OVAM_OP_2022.pdf by Vlaanderen-be

ONDERNEMINGSPLAN 2022

INHOUD INLEIDING 3 MISSIE EN VISIE: DE OVAM GAAT VOOR EEN AMBITIEUZE AANPAK

WE DRAGEN BIJ AAN DE TRANSITIE NAAR EEN CIRCULAIRE ECONOMIE IN VLAANDEREN

WE VERSTERKEN ONZE INTERNATIONALE WERKING VOOR EEN DUURZAAM AFVAL-, MATERIALEN- EN BODEMBEHEER BINNEN EEN CIRCULAIRE ECONOMIE

WE BOUWEN RISICOVOLLE ASBESTHOUDENDE MATERIALEN AF TEGEN 2040

WE DEMATERIALISEREN MAATSCHAPPELIJKE BEHOEFTEN EN SLUITEN MATERIAALKRINGLOPEN ZODAT HET VERBRUIK VAN PRIMAIRE GRONDSTOFFEN DAALT

WE GARANDEREN BODEMKWALITEIT VIA BODEMSANERING

WE VERSTERKEN BODEMKWALITEIT VIA BODEMZORG 19

WE DIGITALISEREN ELKE DIENSTVERLENING TEGEN 2030 21

WE HALEN ONZE DOELSTELLINGEN DOOR ONZE MEDEWERKERS CONTINU OP EEN DUURZAME MANIER IN TE ZETTEN 23

WE IMPLEMENTEREN DE COMMUNICATIESTRATEGIE 2020-2025 EN MAKEN ZO DIENSTVERLENING EN INFORMATIE ACTIEF BEKEND, SENSIBILISEREN ROND DE KERNTHEMA’S EN CREËREN DRAAGVLAK VOOR AMBITIEUS BELEID

WE VERHOGEN HET MATURITEITSNIVEAU VAN DE OVAM IN DE PERIODE 2019-2024

INLEIDING Het Regeerakkoord 2019-2024, de Beleidsnota Omgeving 2019-2024 en de Beleids- en Begrotingstoelichting 2022 van Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir vormen het beleidskader voor het ondernemingsplan 2022 van OVAM. Dit geeft de activiteiten weer van de OVAM, die deze uitvoert op basis van haar decretale opdrachten zoals omschreven in het materialen– en bodemdecreet. Het ondernemingsplan 2022 bestaat uit een eerste deel dat de samenhang tussen de missie, visie en doelstellingen verduidelijkt. Het tweede deel is een boordtabel met de strategische en operationele doelstellingen, acties, projecten en kernprocessen met hun indicatoren en mijlpalen. In een derde deel zijn de verplichte bijlagen opgenomen.

MISSIE EN VISIE: DE OVAM GAAT VOOR EEN AMBITIEUZE AANPAK De OVAM richt haar blik op de lange termijn. Tegen 2050 leven we immers met 9,7 miljard mensen op onze planeet. Daarmee komen het klimaat, de open ruimte en de natuurlijke grondstoffen in het gedrang. Eén van de oorzaken is onze lineaire economie. Dat wil zeggen dat materialen zich in één lijn bewegen van begin naar einde: van ontginning naar bewerking, vervolgens naar de productieketen van een product tot verkoop en consumptie, om tot slot op de afvalberg terecht te komen. De lineaire manier waarop we in Vlaanderen omgaan met materialen is verantwoordelijk voor ongeveer 60% van onze totale broeikasgasemissies. We zijn ervan overtuigd dat de oplossing schuilt in de omslag naar een circulaire economie. Daarbij hergebruiken we ingenomen ruimte, gaan we bewust om met materialen en dragen we bij aan de principe oplossing voor de klimaatproblematiek. We creëren kringlopen die in eeuwig kunnen blijven draaien om in onze behoeften te voorzien. Samen met onze partners bieden we ondersteuning om in de praktijk stappen vooruit te zetten naar een circulaire economie. De OVAM geeft vorm aan het afvalstoffen-, bodem- en materialenbeleid. We zorgen voor het beleidskader dat de Vlaamse bedrijven en de Vlaming stimuleert om materiaal- en bodembewust te produceren en consumeren. De circulaire economie loopt als rode draad doorheen deze thema’s. Als overheidsorganisatie houden we de vinger aan de pols om tijdig te kunnen inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen. We zorgen voor een open dialoog met onze partners en maken onderbouwde beleidskeuzes. We leren op een actieve manier onze doelgroepen en sectoren beter kennen en hun handelingsperspectief te achterhalen. Zo kunnen we een op maat gemaakt instrumentarium uitwerken om hen te sturen en te stimuleren. Intern werken we volgens de principes van een performante en innovatieve arbeidsorganisatie en volgens de thema’s in onze beleidsverklaring Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen. Op die manier verzekeren we een optimale dienstverlening. Om dit te realiseren schuift de OVAM een ambitieuze aanpak in tien strategische doelstellingen naar voor.

De doelstellingen van de OVAM sluiten nauw aan bij de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties. Dit zijn zeventien doelstellingen die formeel zijn aangenomen door de Algemene Vergadering van de VN als een soort mondiaal actieplan om tot een duurzame wereld te komen vrij van armoede. De drie dimensies van duurzame ontwikkeling komen daarin aan bod: het economische, sociale en ecologische aspect. De SDGs zijn niet nieuw, en vormen binnen België en Vlaanderen al langer de leidraad voor het beleid. Dit kan je zien aan de langetermijnstrategieën van Vlaanderen zoals Vizier 2030 en Visie 2050. Elke doelstelling van OVAM heeft dan ook een sterke of iets minder sterke link met één of meerdere SDGs. Dit ondernemingsplan toont met andere woorden hoe wij als Vlaamse administratie ons steentje bijdragen aan het mondiale actieplan voor een betere wereld.

WE DRAGEN BIJ AAN DE TRANSITIE NAAR EEN CIRCULAIRE ECONOMIE IN VLAANDEREN

WAAROM IS DIT BELANGRIJK? De overgang van een lineaire naar een circulaire economie komt tegemoet aan een aantal uitdagingen: zo veel mogelijk natuurlijk kapitaal behouden en herstellen, bijdragen aan een oplossing voor de klimaatverandering, bedrijven een duurzame toekomst geven, mee werkgelegenheid creëren en de strijd tegen sociale ongelijkheid aangaan. Het biedt onze bedrijven kansen om te innoveren: door nieuwe ondernemingsmodellen, nieuwe producten die beter recycleerbaar, herbruikbaar en herstelbaar zijn en nieuwe partnerschappen onder meer voor uitwisseling van grondstoffen en energie... Op die manier kunnen de bedrijven beter inspelen op de behoeften van zowel hun klanten als de maatschappij en kunnen ze het verschil maken met (buitenlandse) concurrenten.

HOE PAKT VLAANDEREN DIT AAN? Vlaanderen Circulair als centraal platform Vlaanderen Circulair is een breed partnerschap dat bestaat uit relevante Vlaamse overheidsinstanties, beroepsfederaties, verenigingen, steden en gemeenten, burgers en kennisinstellingen. We staan voor de uitdaging om de lessen die dit partnerschap vorige legislatuur leerde, door onderzoek en experiment te verankeren in het beleid met nieuwe businessmodellen en economische kansen. In 2022 blijven we in de actie gaan, maar naast het experimenteren, zorgen we ervoor dat we de knelpunten actief aanpakken en hefbomen activeren om zo de goede praktijken op te schalen tot nieuwe businessmodellen, deze te verbreden van de first movers naar een ruimere groep actoren in de economie en in de samenleving. De voorbereiding van de zes Werkagenda’s raakt stilaan afgerond waardoor deze aan het rollen kunnen gaan: circulair bouwen, chemie & kunststoffen, waterkringlopen, de bio-economie, de voedselketen en de maakindustrie. Het team Vlaanderen Circulair binnen de OVAM neemt de coördinatie over de thema’s heen voor haar rekening, en verzorgt de transversale werking rond de hefbomen. De Stuurgroep Vlaanderen Circulair zorgt voor een gedeeld engagement en strategische aansturing vanuit de maatschappelijke vijfhoek. Een centrale Projectgroep bereidt de beslissingen van de Stuurgroep voor, volgt de uitvoering ervan op, en zorgt voor wisselwerking tussen alle trekkers en projectleiders. Samen nemen zij onder meer de volgende acties op: 5

c In 2021 keurde de Stuurgroep de tekst van de Roadmap Circulaire Economie goed. Deze Roadmap brengt via

toekomstbeelden in kaart hoe we onze productie- en consumptiesystemen meer circulair kunnen organiseren. In 2022 maken we de documenten met de toekomstbeelden klaar voor een launch-event en communicatie naar het grote publiek. Samen met het Steunpunt Circulaire Economie ontwikkelen we scenario’s op een wetenschappelijk onderbouwde manier die demonstreren hoe we de toekomstbeelden waar kunnen maken. c De OVAM en Vlaanderen Circulair willen een beleid ontwikkelen dat circulaire projecten opschaalt tot gangbare

praktijk en de drempels wegneemt. Dat doen we onder meer via Open Calls voor innovatieve projecten, proeftuinen waar onderzoek en ondernemen hand in hand gaan, green deals, regelluwe innovatie- ruimtes en experimentele projecten. In 2022 zullen deze inspanningen zich opnieuw richten op de noden en opportuniteiten die gedetecteerd worden via de zes Werkagenda’s. De trekkers van de Werkagenda’s rapporteren aan de Stuurgroep, die hun voortgang opvolgt. Naast deze thematische acties hebben we zeven transversale hefbomen geïdentificeerd die over de thema’s heen cruciaal zijn voor de transitie Circulaire Economie, en waar aparte werkgroepen concrete initiatieven voor zullen nemen in wisselwerking met de Werkagenda’s: c Via beleidsinstrumenten verankeren we inzichten en verhelpen we knelpunten in de wet- en regelgeving. c Op Vlaams niveau gebruiken we circulaire overheidsaankopen om bijvoorbeeld producten met recyclaten te

stimuleren. c Het Steunpunt Circulaire Economie doet onderzoek naar onder meer indicatoren en sociaaleconomische

effecten van circulaire economie. c Actieve communicatie zal het draagvlak voor de circulaire economie verbreden. c We stuwen innovatie & ondernemen in de richting van circulaire praktijken. c Onder de hefboom financiering valt het aanmoedigen van investeringen en mobiliseren van Europese

middelen. c We zorgen ervoor dat de jobs en skills van de nabije toekomst aangepast zijn aan de circulaire realiteit.

De OVAM neemt haar engagement op in elk aspect van deze constellatie via de Stuurgroep, het team Vlaanderen Circulair, de centrale Projectgroep, de Kompasgroep en de Werkagenda’s. Meer specifiek zal ze optreden als trekker van zowel de Werkagenda Circulair Bouwen als de Werkagenda Kunststoffen & Chemie. In de overige vier speelt ze eveneens een prominente rol voor wat betreft het materialenluik, door deel te nemen aan de respectievelijke kerngroepen, visiebepalingen en rollende programma’s.

21 WE VERSTERKEN ONZE INTER-

NATIONALE WERKING VOOR EEN DUURZAAM AFVAL-, MATERIALENEN BODEMBEHEER BINNEN EEN CIRCULAIRE ECONOMIE

WAAROM IS DIT BELANGRIJK? Circulaire economie overstijgt de geografische grenzen. Vlaanderen kan de overgang niet alleen verwezenlijken, dus het is noodzakelijk dat we ons beleid ook een nadrukkelijke internationale dimensie geven. Daarom nemen we internationaal en Europees een voortrekkersrol. We steunen een ambitieuze agenda om de overgang naar een circulaire economie Europees en internationaal verder uit te dragen. De Europese Commissie heeft bovendien zelf ambitieuze plannen in de vorm van de Europese Green Deal en een breed Actieplan Circulaire Economie. De ambities in deze plannen zijn vervolgens bevestigd in de herstelmaatregelen van de EU naar aanleiding van Covid-19, en maken zodoende integraal onderdeel uit van de Europese Faciliteit voor Herstel en Veerkracht. Daarom is samenwerking met de Europese regelgever essentieel.

HOE PAKT DE OVAM DIT AAN? c Op Europees of internationaal niveau willen we mee de juridische en socio-economische voorwaarden ver-

beteren voor het halen van de OVAM-beleidsdoelstellingen, met een bijzondere aandacht voor de overgang naar een circulaire economie in Vlaanderen en Europa. Dit doen we op drie manieren: •

via klassieke beleidsbeïnvloeding in Europese en internationale kernprocessen zoals het EU Actieplan Circulaire Economie, EU Voorzitterschap en Verdrag van Bazel,

•

via internationale samenwerking met het oog op kennisopbouw,

•

door de Europese projectwerking uit te breiden met oog op innovatie en kennisopbouw.

c We werken internationaal samen rond circulaire economie, waarbij we zelf onze expertise en kennis over-

brengen. We gebruiken dit ook om wereldwijd de omslag naar een circulaire economie te helpen realiseren. c We benutten diplomatieke netwerken en samenwerkingsopportuniteiten om zo onze eigen internationale

zichtbaarheid en beleidsimpact te vergroten. We werken daarvoor samen met goed geplaatste partners. c We werken intergewestelijk en federaal samen voor afstemming op Belgisch niveau.

WE BOUWEN RISICOVOLLE ASBEST HOUDENDE MATERIALEN AF TEGEN 2040

WAAROM IS DIT BELANGRIJK? Asbest is een verzamelnaam van in de natuur voorkomende mineralen die tot in de jaren tachtig veelvuldig gebruikt werd in gebouwen, woningen en installaties omdat het sterk, slijtvast, isolerend, brandwerend en goedkoop was. De fijne vezels waaruit asbest bestaat zijn echter zeer gevaarlijk voor de mens wanneer deze in de lucht komen en ingeademd kunnen worden. Over heel Vlaanderen zouden gebouwen en infrastructuur ouder dan 2001 nog zo’n 2,3 miljoen ton aan asbesthoudende toepassingen bevatten. Dit vormt niet enkel een gevaar voor de volksgezondheid, maar is eveneens een obstakel voor de renovaties die nodig zijn om de energie-efficiëntie van gebouwen en woningen te verbeteren en om tot een circulaire bouwpraktijk te komen. Bovendien is er potentieel om door de sloop van asbesthoudende gebouwen in buitengebieden nieuwe ruimte vrij te maken.

HOE PAKT DE OVAM DIT AAN? De OVAM voorziet een actief asbestafbouwbeleid. Het doel is om risicovolle asbesthoudende materialen tegen respectievelijk 2034 (de meest risicovolle asbesttoepassingen zoals asbestcement daken en gevelbekleding en niet-hechtgebonden toepassingen) en 2040 (alle andere asbestproducten in slechte staat) af te bouwen.

Vanaf 2022 informeren we kopers over de aanwezigheid van asbest bij de aankoop van een woning c Dit doen we via asbestattesten. De nodige aanpassingen in Vlarema zijn hiervoor geïmplementeerd. We bepalen

de voorwaarden voor ‘gecertificeerd asbestdeskundige inventarisatie’ en stimuleren de controle van deze certificaten, zodat er enkel kwaliteitsvolle asbestinventarissen opgesteld worden. c Binnen de uitvoering van het asbestafbouwbeleid bekijken we de mogelijkheden voor de oprichting van een

Vlaams Asbestfonds. Dit fonds is nodig om de beleids- en werkingsmiddelen voor de ondersteuning van doelgroepen en de kwaliteitsborging van asbestinventarisatie en -verwijdering optimaal te beheren. De fondswerking zal toelaten om de middelen rollend te beheren in functie van de realisatie van de mijlpalen met een gerichte inzet op actuele knelpunten. c We stemmen het asbestafbouwbeleid af op de realisatie van de Vlaamse beleidsdoelstellingen rond woning-

kwaliteit, renovatie en energieprestatie van gebouwen. Het Vlaamse relanceplan voorziet zo een gezamenlijke premie in het kader van het energie-, woon- en renovatiebeleid, waarin ook de renovatie van asbesthoudende daken en muren wordt meegenomen.

We voeren het actieplan asbestafbouw verder uit met prioriteit voor de meest kwetsbare doelgroepen en met het accent op ontzorging c Ter ondersteuning van de specifieke doelgroepen scholen en landbouw voeren we bestaande sectorpro-

tocollen uit. De protocollen ter ondersteuning van sociale huisvesting en zorginstellingen worden in 2022 ondertekend. We ondersteunen ook verder de bestaande en nieuwe asbestafbouwprojecten van lokale besturen om asbestafbouw voor burgers veilig, betaalbaar en makkelijker te maken. Binnen de ondersteuning van lokale besturen besteden we bovendien extra aandacht aan jeugd(beweging)infrastructuur. We evalueren de voortgang van het asbestafbouwbeleid in 2022 en bekijken welke aanpassingen nodig zijn om tijdig de vooropgestelde doelstellingen te behalen.

WE DEMATERIALISEREN MAATSCHAPPELIJKE BEHOEFTEN EN SLUITEN MATERIAALKRINGLOPEN ZODAT HET VERBRUIK VAN PRIMAIRE GRONDSTOFFEN DAALT WAAROM IS DIT BELANGRIJK?

Zoals we al hebben aangehaald, heeft onze inefficiënte lineaire economie een negatieve impact op de uitstoot van broeikasgassen en op de grondstoffenvoorraden. De circulaire economie kan een oplossing bieden. Enerzijds gaan we op zoek naar manieren om onze maatschappelijke behoeften in te vullen met minder en efficiënter gebruik van materialen doorheen de hele keten. Anderzijds stimuleren we het sluiten van de productieketen. Dat wil zeggen dat we de waarde van de materialen die zich reeds in de keten bevinden zo min mogelijk verloren laten gaan (bv. door recyclage, hergebruik, etc.). Via de circulaire economie streeft Vlaanderen ernaar om de materialenvoetafdruk van de Vlaamse consumptie te verminderen met 30% tegen 2030 (Vizier 2030) en met 75% tegen 2050 (Visie 2050).

HOE DRAAGT DE OVAM HIERAAN BIJ? We geven voor de komende legislatuur prioriteit aan de volgende subdoelstellingen:

Het primair materiaalgebruik in de bouw daalt door circulair ontwerp en hoogwaardige valorisatie van bouwen sloopafval.

We stimuleren bij de bouwsector een drastische ommezwaai naar materiaalbewust en veranderingsgericht (ver)bouwen. We werken daarom samen met de sector een preventieprogramma ‘Circulair Bouwen’ uit op basis van de leerlessen uit demoprojecten (Call Circulaire Economie), de Green Deal en Proeftuin Circulair Bouwen. De resultaten implementeren we in ons beleid.

Aan de hand van leerlessen en knelpunten gecapteerd uit de diverse (lopende) initiatieven geven we inhoud aan de Werkagenda Circulair Bouwen van Vlaanderen Circulair. Op die manier willen we de materiaalintensiteit van het bouwproces verlagen.

Via de TOTEM-tool stimuleren we een accurate en gebruiksvriendelijke bepaling van de materiaalimpact van gebouwen en infrastructuurwerken en kunnen we de ecologische voetafdruk van gebouwen verlagen. We breiden de Gebouwenbibliotheek uit als voorbereidende stap op de benchmarking van het materialenpeil. We verkennen de uitwisseling van gegevens tussen verschillende instrumenten zoals de omgevingsvergunning, de sloopinventaris, TOTEM en BIM. We zorgen ervoor dat data over materialen vlot kunnen worden gekoppeld aan nieuwe technieken, om preventie en herstellingen gerichter uit te voeren.

Het selectief slopen van gebouwen en infrastructuur en de hoogwaardige afzet van bouwen sloopafval moet in de toekomst de standaardpraktijk zijn. Tegen 2024 moeten we de gescheiden bouwen sloopafvalstromen zo hoogwaardig mogelijk hergebruiken of recycleren. Daarvoor passen we de wetgeving aan voor selectieve inzameling aan de bron en gebruik van grondstoffen. Ook ontwikkelen we actieplannen voor hergebruik en hoogwaardige recyclage in de bouw. Tot slot voorzien we de nodige instrumenten voor een betere gescheiden inzameling of (na)sortering zoals een kwaliteitsborgingsysteem voor secundaire granulaten.

De hoeveelheid restafval afkomstig van consumptiegoederen daalt door meer preventie, hergebruik en selectieve inzameling.

c We voorzien een nieuw uitvoeringsplan voor lokaal materialenbeheer. Tegen 2030 willen we de selectieve

inzameling van afval met het oog op recyclage doen toenemen van 69% tot 77,5%. Tegen 2030 moeten we minstens 50% van de recycleerbare fractie van huishoudelijk en bedrijfsafval bijkomend recycleren. Dit willen we realiseren door hergebruik, een betere selectieve inzameling en recyclagetrajecten voor prioritaire stromen. Er liggen belangrijke opportuniteiten in de stromen organisch-biologisch afval, kunststoffen, papier en karton en textiel. Op 5 november 2021 besliste de Vlaamse Regering in een visienota over extra maatregelen bovenop het bestaande Vlaams Energie- en Klimaatplan (VEKP). De visienota moet nog omgezet worden in een aanpassing van het VEKP, wat waarschijnlijk tot een ambitieuzere recyclagedoelstelling zal leiden. c We voorzien ook de nodige handhaving en ondersteuning op maat voor het lokale niveau (o.a. via samenwer-

kingsverbanden, visitaties, lerend netwerk en proefprojecten). Om het bedrijfsrestafval te verminderen voorzien we sectorspecifieke ondersteuning en sensibilisering. Zo wordt het ook voor bedrijven interessanter of gemakkelijker om recycleerbare stromen selectief in te zamelen dan om gemengd restafval aan te bieden. c De overgang naar een duurzamer, circulair voedsel- en biomassasysteem vraagt dat we grondstoffen en

producten zo hoogwaardig mogelijk inzetten en dat we geen voedsel verspillen. We werkten daarvoor samen met de sector een nieuw actieplan ‘voedselverlies en biomassa(rest)stromen 2021-2025’ uit. In 2022 rollen we de acties verder uit, financieel ondersteund vanuit C-Martlife. c Om biomassareststromen zo hoogwaardig mogelijk in te kunnen zetten, moeten we eerst een efficiënte

selectieve inzameling installeren. Tegen 1 januari 2024 zijn de nodige maatregelen van kracht om in heel Vlaanderen zo veel mogelijk keukenafval en voedselresten te weren uit het huishoudelijk en bedrijfsrestafval. Dit is een belangrijke maatregel om de recyclagedoelstellingen en klimaatambities in 2030 te kunnen halen. Vanaf 2021 voorzagen we daarom de implementatie van de verplichte selectieve inzameling van organisch-biologisch afval bij grotere bedrijven en instellingen, en vanaf eind 2023 is dit eveneens verplicht voor gezinnen en kleine bedrijven.

c Voor verpakkingen voert de Vlaamse regering alle afspraken in het Verpakkingsplan 2.0 uit. Tegen 2025

moeten alle verpakkingen die op de markt komen herbruikbaar, recycleerbaar of composteerbaar zijn. Eind 2022 is er een tussentijdse evaluatie met daaraan gekoppelde consequenties. We zorgen ervoor dat de verpakkingssector zijn ambitieuze engagementen nakomt en leggen onze focus op handhaving. Via het instrument van uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV) voeren we een beleid rond bedrijfsverpakkingen dat meer aandacht heeft voor hergebruik, hoogwaardige recyclage en uitbouw van lokale afzetmarkten voor gerecycleerde materialen. We willen via een betere traceerbaarheid maximaal zicht krijgen op de bestemming van de afvalstromen. Deze ambities inzake bedrijfsmatige verpakkingen worden dit jaar vertaald in de prioriteitennota voor de nieuwe erkenning van beheersorganisme Fostplus. We stimuleren een actief overleg tussen voedings- en verpakkingsindustrie, lokale overheden en horeca om slimmere en afvalarme ondernemingsmodellen te ontwikkelen voor consumptie buitenshuis. We sluiten in 2022 ook een Green Deal tussen overheid en distributie om het aandeel wegwerpverpakkingen op de markt te verminderen. c We starten voor een selectie van producten vermeld in de kaderrichtlijn Afvalstoffen en het Europese Actieplan

CE (textiel, elektrische en elektronische apparatuur, batterijen, …) en eigen opportuniteiten (luiers, matrassen, …) een ketenaanpak, onder andere via convenanten en UPV. De sectoren moeten producten slimmer ontwerpen, zodat ze langer meegaan en makkelijker herstelbaar, herbruikbaar en recycleerbaar zijn. We stimuleren herstelling van producten en hergebruik van onderdelen. We bevorderen circulair ontwerp en circulaire aankopen binnen instrumenten zoals de aanvaardingsplicht en green deals. Knelpunten als productnormering, labeling etc. maken we bespreekbaar bij de bevoegde federale ministers. We onderzoeken of er betere resultaten geboekt kunnen worden door de aanvaardingsplicht van verschillende stromen beter kunnen af te stemmen tussen de gewesten, voor een uniform beleid over heel België.

Milieuverantwoorde productie en gebruik van gerecycleerde grondstoffen stijgt

c Kunststoffen worden op dit moment nog te spilzuchtig en laagwaardig ingezet. Daarom lanceerden we in 2020

het actieplan ‘Kunststoffen’. De krachtlijnen zijn een efficiënter gebruik van kunststoffen, meer selectieve inzameling, meer recyclage en meer afzet voor recyclaten. We maken het financieel interessanter om kunststoffen apart te houden voor recyclage en de niet-recycleerbare kunststoffen van de markt te weren. De coronacrisis maakte met name de afzet van recyclaten problematisch, wat we verder ondersteunen via criteria rond recycled content in specifieke producten en via openbare aanbestedingen. De stakeholders worden via een overlegplatform op de hoogte gehouden van de status van de acties. In het najaar van 2022 organiseert OVAM bovendien de evaluatie van het actieplan, waarin de onder meer de geboekte resultaten bekijken. Parallel zal intussen de Werkagenda Kunststoffen van start gaan, die zich focust op samenwerking doorheen de ganse keten via onder meer cases en de aanpak van knelpunten.

c We pleiten voor extra investeringen in de nodige sorteer- en recyclagecapaciteit. Zo zorgen we ervoor dat

Vlaanderen evolueert tot een toonaangevende recyclagehub in Europa, met behulp van bijkomende middelen in het kader van het Vlaamse relanceplan. De eerste Call voor het relanceproject is afgerond in februari 2022. We lanceren de tweede Call in mei-juni 2022 om tegen eind 2022 af te ronden.

c Het Symbioseplatform is een tool waarop bedrijven actief informatie over hun reststromen met elkaar kunnen

delen, en vervolgens zulke stromen kunnen verkopen of uitwisselen. Het platform creëert zo win-win situaties waarbij waardevolle materialen een nieuwe toepassing vinden in plaats van bij het afval terecht te komen, en bedrijven toegang krijgen tot een goedkopere en milieuvriendelijkere bron van grondstoffen. Het komende jaar zal de OVAM deze tool verder doen groeien en consolideren in de markt. 13

Milieuverantwoorde verwerking van afvalstoffen is gegarandeerd

c De milieuheffingen hielpen de afgelopen decennia het gedrag van burgers en bedrijven zodanig te sturen dat de

hoeveelheid restafval gedaald en recyclage verhoogd is. Daarom passen we de heffingen op afvalstoffen bestemd voor eindverwerking aan zodat de loutere energievalorisatie van restafval wordt afgebouwd ten gunste van selectieve inzameling en mechanische of chemische materiaalrecyclage. De afvalverwerkingscapaciteit in Vlaanderen stemmen we af op maat van de circulaire economie. Een circulaire economie betekent dat Vlaanderen zich moet voorbereiden op een gefaseerde afbouw van afvalverbranding. c De talloze producten die we dagelijks gebruiken worden vervaardigd met chemische stoffen, bestaan uit

chemische stoffen of zijn behandeld met chemische stoffen. Een toenemend aantal van deze chemische stoffen wordt geïdentificeerd als ‘Persistent Organic Polluents’ of Substances of Very High Concern’, waarna de productie, het in de handel brengen en het gebruik ervan wordt verboden. Bijkomend worden er in REACH steeds meer beperkingen opgenomen voor stoffen. Deze verboden en beperkingen gelden niet alleen voor primaire materialen maar ook voor teruggewonnen materialen die men als product op de markt wil brengen. Daarom stellen we een kader op voor het correct beheer van afvalstoffen die zorgwekkende stoffen bevatten, om ervoor te zorgen dat circulaire economie en een veilig milieu hand in hand gaan.

De hoeveelheid zwerfvuil daalt

c We voeren de strijd tegen zwerfvuil op door lokale besturen en producenten te mobiliseren voor meer preventie

en handhaving. Uitgebreide ronde tafels leidden in dit opzicht tot het Charter Zwerfvuil dat gemeenschappelijke engagementen en actiepunten bevat. c In de uitvoering van de EU Richtlijn Single Use Plastics zorgen we ervoor dat producenten de kost op zich

nemen voor de gescheiden inzameling en recyclage en de opruimkosten van zwerfvuil. We maken afspraken met de andere gewesten over het juridisch kader dat nodig is voor de inning van de zwerfvuilkosten. c Ook via de Mooimakers (samenwerking OVAM, Fost Plus en VVSG) zetten we het beleid tegen zwerfvuil en sluik-

storten verder met gepaste extra beleidsmaatregelen, samen met de doelstellingen die in het uitvoeringsplan huishoudelijke afvalstoffen en gelijkaardig bedrijfsafval staan. Daarbij leren we maximaal uit de opgedane ervaringen en nemen we handhaving en preventie mee als bijkomende aandachtspunten in de werking van de Mooimakers. c De Vlaamse overheid zal de lokale besturen ondersteunen in de handhaving op zwerfvuil. De OVAM zet een

handhavingstraject op met de 300 Vlaamse gemeenten. Hiervoor zullen gedurende drie jaar (vanaf midden 2021 tot midden 2024) 30 handhavers bij de OVAM tewerkgesteld worden die zich uitsluitend zullen bezig houden met het controleren op zwerfvuil. Voor de gewestelijke toezichthouders worden er stappen ondernomen om het wettelijk kader te uniformiseren en te optimaliseren om tot een meer efficiënte handhaving te komen op dit niveau. Hiervoor moet onder andere de GAS-wetgeving gewijzigd worden, dit is echter een federale materie.

51 WE GARANDEREN BODEMKWALITEIT VIA BODEMSANERING

WAAROM IS DIT BELANGRIJK? Een minimale bodemkwaliteit is essentieel voor goed functionerende kringlopen van water en voedingsstoffen, een aangename leefomgeving en een gezonde voeding. Het is een kritische succesfactor om een circulaire economie mogelijk te maken en de gevolgen van de klimaatverandering mee op te vangen. Hiervoor stimuleren we het verder herstel van verontreinigde bodems, in de eerste plaats bij particulieren, oude bedrijfslocaties en stortplaatsen.

HOE PAKT DE OVAM DIT AAN? Alle historische risicogronden zijn onderzocht tegen 2036 en de sanering van historische verontreiniging is opgestart waar nodig

c De OVAM wil dat tegen 2036 elke risicogrond in Vlaanderen is onderzocht en waar nodig de sanering van his-

torische verontreinigingen is opgestart. Dat doen we door een overkoepelende coördinatie, op basis van een prioriteringsmodel en via de op het brede publiek gerichte bewustzijnscampagne De Grote Grondvraag. Op dit moment is er een sterk verhoogde maatschappelijke aandacht voor PFAS, waardoor de OVAM middelen heroriënteert naar dit thema. Dit wil zeggen dat bij gelijkblijvende middelen de 2036-doelstelling noodgedwongen bijgestuurd zal worden. De OVAM voorziet deelprogramma’s op maat voor specifieke doelgroepen. Zo stimuleren en ondersteunen we bedrijven in de sanering van het historisch passief op bedrijfslocaties. We stimuleren ook de fondsen Bofas vzw, Vlabotex vzw en Tersana vzw bij de uitvoering van onderzoeken en saneringen in hun sector. Ten tweede ontzorgen we (boven)lokale besturen en publieke instellingen via oplossingstrajecten en een aanpak op maat voor prioritaire gemeenten, bijvoorbeeld via samenwerkingsverbanden. Daarnaast voeren we in samenwerking met de gemeenten een planmatige aanpak uit van de PFAS-brand(weer) locaties. We stimuleren collega-overheden om hun risicogronden tijdig te onderzoeken en/ of te saneren. Tot slot ontzorgen we de burger door zelf site-onderzoeken uit te voeren. Voor alle doelgroepen waar de huidige eigenaar vrijgesteld is, zorgt de OVAM, gespreid in de tijd met haar ambtshalve optreden voor oplossingen voor mensen, verenigingen, bedrijven of besturen. Scholen krijgen als prioritaire doelgroep nog bijzondere aandacht in een apart project waarbij we werken met sectorprotocollen.

We investeren in duurzame brown- en blackfieldontwikkeling

c We herontwikkelen brown- en blackfields en stortplaatsen in het kader van circulair ruimtegebruik. Zulke

gronden zijn zodanig vervuild dat het niet rendabel is op korte termijn om deze op te kuisen en opnieuw te benutten. De markt heeft daarom een duwtje in de rug nodig van de overheid zodat we er op langere termijn wel de vruchten van kunnen plukken. Samen met lokale en bovenlokale besturen en andere partners gaan we op zoek naar terreinen waar verplichtingen nodig zijn in het kader van het bodemdecreet (bv. een bodemsanering). Daar kunnen we dan tegelijk een maatschappelijke meerwaarde creëren rond duurzaam gebruik met aandacht voor circulariteit en bodemzorg. We bieden daarbij oplossingen op maat om de partners te ondersteunen. Daarnaast werken we een visie en plan van aanpak uit voor onze vastgoedportefeuille om maatschappelijke doelstellingen van de Vlaamse overheid te realiseren. De aandacht gaat voornamelijk naar sites met een bebossings- of natuurpotentieel.

We onderzoeken waterbodemverontreiniging en saneren waar mogelijk

c We stimuleren het bewustzijn rond historisch verontreinigde waterbodems en doen voorbereidend onderzoek

via een aantal Europese onderzoeksprojecten. De sanering van historisch verontreinigde waterbodems is immers nodig voor een verhoogde kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater en de ontwikkeling van groenblauwe netwerken. De accumulatie van PFAS in de onderwaterbodem en oevers noopt tot verder onderzoek naar hotspots. We bouwen de komende legislatuur voldoende knowhow op om in 2024 een aanpak voor te kunnen leggen aan de Vlaamse regering voor de sanering van historisch verontreinigde waterbodems.

Voormalige stortplaatsen worden optimaal ingezet voor nieuwe maatschappelijke uitdagingen, in het bijzonder bebossing en natuurontwikkeling

c Stortplaatsen kunnen een waardevolle voorraad zijn aan materialen, energie en land. Momenteel is de ruimte

die stortplaatsen innemen vaak onderbenut, terwijl maatschappelijke noden als bebossing, natuurontwikkeling en CO2-captatie met ruimtegebrek kampen. In overleg met de lokale besturen worden locaties geselecteerd die in aanmerking komen voor de uitvoering van een oriënterend bodemonderzoek in kader van bebossing of natuur(her)ontwikkeling. Ook in samenwerking met overheidsagentschappen, provincies,... wordt gekeken naar mogelijkheden voor duurzame herontwikkeling van stortplaatsen (energie, waterberging,...). In ambtshalve onderzoeken op stortplaatsen gaan we vanaf nu systematisch na of de locatie onderbenut is qua landgebruik, klimaatdoelstellingen of ander beheer.

We voorkomen maximaal nieuwe bodemverontreiniging en zorgen voor een minimale impact voor mens of leefmilieu

c We handhaven de eerste periodieke onderzoeksplicht waarbij elke risico-inrichting met een laattijdig rapport

wordt ingelicht en actief opgevolgd. Daar waar bij een incident bodemverontreiniging ontstaat, volgen we deze schadegevallen snel en van nabij op. Daarnaast volgen we de oprichting op van een fonds voor de sanering van bodemverontreiniging veroorzaakt door het gebruik van stookolietanks voor verwarmingsdoeleinden.

WE VERSTERKEN BODEMKWALITEIT VIA BODEMZORG WAAROM IS DIT BELANGRIJK?

Reeds vervuilde bodems saneren alleen is niet voldoende; ook in de toekomst moeten we voorkomen dat we dezelfde fouten maken. Daarom garanderen we de bodemkwaliteit ook via de nodige bodemzorg. Zo stimuleert de OVAM innovatie, herstel van bodemdiensten en maximaal hergebruik van de bodem. We activeren het bodembewustzijn en zorgen voor een ondersteunend beleidskader zodat iedere stakeholder bodemzorg in de praktijk kan brengen. We dragen zo bij aan gezonde bodems voor een gezonde leefomgeving.

HOE DRAAGT DE OVAM HIERAAN BIJ? We versterken het circulair landgebruik

Om de bodemdiensten maximaal te behouden of te herstellen en optimaal duurzaam hergebruik van de bodem te realiseren, werken we een kader circulair bodem- en landgebruik uit. Dit omvat onder andere gebiedsgericht grondverzet, aanpak restverontreiniging en gebiedswerking. De overheden nemen hierbij hun voorbeeldfunctie op. We werken beleidsvoorstellen uit om bijkomende restverontreiniging te voorkomen en beheren de bestaande restverontreiniging optimaal. Daarnaast inspireren we regio’s om binnen hun gebiedswerking bodemzorg en circulariteit vorm te geven door mee aan tafel te schuiven en onze inzichten te delen.

We bieden een antwoord op nieuwe uitdagingen en maken het bodembeleid toekomstbestendig

We werken een praktisch handelingskader voor bodemzorg uit en doen dit samen met onze sleutelpartners. Als eerste stap maken we voor twee bodemhandelingen (ontharding en natuurgebaseerde oplossingen bij het beheer van bodemverontreiniging) een gebruiksvriendelijke handleiding die aangeeft hoe iedere stakeholder zorgzaam met bodem kan omgaan. In een latere fase vullen we dit kader verder aan. Deze integrale aanpak houdt rekening met nieuwe uitdagingen zoals diffuse bodemverontreiniging en contaminants of emerging concern.

Recent worden we geconfronteerd met twee nieuwe uitdagingen. Meer en meer krijgen we te maken met diffuse bodemverontreiniging, zonder duidelijk aanwijsbare bron. Vaak werd die veroorzaakt door allerlei kleinschalige ambachtelijke activiteiten, waarvan de gegevens over de bron of de oorzaak verloren zijn gegaan. De focus is recentelijk sterk op poly- en perfluoralkylstoffen (PFAS) komen te liggen. We leveren het komende jaar aanzienlijke bijdragen aan de expertengroep PFAS van de opdrachthouder en nemen een prominente rol op in de diverse subwerkgroepen. Rekening houdend met de wetenschappelijke evoluties en de opdracht van de opdrachthouder, breiden we het normeringskader voor een aantal PFAS-verbindingen uit.

De OVAM werkt ook in samenwerking met het beleidsdomein, het Agentschap Zorg en Gezondheid en in Europese context een plan van aanpak uit voor de selectie en opvolging van de meest prioritaire ‘contaminants of emerging concern’. Dit zijn weinig bekende verontreinigende stoffen in de bodem en het grondwater, waarvan de risico’s dus niet duidelijk zijn. We zorgen ervoor dat de belangrijkste (groepen van) stoffen – zoals de PFAS - worden aangepakt via bodembeheer en bodemsaneringspraktijk. Hiertoe bouwen we het EmConsoil platform verder uit met onze partners.

Via Soil+Land Stewardship maken we dat iedereen zorg draagt voor de bodem. We bereiden een Soil Strategy voor met het oog op de Europese Richtlijn. Dit omvat een strategische aanpak voor Soil+Land Stewardship met verschillende concrete handvaten en helpt in de aanloop naar het EU-voorzitterschap. Met het traject SLS-beweging starten we een stapsgewijze aanpak voor een handelingsperspectief voor bodemzorg, zowel binnen de OVAM, als met haar doelgroepen en andere partners. Zo willen we bodemzorg doen landen en verankeren binnen onze eigen werking en die van onze partners. Tot slot zorgen we ervoor dat er in bodemzorg aandacht is voor eco-systeemdiensten, (bodem)biodiversiteit en de toepassing van natuurgebaseerde oplossingen.

