Uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/101
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2021/101
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 24 februari 2021 diende xxx (hierna: verzoeker) een verzoek in bij het Agentschap voor Natuur en Bos van de Vlaamse overheid (hierna: ANB), gericht op het verkrijgen van een afschrift van een aantal documenten betreffende het dossier van het Militair Vliegveld van Malle. Op 25 februari 2021 volgde een voorlopig doch geen inhoudelijk antwoord van ANB. Op 26 februari 2021 stelde verzoeker beroep in bij de beroepsinstantie openbaarheid van bestuur tegen vermeld antwoord. Op 1 maart 2021 werd dit beroep geregistreerd door de beroepsinstantie. Ontvankelijkheid van het beroep Het openbaarheidsverzoek dateert van 24 februari 2021. Het beroep dateert van 26 februari 2021. Aangezien ANB geen inhoudelijk antwoord heeft gegeven op het oorspronkelijk openbaarheidsverzoek, heeft de termijn om beroep in te dienen conform artikel II.48 van het Bestuursdecreet geen aanvang genomen.
www.vlaanderen.be
Het beroepschrift d.d. 26 februari 2021 is bijgevolg tijdig ingediend. Het beroep wordt als ontvankelijk beschouwd. Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
Oorspronkelijk verzoek
In het oorspronkelijke verzoekschrift van 24 februari 2021 werd een afschrift gevraagd van de documenten betreffende het dossier van het Militair Vliegveld van Malle, waarnaar ANB in zijn mailbericht van 17 december 2020 verwijst, zijnde het onteigeningsbesluit, de projectnota, en het onteigeningsplan.
2.
Inhoud van het beroepschrift
Het beroepschrift van verzoeker van 26 februari 2021 is gericht tegen het uitblijven van een inhoudelijk antwoord van ANB op het oorspronkelijke verzoek d.d. 24 februari 2021. Via het indienen van een beroep wenst verzoeker alsnog een afschrift te bekomen van de gevraagde documenten, nu deze naar zijn oordeel zeker beschikbaar zijn.
3.
Standpunt van de beroepsinstantie
Om met kennis van zaken over het beroep te kunnen oordelen, heeft de beroepsinstantie op 1 maart 2021 contact opgenomen met ANB, dat op 11 maart 2021 heeft geantwoord. Het komt thans aan de beroepsinstantie toe om te oordelen over het beroep.
Betreffende het onteigeningsbesluit en het onteigeningsplan Wat het gevraagde onteigeningsbesluit betreft, blijkt uit de dossiergegevens dat dit besluit zich nog in de ontwerp- en beraadfase bevindt. Het document is nog niet ondertekend door de bevoegde overheid en is derhalve nog niet te beschouwen als een afgewerkt document. Hetzelfde geldt voor het gevraagde onteigeningsplan. De beroepsinstantie besluit bijgevolg dat het beroep voor beide documenten als ongegrond te beschouwen is, op basis van artikel II.33, 2° van het Bestuursdecreet, aangezien geen van beide documenten op dit ogenblik de status van afgewerkt document heeft.
Betreffende de projectnota Wat de gevraagde projectnota betreft stelt de beroepsinstantie vast dat het geviseerde document de ‘projectnota onteigening in der minne’ blijkt te zijn.
