3. Enkel het noorden van de provincie Antwerpen is niet vertegenwoordigd. Andere meetnetten in Vlaanderen (KMI, VMM) hebben daar wel pluviografen ter beschikking. Tabel 2 - Overzicht gevalideerde reeksen van de HIC-pluviografen in 2017
Nieuwe CODE
LOCATIE
X (m)
Y (m)
DATA VANAF
DATA TOT
Type
BenedenSchelde
Plu02a
Bornem
140945
199728
06/05/2013
heden
wegend
Plu17a
Zele
127481
192872
18/03/2009
heden
wegend
BovenSchelde
Plu06a
Elst
105595
167072
12/05/2009
heden
wegend
Plu12a
Ronse
92485
159041
4/08/2010
heden
wegend
Plu04a
Brugge
70707
212958
31/05/2008
heden
wegend
Plu14a
Sint- Laureins
91701
213963
22/02/2012
heden
wegend
Plu07a
Genk
230537
180244
4/06/2008
heden
wegend
Plu18a
Zoutleeuw
202111
170319
12/08/2009
heden
wegend
Plu01a
Aarschot
183832
185862
4/08/2010
heden
wegend
Plu15a
Tienen
188803
164448
4/08/2010
heden
wegend
Dender
Plu05a
Denderleeuw
129468
173754
31/05/2008
heden
wegend
Dijle en Zenne
Plu03a
Boortmeerbeek
164730
186769
19/11/2007
heden
wegend
Plu11a
Lot
142999
161785
12/05/2009
heden
wegend
Plu09a
Lo-Fintele
35302
184289
31/05/2008
heden
wegend
Plu16a
Vlamertinge
40291
171536
14/06/2008
heden
wegend
BEKKEN
Brugse polders
Demer
Ijzer
Plu13a
Sint-Baafs-Vijve
82984
178609
12/05/2009
heden
wegend
Plu19a
Zwevegem
77861
168830
16/08/2010
heden
wegend
Maas
Plu08a
Kanne
241800
167420
5/06/2008
heden
wegend
Nete
Plu10a
Lommel
212408
215000
31/05/2008
heden
wegend
Leie
4
WL2018R12_078_20
Definitieve versie
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017 Figuur 3 - Overzichtskaart met de HIC-pluviografen – meetnet 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
5
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
1.2 Kwaliteitsbeoordeling gevalideerde reeksen De volledige methodologie waarop de validatie en kwaliteitsbeoordeling steunt kan gelezen worden in Van Poucke, L. et al. (2015a en 2015b). Hieronder worden de algemene principes samengevat. 1.2.1
Gebruikte validatiemethode
Om de jaarreeksen van de HIC-pluviografen te valideren wordt gebruik gemaakt van de software ‘NEMO’ (NEerslag MOnitoring tool). De validatie gebeurt op jaarbasis. De NEMO_software valideert de gemeten neerslagreeks op basis van vergelijking met omliggende gevalideerde neerslagstations (voornamelijk van het KMI). Zowel validatie- als referentiereeksen worden opgehaald (export) uit de validatiesoftware Wiski. De NEMO-software is ingedeeld in 7 modules met elk een specifieke taak. Module 1 tot 4 evalueert de betrouwbaarheid van de gemeten data, onrealistische waarden worden verwijderd. •
Module 1 : Automatische aanduiding (vlag) van extreme dag (> 38 mm) en uurwaarden (> 20 mm) en opeenvolgende constante waarden.
•
Module 2 : Opbouw van een volledige jaarreeks (op dagbasis) van nabij gelegen referentiestation(s)
•
Module 3 : Automatische aanduiding (vlag) van mogelijk onrealistische dagwaarden door vergelijking met de opgemaakte referentiereeks (duidelijke over- en/of onderschatting)
•
Module 4 : Manuele beoordeling van de gemarkeerde data op basis van vergelijking met 3 nabij gelegen referentiestations. Hier wordt beslist of de gevlagde data als realistisch beschouwd wordt of verwijderd / aangepast wordt.
In de modules 5 tot 7 wordt de effectieve validatie uitgevoerd en worden de ontbrekende / verwijderde waarden ingevuld. •
Module 5 : Kiezen van 3 gevalideerde referentiestations die gebruikt worden bij de correctie / invulling van de validatiereeks. Opbouw van een uniforme dagreeks en invulling van de ontbrekende dagwaarden.