WE DIGITALISEREN ELKE DIENSTVERLENING TEGEN 2030

WAAROM IS DIT BELANGRIJK? Een kwaliteitsvolle ICT- en informatiestrategie is cruciaal voor een optimale dienstverlening en om het eigen beleid te monitoren. We onderbouwen ons beleid met data en delen onze inzichten met onze stakeholders. Daarnaast gebruiken we de beschikbare technologieën om onze interne werking te stroomlijnen.

HOE PAKT DE OVAM DIT AAN? Tegen 2024 is het digitale data-inzamelingsysteem voor afval-, materialenen grondstromen operationeel

c We heroriënteren de manier van data-inzameling van afvalstoffen, door te focussen op transparantie, de

administratieve lasten te doen dalen en het verzamelen en verwerken van gegevens maximaal te automatiseren. We bouwen hiertoe stapsgewijs het MATIS (materialeninformatiesysteem) uit. In een eerste stap ontwikkelen we tot 2022 een nieuw systeem voor de productie en verwerking van huishoudelijk en gelijkaardig bedrijfsafval. Tegen 2030 beogen we hier een centraal systeem mee dat de OVAM aan de hand van kwaliteitsvolle real time gegevens inzicht biedt in de materiaalstromen (inclusief productieplaats, bestemming en gebruikstoepassing) tussen Vlaamse lokale besturen, bedrijven en hun klanten binnen en buiten Vlaanderen. Ook bedrijven plukken hier de vruchten van. In de eerste plaats dalen hun administratieve lasten aanzienlijk en kan hun rapportering kostenefficiënter gebeuren. Ten tweede krijgen zij toegang tot waardevolle gegevens die OVAM ontsluit in de vorm van rapporten. En tot slot geven bedrijven inzicht in hun afvalprofiel, wat synergiën met bijvoorbeeld de Cirkeltips-toepassing mogelijk maakt, waarbij bedrijven tips op maat kunnen krijgen. c We zorgen ervoor dat de uitbouw van de bodemzorg data-gedreven is. Specifiek rond PFAS werken we dit

jaar samen met de partners binnen de PFAS werkgroep Datahandling aan het centraliseren van PFAS analyses uit verschillende milieucompartimenten.

De OVAM ontsluit haar afval-, materialenen bodeminformatie digitaal c Via de digitale ontsluiting van data en ontwikkeling van tools ondersteunen en sensibiliseren we burgers,

lokale besturen en bedrijven. Denk maar aan het asbestattest, Cirkeltips, de benchmarktool voor lokale besturen en het Vlaams Symbioseplatform. Ook bodeminformatie blijven we verspreiden als motor voor de realisatie van ons beleid. Denk daarbij aan het bodemattest, waarmee we nieuwe eigenaars beschermen, maar ook aan generieke platformen (geo-loket, Databank Ondergrond Vlaanderen, ...) en platformen die informatie op maat aanbieden (bv. Woningpas). c Verder ontwikkelen we indicatoren voor verschillende thema’s als bouw, productketens, voeding en mobiliteit

in het kader van circulaire economie, en we bundelen deze in een CE-monitor. Daaraan kunnen we doelstellingen koppelen, waarmee we beleidsmaatregelen kunnen evalueren en externen kunnen informeren en sensibiliseren.

Onze dossierbehandeling loopt digitaal tegen 2024 c Deze legislatuur maken we werk van de digitalisering van onze advisering bij omgevingsvergunningen, beheer

van ambtshalve opdrachten, beheer van het grondinformatieregister en informatiebeheer in het algemeen.

81 WE HALEN ONZE DOELSTELLINGEN DOOR ONZE MEDEWERKERS CONTINU OP EEN DUURZAME MANIER IN TE ZETTEN

WAAROM IS DIT BELANGRIJK? Een voorwaarde om deze ambitieuze doelstellingen te kunnen realiseren, is een sterke organisatie. De kern van onze werking zijn onze werknemers en de manier waarop we hun talenten en capaciteiten inzetten om onze doelstellingen te bereiken. De OVAM gaat daarom aan de slag met onderbouwde en doordachte principes om een efficiënte organisatie met een uitstekende dienstverlening aan te bieden.

HOE PAKT DE OVAM DIT AAN? We beschikken steeds over een personeelsbezetting die toelaat onze doelstellingen te realiseren

c We stellen een strategisch personeelsplan op met speciale aandacht voor diversiteit en we stellen deze jaar-

lijks bij. Ook het mobiliserende loopbaanbeleid stemmen we af op dit strategisch personeelsplan. We maken een ontwikkelingsplan met meerjarentrajecten voor organisatiebrede ontwikkelingsnoden. Binnen de organisatie stimuleren we levenslang leren en we bespreken groeimogelijkheden op basis van een doordacht ontwikkelingsplan. We mobiliseren onze medewerkers om de eigen ontwikkeling in handen te nemen en mee te groeien met onze personeelsbehoeften. We houden hierbij steeds rekening met de brede context van de Vlaamse overheid.

Onze medewerkers zijn tevreden over hun werksituatie bij de OVAM

c Het welzijn van elke medewerker is belangrijk voor een sterke en aantrekkelijke organisatie. In 2022 voeren we

de 5-jaarlijkse Psychosociale risico-analyse uit, als input voor ons GPP 2023-2027. Ons geïntegreerd welzijnsbeleid en onze initiatieven op het vlak van loopbaanontwikkeling en leiderschap moeten leiden tot een verhoogd welbevinden en een grotere tevredenheid bij onze medewerkers.

91 WE IMPLEMENTEREN DE COMMUNI-

CATIESTRATEGIE 2020-2025 EN MAKEN ZO DIENSTVERLENING EN INFORMATIE ACTIEF BEKEND, SENSIBILISEREN ROND DE KERNTHEMA’S EN CREËREN DRAAGVLAK VOOR AMBITIEUS BELEID

WAAROM IS DIT BELANGRIJK? Communicatie is een belangrijk onderdeel van het functioneren van onze organisatie, om de maatschappelijke meerwaarde van OVAM voor Vlaanderen te maximaliseren. Dit doen we op de volgende manier: c We maken onze dienstverlening bekend (tools, producten, richtlijnen, sorteerboodschappen, …) zodat we

iedereen bereiken die er baat bij heeft. c Onze communicatie dient daarnaast om burgers, bedrijven en andere organisaties te sensibiliseren en te

informeren over onze kernthema’s. c Tot slot creëren we draagvlak voor nieuw en ambitieus beleid op ‘onze’ thema’s.

HOE PAKT DE OVAM DIT AAN? Via het koepelconcept ‘Omdat het samen werkt’ verbinden we acties van de OVAM en partners om zo draagvlak te creëren.

c De voorbije decennia stond de OVAM mee aan de wieg van een heleboel organisaties (bijv. beheersorga-

nismen, sectorfondsen, …) die mee uitvoering geven aan diverse acties in het kader van het afval-, materialenen bodembeheer of bouwde de OVAM belangrijke partnerschappen uit met lokale besturen, bedrijfsfederaties, … Veel van deze organisaties hebben zelf een sterk communicatiebeleid waardoor het voor burger en bedrijf soms moeilijk te onderscheiden is wie wat doet. Onze strategie is er op gericht verbinding en versterking te creëren tussen partners en communicatie-acties. c Voor de kernthema’s motiveren we burgers en bedrijven via verschillende communicatiestrategieën om

gedrag te wijzigen.

c We identificeren verschillende prioritaire thema’s. Rond die thema’s werkt de OVAM strategische commu-

nicatieplannen uit die verschillende beleidsmaatregelen op lange termijn ondersteunen met specifieke acties of campagnes. Verder optimaliseren we ook de interne informatiedoorstroming. 25

1 WE VERHOGEN HET MATURITEITS10 NIVEAU VAN DE OVAM IN DE PERIODE 2019-2024

WAAROM IS DIT BELANGRIJK? Een goede organisatiebeheersing is een voorwaarde om te blijven werken aan een efficiënte, effectieve, integere en kwaliteitsvolle organisatie. Audit Vlaanderen helpt de entiteiten hierbij met het aanbieden van een methodologie. Hierdoor kan ook de evolutie van een organisatie op het vlak van organisatiebeheersing en het maturiteitsniveau worden vastgesteld. Jaarlijks geeft Audit Vlaanderen in een beleidsgericht rapport aan in welke mate een entiteit werk maakt van de generieke doelstelling tot het versterken van de organisatiebeheersing/interne controle en van acties om de maturiteit van het risicomanagement te verhogen. De OVAM heeft de ambitie om hierin te blijven groeien. De focus ligt de komende jaren vooral op de thema’s doelstellingen-, proces- en risicomanagement, prestatiemanagement en belanghebbendenmanagement. Daarnaast zoeken we naar efficiëntie door gebruik te maken van VO-brede dienstverlening en willen we op een meer maatschappelijk verantwoorde manier werken.

HOE PAKT DE OVAM DIT AAN? We doorlopen de jaarlijkse beheerscycli

Werken op een efficiënte, effectieve, integere en kwaliteitsvolle manier begint bij een kwaliteitsvolle planning en doelstellingenmanagement. We blijven onze processen optimaliseren, met speciale aandacht voor risicomanagement en procesdocumentatie. Zo implementeren we het risicomanagementsysteem dat we de voorbije jaren hebben uitgewerkt en evalueren de praktische toepassing ervan. We houden het bedrijfscontinuïteitsplan (BCP) actueel. Dit plan beschrijft de werkwijze in tijden van incidenten en crisissen, om de activiteiten van de OVAM zo snel mogelijk opnieuw op te starten. We bouwen ook het prestatiemanagement verder uit tot een performant systeem voor planning, opvolging en evaluatie. Bij de opvolging komt naast de prestaties ook ontwikkeling aan bod. Tot slot actualiseren we het belanghebbendenmanagement op strategisch niveau om zo draagvlak te creëren voor onze beleidsdoelstellingen.

We verbeteren onze organisatieprocessen

c De OVAM werkt mee aan de uitbouw van een slanke, efficiënte overheid. Wat betreft financieel beheer kantelen

we daarom de OVAM-boekhouding in bij ORAFIN. Daarnaast streven we naar een verdere efficiëntieverhoging door een overname van onze gebouwen en facility door Het Facilitair Bedrijf. Tot slot vervangen we het huidige documentmanagementsysteem (DMS) door Sharepoint (Microsoft 365) met als doel kennisdeling binnen (en buiten) de organisatie en samenwerken aan documenten.

We voeren de vijf prioritaire thema’s uit de beleidsverklaring Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen uit

c We reduceren onze hoeveelheid restafval. c In onze aankoopprocessen houden we rekening met duurzaamheidscriteria. c We streven naar een reductie van onze CO2-uitstoot en primair energieverbruik. c We volgen het welzijn van de OVAM-medewerkers op aan de hand van een welzijnsmeter. c We stimuleren onze medewerkers om hun woon-werkverkeer te organiseren volgens het STOP-principe.

We verzekeren de bedrijfscontinuïteit en de goede werking van de diensten voor afvalophaling, -verwerking en bodemsanering

c We analyseren op OVAM-niveau de aanbevelingen van de PFAS-onderzoekscommissie en werken een concreet

actieplan voor de diverse afdelingen uit. c We ontwikkelen met VMM, Departement Omgeving en AZG een gezamenlijk beleid en afsprakenkader rond

emerging contaminants, zoals we deels reeds doen in het PFAS actieplan. Voor OVAM leggen we nadruk op het vlak van afvalstoffen- en bodembeheer.

We verzekeren de kwalitatieve werking van de relevante actoren op het vlak van afvalstoffen-, materialenen bodembeheer

c Na rapportage van negatieve keuringen, audits of testen in het kader van kwaliteitsborging ondernemen we

gepaste actie. c De OVAM neemt haar regierol op en ontwikkelt een duidelijk en gedragen beleidskader voor een kwaliteitsvol

bodembeleid. We zetten een kwaliteitszorgsysteem voor alle deskundigen op en geven hen geregeld feedback over audits en kwaliteitsmetingen. We evalueren het kwaliteitszorgsysteem voor aannemers en actualiseren het. Zo vormen zij belangrijke en betrouwbare partners in de uitvoering van het bodembeleid.

Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij Stationsstraat 110 2800 MECHELEN T 015 284 284 F 015 203 275 www.ovam.vlaanderen.be info@ovam.be

V.U. OVAM, Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij, Stationsstraat 110, 2800 MECHELEN - 2022

DEEL 2 Deze tabel legt het verband tussen de doelstellingen uit de beleidsnota /beleidsbrief/BBT Omgeving en het Ondernemingsplan van de OVAM. De volledige boordtabel volgt na deze kruistabel. Doelstelling OP 2022 OVAM SD 1 We geven invulling aan de transitieprioriteit Vlaanderen Circulair in het kader van de Visie 2050 van de Vlaamse Regering OD 1.1 Het team Vlaanderen Circulair zorgt voor de coördinatie van de werkagenda’s en de transversale werking rond de hefbomen, in opdracht van de publiek-private stuurgroep Vlaanderen Circulair.

Beleidsnota 2019-2024 en Beleidsbrief/BBT Omgeving 2022 Transversale, horizontale en overkoepelende strategische doelstellingen & ISE's Afval en materialen, Bodem OD 1. Vlaanderen als partner en regelgever in de transitie circulaire economie (9.1.1)

OD 1.2

We nemen ons engagement op in de werkagenda's en hefbomen van Vlaanderen Circulair

SD 2

We versterken onze internationale werking voor een duurzaam afval-, materialenen bodembeheer binnen een circulaire economie

SD 1. Naar een samenhangend omgevingsinstrumentatium (8.1) & ISE's Afval en materialen, Bodem

OD 2.1

We verbeteren de juridische en socio-economische randvoorwaarden voor het halen van de OVAM-beleidsdoelstellingen via beleidsbeïnvloeding, samenwerking en projectwerking

OD 1. Doelgerichte deelname aan het Internationaal en Europees beleid (8.1.1) & ISE's Afval en materialen, Bodem

OD 2.2

We versnellen de mondiale transitie naar een circulaire economie via internationale samenwerking

OD 2.3

We verhogen de Vlaamse internationale zichtbaarheid en beleidsimpact door het sterker inzetten op diplomatieke netwerken en benutten van samenwerkingsopportuniteiten

OD 2.4

We werken intergewestelijk en federaal samen voor afstemming op Belgisch niveau

SD 3

We bouwen risicovolle asbesthoudende materialen af tegen 2040

OD 3.1

SD 1. Dematerialiseren en het sluiten van materiaalkringlopen (9.1), ISE Afval en materialen Vanaf 2022 wordt elke koper geïnformeerd over de aanwezigheid van asbest bij de aankoop van OD 3. Versterken van asbestafbouwbeleid (9.1.3) een woning

OD 3.2

Voor specifieke doelgroepen is een ondersteuningsinstrument voor asbestafbouw opgezet

SD 4

We dematerialiseren maatschappelijke behoeften en sluiten materiaalkringlopen zodat het verbruik van primaire grondstoffen daalt Het primair materiaalgebruik in de bouw daalt door circulair ontwerp en hoogwaardig valorisatie van bouwen sloopafval

SD 1. Dematerialiseren en het sluiten van materiaalkringlopen (9.1), ISE Afval en materialen OD 2. Materiaalbewust bouwen en verbouwen (9.1.2), OD 5. Materiaalimpact van productketens verlagen (9.1.5) & OD 6. Verminderen van restafval door circulair materialenbeheer (9.1.6)

OD 4.2

De hoeveelheid consumptiegoederen in het restafval daalt door meer preventie, hergebruik en recyclage

OD 4. Verzekeren van waardebehoud voor biomassa (9.1.4), OD 5. Materiaalimpact van productketens verlagen (9.1.5) & OD 6. Verminderen van restafval door circulair materialenbeheer (9.1.6)

OD 4.3

Milieuverantwoorde productie en gebruik van gerecycleerde grondstoffen stijgt

OD 4.4

Milieuverantwoorde eindverwerking van afvalstoffen is gegarandeerd

OD 4.5

De hoeveelheid zwerfvuil daalt

SD 5

We garanderen de bodemkwaliteit via bodemsanering

SD 2. Herstel van bodemdiensten en bodemzorg (10.2), ISE Bodem

OD 5.1

Alle historische risicogronden zijn onderzocht tegen 2036 en de sanering van historische verontreiniging is opgestart waar nodig.

OD 1. Bodemkwaliteit garanderen via bodemsanering (10.2.1)

OD 5.2

We investeren in duurzame brown- en blackfieldontwikkeling

OD 5.3

We onderzoeken waterbodemverontreiniging en saneren waar mogelijk

OD 5.4

Voormalige stortplaatsen worden optimaal ingezet voor nieuwe maatschappelijke uitdagingen

OD 4.1

OD 6. Verminderen van restafval door circulair materialenbeheer (9.1.6)

OD 5.5

We voorkomen maximaal nieuwe bodemverontreiniging en zorgen voor een minimale impact voor mens of leefmilieu

SD 6

We versterken de bodemkwaliteit via bodemzorg

OD 6.1 OD 6.2

We versterken het circulair landgebruik OD 2. Bodemkwaliteit versterken via bodemzorg (10.2.2) We bieden een antwoord op nieuwe bodemuitdagingen en maken het bodembeleid future-proof

SD 7

We digitaliseren elke dienstverlening tegen 2030

Strategisch overkoepelende omgevingsdoelstellingen. SD 1. Naar een samenhangend omgevingsinstrumentarium (8.1) & ISE's Afval en materialen, Bodem

OD 7.1

Tegen 2024 is het digitale data-inzamelingsysteem voor afval-, materialenen grondstromen operationeel.

OD 7. Rapportage, datamining en digitale ontsluiting ikv afval- en materialenbeleid (9.1.7) & OD 3. Digitale ontsluiting en kopersgarantie bij overdracht gronden (10.2.3)

OD 7.2 OD 7.3

De OVAM ontsluit haar afval-, materialenen bodeminformatie digitaal Onze dossierbehandeling verloopt digitaal tegen 2024

SD 8

We halen onze doelstellingen door onze medewerkers continu op een duurzame manier in te zetten We beschikken steeds over een personeelsbezetting in aantallen en competenties die toelaat onze doelstellingen te realiseren

OD 8.1

SD 2. Herstel van bodemdiensten en bodemzorg (10.2), ISE Bodem

Beleidsnota Bestuurszaken& ISE's Afval en materialen, Bodem Beleidsnota Bestuurszaken & ISE's Afval en materialen, Bodem

OD 8.2 SD 9

Onze medewerkers zijn tevreden over hun werksituatie bij de OVAM We implementeren de communicatiestrategie 2020-2025 en maken zo dienstverlening en informatie actief bekend, sensibiliseren rond de kernthema’s en creëren draagvlak voor ambitieus beleid.

Transversale, horizontale en overkoepelende strategische doelstellingen & ISE's Afval en materialen, Bodem

OD 9.1

Via het koepelconcept ‘Omdat het samen werkt’ verbinden we acties van de OVAM en partners om zo draagvlak te creëren

Transversale, horizontale en overkoepelende strategische doelstellingen & ISE's Afval en materialen, Bodem

OD 9.2

Voor de kernthema’s motiveren we burgers en bedrijven via verschillende communicatiestrategieën om gedrag te wijzigen.

SD 10

We verhogen het maturiteitsniveau van de OVAM in de periode 2019-2024

OD 10.1 We doorlopen de jaarlijkse beheerscycli OD 10.2 We verbeteren onze organisatieprocessen OD 10.3 We voeren de 5 prioritaire thema's uit de MVO-beleidsverklaring uit OD 10.4 We verzekeren de bedrijfscontinuïteit en de goede werking van de diensten voor afvalophaling en -verwerking en bodemsanering OD 10.5 We verzekeren de kwalitatieve werking van de relevante actoren op het vlak van afvalstoffen-, materialenen bodembeheer

Beleidsnota Bestuurszaken & ISE's Afval en materialen, Bodem Beleidsnota Bestuurszaken & ISE's Afval en materialen, Bodem

DEEL 2 – BOORDTABEL 2022

www.ovam.be

Nr. Naam

Mijlpalen / indicatoren

We geven invulling aan de transitieprioriteit Vlaanderen Circulair De werkagenda's zijn gerealiseerd in het kader van de Visie 2050 van de Vlaamse Regering

1.1 Het team Vlaanderen Circulair zorgt voor de coördinatie van de de werkagenda's en de hefbomen zijn operationeel werkagenda’s en de transversale werking rond de hefbomen, in opdracht van de publiek-private stuurgroep Vlaanderen Circulair.

Streefwaarde/norm

100% tegen 2025

voorjaar 2022

Governance Vlaanderen Circulair

- aantal stuurgroepen VC (en bureaus) georganiseerd - aantal bijeenkomsten centrale Projectgroep VC - State of the Union (bredere stakeholdergroep) georganiseerd - Kompasgroep VC samengesteld en samengebracht

Roadmap CE

-Door stuurgroep VC goedgekeurde tekst roadmap: documenten klaar maart 2022 voor event en communicatie naar buiten toe: toekomstbeelden en de 6 werkagenda’s (hefbomen). - opstart opvolging en rapportering Stuurgroep VC -start scenario-ontwikkelingen met Steunpunt CE - einde 2022

Werkagenda's: facilitatie VC

- kerngroepen 6 werkagenda's in opstart gefaciliteerd - doorlopend - goedkeuring van 1e rollende programma voor werkagenda's door SG - december 21 of februari ‘22 - engagementen werkagenda's voorgesteld en getekend - maart 2022

Hefbomen: transversale coördinatie VC

facilitatie en begeleiding van de transversale hefbomen circulaire economie: - beleidsinstrumenten: trekkers VC en Denuo: afstemming Vlaams en lokaal beleid, Europees beleid en doorstart Intra-belgisch Platform; - circulair aankopen trekkers Fac.Bedrijf en de Shift: VC doet uitvoering werkpakketten ProCirc; VZ Europese Leadershipgroup procurement; ICT, digital & procurement - onderzoek: trekkers VITO en KUL. VC volgt op: steunpunt CE, onderzoeksagenda en monitor CE - communicatie: trekker VC: sensibilisering en instrumenten en tools, voorbeeldtrajecten, kennisplatformen, Vlaams en Europees uitdragen van VC-roadmap, - jobs en skills: trekkers WSE en the Shift: VC volgt op : ESF hubs, bootcamps en leertraject C-Martilife, ecodesign challenge voor studenten, just transition, EU Project Michèle - innovatie en ondernemerschap: trekker VLAIO: VC doet: calls, jury's en selectiecriteria van andere financiers CE, nieuwe businessmodellen

Strategische projecten (cf. circulaire havens)

- financiering: trekkers Febelfin en PMV: VC trekker vooronderzoek (deadline 30 juni 2022) afhankelijk van de keuze en middelen die ingezet worden (besluitvorming stuurgroep VC)

- 4 keer/jaar - maandelijks - minstens 1 - minstens 2 keer

doorlopend 2022

1.2 We nemen ons engagement op in de werkagenda's van Vlaanderen Circulair

Werkagenda Bouw Werkagenda Chemie/kunststoffen Werkagenda's Maakindustrie, Voeding, Bio-economie en Water

De aan de OVAM toegewezen taken zijn uitgevoerd

100%

- 1e rollend programma (werkagenda) beschikbaar - actieprogramma 2022 in uitvoering - 1e rollend programma (werkagenda) beschikbaar - actieprogramma 2022 in uitvoering - deelname kernteam of op vraag expertise inbrengen in werkagenda

- februari 2022 - vanaf maart 2022 - februari 2022 - vanaf maart 2022 - doorlopend tot eind december 2022

Nr. Naam

Mijlpalen / indicatoren

Streefwaarde/norm

de prestaties van OVAM in het kader van de internationale werking worden beoordeeld in een kwalitatieve survey

positief

een bijdrage is geleverd of initiatief is genomen in de als relevant geidentificeerde processen

100%'

We versterken onze internationale werking voor een duurzaam afval-, materialenen bodembeheer binnen een circulaire economie

2.1 We verbeteren de juridische en socio-economische randvoorwaarden voor het halen van de OVAMbeleidsdoelstellingen via beleidsbeïnvloeding, samenwerking en projectwerking

Beleidsbeïnvloeding in Europese en internationale kernprocessen zoals Tijdig ingebrachte standpunten in de als relevant geidentificeerde EU Actieplan Circulaire Economie, EU Voorzitterschap, Verdrag van beleidsprocessen Bazel, bodemgezondheid.

100%

Internationale samenwerking met oog op kennis opdoen

studiebezoeken georganiseerd bij de als relevant geidentificeerde koplopers

1 per koploper

aanwezigheid in alle als relevant geidentificeerde fora en netwerken

100%

We zetten structurele bilaterale samenwerking op met goed gekozen partners.

minstens 2 structurele samenwerkingen tegen 2024

De programma-beïnvloeding, interne coördinatie rond prospectie en initiatie evenals de uitvoering van Europese projecten draait optimaal.

5 initiatieven

Europese Projectwerking

2.2 We versnellen de mondiale transitie naar een circulaire economie uitnodigingen om kennisdeling van binnenlandse en buitenlandse 100% via internationale samenwerking delegaties krijgen aan de hand van het afwegingskader een gepast antwoord Internationale samenwerking met oog op eigen kennis delen

een evenwichtig aantal deelnames aan delegaties met oog op kennisdeling (in binnenland en buitenland)

2.3 We verhogen de Vlaamse internationale zichtbaarheid en de relevante partners, processen en events zijn geïdentificeerd beleidsimpact door sterker in te zetten op diplomatieke netwerken en benutten van samenwerkingsopportuniteiten Economische diplomatie benutten met partners zoals FIT, Vlaio, Dept KBUZA

een structurele samenwerking met relevante partners in de Vlaamse (economische) diplomatie

2.4 We werken intergewestelijk en federaal samen voor afstemming op interregionaal/federaal overleg om tot een noodzakelijke Belgische Belgisch niveau oplossing te komen Intergewestelijke en federale samenwerking

Inzake interregionale samenwerking UPV: 1) ontwerp ISA is - in samenwerking tussen de 3 gewesten - uitgewerkt en overgemaakt aan de regeringen voor politieke besluitvoering 2) voorstel van uitvoerend samenwerkingsbesluit is opgesteld

min 10 per jaar

100%

minstens 2 partners 100%

1) eind 2022 2) medio 2023

Nr. Naam

Mijlpalen / indicatoren

Streefwaarde/norm

We bouwen risicovolle asbesthoudende materialen af tegen 2040

Het afbouwtempo is voldoende om het geraamde asbestpassief tegen 2040 te verwijderen.

De hoeveelheid ingezameld en verwerkt asbestafval ≥ hoeveelheid af te bouwen restsaldo tegen 2036 op jaarbasis

Asbestbeleid

Eerste evaluatie van de voortgang van het asbestafbouwbeleid en Nota Vlaamse Regering goedgekeurd voor het zomerreces. het instrumentarium, met voorstel voor bijsturing en optimalisatie van het actieplan Asbestafbouw via nota aan de VR.

3.1 Vanaf 2022 wordt elke koper geïnformeerd over de aanwezigheid Elk gevraagd attest wordt afgeleverd vanaf 2022 van asbest bij de aankoop van een woning

100%

Asbestinventarisattest

De databanktoepassing is operationeel voor de marktwerking Het ministerieel besluit voor het certificatiereglement en het inspectieprotocol zijn gepubliceerd.

30 juni 2022 30-Apr-22

Asbestfonds

Het ministerieel besluit voor de retributies is gepubliceerd. Nota VR ontwerp van oprichtingsdecreet voorgelegd aan F&B.

30-Apr-22

Integratie thema 'asbest' binnen transversale (energie)renovatieinstrumenten

De aanvragen voor de geïntegreerde premie isolatie & asbest voor per kwartaal asbestdaken en -gevels worden gemonitord via periodieke opvraging van de gegevens bij het VEKA.

3.2 Voor specifieke doelgroepen is een ondersteuningsinstrument voor asbestafbouw opgezet

Beschikbare middelen voor doelgroepinstrumenten vastgelegd

95%

Scholen

Beschikbare middelen voor aanwending binnen het sectorprotocol (2018-2022) scholen worden vastgelegd

95%

Sociale huisvesting

Nieuw protocol goedgekeurd Beschikbare middelen voor aanwending binnen het sectorprotocol sociale huisvesting worden vastgelegd. Elke ontvankelijke aanmelding voor ophaling van asbestafval wordt uitgevoerd volgens gevraagde planning. Aanmeldingsloket en dossierbehandeling operationeel. Nieuw protocol goedgekeurd Beschikbare middelen voor aanwending binnen het sectorprotocol zorg worden vastgelegd. Beschikbare middelen voor toekenning als gesubsidieerd asbestproject bij lokale besturen worden vastgelegd.

30-Jun-22 95%

Landbouw Zorginstellingen

Lokale besturen

100% 1 week na goedkeuring 30-Jun-22 95% 95%

Nr. Naam

Mijlpalen / indicatoren

We dematerialiseren maatschappelijke behoeften en Daling van de hoeveelheid restafval die verbrand wordt sluiten materiaalkringlopen zodat het verbruik van primaire grondstoffen daalt Voorbereiding voor hergebruik en de recycling van stedelijk afval

Materialendecreet en Vlarema 4.1 Het primair materiaalgebruik in de bouw daalt door circulair ontwerp en hoogwaardig valorisatie van bouwen slooptafval

Streefwaarde/norm

-25% tegen 2030 stijging tot 55% in 2025; 60% in 2030; en 65% in 2035

De sorteer- en recyclagecapaciteit voor kunststoffen in Vl.

verviervoudigd in 2030 tov 2015

Substitutie-indicator uit MDO: alternatieve bouwmaterialen/totaal hoeveelheid bouwstoffen

stijgende trend tov 2015

1) 1e principiële goedkeuring door de VR van Vlarema 9 2) definitief goedgekeurd door de VR van Vlarema 9 Hoeveelheid gestorte breekresidu's

1) medio 2022 2) eind 2022 dalende trend

Verhouding LMRP/HMRP

stijgende trend

Productie hoogwaardig betongranulaat (als maat voor hoogwaardigheid)

stijgende trend

Aantal unieke gebruikers per jaar in Totem stijgende trend Nieuw Preventieprogramma "Circulair bouwen", 1) ontwerp-preventieprogramma goedgekeurd voortbouwend op de conclusies van Proeftuin en Green 2) actieprogramma 2022 voor alle werven met indicatoren en budget Deal 3) communicatiestrategie uitgetekend

1) eind maart 2022 2) eind juni 2022 3) eind 2022

Proeftuin Circulair Bouwen met potentieel voor ontwerpen en optrekken van nieuwe gebouwen met minder, maar circulair gebruik van grondstoffen

1) Eindrapport beschikbaar 2) Lessen geïntegreerd in de mid-term review van nieuwe preventieprogramma Circulair bouwen

1) eind 2022. 2) medio 2025

Veranderingsgericht bouwen

Gids voor veranderingsgericht bouwen klaar

eind 2022

Ontwikkelen van een meetsysteem voor de milieuimpact van materialengebruik in gebouwen

TOTEM: - integratie" technische installaties" - extra indicatoren toegevoegd

1) eind juni 2022 2) eind 2022

Gebouwenbibliotheek: uitbreiding met minstens 25 doorrekeningen voor verschillende gebouwtypologieën, als voorbereidende stap op benchmarking van het M-peil Bouwwerkpaspoort: verkennende studie naar de uitwisseling van gegevens tussen verschillende instrumenten (omgevingsvergunning, sloopinventaris, TOTEM, BIM, …) beschikbaar Selectieve inzameling en hoogwaardige afzet van bouw- 1) actieplan 'hergebruik in de bouw' opgesteld en sloopafval 2) actieplan voor hoogwaardige recyclage opgesteld

eind 2022 eind 2022 1) eind 2022 2) eind 2022

1) MB voor EHR Bouwstof goedgekeurd 2) Voorstel voor aanpassing van het EHR voor gerecycleerde puingranulaten en KBS voor puin van sorteerinrichtingen klaar, in opvolging van het nieuwe EHR Bouwstof

1) 30 juni 2022 2) 1 oktober 2022

Evaluatie van de wetgeving voor sloopopvolging, de praktische werking en de standaardprocedures om de gewenste recyclageresultaten op het terrein te realiseren

evaluatierapport beschikbaar tegen eind 2024

Wetgevend voorstel klaar voor: 1) maximale selectieve inzameling aan de bron van zowel bouwafval als sloopafval obv resultaten proeftuin, deel urban mining. 2) het vermijden van laagwaardig gebruik van grondstoffen

zie timing Vlarema 9

4.2 De hoeveelheid consumptiegoederen in het restafval Totale hoeveelheid huishoudelijk afval daalt door meer preventie, hergebruik en selectieve inzameling De hoeveelheid bedrijfsrestafval (*)

Nieuw Uitvoeringsplan voor lokaal materialenbeheer (opvolger UP HA&GBA) Monitoring van beleid: sorteeranalyses Afbouw van het bedrijfsrestafval

dalende trend daling met -15% tegen eind 2022

De hoeveelheid huishoudelijk restafval (*)

daling tot 138 kg tegen eind 2022

Aandeel drankverpakkingen dat wordt ingezameld en gerecycleerd.

90% tegen 2022; 95% tegen 2025

Aandeel van alle plastic verpakkingen dat wordt gerecycleerd.

65% tegen 2023; 70% tegen 2030

1) Socio-economische studie en plan MER klaar 2) Ontwerp-uitvoeringsplan klaar voor officiële goedkeuringsprocedure Sorteeranalyse bedrijfsrestafval: opleveren finaal rapport met gegevens en beleidsconclusies Sectorspecifieke ondersteuning en sensibilisering: 1) coördinatie thema ‘afval’ binnen Green Deal Duurzame Zorg 2) gerichte communicatie naar minstens 3 sectoren

1) eind maart 2022 2) eind september 2022 eind 2022 1) continu 2) eind 2022

Sectoroverschrijdende communicatie: 1) communicatiecampagne selectieve inzameling uitgevoerd 2) collectieve inzameling bedrijfsafval: best practices ter beschikking gesteld

1) eind 2022 2) eind 2022

Wetgevend traject: - centraal non-conformiteitenregister wordt gecontroleerd - steekproef van individuele registers opgevraagd

2 keer per jaar 2 keer per jaar

Betere selectieve inzameling van huishoudelijk restafval 1) visitaties met focus op grote steden en intercommunales met veel gemeenten met overschrijdingen 2) samenwerkingsverbanden met (centrum)steden

1) 3 grote steden en 6 IC's 2) met elke centrumstad minstens 1 opvolgoverleg

Subsidies lokale besturen

Optimale besteding van de middelen

VAK: min. 95%

Besluit VR en MB goedgekeurd

medio 2022

Selectieve inzameling van bio-afval

1) gft- en groenafval: campagne voor betere selectieve inzameling uitgevoerd 2) beleidskeuze voor inzamelen verwerkingsscenario huishoudelijk bioafval gemaakt 3) selectieve inzameling cf. KRL Afval ingevoerd

1) eind 2022 2) medio 2022 3) 1 januari 2024

Productketen verpakkingen

1) Beoordelen van de voorstellen van de sector voor ecomodulatie op basis van hun potentiële impact om niet-recyleerbare 1) jaarlijks tegen 1 oktober verpakkingen uit te faseren tegen 2025 2) Prioriteitennota OVAM voor de nieuwe erkenning van Fostplus voorbereid 2) eind 2022 Green Deal tussen overheid en distributie om het aandeel wegwerpverpakkingen op de markt te verminderen: 1) ondertekening 2) werkplan 2023 klaar

1) 31 maart 2022 2) eind 2022

Gebruik van bekers en cateringmateriaal op evenementen: 1) begeleiding en cases opzetten voor complexe, open events 2) tussentijdse evaluatie leidraad handhaving samen met Afd. HH en gemachtigde toezichthouders van gemeenten 3) cateringmateriaal bij VO en lokale besturen: bevraging inzet

1) minimum 5 cases 2) medio 2022 en eind 2022 3) eind 2022

Preventie voedselverpakkingen: studie naar opportuniteiten om éénmalige voedselverpakkingen te verminderen 1) Selectieve inzameling kinderdagblijven en rusthuizen wettelijk verankerd 2) Voorstel van Vlaams instrument dat het beste geschikt is om de selectieve inzameling en recyclage van luiers te organiseren en te financieren 3) Keuze voor herbruikbare luiers stimuleren: herhaing KWITTEN-campagne (nog af te stemmen met team P&C)

eind 2022 1) zie timing Vlarema 9 2) eind 2022

Productketen Textiel

Impactanalyse van de invoering van een UPV of gelijkaardige instrumenten uitgevoerd, met als doel: - hergebruik van textiel te verhogen - promoten van duurzaam textielgebruik - sluiten van kringloop van textiel door hoogwaardige recyclage

eind 2022

Productketen Vistuig

Implementatie SUP-richtlijn voor vistuig: 1) wettelijke verankering principe aanvaardingsplicht (AVP) 2) bijkomende inhoudelijke invulling AVP klaar 3) ontwerp-tekst AVP-convenant klaar

Productketen Luiers

3) eind 2022

1) zie timing Vlarema 9 2) medio 2023 3) medio 2024

4.3 Milieuverantwoorde productie en gebruik van gerecycleerde grondstoffen stijgt

Optimaliseren verwerking vistuig (C-Martlife - actie 17) 1) studies en ondersteuning van de pilootprojecten gestart 2) finaal rapport, m.i.v. de resultaten van de pilootprojecten, en de aanbevelingen voor beleidsmakers en sector

1) eind 2022 2) eind 2023

De totale hoeveelheid selectief ingezameld stedelijk afval met het oog op recyclage

77,5% in 2030

Aandeel van de recycleerbare fractie van huishoudelijk én bedrijfsafval dat bijkomend wordt gerecycleerd

50% tegen 2030

Aandeel gerecycleerd materiaal dat wordt gebruikt in PET-verpakkingen 25% tegen 2022; 50% tegen 2025 De hoeveelheid bio-afval gerecycleerd via biologische verwerking stijgende trend

Vlaanderen als recyclagehub uitbouwen (met focus op luiers, asbest, textiel, matrassen, kunststoffen).

1) Eerste call afgerond 2) Tweede call afgerond 3) Evaluatie van het steunmechanisme uitgevoerd

1) eind februari 2022 2) 1 december 2022 3) eind 2022

Symbioseplatform

1) Brede uitrol van het platform, met focus op de sectoren bouw, textiel, bio en voeding 2) Technische optimalisatie, o.a. - data-uitwisseling tussen andere platformen mogelijk maken; - gebruikersgemak van het online platform verhogen.

