Issuu

Wa t e r R e g u l a t o r

WATERMETER WATERMETER2011 2013 Drinkwaterproductie en -levering in cijfers

Drinkwaterproductie en â€“levering in cijfers

Documentbeschrijving Titel Watermeter 2013

Samenstellers Dienst Reguleringsinstantie - WaterRegulator

Samenvatting Dit rapport geeft een statistisch overzicht van de drinkwaterproductie en -levering in Vlaanderen van bron tot kraan.

Wijze van refereren VMM, Watermeter 2013, Drinkwaterproductie en -levering in cijfers

Verantwoordelijke uitgever Katrien Smet, VMM

Vragen in verband met dit rapport VMM A. Van de Maelestraat 96 9320 Erembodegem Tel: 053 72 62 10 info@vmm.be

Depotnummer D/2014/6871/022

2 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

WATERMETER 2013 IN EEN OOGOPSLAG

100 % publieke aandeelhouders

Watermaatschappijen

351 miljoen m³ gefactureerd in 2012

miljoen abonnees

minder m³ verbruik per gefactureerd verbruik jaar voor een tov 2011 gemiddeld gezin

100 liter drinkwater per dag per persoon

100 % kwaliteit gegarandeerd

1,8

2,2

€ per m³ (incl 6% BTW)

€ per m³ voor drinkwater

€ per m³ voor sanering

158

563

198

duizend km leidingen

watertorens

miljoen m³ opslagcapaciteit

miljoen € omzet uit waterverkoop

miljoen € investeringen

INHOUDSOPGAVE Watermeter 2013 in een oogopslag Inleiding Kenmerken van drinkwatervoorziening in Vlaanderen Organisatie van drinkwatervoorziening in Vlaanderen Juridische vorm van watermaatschappijen Samenwerkingsverbanden tussen watermaatschappijen ISWa Water-link Synductis Overkoepelende structuren Belgaqua AquaFlanders Overige activiteiten Reguleringskader drinkwatervoorziening Lokale overheid Provincies Regionale overheid (Vlaams Gewest) Federale overheid (België) Europese overheid Distributiegebieden en infrastructuur van watermaatschappijen Evolutie van aantal watermaatschappijen Karakteristieken van distributiegebieden Infrastructuur voor drinkwatervoorziening Inspanningen voor duurzaam waterverbruik Invoering openbare dienstverplichtingen ‘Operationele’ openbare dienstverplichtingen ‘Sociale’ openbare dienstverplichtingen Drinkwaterbalans: van bron tot kraan Drinkwaterketen van bron tot kraan Waterproductie Waterbalans

3 6 7 7 8 10 10 10 10 10 10 10 11 11 11 11 12 12 12 13 13 13 14 15 16 16 16 17 17 18 22

Waterlevering en -verkoop Densiteit van het netwerk Evolutie van gefactureerd leidingwaterverbruik Klantenprofielen Verbruiksprofielen Berekend gemiddeld verbruik Drinkwaterkwaliteit Kwaliteit in het net Kwaliteit aan de kraan

24 24 25 26 28 29 31 32 32

4 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Prijs van leidingwater Integrale waterfactuur Evolutie van integrale waterfactuur van een gemiddeld gezin Evolutie van integrale waterfactuur voor verschillende gezinstypes Relativiteit van evolutie van integrale waterfactuur Aandeel in gemiddeld huishoudbudget Spreiding van aandeel over inkomensgroepen Tarieven en prijs voor productie en levering van leidingwater (drinkwatercomponent) Tariefstructuren voor gezinnen Tarieven en prijs voor productie en levering van leidingwater voor gezinnen Prijsvergelijking voor drinkwatercomponent met omliggende regio’s Tariefstructuren voor bedrijven Tarieven en prijs voor productie en levering van leidingwater voor bedrijven Bedrijfseconomische gegevens

