FONDS CULTURELE INFRASTRUCTUUR Jaarverslag 2020
vlaanderen.be/cjm
FoCI / Jaarverslag 2020
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
FONDS CULTURELE INFRASTRUCTUUR JAARVERSLAG 2020 //////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
vlaanderen.be/cjm
INHOUD Inhoud .......................................................................................................................................................................................................... 3 Voorwoord.................................................................................................................................................................................................... 5 1 Fonds Culturele Infrastructuur binnen de Vlaamse overheid.............................................................. 6 2 Dotatie 2020 ............................................................................................................................................................................ 7 2.1
Aanwending van de nieuwe beleidsmiddelen 2020
7
3
Eigen infrastructuur ........................................................................................................................................................... 8
3.1
AB
3.1.1 3.2 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4
Studie herbestemming Steenstraat deSingel Renovatie Rode Zaal deel 2: zaal en voortoneel Gevel- en dakrenovatie van de zalen en de Toren Aankoop ruimtes VRT Klimaatmaatregelen
3.3 3.3.1 3.4 3.4.1 3.5 3.5.1
Destelheide 18 Nieuw slaapblok 18 Frans Masereelcentrum 18 Omgevingsaanleg site 18 de Hoge Rielen 20 Renovatie van de gebouwen Theater, Gebouw 39, Gebouw 30, Gebouw 27 en de grote kampvuurgrond 20
3.5.2 3.6 3.6.1 3.6.2 3.6.3 3.7 3.7.1
Aanleg datanetwerk en Energiemonitoring Kaaitheater Project voor nieuwbouw en transformatie van het Kaaitheater Ventilatie & buitenschrijnwerk Aankoop pand OLV Van Vaakstraat 79 Kasteel van Gaasbeek Restauratie St.-Gertrudiskapel en triomfboog
3.7.2
Nieuw onthaalgebouw
27
3.7.3 3.8 3.9 3.10 3.11
Restauratie kasteel koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Mu.ZEE Permekemuseum ROSAS
28 30 31 31 32
3.11.1 3.11.2
Dakwerken dansstudio’s & renovatie gevels hoofdgebouw Mastervisie en uitvoering van een uitbreiding van de infrastructuur voor Rosas, Ictus en P.A.R.T.S.
32 33
4
Overige Infrastructuur in beheer .......................................................................................................................... 34
4.1 4.1.1
CULTURELE CENTRA DE RAND Nieuwbouw polyvalente zaal De Lijsterbes
8 8 13 13 16 17 17
24 24 24 25 25 26 26
34 34
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 3 van 45
4.1.1
Renovatie conciërgewoning De Bosuil
34
5
Grote culturele bouwprojecten met de steun van FoCI ....................................................................... 36
5.1 5.2 5.3 5.4
Designmuseum Gent Opera Gent muziekcentrum de bijloke Huis van de literatuur
6
Gesubsidieerde culturele infrastructuur afgerond in 2020 ................................................................. 40
6.1 6.2
Cultuurcentrum strombeek Circusplaneet Walem-Gent
7
Toekenning investeringssubsidies Sectorale culturele infrastructuur 2020 ............................ 43
7.1 7.2
Gesubsidieerde projecten cultuur Gesubsidieerde projecten Jeugd
8
Investeringssubsidies door de interne Staatshervorming .................................................................... 45
36 37 38 39 40 42 43 44
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 4 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
VOORWOORD Het Fonds Culturele Infrastructuur (FoCI) is ingebed in het Departement Cultuur, Jeugd en Media en werd als Vlaamse Openbare Instelling opgericht bij decreet van 19 december 1998. Het FoCI beheert de eigen culturele en jeugdaccommodaties van de Vlaamse Gemeenschap. Daarnaast verleent het FoCI investeringssubsidies voor grote infrastructuurwerken van hoog cultureel belang en voor sectorale culturele en jeugdinfrastructuur van bovenlokaal belang. Het fonds beheert 30 sites en 138 gebouwen. Het FoCI neemt zijn taak als bouwheer en opdrachtgever van de eigen culturele en jeugdaccommodaties van de Vlaamse Gemeenschap ter harte. Ondanks de Covid-19 perikelen zorgde het fonds zorgt ervoor dat de accommodaties in optimale conditie verkeren en perfect aansluiten bij het doel dat ze dienen. Een goede werking wordt immers ondersteund door een optimale accommodatie die beantwoordt aan hedendaagse verwachtingen en normen. Het FoCI besteedt veel aandacht aan preventief onderhoud van de bestaande infrastructuur. Verder doet het fonds een beroep op