1) 25% meer gebruikers tov 2021

% dossiers behandeld binnen wettelijke termijn

90% (ca. 85 dossiers)

Opvolging dossiers in onregelmatige zelfanalyse Evaluatie regeling grondstofverklaringen: wetgevend voorstel

dossier in behandeling uiterlijk 2 weken na melding zie timing Vlarema 9

Tussentijdse evaluatie: evaluatierapport beschikbaar 1) wetgevend voorstel uitgewerkt: gebruiksverbod voor een aantal producten indien er geen bepaalde gehalte aan recyclaat wordt gebruikt 2) onderzoek naar de inzet van kunststofrecyclaten in nieuwe productcategorieën (buiten de bouwsector) klaar, inclusief beleidsconclusies 3) onderzoek naar de inzet van granulaat van gerecycleerde afvalbanden in producten aangekocht door de Vlaamse overheid

31 maart 2023 1) zie timing Vlarema 9

Composteren/vergisten van verpakt levensmiddelenafval optimaliseren

Richtlijnen voor het sorteren, inzamelen van (verpakt) voedingsafval in de retail, bestaande uit: - ontwikkelen van een protocol voor de behandeling van (verpakt) voedingsafval in de keten - ontwikkelen van een certificeringssysteem voor het produceren van biomixen uit (verpakt) voedingsafval

eind 2022

Bio-afbreekbare plastics

Opstellen van een positieve lijst van composteerbare en thuiscomposteerbare voedselgerelateerde verpakkingen en andere eind 2023 items die een rol kunnen spelen in de VFG-afvalstroom 1) vergelijkende LCA-studie beschikbaar die het omzetten tot biochar positioneert tov de huidige courante 1) eind september 2022 verwerkingsmethode voor de stromen die het meest gebruikt worden voor de productie van biochar (houtige fractie groenafval, houtafval, bermmaaisel?, …) 2) beleidsvisie goedgekeurd 2) eind 2022

Behandelen aanvragen grondstofverklaringen

Uitvoeringsplan Kunststoffen Afzet voor kunststoffen stimuleren

Biochar

4.4 Milieuverantwoorde verwerking van afvalstoffen is gegarandeerd Adviesverlening omgevingsvergunningen afvalstoffenbeheer Erkenning depollutiecentra afgedankte voertuigen Correct beheer van afvalstoffen die zorgwekkende stoffen (ZS) bevatten

2) eind 2022

2) eind 2022 3) eind 2022

De hoeveelheid brandbaar afval die wordt gestort

dalende trend

% adviezen afgeleverd binnen de wettelijke termijn

95% (ca. 500 dossiers)

evaluatie en waar mogelijk, voorstellen met het oog op het bevorderen van circulariteit. % dossiers binnen de wettelijke termijn afgehandeld

eind 2023 90%

1) Synthesenota beschikbaar (wettelijk kader, bestaand onderzoek en literatuur, beschikbare analysemethodes, technologieën en installaties) 2) Meetstrategie, met gefaseerde uitrol in deelcampagnes 3) Beleidsvisie uitgewerkt rond: “hoe kunnen circulaire economie (hergebruik en recyclage van producten met zeer zorgwekkende stoffen) en een veilig milieu met elkaar verzoend worden" 4) Ontwikkelen van generieke en specifieke richtlijnen/regels/plichten voor omgaan met ZS in afvalstoffen

1) eind maart 2022 2) nog te bepalen 3) eind 2022 4) in de loop van 2023

Heffingen op verbranden/storten

Realisatie van een Dynamische Energie Atlas,die het mogelijk maakt om capaciteit in te planten rekening houdend met aanbod restafval enerzijds en de energievraag anderzijds Beheer van grensoverschrijdend transport van afvalstoffen en materialen: EVOA Beheer van binnenlands transport van afvalstoffen en materialen: opvolging van de negatieve keuringsverslagen van KBS van IHM 4.5 De hoeveelheid zwerfvuil daalt

In het kader van de begrotingsopmaak voor 2022 werd door de Vlaamse regering beslist om reeds vanaf 2022 de heffing te verhogen naar 25 euro/ton maar dan enkel voor het (mee)verbranden van BA en niet voor het (mee)verbranden van HA, voorbehandeld HA, medisch afval, rwzi-slib en andere industrieel slib. Ook verlaagde tarieven of nultarieven voor het meeverbranden van bepaalde afvalstoffen blijven daarbij behouden. In de eerste plaats zal worden gezorgd voor een correcte implementatie van de verhoging van de heffing voor het (mee)verbranden van BA naar 25 euro/ton, inzonderheid wat betreft het handhaven van het onderscheid tussen HA en BA zodat alle BA, ook het gedeelte dat door lokale besturen wordt ingezameld (uitgezonderd de vermelde uitzonderingen), wordt onderworpen aan de verhoogde heffing. Aansluitend daarbij zal het verder optimaliseren van het sturende effect van de afvalheffingen in 2022 focussen op volgende punten: 1) voorstellen voor de verdere optimalisatie van het sturend effect van de heffing (invoeren van verlaagd tarief voor storten pvc-residu's, aanpassen tarief illegaal beheer van afvalstoffen); 1) tegen BO 2023 (= voorstellen klaar tegen 30.06.2022) (indien mogelijk 2) opmaak van een raamwerk en een roadmap voor het herwerken van het deel heffingen in het Materialendecreet (afdeling deels eventueel in kader van BA2022) 2 van hoofdstuk 5 artikel 44-65), 2) eind 2022 (= raamwerk en roadmap voor het herwerken van het deel heffingen in het Materialendecreet klaar tegen 30.09.2022)

Aantal controles onderdeel warmtevraag uitgewerkt onderdeel logistieke proces uitgewerkt

200 eind 2022 medio 2023

% EVOA-dossiers binnen de wettelijke termijn afgehandeld

90% (ca. 1500 dossiers)

% negatieve keuringsverslagen waarbij de nodige remediërende maatregelen zijn genomen of een schorsing is uitgesproken 90% (ca. 5 dossiers)

De hoeveelheid zwerfvuil op de grond (*)

daling met 20 gewichtsprocent in 2022 t.o.v. 2015.

Beleidsmonitoring en evaluatie Doorrekening zwerfvuilkost cf. EU Richtlijn Single Use Plastics

Evaluatierapport van het Verpakkingenplan 2.0 en zwerfvuilbeleid beschikbaar 1) Wettelijk kader voor de UPV zwerfvuil is klaar om politiek goedkeuringstraject te starten 2) Voorstel van juridisch sluitende regeling voor de verdeling van de zwerfvuilvergoeding binnen het Vlaams Gewest klaar

Tegen eind 2022 1) 31 maart 2022

Charter zwerfvuil: lokale besturen en producenten mobiliseren voor meer preventie en handhaving Programma Vlaanderen Mooi: uitvoeren van operationeel plan (onder voorbehoud van wijzigingen door de lopende onderhandelingen)

Opvolging acties uit Charter Zwerfvuil

Continu

Voorkomen/preventie: - on-the-go projecten - Operatie proper en nudging op school - sensibiliseren - kennisdeling: rondetafels, netwerkmomenten, infosessies ... met lokale besturen en bedrijven

- verderzetting 3 trajecten - bestendingen van het aantal ingediende plannen tov 2021 (625) - 1 draaggolfcampagne en min. 2 andere campagnes - minstens 8

Curatief/genezen: - coachingtrajecten lokale besturen - coachingtrajecten Vlaamse partners - bedrijventrajecten - project zwerfvuil en sluikstorten

- verdere opvolging + eindbevraging van afgeronde trajecten - 10 trajecten per jaar - verderzetting 5 trajecten - 10 projecten

Handhaving: - campagne sluikstorten ikv Week van de handhaving - kennisdeling: rondetafels handhaven en netwerkmomenten - handhaving door lokale besturen: deelname aan de handhavingsweek en aan de enquête over handhaving van zwerfvuil

- stijging tov vorig jaar op KPI's bereik en attributie van de campagnes - minstens 4 - dekkingsgraad van 175 lokale gemeenten

2) 1 mei 2022

Project zwerfvuil (30 handhavers)

Een handhavingstraject opzetten met (een zo groot mogelijk aantal van) de 300 Vlaamse gemeenten, met prioriteit voor hoog risico-gemeenten en evenementen.

Streefdoel 2022: met 20% van de hoog risico-gemeenten een samenwerking. Streefdoel 2022: 30 evenementen gecontroleerd.

Nr.

Naam

Mijlpalen / indicatoren

Streefwaarde/norm

We garanderen de bodemkwaliteit via bodemsanering.

Noodzakelijke bodemsaneringen opgestart tegen 2036

100%

5.1

Alle historische risicogronden zijn aandeel onderzochte percelen onderzocht tegen 2036. Waar dat nodig is, is de sanering van historische verontreiniging aantal gronden sanering opgestart opgestart.

program We voeren een overkoepelende coördinatie en Voor de locaties uit de gemeentelijke inventaris (GI) zijn de ma 2036 programma-aanpak uit. bodemrisico's uitgeklaard.

eind 2024: 62% tov totaal te onderzoeken eind 2024: 6000 conforme BSP's

eind 2022: 64.000 locaties

De inventaris van risicogronden is geactualiseerd met nieuwe 01.12.2022 risicogronden. We sturen de realisatie van de 2036-doelstelling bij in relatie De eventuele aanpassing is klaar tegen 30.09.2022. tot de beschikbare middelen. Het % van de onderzoekslocaties (op 1 jan 2020) die verder 25% onderzocht zijn of waarbij de keuze voor de saneringsaanpak is gerealiseerd in 2022. We behandelen ingediende rapporten op tijd.

- Percentage bodemonderzoeken behandeld binnen de voor invoering hoorrecht 75% decretale termijn na eventuele invoering hoorrecht 20% - Percentage bodemsaneringsprojecten behandeld binnen de decretale termijn

deelprog We stimuleren en ondersteunen bedrijven om We onderzoeken het instrument financiële zekerheden. Een ramma het historisch passief op bedrijfslocaties aan te eerste voorstel tot aanpassing is beschikbaar. bedrijve pakken. n

01.12.2022

We stimuleren en ondersteunen de fondsen en De bodemsaneringsorganisaties realiseren hun aandeel aan de bodemsaneringsorganisaties bij beschrijvende bodemonderzoeken (BBO) en opgestarte bodemonderzoeken en bodemsaneringen. saneringen (BSW) tegen eind 2022.

Tersana: 10 BBO's zijn afgerond en 10 BSW zijn opgestart Vlabotex: 12 BBO's zijn afgerond en 9 BSW zijn opgestart Bofas: 10 BBO's zijn afgerond en 30 BSW zijn opgestart

We deblokkeren locaties bij KMO's met een aantal locaties gedeblokkeerd tegen eind 2022 aanslepende saneringsplicht en bij aanwijzingen van acute humaantoxicologische risico's via externe begeleiding tegen 2024.

maximum 5

deelprog We ontzorgen (boven)lokale besturen en ramma publieke instellingen. Hiervoor voorzien we een besturen oplossingstraject voor de historische risicogronden die onderzocht moeten worden tegen 2021, 2023 en 2027.

Voor de gemengde locaties zorgen we voor de coördinatie van 75% van de gemengde historische risicogronden waarbij de bodemonderzoeken. Hiervan zullen 75% van dergelijke eveneens de OVAM betrokken is (vrijgestelde particulieren), gemengde historische risicogronden uit basislijst 1.1.2021, zijn opgestart. tegen eind 2023 zijn opgestart.

Om de lokale besturen te ontzorgen werken we Heel wat lokale besturen hebben nog niet onderzochte 01.07.2022 voor de gemeenten een aanpak op maat uit. risicogronden in eigendom. Voor deze situatie realiseren we een aankoopcentrale waaruit het lokale bestuur verkennende, oriënterende en beschrijvende bodemonderzoeken kan afnemen. We voeren een planmatige aanpak van de PFAS-brand(weer)locaties uit

deelprog We voeren ambtshalve bodemonderzoeken en ramma saneringen uit. ambtsha lve en particuli eren

We ontzorgen burgers via site-onderzoeken.

We stimuleren gemeentes om PFAS-onderzoeken uit te voeren op brandweeroefenterreinen cumulatief 480 PFAS-bodemonderzoeken We voeren verkennende PFAS-onderzoeken uit op brand- en brandweerlocaties

We realiseren duidelijkheid over de verontreinigssituatie op heel wat percelen.

cumulatief 5000 percelen

We zetten het pad in naar een verhoogde focus op bodemonderzoeken

uitvoeringsplan klaar tegen 1/7/2022

We realiseren na het beschrijvend bodemonderzoek of de saneringwerken een risicovrije oppervlakte om opnieuw te gebruiken.

cumulatief 800 ha

aantal gepubliceerde sitebesluiten

We ontzorgen scholen via sectorprotocollen. OBO's cumulatief opgestart We starten zelf de oriënterende bodemonderzoeken op voor de scholen met BBO's cumulatief opgestart van de dossiers gekend in 2020 een onderzoeksplicht. Voor de scholen, die zich aangemeld hebben in het protocol starten we de beschrijvende bodemonderzoeken op.

5.2

5.3

100% (=59 dossiers extra) 100% (=10 dossiers extra)

We investeren in duurzame brown- en blackfieldontwikkeling.

Aandeel dossiers van de OVAM-brown- en 80%, waarvan 60% tegen eind 2022 blackfieldportfolio (status 1 januari 2020) waar tegen eind 2024 een volgende stap in de procedure Bodemdecreet is gezet

We detecteren nieuwe potentiële brown- en blackfields. We zetten onze vastgoedportefeuille in om maatschappelijke doelstellingen van de Vlaamse overheid te realiseren.

We breiden de bestaande portfolio van ca. 200 brown- & 10 nieuwe locaties in de loop van 2022 met onder meer blackfields uit. instroom vanuit het netwerkevent "Terug in Omloop" We werken een visie en een plan van aanpak uit. Hierbij tonen eind 2022 we verhoogde aandacht voor de sites met een bebossings- of natuurpotentieel.

We onderzoeken waterbodemverontreiniging en saneren waar mogelijk.

We werken een kader uit om duidelijk te maken wanneer eind 2024 na een waterbodemonderzoek waterbodemsanering nodig is.

We voeren de Europese Projecten Narmena en RESANAT: Het voortgangsrapport en het eindrapport zijn Resanat uit. ingediend bij Interreg.

RESANAT : Twee rapportages zijn op tijd ingediend.

NARMENA : NARMENA: - Het midterm rapport is medio 2022 ingediend. Het Midterm rapport is ingediend - Het constructed wetland Winterbeek is opgestart medio De saneringswerken aan de Winterbeek (constructed 2022. wetland) zijn opgestart. - Het fytoremediatie-veld is aangelegd medio 2022. De aanleg van het constructed wetland Grote Calie is - De startmonitoring Grote Laak is uitgevoerd eind 2022. afgerond. Het vlonderpad in het BAP veld (fytoremediatie) natuurgebied is aangelegd. De grondwatermodellering van de Grote Laak is afgerond. De vernattingsmaatregelen zijn bepaald. De baseline monitoring is uitgevoerd.

We leggen een aanpak voor de sanering van historisch verontreinigde waterbodems voor aan de Vlaamse Regering.

Aan de hand van praktijkcases brengen we de relatie tussen waterbodemverontreiniging en het oppervlaktewater in kaart. De potentiële hotspots (voorstudies van de hoogverdachte segmenten met waar nodig waterbodemstaalnames) worden in kaart gebracht. We ronden de MKBA-studie af. Op basis hiervan starten we het onderzoek naar financieringsmogelijkheden op.

Op basis van de resultaten van de onderzochte cases stellen we de code van goede praktijk voor waterbodems voor het deel risicobeoordeling op. De potentiële hotspots in hoogverdachte segmenten worden uitgebreid met PFAS verdachte locaties en worden verder onderzocht. De resultaten zijn opgenomen in de Waterbodemverkenner. Het potentieel van verschillende financieringsmogelijkheden wordt verder onderzocht en afgetoetst met de stakeholders.

5.4

Voormalige stortplaatsen zetten we optimaal Aandeel uitgevoerde bodemonderzoeken op stortplaatsin bij nieuwe maatschappelijke uitdagingen, risicogronden (op 1 jan 2020 geïnventariseerd uit de bv. om een bos aan te leggen of natuur te gemeentelijke inventaris (GI)) laten ontwikkelen.

80% in 2024

We activeren voormalige stortplaatsen op het vlak van landgebruik, klimaatdoelstellingen of ander beheer.

De OBO's bij de geselecteerde locaties worden afgewerkt tegen einde 2022 (lijst op 1 januari 2022).

We selecteren locaties en contacteren gemeentes voor de uitvoering van een oriëntend bodemonderzoek (OBO) om eventueel een bos aan te leggen of natuur te laten ontwikkelen.

Bij nieuwe ambtshalve onderzoeken op stortplaatsen laten we de bebossingsmogelijkheid expliciet nagaan.

In ambtshalve onderzoeken op stortplaatsen screenen we of de locatie onderbenut is op het vlak van landgebruik, klimaatdoelstellingen of andere beheer. We onderzoeken de haalbaarheid om een Europees project in te dienen rond de duurzame herontwikkeling van stortplaatsen beslissing juni 2022 in functie van restverontreiniging en grondverzet (gekoppeld aan de nieuwe Europese Soil Health Strategy) 5.5

We zetten maximaal in op de preventie van nieuwe bodemverontreiniging. We zorgen voor een minimale impact voor mens of leefmilieu.

Binnen het jaar sturen we de exploitanten met een 95% achterblijvend eerste periodiek onderzoek een brief. We behandelen de evaluatierapporten na een schadegeval 95% binnen de 180 dagen.

We handhaven de eerste periodieke onderzoeksplicht en de decretale onderzoeksplicht

We informeren binnen het jaar overschrijding elke risico95% actieve opvolging laattijdige eerste periodieke inrichting met een laattijdig rapport en volgen deze inrichtingen onderzoeksplicht actief op 75% actieve opvolging laattijdige decretale onderzoeksplicht

We volgen schadegevallen van nabij op.

We behandelen alle ingediende evaluatierapporten na een schadegeval binnen de 180 kalenderdagen. We vaardigen binnen de 30 dagen maatregelen uit voor de schadegevallen waar de OVAM de bevoegde overheid is.

95% behandeld binnen de 180 kalenderdagen 95%

Ook de opslagtanks voor stookolie om te Afhankelijk van de realisatie van een erkenning, rollen we een 01.12.2022 verwarmen veroorzaken bodemverontreiniging. vervolgaanpak uit. We stimuleren de oprichting van een fonds om de sanering van deze bodemverontreiniging te ondersteunen.

6 6.1

We versterken de bodemkwaliteit via bodemzorg. We versterken het circulair landgebruik.

We activeren het bodembewustzijn.

stijgend

We werken een kader uit voor circulair bodem- en landgebruik. Dit kader zet in op en draagt bij aan een duurzaam en hoogwaardig (her)gebruik van land en bodem. Het kader omvat bv. het gebiedsgericht grondverzet, de aanpak van restverontreiniging en de gebiedswerking.

in gebruik eind 2024

We stimuleren oplossingen rond het hergebruik De overdracht en de opslag van grondverzetsdata uit eind 2022 van bodemmaterialen en rond het optimaal technische verslagen concretiseren we verder nadat de hergebruik als bodem. technische studie hierover opgeleverd is. De uitwerking en de realisatie gebeurt in overleg met de erkende bodembeheersorganisaties (eBBO) en Databank Ondergrond Vlaanderen.

6.2

We inspireren regio's om binnen een gebiedswerking bodemzorg en circulariteit vorm te geven.

We passen gebiedswerking toe binnen de overeenkomst met eind 2022 de Antwerpse haven.

We bieden een antwoord op nieuwe uitdagingen en maken het bodembeleid future proof.

Een beleidsaanpak voor de nieuwe uitdagingen zoals diffuse verontreiniging is uitgewerkt. Een praktisch handelingskader voor bodemzorg en emerging contaminants is uitgewerkt. Hierin pakken we bodemkwaliteit integraal en regeneratief aan in samenwerking met onze sleutelpartners.

We stellen een plan van aanpak voor het Inzake PFAS leveren we aanzienlijke bijdragen aan de beheer en de aanpak van diffuse expertengroep PFAS van de opdrachthouder bodemverontreiniging op. We vertalen dit naar beleidsondersteunende instrumenten.

in gebruik einde 2024

Input voor de PFAS werkgroepen Middellange termijn (trekker) en de werkgroepen Grondverzet, Handelingskader, Voeding en Datahandling

We stellen een plan van aanpak voor het beheer en de aanpak van diffuse bodemverontreiniging op. We vertalen dit naar beleidsondersteunende instrumenten.

Via een samenwerking binnen het beleidsdomein, met het Agentschap Zorg & Gezondheid (AZG) en in de internationale Europese context zorgen we ervoor dat de belangrijkste groepen van opkomende stoffen worden aangepakt

We breiden, rekening houdend met de wetenschappelijke evoluties en de opdracht van de opdrachthouder, het normeringskader voor een aantal PFAS-verbindingen uit

De betrokken PFAS-verbindingen zijn geselecteerd en de VITO heeft opdracht gekregen hiervoor het normeringskader uit te werken

We bouwen het EmConsoil platform verder uit met onze partners.

Het symposium ENSOr4 wordt voorbereid in 2022.

We verhogen het bewustzijn rond bodemzorg. We bereiden een Soil Strategy voor met het oog op de Via Soil+Land Stewardship maken we dat Europese Richtlijn. Dit omvat een strategische aanpak voor iedereen zorg draagt voor de bodem. Soil+Land Stewardship met verschillende concrete handvatten en helpt in de aanloop naar het EUvoorzitterschap.

We bepalen het handelingsperspectief bodemzorg met het oog op de Europese Richtlijn.

Nr.

Naam

Mijlpalen / indicatoren

Streefwaarde/norm

We digitaliseren elke dienstverlening tegen 2030

digitale dienstverlening

100% in 2030

7.1

Tegen 2024 is het digitale data-inzamelingsysteem voor afval-, materialenen grondstromen operationeel.

systeem operationeel

2024

MATIS (materialeninformatiesysteem) wordt opgebouwd

Software-ontwikkeling: 1) module ontwikkeld voor herverdeling van HA over gemeenten 2) module ontwikkeld om feedback te geven aan inzamelaars, verwerkers en OVAM obv koppeling van uit- en ingaande stromen en voor automatische validatie van de gegevens 3) module ontwikkeld voor inzamelaars van BA om gegevens van de inzameling BA te melden

Informatie-gedreven uitbouw van de bodemzorg

7.2

1) mei 2022 2) eind september 2022 3) eind 2022

ALR-studies: : Studies average loss rates (ALR) opgestart voor minstens 2 afvalstromen

eind 2022

Dataverwerking en rapportering: 1) Validatie en verwerken van gegevens HA 2020 + vergelijking gegevens enquête HAS 2) Validatie en verwerking van gegevens HA 2021 3) Rapportage aan EU over recyclage van stedelijk afval 4) Rapport HAGBA en stedelijk afval

1) eind februari 2022 2) eind juni 2022 3) eind juni 2022 4) eind oktober 2022

Wetgeving: 1) Voorstel wijzigingen ivm Vlarema - Hoofdstuk 7 2) Afstemming met uitvoeringsplan HA&GBA

1) zie timing Vlarema 9 2) eind maart 2022

We werken samen met de partners binnen de PFAS werkgroep Datahandling aan het centraliseren van PFAS analyses uit verschillende milieucompatimenten. De OVAM heeft verschillende grondstromen met data in kaart gebracht.

einde 2022

De OVAM ontsluit haar afval-, materialenen bodeminformatie digitaal.

aantal ontsloten datastromen

jaarlijkse stijging

Datastrategie in praktijk

In de datastrategie zijn een aantal vervolgstappen gedefinieerd om verder te kunnen groeien naar een datagedreven organisatie. We zetten in op technologie (dataplatform), data governance en datacultuur.

uitrol eerste specifieke businesscase(s) op dataplatform OVAM

We verspreiden bodeminformatie als motor voor de realisatie van een bodemsaneringsbeleid.

De OVAM levert de bodemattesten binnen de decretale termijn af.

99%

Een laagdrempelige toegang tot bodeminformatie is cruciaal om bodembewust te handelen

We realiseren informatieverspreiding, zowel via generieke platformen (geoloket, DOV,…) als via platformen die informatie op maat kunnen aanbieden (bv. Woningpas, Benchmarktool). We werken samen met Databank Ondergrond Vlaanderen (DOV) om bodemdata beter te ontsluiten

2022

Verplichte rapportages

De EU rapportages worden digitaal en tijdig ter beschikking gesteld Jaarlijkse rapportering over de OVAM acties in het Vlaamse Energie en Klimaatplan 2021-2030 Door OVAM aan te brengen indicatoren zijn geactualiseerd

100% Tijdig en kwaliteitsvol 2022

CE-monitor

architectuur voor opslag en uitwisseling gekend tegen midden 2022

7.3

Materialenbeheer en klimaat

2 onderzoeken opgeleverd: 1) beperkte LCA waarmee het hergebruik van HEV-batterijen in andere toepassingen kan gevalideerd worden 2) onderzoek naar relatie klimaat en materiaalvoorraden en indicatoren CE

beide tegen eind 2022

Onze dossierbehandeling verloopt digitaal tegen 2024.

volledig digitale dossierbehandeling

90%

Advisering Omgevingsvergunningen

Het proces voor de behandeling van adviesvragen voor de omgevingsvergunning verloopt digitaal.

eind 2024

Koepel/CBB

CBB 2.0: we stappen uit het CBB en communiceren rechtstreeks met de authentieke bronnen (KBO). eind 2022

Beheer van ambtshalve opdrachten

2020 - 2024 We realiseren een efficiënt en effectief beheerssysteem voor de voorbereiding en uitvoering van ambtshalve opdrachten. We evalueren en verbeteren het grondeninformatieregister met het oog op onze strategische risico's 2020 - 2024 en doelen. Het beschikbaar serieregister wordt actueel gehouden op gelijkaardig VO-niveau en ikv procesbeheer. jaarlijkse rapportage aantal nieuwe processen toegevoegd aan serieregister jaarlijkse rapportage aantal geoptimaliseerde processen gewijzigd in serieregister

We beheren het grondeninformatieregister. Privacy en Informatieveiligheid

Nr.

Naam

Mijlpalen / indicatoren

Streefwaarde/norm

We halen onze doelstellingen door onze medewerkers continu op een duurzame manier in te zetten

De acties uit ondernemingsplan zijn gerealiseerd zoals vooropgesteld

90%

8.1

We beschikken steeds over een personeelsbezetting die toelaat vastgesteld PEP onze doelstellingen te realiseren % ingevulde aantallen en competenties van het PEP (jaarlijkse behoefte) Strategische personeelsplanning Mobiliserend loopbaanbeleid

8.2

op elk moment 95%

De doorkijk met betrekking tot de personeelsbehoefte wordt jaarlijks Bijlage bij het OP 2022 bijgesteld. We stimuleren binnen de organisatie levenslang leren, bespreken Najaar 2022 groeien doorstroommogelijkheden, en stellen doorgroeitrajecten op. We volgen de ontwikkelingen van het vijfpsorenbeleid van de VO op en voeren tijdig uit.

afhankelijk van de timing van de VO

Onze medewerkers zijn tevreden over hun werksituatie bij de OVAM

tevredenheidsscore via de tweejaarlijkse personeelspeiling

gelijk aan of hoger dan de vorige beoordeling

Geïntegreerd Welzijnsbeleid

Opmaak van het 5-jaarlijks Globaal Preventieplan (GPP) 2023-2027 voor welzijn Uitvoering JAP 2022 en Opmaakt JAP 2023

eerste kwartaal van 2023

Uitvoeren 5 jaarlijkse Psychosociale Risico-analyse en bepalen actieplan

- continu - positief advies op het EOC van december 2022 - september 2022 - quick win acties eind 2022 - actieplan ter goedkeuring voorleggen op EOC december 2022

Arbeidsreglementering: evaluatie van het "hybride werken"

na 6 maanden werken in een genormaliseerde situatie buiten de zomermaanden

Ziektecijfers worden gemonitord en maatregelen om ziekteafwezigheden te verminderen worden genomen

De ziekte-indicatoren evolueren gunstig.

We implementeren de communicatiestrategie 2020-2025 en maken zo dienstverlening en informatie actief bekend, sensibiliseren rond de kernthema’s en creëren draagvlak voor ambitieus beleid.

onderzoek naar draagvlak en gedrags(intenties)

positieve evolutie tov 2018

9.1

Via het koepelconcept ‘Omdat het samen werkt’ verbinden we acties van de OVAM en partners om zo draagvlak te creëren

aantal samenwerkingen t.o.v. het aantal beoogde samenwerkingen

stijgend

Herevaluatie en Implemenatie koepelconcept 'Omdat het samenwerkt'

Herevaluatie van koepelconcept i.f.v. PFAS-crisis, wat behouden we, Uitvoering kwartaal 1 wat passen we aan? Uitvoeren koepelconcept campagne Uitvoering kwartaal 2 & 3 Diverse relevante stakeholders en partners dragen het koepelconcept minimum 2 overlegmomenten mee uit

Organiseren overleg communicatie OVAM/partners

9.2

Voor de kernthema’s motiveren we burgers en bedrijven via verschillende communicatiestrategieën om gedrag te wijzigen.

uitgevoerde acties

Externe communicatie

Opmaak en uitvoering strategische communcatieplannen voor acties 2022 voorzien in het communicatieplan 2022 De kernthema's vertalen we ook in een geïntegreerd contentplan dat continu gebruik maakt van alle corporate kanalen en de link legt met de interne communicatie.

Interne communicatie

aantal

Voltooing nieuwe OVAM-website

2022

Invoering Social media ambassadors

Uitvoering Q3 en 4

Jaarlijks plan interne communicatie, opgesteld in nauwe samenwerking en kruisbestuiving met HR, inclusief evaluatie. gewogen gemiddelde maturiteit

2020-2024

We verhogen het maturiteitsniveau van de OVAM in de periode 2019-2024

10.1

We doorlopen de jaarlijkse beheerscycli

De (deel)plannen (OP, ICT, communicatie, onderzoek en vorming) 100.00% zijn gedragen, tijdig en SMART geformuleerd

Doelstellingenmanagement Proces- en risicomanagement

ondernemingsplan en BBT zijn goedgekeurd Het risicomanagementsysteem wordt verder geïmplementeerd en geëvalueerd op haar praktische toepassing.

resp. 31 maart en 28 oktober najaar 2022

medio 2022 2022

ICT en informatiebeheer

De strategische risico's zijn geactualiseerd We actualiseren het belanghebbendenmanagement op strategisch niveau in functie van de strategische doelstellingen Beschikken over een BCP als hanteerbaar werkinstrument (uitvoeren van testen - actueel houden) De ICT-planning wordt opgemaakt voor 31 maart van elk jaar en uitgevoerd.

We verbeteren onze organisatieprocessen

De ratio beleidskredieten/apparaatskredieten

gelijk aan of hoger dan het vorige jaar

Communicatie

De OVAM verbetert de kwaliteit van haar standaardbrieven. De opgelijste brieven worden herschreven volgens de principes van Heerlijk Helder.

12/31/2022

Financieel beheer

Bij inkanteling op 01/01/2022 van Orafin blijft de continuïteit van de boekhouding gegarandeerd. De impact van deze omschakeling binnen OVAM is hoog. De eerste maanden kan er vertraging op sommige boekhoudprocessen zitten. Door eerst de belangrijkste processen te monitoren en te bewaken, beogen we de impact op de organisatie zo laag mogelijk te houden.

De vertraging op de belangrijkste boekhoudprocessen zijn weggewerkt tegen de zomer van 2022.

Belanghebbendenmanagement

10.2

gelijk aan of hoger dan de vorige beoordeling

Aantal uitgevoerd BCM-testen Beschikken over actuele documentatie Beschikken over goedgekeurd ICT-plan op 31 maart Stand van uitvoering is zichtbaar voor de klant

Al de overige boekhoudprocessen zijn onder controle tegen het najaar van 2022. Beschikken tegen de zomer 2022 over de aangepaste procesdocumentatie voor de interne klanten.

10.3

10.4

Facility

De OVAM beschikt continu over een aangepaste werkruimte in het Beschikken over meerdere verslagen overname gebouw in Mechelen kader van het hybride werken in het VAC Mechelen tijdens en na de tussen HFB (projectleider) en OVAM ombouw van het kantoorgebouw. Het welzijn van de OVAMmedewerkers wordt steeds gegarandeerd. In 2025 beschikt de OVAM over een goed uitgeruste werkomgeving in het VAC Mechelen. Samen met het HFB werken we een plan uit om de impact van de verbouwing op onze werking te minimaliseren. We vragen hierbij extra aandacht voor hinder tijdens de werkzaamheden op kantoor.

ICT en informatiebeheer

De OVAM vervangt het huidige documentmanagementsysteem Technische ICT-aspecten en kader met richtlijnen en (DMS) door Sharepoint (Microsoft 365) met als doel kennisdeling verantwoordelijkheden zijn uitgewerkt in 2022. binnen (en buiten) de organisatie en samenwerken aan documenten. Opleidingen naar de OVAM-medewerker najaar 2022.

We voeren de 5 prioritaire thema's uit de MVO-beleidsverklaring de acties van het jaarlijkse plan zijn uitgevoerd uit. Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen we reduceren onze hoeveelheid restafval:

15% tegen 2022 t.o.v. 2013 (i.e. 13,7 kg/persoon/jaar)

in onze aankoopprocessen houden we rekening met duurzaamheidscriteria:

jaarlijkse opvolging van implementatie duurzaamheidscriteria in aankopen: rapportage in MVO-jaarverslag

we streven naar een reductie van onze CO2-uitstoot en primair energieverbruik.

Reductie van 40% CO2-uitstoot tegen 2025 t.o.v. het referentiejaar 2015 (streefwaarde = 208,3 ton CO2; afkomstig van de verwarming van ons kantoor en de uitstoot van onze dienstverplaatsingen (dienstvoertuigen, eigen wagens en vliegreizen). Reductie van 27% primair energieverbruik tegen 2025 t.o.v het referentiejaar 2015 (streefwaarde = 3.492.393 kWh/jaar).

we volgen het welzijn van de OVAM-medewerkers op

Uitvoering van de risicoanalyse psychologische aspecten en uitwerking van een actieplan, opmaak 5-jaarlijks Globaal Preventieplan (GPP) voor welzijn (zie ook 8.2)

we stimuleren onze medewerkers om hun woon-werkverkeer te organiseren volgens het STOP-principe.

Implementatie van de nieuwe parkeernorm voor het woonwerkverkeer in het VAC van Mechelen

We verzekeren de bedrijfscontinuïteit en de goede werking van de uitvoering van kritieke en essentiële processen de diensten voor afvalophaling, -verwerking en bodemsanering

We analyseren op OVAM-niveau de aanbevelingen van de PFASonderzoekscommissie en werken een concreet actieplan voor de diverse afdelingen uit

80%

100%

gepast gevolg aan meldingen die acute risico's voor het leefmilieu inhouden of de dienstverlening op Vlaams niveau verstoren

100%

actieplan goedgekeurd door DR

7/1/2022

strategisch project emerging contaminants

10.5

We ontwikkelen met VMM, Departement Omgeving en AZG een gezamenlijk beleid en afsprakenkader rond emerging contaminants. Voor OVAM leggen we nadruk op het vlak van afvalstoffen- en bodembeheer.

12/31/2022

We verzekeren de kwalitatieve werking van de relevante actoren We ondernemen een gepaste actie na de rapportage van op het vlak van afvalstoffen-, materialenen bodembeheer. negatieve keuringen, audits of testen in het kader van kwaliteitsborging.

100%

We zorgen voor een effectieve en gedragen bodemregelgeving door We passen de standaardprocedures aan in functie van deze op het geschikte niveau uit te werken. De regelgeving en de PFAS werkzaamheden en inzichten die hieruit voorkomen richtlijnen zijn op elkaar afgestemd.

12/1/2022

We voeren gesprekken met de drie Belgische regio's en Luxemburg voor een overeenkomst tot uitbating van S-Risk.

Via een efficiënt en effectief kwaliteitszorgsysteem zorgen we dat de De bodemsaneringsdeskundige ontvangt een gepersonaliseerd bodemsaneringsdeskundigen betrouwbare partners zijn in het monitoringrapport (norm: 2x/jaar). Hierin is het sectorgemiddelde bodembeleid. aangeduid via een vernieuwd dashboard.

We verzamelen informatie over mogelijke auditmethodieken. We voeren technische en proces audits uit bij de bodembeheersorganisaties.

Een overeenkomst voor de overname van S-Risk is getekend.

eind 2022

auditering Grondbank vzw en Grondwijzer vzw tegen 1/12/2022

DEEL 2 – RAPPORTERING BOORDTABEL 2021

www.ovam.be

Nr. Naam Mijlpalen / indicatoren 1 We geven invulling aan de transitieprioriteit Vlaanderen Circulair De werkagenda's zijn gerealiseerd in het kader van de Visie 2050 van de Vlaamse Regering

Streefwaarde/norm 100% tegen 2025

Q4 (JAAR)

1.1 Het team Vlaanderen Circulair zorgt voor de coördinatie van de roadmap en werkagenda's zijn door de stuurgroep goedgekeurd werkagenda’s en de transversale werking rond de hefbomen, in opdracht van de publiek-private stuurgroep Vlaanderen Circulair.

eind 2021

De roadmap en werkagenda's zijn voorgesteld en goedgekeurd door de Stuurgroep van 6 december 2021. Nu start de concretisering in acties en engagementen.

Governance Vlaanderen Circulair

- 4 keer/jaar - maandelijks - minstens 1 - minstens 2 keer

De Stuurgroep kwam 4 keer online samen. De eerste keer om de aanpak te bespreken en goed te keuren; de tweede keer kregen ze een eerste overzicht van de werkzaamheden rond de werkagenda's en roadmap; de derde keer in september werd gefocust op de inhoud van de roadmap. Die werd opgesteld op basis van 3 rondetafels van een Kompasgroep, met een 40-tal personen (experts uit de maatschappelijke vijfhoek, aangevuld met de trekkers van de werkagenda's). De roadmap toekomstbeelden en werkagenda's zijn na de ontwikkeling van het grondwerk en eerste ambitieformuleringen voorgesteld aan een ruimere groep via de State of the Union van 21 juni (helaas ook online), in aanwezigheid van beide bevoegde MInisters. De roadmap: -toekomstbeelden en werkagenda's- zijn op de 4de stuurgroep van december 2021 voorgesteld door de diverse trekkers. De stuurgroep heeft de toekomstbeelden en werkagenda's in hun huidige vorm goedgekeurd. De werkagenda's (en hefbomen) worden in 2022 verder geconcretiseerd in acties en engagementen. De Projectgroep -met de publieke en private trekkers van de werkagenda's en de trekkers van de hefbomen- komt tot op heden maandelijks samen. Dit jaar zijn alle werkagenda's begeleid en werden de verschillende hefbomen in de projectgroep voorgesteld door hun trekkers. Tijdens de laatste projectgroep werd de werking geëvalueerd door de leden positief beoordeeld: er is veel gerealiseerd en de samenwerking pubiek-privaat werd als zeer positief geëvalueerd. De uitdaging in dit traject is 'de brug bouwen terwjl we erover lopen'. De nood aan professionele begeleiding was hoger dan verwacht, maar die wordt vanuit de werkingsmiddelen nu voor de volgende periode voorzien. Een werkagenda trekken is niet eenvoudig en vraagt een sterk netwerkersprofiel. Begeleiding, opleiding en ondersteuning door andere profielen is nodig en kan beter.Diverse (publieke en private) trekkers vielen uit. De juiste expertise en voldoende ondersteuning inzetten is ook een verantwoordelijkheid van het management van elk van de partners.

Roadmap CE

tekst afgestemd met Kompasgroep, Projectgroep en goedgekeurd door de stuurgroep VC

eind 2021

De kompasgroep voor de roadmap CE werd samengesteld (40-tal experten uit de maatschappelijke vijfhoek en trekkers van de werkagenda's) en heeft in 3 rondetafels een eerste reeks toekomstbeelden opgesteld die een eerste keer zijn voorgesteld op de State of the Union van 21 juni en uiteindelijk werden bevestigd in de Stuurgroep van 6 december 2021.. Vervolgstappen 2022 is het klaarmaken voor communicatie en presentatie tijdens een event (Overzetten in een inspirerende tekst, met beeldmateriaal).

Werkagenda's: facilitatie VC

- kerngroepen 6 werkagenda's in opstart gefaciliteerd - eerste teksten werkagenda's voorgesteld aan de stuurgroep VC - goedkeuring van 1e rollende programma voor werkagenda's door SG

- doorlopend - najaar 2021 - eind december 2021

Er is telkens een publieke en private trekker. Kerngroepen van de werkagenda's zijn van start gegaan en worden begeleid. ELke werkagenda werkt volgens eenzelfde stappenplan. Extra facilitatie is aangeboden en overheidsopdrachten zijn uitgegeven voor de facilitatie. Er is een overheidsopdracht gelanceerd voor een meer generieke begeleiding in het globale transitiemanagement, ter ondersteuning van de projectgroep.Zij gaan van start in 2022, met een focus op uitvoering en opvolging, transitiemanagement en communicatie nodig voor de opschaling.

Hefbomen: transversale coördinatie VC

werkgroepen 7 hefbomen samengesteld en inhoudelijke invulling goedgekeurd door de stuurgroep VC

- najaar 2021

Alle hefbomen hebben trekkers, hebben hun voorbereidende werking opgestart en zijn in hun eerste werking voorgesteld aan de projectgroep (1 hefboom per projectgroep).