33 33 34 36 37 38 39 42 42 44 49 50 52 56

Globale sectorgegevens Sectorale balans Sectorale resultatenrekening Sectorale ratio’s Evolutie ratio’s per watermaatschappij Financiële gegevens wateractiviteit Omzet uit waterverkoop Relatieve opbrengstenstructuur Relatieve kostenstructuur Investeringen in watervoorziening Verklarende woordenlijst

56 56 57 58 59 61 61 62 63 64

Bijlage 1: Bijlage 2 : Bijlage 3: Bijlage 4: Bijlage 5: Bijlage 6: Bijlage 7: Bijlage 8: Bijlage 9:

69 70 71

Overzicht figuren Overzicht tabellen Contactgegevens watermaatschappijen Overzicht bedeelde gemeenten per watermaatschappij met het aandeel van de bedeelde bevolking Overzicht gemiddeld jaarleidingwaterverbruik per gezinstype, per provincie en per watermaatschappij Verdeling van de gezinnen naar huishoudgrootte over de distributiegebieden Overzicht van de berekend integrale waterfactuur voor verschillende gezinstypes Overzicht van de berekende drinkwatercomponent per watermaatschappij voor verschillende gezinstypes Overzicht van de berekende drinkwatercomponent per watermaatschappij voor verschillende types bedrijven

73 79 82 83 85 88

INLEIDING

Het voorliggend rapport geeft een statistisch overzicht van de drinkwatersector in Vlaanderen, van bron tot kraan. De WaterRegulator wil met de ‘Watermeter’ aan de hand van cijfers en statistieken, een duidelijk beeld schetsen van die sector in Vlaanderen en wil daarmee een bijdrage leveren tot meer transparantie. Doel van dit document is om elke lezer duidelijke informatie te geven over de productie en levering van ons drinkwater. Elk jaar opnieuw wordt er naar gestreefd om de aangereikte informatie te verfijnen en te vervolledigen, zonder de ambitie om ‘volledig’ te zijn voor alle aspecten van de waterketen. Voor de drinkwaterkwaliteit en afvalwatersanering bijvoorbeeld, zijn slechts een beperkt aantal gegevens opgenomen. Meer gedetailleerde informatie hierover is terug te vinden in andere specifiek aan die onderwerpen gewijde VMM-rapporten die terug te vinden zijn op www.vmm.be. De informatie in het rapport heeft betrekking op de situatie geldig op 1 januari 2013, tenzij anders weergegeven. De berekeningen in de tabellen zijn uitgevoerd met de meest gedetailleerde, beschikbare cijfers. Om de leesbaarheid te vergroten worden de getallen weergegeven tot maximum 2 cijfers na de komma. Daardoor kunnen afrondingsverschillen voorkomen. Een verklarende woordenlijst staat achteraan in het document.

6 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

KENMERKEN VAN DRINKWATERVOORZIENING IN VLAANDEREN Organisatie van drinkwatervoorziening in Vlaanderen De drinkwatervoorziening in Vlaanderen is een gemeentelijke opdracht. Om een betere dienstverlening te kunnen bieden, hebben veel gemeenten een samenwerkingsverband opgericht voor de productie en levering van leidingwater. Omdat elke gemeente (en dus ook elk samenwerkingsverband) verschillende mogelijkheden heeft om de drinkwatervoorziening te organiseren, is er een grote diversiteit ontstaan in het beheer van het net, de investeringsplannen en de dienstverlening. Ook de inbreng van de deelnemende gemeenten in de samenwerkingsverbanden is sterk verschillend. Het openbare waterdistributienetwerk in de 308 Vlaamse gemeenten wordt op 1 januari 2013 beheerd door 11 exploitanten (verder ook watermaatschappijen genoemd)1. Op het grondgebied van 26 gemeenten zijn twee watermaatschappijen actief. Bijlage 3 bij dit rapport bevat een lijst met de contactgegevens van die exploitanten. Een overzicht van de bedeelde gemeenten per watermaatschappij staat in bijlage 4. Figuur 1: Distributiegebieden watermaatschappijen (situatie 2013)

Legende Brabant Water (NL)

IWVA

IWM

De Watergroep

GW Hoeilaart

VIVAQUA

IWVB

AWW

TMVW

AGSO Knokke-Heist

Pidpa

Bron: AquaFlanders, VMM Waterbank, VMM Waterboek

Vanaf 1 januari 2014 worden de activiteiten van GW Hoeilaart overgenomen door De Watergroep. Uiterlijk op 1 januari 2015 gaat IWM eveneens op in De Watergroep. Dit brengt het aantal exploitanten vanaf 1 januari 2015 op 9.