externe diensten voor het opstellen van onderhoudsplannen en het ondersteunen van het onderhoudsmanagement van de eigen culturele gebouwen. Voor jou ligt het jaarverslag van 2020. Het was een bijzonder jaar… het laatste van het FoCI. Op 1 januari 2021 werd het FoCI integraal ingekanteld in het Departement Cultuur, Jeugd en Media. De renovatie van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen draaide op volle toeren. Fase 2 van het Masterplan en de gevelrestauratie werden dit jaar opgeleverd. Daarnaast investeerde het FoCI in de jeugdinfrastructuur van Destelheide en de Hoge Rielen, liepen er renovatieprojecten in de AB, het Kaaitheater, deSingel en het kasteel van Gaasbeek. In totaal investeerde het FoCI ruim 29,7 miljoen euro in haar eigen infrastructuur, waarvan 2,7 miljoen specifiek voor duurzame ingrepen. 3,5 miljoen werd ingezet voor onderhoud van het patrimonium. Via subsidiëring investeerde het FoCI 7,3 miljoen euro in de Vlaamse cultuur- en jeugdinfrastructuur. Ook het ondersteunen van infrastructuurprojecten rond toegankelijkheid, duurzaamheid en klimaat vormde een blijvend aandachtspunt. Het FoCI investeerde 3,5 miljoen euro in de overgedragen provinciale culturele en jeugdinfrastructuur. 1,3 miljoen euro vloeide via subsidies naar de lokale besturen en 2,2 miljoen euro zette het FoCI in om de gebouwen die sinds de inkanteling op 1 januari 2018 eigendom zijn van de Vlaamse Gemeenschap op te waarderen. In dit jaarverslag maak je kennis met een gevarieerde selectie van cultuur- en jeugdinfrastructuur die via het Fonds Culturele Infrastructuur gestalte krijgt. Veel leesplezier! Luc Delrue
Secretaris-generaal Departement Cultuur, Jeugd en Media Leidend ambtenaar Fonds Culturele Infrastructuur
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 5 van 45
FONDS CULTURELE INFRASTRUCTUUR BINNEN DE VLAAMSE OVERHEID Het Fonds Culturele Infrastructuur (FoCI) staat in voor de verdere uitbouw, de renovatie en het eigenaarsonderhoud van de accommodaties van de Vlaamse overheid voor Cultuur en Jeugd en verleent investeringssubsidies voor grote (stedelijke) culturele accommodaties en voor sectorale culturele infrastructuur. Die opdracht wordt sinds 2018 uitgevoerd door het Team Infrastructuur en Instellingen van het Departement Cultuur, Jeugd en Media. Het Team Infrastructuur en Instellingen wordt voor haar opdracht geholpen door het Facilitair Bedrijf van de Vlaamse overheid. Het Facilitair Bedrijf treedt op als mandataris bij de infrastructuurprojecten voor het eigen patrimonium van de Vlaamse Gemeenschap. Op 1 januari 2021 werd het FoCI integraal ingekanteld in het Departement Cultuur, Jeugd en Media.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 6 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
DOTATIE 2020 In 2020 kreeg het FoCI een dotatie van 34.953.000 euro. Met die dotatie worden de engagementen uit het verleden en de nieuwe verbintenissen van 2020 betaald.
AANWENDING VAN DE NIEUWE BELEIDSMIDDELEN 2020 Het FoCI is in 2020 voor 37 miljoen euro aan nieuwe verbintenissen aangegaan voor werking en toelagen. 29,7 miljoen euro van deze middelen was bestemd om de eigen cultuur- en jeugdinfrastructuur in stand te houden. In 2020 werd in totaal ongeveer 7,3 miljoen euro aan investeringssubsidies toegekend.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 7 van 45
EIGEN INFRASTRUCTUUR AB Studie herbestemming Steenstraat Door dit verbouwingsproject zal de AB de komende jaren heel wat nieuwe initiatieven kunnen ontwikkelen. Het hele gebouw zet ontmoeting voorop in een losse sfeer en heeft de ambitie om van de AB als cultuurinstelling een open huis te maken. De AB is tot op heden letterlijk een veel te gesloten culturele instelling geweest. Men komt er bij manier van spreken enkel binnen wanneer men een ticket heeft gekocht waarbij men dan na de voorstelling iedereen vriendelijk verzoekt om het gebouw te verlaten. Maar dat zal veranderen. Zo krijgt het nieuwe en vergrote AB-salon een nog actievere publieke functie waar naast intimistische concerten ook plaats geruimd wordt voor muzikale en maatschappelijke reflectie, tentoonstellingen, workshops, (buurt)vergaderingen, etc. Helemaal bovenin moet het nieuwe café-restaurant inclusief daktuinen en een groot dakterras met panoramisch zicht over de stad een van dé hotspots in de stad worden. In het restaurant wil AB de voortrekkersrol met betrekking tot het ecologisch beleid consistent doortrekken, denk: lokaal, korte keten, minder voedselverspilling en vegetarisch. Ook hier wil AB de ruimte niet enkel culinair inzetten, maar ook kleinschalige muzikale of filmische ontmoetingsprojecten opzetten.