Hefboom Beleidsinstrumenten

- aantal afstemmingen Vlaams en lokaal beleid - aantal bijeenkomsten van het Intrabelgisch platform - afstemming met het Europees Beleid

- doorlopend - 3 keer - doorlopend

De hefboom is opgestart, met een voorlopig (te) brede agenda, die door nauwe samenwerking en input van WA's en projecten kan worden verfijnd. Aandacht voor doelgroep lokale besturen is uitgebreid en intenser geworden en groeit uit tot "programmawerking" met voldoende ondersteuning (extern bureau en onderzoeksmiddelen) in 2022. Er is darnaast een overheidsopdracht uitgeschreven en gegund om de werking van deze hefboom ook door een extern juristenteam te laten ondersteunen waar nodig. IN het nieuwe Steunpunt is er ook een onderzoeksgroep voorzien die vooral zal inzetten op de juridische knelpunten. Trekkerschap wordt opgenomen door: Vlaanderen Circulair/OVAM en Denuo;

Hefboom Circulair aankopen

- Procirc: werkpakketten uitgevoerd en gevraagde subsidie bekomen

- gevraagde subsidie bekomen

Hefboom CA is gelanceerd door trekkers The Shift & HFB en voorgesteld op de projectgroep. Uitnodiging aan de werkagenda's om noden kenbaar te maken. VC/OVAM inbreng: Interreg NSR ProCirc subsidies bekomen na elke tussentijdse rapportage. Verlening van het project bekomen in call 12 tot juni 2023. Uitvoeriing werkpaketten binnen ProCirc: PM en uitvoering WP3 (toolbox & MCR), Opvolging en ondersteuning van 4 Vlaamse pilootprojecten, disseminatie en communicatieactiviteiten, betrokkenheid in 5 (potentiële) COPs en trekkerschap ECESP LG Circular Procurement. Deze leadershipgroup rond procurement zorgt ervoor dat de kennis die we opbouwen binnen Vlaanderen Circulair goed met de Europese partners gedeeld wordt. We worden vaak gevraagd in Europese fora of kennisnetwerken. Grotere bedrijven vinden ons om advies te vragen (Corluyt, Jan De Nul...). De Green deal rond duurzame zorg en deze rond Anders Verpakt worden door VC opgevolgd voor het aspect circulair aankopen.

Hefboom Onderzoek

- evaluatie van het Steunpunt CE, samen met EWI, beschikbaar - beslissing over het vervolg genomen+C10:D10

- eind mei 2021 - eind juni 2021

Het Steunpunt CE sloot op 22/11 de werking tot zover af, met de lancering van met name de CEMonitor, aangevuld met tal van andere realisaties. Het nieuwe steunpunt, dat grotendeels gelijk zal lopen met het oude, kan in 2022 een doorstart maken. Hiervoor is er in het voorjaar een uitgebreide evaluatie van het lopende steunpunt CE-Center opgemaakt, met een beleidspanel en een academisch expertenpanel. De werking en resultaten van het huidige steunpunt werden zeer positief beoordeeld. Er zijn inhoudelijke aanbevelingen geformuleerd voor en volgend steunpunt. De oproep voor een nieuw steunpunt werd gelanceerd in het najaar en in december kreeg het nieuwe consortium de erkenning om van start te gaan met de werking van een Steunpunt CE-Center voor de volgende jaren. De hefboom Onderzoek is voorgesteld aan de projectgroep VC. De trekkers stellen de opmaak van een onderzoeksagenda voor, met een afstemming met alle onderzoeksinstellingen CE in Vlaanderen. Eén van de trekkers kreeg intussen een opdracht in het kader van PFOS onderzoek. Hefboom wordt verder getrokken door Karel Van Acker, EWI en team O&M.

Hefboom Communicatie

- website kennisdeling samenwerkingsplatform rapporteren monitoring

- doorlopend

De hefboom is opgestart. Er was een eerste overleg met alle communicatiemensen van de partners van Vlaanderen Circulair. Er is een teamsplatform met diverse handleidingen en sjablonen, instrumenten om in VC-stijl samen te werken, events te organiseren, documenten te produceren, ... ongeacht vanuit welke organisatie het Vlaanderen Circulair initiatief komt. IN juni 2021 is er een eerste State of the Union georganiseerd (online) waarin we een overzicht gaven vande toekomstbeelden en het eerste grondwerk en ambitieformuleringen rond de werkagenda's. De Monitor CE is gelanceerd en online met meer dan 140 indicatoren. De lancering liep samen met het closing event van het Steunpunt CE-Center op 22 november 2021. Er is een zeer uitgebreid kennisplatform rond diverse thema's: bouw, havens, lokale besturen, de doeners, het Steunpunt CE-Center, de CE Monitor... Er is stilaan nood aan een architecturale opfrissing door de veelheid van items. De nieuwsbrief en sociale media wordt actief gevolgd door een steeds groeiende groep. Onze aanpak wordt regelmatig voorgesteld op diverse fora. Dit jaar werd ook de conferentie rond Circulair Vastgoed door de transitiemanager gemodereerd 'en qua sprekers samengesteld), om het thema nog beter onder de aandacht te brengen bij deze doelgroep.

Hefboom Innovatie & ondernemen

- Call 2021 en middeleninzet VC: beslissing over besteding middelen

- maart 2021

Voor de Open Call 2017 en 2018 zijn de resultaten van de afgeronde projecten allemaal in beeld gebracht op onze website. Ook werden Engelstalige fiches opgemaakt. Naar het einde van het jaar toe zal gewerkt worden aan een publicatie die de resultaten van deze projecten zal bundelen. De projecten van de Open Call 2019 zijn ongeveer in de helft van hun looptijd. Hiervan verwachten we tegen 15/1/22 een tussentijdse rapportage. Er zal een analyse van deze tussentijdse resultaten gebeuren om nog beter te kunnen inspelen op de kennisdeling tussen de projecten en het capteren van de leerlessen. Hier zullen de inhoudelijke begeleiders (van de andere teams binnen OVAM) hun steentje in bijdragen. De projecten van de Gerichte Call Circulaire Bouweconomie (GCB, 29 projecten) zijn op kruissnelheid, die van de Relance Call Circulaire Bouweconomie (RCB, 19 projecten) zijn opgestart. Communities of Practice (COP's) werden opgestart, linken met de Proeftuin zijn verzekerd, iedereen is ingestapt in de Green Deal Circulair Bouwen. Een netwerkevent met alle partners van zowel de Gerichte Call als de Relance Call wordt voorbereid door VC ism Team Bouw en de onderzoekers van de Proeftuin. Dit is voorzien voor begin 2022. Onze ervaringen met het opzetten van subsidiecalls werd gedeeld met Wallonië en het buitenland. Ook met VLAIO werd afgestemd rond het beheer van de Relance Call Circulaire Bouweconomie. Binnen het Lerend Netwerk Composieten van Agoria/ Sirris, ondersteund door VLAIO, werd een deelnemersgroep van 20 bedrijven gecoached en op weg gezet naar een circulair materiaalgebruik en bedrijfsmodel. Ondersteuning werd verleend aan VLAIO in het kader van een COOCK call rond kennistransfer van circulair textiel & remanufacturing, waarbij 170 bedrijven betrokken zijn. We zaten in diverse jury's, zoals deze van het VBO voor de Award rond duurzaam ondernemen. VC is begeleider voor de voorbereiding van de opstart van de Green Deal Huren en Delen.

Hefboom Financiering

- kerngroep investeren samenbrengen en link Europese middelen leggen

- 4 keer

Hefboom opgestart met trekkers Febelfin en PMV, facilitaite door VC. Werking voorgesteld aan de Projectgroep. Er is een overheidsopdracht uitgeschreven om gedurende 6 maanden een basisonderzoek te doen om deze hefboom goed geÏnformeerd te lanceren, met veel aandacht voor voorbeelden uit het buitenland, kansen qua investeringen en financiering nieuwe businessmodellen. op Vlaams en Europees niveau. Er is een overheidsopdracht uitgeschreven en gegund om een voorbereidend onderzoek te doen in de eerste helft van 2022. Brigitte Mouligneau nam deel als keynote aan de lancering van het Charter voor de circulaire economie tussen de leasingmaatschappijen. De CEVALUATOR, een evaluatietool voor financiers is uitgewerkt door VITO, met steun van Vlaanderen Circulair en is voorgesteld aan de financiële partners.

Hefboom Jobs en skills

- kerngroep jobs en skills samenbrengen, train the trainers CE

- 4 keer

WSE nam trekkerschap van de hefboom. Momenteel loopt de opdracht van de opmaak van een Green Skills Roadmap voor Vlaanderen, we volgen die mee op en groeperen zo een heel reeks stakeholders. Binnen de ESF-oproep Circulair Werk(t) zijn eind april 12 hubs geselecteerd voor een effectieve uitrol van de ondersteunende hub-werking voor circulaire ondernemers die willen samenwerken met de sociale economie, tot einde 2022. Er is ook een lerend netwerk actief, gefinancierd door de Koning Boudewijn Stichting. Het EU Cmartlife-project rond circulaire consumptie is opgestart door middel van de lancering van een ovop, zodat in 2022 het eerste traject op Vlaams niveau kan plaatsvinden onder de noemer "Circular Ambassador Program". Inspiratie sessies werden gegeven bij VUB (TEW en Business Economics, 200 studenten) en UAntwerpen (Industrial Engineering, 100 studenten), en de studentengroep van VOMO (20 studenten) begeleid in een circulair meubel ontwerp. Structurele samenwerkingen om opleidingstrajecten future-proof te maken en CE te integreren, werden opgestart met Syntra Brussel, Syntra MVL, VIVES Kortrijk. Ondersteuning werd verleend aan VLAIO voor de calls mbt kortlopende opleidingen circulaire economie (100 deelnemers), en de call mbt circulaire herwerking van bestaande opleidingstrajecten (4 opleidingen). Ook met VLajo werd een traject opgebouwd om circulaire economie mee uit te rollen. We draaien mee in de SOHO (ondernemen in hoger onderwijs) groep die door Vlaio getrokken wordt. Hier wordt mee de basis gelegd voor het SOHO traject van 2022.

Strategische projecten (cf. circulaire havens)

afhankelijk van de keuze en middelen die ingezet worden (besluitvorming stuurgroep VC)

Terugblik 2021: Vlaamse havenstrategie: werd uiteindelijk goedgekeurd op 17 dec. 2021, een jaar na de Mededeling VR en de adviezen van MORA en VP). Dit heeft wel impact gehad omdat de operationalisering van de havenstrategie (met MOW als coördinator) pas vanaf 2022 kan startten. Deze belangrijke vertraging heeft VC niet weerhouden om een verkenning CE-impact havens op te starten (oktober 2021-juni 2022). Dit ligt in het verlengde van de rol die VC hierin kan vervullen. Roadmap /Werkagenda's CE: deelname van Port of Antwerp en North Sea Port in Kompasgroep Roadmap en in Werkagenda Chemie/Kunststoffen. Samenwerking Port of Zeebrugge: Verkennend onderzoek circulaire herontwikkeling Carcoke-site (OVAM) + eindrapport goedgekeurd en opgeleverd; overleg over overdracht van de Carcoke-site dd. 15/12/2021. Samenwerking OVAM-Port of Antwerp: eerste update en overleg uitvoering dd. 29/6/2021, afspraken communicatie, update 2021 en draft Uitvoeringsagenda 2022 (nog goed te keuren begin 2022) (zonder verder detail). Samenwerking North Sea Port: Webinar 'North Sea Port, Circulaire Haven' dd. 20/4/2021 i.s.m. Vlaanderen Circulair, overleg najaar 2021 n.a.v. goedkeuring nieuwe NSP-strategie ‘Connect 2025’ met vooruitzicht op samenwerking vanaf 2022 rond strategisch programma CE.. Goedkeuring nieuwe NSP-strategie ‘Connect 2025’ hing ook samen met late goedkeuring Vlaamse havenstrategie. Communicatie, circularports.eu en community building: doorlopend updates, bijdragen over circulaire havens in RUIMTE N.49 (VRP), webartikel over circulaire havens i.s.m. North Sea Port, partnership met Flows.be (banner-campagne en advertorial, interview over Carcoke-dossier), opdracht Deepak Metah rond community building.

1.2 We nemen ons engagement op in de werkagenda's van Vlaanderen Circulair Werkagenda Bouw

De aan de OVAM toegewezen taken zijn uitgevoerd

100%

- trekkerschap, kernteam samenbrengen - visiebepaling binnen werkagenda - 1e rollend programma (werkagenda) beschikbaar

- eind april 2021 - september 2021 - eind december 2021

Werkagenda Chemie/Kunststoffen

- trekkerschap, kernteam samenbrengen - visiebepaling binnen werkagenda - 1e rollend programma (werkagenda) beschikbaar

- eind april 2021 - september 2021 - eind december 2021

Een kernteam is samengesteld bestaande uit OVAM, essenscia, VLAIO en facilitator VC. Adviesbureau KENTER werd aangesteld voor de gap-analyse en procesbegeleiding .Na een 10-tal diepte-interviews in mei vond een succesvolle stakeholdersworkshop plaats op 4 juni waar de reeds gedetecteerde knelpunten werden besproken en aangevuld. In december 2021 werd een ontwerprapport opgeleverd op basis van het rapport uit de divergerende fase, 3 focusgesprekken (in september en oktober) en een stakeholderevent (in oktober). Doorheen dit traject werd een – nog steeds aangroeiende - community opgebouwd van meer dan 120 deelnemers. Tijdens dit traject werden werkpaden gevalideerd, potentieel gezamenlijke initiatieven en actievoorstellen verzameld. Dit document zal onderwerp uitmaken van het vervolgtraject: Zoals in alle andere werkagenda’s blijkt ook voor deze werkagenda dat er nog een traject van scherpstelling van bepaalde engagementen en het aanduiden van de trekkers voor de actiepaden en individuele acties moet gevolgd worden. Dit traject is in december 2021 opgestart en zal nog verderlopen in januari-februari van 2022. De bedoeling is om dan tot een gedragen werkagenda met een selectie van de momenteel geïdentificeerde acties te komen. De workshops en het proces werden gefaciliteerd vanuit Vlaanderen Circulair en dankzij een facilitatie-opdracht via middelen van VC.

Werkagenda's Maakindustrie, Voeding, Bio-economie en Water

- deelname kernteam of op vraag expertise inbrengen in werkagenda

- doorlopend tot eind december 2021

WA voedselketen doorliep een intensief traject met de stakeholders (7-tal workshops en een gerichte survey); en zal landen met een slotmeeting op 9 december en een geconsolideerd actieplan, met engagementen. Het kernteam kwam 2-wekelijks samen rond aanpak, planning, voortgang om op korte termijn te kunnen landen met een plan. WA Maakindustrie opgevolgd en actief bijgedragen aan het stakeholderforum van 10 december. Engagementsverklaring mee nagekeken en aangevuld. Klaar voor ondertekening. Bioeconomie: trekker 5 maanden ziek. Toch proberen we versneld externe ondersteuning te verzekeren. We zijn in overleg. Waterkringlopen: wordt opgevolgd en loopt.

alle werkagenda's opgevolgd in de projectgroep en in hun werking. Facilitatieopdrachten georganiseerd waar nodig. Een kernteam is samengesteld bestaande uit OVAM, VCB en facilitator VC. Tijdens 2 workshops op 17 en op 25 mei gingen de belangrijkste actoren aan de slag om een langetermijn visie 2050 voor circulair bouwen uit te tekenen. Dit resulteerde in 6 ambities met ook een eerste oefening over welke belangrijke mijlpalen voor de volgende decennia nodig zijn. De trekkers en de facilitator VC hebben tijdens de zomer uit de output van de workshops een verstaalslag gemaakt naar 10 werkpaden, alsook de 6 ambities bijeengebracht in 1 visietekst. Daarnaast hebben een 10tal kartrekkers het proces mee uitgetekend en werd een begeleidingsteam aangesteld. Eind augustus en eind september zijn de werkpaden verfijnd en werden de eerste concrete acties geformuleerd voor ieder werkpad. In kwartaal 4 werden verschillende workshops georganiseerd om binnen de 10 werkpaden de nodige acties te formuleren en zo tot een eerste rollend programma te komen. Dit werd gevolgd door één-opéén gesprekken om de acties te verdiepen en engagementen vast te leggen. Op de actiedagen van 5 okt en 2 dec werd het proces toegelicht voor de ruime groep GDCB deelnemers,

Nr. Naam 2

Mijlpalen / indicatoren

We versterken onze internationale werking voor een de prestaties van OVAM in het kader van de duurzaam afval-, materialenen bodembeheer binnen internationale werking worden beoordeeld in een een circulaire economie kwalitatieve survey

2.1 We verbeteren de juridische en socio-economische randvoorwaarden voor het halen van de OVAMbeleidsdoelstellingen via beleidsbeïnvloeding, samenwerking en projectwerking

Beleidsbeïnvloeding in Europese en internationale kernprocessen zoals EU Actieplan Circulaire Economie, EU Voorzitterschap, Verdrag van Bazel

Streefwaarde/norm positief

Q4 (JAAR) Survey werd opgemaakt

een bijdrage is geleverd of initiatief is genomen in de 100%' als relevant geidentificeerde processen

We slaagden er in 2021 in om voor al de strategisch relevante EU dossiers CCIM pilootschappen te hebben. (Batterijen, texttiel, EVOA, ELV, afval, Voedselafval), om samenwerkingen op te zetten met relelvante partners zoals NL en projecten op te starten zoals C-MARTlife.

Tijdig ingebrachte standpunten in de als relevant geidentificeerde beleidsprocessen

100%

We maakten in 2021 pro-actief onze prioriteiten voor de EU textielstrategie kenbaar aan de Europese Commissie. Als piloot Bazel en EVOA coördineerden we het voorbije jaar alle Belgische standpunten, oa in de EU-guidelines rond drempelwaarden voor contaminatie in plastic afval en de herziening van de EVOA (17 november gelanceerd). Enkele BE prioriteiten werden daarin mee opgenomen. OVAM ondernam voorbereidend expertise-onderzoek. We zorgden voor een politiek gedragen Vlaamse positie in het kader van het EU Duurzame Producten Initiatief. We presenteerden de OESO Environmental Performance Review aanbevelingen voor afval en CE op het intra-BE platform CE, en maakten werkafspraken voor de uitvoering ervan. We organiseerden op 24/06 een Vlaams Grondstoffenoverleg met diverse overheidsinstanties en onderzoeksinstellingen om een strategische onderzoeksagenda rond grondstoffen in Vlaanderen op te starten. We brachten inspiratienota's in bij Commissie en Soil Mission board, die resulteerden in sterke Vlaamse perspectieven in de nieuwe EU Soil Deal en Soil Strategy. We coordineerden de OVAM inbreng in diverse EU surveys ter voorbereiding van de herziening van de Kader RL afval en droegen bij aan de comitologie inzake de Europese SUP-richtlijn. We zetten pro actieve stappen voor intra OVAM voorbereiding van het EU VZP en namen actief deel aan de OMG werkgroep EU VZP. De nieuwe EU bodemstrategie bevat heel wat OVAM accenten, dankzij pro actief lobbywerk van OVAM

1 per koploper

Omwille van de corona-beperkingen was er dit jaar geen mogelijkheid tot het fysiek organiseren van studie(werk)bezoeken. Wel zetten we in op virtuele bilaterale uitwisselen met o.a. Nederland, Duitsland en Denemarken op specifieke topics.

Internationale samenwerking met oog op kennis opdoen studiebezoeken georganiseerd bij de als relevant geidentificeerde koplopers

Europese Projectwerking

aanwezigheid in alle als relevant geidentificeerde fora en 100% netwerken

Door onze actieve bijdrage als lid van de IRP stuurgroep, werd het komende meerjaren werkprogramma van het International Resource Panel voldoende relevant voor de OVAM. Ook in de OESO Working Party on Resource Productivity and Waste zorgden we door onze inbreng als bureaulid dat de OESO rapporten relevant zijn voor onze werking. We waren actief lid van de coordinatiegroep van het ECESP en het Common Forum on soil contamination

We zetten structurele bilaterale samenwerking op met goed gekozen partners.

Algemeen stond de bilaterale samenwerking in 2021 eerder op een laag pitje wegens Corona. We slaagden er in 2021 wel in om virtueel een aantal interessante uitwisselingen te organiseren, waaronder met Nederland, de nieuwe Vlaamse diplomatieke post in de Nordic Counrties en met de medewerking aan een Nederlands-Belgische Handelsmissie opgehangen aan het topic CE

minstens 2 structurele samenwerkingen tegen 2024

De programma-beïnvloeding, interne coördinatie rond 5 projecten per jaar prospectie, initiatie en uitvoering van Europese projecten draait optimaal.

Dit jaar startte het project C-MARTLife op, evenals het project ZeroW en een partnership PARCS rond risico-aanpak PFAS in bodem. Daarnaast dienden we drie andere projecten mee in (LIFE project herbebossing op stortplaatsen, een Horizonproposal rond bouw en sloop en een rond textiel) en zijn we betrokken in de projectboards in 2 andere nieuwe projecten (MySoil en Zerowaste). het NEEMO en CINEO bezoek voor de projecten waar OVAM de lead neemt: C-martlife. Narmena, Resanat conlcudeerde dat de coördinatie vlot loopt

2.2 We versnellen de mondiale transitie naar een uitnodigingen om kennisdeling van binnenlandse en 100% circulaire economie via internationale samenwerking buitenlandse delegaties krijgen aan de hand van het afwegingskader een gepast antwoord

Internationale samenwerking met oog op eigen kennis delen

2.3 We verhogen de Vlaamse internationale zichtbaarheid en beleidsimpact door sterker in te zetten op diplomatieke netwerken en benutten van samenwerkingsopportuniteiten

aan de hand van het afwegingskader voor bilaterale contacten organiseerden we een zevental virtuele bilaterale uitwisselen en verwezen we door of gaven we schriftelijk info bij een tiental bilaterale aanvragen

een evenwichtig aantal deelnames aan delegaties met oog op kennisdeling (in binnenland en buitenland)

min 10 per jaar

Omwille van corona-pandemie verliep kennisuitwisseling hoofdzakelijk virtueel. We gaven een toelichting over ons afval en materialenbeleid aan Canada en stonden collega's van het Franse Rekenhof te woord n.a.v. een audit over afvalpreventie en het identificeren van best practices. We gaven een toelichting aan medewerkers van respectievelijk de Deense en Nederlandse ambassades in Brussel. We bezorgden input ter stoffering van een FIT-event met Marokko. Om onze kennis in de toekomst nog beter uit te dragen, schreven we de inhoud uit voor een nieuwe, compacte Engelstalige OVAM-website. De migratie naar een nieuwe Engelstalige OVAM-website wordt opgestart.

We starten internationale samenwerking op rond kunststoffen

eind 2021

Internationaal en Europees waren in de loop van 2021 diverse partnerschappen in de maak die OVAM opvolgt (o.a. in het kader van het EU Plastics Pact en de onderhandelingen over een eventuele UNEA-resolutie voor een internationaal verdrag rond kunststoffen). In dat kader kijken we naar winwins voor samenwerking met relevante partners

de relevante partners, processen en events zijn geïdentificeerd

100%

We zijn op de hoogte van de relevante events en netwerken en gingen er samenwerking mee aan.

Economische diplomatie benutten met partners zoals FIT, een structurele samenwerking met relevante partners in minstens 2 partners Vlaio, Dept KBUZA de Vlaamse (economische) diplomatie

We werkten een instructienota voor het Vlaams diplomatieke netwerk uit. Daarbij wordt concreet gemaakt op welke topics we kennis kunnen uitdragen (teaching) en op welke topics we vooral willen leren van anderen (learning/ benchmarking). De voorbereidingen voor een OVAM bijdrage aan de diplomatieke academy werden opgestart Een vernieuwde kennismaking met FIT, m.o.o. strategische, versterke samenwerking, werd omwille van corona-beperkingen uitgesteld.

Internationale opportuniteiten benutten

De deelname van OVAM aan de Wereldexpo Dubai werd wegens Corona teruggeschroeft naar een deelname aan een virtueel paneldebat op GSTIC tijdens de Vlaamse week. We co organiseerden tevens een side event op COP26, evenals diverse Circular Talks met het ECESP over textiel, handel en circular procurement .

OVAM doet een bijdrage aan de Vlaamse week van de Wereldexpo Dubai (oktober 2021)

minstens 1 event

2.4 We werken intergewestelijk en federaal samen voor afstemming op Belgisch niveau Intergewestelijke en federale samenwerking

interregionaal/federaal overleg om tot een noodzakelijke Belgische oplossing te komen

100%

nog niet van toepassing

Afspraken gemaakt met de federale overheid en/of de gewesten over het juridisch kader dat nodig is voor de inning van de zwerfvuilkosten (zie doelstelling 4.5)

eind 2021

zie ook doelstelling 4.5

Het Vlaamse Gewest heeft een visie aangenomen eind 2021 omtrent interregionale samenwerking inzake UPV en zoekt draagvlak voor deze visie bij de andere gewesten.

Er is een visienota voor interregionale samenwerking inzake UPV opgemaakt. Na goedkeuring door de directie, is deze besproken met het kabinet. In het kader van het IPUP is intussen een werkgroep opgericht die aan een concreet ontwerp van ISA werkt. Een versie hiervan is door de andere gewesten overgemaakt aan het kabinet en ook reeds besproken tussen de 3 kabinetten. De kabinetten hebben het IPUP met aandrang gevraag om het ontwerp van ISA verder op punt te stellen en reeds te starten met de bijhorende uitvoerende samenwerkingsakkoorden.

Nr. Naam 3

Mijlpalen / indicatoren

We bouwen risicovolle asbesthoudende materialen af tegen 2040 Het afbouwtempo is voldoende om het geraamde asbestpassief tegen 2040 te verwijderen. Asbestbeleid

Streefwaarde/norm

De hoeveelheid ingezameld en verwerkt asbestafval De cijfers voor 2021 zijn beschikbaar in april 2022 ≥ hoeveelheid af te bouwen restsaldo tegen 2036 op jaarbasis

Evaluatie en monitoring van de voortgang van het eind 2022 asbestafbouwbeleid, inclusief de toepassing van het instrumentarium en de uitbreiding van de scope van verwijderingsplicht.

3.1 Vanaf 2022 wordt elke koper geïnformeerd over de aanwezigheid Elk gevraagd attest wordt afgeleverd vanaf 2022 van asbest bij de aankoop van een woning

Q4 (JAAR)

Op schema. De clusters voor de evaluatie van het asbestafbouwbeleid werden afgebakend en de projectaanpak voor interne en externe aftoetsing werd opgemaakt in functie van de agendering van de evaluatienota aan de VR. De monitoring van de inzet en voortgang van de doelgroepinstrumenten sectorprotocollen en subsidies lokale besturen gebeurde via de Monitoringstool Relance (Sharepoint VO).

100%

nog niet van toepassing

De databanktoepassing asbestinventarisatie is ontwikkeld

eind 2021

Ontwikkeling verloopt volgens schema. De databanktoepassing werd verder ontwikkeld en ism de sectorverenigingen per periodieke release. De laatste releaseversie van 2021 omvat de versie voor de train-de-trainer sessie die in december plaats vond.

Uitvoeringsbepalingen in Vlarema voor invoering asbestattest

definitieve goedkeuring medio 2021

De uitvoeringsbepaling werden in Vlarema 8 opgenomen en gepubliceerd.

Het ministerieel besluit voor certificatiereglement en standaard inspectieprotocol is opgemaakt

goedkeuring eind 2021

Het voorstel MB certificatiereglement en het MB inspectieprotocol is uitgewerkt en op vraag van het kabinet overgemaakt aan Raad van State voor advies.

Asbestfonds

Ontwerp van oprichtingsdecreet en ontwerp MB voor de retributies zijn uitgewerkt.

medio 2021

Een ontwerp oprichtingsdecreet en een ontwerp memorie van toelichting zijn uitgewerkt. De OVAM ontving hierover negatief advies vanwege Inspectie Financiën. Een aangepast ontwerp van oprichtingsdecreet asbestafbouwfonds werd via nota VR overgemaakt voor advies aan Financiën en begroting. Het voorstel werd verfijnd op basis van de bemerkingen van IF. Het voorstel MB Retributie werd voor advies overgemaakt aan IF.

Integratie thema 'asbest' binnen transversale (energie)renovatieinstrumenten

Integratie van 'asbest' binnen het beleidstraject van de ééngemaakte eind 2021 renovatiepremie is onderzocht en geïmplementeerd

Particulieren en bedrijven kunnen via één online loket een premie aanvragen voor renovatie én energiebesparende investeringen. De asbestgerelateerde Fluviuspremie 'dak-en gevelisolatie met surplus asbest' maakt hier onderdeel van uit. Omdat de benuttingsgraad van deze premie onder de prognoses bleef (Relance-provisie), bezorgde de OVAM aan het VEKA een voorstel voor verruiming van de invulling onder de vorm van andere winwincombinaties van energetische maatregelen gecombineerd met een asbestverwijdering.

Beschikbare middelen voor doelgroepinstrumenten vastgelegd

95%

De cijfers voor 2021 zijn beschikbaar in april 2022

Scholen

Ontwerp vervolgprotocol (vanaf 2023) opgemaakt en onderhandeld

eind 2021

De ontwerptekst van het vervolgprotocol werd opgemaakt en bilateraal in de stuurgroepen afgeklopt. Twee niet asbestgerelateerde discussiepunten moeten nog uitgeklaard worden in overleg met de betrokken kabinetten waarna de formele ondertekening kan volgen.

Sociale huisvesting

Nieuw protocol goedgekeurd

Medio 2021

De ontwerptekst van het vervolgprotocol werd opgemaakt en goedgekeurd door VMSW en VVH. De formele ondertekening vindt plaats na agendering op de VR in 2022 via de procedure voor herverdeling van de Relancemiddelen (VV5).

Landbouw

Nieuw protocol goedgekeurd

Medio 2021

Zorginstellingen

Nieuw protocol goedgekeurd

Medio 2021

Het landbouwprotocol werd door de sectorpartners en de OVAM ondertekend. De uitvoering werd opgestart. De ontwerptekst werd opgemaakt en bilateraal in de stuurgroepen afgeklopt. De formele onderteking vindt plaats na agendering op de VR in 2022 via de procedure voor herverdeling van de Relance-middelen (VV5).

Lokale besturen

Nieuw ontwerp BVR en MB opgemaakt Een actie voor lokale jeugd(bewegings)infrastructuur wordt opgezet

Medio 2021 Medio 2021

Een ontwerpvoorstel van BVR en MB werden opgemaakt. Voor de nietasbestgerelateerde onderdelen werd nog geen finaal tekstvoorstel bereikt.

Asbestinventarisattest

3.2 Voor specifieke doelgroepen is een ondersteuningsinstrument voor asbestafbouw opgezet

Nr. Naam Mijlpalen / indicatoren 4 We dematerialiseren maatschappelijke Daling van de hoeveelheid restafval die verbrand wordt behoeften en sluiten materiaalkringlopen zodat het verbruik van primaire grondstoffen Voorbereiding voor hergebruik en de recycling van stedelijk afval daalt De sorteer- en recyclagecapaciteit voor kunststoffen in Vl.

Streefwaarde/norm

Q4 (JAAR)

-25% tegen 2030

2019 = 1.898.714 ton (lichte correctie valipac) en 2020 = 1.864.918 ton

stijging tot 55% in 2025; 60% in 2030; en 65% in 2035

pas beschikbaar vanaf 2022

verviervoudigd in 2030 tov 2015

…

stijgende trend tov 2015

59% in 2018 = 38.220 kton/65,242 kton obv MDO

dalende trend

2020: 37.984 ton

stijgende trend

2020: LMRP/totaal = 28% en LMRP/HMPR = 39%

Productie hoogwaardig betongranulaat (als maat voor hoogwaardigheid)

stijgende trend

2020: 12.460,0 ton en 0,1962% tov totaal betongranulaat

Aantal unieke gebruikers per jaar in Totem

stijgende trend

Substitutie-indicator uit MDO: alternatieve bouwmaterialen/totaal hoeveelheid bouwstoffen

4.1 Het primair materiaalgebruik in de bouw daalt Hoeveelheid gestorte breekresidu's door circulair ontwerp en hoogwaardig valorisatie van bouwen slooptafval Verhouding LMRP/HMRP

2076 unieke gebruikers hebben TOTEM in 2021 gebruikt. Het totaal aantal gebruikers stijgt daarmee

Nieuw Preventieprogramma "Circulair bouwen", Ontwerp-preventieprogramma beschikbaar voor goedkeuring door DR voortbouwend op de conclusies van Proeftuin en Consultatieprocedure en traject goedkeuring Vlaamse Regering Green Deal

15.04.2021 juli 2021

Met de input uit workshops en gesprekken is een voorontwerp van het beleidsprogramma 'op weg naar circulair bouwen opgesteld. Dit werd goedgekeurd door de directie op 11 maart en begin juni, met tussentijds een feedbackronde naar de interne en externe stakeholders. Na de publieke consultatie (aug.-sept.) en een overwegend positief advies van de Minaraad, keurde de directie de aangepaste tekst voor het beleidsprogramma goed op 2 december. Naast de beleidstekst zijn ook een zakelijk plan en planningsfiches voor verschillende werven met inspanningen goedgekeurd. Het beleidsprogramma wordt nu voorgelegd aan het kabinet met als doel de procedure voor goedkeuring in te zetten begin 2022. Door de covid-situatie is dit jaar vertraging opgelopen. Het ontbreken van voldoende mogelijkheden voor fysieke bijeenkomsten met workshops heeft het consultatieproces, nodig voor de ontwikkeling van de beleidsvisie, behoorlijk afgeremd.

Proeftuin Circulair Bouwen met potentieel voor 1) Eindrapport beschikbaar ontwerpen en optrekken van nieuwe gebouwen 2) Lessen geïntegreerd in de mid-term review van nieuwe met minder, maar circulair gebruik van preventieprogramma Circulair bouwen grondstoffen

1) medio 2022. 2) eind 2023

De covid-situatie heeft het afronden van het luik 'urban mining' ernstig vertraagd: het eindrapport van het luik urban mining kon pas midden 2021 door de onderzoeksgroep worden afgerond. Daarom is het werk aan het luik 'veranderingsgericht bouwen' pas kunnen starten na de zomer van dit jaar. Er wordt voornamelijk gewerkt rond technische oplossingen, businessmodellen en opnemen van circulaire criteria in openbare aanbestedingen. Zowel de Communities of Practice van de Green Deal Circulair Bouwen actiedagen, als de gesubsidieerde callprojecten dragen bij tot de onderzoeksvragen. Het eindrapport zal niet voor eind 2022 klaar zijn door de latere start van dit 2e luik, maar dit heeft ook als voordeel dat meer leerlessen uit de projecten meegenomen worden.

Ontwikkelen van een meetsysteem voor de milieu-impact van materialengebruik in gebouwen

TOTEM: Verdere ontwikkeling en gebruik voor een accurate en gebruiksvriendelijke bepaling van de materiaal-impact van gebouwen (cf. samenwerkingsovereenkomst met de 3 gewesten): - omschaking naar de EN15804+A2 methodiek - implementatie “sloopmodule” in TOTEM - integratie" technische installaties" in TOTEM

Onderzoek naar materialenpaspoort en materialenpeil

Materialenpaspoort/inventaris: eerste business analyse uitgevoerd

Materialenpeil: - gebouwenbibliotheek: uitbouwen van een set voor benchmarken van verschillende types gebouwen - grenswaarden voor verschillende typologieën van gebouwen zijn onderzocht

30/06/2021 30/06/2021 31/12/2021

tegen eind 2021

tegen eind 2024

De ontwikkeling loopt verder: 1) De omschakeling van de TOTEM-tool naar de nieuwe Europese norm EN15804+A2 en de integratie van de PEF-weging i.p.v. monetarisatie werd doorgevoerd. 2) De update rond circulariteit en de integratie van sloop voorafgaand aan een project is voorzien in december. Een eerste integratie voor de kwalitatieve benadering van circulariteit is het potentieel van omkeerbaarheid van verbindingen dat wordt aangeduid met kleurencodes en in een aparte sectie in de resultaten wordt toegelicht. End of Life scenario's worden toegevoegd. Het is nu mogelijk om voor elk materiaal te zien wat de gangbare eindverwerking is. De sloopstatus wordt toegevoegd zodat de impact van de sloop van deze componenten kan berekend worden. De biogene CO2-indicator wordt geïmplementeerd zodat de biogene CO2-inhoud voor een element of gebouw kan worden berekend. Ook een toevoeging van nieuwe materialen, een vernieuwing van de visualisatie van de outputs en bijkomende B-EPD's worden meegenomen in de update van december. 3) De update rond de integratie van technische installaties is uitgesteld naar 2022.

De inhoudelijke verkenning nam meer tijd in beslag. Er is lang met de stakeholders gediscussieerd over de niveaus, doelstellingen en parameters van het paspoort. Het thema is ook op de actiedagen van de GDCB uitgebreid aan bod gekomen. Deze inhoudelijke verkenning was nodig om de krijtlijnen van de Business analyse uit te zetten. Nu de parameterselectie voorlopig vastligt, kan er uitgezocht worden welke bronnen het paspoort kunnen voeden. De vooropgestelde business analyse zal in de eerste maanden van 2022 uitgevoerd worden. Dit heeft geen impact op de timing van het operationeel zijn van de materialenpaspoorten. Een uitbreiding van de business analyse met het oog op de opmaak van een gebouwenlogboek is voorzien voor medio 2022 wanneer duidelijk is of het beleidsprogramma Bouw ongewijzigd goedgekeurd wordt, en of OVAM mee inschrijft in een Horizon Europe call over Digital Building Logbooks. De gebouwenbibliotheek is idealiter een gemeenschappelijk OVAM/VEKA project. De verwachting is dat de samenwerking tot stand zal komen, maar het loopt trager dan verwacht. Daarom is een eerste selectie van gebouwen gemaakt op basis van: - gebouwen uit vorige studies van VITO (die geactualiseerd worden): sufiquad, de kostoptimalisatie studie. - gebouwen uit een nieuw project van het Brussels Gewest (Citydev). Er zijn al concrete voorstellen wat betreft de grenswaarden, maar er zijn nog geen knopen doorgehakt omdat voorrang gegeven wordt aan de bib zelf.

Selectieve inzameling en hoogwaardige afzet van bouwen sloopafval

4.2 De hoeveelheid consumptiegoederen in het restafval daalt door meer preventie, hergebruik en selectieve inzameling

Verplichte sloopopvolging voor grote werven: - voorstel voor standaardprocedures - voorstel voor aanpassing van het EHR voor gerecycleerde puingranulaten en KBS voor puin van sorteerinrichtingen - potentieel voor datamining met Tracimat in kaart

(onder voorbehoud van goedkeuring van Vlarema 8) 31/12/2021 30/06/2022 31/12/2021

1) In samenspraak met Tracimat wordt gewerkt aan tekstvoorstellen voor aanpassing van de standaardprocedure. Finalisering van de teksten is voorzien in het eerste kwartaal van 2022. 2) pas voorzien in 2022 3) Potentieel voor datamining Tracimat spoort samen met het VC-project 'Datadriven sloop' van Tracimat. Dit project van de gerichte call 2020 startte begin dit jaar en loopt over 2 jaar,

Evaluatie van de wetgeving voor sloopopvolging, de praktische werking 2 jaar na invoering van de verplichte sloopopvolging en de standaardprocedures om de gewenste recyclageresultaten op het (afgerond tegen medio 2025) terrein te realiseren

pas voorzien in 2024

Kwaliteitsborgingsysteem voor secundaire granulaten: voorstel bezorgd 3/31/2021 aan kabinet

Voorstel van KBS met bijhorend EHR bouwstof is overgemaakt aan het kabinet begin juli. Nadien volgde overleg met Afdeling Handhaving en de sector. Het voorstel werd op 23 november toegelicht tijdens een sectorconsultatie. Er is de mogelijkheid tot het geven van opmerkingen tot 14 januari 2022.

