De Scheldevallei van Heurne
Agentschap voor
Natuur en Bos
VLAAMSE LANDMAATSCHAPPIJ SAMEN INVESTEREN IN DE OPEN RUIMTE
Den Heuvel, openbaar viswater
Landinrichting Leie en Schelde, Inrichtingsplan Heurne De Scheldevallei van Heurne maakt deel uit van het landinrichtingsproject Leie en Schelde van de Vlaamse Landmaatschappij. De natuurreservaten het Dal en de Snippenweide zijn via het inrichtingsproject uitgebreid en met elkaar verbonden. Er zijn twee stuwen geplaatst, zodat het waterpeil hoger komt. Zo wordt het oorspronkelijk valleikarakter deels hersteld. Voor hengelaars en wandelaars zijn een aantal vlot toegankelijke graspaden voorzien langs de oude Scheldearmen. Voor de wandelaars en de fietsers op de trekweg langs de Schelde zijn twee rustpunten aangelegd met een panoramisch zicht op de mooiste stukjes van dit gebied. Twee min of meer in onbruik geraakte spoorwegovergangen zijn afgeschaft. Dit verhoogt de veiligheid op het spoor en verlaagt de onderhoudskost van de spoorverbinding. In de Sterrestraat werd een kleine parking aangelegd.
de
Da
age str
Da
aat
Lokale weg Snippenweide ine Voor E
Mistwe g
at
t tra
at ols t ra
ks e i r Fab
at a r t
t
P
Pad en (enkel daar) hengelzone Parking Bebouwing Bos Rustplaats
aat
ho
Water Openbaar viswater
r iost Oh
A
N
Verbindingsweg Spoorweg Gent-Oudenaarde
. str
er k n
Eine
De bosbies behoort tot de cypergrassenfamilie. Bosbies vormt wortelstokken met ondergrondse uitlopers. Ze heeft een pluimvormige bloeiwijze van mei tot augustus. De plant komt enkel voor op natte graslanden en loofbossen, op plekken met kwel en aan rivieren, beken en sloten.
LEGENDE
raat Landastst
Sc
bosbies
estraa en
Ohio
W eve rs
h
Sc
© Gerard Mornie
Scheldekan
Graaf van raa
d
e d l e
t
t
N441
Fie tel st
Eine de Ster
Ja
l
a p g a
Heurn
aar de den
Ste
Heuvel
P
Gr im be rg
Ou
Zandstraat
U kan wandelen en vissen langs de binnenoevers van de oude Scheldearmen Ohio, Eine de Ster en de Heuvel. Ook op het noordelijk deel van de buitenoever van de Heuvel is wandelen en vissen mogelijk.
Dal
l
P
rre str aa t
est raa
str . ur He
an
U bevindt zich hier
De doorgang tussen het einde van de verharde weg (Tragel) en het natuurreservaat is ook gedraineerd zodat het pad dat nodig is om het reservaat te beheren, toegankelijk blijft. In het reservaat zelf wordt het kwelwater niet afgevoerd. De hele binnenoever en het noordelijk gedeelte van de buitenoever zijn toegankelijk voor vissers en wandelaars.
H
eih W W a nn
Heuvel
e n r eu
Heurne N60
at a r st
Trage l
Gent
ar W
raat
raat Kalkst
Veel van de landbouwpercelen die ook met opstuwend kwelwater te maken krijgen, werden vroeger gedraineerd omdat drogere grond een hogere opbrengst oplevert.
ne
Sint-Amandusstraat
Maalderijst
Stropstraat
De drassige bodem die langs deze oever en in de natuurreservaten voorkomt, is het gevolg van opstuwend kwelwater. Dit water is afkomstig van regenwater dat op veel hoger gelegen plaatsen de bodem insijpelt. Na een jarenlang traject door de diepe ondergrond komt het hier weer naar boven. Dit water heeft een kalkrijke en voedselarme samenstelling en is ijzerhoudend. Hierdoor groeien minder voorkomende plantensoorten zoals bosbies, beekpunge en holpijp er goed.
Station Projectgebied
© Gerard Mornie
beekpunge
© www.flickr.com - AbAberson
holpijp
Beekpunge groeit in beken, sloten en op vochtig akkerland. Ze bloeit blauw tussen mei en september. De wat scherp en bitter smakende bladeren zijn eetbaar. Overdaad schaadt echter: de bladeren en jonge scheuten bevorderen de uitscheiding van water door het lichaam.
De holpijp behoort tot de paardenstaartenfamilie. Het is een plant van ondiep, matig voedselrijk, zoet water in sloten, moerassen en moerasbossen. De holpijp vermeerdert zich hoofdzakelijk door wortelstokken, maar ook via sporen. Van mei tot juli verschijnen stengels met sporenaren aan de bovenkant.