© Ici Architects bvba
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 8 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
© Ici Architects bvba
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 9 van 45
© Ici Architects bvba
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 10 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
© Ici Architects bvba
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 11 van 45
© Ici Architects bvba
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 12 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
DESINGEL Renovatie Rode Zaal deel 2: zaal en voortoneel Na de theatertechnische renovatie van de toneeltoren in 2017, werd in 2020 de renovatie van de zaal uitgevoerd. Dit werk omvat de verhoging van het voortoneel en de uitrusting ervan met tien geautomatiseerde trekken die samen met de trekken in de toneeltoren aangestuurd worden. De helling van de zaal wordt steiler gemaakt en de 800 nieuwe stoelen worden geschrankt geplaatst. Dit zal de zichtlijnen in de zaal merkelijk verbeteren. De zaal werd voorzien van sassen met zowel een akoestische als een brandwerende functie.
© Robbie Depuydt
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 13 van 45
© Robbie Depuydt
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 14 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
© Robbie Depuydt
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 15 van 45
© Robbie Depuydt
Gevel- en dakrenovatie van de zalen en de Toren Het herstel van het dak en het betonrot van de monumentale toren horend bij de zalen uit 1980 werd in 2020 aangevat. Dit werk zal ook nog in 2021 doorlopen. Als afwerking wordt het geheel wit geschilderd, aan de binnenzijde wordt bijkomende isolatie aangebracht. In 2020 werd ook het deel zalen aanbesteed zodat het geheel van deze tweede bouwfase in 2022 opnieuw schitterend wit zal zijn.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 16 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
© Patrick Florin
Aankoop ruimtes VRT In de loop van 2020 heeft VRT zijn regionale zender Radio 2 naar een nieuwe locatie overgebracht. De lokalen die ze achterlieten werden door de Vlaamse overheid aangekocht voor de werking van deSingel en het Conservatorium. Een deel van deze lokalen zijn al direct in gebruik genomen, een ander deel zal eerst nog gesaneerd en gerenoveerd worden.
Klimaatmaatregelen In 2020 werden voor verschillende glaspartijen nieuw hoogrendementsglas besteld. De plaatsing ervan is voorzien in de zomer van 2021. Ook de energiezuiniger podiumverlichting voor de Blauwe zaal is in 2020 besteld.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 17 van 45
DESTELHEIDE Nieuw slaapblok BOB361 Architecten werkte het dossier voor de bouw van een nieuwe slaapblok verder uit. De aannemer werd aangesteld en de werken zullen begin 2021 van start gaan. Met deze nieuwe slaapblok wordt het masterplan voor deze site verder uitgevoerd.
Nieuw slaapblok © BOB361
FRANS MASEREELCENTRUM Omgevingsaanleg site In maart nam de studieopdracht van ontwerpbureau Team Van Meer! aanvang. Deze opdracht omvat de uitwerking van een inrichtingsschets voor de volledige site en de opmaak van een uitvoeringsontwerp voor de eerste fase. Eind 2020 werd de laatste hand gelegd aan het definitieve ontwerp.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 18 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
Ontwerp inrichtingsschets © Team Van Meer!
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 19 van 45
3D-schets © Team Van Meer!