Voorstellen voor Vlarema 9 uitgewerkt over: gekoppeld aan timing Vlarema 9 - maximale selectieve inzameling aan de bron van zowel bouwafval als (1e ontwerp klaar voor Vlarema 9) sloopafval obv resultaten proeftuin, deel urban mining. - kader voor het vermijden van een laagwaardig gebruik van grondstoffen - kader voor opvolging van de gebruiksvoorwaarden van grondstoffen - kennisgevingsverplichting (EVOA) voor teerhoudend asfalt.

1) De drie voorstellen voor Vlarema 9 zijn uitgewerkt 2) Nog niet opgenomen. Nederland heeft een manier gevonden om die poort te sluiten door een aanpassing van hun nationale wetgeving. Het was de bedoeling dat voor Vlarema 9 ook te doen. Het vergde echter veel inspanningen om de Commissie te overtuigen. Daardoor kwam de uitwerking door Nederland te laat om hier het proces nog te starten.

Totale hoeveelheid huishoudelijk afval

dalende trend

476.29 kg/inw

De hoeveelheid bedrijfsrestafval (*)

daling met -15% tegen eind 2022

2020 = 886.885 ton niet gecorrigeerd tewerkstelling voor 2021 nog niet beschikbaar

De hoeveelheid huishoudelijk restafval (*)

daling tot 138 kg tegen eind 2022

2020 = 147,01 kg/inw = 978.043 ton

Aandeel drankverpakkingen dat wordt ingezameld en gerecycleerd. 90% tegen 2022; 95% tegen 2025

Aandeel ingezameld: 96%; aandeel gerecycleerd (97%) (bron: rapportering F+ over 2020, BO IVC 4/11/2021) 2019: 47,35% (bron: Activiteitenverslag IVC – dit is som van Huishoudelijke en bedrijfsmatige verpakkingen zoals gerapporteerd aan EU)

Aandeel van alle plastic verpakkingen dat wordt gerecycleerd.

65% tegen 2023; 70% tegen 2030

Nieuw Uitvoeringsplan voor lokaal materialenbeheer (opvolger UP HA&GBA)

- krijtlijnennota opgesteld - opmaak socio-economische studie en plan MER klaar - ontwerp-uitvoeringsplan opgesteld

- 31 maart 2021 - 15/3/2022 - najaar 2022

De krijtlijnennota is opgeleverd tegen de voorziene deadline. Socio-economische studie en plan-MER is gegund aan opdrachtnemers Antea en RDC en kennisgeving voor plan-MER is in openbaar onderzoek geweest. Berekeningen kunnen nu beginnen. Dit is op koers. Een eerste ontwerpversie van het uitvoeringsplan is opgeleverd in de zomer van 2021 en een tweede zal voor het einde van het jaar klaar zijn.

Monitoring van beleid: sorteeranalyses

- sorteeranalyse huishoudelijk restafval, - sorteeranalyse grofvuil - sorteeranalyse bedrijfsrestafval

- najaar 2021 - eind 2021 - eind 2022

1) Sorteeranalyse huishoudelijk restafval: De 2 resterende seizoenen (lente en zomer) zijn afgerond. Het eindrapport is beschikbaar in ontwerpfase. De resultaten worden in januari voorgesteld aan DR, intussen kunnen ze echter al intern gebruikt worden, bv. voor het opstellen van het nieuwe uitvoeringsplan. 2) Sorteeranalyse grofvuil: Het eindrapport is beschikbaar in ontwerpfase en wordt nog voor het eind van het jaar afgerond. Publicatie volgt begin 2022, na goedkeuring door DR. De resultaten kunnen echter al intern gebruikt worden, bv voor het opstellen van het nieuwe uitvoeringsplan. 3) Sorteeranalyse bedrijfrestsafval: De eerste meetcampagne is uitgevoerd in november en december - interim rapport met eerste resultaten wordt verwacht begin 2023

Hergebruik

- nieuwe hergebruiksdoelstellingen geformuleerd - voorstel mogelijke aanpassingen VLAREMA om hergebruik te versterken in beleidsinstrumenten

1 oktober 2021 cf. timing Vlarema 9

1) Voorstellen rond hergebruiksdoelstellingen zijn opgenomen in de eerste versie van het nieuw uitvoeringsplan. 2) Er zijn dit jaar nog geen aanpassingen opgenomen in voorstel Materialendecreet of VLAREMA wegens nog te veel discussies. De mogelijke pistes zijn wel afgelijnd en concretisering is opgenomen als actie in het Uitvoeringsplan 2023-2028.

Afbouw van het bedrijfsrestafval

Opvolging van Code van goede praktijk voor bedrijfsrestafval: - centraal non-conformiteitenregister bruikbaar voor IHM’s - opvragen en controle van non conformiteiten register - analyse afgerond rond eventuele nodige aanpassingen in Vlarema 9

(onder voorbehoud van goedkeuring Vlarema 8) - 1 april 2021 - eind 2021 - tegen eind 2021

De code van goede praktijk is via Vlarema 8 goedgekeurd. Het centraal non-conformiteitenregister is uitgewerkt en wordt effectief gebruikt door de IHM's. De invidiuele registers worden nog in december opgevraagd zoals voorzien. Voor Vlarema 9 zijn er enkele kleine aanpassingen opgenomen in de ontwerpteksten, het gaat vooral om nog een paar verduidelijkingen in de wetgeving.

Sectorspecifieke aanpak opgestart

minstens 3 trajecten (o.a. Green Deal Zorg)

1) Er is een intensieve samenwerking met de zorgsector in het kader van de voorbereiding Green Deal Duurzame Zorg opgezet. Werkgroep 'afval in de gezondheidssector' is opgestart waarbinnen info verspreid zal worden maar ook knelpunten opgelijst. 2) Eerste contacten zijn gelegd met bakkers en onderwijs. Horeca moet nog opgestart worden, door vertraging gezien grote impact Covid-crisis op deze sector. 3) Overleg met Total rond mogelijke samenwerking in 2022 rond sorteren in hun vestigingen langs snelwegen (in samenwerking met Mooimakers).

Onderzoek naar de impact van gedifferentieerde tarieven voor bedrijfsrestafval: resultaten beschikbaar

eind 2021

De studie is afgerond. Op basis van deze resultaten werd ook beslist om in Vlarema 9 een concreet voorstel in te schrijven om gedifferentieerde tarieven op basis van gewicht te verplichten bij inzameling van bedrijfsrestafval.

Betere selectieve inzameling van huishoudelijk restafval

1) visitaties met lokale besturen die nog meer dan 20 kg restafval verwijderd zijn van hun doelstelling 2) samenwerkingsverbanden met (centrum)steden 3) onderzoek motivatie sorteergedrag burgers: eindrapport beschikbaar

1) 10 extra gemeenten zijn begeleid, naast de opvolging van de bestaande visitaties (59 lokale besturen en 4 intercommunales) 2) met elke centrumstad minstens 1 opvolgoverleg 3) eind 2021

1) Succes geboekt bij: * IVBO: alle gemeenten hebben actieplan goedgekeurd * IVM: Eeklo, Evergem, St-Laureins, Assenede: acties goedgekeurd * Brasschaat, IMOG gemeenten: screening & opvolgen actieplannen. * Heers: nieuwe visitatie opgestart Omwille van personeelstekort zijn geen extra gemeenten opgestart buiten Oostende. Prioriteit lag op grootsteden zoals Antwerpen, Brugge, maar ook Lievegem, Brasschaat. 8 nieuwe (kleinere) gemeenten zijn nog niet opgestart (Hemiksem, Kapellen, Rumst, Ingelmunster, Lendelede, Oostrozebeke, As, Peer) Wegens corona en overstromingen zjn sommige gemeenten ook met andere problematiek bezig dan restafval. Opstart visitatie is ook niet optimaal indien online. 2) Met elk van de lopende SV-gemeenten heeft een algemeen overleg plaatsgevonden. Bij verschillende steden is er ook een opvolgoverleg geweest, rond specifieke bodemdossiers of circulariteit en is er telefonisch en via mail contact gehouden. Het organiseren van het periodiek overleg kan perfect op een digitale manier. Op die manier kunnen dossierhouders voor een specifiek agendapunt op een gemakkelijke manier aansluiten. Voor de besprekingen rond het afsluiten van een nieuw SV is fysiek overleg aangewezen, wat vanwege corona niet altijd mogelijk is. In 2021 hebben we goede contacten onderhouden en overleg gehad met Oostende, Brugge, Vilvoorde en Hasselt. Bij Vilvoorde was het meest interesse rond het afsluiten van een SV, maar wegens andere prioriteiten (PFOS) bij de afdeling BB is dit voorlopig on hold gezet. 3) Het eindrapport zal tegen het eind van het jaar beschikbaar zijn.

Subsidies lokale besturen

Optimale besteding van de middelen Evaluatie en indien nodig, bijsturing ifv nieuwe beleidsprioriteiten

VAK: min. 95% medio 2021

Benchmarktool lokale besturen

1) beleids- en afvalgegevens voor 2020 zijn opgevraagd bij de lokale besturen en opgeladen in de tool 2) tool wordt coherent gemaakt met de nieuwe methode van datainzameling 3) onderzoeken van uitbreiding tool met bijkomende data (asbest, zwerfvuil)

1) einde oktober 2021 2) tegen eind 2022 3) vanaf 2021

Cirkeltips: verdere uitbouw

1) aantal gebruikers stijgt ten opzichte van 2019 (vorige IMJVcampagne) 2) het gebruik van cirkeltips stijgt in 2021 tov 2019

1) In 2021 loggen 50% meer gebruikers tov 2019 2) het aantal vragen in het forum stijgt en het gebruik (logins) van juni tot december 2021 is op een hoger niveau dan dezelfde periode in 2019. 3) tegen 15/02/2021 zijn de bestaande tips geactualiseerd. Op het einde van 2021 zijn er meer actieve tips dan begin 2021. 4) tegen eind 2022

3) de tips worden geactualiseerd en het aantal tips stijgt van jaar tot jaar 4) cirkeltips worden coherent gemaakt met de nieuwe methode van data-inzameling

VAK-besteding van 99,92% BVR en MB zijn intern afgewerkt. Na technisch overleg met het kabinet voorzien op 8 december, volgt verdere uitwerking en finalisatie. 1) De beleids- en afvalgegevens over 2020 zijn opgevraagd en gevalideerd. Ze werden goedgekeurd op de DR van 2 december. Ze zullen voor het einde van het jaar bij de publicatie van de gegevens huishoudelijke afval opgeladen worden in de tool, zodat lokale besturen zich op basis van de gegevens 2020 kunnen vergelijken met andere besturen. 2) De tool wordt voorlopig niet coherent gemaakt met de nieuwe methode van gegevensinzameling (MATIS) omdat de rapportering van MATIS-data via powerBI zal gebeuren. Op termijn gaan we niet de benchmarktool aanpassen, maar de gegevens van MATIS zo structureren dat ze in de benchmarktool kunnen gevisualiseerd worden. 3) Er werd een kort onderzoek gedaan naar de mogelijkheid om de benchmarktool uit te breiden met andere gegevens. Dit onderzoek leverde de conclusie op dat het op dit moment nog te vroeg is voor zo'n uitbreiding.

1) het aantal actieve gebruikers is niet gestegen, maar bleef nagenoeg stabiel 2) voor de periode van 1 juni tot 26 november 2021 ligt de gebruikersactiviteit 13% lager dan in dezelfde periode in 2019. 3) de tips werden op het einde van 2020 en verder in het eerste kwartaal van 2021 geactualiseerd. Momenteel zijn er 231 tips actief. 4) gezien MATIS nog volop in ontwikkeling is, is het nog niet aan de orde om Cirkeltips aan te passen in 2021. In 2022 wordt dit verder bekeken. Het niet halen van de vooropgestelde doelstellingen is voornamelijk te wijten aan een gebrek aan capaciteit binnen het team door afwezigheden, takenwissels en herprioritering. Sinds het laatste kwartaal is er inhoudelijke ondersteuning vanuit team LMB.

Selectieve inzameling van bio-afval

1) een gedragen kader voor de reductie van het aandeel bioafval in het 1) eind 2021 huisvuil en vergelijkbaar bedrijfsafval dat samen met het huishoudelijk afval wordt ingezameld, is uitgewerkt 2) 1 januari 2024 2) selectieve inzameling cf. KRL Afval ingevoerd

1) Eindrapport RDC wordt eind oktober aangeleverd. Het beleidsrapport werd intern besproken op de projectenstuurgroep van 8 november. Directie gaf haar akkoord aan de nota voor het kabinet. De afstemming met het kabinet is nog lopende. 2) Per kwartaal voeren de inzamelaars een monitoring uit. Half 2022 is er een evaluatie inzameling oba voorzien. Door corona is het immers moeilijk om nu al een conclusie te trekken.

Productketen verpakkingen

1) een uniform P+ systeem voor de selectieve inzameling van alle huishoudelijk verpakkingsafval is uitgerold 2) beoordelen van de voorstellen van de sector voor ecomodulatie op basis van hun potentiële impact om niet-recyleerbare verpakkingen uit te faseren tegen 2025 3) onderhandelen erkenningsbeslissing Valipac (erkenning af te leveren tegen eind 2021 door IVC) 4) prioriteitennota OVAM voor de nieuwe erkenning van Fostplus voorbereid 5) evaluatie Conceptnota Verpakkingen 2.0

1) Het uitgebreide p+systeem is over heel Vlaanderen uitgerold. 2) In 2020 werd een eerste lijst van verpakkingen opgemaakt waarvoor het ontradend tarief geldt vanaf 2021. Fost Plus heeft een afwijkingsnota ingediend voor bijna alle opgelijste verpakkingen met het verzoek om de tariefaanpassing met 2 jaar uit te stellen. De IVC heeft dit verzoek aanvaard onder voorwaarde dat 6-maandelijks een voortgangsrapportage wordt opgemaakt die aantoont dat er effectief werk wordt gemaakt van de aanpassing van de verpakking. Op de vergadering van de werkgoep eind 2021 heeft de OVAM een aantal bijkomende verpakkingen voorgelegd die mogelijks evenees onder het ontradend tarief kunnen gevat worden. Dit wordt verder onderzocht door de IVC ter bespreking op een volgende werkgroepvergadering. Eventuele beslissingen kunnen meegenomen worden bij de opmaak van het budget en de tarieven voor 2023. 3) De OVAM heeft sterk gewogen op de nieuwe erkenning van Valipac. Zowel in aanloop van de erkenningsaanvraag via visienota van de OVAM en IVC alsook tijdens de onderhandelingen met de andere gewesten op het BO bij besprekingen over de nieuwe erkenningstekst. Op alle krachtlijnen van de OVAM worden stappen in de goede richting gezet in de nieuwe erkenning. Dit neemt niet weg dat we niet op alle vlakken volledig resultaat geboekt hebben (bv. rapportering over eindverwerkers). Op BO van begin december is de erkenning finaal goedgekeurd. 4) pas voorzien in 2022 5) pas voorzien in 2022

1) eind april 2021 2) jaarlijks tegen 1 oktober 3) standpunt OVAM maximaal opgenomen 4) medio 2023 5) eind 2022

Green Deal tussen overheid en distributie om het aandeel wegwerp en niet-recycleerbare verpakkingen op de markt te verminderen: - uitgewerkt - coördinatie en opvolging

- medio 2021 - medio 2024

Verschillende documenten werden opgesteld: startnota, convenanttekst. De ondertekening van de GD in september is echter uitgesteld naar 4 februari 2022. In de praktijk zijn we toch al van start gegaan. De website staat online (www.greendealandersverpakt.be) en de LinkedIn-pagina telt al meer dan 100 leden. Er zijn verschillende activiteiten georganiseerd om potentiële deelnemers warm te maken: individuele meetings, informatiesessies, matchmaking event, voorstelling Green Deal op Packcontact en Empack, ... In november werd de eerste inspiratiesessie georganiseerd waarop zo'n 60 geïnteresseerden aanwezig waren en actief deelnamen. Op dit ogenblik zijn meer dan 65 stakeholders geïnteresseerd om de GD te ondertekenen. In het kader van de REACT-EU-middelen zijn twee projecten goedgekeurd binnen de visie van de GDAV. In het kader van de financiering 1,76M werden een overeenkomst en een huishoudelijk reglement voor stuurgroep opgesteld. Een werkplan is in opmaak.

Gebruik van bekers en cateringmateriaal op evenementen: - netwerkevent voor eventorganisatoren - begeleiding en cases opzetten voor complexe, open events (carnaval, kermis, …) - tussentijdse evaluatie leidraad handhaving samen met Afd. Handhaving en gemachtigde toezichthouders van gemeenten - cateringmateriaal bij VO en lokale besturen: ondersteuning met het oog op verplichting

Duurzame alternatieven voor plastic zakjes onderzocht

- medio 2021 - minimum 5 cases - eind 2021 en eind 2022 - vanaf 2022

eind 2021

Implementatie SUP-richtlijn voor drinkbekers en voedselverpakkingen, nl. in 2026 is er een meetbare kwantitatieve consumptievermindering uiterlijk 3 juli 2021 ten opzichte van 2022: overzicht op van de maatregelen die we hebben genomen, beschikbaar

Productketen Luiers

1) 2 netwerkmomenten voor lokale besturen rond herbruikbare bekers en 1 infomoment voor IC's rond leidraad 90% inzameling hebben plaatsgevonden. In samenwerking met het Sfinks festival is een netwerkevent herbruikbaar cateringmateriaal georganiseerd. 2) Het WK Wielrennen is op de kaart gezet als een voorbeeldevenement wat duurzaamheid betreft. Er is sterk ingezet op de begeleiding van de (4) gaststeden en (13) parcoursgemeentes om op zeer korte termijn toch het maximaal gebruik van herbruikbare bekers te implementeren. Daarnaast zijn ook nog kleinere evenement begeleid: boerenmarkt Kontich, kerstmarkt Grimbergen en Putteke Winter Boom. Door corona zijn er minder testcases opgezet/begeleid met systemen rond herbruikbaar eetgerei. De cases die plaatsvonden, zijn via presentaties of netwerkevenementen gedeeld. 3) De leidraad handhaving is door corona en het wegvallen van een aantal evenementen nog niet geëvalueerd. We plannen dit begin 2022. 4) Er is overleg opgezet met Facilitair Bedrijf, VVP rond interpretatie en implementatie van de wetgeving cateringmateriaal. Daarnaast is er ook ondersteuning via individuele gesprekken met (centrum)gemeentes

Uitgesteld vanwegen personeelsgebrek (loopbaanonderbreking Lore Mariën) In november is aan de Europese Commissie een overzicht bezorgd van de maatregelen die op Vlaams niveau zijn genomen voor de omzetting van de SUP-richtlijn. De nulmeting in 2022 wordt voorbereid door IVC. Het federaal KB moet nog definitief worden goedgekeurd (prognose: begin volgend jaar). De laatste versie waarover we beschikken, zorgt voor een verbod op de verkoop van eenmalige plastic bekers, met uitzondering van kartonnen bekers met coating. Het KB verbiedt echter geen eenmalige voedselverpakkingen voor consumptie ter plaatse. Dit betekent dat voor deze laatste categorie de consumptiebeperking zal moeten komen van gewestelijke maatregelen. Voor voedselverpakkingen wordt op korte termijn ingezet op de GD Anders Verpakt.

1) analytisch kader voor EOW criteria ontwikkeld 2) haalbaarheidsstudie over mogelijke inzamelscenario’s in Vlaanderen uitgevoerd 3) indien 1 & 2 positief, operationaliseren van de selectieve inzameling: verplichte selectieve inzameling te verankeren in Vlarema 9 (kinderdagverblijven/WZC) en in volgend uitvoeringsplan (goedgekeurd 1/1/ 2023 - operationeel in 2024 bij huishoudens) 4) communicatiepakket ter promotie van de wasbare luier is samengesteld en gecommuniceerd, in samenspraak met de meest relevante stakeholders

1) 1 april 2021 2) eind 2021 3) zie links

Productketen Textiel

1) Visienota met actielijst goedgekeurd door DR 2) Onderzoek naar productnormering voor consumer textiles afgerond

1) 31.09.2021 2) eind 2021

1)Visienota werd geagendeerd op de DR en nadien aangepast aan de gemaakte opmerkingen. Een deel van de acties wordt meegenomen bij de opmaak van de werkagenda maakindustrie ( UPV textiel, onderzoek verbod vernietiging stocks, consultatie bij partners voor communicatiecampagne) 2) De studie is afgerond en er is onderzocht welke type van ecodesign criteria voor textielproducten de grootste impact zouden hebben. Levensduurverlenging van textielproducten bleek op de korte termijn de grootste impact te hebben tegenover het sluiten van de kringloop en duurzame productie. Binnen levensduurverlenging bleek kwaliteit de belangrijkste factor te zijn tegenover repareerbaarheid en onderhoud. Daarom werd voor elke textiel productcategorie een duidelijke set van kwaliteitseisen en bijhorende testen opgesteld. Dit werd gedaan op basis van bestaande standaarden, labels en de ervaring van Centexbel. Deze kwaliteitseisen kunnen dienen als de vereiste minimum kwaliteit voor textielproducten in Europa zodat laagwaardig textiel geweerd wordt.

Productketen Matrassen

opstart AVP matrassen: eerste beheersplan is goedgekeurd

eind 2021

Op 1 januari is het Valumat-systeem opgestart. Winkels en recyclageparken aanvaarden gratis matrassen.Valumat heeft contracten afgesloten met inzamelaars, ontmantelaars, intercommunales en Herwin. Het systeem loopt goed.

4) eind 2021

1) Voorstel met EOW-criteria is klaar voor Vlarema 9. VITO-studie rond analytisch kader heeft wel vertraging opgelopen wegens PFAS. Daardoor is de oplevering voorzien voor voorjaar 2022 2) De logistieke studie RDC is afgewerkt en de beleidsconclusies werden al goedgekeurd op het AT. Bespreking op projectenstuurgroep van 6 december 3) Op basis van deze beleidconclusie, wordt het voorstel voor selectieve inzameling geschreven in Vlarema 9 en in nieuw uitvoeringsplan 4) KWIT campagne is gestart, met vertraging omwille van PFAS. Luiers moet nog aan bod komen

Het beheerplan is goedgekeurd onder voorwaarden. Overleg met de stakeholders over hergebruikcriteria loopt. Werkzaamheden rond design for circularity worden opgestart

Productketen AEEA

convenant is klaar en ondertekend

medio 2021

Uitdaging: grijs circuit (export Antwerpen) ontmoedigen. Valumat voorziet hiervoor vanaf 2022 een stijging van de vergoeding voor eindverkopers. De ondertekening van de convenant AEEA werd afgerond op 29 juli 2021. Op deze datum ging de convenanten ook van kracht. De convenant werd gepubliceerd op de OVAM-website.

Productketen Zonnepanelen

convenant is klaar en ondertekend

medio 2021

Productketen Batterijen

Batterijen voor de aandrijving van hybride en elektrische voertuigen: convenant (met Febelauto) is klaar en ondertekend Batterijen: 1) analyse van de keten is beschikbaar 2) convenant (met Bebat) klaar en ondertekend

eind 2021

Productketen Vistuig

De ondertekening van de convenant Zonnepanelen werd afgerond op 20 augustus 2021. Op deze datum ging de convenanten ook van kracht. De convenant werd ook gepubliceerd op de OVAM-website. Febelauto geeft aan pas eind 2021 een beschrijving te kunnen geven over hoe men de gevraagde uitbreidingen in de praktijk wenst te organiseren. OVAM is geen vragende partij om sneller te gaan. Pas voorzien in 2022

1) eind 2022 2) najaar 2023

Implementatie SUP-richtlijn voor vistuig : 1) jaarlijkse monitoring en rapportering: draaiboek uitgewerkt 1) eind 2021 2) uitwerken en vastleggen van aanvaardingsplicht: ontwerp-tekst AVP- 2) eind 2023 (met wettelijke verankering van UPV convenant onderhandeld uitgewerkt in Vlarema 9)

1) Modaliteiten monitoring en rapportering (eerste rapporteringsjaar is 2022) zijn formeel goedkeuring door COM. 2) Voorstel Vlarema 9 voor de AVP vistuig is klaar.

Realisatie EU-project C-Martlife (actie 17): optimaliseren verwerking vistuig 1) studies en ondersteuning van de pilootprojecten gestart 2) finaal rapport, m.i.v. de resultaten van de pilootprojecten, en de aanbevelingen voor beleidsmakers en sector

1) medio 2021 2) eind 2023

Bestek externe studie (m.i.v. de twee pilootprojecten) is gepubliceerd. Gunning van de opdracht, incl. verdere afstemming van de uitvoering van het project met opdrachtnemer en stuurgroep, zal gebeuren begin januari 2022. Dit is om budgettaire redenen bewust vertraagd binnen C-martlife.

77,5% in 2030

2020 = 65,5%

4.3 Milieuverantwoorde productie en gebruik van De totale hoeveelheid selectief ingezameld stedelijk afval met het gerecycleerde grondstoffen stijgt oog op recyclage Aandeel van de recycleerbare fractie van huishoudelijk én bedrijfsafval dat bijkomend wordt gerecycleerd Aandeel gerecycleerd materiaal dat wordt gebruikt in PETverpakkingen

50% tegen 2030

…

25% tegen 2022; 50% tegen 2025 stijgende trend

Ca 30% rPET in drankflessen (bron: bevraging door F+ in 2020 bij leden frisdrankproducenten naar hoeveelheid recyclaat in PET-flessen)

De hoeveelheid bio-afval gerecycleerd via biologische verwerking

2020: 980.728 ton

Voor een aantal productgroepen, in het bijzonder voor deze binnen het eind 2021 Europese Actieplan CE, wordt een analyse gemaakt van het toepasbare ecodesign-instrumentarium.

Ingevolge de sparring met de DR werd een analyse gemaakt van de toepasbare ecodesign-instrumenten per productgroep. Deze worden schematisch voorgesteld in Matrix vorm en wordt jaarlijke up to date gehouden

Specifieke ecodesign ondersteuning voor de fietssector: inschatting van eind 2021 potentieel en opportuniteiten

Het doel van het project was het in kaart brengen van de circulaire opportuniteiten en de knelpunten binnen de sterk groeiende fietssector, gevolgd door een plan van aanpak. Dit werd gedaan door overleg met producenten, winkels, sectorfederaties en andere stakeholders. Hun behoeften en wensen gaven een goed inzicht in het draagvlak binnen de prioriteiten. De focus voor verdere acties binnen de fietssector zal liggen op volgende topics: - Afval van binnen- en buitenbanden van fietsen - Kartonafval van dozen van nieuwe fietsen en fietsonderdelen en mogelijke link met Green Deal anders verpakt.. - Verhoogde aandacht voor ecodesign in de ontwerpfase van elektrische fietsen en nieuwe technologie voor individuele mobiliteit als inzet binnen het actieplan van de Werkagenda Maakindustrie consumentenelektronica. Binnen de voorstellen voor het Bebat fonds werd een projectidee gelanceerd om de refurbishing van fietsbatterijen te optimaliseren. • Overige opportuniteiten: deelsystemen, infrastructuur, aanbestedingen, aankoop…

Vlaanderen als recyclagehub uitbouwen (met focus op luiers, asbest, textiel, matrassen, kunststoffen).

Voorstel voor beoordelingskader is uitgewerkt en steunmaatregelen ihkv medio 2021 relanceplan zijn operationeel

De OVAM liet een opdracht uitvoeren voor marktverkenning en het opstellen van een beoordelingskader. Deze werd in de loop van februari opgeleverd. Het BVR werd principieel goedgekeurd op de VR van 18 juni en definitief op de VR van 3 september (gepubliceerd in BS op 9 september). Na goedkeuring van het MB werd op 25 oktober de eerste call gelanceerd voor een totaal budget van 15 mio euro. Deadline voor indiening was 10 december. Met 18 ingediende voorstellen is de call een groot succes te noemen.

Symbioseplatform

Het bereik van het symbioseplatform wordt uitgebreid: 1) realistisch verdienmodel in kaart gebracht 2) beslissing over in de markt plaatsen van symbiosewerking 3) symbiosewerking in de markt geplaatst of zelf opgenomen met heldere omschrijving van de werking van het proces 4) aantal gebruikers en symbioses van/via het platform neemt jaar na jaar toe 5) symbioseplatform is qua software aangepast aan bovenstaande beslissingen

1) De studie over het opstellen van een realistisch verdienmodel voor het symbioseplatform leverde op dat het meeste heil te verwachten valt van de omvorming van het symbioseplatform tot een platform dat aan derde partijen kan worden aangeboden als een dienst waarmee zij lokale initiatieven kunnen beheren en opvolgen. 2,3) De OVAM besliste om de uitbating van het platform voorlopig niet in de markt te plaatsen. Wel zal vanuit de OVAM getracht worden om het platform uit te rollen in de sectoren bouw, textiel en bio-materialen.De OVAM zal ook actief deelnemen aan het verder uitrollen van het platform in het Antwerpse havengebied. De OVAM zal de komende jaren op zoek gaan naar projectfinanciering om het platform om te vormen tot een dienst. 4) In 2021 steeg het aantal gebruikers met 81% tov 2021. Het aantal vragen naar materialen steeg met 35% en het aantal aanbiedingen van materialen met 25%. Om deze doelstelling te bereiken werden er verschillende infosessies en workshops georganiseerd in de geselecteerde sectoren. Ook werd samen met het havenbedrijf een infosessie en symbiose-hacketon opgezet om concrete symbiose-opportuniteiten in het Antwerpse havengebeid te detecteren. 5) Om het symbioseplatform uit te rollen in de drie hoger vermelde sectoren (bouw, bio, textiel) besteedt de OVAM in december 2021 een studie uit om na te gaan wat er nodig is om het symbioseplatform uit te rollen als het platform om hergebruik in de bouw te faciliteren. Verder is het nodig om een beperkt aantal extra functionaliteiten toe te voegen die toelaten om het platform in te zetten als een gebruiksvriendelijk platform voor hergebruik. Deze functionaliteiten werden ICT-technisch geanalyseerd en beschreven. De impementatie is gepland voor de periode december2021 /januari 2022.

Circulair ontwerp

1) 1/04/2021 2) 1/07/2021 3) 1/09/2021 4) 25% per jaar 5) 31/12/2021

Behandelen aanvragen grondstofverklaringen

Afzet voor kunststoffen stimuleren

% dossiers behandeld binnen wettelijke termijn

90% (ca. 85 dossiers)

86% tijdig (75 op 87 dossiers) In KW2 werd het afleveren van nieuw GV'n één maand on hold gezet om voorrang te kunnen geven aan een volledige controle van de zelfanalyses voor de 800 dossiers in het GV-loket. Louter dan een kleine vertraging heeft dit verder geen effect. De overige kwartalen werd de doelstelling wel behaald.

uniforme procedure voor de kwaliteitsborging voor risicovolle grondstoffen uitgewerkt

eind 2021

zie regel 14: MB voor KBS Bouwstoffen uitgewerkt

medio 2022 Voor 9 toepassingen (kunststofbuizen, afdekplaten voor kabelgoten, raamprofielen, zonwering, vloerbekleding, dakbedekking, isolatie, geluidswanden, geotextiel) worden opportuniteiten voor afzet gezocht, via: - de samenwerkingsovereenkomst met AWV: inzet van kunststofrecyclaten voorzien bij gebruik van SB 250 en 260 - verplichting recycled content (in specifieke toepassingen of mogelijkheid tot piloottrajecten (via PIO)) - afzet van kunststofrecyclaten bepleiten bij herziening van het Plan OVOP (via Facilitair Bedrijf en Dep.Omgeving) - gerichte communicatie over kwaliteit en toepassingen richting verenigingen en federaties van architecten, bouwmeesters, aannemers (via beroepsfederaties).

Een voorstel voor toepassingen met verplichte recycled content is klaar voor Vlarema 9. Er wordt een gebruiksverbod gevraagd voor de volgende kunststof toepassingen indien ze niet bepaald gehalte aan recyclaat bevatten: krimpfolie voor bouwtoepassingen verpakt in Vlaanderen, compostbakken, rolcontainers voor afval, bloempotten en plantentrays als verpakking, onderdelen van meubiliar voor de openbare buitenruimte. Wegens het beperkte enthousiasme van AWV worden eveneens de volgende bouwtoepassingen voor openbare aanbestedingen opgenomen in Vlarema: afvoerbuizen afvalwater, geluidsschermen, afdekplaten voor nutsvoorzieningen, raamprofielen. De consultatie werd reeds afgerond.

Afwegingskader voor toepassing van biomassa

Het afwegingskader wordt geoperationaliseerd

eind 2021

Wegens prioritaire taken inzake PFAS is dit naar 2022 verschoven

Compostering op landen tuinbouwbedrijven verbeteren

Voorstel voor regelgevend kader voor boerderijcompostering en de afzet van de eindproducten klaar

eind 2021

Er is een wetgevend kader opgesteld dat is afgestemd met de verschillende stakeholders. Enkel het deel over de aanpassing van de VLAREM wetgeving moet nog gebeuren. Dit heeft vertraging opgelopen door de ziekte van onze partner van departement Omgeving. Vanuit de OVAM hebben we een voorstel tot aanpassing gedaan, hetgeen nu intern wordt bekeken door departement Omgeving. Er is een gezamelijke nota OVAM/VLM/dOMG opgemaakt om voor te leggen aan het kabinet. Na toevoeging van de VLAREM aanpassing kan dit aan het kabinet worden bezorgd.

Composteren/vergisten van verpakt levensmiddelenafval optimaliseren

eind 2022

Pas voorzien in 2022 (voorbereidingen voor analysefase ism Vlaco zitten op schema)

Bio-afbreekbare plastics

1) opstellen van een positieve lijst van composteerbare en thuiscomposteerbare voedselgerelateerde verpakkingen en andere items die een rol kunnen spelen in de VFG-afvalstroom 2) Tenuitvoerlegging protocolakkoord rond VLAREMA verbod op fruitstickers 3) Federaal akkoord rond composteerbare koffiepads en theezakjes bereikt

1) eind 2022

pas voorzien in 2022/2023

De hoeveelheid brandbaar afval die wordt gestort

dalende trend

2020: 13.698 ton

Vlarema 8 in werking getreden Vlaream 9: 1e principiële goedkeuring

eind mei 2021 eind 2021

Vlarema 8 is in werking getreden op 27 augustus 2021.

4.4 Milieuverantwoorde verwerking van afvalstoffen is gegarandeerd Omzetting Europese KRL Afval en aanverwant pakket afvalrichtlijnen in materialendecreet en Vlarema

Een bestek voor een nieuwe TWOL-studie rond het inzetten van recyclaat in een nieuwe af te bakenen productcategorie (buiten bouwtoepassingen) is opgemaakt en ondertussen zijn er twee offertes binnengekomen. De gunning is in januari 2022 voorzien. Via het Facilitair Bedrijf nog geen zicht op herziening Plan OVOP.

2) eind 2023 3) eind 2023

Om tegemoet te komen aan de opmerkingen van de Raad van State, is er een wijzigingsprocedure in gang gezet van het materialendecreet. Die voorziet in de nodige rechtsgronden, o.m. voor het verzamelen van gegevens conform de wetgeving op privacy. Het wijzigingsdecreet is voor de 2e keer principieel goedgekeurd op 2 december 2021. Het wordt nu behandeld door de Raad van State. Een decreetswijziging was oorspronkelijk niet in de planning voorzien. Daardoor heeft Vlarema 9 vertraging opgelopen. Een eerste ontwerp van Vlarema 9 is klaar zodat dat we daar in januari 2022 een stakeholderconsultatie kunnen over organiseren.

Adviesverlening omgevingsvergunningen afvalstoffenbeheer

Erkenning depollutiecentra afgedankte voertuigen Heffingen op verbranden/storten

% adviezen afgeleverd binnen de wettelijke termijn

95% (ca. 500 dossiers)

95% tijdig (501 op 526 dossiers)

evaluatie en waar mogelijk, voorstellen met het oog op het bevorderen van circulariteit. % dossiers binnen de wettelijke termijn afgehandeld

eind 2023

pas voorzien in 2023

90%

cijfers nog niet beschikbaar

Onderbouwd voorstel voor verhoging van de heffing op afvalstoffen bestemd voor eindverwerking, om recyclage financieel voordeliger te maken

tegen BO2022 (met eventuele eerste stap, een verhoging tot 15 euro/ton, in kader van BC2021)

VITO voerde in opdracht van de OVAM een onderzoek uit naar een verhoging van de verbrandingsheffing. Het eindrapport werd bezorgd op 2 juni 2021. Voorstel voor verhoging tot 15 euro per ton was oorspronkelijk opgenomen in de voorstellen voor BO 2022; maar werd door VR hervormd waarbij enkel voor bepaalde bedrijfsafvalstoffen de heffing wordt verhoogd tot 25 euro/ton. Dit betekent in eerste instantie een meerinkomst van 17 mio euro, waarna deze weer daalt naarmate de heffing haar sturend karakter waarmaakt.

Aantal controles Realisatie van een Dynamische Energie onderdeel afvalaanbod uitgewerkt Atlas,die het mogelijk maakt om capaciteit in te onderdeel warmtevraag uitgewerkt planten rekening houdend met aanbod restafval onderdeel logistieke proces uitgewerkt enerzijds en de energievraag anderzijds

200 eind 2021 eind 2022 medio 2023

In het vierde kwartaal werden met een potentieel van 3 VTE 86 controles uitgevoerd. Dat geeft voor het volledige jaar een totaal van 242 controles zodat de doelstelling voor 2021 ruimschoots werd gehaald. Project zit op schema wat inhoudt dat onderdeel afvalaanbod tegen eind 2021 wordt afgewerkt. Volgend voortgangsoverleg is gepland op 7 december 2021.

% EVOA-dossiers binnen de wettelijke termijn afgehandeld

90% (ca. 1100 dossiers)

97% tijdig (1470 op 1517 dossiers)

% negatieve keuringsverslagen waarbij de nodige remediërende maatregelen zijn genomen of een schorsing is uitgesproken

90% (ca. 5 dossiers)

100% - op jaarbasis waren er 4 negatieve keuringen voor IHM van afval: in 2 registraties werden de gevaarlijke euralcodes verwijderd, voor 1 negatieve keuring was er na 9 dagen een positieve keuring en de negatieve keuring van KW4 werd ter behandeling doorgestuurd naar inhoudelijk team. Geen negatieve keuringen voor IHM DBP.

De hoeveelheid zwerfvuil op de grond (*)

daling met 20 gewichtsprocent in 2022 t.o.v. 2015.

geen nieuwe cijfers owv tweejaarlijkse meting

Lokale besturen en producenten mobiliseren voor meer preventie en handhaving

1) Rondetafel met lijst van actiepunten 2) Actiepunten in uitvoering

1) Eerste helft 2021 2) 2021-2022

Na ronde tafel gesprekken op 26/1 en 11/2 werd het charter ondertekend door de minister op 9/7/2021. Op 12 november lanceerden we een eerste schriftelijke rapportage over de acties opgenomen in het charter. Deze rapportage zal nog voor het jaareinde aan het kabinet bezorgd worden. Ook de extra acties van Mooimakers zelf, maken onderdeel uit van deze rapportage.