Juridische vorm van watermaatschappijen Bijna al het leidingwater wordt in Vlaanderen geleverd door intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, intercommunales en een autonoom Vlaams overheidsbedrijf. Daarnaast zijn er in 2013 nog twee gemeentelijke en één buitenlandse watermaatschappij actief. De sector is volledig in publieke handen. Tabel 1: Juridische vorm watermaatschappijen (2013)

Intergemeentelijk samenwerkingsverband

Intercommunale

Autonoom Vlaams overheidsbedrijf

Gemeentelijk waterbedrijf

Naamloze vennootschap naar Nederlands recht

AGSO Knokke-Heist AWW Einde 31/12/2025* Brabant Water (NL) De Watergroep IWM Einde 09/11/2019 IWVA Einde 05/2019 IWVB Einde 10/11/2019 Pidpa Einde 09/11/2019 TMVW Einde 22/12/2041 VIVAQUA Einde 01/01/2041 *Onder voorbehoud, statuten nog niet gepubliceerd Bron: VMM Waterbank

8 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Intergemeentelijke samenwerkingsverbanden De intergemeentelijke samenwerkingsverbanden vinden hun juridische grondslag in het decreet houdende de intergemeentelijke samenwerking. Het zijn meer bepaald opdrachthoudende verenigingen: ‘samenwerkingsverbanden met beheersoverdracht waaraan de deelnemende gemeenten de uitvoering van een of meer duidelijk omschreven bevoegdheden met betrekking tot een of meer functioneel samenhangende beleidsdomeinen toevertrouwen’. In een dergelijk samenwerkingsverband kunnen enkel gemeenten actief zijn, samen met provincies, autonome gemeentebedrijven, openbare centra voor maatschappelijk welzijn en hun verenigingen, voor zover die uitsluitend uit openbare rechtspersonen bestaan. Ook andere samenwerkingsverbanden die opgericht zijn volgens de bepalingen van het decreet houdende de intergemeentelijke samenwerking, kunnen erin worden betrokken. Voor opdrachthoudende verenigingen is bestuurlijk toezicht voorzien. Oprichtingen en statutenwijzigingen zijn aan bijzonder goedkeuringstoezicht van de Vlaamse Regering (met delegatie aan de Vlaamse minister van Binnenlandse Aangelegenheden) onderworpen. De verenigingen moeten eveneens een beknopt overzicht van de genomen beslissingen verzenden aan de toezichthoudende overheid. Intercommunales De intercommunales vinden hun juridische grondslag in de wet van 22 december 1986 betreffende de intercommunales. Op die organisaties zijn de bepalingen van het hierboven vermelde decreet niet van toepassing. Daarin wordt immers uitdrukkelijk bepaald dat het decreet enkel geldt voor de samenwerkingsverbanden van gemeenten ‘waarvan het gehele ambtsgebied binnen de grenzen van het Vlaams Gewest valt’. Dit is bij TMVW en VIVAQUA niet het geval. De Vlaamse regering heeft eind 2013 wel een ontwerp van samenwerkingsakkoord met de andere gewesten over het toezicht op gewestoverschrijdende intercommunales goedgekeurd. In principe zal TMVW op basis van dit akkoord vanaf 1 juli 2014 onderworpen worden aan Vlaams bestuurlijk toezicht, VIVAQUA aan Brussels bestuurlijk toezicht. Autonoom Vlaams overheidsbedrijf De juridische grondslag van de grootste in Vlaanderen actieve watermaatschappij, De Watergroep, is terug te vinden in haar oprichtingsdecreet: het decreet van 28 juni 1983 houdende de oprichting van de instelling Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening (VMW). Op 1 januari 2013 is de commerciële naam van VMW veranderd in De Watergroep. Gemeentelijke waterbedrijven (GW) Verder zijn op 01 januari 2013 nog twee gemeentelijke waterbedrijven actief. GW Hoeilaart is ingebed binnen de gemeentelijke administratie. Het waterbedrijf van Knokke-Heist maakt sinds 2012 deel uit van het Autonoom Gemeentebedrijf StadsOntwikkeling (AGSO). Naamloze vennootschap naar Nederlands recht In de gemeente Baarle-Hertog levert het Nederlandse Brabant Water leidingwater aan een deel van de bevolking. Brabant Water is een naamloze vennootschap, uiteraard naar Nederlands recht.