DE HOGE RIELEN Renovatie van de gebouwen Theater, Gebouw 39, Gebouw 30, Gebouw 27 en de grote kampvuurgrond In de Hoge Rielen in Kasterlee werd in 2020 vooral gewerkt aan de ‘Grote Werf’: de renovatie van de gebouwen Theater, Gebouw 39, Gebouw 30, Gebouw 27 en aanleg van de grote kampvuurgrond. De opdracht werd gegund aan architectenbureau dmvA uit Mechelen en de werken zijn uitbesteed aan de aannemer Vegaudi uit Zandhoven. De datum voor ingebruikname is voorzien voor het najaar van 2021.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 20 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
Afbraak gebouw 39, de Hoge Rielen
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 21 van 45
Renovatie gebouw 27, de Hoge Rielen
Renovatie gebouw 30, de Hoge Rielen
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 22 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
Renovatie theater, de Hoge Rielen
Aanleg Vuurplaats B @ de Hoge Rielen
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 23 van 45
Aanleg datanetwerk en Energiemonitoring Er werd sterk geïnvesteerd in duurzaamheid: alle gebouwen in de Hoge Rielen krijgen digitale energiemeting en worden onderling verbonden. Zo is instant uitlezing van gas-, water en elektriciteitsverbruik mogelijk. Daar wordt meteen een energiemonitoringsysteem aan gekoppeld zodat ook de gebruikers het eigen verbruik op dat moment kunnen opvolgen.
© de Hoge Rielen
KAAITHEATER Project voor nieuwbouw en transformatie van het Kaaitheater In 2019 lanceerde het Kaaitheater (of wie het ook was) een architectuurwedstrijd voor de verbouwing van het Kaaitheater aan de Sainctelettesquare. Het Brusselse bureau architectuuratelier ambiorix (aaa) werd uitgeroepen tot laureaat van de wedstrijd. In 2020 vatte het bureau de studie aan
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 24 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
Het wedstrijdontwerp werd in nauw overleg met de verschillende actoren uitgewerkt en verfijnd tot een sterk ontwerp dat tegemoet komt aan de noden van het Kaaitheater. De vergunningsaanvraag wordt ingediend eind februari 2021.
Ventilatie & buitenschrijnwerk Parallel aan het project voor de nieuwbouw en transformatie van het Kaaitheater werden een aantal nevenprojecten opgestart voor het voorgebouw aan de Saincetelettesquare dat er in principe onlosmakelijk mee verbonden is. Studieopdrachten werden opgestart m.b.t. de ventilatie, het buitenschrijnwerk en de riolering. Door deze werken te integreren in het project kan de overlast op de site beperkt worden in tijd en kunnen de gebruikers van het voorgebouw ook rekenen op belangrijke aanpassingen in functie van een hedendaags comfort.
Aankoop pand OLV Van Vaakstraat 79 In 2020 kocht FoCI het pand OLV Van Vaakstraat 79, in eigendom van Kaaitheater vzw, over. Hiermee breidt FoCI zijn patrimonium uit. Dit biedt voor het Kaaitheater de mogelijkheid om deze ruimte in de toekomst actief in te zetten voor haar werking.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 25 van 45
KASTEEL VAN GAASBEEK Restauratie St.-Gertrudiskapel en triomfboog In de loop van september werden de restauratiewerken aan de triomfboog voltooid. Aansluitend werden de werken aan de Sint-Gertrudiskapel in december voorlopig opgeleverd. Binnen dit laatste restauratieproject wordt ook een nieuw glasraam voorzien boven de inkompartij van de kapel. Het ontwerp is van de kunstenaar Ben Sledsens.
Werf triomfboog © Team Infrastructuur & Instellingen
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 26 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
Werf St.-Gertrudiskapel © Team Infrastructuur & Instellingen
Nieuw onthaalgebouw In mei werden de nieuwbouwwerken voor het nieuwe onthaalgebouw gegund. Na voltooiing van het archeologisch onderzoek gingen de bouwwerken in de loop van augustus van start. Het einde van de werken is momenteel voorzien voor eind 2021.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 27 van 45
Werf nieuw onthaalgebouw © Team Infrastructuur & Instellingen
Restauratie kasteel De restauratiewerken aan het kasteel werden in september gegund. Aansluitend werden eind 2020 de nodige voorbereidingen getroffen in het kader van de opstart van de werf die zal lopen tot medio 2022.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 28 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
Grondplan gelijkvloers & binnentuin © Origin Architecture & Engineering
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 29 van 45
KONINKLIJK MUSEUM VOOR SCHONE KUNSTEN ANTWERPEN De verbouwing van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen is een complex dossier. Zowel renovatie, restauratie als nieuwbouw zitten erin vervat. In 2011 sloot het museumgebouw voor het publiek en startten de werken. In 2014 ging de grootste bouwfase, fase 2, van start. Deze fase omvat de bouw van het nieuwe verticale museum in de patio’s van het gebouw en het herstel van de historische museumzalen. Deze fase werd in 2020 afgerond. In 2020 werd de tuinaannemer aangesteld, die het plan van Team van Meer zal uitvoeren. Ook de uitvoerder voor de scenografie werd bepaald. De studie voor de renovatie van de kantoorzone werd afgerond, zodat de uitvoering hiervan in 2021 kan starten. Ook de renovatie van De Keyserzaal wordt opgestart.