Beleidsmonitoring en evaluatie

Evaluatie van het Verpakkingenplan 2.0 en zwerfvuilbeleid beschikbaar

Tegen eind 2022

Pas voorzien in 2022

Doorrekening zwerfvuilkost cf. EU Richtlijn Single Use Plastics

1) Studie referentiekost uitgevoerd 2) De fractietellingen zijn beschikbaar (minstens 3 van de 4 campagnes) 3) Afspraken gemaakt met de federale overheid en de gewesten over het juridisch kader dat nodig is voor de inning van de zwerfvuilkosten 4) Voorstel voor bijdrage in financiering van het zwerfvuilbeleid onderhandeld 5) Aangepast regeling voor werking Mooimakers uitgewerkt

1) 1e kwartaal 2021 2) najaar 2021 3) eind 2021 4) 1e kwartaal 2022 5) medio 2022

1) De studie referentiekosten werd uitgevoerd en afgerond. Eindresultaat hiervan is een verdeelsleutel van de kosten over de gemeenten, die afgestemd werd met de VVSG. Voor de totaalkost zal uitgegaan worden van de studie hoeveelheden en kosten uit 2019, waaraan de kostengegevens uit een bijkomende bevraging bij de agentschappen en provincies werden toegevoegd. 2) De fractietelling is afgerond in december 2021 en de resultaten en het eindrapport zijn beschikbaar voor gebruik. Hiermee zijn alle nodige data beschikbaar voor de verdere uitwerking van de terugbetaling. 3) Na aftoetsen met de FOD Financiën en juridisch advies is besloten dat de interregionale piste het meest haalbaar is om op korte termijn de zwerfvuilkosten door te rekenen naar de producenten. Er is een ontwerp van interregionaal samenwerkingsakkoord zwerfafval opgesteld dat is voor commentaar voorgelegd aan de andere gewesten. De andere gewesten gaan hier principieel mee akkoord, maar verdere bespreking is nodig in 2022 om fiat te krijgen van alle politieke overheden. 4) De gesprekken met de producenten zijn gestart over hun bijdrage in de zwerfvuilkosten. De discussie gaat vooral over wie de regierol heeft in het zwerfvuilbeleid. De onderhandelingen zullen worden verder gezet in 2022. 5) Pas voorzien in 2022

Beheer van grensoverschrijdend transport van afvalstoffen en materialen: EVOA Beheer van binnenlands transport van afvalstoffen en materialen: opvolging van de negatieve keuringsverslagen van KBS van IHM 4.5 De hoeveelheid zwerfvuil daalt

Programma Vlaanderen Mooi: uitvoeren van Voorkomen/preventie: operationeel plan (onder voorbehoud van - on-the-go projecten wijzigingen door de lopende onderhandelingen)

- minstens 3 trajecten opgestart

De out of home/OTG aanpak focust op 3 zaken (cf. conceptnota): • Voorkomen van zwerfvuilgevoelige verpakkingen/producten • Voorkomen dat producten zwerfvuil worden • Uittesten van methodes om verpakkingen te capteren op het openbaar domein met het oog op recyclage. De on the go projecten in Gent, Genk en Roeselare zijn ondertussen opgestart en lopen. Deze zullen dmv tussentijdse rapportages opgevolgd worden op het BO.

- Operatie proper en nudging op school

- bestendingen van het aantal ingediende plannen tov 2020 Voor het schooljaar 2020-2021 waren er 614 goedgekeurde en beloonde actieplannen. Dit aantal bestond uit: 16 (625) kleuterscholen, 389, lagere scholen, 109 middelbare scholen en 100 verenigingen. In 2021 werd Operatie Proper volledig herzien en werd een nieuwe manier van werken uitgerold. Voor schooljaar 21-22 noteren we momenteel 754 deelnemers aan OP, waarvan 533 basisscholen, 142 middelbare scholen en 79 jeugdverenigingen, verdeeld over 175 steden en gemeenten.

- sensibiliseren

- 1 draaggolfcampagne en min. 2 andere campagnes

Op 17/11 werd de handhavingscampagne positief geevalueerd door onderzoeksbureau Ipsos. De Handhavingscampagne was de laatste grote campagne van 2021, na de lenteschoonmaakcampagne in maart, een korte herhaling van de mondmaskercampagne op social media, de sensibiliseringscampagne in mei en de jongerencampagne tijdens de zomermaanden. Het campagneplan 2022 (met peukencampagne) wordt voorbereid en voorgesteld aan BO in december.

- kennisdeling: rondetafels en netwerkmomenten met lokale besturen

- minstens 8

Voor 2021 brengt ons dit op volgende momenten: 3 doelplaatsenaanpak opleidingen, 14 opleidingen professioneel aanspreken 6 opleidingen vuilnisbakkenplan 4 infosessies Operatie Proper 1 infosessie Corona en gedrag 2 infosessies werkstraffen 4 infosessies Mijn Mooie Straat Kenniswijzer wordt blijvend geactualiseerd met aanpak specifieke locaties (skatepark, buurtwinkel, 25m regel), soorten zwerfvuil (pizzadozen, waaivuil, herbruikbaar eetgerei), handhaving en educatieve artikels.

Curatief/genezen: - coachingtrajecten lokale besturen

- opstart 11 nieuwe van 2020 en selectie van oproep december 2020

In 2021 werden alle coachingtrajecten uit de oproepronde van 2020 opgestart: 17 gemeentelijk + 1 intercommunaal (4 gemeenten). Daarnaast lopen de 40 trajecten uit de oproepronde van 2018 en 2019 door: 38 gemeentelijk + 2 intercommunaal (10 gemeenten).

- coachingtrajecten Vlaamse partners

- 10 trajecten per jaar

- AWV: onderzoeksproject cameratoezicht sluikstorten op autosnelwegparking Peutie (E17, rijrichting Antwerpen). - VMM: opvolging drijfvuilvangers, opstart aanpak hotspots Nieuwe Kale (havengebied Gent); ondersteuning van peddelroutes (Waasland, Dijle en Kleine Nete). - De Lijn: Onderzoek effectiviteit van peukenrecipiënten aan busstations (onderzoek uitgveoerd, rapport opgeleverd, overleg opgestart met De Lijn om uitrol in Vlaanderen te realiseren) - 3 ronde tafels handhaving Vlaamse partners (deelname door VMM, AWV, DVW en ANB). - Haven van Antwerpen: onderzoek naar impact van sensibiliserende borden op het aantal stuks zwerfvuil in de haven van Antwerpen (uitvoeren onderzoek, rapport, gezamenlijke perscommunicatie); opmaak Uitvoeringsagenda 2022.

- doelplaatsenaanpak/innovatieve projecten

- jaarlijks 100 doelplaatsen

De doelplaatsen worden binnen de coachingtrajecten en projecten zwerfvuil en sluikstort aangepakt.

- bedrijventrajecten

- minimum 5 trajecten

Door personeelswissels lagen de bedrijventrajecten tijdelijk stil. In 2021 werd gefocust op volgende trajecten: - bedrijventerreinen (Cargovil) - commerciële zone (De Koel Pelt) - buurtsupermarkten - buitenomgeving 5 voetbalploegen - bouwen transportsector (eerste contacten werden gelegd).

Handhaving: - voorstel voor verhoging van de GAS-boetes

- medio 2021

Minister Demir heeft aan haar collega van buitenlandse zaken gevraagd om de GAS-boete te verhogen van 350 naar 500 euro. Hierover is nog geen beslissing gevallen. De eerste 7 OVAM-handhavers zijn aangeworven en waren reeds actief in een aantal gemeenten.

- uitwerken van een handhavingsmonitor, zicht krijgen op wat er al gebeurt in Vlaanderen en goede praktijken detecteren

- eind 2021

De bevraging werd uitgevoerd in april 2021. De resultaten ervan werden gepresenteerd tijdens het terugkoppelmoment over de week van de handhaving op 25 november. Daarnaast maakte MM ook de oefening om hier acties en aanbevelingen aan te koppelen. Hier werd ook over gecommuniceerd tijdens dit infomoment. Rapport werd ter beschikking gesteld aan deelnemers, via nieuwsbrief HH en beschikbaar via de KW.

- campagne sluikstorten ikv Week van de handhaving

- stijging tov vorig jaar op KPI's bereik en attributie van de campagnes

De handhavingscampagne is afgelopen en werd positief geevalueerd door Ipsos. De handhavingscampagne van 2021 behaalde het hoogste bereik (64%) sinds de zomer van 2019 en is de beste handhavingscampagne op het vlak van bereik.

- kennisdeling: rondetafels handhaven en netwerkmomenten

- minstens 4

Een eerste ronde tafel met de Vlaamse partners rond handhaving vond plaats op 8 januari 2021. De bemerkingen hieruit worden meegenomen bij het in kaart brengen van het handhavingslandschap in Vlaanderen. Op 22 juni vond het startmoment van de handhavingsweek digitaal plaats. Hierop waren 230 deelnemers (lokale besturen, IC's, politiezones en Vlaamse partners). De tweede ronde tafel handhaving Vlaamse partners vond plaats op 18 mei. Op 28 mei organiseerde Mooimakers een toelichting door de Vlaamse justitiehuizen voor Vlaamse partners rond werkstraffen zwerfvuil opruimen. Samenwerking met Justitiehuizen: 10/09: infosessie voor afvalintercommunales, Verschillende afvalintercommunales zetten reeds werkgestraften in. De derde ronde tafel handhaving met de Vlaamse partners vond plaats op 16/9. 25/11: Infomoment Handhaving - 150 inschrijvingen. Op de agenda evaluatie week van de HH en campagne, terugkoppeling resultaten HH bevraging en de acties en aanbevelingen die MM hier aan koppelt, zwerfvuil HH OVAM. In 2021 komen we aan een zestal infomomenten.

- handhaving door lokale besturen: deelname aan de handhavingsweek - dekkingsgraad van 175 lokale gemeent en aan de enquête over handhaving van zwerfvuil

Registratie en rapportageperiode is afgerond. We zitten aan een dekkingsgraad van 194 lokale gemeenten. Vergoedingsmailing is buiten, bestelbonnen worden momenteel aangemaakt om de vergoeding uit te betalen.

Plan marien zwerfvuil

Nulmeting uitgevoerd

Omzetting Richtlijn Havenontvangstfaciliteiten

Tijdige en kwaliteitsvolle omzetting van de richtlijn in Vlaamse wetgeving 1) eind 2021: nieuw kostendekkingssysteem scheepsafval uitgewerkt 2) eind 2021: nieuwe afvalbeheersplannen havens opgemaakt (commerciële havens, vissershavens, jachthavens, Vlaamse Waterweg)

De nulmeting is afgerond. Begin 2022 ontvangen we het rapport daarover. Rond zwerfvuil op de oevers lopen de besprekingen nog verder. Dit is afgerond. Nieuwe onderafdeling "Afval van schepen van de zeevaart" in VLAREMA 8 werd goedgekeurd en gepubliceerd in Staatsblad, en treedt in werking op 01/01/2022. Praktische implementatie is volop aan de gang met diverse stakeholders (havens, visserij, plezierhavens en Vlaamse Waterweg). De afvalbeheersplannen voor de vier zeehavens en de viserij worden eind 2021 goedgekeurd.

Beperken van pellet loss

Opstellen aangepaste wetgeving (VLAREM) om goede handling in de wetgeving te verankeren

eind 2021

voor pelletproducenten: eerste ontwerptekst wetgeving klaar eind 2021 (afvalverwerkers, logistieke bedrijven,… komen later aan bod)

De Vlarem-ontwerptekst is klaar. De tekst is ter aftoetsing overgemaakt aan AGOP, VMM en de afdeling handhaving. Hun inhoudelijke input kan in 2021 nog verwerkt worden. het voorstel voor een BBT studie voor pellet verliezen is ingediend. Een definitieve goedkeuring van deze aanvraag wordt nog voor het einde van 2021 verwacht. Ondertussen zijn er ook Europese initiatieven op komst om pellet verliezen aan te pakken.

Nr.

Naam

Mijlpalen / indicatoren

Streefwaarde/norm

We garanderen de bodemkwaliteit via bodemsanering Alle historische risicogronden zijn onderzocht tegen 2036 en de sanering van historische verontreiniging is opgestart waar nodig.

Noodzakelijke bodemsaneringen opgestart tegen 2036

100%

aandeel onderzochte percelen

eind 2024: 62% tov totaal te onderzoeken

55% onderzocht

aantal gronden sanering opgestart

eind 2024: 6000 conforme BSP's

5742 conforme BSP's

295

Sinds 1 juni zijn de gegevens van alle 300 gemeenten toegevoegd aan de Grote Grondvraag.

eind 2021: 60000 locaties

In de loop van dit jaar klaarden we de risico's voor ca. 5000 risicolocaties uit. In totaal kennen we de bodemrisico's voor meer dan 63.000 locaties. De jaardoelstelling van 2021 is gehaald.

5.1

program We voeren een overkoepelende coördinatie en Zo goed als alle lokale besturen zijn ingestapt in de GGV ma 2036 programma-aanpak uit

De bodemrisico's zijn voor locaties uit de GI uitgeklaard.

De inventaris van risicogronden is geactualiseerd met nieuwe 12/1/2021 risicogronden

We sturen de realisatie van de 2036-doelstelling bij in relatie tot de beschikbare middelen

we behandelen ingediende rapporten tijdig

eventuele aanpassing tegen 30.09.2021

Q4 (JAAR)

De gegevens van de in 2021 bijkomende risicogronden zijn opgenomen in de inventaris. Wekelijks worden gegevens over besliste vergunningen opgehaald uit het omgevingsloket. Er lopen gesprekken om nauwkeuriger informatie uit het Omgevingsloket te bekomen. Er werden geen bijkomende middelen toegekend voor de uitvoering van het bodembeleid of voor het project 2036, waardoor de achterstand niet verkleind kon worden. Daarnaast gaf het kabinet aanzienlijke bijkomende opdrachten naar aanleiding van de PFAS problematiek en waren er extra inspanningen nodig ingevolge de oprichting van een Parlementaire Onderzoeks Commissie PFAS. Hierdoor werden middelen geheroriënteerd waarbij ingeboet werd op de realisatie van de 2036-doelstelling ten voordele van de PFAS-acties. Hierdoor is de afstand tot het doel 2036 nog verder vergroot. Deze impact zal ook de komende jaren nog doorwerken. De prioriteitsstelling werd aangepast.

Het % van de onderzoekslocaties (op 1 jan 2020) die verder 20% onderzocht zijn of waarbij de keuze voor de saneringsaanpak is gerealiseerd in 2021

24% van deze onderzoekslocaties zijn verder onderzocht of werd de saneringsaanpak beslist

- Percentage bodemonderzoeken behandeld binnen decretale 90% termijn - Percentage bodemsaneringsprojecten behandeld binnen decretale termijn

Over het volledige jaar halen we de decretale beoordelingstermijnen. Voor bodemonderzoeken bedraagt dit 99%, voor bodemsaneringsprojecten is dit 93%

deelprog We stimuleren en ondersteunen bedrijven om Het instrument financiële zekerheden wordt onderzocht en ramma het historisch passief op bedrijfslocaties aan te een eerste voorstel tot aanpassing is beschikbaar. bedrijve pakken n We implementeren de relancemaatregel rond financiële zekerheden

We stimuleren en ondersteunen de fondsen en de bodemsaneringsorganisaties realiseren hun aandeel aan de bodemsaneringsorganisaties bij BBO's en BSW's tegen 2024 bodemonderzoeken en bodemsaneringen

eind 2021

Uit de doorlichting van het accountancy kantoor Callens bleek dat de huidige werkwijze bij het instrument financiële zekerheden de meeste zekerheid biedt en het eenvoudigst is. Hierbij werken we vooral met bankgaranties. We zien dan ook geen noodzaak om het proces aan te passen. We implementeren de voorgestelde relancemaatregel rond financiële zekerheden niet om twee redenen: • Tot nu toe vragen de bedrijven hier niet naar. • Uit een reactie van Febelfin blijkt dat het relancevoorstel geen juridische, financiële of administratieve voordelen heeft voor de klant.

Tersana: 20 BBO's afgerond Vlabotex: 10 BBO afgerond en 8 BSW opgestart Bofas: 20 BBO afgerond en 12 BSW opgestart

De fondsen leverden hun aandeel in de opmaak van onderzoeken en projecten. Zo diende Tersana in de loop van 2021 10 beschrijvende bodemonderzoeken in. Vlabotex diende 12 beschrijvende bodemonderzoeken in en startte 11 bodemsaneringswerken op. Bofas diende 34 beschrijvende bodemonderzoeken in, evenals 26 bodemsaneringsprojecten. Bofas startte 14 bodemsaneringswerken op in 2021. Globaal zijn de vooropgestelde aantallen gehaald.

we sluiten nieuwe samenwerkingsverbanden met bedrijven en/of federaties af tegen 2024

Besprekingen worden opgestart met federaties in de bouw en/of vastgoedsector waarbij duidelijkheid wordt gekregen naar de intentie tot het sluiten van een mogelijk samenwerkingsverband

eind 2021

Met de beroepsvereniging van de vastgoedsector (BVS) voerde de OVAM heel constructief overleg rond het OVAM-brownfieldbeleid,om een 'brownfield award' in het leven roepen en om gezamenlijk een event te organiseren. Door de PFAS-problematiek verdagen we de verdere aanpak/noodzakelijkheid om de onderzoeksplicht door de federaties in de bouw en/of vastgoedsector te stimuleren en te faciliteren naar 2022. Daarenboven is er in het kader van de PFAS-problematiek (inventarisatie/onderzoek) nauw overleg geweest met het 'Netwerk Brandweer'.

we deblokkeren locaties met aanslepende oriënterende onderzoeksplicht via externe begeleiding tegen 2024

aantal locaties gedeblokkeerd tegen eind 2021

100

We startten de begeleiding bij de onderzoeksplicht voor meer dan 200 locaties op. Vanaf de zomerperiode werden 2 van de 3 begeleiders (Abesco en Consultes) ingeschakeld bij de PFAS-inventarisatie. Hierdoor werd het voorziene aantal locaties niet gehaald.

deelprog We ontzorgen (boven)lokale besturen en ramma publieke instellingen. Dit doen we door een besturen oplossingstraject te voorzien voor de historische risicogronden die onderzocht dienen te worden tegen 2021, 2023 en 2027. We zorgen voor een raamcontract

Voor de gemengde locaties zorgen we voor de coördinatie van 75% van de gemengde historische risicogronden waarbij We namen 142 gemengde locaties met particuliere eigenaars op in de basislijst. de bodemonderzoeken. Hiervan zullen 75% van dergelijke eveneens de OVAM betrokken is (vrijgestelde particulieren), Hiervan zijn er 105 locaties opgestart of zelfs afgerond. Met een realisatie van gemengde historische risicogronden uit basislijst 1.1.2021, zijn opgestart. 74% benaderen we de meerjarendoelstelling momenteel reeds. tegen eind 2023 zijn opgestart.

In kader van de ontzorging van de lokale De aanpak op maat voor lokale besturen wordt besturen werken we voor prioritaire gemeenten geconcretiseerd in proefprojecten. een aanpak op maat uit.

Voor de gemeente Turnhout werd een aanpak op maat voorgesteld en uitgewerkt.

Voor de nog niet onderzochte risicogronden in eigendom van 90% lokale besturen is een onderzoekstrajact ingepland tegen einde 2021.

De huidige aanpak mbt "OVAM als Een voorstel is uitgewerkt voor de bijsturing van de huidige huissaneerder binnen de Vlaamse overheid" uit aanpak OVAM als huissaneerder voor lokale besturen, in het 2016 wordt geëvalueerd met oog op mogelijke bijzonder voor stortplaatsen uitbreiding richting lokale en bovenlokale besturen.

deelprog We voeren ambtshalve bodemonderzoeken en We realiseren duidelijkheid over de verontreinigssituatie op ramma saneringen uit heel wat percelen ambtsha lve en particuli eren

Het voorziene proefproject in Turnhout kon niet verder doorgaan omwille van de PFAS-problematiek. Deze vergde extra inspanningen van dezelfde mensen, zowel bij de OVAM als bij de stad Turnhout. We vulden deze doelstelling anders in via concrete afspraken met diverse gemeentes bij het voorziene onderzoek naar PFAS-risico's bij brandlocaties, bij brandweerkazernes of bij brandweeroefenterreinen. Daarnaast vullen we de aanpak op maat in door een werksessie op het netwerkevent van 'Terug In Omloop' te plannen. Door Covid-19 is dit event naar 2022 uitgesteld. We bereikten 99% van de lokale besturen: alle gemeentes (met uitzondering van de stad Antwerpen) en alle provincies (met uitzondering van de provincie Oost-Vlaanderen) hebben een overzicht van hun onderzoeksverplichtingen ontvangen. Met beide uitzonderingen werden wel gesprekken gevoerd. We informeerden zowel de lokale als bovenlokale besturen over de decretale termijnen naar onderzoeksplicht. Dit blijkt succesvol, gezien de gretige afname van de raamcontracten voor lokale besturen. Bijkomend voerden we nog vele gesprekken met deze stakeholders om het bodembewustzijn te verhogen.

eind 2021

We pasten het principe van huissaneerder voor lokale besturen al toe bij het project voor bebosbare stortplaatsen van lokale besturen. Daarnaast verruimden we ook de scope, waarbij we ook bovenlokale besturen en publieke instellingen meenemen.

cumulatief 2250 percelen

Door de noodzakelijke bijsturing van het project 2036 en de verminderde inzet voor site-onderzoeken, klaarden we de situatie uit voor slechts 1570 percelen.

We realiseren na BBO of BSW risicovrije oppervlakte voor nieuwe aanwending

We ontzorgen burgers via site-onderzoeken

aantal gemeentes waarvoor een sitebesluit (voor alle gronden 30 uit de GI) werd opgemaakt

We ontzorgen scholen via sectorprotocollen. OBO's cumulatief opgestart We starten zelf de OBO's op voor de scholen met een onderzoeksplicht. Voor de scholen die BBO's cumulatief opgestart van de dossiers gekend in 2020 zich aangemeld hebben in het protocol starten we de BBO's op. 5.2

5.3

cumulatief 250 ha

85% (=50 dossiers extra) 50% (=15 dossiers extra)

We realiseerden in 2021 duidelijkheid voor 266,90 hectare gronden. Dit is de som van terreinen waar de OVAM effectief saneerde en waar de uitspraak "geen verdere maatregelen" na een ambtshalve beschrijvend bodemonderzoek nieuwe ontwikkelingen toelaat. In 2021 lieten we voor 21 gemeentes sitebesluiten publiceren in het Belgisch Staatsblad. Daarnaast bereidden we 3 sites voor ter publicatie.

We startten 67 nieuwe oriënterende bodemonderzoeken op in 2021. Op deze manier zijn al 336 van de 493 aangemeldde dossiers in het protocol scholen afgerond. Daarnaast zijn er exact 15 bijkomende beschrijvende bodemonderzoeken opgestart in 2021.

We investeren in duurzame brown- en blackfieldontwikkeling

Aandeel dossiers van de OVAM-brown- en 80% blackfieldportfolio (status 1 januari 2020) waar tegen eind 2024 een volgende stap in de procedure Bodemdecreet is gezet

We detecteren nieuwe potentiële brown- en blackfields

we breiden de bestaande portfolio van ca. 200 brown- & blackfields uit

We zetten onze vastgoedportefeuille in om maatschappelijke doelstellingen van de Vlaamse overheid te realiseren.

Visie en plan van aanpak uitgewerkt, met verhoogde aandacht eind 2021 op sites met bebossings- of natuurpotentieel

Door de PFAS-problematiek verdagen we de opmaak van de visie en het plan van aanpak naar 2022. Natuurpunt leverde haar studie rond biodiversiteit op OVAM-vastgoed op, deze zal verwerkt worden in de visietekst. Een brainstorm rond de OVAM-vastgoedportefeuille wordt voorzien voor het voorjaar 2022.

We onderzoeken waterbodemverontreiniging en saneren waar mogelijk

een kader is uitgewerkt voor wanneer na waterbodemonderzoek moet overgegaan worden tot waterbodemsanering

eind 2024

De voorbereidingen om het kader af te lijnen zijn lopende

RESANAT : 2 rapportages tijdig ingediend

De voortgangsrapportages bij RESANAT werden tijdig ingediend. Interreg keurde het wijzigingsverzoek om het project te verlengen tot einde 2022 goed.

NARMENA : - Fytostabilisatievelden zijn aangeplant tegen medio 2021 -Werken thv van Winterbeek deelgebied 4 zijn opgestart tegen eind 2021 - Resultaten potproeven BAP zijn gerapporteerd tegen eind 2021

Bij Narmena is de voorziene aanleg van het constructed wetland aan de Grote Calie niet gerealiseerd door bezwaren vanuit het departement Omgeving. Op basis van de opmerkingen passen we dit bodemsaneringsproject aan. De haalbaarheidsstudie fytoremediatie, met uitgebreide potproeven, werd succesvol afgerond en de aanplant van de fytostabilisatievelden is voltooid. Het bodemsaneringsproject voor de Winterbeek - deelgebied 4 is ingediend en de conformverklaring wordt spoedig verwacht.

We voeren de Europese Projecten Narmena en RESANAT: voortgangsrapportages ingediend bij Interreg Resanat uit. NARMENA: - Aanplant fytostabilisatievelden en constructed wetland Grote Calie - Werken opgestart thv Winterbeek deelgebied 4 - Rapportering eindresultaat uitgebreide potproeven voor BAP

10 nieuwe locaties eind 2021

Eind 2021 is in 40% van de dossiers in de brown- en blackfieldportfolio een volgende stap gezet

In 2021 breidden we de brown- en blackfieldportfolio uit met 11 dossiers. Door dossiers te behandelen detecteerden de dossierhouders 8 dossiers. Het gaat om dossiers in Antwerpen, Gent (2x), Machelen, Mechelen, Menen, Vilvoorde en Zwijndrecht. Daarnaast bracht een curator 1 dossier aan in Mechelen. De begeleiding van saneringsplichtigen in Langemark-Poelkapelle leverde ook 1 dossier op. Tot slot kwam er door een vrijstelling (onschuld) 1 dossier bij in Kortrijk.

We bouwen kennis inzake waterbodemonderzoek en -sanering op en delen deze met relevante partners

Inventaris ready for use beschikbaar eind 2021 Proefprojecten selecteren van geplande (grote) infrastructuurprojecten waarbij specie van in de buurt liggende en geplande baggerwerken potentieel kan hergebruikt worden.

We startten voor de selectie van proefprojecten een werkgroep tussen beleidsdomeinen op. Omwille van de PFAS-problematiek is deze on hold gezet tot 2022. Projecten identificeren en selecteren neemt veel tijd in beslag. Dit gebeurt nu in de schoot van het departement MOW. Hierbij is een werkgroep actief waar pistes voor afzet onderzocht worden.

We stimuleren de circulaire toepassing van bagger-en ruimingsspecie waarin overheden een voorbeeldrol opnemen

Met de Vlaamse waterweg, MOW en in samenwerking met Vlaanderen Circulair wordt een plan van aanpak uitgewerkt.

Dit project is on hold gezet omwille van de PFAS-problematiek. Deze doelstelling verloopt nu in de schoot van het departement MOW. Hierbij is een werkgroep actief waar pistes voor afzet onderzocht worden.

We leggen een aanpak voor de sanering van historisch verontreinigde waterbodems voor aan de Vlaamse Regering

Relatie waterbodemverontreiniging- oppervlaktewater in kaart Cases geselecteerd en onderzoek opgestart eind 2021. brengen aan de hand van praktijkcases

Plan van aanpak uitgewerkt eind 2021

De potentiële hotspots (voorstudies van de hoogverdachte Potentiële hotspots in hoogverdachte segmenten zijn segmenten met waar nodige waterbodemstaalnames) worden onderzocht. De resultaten zijn opgenomen in de in kaart gebracht. Waterbodemverkenner. De MKBA-studie wordt afgerond en op basis hiervan wordt het onderzoek naar financieringsmogelijkheden opgestart. De MKBA-studie is afgerond eind 2021.

De rapporten waarin de relatie tussen waterbodemverontreiniging en oppervlaktewaterkwaliteit werd bepaald, werden afgewerkt in 2021. Hieruit zullen adviezen voor de Code van Goede Praktijk worden gedestilleerd. De studie hotspots liep in 2021 op kruissnelheid. De PFAS-problematiek zorgde voor een financiële impact én, bij diverse bodemsaneringsdeskundigen, ook voor vertraging. De gegevens werden opnieuw uitgewisseld om te integreren in de waterbodem- en sedimentverkenner. De studie loopt verder in 2022, waarbij ook de potentiële hotspots voor PFAS en gebromeerde vlamvertragers geanalyseerd worden. In november werd hiertoe een bijkomend budget vastgelegd. De opmerkingen op het draft-eindrapport van de MKBA-studie werden aan de VITO overgemaakt. Het onderzoek naar mogelijke financieringsmogelijkheden wordt verder uitgewerkt door de VITO en Ernst & Young.

5.4

Voormalige stortplaatsen worden optimaal ingezet voor nieuwe maatschappelijke uitdagingen in het bijzonder bebossing en natuurontwikkeling

Aandeel uitgevoerde bodemonderzoeken op stortplaatsrisicogronden (op 1 jan 2020 geïnventariseerd uit G.I.)

80% in 2024

58%

We activeren voormalige stortplaatsen qua landgebruik, klimaatdoelstellingen of ander beheer

locaties geselecteerd en gemeentes gecontacteerd voor uitvoering van een oriëntend bodemonderzoek in kader van bebossing of natuur(her)ontwikkeling.

100% van de betrokken lokale besturen gecontacteerd (basislijst 1.1.2021)

We informeerden alle lokale besturen per brief op 2 maart 2021 over de initiatieven rond de bebossing van stortplaatsen. Deze oproep herhaalden we per mail op 20 mei 2021. Samen met de bosgroepen en de relatiebeheerders van het Agentschap Natuur & Bos focussen we via een persoonlijk contact op de gemeenten die nog niet gereageerd hebben. Voor 21 van de 47 aangemelde stortplaatsen startten we het oriënterend bodemonderzoek op.

In ambtshalve onderzoeken op stortplaatsen screenen we of de locatie onderbenut is qua landgebruik, klimaatdoelstellingen of andere beheer.

Screening uitgevoerd bij alle lopende ambtshalve onderzoeken op stortplaatsen

We passen de Code van Goede Praktijk aan

eind 2021

We wijzen een raamcontract potentieelinschatting toe

eind 2021

We starten een overlegmodel met partner-overheden op

Overleg (rondetafel) met opgelijste raakvlakken beleid partners

De Code van Goede Prakijk voor Ecotox op stortplaatsen werd gefinaliseerd. We initieerden de aanpassing van de Standaardprocedure OBO voor stortplaatsen. Omwille van de PFAS-problematiek stelden we de aanpassing van de Code van Goede Praktijk onderzoeken op stortplaatsen uit naar 2022. Intussen is een kader om het bebossingpotentieel in te schatten afgerond. Dit gebeurt aan de hand van een stroomschema. We onderzochten op IT-vlak hoe de resultaten van het stroomschema in onze databank en op het bodemattest terecht kunnen komen. Via een proefproject om het potentieel voor bebossing in te schatten op 50 bestaande dossiers, kregen we de tijdsbesteding door de evaluatie van de dossiers in de vingers. Dit vormt de basis voor het raamcontract potentieelinschatting bebossing van bestaande dossiers. Om dezelfde reden werd ook dit raamcontract verdaagd naar 2022.

5.5

6 6.1

Ter voorbereiding van Dunia zorgen we voor een goede koppeling tussen Cedalion, Mistral en de GIS omgeving.

eind 2021

We actualiseerden onze Cedalion inventaris door alle gronden uit het grondeninformatieregister met een stortrubriek toe te voegen. Dit brengt ons op 4388 stortlocaties. We actualiseerden de attributen van de stortplaatslaag, dit gaat zowel over data uit onze OVAM databank als over data aangeleverd door de VITO.

We voorkomen maximaal nieuwe bodemverontreiniging en zorgen voor een minimale impact voor mens of leefmilieu

Exploitanten met een achterblijvend 1ste periodiek onderzoek zijn binnen het jaar aangeschreven Evaluatierapporten bij schadegevallen binnen de 180 dagen behandeld

95%

100% 100%

We handhaven de eerste periodieke onderzoeksplicht We volgen schadegevallen van nabij op

elke risico-inrichting met een laattijdig rapport wordt ingelicht en actief opgevolgd We behandelen alle ingediende Evaluatierapporten na schadegeval binnen de 180 kalenderdagen

95% actieve opvolging na 1 jaar overschrijding

We vaardigen binnen de 30 dagen maatregelen uit voor de schadegevallen waar OVAM de bevoegde overheid is

95%

In totaal werden er sinds de vorige jaarrapportage 214 schadegevallen aan de OVAM gemeld. Voor de schadegevallen waarvoor de OVAM de bevoegde overheid is, vaardigden we telkens binnen de 30 kalenderdagen specifieke maatregelen uit.

we stimuleren de oprichting van een fonds gericht op de sanering van bodemverontreiniging veroorzaakt door het gebruik van stookolietanks voor verwarmingsdoeleinden

Een erkenning van het fonds overeenkomstig het samenwerkingsakkoord is beschikbaar. Indien niet werken we een terugvalscenario uit en leggen dit voor aan de minister

eind 2021

De vzw Promaz diende op 21 juni 2021 bij de Interregionale BodemsaneringsCommissie (IBC) een aanvraag tot erkenning in. Op 28 september 2021 keurde de IBC de erkenning van Promaz principieel goed. De verdere politieke afstemming loopt nog. Op hetzelfde overleg keurde de IBC ook de verlenging van de erkenning van Bofas goed. In afwachting van de publicatie in het Belgisch Staatsblad bereidde de OVAM reeds een communicatie voor.

We versterken de bodemkwaliteit via bodemzorg We versterken het circulair landgebruik

We activeren het bodembewustzijn

stijgend

Een basismeting is uitgevoerd

95% behandeld binnen de 180 kalenderdagen

Een kader circulair bodem- en landgebruik dat inzet op en in gebruik eind 2024 bijdraagt aan een duurzaam en hoogwaardig (her)gebruik van land en bodem, en dat bv. gebiedsgericht grondverzet, aanpak restverontreiniging en gebiedswerking omvat, is uitgewerkt

we stimuleren oplossingen rond hergebruik van Modaliteiten voor de overdracht en opslag van bodemmaterialen en rond optimaal hergebruik grondverzetsdata zijn bepaald. als bodem

we zorgen voor een goed beheer van restverontreiniging

95%

eind 2021

We schreven alle onderzoeksplichtigen met achterstallige periodieke oriënterende bodemonderzoeken aan. Sinds vorige jaarrapportage zijn er in totaal 172 evaluatierapporten aangeleverd. We behandelden de volle 100% daarvan binnen de 180 dagen.

Dit kader is in voorbereiding

De opdracht voor de uitwerking van de modaliteiten voor de overdracht en opslag van grondverzetsdata is aan VITO gegund.

In de begeleidende Code van Goede Prakijk bij de herziening eind 2021 MultiCriteriaAnalyse voor het BSP worden richtlijnen voor de kwaliteit van de aanvulgrond bij sanering uitgewerkt.

Een hoofdstuk met richtlijnen is opgenomen in de Code van Goede Praktijk Herziening MultiCriteriaAnalyse (MCA).

Analysestudie van restverontreinigingen en gebruiksadviezen eind 2021 in de databank is uitgevoerd. Voorstel voor een gestructureerd beheer in de toekomst is opgemaakt. De MCA voor het BSP wordt ministerieel goedgekeurd

We verzamelden relevante data en stelden een extern bureau aan voor de analyse. Momenteel anaylseert het bureau de data. De eerste bevindingen van de analyse over restverontreiniging-data in de bodemdatabank werden besproken

We inspireren regio's om binnen gebiedswerking bodemzorg en circulariteit vorm te geven.

We passen gebiedswerking toe binnen de overeenkomst met eind 2021 de Antwerpse haven. Het programma Grondzaken binnen het OpenRuimtePlatform leidt tot de ontwikkeling van een website. inhoudelijk klaar eind 2021 We werken mee aan een opdrachtencentrale geïnitieerd door dep. Omgeving om gezamelijk met verschillende partners in een gebied tot realisaties te komen. input geleverd op initiatief dep. Omgeving

Haven van Antwerpen (Hva) De OVAM en de HvA hielden een aantal verkennende overlegmomenten om elkaars ambities te verkennen. Dit resulteerde in een gezamenlijke ambitie om twee onderzoeksprojecten in te plannen voor 2022, één rond het thema grondwater en één rond het thema grondverzet. Binnen het thema waterbodem wordt een overeenkomst opgemaakt om waterbodemdata uit te wisselen. Binnen het thema bodemzorg worden het stewardship en de aanpak van restverontreiniging als potentiële thema's voor samenwerking geïdentificeerd. Grond+Zaken Het programma Grond+zaken heeft een webpagina die op termijn in de website van het OpenRuimtePlatform XL ingebouwd wordt. Op deze landingspagina vermelden we de verschillende actiesporen en roepen we op om kandidaten voor de Bodemschep in te dienen. Opdrachtencentrale departement OMG De Opdrachtencentrale wordt positief onthaald door de partners. De uitvoering wordt verder voorbereid in samenwerking met het departement OMG. Langs de Brusselse kant loopt dit wat vertraging op door de verdeling van de rollen tussen Leefmilieu Brussel en perspectives.brussels.

6.2

We bieden een antwoord op nieuwe uitdagingen en maken het bodembeleid future proof

De decision support tool Orion is afgewerkt en publiek Beschikbaar voor OVAM-website tegen eind 2021 beschikbaar. in gebruik einde 2024 Een beleidsaanpak voor de nieuwe uitdagingen zoals diffuse verontreiniging en emerging contaminants is uitgewerkt. Een praktisch handelingskader bodemzorg is uitgewerkt waarin we bodemkwaliteit integraal en regeneratief aanpakken in samenwerking met onze sleutelpartners.

De Orion tool (DST 2) is afgewerkt en staat online op onze Engelstalige website. Deze beleidsaanpak is in voorbereiding.

we maken een plan van aanpak voor beheer Een studie over de kansen en knelpunten van het voorkomen eind 2021 en aanpak van diffuse bodemverontreiniging op van diffuse bodemverontreiniging in de landbouw is in en vertalen dit naar beleidsondersteunende uitvoering. instrumenten

De resultaten van de studie over het voorkomen van diffuse bodemverontreiniging zijn gekend. Een overleg over de inzet van het Ruimtemodel VITO draagt bij aan de opstart. Door de PFAS-crisis gingen de geplande besprekingen met onder andere de Boerenbond niet door. Het overleg is gepland begin 2022

Via samenwerking binnen het beleidsdomein en in internationale Europese context zorgen we er voor dat de belangrijkste groepen van opkomende stoffen worden aangepakt

We organiseren een derde internationaal ENSOr symposium binnen de schoot van het EmConSoil netwerk. Het Premiss project is afgerond.

ENSOr3 bracht ca. 170 deelnemers uit verschillende landen online bijeen voor een mix van kennisuitwisseling over beleid, wetenschap en praktijk rond emerging contaminants. De nieuwsbrief voor EmConsoil brengen we zeswekelijks uit. Het PREMISS (PRioritisation of EMerging chemical compounds In SoilS) bracht een midtermrapport in juli uit en organiseerde een tweede stakeholdermeeting in november. Het project is bijna afgerond en zoekt nu naar voortzettingsmogelijkheden, o.a. via Europa. De aanpak van PFAS in Vlaanderen is intussen in een stroomversnelling terecht gekomen. Via de werkgroepen van de inhoudelijke expertisegroep onder leiding van de opdrachthouder worden in versneld tempo adviezen geformuleerd, wetenschappelijke data verzameld en uitgewisseld ...

we verhogen het bewustzijn rond bodemzorg. Via Soil+Land Stewardship maken we dat iedereen zorg draagt voor de bodem

Een video narratief met goede voorbeelden van bodemzorg en Narratief op website half 2021. stewardship is afgewerkt en beschikbaar. De toekomstscenario's zijn uitgewerkt op drie niveau's tegen De toekomstscenario's voor stewardship worden internationaal eind 2021. (white paper), intern binnen de OVAM-doelgroepen en binnen het Vlaamse werkveld (o.a. stakeholdermapping) uitgewerkt.

ENSOr3 gaat door in mei 2021. PREMISS afgerond in oktober 2021.

Het videonarratief met verhalen over bodemzorgers van nu staat online. We verspreiden deze verhalen actief via de nieuwbrief en op social media. De toekomstscenario's voor Soil+Land Stewardship gebruiken we om een White Canvas op te maken dat strategische handvatten voor SLS en bodemzorg in een internationaal kader aanreikt. Het White Canvas is in opbouw. Daarnaast besteedden we een opdracht uit om de scenario's ook in te zetten om een Vlaamse SLS-beweging op te starten.

we stimuleren de integratie van ecosysteemdiensten, (bodem)biodiversiteit en de toepassing van natuurgebaseerde oplossingen

eind 2021 Een voorstel voor herziening van de MCA in het BSP, met integratie van ecosysteemdiensten en innovatieve technieken is afgerond. Een plan van aanpak voor herziening op lange termijn is uitgewerkt.