•
Module 6 : Berekening van de ruimtelijke variatie op basis van de 3 referentiestations. De ingevulde (uniforme) dagreeks wordt op basis van de ruimtelijke correctiefactor verschaald. De uurlijkse waarden worden verschaald en de ontbrekende uurwaarden worden ingevuld. De laatste stap is de berekening van de gevalideerde 5-minuten waarden. Hierbij wordt rekening gehouden dat de som van de 12 5-minuut waarden exact met de uurwaarde overeenkomt.
•
Module 7 : Aanmaak van de gevalideerde reeksen (P.5 en/of P.60) en toekenning van de GESUM (Good – Estimated – Suspected – Unchecked – Missing)-vlag per meetwaarde
Als laatste stap wordt de gevalideerde data terug geïmporteerd in Wiski. 1.2.2
Toekenning kwaliteitswaarde per meetwaarde
De kwaliteitsbeoordeling is gebaseerd op 2 parameters, het aantal ontbrekende data enerzijds en de doorgevoerde correctiefactor op de data anderzijds, en is weergegeven in Tabel 3. Toepassing van deze regels leidt tot een GESUM-vlag voor elke individuele meetwaarde.
6
WL2018R12_078_20
Definitieve versie
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017 Tabel 3 - Toekenningscriteria Gesum-vlag per meetwaarde
% data % aanwezig(*) over/onderschatting(**) veel data lage over/onderschatting veel data behoorlijke over/onderschatting veel data serieuze over/onderschatting weinig data lage over/onderschatting weinig data behoorlijke over/onderschatting
data aanwezig
missing values
>= 85 %
< 10%
G
E
>= 85 %
10% <= x <= 20%
E
E
>= 85 %
> 20%
S
S
< 85 %
< 10%
E
E
< 85 %
>= 10%
S
S
(*) Percentage ontbrekende data na module 4 (op uurbasis !!). (**) Op basis van de ruimtelijke vergelijking met omliggende gevalideerde referentiepluviometers KMI (dagwaarden).
1.2.3
Overzicht kwaliteitsbeoordeling
In Tabel 4 krijgen de gevalideerde reeksen een kwaliteitsbeoordeling. Deze wordt toegekend per meetwaarde en houdt rekening met de hoeveelheid ontbrekende data en de doorgevoerde correctie op de data. De tabel bevat naast de correctiefactor en het aantal ontbrekende waarden eveneens het aantal G- E en S vlaggen. Opmerkingen bij onderstaande tabel: • Vier stations hebben een ruimtelijke afwijking van 10 % of meer t.o.v. de gevalideerde omliggende KMI-dag stations : Genk (plu07a), Lo-Fintele (plu09a) en Vlamertinge (plu16a) en Kanne (plu08a). Vlamertinge heeft een extreem hoge correctiefactor: nl 1.257. Dit betekent dat de geregistreerde neerslag op basis van de omliggende KMI-referentie stations duidelijk te laag was. • Alle stations (behalve Lommel (plu10a) 10.49% en Bornem (plu02a) – 4.69 %) hebben een laag percentage ontbrekende waarden in 2017. In Lommel is de data van 31 juli 0h tot 15 augustus 7h gewist omdat deze geen realistische verloop kende in deze periode in vergelijking met de omliggende referentiestations. In Bornem is het hoger percentage ontbrekende data te wijten aan een tijdelijk probleem met het toestel.
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
7
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017 Tabel 4 - Overzicht kwaliteitsbeoordeling gevalideerde reeksen van de HIC-pluviografen in 2017
CODE
Locatie
Data van
Data tot
% ontbrekende en foute data (*)
Correctiefactor
Kwaliteit gevalideerde reeks G
E
S
Plu17a
Zele
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
1.20
1.0095
8655
105
0
Plu02a
Bornem
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
4.69
1.0765
8349
411
0
Plu06a
Elst
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
0.82
0.9304
8688
72
0
Plu12a
Ronse
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
1.10
1.0605
8664
96
0
Plu14a
Sint-Laureins
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
1.13
0.9449
8661
99
0
Plu04a
Brugge
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
0.31
1.0213
8733
27
0
Plu07a
Genk
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
0.19
1.1340
0
8760
0
Plu18a
Zoutleeuw
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
0.79
1.0015
8691
69
0
Plu01a
Aarschot
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
1.08
1.0143
8665
95
0
Plu15a
Tienen
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
0.24
1.0264
8739
21
0
Plu05a
Denderleeuw
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
0.15
1.0000
8747
13
0
Plu03a
Boortmeerbeek
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
0.94
1.0895
8678
82
0
Plu11a
Lot
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
0.56
1.0722
8711
49
0
Plu09a
Lo-Fintele
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
0.15
1.1193
0
8760
Plu16a
Vlamertinge
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
0.62
1.2571
0
0
8760
Plu13a
Sint-Baafs-Vijve
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
0.61
1.0576
8707
53
0
Plu19a
Zwevegem
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
0.62
1.0794
8706
54
0
Plu08a
Kanne
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
0.15
1.1188
0
8760
0
Plu10a
Lommel
31/12/2016 1h
31/12/2017 0h
10.49
1.0372
7841
919
(*) Dit is de som van de missing data (in originele file) + de verwijderde data tijdens de validatie van de neerslagreeks (na module 4 in NEMO).