Samenwerkingsverbanden tussen watermaatschappijen ISWa In de loop van 1992 richtten de IWVA en de Vereniging Limburgse Waterbedrijven – bestaande uit de Intercommunale Watermaatschappij (IWM) en de GW Tongeren, GW Heusden-Zolder en GW Leopoldsburg – het Intercommunaal Samenwerkingscomité voor Waterbedrijven (ISWa) op. Later sloten ook andere gemeentelijke en stedelijke waterbedrijven daarbij aan (SW Ieper, SW Oudenaarde, GW Knokke-Heist, enz.). Binnen ISWa wordt overleg, en op bepaalde vlakken concrete samenwerking, tussen de leden georganiseerd. Alleen IWM, GW Hoeilaart en AGSO Knokke-Heist zijn op 1 januari 2013 nog ISWa-leden die als exploitant actief zijn. Vanaf 2015 zal ISWa haar activiteiten stopzetten.

Water-link Water-link is de koepel waaronder de waterbedrijven AWW en TMVW sinds mei 2010 structureel samenwerken. Water-link heeft als statutair doel de uitvoering van het integrale waterbeheer van haar twee verbonden waterbedrijven. De vennootschap heeft onder meer tot doel de vennoten aan te sturen tot een structurele samenwerking en die samenwerking te stroomlijnen en vorm te geven. Beide watermaatschappijen communiceren naar hun abonnees onder de naam Water-link.

Synductis TMVW, IWVB en IWVA werken met EANDIS (en Belgacom als waarnemende partner) samen in het in 2012 opgerichte samenwerkingsverband Synductis. Het doel van deze samenwerking is om de planning van nutswerken beter op elkaar af te stemmen en de uitvoering van de werken te coördineren.

Overkoepelende structuren Belgaqua Belgaqua is de Belgische Federatie voor de Watersector. Die beroepsvereniging groepeert de Gewestelijke Verenigingen voor de Watersector in België: AQUABRU voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, AQUAWAL voor het Waals Gewest en AquaFlanders voor het Vlaams Gewest. Belgaqua verdedigt de gemeenschappelijke belangen van haar leden op federaal, Europees en internationaal vlak. De federatie stimuleert de realisatie van studies en geeft informatie aan professionals en verbruikers over het gebruik van leidingwater en de bescherming van de waterkwaliteit. Belgaqua keurt bovendien de apparatuur aangesloten op het leidingwaternet en de materialen die in contact komen met het drinkwater.

AquaFlanders AquaFlanders verenigt de Vlaamse watermaatschappijen. AquaFlanders wil door een meer gerichte samenwerking tussen haar leden de transparantie verbeteren, de efficiëntie verhogen en meer uniformiteit in de benadering van de klanten en in de werkwijzen verkrijgen. Daarnaast wil AquaFlanders bijdragen tot een effectievere uitvoering van het waterbeleid door als vertegenwoordiger van haar leden in diverse fora op te treden.