De Code van Goede Praktijk "Herziening van de MCA in het BSP met integratie van ecosysteemdiensten en bodemzorg" is afgerond en beschikbaar op de website. De bodemsector kreeg een opleiding hierover via een webinar op 28 oktober.

De handleiding voor toepassing van natuurgebaseerde oplossingen voor beheer van bodemverontreiniging in groene zones is afgerond en gecommuniceerd naar de potentiële gebruikers.

De Handleiding "Natuurgebaseerde oplossingen voor beheer van bodemverontreiniging in groene zones" is klaar voor verspreiding naar de gebruikers binnen de OVAM en andere stakeholders.

We zoeken manieren om de waarde van Het potentieel is in kaart gebracht. bodem en land in de circuliare economie te valideren en zetten stakeholders aan om deze Een werkwijze voor het evalueren van circulariteit binnen te gebruiken br+C4own- en blackfield herontwikkeling is uitgewerkt.

einde 2021

We organiseerden een workshop met de Grondbank vzw met het oog op een geïntegreerde aanpak. Omwille van de PFAS-context loopt de verwerking van de resultaten van de workshop met de Grondbank vertraging op. Een prototype gesprekstool Geïntegreerde brownfieldherontwikkeling voor het vastleggen van het circulariteitspotentieel, op vlak van circulaire economie en bodemzorg, is beschikbaar.

Bijkomende PFAS-acties naar aanleiding van de POC en de opdrachten van het kabinet

We voerden volgende onvoorziene acties uit: * de voorbereiding, de toelichting op en de opvolging van de Parlementaire Onderzoekscommissie; * het bundelen en beantwoorden van talloze PFAS-vragen via de PFASmailbox; * de afstemming met de opdrachthouder en diverse overheden rond de PFASacties; * het voeren van bodem- en grondwateronderzoek in de ruime omgeving van 3M; * het aansporen van 3M voor versnelde afwerking van hun BBO; * het lanceren van diverse fundamentele PFAS-onderzoeken voor de wetenschappelijke borging; * de voorbereiding, deelname en uitvoering bij de 7 werkgroepen van de PFASopdrachthouder; * het inventariseren van PFAS-verdachte locaties en het voorleggen er van aan de lokale besturen; * het toelichten van de inventarisatie- en onderzoeksinspanningen via webinars; * de screening en de prioritering van de aangemeldde brand(weer)locaties (>800); * aanvang van de screening en prioritering van de PFAS-verdachte risicogronden (> 3000); * de uitvoering van PFAS-verkennende bodemonderzoeken (>200); * de opmaak en bijsturing van een PFAS-onderzoeksprotocol voor brand(weer)locaties; * de beoordeling van de eerste PFAS-bodemonderzoeken; * het verder onderzoek en het treffen van voorzorgsmaatregelen op locaties met heel hoge PFAS-concentraties

Nr.

Naam

7 7.1

We digitaliseren elke dienstverlening tegen 2030

Mijlpalen / indicatoren

digitale dienstverlening Tegen 2024 is het digitale data-inzamelingsysteem voor systeem operationeel afval-, materialenen grondstromen operationeel. MATIS (materialeninformatiesysteem) wordt opgebouwd .

Studiewerk ter voorbereiding en ondersteuning van de IT-ontwikkeling: - Studie om een afvalstroom volledig in kaart te brengen van bij de inzameling tot de input in de recyclage - Overige studies afhankelijk van de noden Communicatie en afstemming met betrokken actoren: - terugkoppeling en afstemming met klankbordgroep (extern actoren) - Intergewestelijk overleg via CCIM werkgroep recyclagedoelstellingen:

Software ontwikkeling: - Tool voor inzamelaars om gegevens over ingezameld stedelijk afval op te laden - Tool voor verwerkers om gegevens over in- en uitgaande stromen op te laden - Tool om uit- en ingaande stromen aan elkaar te koppelen en automatische validatie (- Tool om gegevens te ontsluiten: start na 2021) Studies average loss rates (ALR)

Rapportering aan EU van de recyclagedoelstelling stedelijk afval: - over productiejaar 2020 - over productiejaar 2021 en update 2020

100% in 2030 2024

- studie papier/kartonafval gegund afgewerkt in Q3 van 2021 - studies afhankelijk van de noodzaak

- één keer per kwartaal - minstens 3x in 2021

- inzameling stedelijk afval: start in Q1 met ICT-ontwikkeling, tool bruikbaar in Q4 van 2021 - data verwerkers: start in Q3 van 2021 - automatische validatie: start in Q4 van 2021

Q4 (JAAR) in oktober 2021 werd een eerste module van de meldapplicatie in productie geplaatst, in december 2020 de tweede Studie naar de papier- en kartonafval flows in Vlaanderen is afgerond en heeft heel wat inzichten opgeleverd die nuttig waren bij de verdere IT-ontwikkeling van MATIS.

In 2021 werden 4 overlegmomenten met de klankbordgroep georganiseerd. Er werd 3 keer overlegd met de 3 gewesten. Verder werd met verschillende actoren overlegd, oa met Denuo, Vlaco, Febelauto, Agoria, VLM, LMA (NL) en Voka. Daarnaast werd ook gecommuniceerd naar de actoren die moeten melden in MATIS per post, via de nieuwsbrief, per mail en via de website. De tool voor de melding over gemeentelijke inzameling van afvalstoffen is in gebruik genomen op 11 oktober. De tool voor de melding van in- en uitgaande stromen bij verwerkers is in gebruik genomen op 1 december. De ontwikkeling van de tool voor automatische validatie is gestart in september een loopt nog. De tool voor ontsluiting van gegevens is in ontwikkeling en er is beslist om hierbij gebruik te maken van PowerBI. De eerste rapporten zullen in januari 2022 toegevoegd worden aan de toepassing MATIS.

gunning en start van ALR-studies voor minstens 3 afvalgroepen De gunning van eerste studie zal gebeuren in Q1 2022 (passage IF, publicatie etc. in Q4 2021-Q1 in Q4 van 2021 2022). De vertraging is volledig te wijten aan het feit dat de opmaak van het EU-besluit rond ALR vertraging heeft opgelopen en pas begin 2022 zal aangenomen worden door de Europese Comissie. Pas voorzien in 2022 - tegen 30/6/2022 - tegen 30/6/2023

Aanpassing Vlarema om de nodige data-inzameling mogelijk te maken bij bedrijven en inzamelaars volgens de nieuwe methodiek

eind 2024

In het materialendecreet werd een artikel ingevoegd om het gebruik van persoonsgegevens te regelen. Verder werd in het materialendecreet een definitie van MATIS toegevoegd. Deze wijzigingen werden in december een tweede keer principieel goedgekeurd door de Vlaamse regering. Onwerpteksten voor VLAREMA9 zijn opgemaakt tegen helf december.

Voor minstens twee bodemzorgthema's is de bodemdata (bij voorkeur ruimtelijk) in relatie gebracht tot andere data.

einde 2021

Bodemdata afkomstig uit het grondeninformatieregister heeft bijgedragen aan diverse projecten waarbij de OVAM beperkt of zijdelings betrokken is. Voorbeelden zijn het citizen science project 'CurieuzeNeuzen in de tuin', het opstellen en valideren van het ondiep model van de ondergrond dat ontwikkeld wordt door de VITO, en voorbereidend studiewerk voor de Ruhr-leidingstraat. Daarnaast is er de samenwerking binnen de PFASproblematiek, waarbij bodemdata gedeeld wordt met partners zoals het departement Omgeving, het Agentschap Zorg en Gezondheid, de VMM, het FAVV en de PFAS opdrachthouder.

OVAM heeft verschillende grondstromen met data in kaart gebracht.

architectuur voor opslag en uitwisseling gekend tegen eind 2021 In overleg met het team ICT legden we op hoog niveau de manier vast waarop in de toekomst (data uit) grondstromen doorheen de grondverzetprocedure stroomt. Analyseresultaten uit technische verslagen, opgesteld door bodemsaneringsdeskundigen, gaan gestructureerd via de erkende bodembeheerorganisaties naar de Databank Ondergrond Vlaanderen (DOV). Vervolgens kan de OVAM ze daar in een latere fase raadplegen. De verdere detailuitwerking werd via een opdracht gegund aan het VITO. Ook hier heeft de PFAS problematiek in eerste instantie voor vertraging gezorgd, maar het biedt nu een opportuniteit om alle partners te overtuigen van het nut van goede en gestructureerde datadeling. De PFAS-analyseresultaten uit technische verslagen zullen als concrete set gebruikt worden om de uitwisseling gedetailleerd uit te werken.

De OVAM ontsluit haar afval-, materialenen bodeminformatie digitaal

aantal ontsloten datastromen

jaarlijkse stijging

De datastromen - ontsloten in 2021 - zijn de GIS-laag stortplaatsen, specifieke PFAS data op het DOV platform, EU rappotages, CE-monitor,

Verspreiden bodeminformatie als motor voor realisatie bodemsaneringsbeleid.

Percentage van de bodemattesten binnen de decretale aflevertermijn wordt afgeleverd.

99%

De OVAM leverde ruim 99% van de bodemattesten op tijd af.

Informatie-gedreven uitbouw bodemzorg

7.2

Streefwaarde/norm

Laagdrempelige toegang tot bodeminforamtie is cruciaal voor bodembewust handelen

Verplichte rapportages

We realiseren zowel informatieverspreiding via generieke platformen (geoloket, DOV,…) als via platformen die informatie op maat kunnen aanbieden (bvb. Woningpas).

2021

De mate waarin we bodeminformatie toegankelijk maken of actief verspreiden hangt samen met de OVAM brede datastrategie, GDPR vereisten en (data-)technische randvoorwaarden waaronder de datakwaliteit. De datastrategie wordt multidisciplinair voorbereid. Door de PFAS problematiek aan te grijpen als testcase om data en informatie te delen via de werkgroep datahandling, klaren we GDPR en technische moeilijkheden uit. Een GIS laag met brandweer(oefen)terreinen wordt gebruikt door de Databank Ondergrond Vlaanderen (DOV) bij de bouw van een afgeschermd platform voor latere en brede informatiedeling. In een volgende fase kunnen we via dit platform ook analyseresultaten ter beschikking stellen. We zetten stappen in de informatie- en datadeling rond de stortplaatsen. Zo bepaalden we het juiste formaat van de Cedalion-inventaris die we in het kader van de INSPIRE richtlijn zullen delen in 2022. Daarnaast schreven we een voorstel uit om de gebruiksadviezen rond het bebossingspotentieel van stortplaatsen in onze databank en op het bodemattest te krijgen.

Bij positieve evaluatie zal bodem en bodem gerelateerde informatie deel Evaluatie eind 2021, indien positief project gerealiseerd eind uitmaken van een citizen science project, met ruime aandacht hiervoor 2024 binnen de communicatie van de resultaten.

De oefening om mogelijke scenario's uit te tekenen voor de tuinenaanpak in samenwerking met de Grote Grondvraag (GGV) vond plaats in het voorjaar. We voerden ook overleg met CurieuzeNeuzen. De startvergadering van de tuinenstudie in het kader van de GGV stellen we uit omwille van de PFAS-context en de gewijzigde communicatiestrategie.

De EU rapportages worden digitaal en tijdig ter beschikking gesteld

Volgende EU rapportages werden digitaal en tijdig ter beschikking gesteld: - rapportering recyclagedoelstelling stedelijk afval en bouwen sloopafval - EUROSTAT - PRTR rapportering - EURIS rapportering

100%

Voor de rapportering ikv de afvalstatistiekverordening was er geen rapportering in 2021. De voorbereiding voor de rapportering in 2022 lopen op schema (IMJV campagne en validatie).

CE-monitor

7.3

Jaarlijkse rapportering over de OVAM acties in het Vlaamse Energie en Tijdig en kwaliteitsvol Klimaatplan 2021-2030 Indicatoren voor de systemen bouw, consumptiegoederen en voeding Eind 2021 zijn ontwikkeld ism Steunpunt CE

Er werd steeds tijdig gerapporteerd naar VEKA met o.m. iInput voor de rapportering naar de VR in juni (OVAM maatregelen en sector afval). CE monitor staat online met indicatoren voor de systemen transport, bouw, consumptiegoederen en voeding

Voorbereiding governance CE monitor na 2021: - concrete aanpak met duidelijke taakverdeling - voorstellingswijze CE monitor

Zie ook doelstelling 1.1 medio 2021 online vorm beschikbaar tegen eind 2021.

Materialenbeheer en klimaat

Onderzoek op basis van voortschrijdend inzicht naar effecten van duurzaam materialenbeheer en circulaire economie, voor het opvullen van datahiaten en ontwikkelen van indicatoren

2 onderzoeken opgeleverd tegen eind 2021

De 2 onderzoeken van VITO (macro scenario's en aandeel materiaalgerelateede emissies) zijn opgeleverd. We verwachten dit jaar de nieuwe nieuwe brochure CE en klimaat te publiceren/communiceren.

Onze dossierbehandeling verloopt digitaal tegen 2024

volledig digitale dossierbehandeling

90%

Onze reeds gerealiseerde dossierbehandeling - die digitaal verloopt vanaf 2021 - is de vrijgave van de bankgaranties en briefgeneratie via het EVOA-loket. De overige transities naar digitale dossierbehandeling zijn lopende.

Advisering Omgevingsvergunningen

Het proces voor de behandeling van adviesvragen voor de omgevingsvergunning verloopt digitaal

eind 2024

De API's voor het omgevingsvergunningenloket worden via de programmalijn 2 van het OIS verder uitgekristaliseerd en opgevolgd in 2022. Planningsoverleg binnen programmalijn 2, specifiek over het omgevingsvergunningenloket, wordt nog ingepland. Voor het luik gemeentelijke inventaris risicogronden is de API koppeling al opgezet. Het IT team werkt deze API regelmatig bij als er nieuwe versies opgeleverd worden. Deze API koppeling blijft op de radar van planning 2022.

Afleveren van kennisgevingen voor grensoverschrijdend transport van afvalstoffen

De vrijgave van de bankgaranties en briefgeneratie verlopen via het EVOA-loket Het aantal digitale transportmeldingen stijgt

Eind 2021 op Vlaams niveau eind 2021 tov eind 2020

In 2021 werden veel kleine optimalisaties gerealiseerd om de administratieve behandeling van kennisgevingsdossiers efficiënter en optimaal werkend te laten verlopen. Enkele voorbeelden: Alle EVOA-gerelateerde documenten werden afgewerkt (kennisgevingsdocument, correct verricht verklaring, ontvangst bevestiging en vervoersdocument) en volledig overzichtelijk beschikbaar gesteld in het loket. De module transportmeldingen werd ontwikkeld, in april in productie gesteld, de oude transportmeldingen gemigreerd en verder geoptimaliseerd. Een aantal essentiële controles werden ingevoerd om de kwaliteit van de data te waarborgen. De module bankgaranties werd ontwikkeld, in april in productie gesteld, de bestaande bankgaranties gemigreerd en verder geoptimaliseerd. In juli werd het mogelijk gemaakt om administratieve wijzigingen te publiceren voor een kennisgeving maar ook om een “geldend besluit” te wijzigen om zo een dossier te kunnen stopzetten (oa voor opvolging Vlaamse, Waalse en Brusselse hoefijzerdossiers). In de laatste releases van het najaar werd voorzien in een efficiënt adressenboek met favorieten per type klant. Er werd een integratie met ORAFIN op punt gezet zodat facturen voor de betaling van de dossierkost vanaf 2022 kunnen aangevraagd worden in ORAFIN en verstuurd via EVOA. Er werd gezorgd dat bevragingen makkelijk kunnen uitgevoerd worden door eindgebruikers via views die de complexiteit van het data model gedeeltelijk maskeren. Een aantal rapporten werd uitgewerkt: bazel rapportering, periodieke publicatielijst, opvolging van bankgaranties, opvolging van kwaliteit van de gegevens van transportmeldingen, … De integratie met keycloak werd opgezet om een een aantal inlogproblemen aan te pakken.

Beheer van ambtshalve opdrachten

We realiseren een efficiënt en effectief beheerssysteem voor de voorbereiding en uitvoering van ambtshalve opdrachten.

2020 - 2024

Gezien het belang van financiële data in het ambtshalve saneringsproces, is er in 2021 sterk ingezet op de (ontwikkeling van de) koppeling tussen Orafin en de Pad applicatie. Eveneens is de IT ondersteuning in het kader van de audit ambtshalve werking onderzocht (mogelijkheden VO brede eDelta systeem vs. ontwikkeling van een PAD 2.0: een eigen planning en contract management systeem). Conclusie is dat VO brede eDelta systeem te verkiezen is, mits het invullen van extra noden.

Beheer van het grondeninformatieregister

Evalueren en verbeteren grondeninformatieregister met het oog op onze 2020 - 2024 strategische risico's en doelen.

In 2021 lag de focus op analyse en ontwikkeling van het webloket bodemattestaanvragen. In het vernieuwde webloket - in productie op 27/10/2021 - wordt gewerkt met het winkelmandmodel waarbij ofwel direct (met bankkaartcode) ofwel via domiciliëring kan betaald worden.Het oude webloket is - sinds 5/12/2021 - read-only. Er is een ruime communicatiecampagne opgericht, er werd een opleiding voorzien, handleidingen voor externe en interne gebruikers en FAQ. Daarnaast is de volgende stap, d.i. het bevriezen van opdrachtlocaties, voorbereid. Het conceptmodel is uitgedacht, d.i. een gecombineerd gebruik van magda service consultimo historiek, alfanumerieke data, mistral-data en gis-data. De datakwaliteit is hierbij cruciaal en vandaag de dag ontoereikend. (cf. VITO-opdracht 1 = script om geometrieën van opdrachten automatisch aan te passen aan GRB, VITO-opdracht 2 = foute data doordat Mistral en GIS verschillende databanken zijn) In 2022 wordt een POC ingepland, in combinatie met een clean up operatie op de historische bodemdata om de datakwaliteit te verhogen.

Informatiebeheer incl. archiveringen

Het IBP is goedgekeurd door de Selectiecommissie Vlaamse Overheid en wordt actueel gehouden.

2020 - 2024

Binnen de Vlaamse Overheid wordt nu gewerkt met een serieregister (een toepassing) en niet meer met het IBP (de excel). Eind april kreeg team ICT toegang tot deze applicatie voor de OVAM en verschillende opleidingssessies werden hierover gevolgd. Het goedgekeurde IBP werd omgezet voor importatie in het serieregister. Het Serieregister is in december ingediend bij de Selectiecommissie. Deze zal in 2022 verder actueel gehouden worden ikv het actualiseren van de procesdocumentatie.

Privacy en Informatieveiligheid

Beschikbaarheid register, gelijkaardig niveau als bij de Vlaamse overheid.

2020

Het verwerkingsregister wordt samen met het Serieregister en de procesdocumentatie geactualiseerd. Verder wordt er opgevolgd welke richtlijnen er vanuit de Vlaamse Overheid worden ontwikkeld op vlak van privacy en informatieveiligheid. Deze worden stelselmatig geïmplementeerd binnen de OVAM. Focus dit jaar lag op de implementatie van een vernieuwd procesdocumentatiesjabloon waarbij procesbeheer en informatie omtrent de vertrouwelijkheid van data en documenten samen beheerd worden.

Nr. 8

Naam We halen onze doelstellingen door onze medewerkers continu op een duurzame manier in te zetten

8.1

Mobiliserend loopbaanbeleid

Mijlpalen / indicatoren De acties uit ondernemingsplan zijn gerealiseerd zoals vooropgesteld

Streefwaarde/norm 90%

93%

op elk moment 95%

De personeelsbehoefte om de komende jaren het beleid te realiseren, Het PEP is opgemaakt volgens het sjabloon van de VO is uitgewerkt. Kwantitatieve (aantallen, vervangingen, Er is een implementatieplan verschuivingen) en kwalitatieve (ontwikkelrichtingen) doelen zijn bepaald.

Het ontwerp-PEP 2020-2024 is goedgekeurd op de directieraad en besproken op het EOC van 24 maart 2021. Dit is samengesteld op basis van input van en overleg met de afdelingshoofden en teamverantwoordelijken. Er is rekening gehouden met de verwachte uitstroom, instroom is bepaald, bevorderingen en tijdelijke functies zijn voorzien.

Het PEP wordt formeel goedgekeurd.

maart 2021 op het EOC

Het ontwerp-PEP werd aangepast aan de opdracht van de minister om 30 handhavers zwerfvuil aan te werven. Het PEP is voorgelegd op het EOC van 1/12/2021, de vakbonden gaven nadien positief advies. Het definitieve PEP 20202024 maakt officieel deel uit van het volgend OP 2022.

De doorkijk wordt jaarlijks bijgesteld.

Bijlage bij het OP 2022

De doorkijk werd besproken op DR van 16/09/2021, op basis van de dringende personeelsbehoeften van de afdelingen. De directieraad nam beslissingen over de nodige wervingen op korte termijn.

Per team én op organisatieniveau zorgen we voor een overzicht van Tegen medio 2021 is er een meerjarenplan de vereiste in- en doorstroom en passen dit periodiek aan. We maken een ontwikkelingsplan met meerjaren-trajecten voor organisatie-brede ontwikkelingsnoden.

Per team is er een overzicht van de vereiste in- en doorstroom. Deze overzichten werden in de zomer van 2021 verder aangepast. De ontwikkeltrajecten binnen het team werden niet verder uitgewerkt door de We stimuleren binnen de organisatie levenslang leren, bespreken De medewerkers ontwikkelden de vereiste competenties volgens de De implementatie en opleidingen van MS werkdruk rond PFAS en POC-commissie. groeien doorstroommogelijkheden, en stellen doorgroeitrajecten op. strategische behoeften. Teams zijn uitgevoerd. Een Bij uitstroom met vervanging werd op ambassadeursnetwerk uitgebouwd. teamniveau de groei enisnood bekeken Meerdere digitale opleidingen als input voo r de vacature. werden opgezet. In de zomer was de werkdruk hoog door PFAS en POC, waarbij de TV's vanuit HR niet bevraagd werden ikv de individuele groeitrajecten. De individuele trajecten van nieuwe medewerkers zijn uitgevoerd. We mobiliseren onze medewerkers om de eigen ontwikkeling in Interne mobiliteit vertoont een stijgende trend. handen te nemen en mee te groeien met onze personeelsbehoeften.

8.2

Onze medewerkers zijn tevreden over hun werksituatie bij de OVAM Geïntegreerd Welzijnsbeleid

Q4 (JAAR)

De OVAM zette grote stappen vooruit in interne kennisdeling rond projectwerking. OPleidingen, leermomenten en coachingstrajecten werden geïnstalleerd. Een analyse over de noodzaak van een We volgen de ontwikkelingen bij de Vlaamse Overheid, en passen ze Verplichte VO-doelstellingen zijn gerealiseerd. We volgende in de lerend netwerkdeisontwikkeling opgestart over de toe, op het vlak van vorming en beloningsbeleid Vlaamse op pilootgroep testte afdelingenOverheid heen. Een de digitale leerbibliotheek uit. De tevredenheidsscore via de tweejaarlijkse personeelspeiling gelijk aan of hoger dan de vorige beoordeling nog niet van toepassing mogelijke uitrol OVAM-breed wordt nog verder bekeken. Het Welzijnsbeleid wordt jaarlijks voorzien van welzijnsacties Uitvoering JAP 2021: continu De welzijnsacties 2021 zijn opgenomen Opmaakt JAP 2022: positief advies op het EOC van december 2021 in de bijlage bij het OP. De werkgroep welzijn vergaderde 6 keer en bekeek welzijnsacties. Het JAP 2022 is op de werkgroep goedgekeurd op 25/11 en op het EOC van 01/12.

Risico-analyse welzijn

Conform de wettelijke bepalingen, volledig tegen medio 2021

In het voorjaar werd de risico-analyse vragenlijst opgesteld. De directie besliste op 3 juni om de bevraging uit te stellen naar 2022 zodat de ervaring van het nieuwe afsprakekader meegenomen kon worden. De Werkgroep welzijn adviseerde definitief over de vragenlijst die is besproken op de DR van 02/12, met IDEWE en GDPB is de aanpak besproken op 8/12, de vragenlijst start in september 2022 met terugkoppeling over de resultaten in november 2022.

Arbeidsreglementering: een nieuw arbeidsreglement met bepalingen voor het "hybride werken" wordt uitgewerkt en aan het EOC voorglegd.

medio 2021

De directieraad besprak op 25 maart de inhoud van een afsprakenkader. Op het EOC van 9 juni is overleg met de vakbonden aangekondigd. Het laatste overleg vond plaats op 27/08. Na het EOC van 22/09 gaven de 3 vakorganisaties positief advies. Het aangepast arbeidsreglement met het afsprakenkader hybride werken als addendum en met geactualiseerde bijlagen is ondertekend en is van kracht sinds 01/09.

Ziektecijfers worden gemonitord en maatregelen om ziekteafwezigheden te verminderen worden genomen

De ziekte-indicatoren evolueren gunstig.

De ziektecijfers en ziektebeelden werden gerapporteerd op de directieraad van 22 februari 20221. De te ondernemen acties worden samen besproken met de Werkgroep Welzijn. De belangrijkste beïnvloedbare ziektebeelden zijn ergonomische klachten en psychosociale klachten. In 2021 rollen de Het onderzoek een werdergonomie-plan opgestart vooruit. erganocoaches eerste Stillanceren gelegd owv PFOSSamen meting. met GDBP we de crisis, bijgestuurd en heropgestart. Risico-analyse psychosociale belasting. Eerste resulaten in 2022acties Hieruit zullen vervolgens voortvloeien. De timing van de bevraging is doorgeschoven naar begin Het koepelconcept werd niet opgestart 2022. in 2021 owv de PFOS-crisis. Concept wordt geherevalueerd en indien nodig bijgestuurd in 2022

We implementeren de communicatiestrategie 2020-2025 en maken zo dienstverlening en informatie actief bekend, sensibiliseren rond de kernthema’s en creëren draagvlak voor ambitieus beleid.

onderzoek naar draagvlak en gedrags(intenties)

positieve evolutie tov 2018

9.1

Via het koepelconcept ‘Omdat het samen werkt’ verbinden we acties van de OVAM en partners om zo draagvlak te creëren

aantal samenwerkingen t.o.v. het aantal beoogde samenwerkingen

stijgend

Implemenatie koepelconcept 'Omdat het samenwerkt'

Communicatieplan voor koepelconcept: het koepelconcept en de moodfilm zijn afgewerkt en geïmplementeerd Aanpassen merkarchitectuur en huisstijl OVAM: huisstijlhandboek is geactualiseerd aan het koepelconcept en afgetoetst met het merkbeleid Vlaanderen

31.12.2021

9.2

31.12.2021

Kwitten en Voedselverlies succesvol gelanceerd. idem

Organiseren overleg communicatie OVAM/partners

Diverse relevante stakeholders en partners dragen het koepelconcept minimum 2 overlegmomenten mee uit

Succesvolle samenwerkingen met L&V, ANB, MOS Vlaanderen en herhaling Bebat/OVAM 'zoekactie'

Voor de kernthema’s motiveren we burgers en bedrijven via verschillende communicatiestrategieën om gedrag te wijzigen.

uitgevoerde acties

Vijftal campagnes werden ahv diverse comm-strategieën voorbereid en uitgevoerd. Enkele bijkomende campagnes werden on hold gezet owv PFOS-crisis

Externe communicatie

Opmaak en uitvoering strategische communcatieplannen voor acties 2020 voorzien in het communicatieplan 2020 Uitwerken proces voor interne samenwerking bij Feb-20 communicatieprojecten

aantal

Kwitten en Voedselverlies succesvol gelanceerd Interne lancering Kwitten + Voedselverlies

Interne communicatie 10 10.1

We verhogen het maturiteitsniveau van de OVAM in de periode 2019-2024 We doorlopen de jaarlijkse beheerscycli

De kernthema's vertalen we ook in een geïntegreerd contentplan dat 2020 gebruik maakt van alle corporate kanalen en de link legt met de interne communicatie.

lopende

Jaarlijks plan interne communicatie, opgesteld in nauwe samenwerking en kruisbestuiving met HR, inclusief evaluatie. gewogen gemiddelde maturiteit

acties lopen verder volgens plan. Interne nieuwsbrief goed ontvangen nog niet van toepassing

2020-2024 gelijk aan of hoger dan de vorige beoordeling

De (deel)plannen (OP, ICT, communicatie, onderzoek en vorming) 100.00% zijn gedragen, tijdig en SMART geformuleerd

De (deel)plannen (IT, OP, communicatie, onderzoek en vorming) verliep op schema in 2021.

Doelstellingenmanagement

ondernemingsplan en BBT zijn goedgekeurd

resp. 31 maart en 28 oktober

Het ondernemingsplan werd goedgekeurd door de minister op 26 mei 2021. De BBT werd goedgekeurd door de Vlaamse Regering op 28 oktober 2021.

Proces- en risicomanagement

Het risicomanagementsysteem wordt verder geïmplementeerd en geëvalueerd op haar praktische toepassing.

najaar 2021

De procesrisico's werden geactualiseerd. Een nieuw procesdocumentatiesjabloon wordt in gebruik genomen tegen 28 februari 2022.

HRM

De PLOEG-cyclus wordt geoptimaliseerd tegen de cyclus 2021-2022 Najaar 2021 zijn de praktische richtlijnen klaar De organisatiestructuur wordt geoptimaliseerd: de afdeling Medio 2021 Administatie-Generaal wordt uitgebreid tot de afdeling Stafdiensten, Strategie en Beleidsontwikkeling. Een aantal taken van de voormalige afdeling administratie-generaal worden opgenomen door de Afdeling Algemene Diensten. We bekijken welke impact de VO-brede oefeningen rond Facility, Orafin en de introductie van de nieuwe governance-structuur van Vlaanderen Circulair hebben op de OVAM.

Belanghebbendenmanagement

We actualiseren het belanghebbendenmanagement op strategisch niveau in functie van de strategische doelstellingen

2021

De PLOEG-cyclus voor 2021-2022 werd verder geoptimaliseerd waarbij speciaal aandacht ging naar werkdruk. De nieuwe afdeling startte op 1 augustus, het afdelingshoofd is aangeduid, taken worden in oveleg met de afdeling AD overgeheveld naar AD. We hebben ons intern voorbereid op de impact van de VO-brede oefening rond Facility en Orafin. De impact van Orafin is groot op de werkprocessen binnen geheel OVAM. We bereidden ons maximaal voor hierop, maar de effectieve uitrol is voor 2022. De impact van Facility is in kaart gebracht en doorgepraat. De exacte impact van de verbouwingswerken in 2022 is nog niet gekend. In 2022 zal sowieso een verhuizing moeten gebeuren en de hinder van de werken is nog ongekend. De nieuwe governance-structuur van Vlaanderen Circulair heeft geen organisatorische impact.

Gelet op de prioriteiten inzake PFASverontreiniging in Vlaanderen werd dit project uitgesteld naar 2022.

ICT en informatiebeheer

Beschikken over een BCP als hanteerbaar werkinstrument (uitvoeren Aantal uitgevoerd BCM-testen van testen - actueel houden)i Beschikken over actuele documentatie

Op 12 juni stond de BCM test ingepland maar deze is on-hold gezet door de PFAS problematiek. Gezien de grote impact is er geen enkel risico genomen op downtime ten gevolge van deze test. Bovendien is de capaciteit gehalveerd op infrastructuur beheer wegens de onvoorziene afwezigheid van een collega. De BCM-test is herpland naar Q1 2022. Wel werd een phishing test uitgevoerd waarbij de alertheid van alle OVAM-medewerkers werd getest. Op basis van de resultaten werd er gesensibiliseerd. De permanente beschikbaarheid van de OVAM-diensten werd gestest door over te schakelen tussen de verschillende datacenters. Tevens werden investeringen gedaan in de telefoniecentrale en de alarmsystemen in het OVAM-gebouw. Tenslotte werde een grondige analyses door Ernst en Young uitgevoerd mbt de managed services en gegarandeerde ondersteuning opgenomen in de vele contracten met externe dienstverleners. Er werd gestart met het aanpassen van de contracten waar de externe bijstand ingeval van ICT-problemen verduidelijkt en meer geconcretiseerd moet worden. Dit proces loopt verder in 2022.

10.2

De ICT-planning wordt opgemaakt voor 31 maart van elk jaar en uitgevoerd.

Beschikken over goedgekeurd ICT-plan op 31 maart Stand van uitvoering is zichtbaar voor de klant

We verbeteren onze organisatieprocessen

De ratio beleidskredieten/apparaatskredieten

gelijk aan of hoger dan het vorige jaar

HRM

Vlimpersmodules: de implementatie van de ontwikkelde modules wordt voorbereid waar nodig of waar wenselijk i.k.v. verdere digitalisering en automatisering.

Projectplan klaar tegen maart 2021

De IT planning verliep, op hoofdlijnen, op schema in 2021: - De werklast voor de Orafin instap heeft echter veel meer inspanningen gevraagd dan in te schatten was. De progressie is trager verlopen door allerhande externe tegenslagen. Daarnaast zijn ook bijkomende ontwikkelingen ingepast in het EVOA en Dunia/Mistral traject om hogere graad van automatisering te realiseren. - De EVOA planning is grotendeels op schema en er zijn extra releases (MVP 11 en MVP12) toegevoegd specifiek voor Orafin. Hierdoor schuiven een aantal gewenste functionaliteiten door naar Q1 2022, wat aanvaardbaar is. - Matis project blijft op schema. MVP 2 is opgeleverd op 1/12 en er wordt nog gewerkt aan een MVP3 release die voorzien is tegen het einde van dit jaar. De scope 2021 is hiermee afgedekt. - Dunia: zie 7.3 "Beheer van het grondeninformatieregister" - PAD: zie 7.3 "Beheer van ambtshalve opdrachten" - Non conformiteiten loket is opgeleverd - Digitalisering laboresultaten: analyse afgerond en ontwikkeling is lopende. - Helpdesk: we hebben een robuuster systeem opgezet om vanop afstand laptops te kunnen beheren, resetten en sneller nieuwe apparatuur uit te rollen en het oude telefonie systeem voor het contact center is vervangen door een modern cloud gebaseerd systeem. - inzake de asbestdatabank en Extra externe beleidskredieten werden binnengehaald (Recupel, Fostplus, Cmartlife, circulaire economie, abest). Voor de apparaatskredieten werden de nodige besparingen doorgevoerd, daarnaast is de overgang van het gebouw naar het facilitair bedrijf succesvol verlopen waarbij het saldo van de huur niet meer door de OVAM moet gedragen worden.

De module vergoedingen en toelage waren niet klaar om in te stappen. Er werd wel verder van Vlimpers gebruik gemaakt voor aanvraag dienstreizen en recuperatie prikklok/uitzonderlijk werken. De instap in de module Recrutering gebeurt vanaf 2024.

Financieel beheer

Inkanteling in Orafin is voorzien op 01/01/2022. De impact van deze omschakeling binnen OVAM is hoog.

Inkanteling in Orafin vindt plaats op 01/01/2022.

In Q1 werd een gedetailleerd projectplan goedgekeurd waarin alle deelaspecten en to do's, taken en verantwoordelijkheden binnen de OVAM werden beschreven. Vanaf Q2 hebben de voorziene testen vertraging opgelopen omwille van twee redenen: de tussentijdse acceptatieomgeving van Orafin is verloren gegaan door een technische fout bij DFB en onverwachte fouten traden op voor het geïntegreerde gedeelte met PAD-Orafin waarop niet direct een eenduidig antwoord kon geformuleerd worden vanuit DCB. Wijzigingen zijn aangebracht aan de initiële werkwijze en aan de service update inkooporder in september en oktober om de achterliggende boekingen voor het toevoegen van een projectcode op inkooporders uit een vorig boekjaar correct te laten verlopen. Het initieel boekhoudschema van DCB bleek onvoldoende. De verschillende scenario’s voor zowel huidig boekjaar als vorig boekjaar zijn opgenomen in het nieuwe schema. Nu is duidelijk wat er precies bij elke stap geboekt wordt. DCB keek het nieuwe schema na. Het afgelopen 1,5 jaar zijn veel onderdelen van de boekhouding getest en hertest in de verschillende testomgevingen. Dit is bij momenten moeizaam verlopen. De belangrijkste onderdelen zijn opgenomen en gedocumenteerd. Het is onmogelijk om alle verschillende scenario’s volledig te vatten in deze testen. Er kunnen nog Bij inkanteling van Orafin blijft de continuïteit van de boekhouding Aantal opleidingsdagen opgezet rond het gebruik van de toepassing Een eerste overleg tussen HR en AD gegarandeerd. In 2021 zorgen we voor opleiding van de interne Orafin vond plaats in Q1 om de nodige klanten De financiële werkintrumenten worden bijgestuurd en opleidingen in 2021 tijdig voor te afgestemd op de werkwijze van Orafin. De bestaande koppelingen Beschikken voor einde 2021 over aangepaste procesdocumentatie bereiden. met randsystemen worden hertekend en aangepast aan de werkwijze voor de interne klanten. In mei werd een eerste toelichting van Orafin. gegeven aan de OVOP cel en enkele medewerkers over de procesflow inkoop aanvaarde factuur in Orafin. Op 26/10/2021 hebben we een Kwaliteitsvol Een voorstel voor een rollend financierend mechanisme wordt Een nota Vlaamse regering en ontwerp toelichting gegeven aan de uitgewerkt. decreet tot oprichting van een stafmedewerkers, dossierhouders, asbestfonds werd afgewerkt en bezorgd inhoudelijke goedkeurders en aan het kabinet van Vlaams minister budgethouderplus (directie) over het Zuhal Demir. Het asbestfonds is een proces inkoop buiten PAD. Dit proces rollend fonds dat garandeert dat de werd in mei voorgelegd aan DR. inkomsten en uitgaven voor het Op 9/11/2021 heeft DCB een opleiding asbestafvouwbeleid tot 2040 afgestemd gegeven aanmaken inkooporders via kunnen worden in functie van de eenvoudig inkooporderscherm aan de jaarlijkse noden. OVOP-cel en enkele dossierhouders. Op 16/11/2021 heeft DCB een demo gegeven aan de stafmedewerkers, dossierhouders, inhoudelijke goedkeurders en budgethouderplus (directie). Van de opname worden achteraf korte instructiefilms per onderwerp gemaakt om op intranet te plaatsen. De procesbeschrijving van de werkwijze PAD – Orafin werd opgemaakt en in november voorgelegd aan DR. Hierin hebben we de verschillende stappen opgenomen van aanmaken inkooporder, goedkeuren schuldvordering en dit gedocumenteerd met de achterliggende boekingen in Orafin. Ook de flow van de leveranciersfacturen en de hieraan gekoppelde goedkeuringsflow is

Facility

10.3

In samenspraak met Het Facilitair Bedrijf (HFB): meewerken aan het deelproject "slankere overheid - overname OVAMkantoorgebouw in Mechelen". De reductie van de CO2-uitstoot voor gebouwen wordt door HFB meegenomen in hun OP, op vraag van het Vlaams Energiebedrijf (VEB)

We voeren de 5 prioritaire thema's uit de MVO-beleidsverklaring de acties van het jaarlijkse plan zijn uitgevoerd uit.

Beschikken over meerdere verslagen overname gebouw te Mechelen tussen HFB (projectleider) en OVAM

De overeenkomst tussen het Facilitair Bedrijf en de OVAM in verband met overdracht van de huurovereenkomst en een engagement tot gebruik van het VAC Mechelen voor de komende 20 jaar, met jaarlijkse overdracht van de nodige budgettaire middelen (cf. due diligence) werd afgesloten. Afspraken inzake de overdracht van de dienstverlening vanaf 1 januari 2022 werden definitief gemaakt. Een inventaris van het aanwezige over te dragen meubilair werd opgesteld. Afspraken in verband met de huisvesting en aandachtspunten inzake veiligheid en welzijn op het werk tijdens de periode van de werken (juli 2022 tot december 2024) werden gemaakt. De inrichtingsplannen voor het aan de OVAM toegewezen deel van het gebouw vanaf 2025 werden afgewerkt. Afspraken in verband met het maximaal hergebruik en recyclage van aanwezige materialen en meubilair bij de herinrichting en verbouwing van het gebouw werden gemaakt in samenwerking met de werkgroep MVO van de OVAM.