1.3 Gebruikte referentiestations Teneinde een betrouwbare validatie te realiseren wordt de data van elke HIC-pluviograaf vergeleken met omliggende gevalideerde KMI-dagstations. Er worden 3 stations gekozen die min of meer rond de HIC-pluviograaf gelegen zijn. Dit laat toe een realistische inschatting te maken van de ruimtelijke variatie van de neerslag. Deze wordt gebruikt om de effectieve gemeten neerslag te verschalen volgens de ruimtelijke variatie. Onderstaande Tabel 5 toont per HIC-pluviograaf de geselecteerde KMI-dag referentiestations gebruikt bij de validatie. De tabel bevat in de kolommen 1 tot 3 de basisinformatie van de HIC-pluvio (naam en coördinaten) en in de kolommen 4 tot 8 informatie van de gevalideerde KMI-dagstations gebruikt als referentie (code – naam – coördinaten – afstand tot HIC-pluviograaf). In de kolommen 9 tot 11 wordt de basisinformatie van de effectief gebruikte invulstations (naam – coördinaten) weergegeven. De referentiestations worden geselecteerd op basis van: • •
8
Gevalideerde dataset (dus KMI-dagreeksen) Volledigheid van de referentiereeksen. Reeksen met slechts beperkte data worden niet geselecteerd.
WL2018R12_078_20
Definitieve versie
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
• •
Spreiding en afstand tot te valideren station. Hierbij wordt rekening gehouden met de spreiding van de ligging rondom het te valideren station. Te dicht gelegen referentiestations (afstand < 500 m : bvb Polinkhove nabij Hic-pluvio Lo-Fintele) worden niet geselecteerd omdat de ruimtelijke variatie te sterk beïnvloed zal worden door dit station.
De keuze van de invulstations gebeurt op basis van: • •
Beschikbaarheid van gevalideerde uurreeks (KMI-uur) op ‘korte’ afstand. Indien geen gevalideerde uurreeks beschikbaar binnen straal van ongeveer 25 km wordt gebruik gemaakt van een niet gevalideerde reeks (VMMW / VMML / DGO2 / …)
Bij de voorstelling van de data per station worden in de cumulatieve grafiek eveneens de gecumuleerde data van de KMI-referentiestations weergegeven.