10 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Overige activiteiten Naast de dienstverlening verbonden aan de productie en levering van drinkwater via het openbaar waterdistributienet leveren de watermaatschappijen ook andere diensten. Zo hebben een aantal watermaatschappijen, al dan niet juridisch gescheiden van het waterbedrijf, een specifiek aanbod voor industriële bedrijven (leveren van water ‘op maat’, wateraudits, optimaliseren interne waterstromen, afvalwater hergebruiken binnen het productieproces,…). Vanaf 2005 zijn daarnaast alle watermaatschappijen saneringsplichtig voor het door hen geleverde water. Zij produceren en leveren dus niet alleen het drinkwater, maar ze moeten ook zorgen dat het afvalwater van hun klanten gezuiverd wordt zodat de kwaliteit van het geleverde drinkwater gegarandeerd blijft (saneringsactiviteit). Een aantal maatschappijen hebben daarnaast ook nog niet-watergerelateerde activiteiten (andere activiteiten): het waterbedrijf Knokke-Heist maakt deel uit van het Autonoom Gemeentebedrijf StadsOntwikkeling waarbinnen ook vastgoedtransacties en concrete stadsontwikkelingsprojecten uitgevoerd worden alsook het grond- en pandenbeleid dat zich vooral richt op de realisatie van betaalbare woningen. TMVW profileert zich als partner van haar gemeentelijke vennoten en dit onder meer via het beheren van zwem- en sportinfrastructuur en via het aanbieden van raamovereenkomsten voor aankoop, onderhoud, exploitatie en beheer van diensten (hersteldienst,…) en goederen (papierwaren, strooizout, telecom,…).

Reguleringskader drinkwatervoorziening Lokale overheid De drinkwatervoorziening in Vlaanderen is een gemeentelijke opdracht. In de praktijk wordt deze opdracht veelal door intergemeentelijke samenwerkingsverbanden uitgevoerd. De gemeentelijke vennoten besturen deze maatschappijen via hun vertegenwoordigers in de daarvoor voorziene bestuursorganen (Raad van Bestuur, Algemene Vergadering, specifieke comités,…).

Provincies Provincies hebben geen bevoegdheden inzake drinkwater. Sommige nemen wel deel aan intergemeentelijke samenwerkingsverbanden die instaan voor productie en levering van leidingwater (bv. provinciebestuur Antwerpen - Pidpa).

Regionale overheid (Vlaams Gewest) Waarborgen kwantiteit en kwaliteit drinkwater In toepassing van het grondwaterdecreet zijn rond grondwaterwinningen ten behoeve van drinkwaterproductie beschermingsgebieden aangeduid. In deze beschermingsgebieden worden activiteiten verboden of beperkt die het grondwater kunnen verontreinigen. De Toezichthoudende Ambtenaar (georganiseerd binnen de VMM) ontwikkelt en houdt toezicht op het drinkwaterdecreet en de daaruit volgende besluiten en openbare dienstverplichtingen. Dit toezicht betreft vooral kwaliteit van het geleverde water als ook de toepassing van het Algemeen Waterverkoopreglement. Waarborgen transparantie en efficiënte werking watermaatschappijen De WaterRegulator (georganiseerd binnen de VMM) focust zich op het verhogen van de transparantie over drinkwaterproductie en -levering in Vlaanderen; het vergelijken van de prestaties en de efficiëntie van de watermaatschappijen die in Vlaanderen actief zijn, met de bedoeling na te gaan of drinkwater geleverd wordt tegen een correcte prijs en het uitvoeren van studies en op basis van de resultaten advies verlenen aan de Vlaamse Regering via de Vlaamse minister van Leefmilieu. Bestuurlijk toezicht Het bestuurlijk toezicht op de intergemeentelijke samenwerkingsverbanden gebeurt onder leiding van de Vlaamse minister van Binnenlandse Aangelegenheden.

Federale overheid (België) De regulering van de drinkwatertarieven vindt plaats op federaal niveau. Drinkwaterbedrijven moeten toestemming aanvragen voor het toepassen van prijsverhogingen voor waterdistributietarieven. De federale minister van Economie beslist hierover. Op 1 juli 2014 wordt deze bevoegdheid geregionaliseerd.