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/101
pagina 2 van 4
Na onderzoek van het betrokken bestuursdocument is de beroepsinstantie van oordeel dat de weigeringsgrond van artikel II.35, 5° van het Bestuursdecreet (vertrouwelijk karakter van handelingen van een overheidsinstantie, noodzakelijk voor de politieke besluitvorming) hierop van toepassing is. Het vermelde artikel bepaalt dat de aanvraag tot openbaarmaking afgewezen wordt indien het belang van de openbaarheid niet opweegt tegen het vertrouwelijk karakter van de handelingen van een overheidsinstantie als die vertrouwelijkheid noodzakelijk is voor de uitoefening van de administratieve handhaving, een audit die in uitvoering is of de politieke besluitvorming. De memorie van toelichting bij het Bestuursdecreet zegt hierover het volgende. Naast het geheim van de beraadslagingen van de Vlaamse Regering en andere overheden, waarvoor een uitzonderingsgrond is voorzien in artikel II.34, 3°, van dit decreet, kan het noodzakelijk zijn ook andere informatie te beschermen die met de politieke beraadslaging heeft te maken. Hierbij wordt dan onder meer bedoeld de besprekingen tussen bestuurspartners die geen formele beraadslagingen zijn, de adviezen van kabinetsleden aan hun minister, burgemeester enzovoort in het kader van politieke afwegingen of beraadslagingen. Het begrip politieke beraadslagingen dient evenwel strikt te worden geïnterpreteerd. Een dossier dat zich bevindt op een kabinet, bijvoorbeeld met het oog op een beslissing van een minister, gedeputeerde, burgemeester of schepen, dient beschouwd als een bestuursdocument dat voor openbaarmaking in aanmerking komt. Het behoort niet tot de informatie die strikt genomen met de politieke beraadslaging heeft te maken. Het document opgemaakt door een (kabinets)medewerker daarentegen, met het oog op het adviseren tot het nemen van een beslissing en waarin diverse politieke, maatschappelijke, economische, financiële belangen worden afgewogen dient niet openbaar gemaakt te worden. Zo niet wordt de politieke besluitvorming onmogelijk. Het dossier dat in casu voorligt betreft een nog te nemen onteigeningsbeslissing in een politiek gevoelig dossier, dat zich in de huidige stand van zaken nog in de ontwerp- en beraadfase bevindt. Er is nog geen beslissing genomen door de Vlaamse Regering of de bevoegde minister inzake de onteigening. Het al dan niet overgaan tot de betrokken onteigening is een politieke keuze die het gevolg zal zijn van een afweging van diverse elementen. Deze afwegingselementen worden mede aangeleverd via de vermelde ‘projectnota onteigening in der minne’. De beroepsinstantie stelt vast dat het vermelde document ‘projectnota onteigening in der minne’ onder meer gegevens bevat over de waarde van de gronden, het belang en de meerwaarde van een verwerving, de vooropgestelde inrichtings- en beheermaatregelen, de evaluatie van de impact op de agrarische structuur, de realisatiemogelijkheden door derden enz. Gelet op het voorgaande is de beroepsinstantie van oordeel dat dit document effectief kan beschouwd worden als een document dat werd opgesteld met het oog op het adviseren tot het nemen van een politieke beslissing. Dit document bevat inderdaad bepaalde elementen en bouwstenen in functie van politieke afwegingen en besluitvorming. Het komt de beroepsinstantie als zeer aannemelijk voor dat het openbaar maken van de gegevens die in dit document vervat zijn, in de huidige stand van zaken, het nemen van een onteigeningsbesluit in hoge mate kan bemoeilijken, nu er nog geen politieke beslissing hierover is genomen en het vermelde document aan de eventuele onteigeningsbeslissing ten grondslag ligt. Het nemen van een politieke beslissing kan met name gehinderd worden indien, voorafgaandelijk aan het nemen ervan, de grondslagen ervan reeds openbaar gemaakt worden en ter discussie kunnen worden gesteld. De gegevens uit het betrokken document dienen ter advisering van de minister over de te nemen onteigeningsbeslissing, die, nadat ze formeel is genomen uiteraard via de geijkte wijze zal worden bekendgemaakt In het belang van een serene besluitvorming dient het betrokken document hic et nunc echter te worden afgeschermd van de openbaarheid, waarvan het belang thans niet primeert op het belang van de vertrouwelijkheid inzake de
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/101
pagina 3 van 4
politieke besluitvorming. Deze politieke besluitvorming vindt immers plaats op basis van de verschillende elementen die in het vermelde document staan beschreven en die dus minstens mede het concrete afwegingskader vormen voor het nemen van de uiteindelijke beslissing. De beroepsinstantie heeft het betrokken document kunnen inzien en is, na afweging, tot het oordeel gekomen dat het belang van de openbaarheid hier niet prevaleert op het belang van de vertrouwelijkheid van dit document om tot een serene en doordachte politieke besluitvorming over de betrokken onteigening te komen. Het document bevat geen informatie waarvan de openbaarmaking om dwingende redenen van bijvoorbeeld veiligheid of volksgezondheid, toch openbaar zou moeten gemaakt worden. Het beroep voor de ‘projectnota onteigening in der minne’ wordt derhalve als ongegrond beschouwd in toepassing van hetzij artikel II.35, 5°, hetzij artikel II.36, §1, tweede lid, 9°, voor zover geoordeeld zou worden dat het hier om milieu-informatie zou gaan. Beide weigeringsgronden zijn relatieve uitzonderingen op het principe van de openbaarheid van bestuur, en de afweging van de belangen is gelijklopend voor beide gronden. Na beraadslaging,
BESLUIT: Het beroepschrift van 26 februari 2021 van xxx gericht tegen het uitblijven van een inhoudelijk antwoord van ANB op zijn oorspronkelijk verzoek van 24 februari 2021 is ontvankelijk doch ongegrond. Brussel, 19 maart 2021 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/101
pagina 4 van 4