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
9
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017 Tabel 5 - Overzicht gebruikte KMI-dag referentiestations en invulstations (uurdata) per HIC-pluviografen in 2017 HIC-pluviografen HIC-station X-coord Y-coord (m) (m) Aarschot OTT_P 183832 185862 plu01a Brugge OTT_P plu04a
70707
212958
Denderleeuw OTT_P plu05a
129468 173754
Genk OTT_P plu07a
230463 180237
Boortmeerbeek OTT_P 164730 186769 plu03a Elst OTT_P plu06a
105585 167069
Lot OTT_P plu11a
142999 161783
Sint-Baafs-Vijve OTT_P 82981 plu13a Vlamertinge OTT_P plu16a
40303
178614
171535
Zoutleeuw OTT_P plu18a
202111 170319
Zwevegem OTT_P plu19a
77861
Kanne OTT_P plu08a Lo-Fintele OTT_P plu09a
168630
241813 167375
35293
184289
Lommel OTT_P plu10a
212406 215748
Bornem OTT_P plu02a
140945 199728
Ronse OTT_P plu12a
92485
159041
Sint-Laureins OTT_P plu14a
91701
213963
10
Tienen OTT_P plu15a
188450 164517
Zele OTT_P plu17a
127468 192887
Gebruikte gevalideerde referentiestations (dag) Gebruikte invulstations (uurdata) KMI-kode KMI - naam X-coord Y-coord Afstand Eigenaar - Naam (kode) X-coord (m) (m) (km) (m) 2010-1013 Begijnendijk 179142 190189 6.4 KMI - Sint-Kartelijne-Waver (0048-1013) 161026 3321-1013 Wezemaal(N) 176724 182760 7.8 VMMW-Rotselaar (P08_028) 174437 3313-1013 Sint-Pieters-Rode 182550 178065 7.9 1007-1013 Assebroek (Brugge) 70336 210096 2.9 VMMW - Dudzele (P02_030) 73428 54903 0203-1013 Lissewege 68024 221074 8.5 VMMW - Klemskerke (P02_030) 0202-1013 Houtave (Zuienkerke) 62419 215107 8.6 1210-1013 Asse 135023 179097 7.7 KMI - Melle (0008-1013) 111721 1211-1013 Heldergem 121595 173714 7.9 KMI - Ukkel (0006-1013) 149157 2710-1013 Dilbeek b 141653 172438 12.3 3510-1013 Bilzen(3740) 230082 173200 7.0 KMI - Diepenbeek (0057-1013) 226202 2512-1013 Zonhoven 220769 186447 11.5 VMML - Maasmechelen (ALMC_MA02-1) 237024 2407-1013 Maasmechelen 244612 184136 14.7 2109-1013 Haacht_b (N) 168638 184300 4.6 KMI - Sint-Kartelijne-Waver (0048-1013) 161026 2905-1013 Zaventem-Melsbroek 161300 176059 11.2 1901a-1013 Heultje (Westerlo) 158529 197531 12.4 1214-1013 Zulzeke 93865 164266 12.1 KMI - Melle (0008-1013) 111721 1401-1013 Asper 100686 179185 13.1 VMMW - Maarke Kerkem (P06_014) 100828 2806-1013 Herne 124272 157477 21.0 149157 3320-1013 Buizingen(N) 143629 157016 4.8 KMI - Ukkel (0006-1013) 6.8 149651 163100 3311-1013 Ukkel Vivaqua 2710-1013 Dilbeek b 141653 172438 10.7 0802-1013 Kruishoutem 91101 181447 8.6 KMI - Beitem (0023-1013) 62338 1013-1013 Ingelmunster (N) 73816 178426 9.2 VMMW - Waregem (P05_019) 82616 1213-1013 Wortegem 90458 172956 9.4 0908-1013 Boezinge 44469 176619 6.6 VMMW - Ieper (P01_010) 45836 1013-1013 Ingelmunster (N) 73816 178426 34.2 VMMW-Poperinge (P01_037) 30383 0911-1013 Menen-Oost 64124 167667 24.1 KMI - Beitem (0023-1013) 62338 3406-1013 Gorsem 206856 168909 5.0 VMMW - Runkelen (P09_026) 205040 3509-1013 Ransberg 196835 173260 6.0 KMI - Diepenbeek (0057-1013) 226202 3513-1013 Hauthem 185869 164180 17.4 0904-1013 Kortrijk 72717 170191 5.4 VMMW - Waregem (P05_019) 82616 1802-1013 Moeskroen 70976 159833 11.2 DGO2 - Mouscron (3476-1050) 71492 1213-1013 Wortegem 90458 172956 13.3 3510-1013 Bilzen(3740) 230082 173200 13.1 VMMW - Kanne (P11_024) 242038 3708-1013 Monsin 240005 151171 16.3 KMI - Diepenbeek (0057-1013) 226202 2407-1013 Maasmechelen 244612 184136 17.0 DGO2 - Battice (5649-1050) 253200 1024-1013 West-Vleteren 35348 176100 8.2 KMI - Beitem (0023-1013) 