Europese overheid De Drinkwaterrichtlijn legt normen voor de kwaliteit van drinkwater op. De Kaderrichtlijn Water legt o.a. de principes inzake kostentoerekening voor de waterdiensten, waaronder productie- en levering, vast. Deze werden reeds grotendeels vertaald in Vlaamse regelgeving.

12 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Distributiegebieden en infrastructuur van watermaatschappijen Evolutie van aantal watermaatschappijen Het aantal watermaatschappijen daalt terwijl de grotere maatschappijen groter worden. Dit betekent concreet dat de gemeentelijke waterbedrijven verdwijnen en hun activiteiten overgenomen worden door de grotere watermaatschappijen. Op 1 januari 2013 zijn er nog slechts twee gemeentelijke waterbedrijven actief, namelijk in Hoeilaart en in Knokke-Heist. In 1998 waren er nog 14 gemeentelijke of stedelijke waterbedrijven. Figuur 2: Evolutie van aantal watermaatschappijen (1998 - 2013) 25 25

20 20

15 15

10 10

1998

2008

2010

2011

2010

20122011

2012 2013

Totaal aantal watermaatschappijen Aantal gemeentelijke waterbedrijven Bron: VMM Waterbank

Karakteristieken van distributiegebieden Een aantal karakteristieke statistische gegevens over de distributiegebieden van de verschillende watermaatschappijen zijn opgenomen in tabel 2. Tabel 2: Statistieken van distributiegebieden - waarden2 (2013) Aantal ondernemingen NIET landbouw, bosbouw en visserij (2013)

Aantal ondernemingen landbouw, bosbouw of visserij (2013)

Watermaatschappij

Oppervlakte (km²)

Aantal inwoners (2013) (*1.000)

Bevolkingsdichtheid (inwoners/km²)

AGSO Knokke-Heist

599

3.916

159 247

AWW

278

616

2.212

42.893

Brabant Water (NL)

813

154

De Watergroep

7.483

2.859

382

204.309

18.828

GW Hoeilaart

517

770

IWM

253

101

401

7.705

630

IWVA

313

200

5.185

642

IWVB

259

243

938

15.682

357

Pidpa

2.586

1.184

458

85.553

4.964

TMVW

2.271

1.252

552

93.276

5.854

VIVAQUA

1.448

2.051

Totaal

13.522

6.369

471

461.494

31.760

Bron: FOD Economie, CORVE, VMM Waterbank, bevraging gemeenten

Het aandeel ondernemingen is de som van het aantal btw-plichtige natuurlijke personen en het aantal btw-plichtige rechtspersonen in de aard van een handelsonderneming (bvba, nv…). 13

In tabel 3 worden die karakteristieken tussen de verschillende maatschappijen afgewogen. Het distributiegebied van de drie grootste maatschappijen samen (De Watergroep, Pidpa en TMVW) strekt zich uit over meer dan 90% van het Vlaamse grondgebied. Samen verzorgen ze de drinkwatervoorziening voor meer dan 80% van de bevolking. Tabel 3: Statistieken van distributiegebieden - relatief (2013)

Watermaatschappij

Aandeel Oppervlakte (km²)

Aantal ondernemingen Rang NIET landbouw, Bevolkingsdichtheid bosbouw en visserij (inwoners/km²)

Aandeel inwoners (2013)

Aantal ondernemingen landbouw, bosbouw of visserij

AGSO Knokke-Heist

0,4%

0,5%

0,8%

0,5%

AWW

2,1%

9,7%

9,3%

0,8%

Brabant Water (NL)