Voor geleide bezoeken in de reservaten: meer info op www.natuurpunt.be Verantwoordelijke uitgever: ir. Guido Clerx, waarnemend gedelegeerd bestuurder VLM, Gulden-Vlieslaan 72, 1060 Brussel - VLM Oost-Vlaanderen, juni 2009
De Scheldevallei van Heurne
Agentschap voor
Natuur en Bos
VLAAMSE LANDMAATSCHAPPIJ SAMEN INVESTEREN IN DE OPEN RUIMTE
Eine de Ster, openbaar viswater
Landinrichting Leie en Schelde, Inrichtingsplan Heurne
ur He e n r eu
an de
Heuvel
str aat
t
Lokale weg Snippenweide ine Voor E
Mistwe g
at
t tra
ols t ra
at
A
t
P
Pad en (enkel daar) hengelzone Parking Bebouwing Bos Rustplaats
aat
Eine
ks e i r Fab
at a r t
1846
Water Openbaar viswater
. str
er k n
1771
N
Verbindingsweg Spoorweg Gent-Oudenaarde
r iost Oh
ho
h
Sc
LEGENDE
raat Landastst
Sc
d
e d l e
estraa en
Ohio
W eve rs
Eine de Ster
Ja
l
a p g a
Scheldekan
Graaf van raa
Da
Heurn
aar de
t
N441
Fie tel st
l
age
den
Evolutie van het landschap vanaf 1771
Dal
U bevindt zich hier Ste
U kan wandelen en vissen langs de binnenoevers van de oude Scheldearmen Ohio, Eine de Ster en de Heuvel. Ook op het noordelijk deel van de buitenoever van de Heuvel is wandelen en vissen mogelijk.
P
Gr im be rg
Ou
Da P
rre str aa t
est raa
Zandstraat
H
eih W W a nn
Heuvel
at a r st
Trage l
Gent
ar W
raat
raat Kalkst
Heurne N60
ne
Sint-Amandusstraat
Maalderijst
Stropstraat
str .
De Scheldevallei van Heurne maakt deel uit van het landinrichtingsproject Leie en Schelde van de Vlaamse Landmaatschappij. De natuurreservaten het Dal en de Snippenweide zijn via het inrichtingsproject uitgebreid en met elkaar verbonden. Er zijn twee stuwen geplaatst, zodat het waterpeil hoger komt. Zo wordt het oorspronkelijk valleikarakter deels hersteld. Voor hengelaars en wandelaars zijn een aantal vlot toegankelijke graspaden voorzien langs de oude Scheldearmen. Voor de wandelaars en de fietsers op de trekweg langs de Schelde zijn twee rustpunten aangelegd met een panoramisch zicht op de mooiste stukjes van dit gebied. Twee min of meer in onbruik geraakte spoorwegovergangen zijn afgeschaft. Dit verhoogt de veiligheid op het spoor en verlaagt de onderhoudskost van de spoorverbinding. In de Sterrestraat werd een kleine parking aangelegd.
Eine de Ster is één van de oude Scheldearmen en ligt aan de voet van Heurne. De plaatsnaam Heurne is afkomstig van het woord hurnjon wat bergspits betekent. Deze naam verwijst duidelijk naar de sterk afgetekende steilrand die u tussen de vallei en het straatdorp ziet. Tussen de 6e en 8e eeuw werden deze streken gekerstend. In de meeste toenmalige nederzettingen werden kapellen en kerken opgericht. Mogelijks is de kerk van Heurne gesticht in de 7e eeuw door de heilige Amandus en dit vanuit de abdij Elnone aan de Scarpe (Noord-Frankrijk). Herhaalde rechttrekkingen van de Schelde leidden tot het ontstaan van afgesneden riviermeanders. Reeds in de 18e eeuw waren enkele meanderbochten afgesneden, maar de meeste afsnijdingen dateren van rond 1900 toen de Schelde werd rechtgetrokken. In de jaren ‘70 van de vorige eeuw werd het profiel van de Schelde nog meer verruimd. In die periode werd de rivier nog eens met 12 km ingekort. De binnenoever van Eine de Ster is een ideale schuilplaats en paaigelegenheid voor vissen. De buitenoever is belangrijk als broedplaats voor de ijsvogel die nestgangen in de verticale, afgekalfde oever graaft. De hele binnenoever van de oude Scheldearm is toegankelijk voor voetgangers en een deel ook voor fietsers.
Station Projectgebied
Voor geleide bezoeken in de reservaten: meer info op www.natuurpunt.be
1884
1991
Bron kaarten: 1771: Kabinetskaart der Oostenrijkse Nederlanden opgenomen op initiatief van Graaf De Ferraris © Koninklijke Bibliotheek van België Pro Civitate, Brussel 1965 Offsetfilmen en druk Gemeentekrediet van België 1846: Carte topographique de la Belgique,Vandermaelen, 1/20.000, 1846-1854 1884: Militaire kaart 1/10.000, zwart-wit (1884), Militair Geografisch Instituut Brussel 1991: Topografische kaart 1/10.000, raster, kleur (1991-2001) AGIV-product Verantwoordelijke uitgever: ir. Guido Clerx, waarnemend gedelegeerd bestuurder VLM, Gulden-Vlieslaan 72, 1060 Brussel - VLM Oost-Vlaanderen, juni 2009