62338 1017-1013 Houthulst 47726 185177 12.5 0107-1013 Veurne 29942 196870 13.7 2101-1013 Dessel 205629 213986 7.0 KMI - Diepenbeek (0057-1013) 226202 2413-1013 Hechtel-Eksel 220269 201770 16.0 1913-1013 Poppel 199637 235839 23.8 0505-1013 Nieuwkerken 137791 209715 10.5 VMMW - Wilrijk (P04_027) 150532 0508-1013 Dendermonde 131336 191099 12.9 KMI - Sint-Kartelijne-Waver (0048-1013) 161026 2805-1013 Kapelle op den bos 149165 187852 14.4 VMMW - Melsele (P04_001) 142966 1214-1013 Zulzeke 93865 164266 5.4 DGO2 - Dergneau (2459-1050) 94190 VMMW - Maarke Kerkem (P06_014) 100818 Escanaffles 86041 157186 6.7 1711-1013 1714-1013 Thimougies 89358 147165 12.3 0309-1013 Waterland-Oudeman 96504 218692 6.7 KMI - Zelzate (0050-1013) 110942 1021-1013 Ursel 89341 202978 11.2 VMMW - Ertvelde (P03_014) 107553 1007-1013 Assebroek (Brugge) 70336 210096 21.7 3513-1013 Hauthem 185869 164180 2.6 VMMW - Tienen (P09_032) 192311 3509-1013 Ransberg 196835 173260 12.1 DGO2 - Hélécine (1584-1050) 193052 3406-1013 Gorsem 206856 168909 18.9 0604-1013 Zele (N) 126887 194331 1.6 KMI - Melle (0008-1013) 111721 0508-1013 Dendermonde 131336 191099 4.3 KMI - Zelzate (0050-1013) 110942 1212-1013 Lede 123626 184766 9.0 VMMW - Dendermonde (P07_022) 130619
WL2018R12_078_20
Y-coord (m) 194632 181832 219889 213712 185174 165258 178947 183722 194632
185174 167846 165258
177147 172798 171260 169389 177147 172223 178947 172798 160114 167382 178947 149235 177147
178947
204061 194632 214911 156345 167846 207932 206313 166377 159898 185174 207932 188456
Definitieve versie
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2 Overzicht per HIC station Per bekken worden de gevalideerde gegevens van de pluviografen voorgesteld. Een overzichtskaartje (bekkenniveau) met de ligging van de HIC-pluviografen (rood) en de gebruikte KMI-dag referentiestations (zwart) wordt telkens weergegeven. Een vergelijkende grafiek toont de cumulatieve neerslag van alle HIC-pluviografen in het betreffende bekken (2 of meer stations aanwezig). Per gevalideerd station worden op 1 pagina volgende gegevens voorgesteld: • Een kaartje met de ligging van het gevalideerde station (rood) samen met de nabij gelegen HIC-stations (hier in zwart). • Een grafiek met de gecumuleerde neerslag aangevuld met de gecumuleerde neerslag van de KMI-referentiestations • Een grafiek met de maandneerslag en aantal neerslagdagen per maand • Een tabel met de totale jaarneerslag / aantal neerslagdagen per jaar van de laatste jaren. Een overschakeling van kantelbakpluviografen naar wegende pluviografen werd begonnen in 2008 en is ondertussen reeds geruime tijd afgerond (op basis van bestekken in 2007-2008-2009 en afronding laatste bestek in 09/2010). Hierdoor starten de meetreeksen van de (in de toekomst) nog actieve pluviografen niet vóór 2008. Historische gevalideerde (kantelbak)neerslagdata kunnen uiteraard worden opgevraagd.
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
11
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.1 Beneden-Scheldebekken (2 meetlocaties) • •
12
Bornem - Plu02a Zele – Plu17a
WL2018R12_078_20
Definitieve versie
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
13
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.1.1
Bornem – Plu02a
CODE Plu02a
LOCATIE Bornem Jaar 2013 2014 2015 2016 2017
X Y VANAF Type 140945 199728 06/05/2013 wegend
Totaal jaarvolume (mm) 657 (*) 914 757 955 774
# neerslagdagen 112 181 162 167 164
(*) Totaal vanaf mei 2013.