0,0%

0,1%

De Watergroep

55,3%

44,9%

44,3%

59,3%

GW Hoeilaart

0,2%

0,0%

IWM

1,9%

1,6%

1,7%

2,0%

IWVA

2,3%

1,0%

1,1%

2,0%

IWVB

1,9%

3,8%

3,4%

1,1%

Pidpa

19,1%

18,6%

18,5%

15,6%

TMVW

16,8%

19,7%

20,2%

18,4%

VIVAQUA

0,2%

0,6%

0,4%

0,1%

Totaal

100%

Bron: FOD Economie, CORVE, VMM Waterbank, bevraging gemeenten

Infrastructuur voor drinkwatervoorziening Tabel 4 geeft een overzicht van de infrastructuur per watermaatschappij voor de productie en levering van leidingwater. Door het verschillende karakter van de distributiegebieden van de watermaatschappijen is het logisch dat er ook in de infrastructuur verschillen zijn. Zo valt bijvoorbeeld het verschil op tussen Pidpa en TMVW. Ondanks de vergelijkbare grootte van hun distributiegebied verschillen ze vrij sterk qua infrastructuur. Pidpa beschikt over voldoende grondwater binnen haar eigen distributiegebied om decentraal water te produceren en beschikt dan ook over 12 waterproductiecentra. TMVW daarentegen koopt vooral water aan om aan de vraag te kunnen voldoen en beschikt slechts over twee eigen waterproductiecentra. Alleen AWW en De Watergroep beschikken over oppervlaktewaterbronnen. IWVB is de enige watermaatschappij die niet over eigen bronnen voor de productie van drinkwater beschikt. Al het water dat door IWVB geleverd wordt aan abonnees, wordt aangekocht bij andere watermaatschappijen. De beschikbare opslagcapaciteit van drinkwater in waterbergingen en watertorens in Vlaanderen bedraagt ongeveer 1.000.000 m³. Dit is iets meer dan (106%) van de berekende dagelijks geleverde hoeveelheid water3.

Dagelijks geleverde hoeveelheid water 2012 = 346,2 mln m³/366 = 0,945 mln. m³

14 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Tabel 4: Infrastructuur voor productie en levering van leidingwater (2013)

Watermaatschappij

Aantal bronnen grondwater

Aantal bronnen oppervlaktewater

Aantal waterproductiecentra

Aantal bergingen reinwater

Aantal watertorens

Aantal opjaagstations

AWW

Netlengte (km)

Beschikbare opslagcapaciteit drinkwater (*1.000 m³)

2.483

147

Brabant Water (NL)

De Watergroep

30.987

395

ISWa leden

1.579

IWVA

1.010

IWVB

1.640

Pidpa

12.671

143 170

TMVW

11.545

VIVAQUA

311

105

Totaal

135

212

158

142

62.225

1.003

Bron: VMM Waterbank

Inspanningen voor duurzaam waterverbruik Sinds medio 2011 zijn de watermaatschappijen verplicht de bepalingen van het Algemeen Waterverkoopreglement toe te passen. De watermaatschappijen moeten bijvoorbeeld met acties en sensibiliseringscampagnes onder meer duurzaam waterverbruik bij hun klanten bevorderen. Daarbij moeten ze ook bijzondere aandacht schenken aan kwetsbare groepen. In 2012 zijn onder andere onderstaande acties gerealiseerd. Twee maatschappijen beschikken over een eigen educatief centrum: het bezoekerscentrum van IWVA in Koksijde en het interactieve water-DOE-centrum ‘Hidrodoe’ van Pidpa in Herentals. In beide centra wordt het thema ‘duurzaam watergebruik’ onder de aandacht gebracht. TMVW pakt op vele plaatsen in Vlaanderen uit met waterbars, waarbij op evenementen deelnemers van gratis leidingwater worden voorzien en organiseert specifieke projecten voor kansarmen. Alle maatschappijen hebben, in min of meerdere mate, op hun website aandacht voor het thema. Ook beschikken de meeste maatschappijen over publicaties over duurzaam watergebruik. De Watergroep sensibiliseert via artikels rond rationeel watergebruik in haar klantenmagazine Waterwereld en informeert vennoten in de zomer via mailings specifiek over duurzaam waterverbruik. Op sectorniveau wordt via AquaFlanders samengewerkt met GoodPlanet Belgium vzw voor het opzetten van de actie ‘Kranig Water’. Leerlingen uit het lager en middelbaar onderwijs worden gestimuleerd om kraantjeswater te drinken en duurzaam om te gaan met water. Ze leren ook de CO2-uitstoot verlagen door het verpakkingsafval te verminderen. Scholen kunnen zich inschrijven voor de actie en/of de wedstrijd om te strijden voor de titel van kranigste school.