© Karin Borghouts
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 30 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
© Karin Borghouts
MU.ZEE Architectenbureau TARRA werd aangesteld om een haalbaarheidsstudie voor het gebouw op te stellen. De studie zal de bouwkundige noden in kaart brengen, met het oog op aanpassingswerken de komende jaren. De resultaten van de studie zullen in de loop van 2021 bekend zijn.
PERMEKEMUSEUM Het FoCI stelde architectenbureau ABDM aan voor de renovatie van het museum. De focus ligt hierbij op toegankelijkheid, klimatisatie en zichtbaarheid van het museum. Het kinderatelier en de kantoren in de voormalige conciërgewoning krijgen een opfrisbeurt.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 31 van 45
ROSAS Dakwerken dansstudio’s & renovatie gevels hoofdgebouw De bouwwerken vingen aan in juni. In 2020 vonden vooral de gevelwerken plaats en de voorbereidende werken in de aanloop naar de dakrenovatie.
Werf gevelrenovatie en dakwerken © Agentschap Facilitair Bedrijf
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 32 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
Werf gevelrenovatie en dakwerken © Agentschap Facilitair Bedrijf
Mastervisie en uitvoering van een uitbreiding van de infrastructuur voor Rosas, Ictus en P.A.R.T.S. TV Ouest Architecture & VERS.A, dat in het najaar van 2019 via een Open Oproep werd aangesteld, ging aan de slag om vanuit een mastervisie naar de site te kijken, de bestaande situatie waar mogelijk te optimaliseren en een aantal nieuwe functionaliteiten aan de site toe te voegen. Het ontwerpproces vindt plaats in nauw overleg met de gebruikers van de site, waaronder Rosas dat hier zelf optreedt op als bouwheer, en FoCI. Eind december werd de bouwaanvraag ingediend. De geplande start van de werken wordt momenteel ingeschat op het najaar van 2021.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 33 van 45
OVERIGE INFRASTRUCTUUR IN BEHEER CULTURELE CENTRA DE RAND Nieuwbouw polyvalente zaal De Lijsterbes De nieuwbouwwerken kenden in 2020 hun verder verloop. Eind 2020 werd alvast ook gestart met de omgevingsaanleg.
Werf polyvalente zaal © vzw De Rand
Renovatie conciërgewoning De Bosuil In de loop van 2020 werkte het ontwerpbureau NONA Architectuur een ontwerp uit voor de energetische renovatie van de conciërgewoning, wat in december resulteerde in een finaal ontwerp.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 34 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
Ontwerp conciërgewoning © StevenAlice Architects BVBA i.s.m. NONA Architectuur
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 35 van 45
Ontwerp conciërgewoning © StevenAlice Architects BVBA i.s.m. NONA Architectuur
GROTE CULTURELE BOUWPROJECTEN MET DE STEUN VAN FOCI DESIGNMUSEUM GENT Design Museum Gent wil uitbreiden met een nieuwe vleugel, genaamd DING (Design In Gent). Het nieuwe gebouw zal de bestaande gebouwen van het museum aan elkaar linken en bijkomende exporuimte creëren, maar ook plaats bieden voor debat, reflectie, publiekswerking, een shop en horeca. De nieuwe vleugel moet ook een aantal knelpunten op vlak van toegankelijkheid en logistiek oplossen. Om deze uitbreiding mogelijk te maken gingen Design Museum Gent en gedelegeerd bouwheer Sogent (het Gentse stadsontwikkelingsbedrijf) op zoek naar een ontwerpteam via de Open Oproep-procedure van de Vlaamse Bouwmeester. In het najaar van 2018 werden uit 96 inzendingen 5 ontwerpteams geselecteerd die een ontwerp mochten indienen. De keuze van de jury viel op de inzending van de tijdelijke vereniging van TRANS architectuur/stedenbouw uit Gent, Carmody Groarke uit Londen en RE-ST architectenvennootschap uit Antwerpen.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 36 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
Design Museum Gent © THV TRANS, Carmody Groarke en RE-ST
In 2020 werd het definitieve ontwerp verder uitgewerkt. In 2021 kan gestart worden met de opmaak van het aanbestedingsdossier.