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
14
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.1.3
Zele – Plu17a
CODE Plu17a
LOCATIE Zele
Jaar 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
X Y VANAF 127481 192872 18/03/2009
Totaal jaarvolume (mm) 866 780 938 850 928 772 917 744
Type wegend
# neerslagdagen 189 181 208 190 205 197 193 188
15
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.2 Boven-Scheldebekken (2 meetlocaties) • •
16
Elst – Plu06a Ronse – Plu12a
WL2018R12_078_20
Definitieve versie
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
17
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.2.1
Elst – Plu06a
CODE Plu06a
LOCATIE Elst
Jaar 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
X Y VANAF Type 105595 167072 12/05/2009 wegend
Totaal jaarvolume (mm) 892 694 850 952 822 798 894 703
# neerslagdagen 158 181 209 233 198 186 198 190
18
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.2.2
Ronse – Plu12a
CODE Plu12a
LOCATIE Ronse
Jaar 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
X Y 92485 159041
Totaal jaarvolume (mm) 1025 1041 996 882 772 860 734
VANAF 4/08/2010
Type wegend
# neerslagdagen 210 226 211 226 232 210 202
19
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.3 Bekken Brugse Polders (2 meetlocaties) • •
20
Brugge – Plu14a Sint-Laureins – Plu04a
WL2018R12_078_20
Definitieve versie
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
21
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.3.1
Brugge – Plu04a
CODE Plu14a
LOCATIE Brugge
Jaar 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
X Y VANAF 70707 212958 31/05/2008
Totaal jaarvolume (mm) 691 801 705 1044 869 989 908 881 986
Type wegend
# neerslagdagen 186 206 175 225 203 205 194 184 191
22
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.3.2
Sint-Laureins – Plu14a
CODE
Plu04a
LOCATIE Sint-Laureins
Jaar 2012 2013 2014 2015 2016 2017
X Y VANAF 91701 213963 22/02/2012
Totaal jaarvolume (mm) 946 (*) 847 883 748 839 779
Type wegend
# neerslagdagen 186 190 209 219 242 211
(*) Totaal vanaf 22/2/2012.
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
23
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.4 Demerbekken (4 meetlocaties) • • • •
24
Aarschot – Plu01a Genk – Plu07a Tienen – Plu15a Zoutleeuw – Plu18a
WL2018R12_078_20
Definitieve versie
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
25
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.4.1
Aarschot – Plu01a
CODE Plu01a
LOCATIE Aarschot
Jaar 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
X Y 183832 185862
Totaal jaarvolume (mm) 491 * 654 903 704 836 748 961 735
VANAF 4/08/2010
Type wegend
# neerslagdagen 97 * 192 212 204 219 238 240 225
(*) Totaal vanaf augustus 2010. Definitieve versie
WL2018R12_078_20
26
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.4.2
Genk – Plu07a
CODE Plu07a
LOCATIE Genk
Jaar 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Definitieve versie
WL2018R12_078_20
X Y 230537 180244
Totaal jaarvolume (mm) 804 841 654 850 766 780 774 870 765
VANAF 4/06/2008
Type wegend
# neerslagdagen 195 202 181 203 197 195 191 187 187 27
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.4.3
Tienen – Plu15a
CODE Plu15a
LOCATIE Tienen
Jaar 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
X Y 188803 164448
Totaal jaarvolume (mm) 701 759 652 796 688 761 620
VANAF 4/08/2010
Type wegend
# neerslagdagen 185 207 189 196 178 199 189
28
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.4.4
Zoutleeuw – Plu18a
CODE ZOUT0005
LOCATIE Zoutleeuw
Jaar 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
X Y VANAF 202111 170319 12/08/2009
Totaal jaarvolume (mm) 761 626 789 660 795 679 837 600
Type wegend
# neerslagdagen 154 155 191 207 216 203 197 198
29
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.5 Denderbekken (1 meetlocatie) Denderleeuw – Plu05a
30
WL2018R12_078_20
Definitieve versie
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.5.1
Denderleeuw – Plu05a
CODE Plu05a
LOCATIE X Y VANAF Denderleeuw 129468 173754 31/05/2008
Jaar 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Definitieve versie
WL2018R12_078_20
Totaal jaarvolume (mm) 761 899 755 886 883 907 760 901 697
Type wegend
# neerslagdagen 178 199 187 212 199 209 184 191 192 31
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.6 Dijle- en Zennebekken (2 meetlocaties) • •
Boortmeerbeek – Plu03a Lot – Plu11a
Conceptversie
WL2018R12_078_20
32
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
33
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.6.1