80%

De acties van het MVO-plan 2021 zijn uitgevoerd.

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

we reduceren onze hoeveelheid restafval

15% tegen 2022 t.o.v. 2013

in onze aankoopprocessen houden we rekening met duurzaamheidscriteria:

jaarlijkse opvolging van implementatie duurzaamheidscriteria in aankopen: rapportage in MVO-jaarverslag

We streven naar een reductie van onze CO2-uitstoot en primair energieverbruik:

40% CO2-uitstoot tegen 2025 t.o.v. het referentiejaar 2015; -27% primair energieverbruik tegen 2025 t.o.v het referentiejaar 2015

jaarlijkse opvolging van welzijn via indicatoren we volgen het welzijn van de OVAM-medewerkers op

drie-jaarlijkse mobiliteitsenquête federale overheid we stimuleren onze medewerkers om hun woon-werkverkeer te organiseren volgens het STOP-principe.

10.4

Sinds 2020 kunnen we de integratie van duurzaamheidsciteria bij aankopen via aanvaarde factuur opvolgen. In 2021 ontwikkelden we een procedure en handleiding om dat voortaan ook bij bestekken te kunnen doen die door de OVOP-cel worden opgevolgd. De praktische implementatie hiervan volgt nog in 2022. De afdeling Bodembeheer begon in december 2021 met een overgangsperiode van 6 maanden voor het gebruik van de CO2-prestatieladder in bestekken voor ambtshalve bodemsanering. In het najaar bekeken we samen met de ICT-dienst welke mogelijkheden er zijn om ICT-aankopen verder te verduurzamen. Deze oefening is nog lopende. Begin 2022 zullen we in kaart brengen in hoeveel % van de aankopen duurzaamheidscriteria werden geïntegreerd. We zullen dit rapporteren in het MVO-jaarverslag.

100%

We zullen begin 2022 de CO2-uitstoot en het elektriciteitsverbruik van de OVAM in kaart brengen en rapporteren in het MVO-jaarverslag. In 2021 besliste de 100%

100%

We verzekeren de kwalitatieve werking van de relevante actoren er wordt gepaste actie ondernomen na rapportage van negatieve 100% op het vlak van afvalstoffen-, materialenen bodembeheer keuringen/audits/testen ikv kwaliteitsborging

100%

We zorgen voor een effectieve en gedragen bodemregelgeving door De herwerkte versie van de standaardprocedure voor (beperkt) uitwerking op het geschikte niveau. Regelgeving en richtlijnen zijn bodemsaneringsproject is beschikbaar. Het MB voor de goedkeuring op elkaar afgestemd van de nieuwe standaardpocedure (beperkt) bodemsaneringsproject is voorgelegd aan de minister.

De Standaardprocedure (Beperkt) bodemsaneringsproject werd herwerkt in cocreatie met de federaties van bodemsaneringsdeskundigen VEB en Vobas. Deze is voor de zomer afgerond. Het bijhorende Ministerieel Besluit werd De met Spaque over de op 6overeenkomst september getekend. De herwerkte samenwerking rond S-Risk ligt ter standaardprocedure verscheen op de ondertekening website en kanvoor. men vanaf 1 oktober 2021 toepassen. Dit is verplicht vanaf 1 maart 2022. Via een webinar op 28 oktober zijn de aangepaste De bodemsaneringsdeskundigen Standaardprocedures en bijhorende ontvingen keer een of leidraad Codes vantwee Goede Praktijk gepersonaliseerd monitoringrapport, toegelicht. waarin we veel manueel verzamelde informatie verwerkten. Het doel hiervan werd in meerdere sessies en in open communicatie gekaderd naar de bodemsaneringsdeskundigen. We bereiden een uitbreiding voor waarbij de individuele resultaten over de tweede helft van 2021 getoetst worden aan het sectorgemiddelde.

We verzekeren de bedrijfscontinuïteit en de goede werking van de uitvoering van kritieke en essentiële processen de diensten voor afvalophaling, -verwerking en bodemsanering gepast gevolg aan meldingen die acute risico's voor het leefmilieu inhouden of de dienstverlening op Vlaams niveau verstoren

10.5

We behaalden in 2019 reeds onze doelstelling voor de reductie van restafval. In 2021 hebben we omwille van de lage bezetting geen bijkomende initiatieven genomen om de hoeveelheid afval verder te reduceren. We zullen begin 2022 de in 2021 geproduceerde hoeveelheid restafval in kaart brengen en rapporten in het MVO-jaarverslag.

We voeren gesprekken met de drie Belgische regio's en Luxemburg voor een overeenkomst tot uitbating van S-Risk

Via een efficiënt en effectief kwaliteitszorgsysteem zorgen we dat de de eBSD ontvangt een gepersonaliseerd monitoringrapport (norm: bodemsaneringsdeskundigen betrouwbare partners zijn in het 2x/jaar) met aanduiding van het sectorgemiddelde bodembeleid

- juni 2021 - eind 2021

Een overeenkomst voor de overname van S-Risk is getekend

eind 2021

We evalueren het kwaliteitszorgsysteem voor bodemsaneerders

We verzamelen informatie over mogelijke auditmethodieken

eind 2021

Een plan van aanpak tot wijziging van het Achilleszorgsysteem is opgemaakt

eind 2021

De extern aangestelde partners, VITO en KIWA, voeren audits uit. Hierbij behoudt de OVAM het overzicht van de planning, de resultaten en de opvolging van de corrigerende maatregelen. Omwille van de PFAS-problematiek werd nog geen We maaktenopgemaakt een visienota metde vergelijking tussen voorgestelde aan het verschillende wijzigingen auditmethodieken. Achilleszorgsysteem op. Deze nota is besproken met de federatie van bodemsaneerders OVB. Op hun vraag stelden we de verdere uitwerking uit naar 2022.

Bijlage bij de rapportering over het Ondernemingsplan 2021: Reflectie rapportage 2021

De doelstellingen uit het ondernemingsplan 2021 zijn voor 93% gerealiseerd zoals vooropgesteld of met beperkte vertraging. In 7% van de projecten is de uitvoering niet zoals vooropgesteld. Vorig jaar was dit ongeveer hetzelfde niveau, namelijk 6%. In een normaal jaar is dit 2%. Dit kan deels verklaard worden door de blijvende gevolgen van de COVID-19 pandemie wat in lijn ligt met onze verwachtingen. Een belangrijke bijkomende factor was echter de PFAS-crisis rond 3M die een deel van de werking hypothekeerde. Hoewel op korte termijn een aantal projecten vertraging opliep of slechts deels uitgevoerd kon worden, komen de doelstellingen op langere termijn in globo niet in het gedrang. Daarbij moet bemerkt worden dat de uitzonderlijke omstandigheden een zware ballast waren voor de medewerkers, en dat daardoor elke activiteit en doelstelling binnen de organisatie direct of indirect, in meer of mindere mate geraakt is. Dit is niet steeds af te leiden uit de voorliggende rapportage alleen. Onderstaande overzicht beschrijft de voornaamste verwezenlijkingen en knelpunten van 2021. 1. De OVAM gaf invulling aan de transitieprioriteit Vlaanderen Circulair De vernieuwde governance van Vlaanderen Circulair is in 2020 uitgewerkt en aansluitend van start gegaan. Zowel de Stuurgroep als de Projectgroep kwamen doorheen 2021 op regelmatige basis samen. De Roadmap is intussen inhoudelijk goedgekeurd door de Stuurgroep en wordt klaargemaakt voor communicatie. Wat de Werkagenda’s en hefbomen betreft zijn de kerngroepen in 2021 van start gegaan, gefaciliteerd door team Vlaanderen Circulair. De nood aan professionele begeleiding was hoger dan verwacht, maar die wordt vanuit de werkingsmiddelen nu voor de volgende periode voorzien. Tot op heden is er echter nog geen eerste rollend programma goedgekeurd op de Stuurgroep. De werkagenda's en hefbomen worden in 2022 verder geconcretiseerd in acties en engagementen. 2. OVAM versterkte haar internationale werking De OVAM woog op belangrijke internationale en Europese kernprocessen en bracht tijdig standpunten in. Door Covid-19 was het dit jaar niet mogelijk fysieke studiebezoeken of uitwisselingen te organiseren. Dit verliep in 2021 hoofdzakelijk virtueel. Om kennis in de toekomst nog beter uit te dragen, schreven we de inhoud uit voor een nieuwe, compacte Engelstalige OVAM-website. Internationaal en Europees waren in de loop van 2021 diverse partnerschappen in de maak die OVAM opvolgt, zoals Plastics Pact en de ‘global agreement on plastics’. Een instructienota voor het Vlaams diplomatieke netwerk is uitgewerkt en onze kennismaking met FIT is vernieuwd. De deelname van OVAM aan de Wereldexpo Dubai werd wegens Corona beperkt tot een deelname aan een virtueel paneldebat op GSTIC tijdens de Vlaamse week. 3. De OVAM bouwt risicovolle asbesthoudende materialen af tegen 2040 Het asbestafbouwbeleid loopt volgens schema. De projectaanpak voor de monitoring en evaluatie van de voortgang van het asbestafbouwbeleid is uitgewerkt. De nodige stappen vooruit zijn gezet voor het asbestattest en het asbestfonds en er is een gezamenlijke relancepremie voor renovatie én energiebesparende investeringen. Wat betreft doelgroepinstrumenten werden de protocollen

scholen, sociale huisvesting, landbouw, zorginstellingen en lokale besturen opgemaakt en goedgekeurd. Enkel scholen en lokale besturen zijn nog niet 100% klaar voor ondertekening. 4. De OVAM dematerialiseert maatschappelijke behoeften en sluit materiaalkringlopen Circulair bouwen Het beleidsprogramma ‘op weg naar circulair bouwen’ is opgemaakt, samen met een zakelijk plan en planningsfiches voor verschillende werven. De ontwikkeling is behoorlijk afgeremd door de beperkingen van Coivd-19. Goedkeuring door het kabinet wordt voorzien begin 2022. Het luik ‘urban mining’ van de Proeftuin Circulair Bouwen is ernstig vertraagd door Covid-19. Daarom is het werk aan het luik 'veranderingsgericht bouwen' pas kunnen starten na de zomer van dit jaar. Het eindrapport zal niet voor eind 2022 klaar zijn door de latere start, maar dit heeft ook als voordeel dat meer leerlessen uit de projecten meegenomen worden. Zowel de ontwikkeling van TOTEM als de uitwerking van de verplichte sloopopvolging voor grote werven lopen verder. Onderzoek naar het materialenpaspoort en -peil liep eveneens vertraging op zonder de operationalisering in het gedrang te brengen. Minder consumptiegoederen in restafval Een tweede ontwerpversie van het Uitvoeringsplan voor Lokaal Materialenbeheer ligt klaar. De code van goede praktijk voor bedrijfsrestafval is via Vlarema 8 goedgekeurd. Onderzoek naar de impact van gedifferentieerde tarieven voor bedrijfsrestafval is afgerond, op basis daarvan werd er in Vlarema ook een voorstel geschreven. Het aantal actieve gebruikers van Cirkeltips is niet gestegen, maar bleef stabiel. De gebruikersactiviteit ligt zelf 13% lager in de tweede helft van 2020 in vergelijking met dezelfde periode in 2019. Een gedragen kader voor de reductie van het aandeel bioafval in het huisvuil en vergelijkbaar bedrijfsafval is uitgewerkt, de afstemming met het kabinet is nog lopende. Wat verpakkingen betreft is het uitgebreide p+systeem over heel Vlaanderen uitgerold, is de nieuwe erkenning van Valipac rond en ging de Green Deal Verpakkingen in de praktijk van start. Tot slot zijn belangrijke stappen gezet voor productketens luiers (EOW-criteria), textiel (visie), matrassen (Valumat-systeem), AEEA en zonnepanelen (convenant) en vistuig (AVP). Milieuverantwoorde productie en gebruik van gerecycleerde grondstoffen stijgt Een eerste projectoproep van de Recyclagehub is gelanceerd. Met achttien ingediende voorstellen is de call een groot succes te noemen. De OVAM besliste om het Symbioseplatform uit te rollen in de sectoren bouw, textiel en bio-materialen. In 2021 steeg het aantal gebruikers met 81% tov 2020. Het aantal vragen naar materialen steeg met 35% en het aantal aanbiedingen van materialen met 25%. De OVAM zal de komende jaren op zoek gaan naar projectfinanciering om het platform om te vormen tot een dienst. Wegens prioritaire taken inzake PFAS is het afwegingskader voor de toepassing van biomassa naar 2022 verschoven. Milieuverantwoorde verwerking van afvalstoffen is gegarandeerd De Europese Kaderrichtlijn Afval en aanverwante afvalrichtlijnen zijn omgezet in Vlarema 8. Vlarema 9 heeft vertraging opgelopen omdat er een onvoorziene wijziging moest gebeuren van het materialendecreet n.a.v. opmerkingen van de Raad van State. Het voorstel voor de verhoging van de verbrandingsheffing tot 15 euro per ton was oorspronkelijk opgenomen in de voorstellen voor BO 2022, maar werd door VR hervormd waarbij enkel voor bepaalde bedrijfsafvalstoffen de heffing wordt verhoogd tot 25 euro/ton. Dit betekent in eerste instantie een meerinkomst van 17 mio euro, waarna deze weer daalt naarmate de heffing haar sturend karakter waarmaakt. Zwerfvuil

Het charter zwerfvuil werd ondertekend, een eerste rapportage wordt eind 2021 aan het kabinet bezorgd. De studie referentiekosten werd uitgevoerd en afgerond. Eindresultaat hiervan is een verdeelsleutel van de kosten over de gemeenten, die afgestemd werd met de VVSG. Er is een ontwerp van interregionaal samenwerkingsakkoord zwerfafval opgesteld. De andere gewesten gaan hier principieel mee akkoord, maar verdere bespreking is nodig in 2022 om fiat te krijgen van alle politieke overheden. Vlaanderen Mooi voerde de geplande projecten uit rond preventie, sensibilisering, handhaving en coaching. 5. OVAM garandeert de bodemkwaliteit via bodemsanering Programma 2036 Sinds 1 juni zijn de gegevens van alle 300 gemeenten toegevoegd aan de Grote Grondvraag, 5000 bijkomende risicolocaties werden uitgeklaard en de inventaris van risicogronden is geactualiseerd. Er werden echter geen bijkomende middelen toegekend voor de uitvoering van het bodembeleid. Daarnaast gaf het kabinet grote bijkomende opdrachten naar aanleiding van de Parlementaire Onderzoekscommissie PFAS. Hierdoor werden middelen geheroriënteerd waarbij ingeboet werd op de realisatie van de 2036-doelstelling ten voordele van de PFAS-kennisopbouw. De prioriteitsstelling werd aangepast. Dit had impact op de uitvoering van de deelprogramma’s bedrijven, lokale besturen en ambtshalve & particulieren. Duurzame brown- en blackfieldontwikkeling Eind 2021 is in 40% van de dossiers in de brown- en blackfieldportfolio een volgende stap gezet. Daarnaast breidden we de brown- en blackfieldportfolio uit met elf dossiers. Door de PFASproblematiek is de opmaak van de visie en het plan van aanpak uitgesteld naar 2022. Waterbodemverontreiniging De werkgroep voor de opbouw van kennis inzake waterbodemonderzoek en -sanering werd opgestart maar omwille van de PFAS-problematiek on hold gezet tot 2022. Hetzelfde geldt voor het uitwerken van een plan van aanpak voor het stimuleren van de circulaire toepassing van bagger- en ruimingsspecie. Beide liggen nu in de schoot van het departement MOW. De relatie tussen waterbodemverontreiniging en oppervlaktewater is in kaart gebracht aan de hand van praktijkcases. Hieruit zullen adviezen voor de Code van Goede Praktijk worden gedestilleerd. De studie hotspots liep in 2021 op kruissnelheid maar de PFAS-problematiek zorgde voor een financiële impact én bij een paar bodemsaneringsdeskundigen ook voor vertraging. De studie loopt verder in 2022, waarbij ook de potentiële hotspots voor PFAS en gebromeerde vlamvertragers geanalyseerd worden. Inzet voormalige stortplaatsen We informeerden alle lokale besturen per brief over de initiatieven rond de bebossing van stortplaatsen. Voor 21 van de 47 aangemelde stortplaatsen startten we het oriënterend bodemonderzoek op. Omwille van de PFAS-problematiek stelden we de aanpassing van de Code van Goede Praktijk onderzoeken op stortplaatsen en het raamcontract potentieelinschatting uit naar 2022. Maximale voorkoming nieuwe bodemverontreiniging en beperken impact mens en milieu De opvolging van achterstallige onderzoeksplichtigen en schadegevallen is goed gebeurd. De erkenning van Promaz is intussen goedgekeurd. 6. OVAM versterkt de bodemkwaliteit via bodemzorg

Circulair landgebruik De doelstellingen rond het hergebruik en het circulair aanwenden van bodemmaterialen werden tijdelijk on hold gezet omwille van PFAS en vervolgens vertraagd uitgevoerd. We inspireren regio's om binnen gebiedswerking bodemzorg en circulariteit vorm te geven. Met de Haven van Antwerpen werden zo twee gezamenlijke onderzoeksprojecten ingepland voor 2022. Toekomstbestendig bodembeleid De resultaten van de studie over het voorkomen van diffuse bodemverontreiniging zijn intern voorgesteld. Verder overleg onder meer met de Boerenbond is door PFAS uitgesteld naar 2022. We organiseerden een derde internationaal ENSOr symposium binnen de schoot van het EmConSoil netwerk. De aanpak van PFAS in Vlaanderen is intussen in een stroomversnelling terecht gekomen. Via de werkgroepen van de inhoudelijke expertisegroep onder leiding van de opdrachthouder worden in versneld tempo adviezen geformuleerd, wetenschappelijke data verzameld en uitgewisseld, etc. De Code van Goede Praktijk "Herziening van de MCA in het BSP met integratie van ecosysteemdiensten en bodemzorg" is afgerond en beschikbaar op de website. De Handleiding "Natuurgebaseerde oplossingen voor beheer van bodemverontreiniging in groene zones" is klaar voor verspreiding naar de gebruikers binnen de OVAM en andere stakeholders. Omwille van de PFAScontext loopt de verwerking van de resultaten van de workshop met de Grondbank rond de validatie van de waarde van bodem en land in de CE vertraging op. 7. We digitaliseren elke dienstverlening tegen 2030 MATIS De studie naar de papier- en kartonafval stromen in Vlaanderen is afgerond en heeft heel wat inzichten opgeleverd die nuttig waren bij de verdere IT-ontwikkeling van MATIS. De tool voor de melding over gemeentelijke inzameling van afvalstoffen is in gebruik genomen op 11 oktober. De tool voor de melding van in- en uitgaande stromen bij verwerkers is in gebruik genomen op 1 december. De ontwikkeling van de tool voor automatische validatie is gestart in september een loopt nog. De tool voor ontsluiting van gegevens is in ontwikkeling en er is beslist om hierbij gebruik te maken van PowerBI. De eerste rapporten zullen in januari 2022 toegevoegd worden aan de toepassing MATIS. Informatiegedreven bodemzorg Voor minstens twee bodemzorgthema's is de bodemdata (bij voorkeur ruimtelijk) in relatie gebracht tot andere data: het citizen science project 'CurieuzeNeuzen in de tuin' en bodemdata ikv PFAS. In overleg met het team ICT legden we op hoog niveau de manier vast waarop in de toekomst (data uit) grondstromen doorheen de grondverzetprocedure stroomt. De PFAS-crisis vormde een stimulans voor versnelde informatiedeling tussen overheden. De OVAM ontsluit haar afval-, materialenen bodeminformatie digitaal We realiseren zowel informatieverspreiding via generieke platformen (geoloket, DOV,…) als via platformen die informatie op maat kunnen aanbieden (bvb. Woningpas). In het kader van de PFAS problematiek is er specifieke data uitwisseling naar het DOV platform toe. De CE monitor staat online met indicatoren voor de systemen transport, bouw, consumptiegoederen en voeding. Digitalisering dossierbehandeling Er werden stappen vooruit gezet voor de advisering van omgevingsvergunningen, kennisgevingen van grensoverschrijdend transport, ambtshalve opdrachten en grondeninformatieregister. Qua privacy & informatieveiligheid lag de focus dit jaar op de implementatie van een vernieuwd

procesdocumentatiesjabloon waarbij procesbeheer en informatie omtrent de vertrouwelijkheid van data en documenten samen beheerd worden. 8. OVAM haalt haar doelstellingen door haar medewerkers continu op een duurzame manier in te zetten Personeelsbezetting Het PEP 2020-2024 is goedgekeurd op de directieraad en besproken op het EOC van 24 maart 2021.. De ontwikkeltrajecten binnen de teams werden niet verder uitgewerkt door de werkdruk rond PFAS en POC-commissie. Bij uitstroom met vervanging werd op teamniveau de groei en nood bekeken als input voor de vacature. Tevredenheid werknemers Het JAP 2022 is goedgekeurd. De risico-analyse welzijn is uitgesteld naar 2022. Het arbeidsreglement is aangepast aan het hybride werken. Gedurende het jaar kwamen sterke signalen over zeer hoge werkdruk naar boven. Een ruwe analyse werd gemaakt en besproken met het leidinggevend kader in september en december. Intussen zorgde HR ook voor bijkomende opleidingen. 9. OVAM implementeert de communicatiestrategie 2020-2025 Koepelconcept ‘omdat het samen werkt’ en communicatiestrategieën De campagnes Kwitten en Voedselverlies zijn succesvol gelanceerd. De merkarchitectuur en huisstijl zijn aangepast aan het koepelconcept. De acties van de interne en externe communicatiestrategie lopen volgens plan, de nieuwe interne nieuwsbrief werd bovendien goed ontvangen. 10. OVAM verhoogt haar maturiteitsniveau in de periode 2019-2024 De procesrisico's werden geactualiseerd. Een nieuw procesdocumentatiesjabloon wordt in gebruik genomen tegen 28 februari 2022. De PLOEG-cyclus voor 2021-2022 werd verder geoptimaliseerd waarbij speciaal aandacht ging naar werkdruk. De afdeling Administratie-Generaal wordt uitgebreid tot de afdeling Strategie- en Beleidsondersteuning. Gelet op de prioriteiten inzake PFASverontreiniging in Vlaanderen werd de actualisatie van het belanghebbendenmanagement uitgesteld naar 2022. De ICT planning verliep in hoofdlijnen op schema. De inkanteling in ORAFIN ligt op schema en de overeenkomst met het Facilitair Bedrijf voor het nieuwe VAC Mechelen werd afgesloten.

DEEL 3 - HORZIONTALE DOELSTELLINGEN 3.1 AANBEVELINGEN AUDIT VLAANDEREN We verwijzen hiervoor naar het beleidsgericht rapport van Audit Vlaanderen van 5 januari 2022. Dit beleidsgericht rapport schetst de stand van zaken op 30 november 2021 over de acties die de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) ondernam naar aanleiding van:  De maturiteit van het risicomanagement binnen de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (auditopdracht 1701 034 van 11 december 2017).  De organisatie-audit waarbij werd geëvalueerd in welke mate de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij beschikt over beheersmaatregelen om de belangrijkste inherente risico’s rond de thema’s Informatie & communicatie en ICT uit de leidraad organisatiebeheersing in te perken (auditopdracht 1801 013 van 14 november 2018).  Audit van het kernproces handhaving bij bodemdossiers (auditopdracht 2001 022 van 22 april 2021). Op basis van de uitgevoerde auditwerkzaamheden in 2021 is Audit Vlaanderen van mening dat de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM) het systeem van organisatiebeheersing continueert. Dit reflecteert zich in het behoud van de maturiteit van het risicomanagement en de hoge status van de indicatoren van de aanbevelingen. De procesaudit over handhaving bij bodemdossiers toont aan dat de OVAM de risico’s voor dit kernproces in voldoende mate onder controle heeft. De OVAM continueert op gestructureerde wijze haar risicomanagement. In 2022 wil de OVAM het strategisch risicomanagement opnieuw uitvoeren. Op operationeel niveau zet de OVAM in op de verdere implementatie van het nieuwe processjabloon waarbij ze het risicomanagement koppelt aan het procesmanagement. Audit Vlaanderen evalueerde in 2018 voor de thema’s ‘Informatie & communicatie’ en ‘ICT’ in welke mate het agentschap over de nodige beheersmaatregelen beschikt om de belangrijkste inherente risico’s voor deze thema’s in te perken. Audit Vlaanderen formuleerde hiervoor één aanbeveling (met betrekking tot het voldoen aan de GDPR-richtlijn) die de OVAM in 2020 realiseerde. In 2021 stelde Audit Vlaanderen vast dat het proces van de handhaving bij bodemdossiers voldoende onder controle is. Het voornaamste aandachtspunt gaat over de efficiëntie van het procesverloop waarvoor één aanbeveling geformuleerd werd. De OVAM heeft de intentie deze te realiseren in 2022. De OVAM had in de opvolgingsronde van 2021 geen openstaande aanbevelingen waardoor de indicatoren ‘acceptatiegraad’, ‘realisatiegraad’ en ‘tijdigheid’ op 100% blijven. De indicator ‘aanvaardbaarheid streefdata’ verandert naar 100%: de nieuwe aanbeveling van de procesaudit ‘handhaving bij bodemdossiers’ zal in de opvolgingsronde van 2022 behandeld worden.

3.2 OPVOLGING PERSONEELSBESPARINGEN De instructies voor de ondernemingsplannen 2020-2024 leggen de entiteiten op een inschatting te maken van hoeveel koppen in het komende jaar zullen worden bespaard, met een duiding van de aanleiding van de besparing. Dit moet worden opgenomen in de rubriek ‘horizontale strategische doelstellingen’ van het ondernemingsplan. www.ovam.be

We beschouwen dit als een indicatie van de koppenbesparing, niet als doelstelling. Immers, in de Mededeling aan het Voorzitterscollege van 21 november 2019 over de personeelsbesparingen (VC_20191121_1_MED022a) lezen we onder de (4.1) Aanpak: Het resultaat is een overzicht van het aantal te besparen personeelsleden per entiteit per kalenderjaar 5 (cfr. tabel in bijlage 1). (voetnoot 5: De monitoring van de personeelsbesparing zal echter gebeuren ten opzichte van de einddoelstelling, en niet ten opzichte van de jaarlijkse doelstellingen zoals die in de tabel met de besparingsdoelstelling opgenomen werden. Het behalen van de besparingsdoelstellingen is de expliciete verantwoordelijkheid van de leidend ambtenaren van de betrokken entiteiten. Het behalen van deze doelstelling kadert tevens binnen het principe van de responsabilisering van de leidend ambtenaren, zoals opgenomen in het Vlaamse Regeerakkoord. In de bijlage 1 van de mededeling is voor de OVAM een besparing opgelegd van 20 koppen tegen eind 2024, en 208 keuro per jaar. Het vertrekpunt is 334 koppen. Eind 2021 bedraagt het aantal mee te rekenen personeelsleden 320. Ook al zijn een aantal vervangingswervingen nodig om de bedrijfscontinuïteit te kunnen garanderen; door een doordacht uitstroom- en instroombeleid is de besparingsdoelstelling haalbaar.

3.3 PREVENTIEPLAN De OVAM engageert zich om een welzijnsbeleid te voeren conform de wettelijke bepalingen. De directieraad van de OVAM keurde op 10 september 2020 het Geïntegreerd Welzijnsbeleid goed. Dit vormt een overkoepelend kader met een visie en algemene doelstellingen voor de 7 deelthema’s van welzijn in brede zin (arbeidsveiligheid, gezondheid van de werknemers, ergonomie, arbeidshygiëne, psychosociale belasting, verfraaiing van de werkplaats, milieu). De welzijnsacties zijn gepland en opgenomen in het Globaal Preventieplan (GPP) 2018 – 2022. Jaarlijks geeft een Jaaractieplan (JAP) de acties voor het volgende jaar. Het JAP 2022 is besproken en goedgekeurd op het EOC van de OVAM van 1 december 2021. De processen en activiteiten dienen volgens het geplande ritme uitgevoerd te worden om het welzijnsbeleid op een overeenkomstig het goedgekeurd GPP aanvaardbaar peil te houden. Duurzaamheid, milieubewustzijn en maatschappelijk verantwoord ondernemen zijn belangrijke waarden die in het JAP eveneens meegenomen worden. Ook in 2022 worden de nodige preventieacties ondernomen in kader van de Covid-19-pandemie. In functie van beslissingen of adviezen van de federale of Vlaamse crisiscel Covid-19 worden acties en processen meer of minder uitgevoerd. Extra acties kunnen hiervan het gevolg zijn met het oog op het welzijn van de medewerkers van de Vlaamse overheid. Sinds 1 september 2021 werd het hybride werken ingevoerd bij de OVAM. Er wordt extra aandacht besteed aan het welzijn van de medewerkers in kader van het hybride werken (op kantoor en thuis). Vanaf 1 juli 2022 tot en met 31 december 2024 wordt het gebouw van de OVAM gerenoveerd en omgevormd tot een Vlaams Administratief Centrum. Tijdens de werkzaamheden wordt extra aandacht besteed aan het welzijn van de medewerkers. Door de overdracht van de huur en het beheer van het OVAMgebouw vanaf 1 januari 2022 zal het Agentschap Facilitair Bedrijf stap voor stap bepaalde taken overnemen van de OVAM (legionella controle, bewaking, onderhoud gebouw, aansturen poetsploeg, …) Dit zal gebeuren met respect voor het optimaal garanderen van het welzijn van de OVAM-medewerkers. Daartoe zal regelmatig overleg plaatsvinden tussen het Agentschap Facilitair Bedrijf en de OVAM (contactpunt welzijn, preventieadviseur en dienstencentrum).

In 2022 worden risicoanalyses uitgevoerd met het oog op het opstellen van het Globaal Preventieplan 20232027, dat aandacht zal besteden aan alle voormelde aspecten en veranderingen inzake werkomgeving en omstandigheden. Het betreft volgende risicoanalyses, waaruit beheersmaatregelen worden afgeleid: de vijfjaarlijkse risico-analyse psychosociale aspecten, de vijfjaarlijkse risico-analyse beeldschermwerk, en de risico-analyse ergonomie die door de GDPB wordt ontwikkeld. Samen met de risico-analyse over het hybride werken geven deze dan aanleiding tot maatregelen die tijdens de periode 2023-2027 worden geïmplementeerd. Sinds 1 september 2021 werd het hybride werken ingevoerd bij de OVAM. Samen met de vakorganisaties wordt dit continu opgevolgd. Elk EOC wordt het hybride werken op de OVAM besproken. Zes maand na de invoering ervan wordt het geëvalueerd. Op basis van deze evaluatie wordt het hybride werken indien noodzakelijk bijgestuurd. De interne Werkgroep Welzijn bewaakt de uitvoering en stelt eventueel bijkomende maatregelen voor.

3.4 DIVERSITEITSPLAN Voor de cijfers doen we beroep op gegevens in Vlimpers en input van de dienst Diversiteitsbeleid. Kansengroep

Streefcijfer (%)

OVAM-cijfers 2021 (%) 6,12 % (cijfer 30 juni 2021) –

Personeelsleden van buitenlandse herkomst

10 %

definitieve cijfers nog niet aangeleverd door de dienst Diversiteitsbeleid AGO

Personeelsleden met een handicap of chronische ziekte Vrouwen in managementfuncties

Jobstudenten / stages

3,9%

40 % (middenkader)

25% (middenkader)

40 % (topfuncties)

100% (topfuncties)

Jaarlijks streefcijfer

OVAM-cijfers 2021 (%) 5 schoolstagiairs waarvan 4 van

Stagiairs en jobstudenten van buitenlandse herkomst

buitenlandse herkomst 3 jobstudenten van buitenlandse herkomst

Stagiairs en jobstudenten met een handicap of chronische ziekte

8 waarvan 8 personen met een 6

arbeidshandicap of chronische ziekte

We aligneren ons met het beleid op het niveau van de Vlaamse overheid. We zetten daarbij vooral in op acties ter bevordering van de streefcijfers. We merken dat door de maatregelen inzake corona een aantal cijfers gedaald zijn. Ook gelet op de besparingscontext (besparingen op aantallen en budget) is het een uitdaging om de cijfers te laten stijgen of minstens stabiel te houden. In functie van deze evoluties zullen de acties zo nodig moeten bijgesteld worden.

3.4.1 Integratie huidige werking in onze HR-processen We blijven verder inzetten op het integratie-protocol. We ondersteunen onze personeelsleden met een handicap of chronische ziekte en bekijken de mogelijkheden van registratie. We zorgen ervoor dat een 3

integratieprotocol opgesteld wordt. We voeren de opgenomen acties uit en zorgen dat de dienst diversiteit de nodige (financiële) ondersteuning biedt. We blijven ons inzetten om de streefwaarden voor jobstudenten en stages te behalen voor de verschillende kansengroepen. Door de corona maatregelen en de verplichting tot telewerk wordt het tewerkstellen van stagiairs en jobstudenten erg bemoeilijkt. Er is een intensieve begeleiding nodig voor stagiairs die via afstandswerken niet kan gegeven/gegarandeerd worden. De gestegen werkdruk bij de personeelsleden maakt het bovendien moeilijk om een kwaliteitsvolle begeleiding te voorzien voor schoolstagiairs en jobstudenten We zoeken naar oplossingen om toch jongeren een schoolstage te kunnen aanbieden. We integreren deze werking verder standaard in onze OVAM processen en volgen dit op.

3.4.2 Inzetten op acties die VO-breed worden opgezet      

De diversiteitsambtenaar volgt de agenda van de Diversiteitsopleidingen van de dienst Diversiteitsbeleid en volgt (in functie van het aanbod) minimaal twee opleidingen. Sensibiliseren van de personeelsleden: gebruik maken van het sensibiliseringsmateriaal o.a. over handicap en chronische ziekte, rond de dag van de non-discriminatie (21 maart), van de internationale dag tegen holebi- en transfobie (17 mei); We maken de personeelsnetwerken Mozaïko, Overuit en Onbeperkt van de dienst diversiteitsbeleid bekend bij de personeelsleden. Personeelsleden van buitenlandse herkomst: bij nieuwe wervingen steeds zoeken naar mogelijkheden. De taalwetgeving blijkt in een aantal gevallen een extra moeilijkheid. We bekijken op welke manier we ons entiteitsspecifiek stagebeleid kunnen optimaliseren om de kansengroepen vanuit stage of jobstudent te laten doorstromen naar een functie. We stimuleren onze medewerkers voor het opnemen van een peter- of meterschap voor hoger opgeleide anderstaligen. Om de streefwaarde ‘vrouwen in het middenkader’ nog meer te bereiken, bieden we kansen aan onze vrouwelijke personeelsleden om zich te bekwamen in leidinggeven.

3.5 PERSONEELSPLAN In 2020 is de meerjaren-personeelsbehoefte in beeld gebracht tot 2024. Hierbij houden we rekening met onze strategische projecten en doelstellingen tegen 2024. Naast de opgelegde besparingsnorm hielden we rekening met de gekende uitstroom. De vervanging van de uitstroom gebeurt doordacht waarbij het behalen van onze doelstellingen en een lange termijn behoefte ingevuld wordt. We voorzien bijkomend tijdelijke functies ter versterking van onze teams. Deze tijdelijke functies zijn extern gefinancierd. Binnen de budgettaire mogelijkheden en met respect voor de opgelegde besparingsdoelen, bekijkt de directie jaarlijks de concrete invulling. Gelet op de doelstellingen en projecten die opgenomen zijn in het OP 2022, past de personeelsbehoefte binnen het geldende Personeelsplan 2020-2024.

3.6 ANALYTISCHE BOEKHOUDING - BO2022 - BEGROTING VASTLEGGINGEN

BO2022 - Begroting - uitgaven UITGAVEN

Begrotingsartikel ORAFIN

Basisallocatie

115,851,000

ESR VAK

WERKING

Begrotingsartikel ORAFIN

Basisallocatie

36,335,000

ESR VAK

PERSONEEL

QJ0-AQCE2JA-LO

Loonkosten eigen personeel Loonkosten eigen personeel - EU afval-en materialen

QJ0-AQCE2JA-LO QJ0-AQCE2JA-LO

PERSONEEL

QJ0-AQCE2EA-LO

Loonkosten eigen personeel - EU bodem

QJ0-AQCE2EA-LO

EIGEN WERKING

QJ0-AQCE2ZZ-WT

Algemene werkingskosten

QJ0-AQCE2ZZ-WT

29,759,000 AQC001 AQC002

29,096,000 663,000

1100

29,096,000

1100

663,000

1100

47,000

1211

980,000

47,000 AQC003

47,000

6,506,000 AQC004

1,010,000

7422

30,000

1211

2,009,000

ICT-uitgaven

QJ0-AQCE2ZZ-WT

AQC005

2,195,000

7422

186,000

QJ0-AQCE2ZZ-WT

AQC006

267,000

1211

267,000

Huisvesting

QJ0-AQCE2ZZ-WT

AQC007

3,034,000

1211

911,000

1212

2,123,000

4160

23,000

EIGEN WERKING

QJ0-AQCE2JY-IS

Sociale Dienst vzw

QJ0-AQCE2JY-IS

BELEID

Begrotingsartikel ORAFIN

Afval en materialenbeleid

QJ0-AQCE2JA-WT

EU Afval- en materialenbeleid

QJ0-AQCE2JA-WT

AQC017

802,000

SD1: We geven invulling aan de transieprioriteit Vlaanderen Circulair in het kader van de Visie 2050 van de Vlaamse Regering

QJ0-AQCE2JA-WT

AQC018

SD2: We versterken onze internationale werking voor een duurzaam afval-, materialenen bodembeheer QJ0-AQCE2JA-WT binnen een circulaire economie

SD3: Vlaanderen is asbestveilig tegen 2040

SD4: Het verbruik van primaire grondstoffen daalt door dematerialiseren en sluiten van materiaalkringlopen

SD7: Tegen 2030 verloopt elke dienstverlening van de OVAM digitaal

QJ0-AQCE2JA-WT

23,000 AQC011

23,000

Basisallocatie

48,685,000 10,525,000

AQC019

AQC020

AQC021

AQC022

802,000

1211

67,000

3132

40,000

3,250,000 1211

250,000

7340

1,840,000

7440

1,160,000

1211

1,802,000

3132

1,043,000

7440

274,000

3,119,000

1,047,000

AQC023

200,000

RELANCE BUDGET VV5: CIRCULAIRE ECONOMIE - ASBEST (sectorprotocollen)

QJ0-AQCE2JA-WT

AQC025

RELANCE BUDGET VV70: MATERIAALSTROMEN DIGITALISEREN

QJ0-AQCE2JA-WT

AQC026

RELANCE BUDGET VV125: CIRCULAIRE ECONOMIE - RECYCLAGEHUB

QJ0-AQCE2JA-WT

AQC027

Vlaanderen Circulair Governance

QJ0-AQCE2JA-WT

AQC024

2,000,000

Bodemsanering en bodembeheer

QJ0-AQCE2EA-WT

EU Bodem

QJ0-AQCE2EA-WT

AQC014

235,000

SD5: Bodemkwaliteit garanderen via bodemsanering

QJ0-AQCE2EA-WT

AQC015

36,677,000

QJ0-AQCE2EA-WT

1211

107,000

SD9: We implementeren de communicatiestrategie 2020-2025 en maken zo dienstverlening en informatie actief bekend, sensibiliseren rond de kernthema’s en creëren draagvlak voor ambitieus beleid. QJ0-AQCE2JA-WT

SD6: Bodemkwaliteit versterken via bodemzorg

ESR VAK

1211

7440

1,047,000

1211

200,000

7340

1211

7440

1211

1,900,000

7440

100,000

1211

235,000

1211

5,816,000

3132

2,000,000

38,160,000

AQC016

7112

30,000

7340

28,831,000

1211

1,248,000