OPERA GENT Uit de Open Oproep voor de restauratie van Opera Gent is het Londense bureau DRDH Architects als winnaar gekozen. De architecten zullen de ambitieuze plannen nu verder uitwerken. Het volledige operahuis en het daarbij aanpalende justitiegebouw worden herdacht. In de toekomst wordt Opera Gent eerder een presentatie- dan een productieplek. Het huis kan zo meerdere gezelschappen een speelplek bieden en meer producties en events hosten.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 37 van 45
DRDH Architects komt in eerste instantie met een masterplan dat niet alleen zorgt voor meer ruimte en licht, maar ook voor een grotere verbinding met de rest van de omgeving. Het gesloten gebouw dat er nu staat, wordt een plek waar je als voorbijganger makkelijk kunt doorlopen.
Opera Gent © DRDH Architects
MUZIEKCENTRUM DE BIJLOKE Het Muziekcentrum De Bijloke Gent brengt kunstmuziek op een dynamische manier, van muzikaal erfgoed tot de vernieuwende hedendaagse canon, in zuivere concertvorm en in interactie met andere kunsten. Muziekcentrum De Bijloke Gent is niet alleen een concertzaal maar ook een inspirerend centrum voor iedereen die van muziek houdt. Klassiek, oud of hedendaags, jazz, niet-Westers, voor kinderen of jongeren. Zeer uitzonderlijk is dat de concertzaal oorspronkelijk dienst deed als een 13de-eeuws ziekenhuis. De historische concertzaal voldeed echter niet aan de hedendaags kwaliteitsverwachtingen inzake akoestiek. De beleving in de zaal was zowel voor publiek als muzikanten niet optimaal. Met de verbouwing van de zaal kwam dan ook de ambitie om te komen tot de best mogelijke zaal voor publiek en muzikanten. Een onberispelijke akoestiek was dan ook prioriteit nummer 1 bij de verbouwing.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 38 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
Daarom ging de opdracht naar de Londense akoestici van Arup, dé wereldtop, met op hun visitekaartje Sydney Opera House, Oslo Opera House en het ingenieuze Cornucopia-podium van popster Björk. Zij gingen in zee met het gerenommeerde Londense DRDH Architects (Bodø Kulturhus Noorwegen, Opera Gent, Bourla Antwerpen) en de restauratie-experts van Julian Harrap (Neues Museum Berlijn, Victoria and Albert Museum Londen). De renovatie werd voltooid in augustus 2020. De ontwerpers zijn erin geslaagd om de charme van een historisch pand te combineren met de verfijnde akoestiek van een modern muziekcentrum. Voor de herinrichting van de concertzaal kon De Bijloke rekenen op een investeringssubsidie van het Fonds Culturele Infrastructuur van de Vlaamse overheid van in totaal 3 miljoen euro.
HUIS VAN DE LITERATUUR De nieuwe beheersovereenkomst 2021 – 2025 van Literatuur Vlaanderen met de Vlaamse overheid bevat de opdracht om - samen met Iedereen Leest (en eventueel andere organisaties) - naar een gezamenlijk semipubliek ‘Huis van de Literatuur’ te verhuizen in het kader van een geïntegreerde letterenbeleid. Dit gezamenlijke ‘huis’ moet de intensieve samenwerking in het kader van leesbevordering aanzienlijk versterken, en de uitstraling van de letteren in Vlaanderen en Antwerpen vergroten. In het kader van deze samenwerking zal men het bestaande Hotel Dumont in Antwerpen grondig renoveren en uitbreiden met een nieuwbouwpaviljoen in het binnengebied. Het ontwerp is van TV ZOOM architecten – Callebaut architecten.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 39 van 45
In 2020 werd de aanbestedingsprocedure afgerond. De werken starten normaliter in maart 2021.
Huis van de Literatuur © TV ZOOM architecten _ Callebaut architecten.