Boortmeerbeek – Plu03a
CODE Plu03a
LOCATIE
Jaar 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Definitieve versie
X
Y
Boortmeerbeek 164730 186769
WL2018R12_078_20
Totaal jaarvolume (mm) 714 898 705 798 688 956 748
VANAF 04/08/2010
Type wegend
# neerslagdagen 188 202 196 213 208 217 193
34
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.6.2
Lot – Plu11a (speciale juni maand)
CODE Plu11a
LOCATIE Lot
Jaar 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
X Y VANAF 142999 161785 12/05/2009
Totaal jaarvolume (mm) 814 773 930 798 817 718 867 733
Type wegend
# neerslagdagen 210 196 221 189 211 191 206 188
35
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.7 IJzerbekken (2 meetlocaties) • •
Lo-Fintele – Plu09a Vlamertinge – Plu16a
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
36
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
37
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.7.1
Lo-Fintele – Plu09a
CODE Plu09a
LOCATIE Lo-Fintele
Jaar 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Definitieve versie
WL2018R12_078_20
X Y vanaf 35302 184289 31/05/2008
Totaal jaarvolume (mm) 817 847 662 914 707 860 781 800 772
Type wegend
# neerslagdagen 180 210 173 227 212 208 191 182 178 38
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.7.2
Vlamertinge – Plu16a
CODE Plu16a
LOCATIE Vlamertinge
Jaar 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Definitieve versie
WL2018R12_078_20
X Y VANAF 40291 171536 14/06/2008
Totaal jaarvolume (mm) 830 783 640 972 809 810 713 802 787
Type wegend
# neerslagdagen 189 235 203 245 204 224 202 183 170 39
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.8 Leiebekken (2 meetlocaties) • •
Sint-Baafs-Vijve – Plu13a Zwevegem (OTT) – Plu19a
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
40
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
41
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.8.1
Sint-Baafs Vijve – Plu13a
CODE
LOCATIE
Plu13a
Jaar 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Definitieve versie
X
Sint-Baafs Vijve 82984
WL2018R12_078_20
Y
VANAF
Type
178609
12/05/2009
wegend
Totaal jaarvolume (mm) 850 730 908 870 950 784 831 769
# neerslagdagen 170 136 184 204 227 196 195 190 42
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.8.2
Zwevegem – Plu19a
CODE Plu19a
LOCATIE Zwevegem Jaar 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
X Y VANAF Type 77861 168830 16/08/2010 wegend
Totaal jaarvolume (mm) 747 783 863 890 747 768 767
# neerslagdagen 182 208 206 204 186 198 192
43
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.9 Maasbekken (1 meetlocatie) •
Kanne – Plu08a
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
44
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.9.1
Kanne – Plu08a
CODE Plu08a
LOCATIE Kanne Jaar 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
X Y VANAF Type 241800 167420 5/06/2008 wegend
Totaal jaarvolume (mm) 590 681 535 854 802 899 785 801 788
# neerslagdagen 206 211 186 221 204 234 185 189 186 45
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.10 Netebekken (1 meetlocatie) •
Lommel – Plu10a
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
46
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
2.10.1 Lommel – Plu10a
CODE
LOCATIE Lommel
Plu10a Jaar 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 Definitieve versie
WL2018R12_078_20
X Y 212408 215000
Totaal jaarvolume (mm) 763 895 839 855 765 797 802 1032 769
VANAF 31/05/2008
Type wegend
# neerslagdagen 200 204 180 217 215 207 190 192 218 47
Jaarrapport validatie HIC pluviografen - Jaar 2017
3 Referentielijst Van Poucke, L.; Vanlierde, E.; Deschamps, M.; Mostaert, F. (2015a). Validatie data pluviografisch meetnet: Opstellen methodologie voor validatie neerslaggegevens en maandelijkse check HIC-pluviografen. Versie 1.0. WL Rapporten, 12_078. Waterbouwkundig Laboratorium: Antwerpen, BelgiĂŤ. Van Poucke, L.; Vanlierde, E.; Deschamps, M.; Mostaert, F. (2015b). Validatie data pluviografisch meetnet Handleiding: Handleiding. Versie 1.0. WL Rapporten, 12_078. Waterbouwkundig Laboratorium: Antwerpen, BelgiĂŤ. KMI (2018) Klimatologisch overzicht van 2017 [ONLINE]. KMI. Beschikbaar op: http://www.kmi.be/meteo/view/nl/35424421-2017.html [versie 24 mei 2018]
Definitieve versie
WL2018R12_078_20
48
DEPARTEMENT MOBILITEIT & OPENBARE WERKEN Waterbouwkundig Laboratorium Berchemlei 115, 2140 Antwerpen T +32 (0)3 224 60 35 F +32 (0)3 224 60 36 waterbouwkundiglabo@vlaanderen.be www.waterbouwkundiglaboratorium.be