GESUBSIDIEERDE CULTURELE INFRASTRUCTUUR AFGEROND IN 2020 CULTUURCENTRUM STROMBEEK Cultuurcentrum Strombeek brengt een divers, uitgebreid en gevarieerd cultureel aanbod naar een breed publiek, en stimuleert mensen in hun creatieve ontwikkeling. De theatertrekken in de schouwburg werkten nog steeds op de traditionele manier met touwen en mankracht. De trekkenwand voldeed niet meer aan de huidige wetgeving inzake veiligheid en welzijn op het werk.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 40 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
De automatisering van de theatertrekken was voor CC Strombeek ook absoluut noodzakelijk om mee te kunnen blijven spelen met de andere grote culturele centra. Contracten en technische fiches van zowel binnenlandse als buitenlandse gezelschappen vermelden meer en meer de verplichte aanwezigheid van een automatische trekkenwand voor de realisatie van de geplande voorstelling. Voor een cultuurcentrum met een bovenlokale werking en een veelzijdig en gedifferentieerd podiumaanbod als CC Strombeek was deze modernisering een noodzaak. Voor de automatisering van de theatertrekken kon de gemeente Grimbergen rekenen op een investeringssubsidie van het Fonds Culturele Infrastructuur van 525.000 euro. De werken rond de automatisering van de theatertrekken werden eind 2020 opgeleverd. Decorstukken, lichten en ander materiaal gaan er nu computergestuurd naar boven en naar beneden.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 41 van 45
CIRCUSPLANEET WALEM-GENT De vzw Circusplaneet werd in 1999 opgericht met als doel kwetsbare kinderen en jongeren een meer informele culturele vorming te geven door middel van circus, en hierdoor ook een bijdrage te leveren aan de gemeenschapsvorming. In 2015 kochten ze de kerk in de sociale woonwijk in Malem-Gent – een typische tuinwijk uit de jaren vijftig van de vorige eeuw - om deze om te bouwen tot een ‘Circuskerk’: een plaats waar de vzw circusopleidingen en -voorstellingen kan geven, maar die tegelijk ook dienst kan doen als ontmoetingsplek voor de lokale gemeenschap. Voor de renovatie van deze kerk kon de vzw Circusplaneet onder andere rekenen op twee investeringssubsidies van het Fonds Culturele Infrastructuur, voor een totaalbedrag van 420.992 euro. Daarnaast ontvingen ze ook een Europese EFRO-subsidie van 397.000 euro, en 100.000 euro van de Stad Gent. Het ontwerp werd gemaakt door het architectenbureau Plano, en boven de inkomzone werd een mooi kunstproject geïntegreerd door Elly Van Eeghem. De renovatie werd voltooid in het najaar van 2020 en het resultaat kan beschouwd worden als een zeer geslaagd herbestemmingsproject van één van de vele leegstaande kerken in Vlaanderen. Bekijk deze video voor een impressie van de nieuwe Circuskerk. Meer info over de Circusplaneet zelf kan je vinden op hun website.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 42 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
TOEKENNING INVESTERINGSSUBSIDIES SECTORALE CULTURELE INFRASTRUCTUUR 2020 GESUBSIDIEERDE PROJECTEN CULTUUR De Vlaamse minister van Cultuur besliste na advies van de adviescommissie Culturele Infrastructuur op 2 oktober 2020 om een investeringssubsidie toe te kennen aan drie projectvoorstellen voor het energiezuiniger maken van culturele infrastructuur en twee projectenvoorstellen voor het toegankelijker maken van culturele infrastructuur. Het totaal toegekende subsidiebedrag voor het beleidsdomein Cultuur bedraagt € 1.416.581,37. Onderstaand overzicht geeft de weerhouden projecten en de toegekende subsidiebedragen weer. De adresgegevens duiden de plaats aan van de culturele infrastructuur waar de voorgenomen werken uitgevoerd zullen worden.
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 43 van 45
Sectorale Prioriteit
Begunstigde organisatie
energiezuinigheid
Konekt vzw
energiezuinigheid
Stad Menen
energiezuinigheid
Kunstencentrum Vooruit vzw
toegankelijkheid
Stad Eeklo
toegankelijkheid
Gemeente Boom
Toegekende Subsidie
Adres infrastructuur Pieter Nollekensstraat 119 3010
Leuven
€ 487.660,68
Menen
€ 133.643,57
Sint-Pietersnieuwstraat 9000 21-23
Gent
€ 493.142,60
Pastoor De Nevestraat 10 9900
Eeklo
€ 93.050,00
Boom
€ 209.084,52
Waalvest 1
8930
Spillemaeckersstraat 7
2850
Totaal
€ 1.416.581,37
GESUBSIDIEERDE PROJECTEN JEUGD Op 14 oktober besliste de Vlaamse minister van Jeugd om een investeringssubsidie toe te kennen voor zes projectvoorstellen, telkens drie projecten voor de sectorale prioriteiten energiezuiniger maken en toegankelijker maken van (jeugd)infrastructuur. Het totaal toegekende subsidiebedrag voor het beleidsdomein Jeugd bedraagt € 522.937,48. Onderstaand overzicht geeft de weerhouden projecten en de toegekende subsidiebedragen weer. De adresgegevens duiden de plaats aan van de jeugdinfrastructuur waar de voorgenomen werken uitgevoerd zullen worden.
Sectorale Prioriteit
Begunstigde organisatie
Toegekende Subsidie
energiezuinigheid
Centrum Voor Jeugdtoerisme vzw
Bergstraat 16
9820
Merelbeke
€ 72.819,86
toegankelijkheid
Centrum Voor Jeugdtoerisme vzw
Heikantstraat 22
2390
Westmalle
€ 20.926,15
toegankelijkheid
Menin Gate bvba
d'Hondstraat 29
8900
Ieper
€ 106.076,25
energiezuinigheid
V.V.K.S.M. vzw
Kluis 1
3051
Sint-Joris-Weert
€ 108.146,98
energiezuinigheid
Sloerodoe vzw
Brogelerweg 150
3950
Bocholt
€ 189.090,00,
toegankelijkheid
De Barkentijn
Albert I Laan 126
8620
Nieuwpoort
€ 25.878,24
Adres infrastructuur
Totaal
€ 522.937,48
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// pagina 44 van 45
FoCI / Jaarverslag 2020
INVESTERINGSSUBSIDIES DOOR DE INTERNE STAATSHERVORMING Middels het decreet van 18 november 2016 houdende de vernieuwde taakstelling en gewijzigde financiering van de provincies, wordt de afslanking van de provinciale bevoegdheden geregeld. Door deze overheveling van taken én infrastructuur werden 14 gebouwen gevat, waarbij respectievelijk 6 en 8 gebouwen werden overgedragen aan de Vlaamse overheid en een lokaal bestuur: • • • • • •
Overgedragen aan de stad Antwerpen: Arenbergschouwburg, Fotomuseum (FoMu), Modemuseum (MoMu) en Museum Edelsmeedkunst, Juwelen en Diamant (DIVA); Overgedragen aan de stad Hasselt: Bibliotheek Limburg Hasselt; Overgedragen aan de stad Tongeren: Gallo-Romeins Museum; Overgedragen aan de stad Gent: Caermersklooster; Overgedragen aan de gemeente Moerbeke: Anton Van Wilderode schrijvershuis; Overgedragen aan de Vlaamse overheid (met beheer door het Fonds Culturele Infrastructuur): Roger Raveelmuseum, Hanenbos, Mu.ZEE, Permekemuseum, Het Lijsternest en Z33
Met de afslanking van de provincies werd er 24,5 miljoen euro overgedragen van de provincies naar het FoCI. Deze overgedragen investeringsmiddelen worden over zeven jaar (jaarlijks 3,5 miljoen euro) a rato van de initiële inbreng van de vijf provincies verdeeld en geoormerkt over de gebouwen binnen de respectievelijke provincies. Het FoCI stelde een actieplan voor de periode 2018-2024 op, dat op 19 oktober 2018 door de Vlaamse Regering werd goedgekeurd. De middelen voorzien voor de gebouwen overgedragen aan de lokale besturen, worden jaarlijks toegekend als investeringssubsidie. Voor de investeringswerken aan de eigen gebouwen treedt het FoCI zelf op als bouwheer. Deze projecten zijn terug te vinden onder punt 3 van dit verslag. Concreet werden in 2019 volgende investeringssubsidies toegewezen: - 360.000 euro voor de Arenbergschouwburg (Stad Antwerpen), - 140.000 euro voor DIVA (Stad Antwerpen), - 190.000 euro voor Fotomuseum (Stad Antwerpen), - 340.000 euro voor Bibliotheek Hasselt (Stad Hasselt), - 300.000 euro voor Gallo-Romeins Museum (Stad Tongeren)
//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// FoCI / Jaarverslag 2020
pagina 45 van 45