Invoering openbare dienstverplichtingen In de loop van 2013 werden door de Vlaamse Regering nieuwe openbare dienstverplichtingen voor de watermaatschappijen ingevoerd.

‘Operationele’ openbare dienstverplichtingen Op 8 november 2013 heeft de Vlaamse Regering het uitvoeringsbesluit goedgekeurd dat het wettelijk kader voor de productie en de verdeling van drinkwater actualiseert om de kwaliteit van het drinkwater ook in de toekomst op een hoog peil te houden. Deze operationele dienstverplichtingen stelt nadere eisen aan de levering van drinkwater. Het betreffen vooral voorschriften om de kwaliteit van het geleverde drinkwater te garanderen. De nieuwe wetgeving vraagt de watermaatschappijen naar een integrale strategie om het risico van bron tot kraan te beheren en om steeds alert te blijven voor nieuwe risico’s en hierop gepast preventief te reageren. De watermaatschappijen krijgen onder meer de opdracht om leveringsen langetermijnvoorzieningsplannen op te maken. Bovendien worden ook de risico’s op korte termijn ingedekt. Om paraat te zijn bij calamiteiten moeten watermaatschappijen over een actueel interventieplan beschikken en een alternatieve waterbevoorrading organiseren.

‘Sociale’ openbare dienstverplichtingen Op 6 december 2013 heeft de Vlaamse Regering het uitvoeringsbesluit goedgekeurd dat voorziet in maatregelen voor de bescherming van kwetsbare doelgroepen. Beschermde klanten hebben vanaf 1 januari 2014 kosteloos recht op: • informatie over mogelijke oorzaken en te nemen maatregelen naar aanleiding van sterk gestegen verbruik; • een maandelijkse betaling; • een afbetalingsplan op maat; • meterstandopname bij hen thuis. Eveneens zullen zij vrijgesteld worden van het betalen van kosten die verbonden zijn aan het versturen van een aanmaningsbrief en een ingebrekestelling. Dit besluit legt ook de procedures voor afsluiting van de watertoevoer vast. Om watergebruikers te beschermen tegen afsluiting, is een duidelijke procedure opgesteld, die de watermaatschappijen moeten volgen vooraleer ze mogen afsluiten. Zo moet er minstens zes weken zitten tussen kennisgeving van de nakende afsluiting en het moment dat de kraan effectief toe gaat. Binnen die termijn kan nog een regeling getroffen worden. De lokale adviescommissie van het OCMW speelt in die procedure een belangrijke rol. Het besluit voert ook het concept ‘waterscan’ in. Een deskundige gaat hierbij na welke maatregelen een abonnee kan nemen om zijn waterverbruik te optimaliseren. De waterscan is kosteloos voor beschermde klanten. Tot slot wordt de groep van vrijstellings-of compensatiegerechtigde klanten van de bovengemeentelijke saneringsbijdrage, een deelgroep van de beschermde klanten, vrijgesteld van het betalen van de vaste vergoeding van de drinkwatercomponent van de integrale waterfactuur.

16 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

DRINKWATERBALANS: VAN BRON TOT KRAAN Drinkwaterketen van bron tot kraan De drinkwaterketen bestaat uit twee op elkaar volgende hoofdprocessen: de productie en de levering of distributie. Figuur 3 geeft daarvan een verkorte schematische voorstelling. Figuur 3: Drinkwaterketen van bron tot kraan

Bron: VMM

Waterproductie Bijna 80% van het voor Vlaanderen geproduceerde drinkwater wordt daadwerkelijk ook in Vlaanderen geproduceerd. Het overige deel (20%) wordt buiten Vlaanderen geproduceerd en wordt nagenoeg allemaal ingekocht (18%) door onze watermaatschappijen. TMVW is de enige Vlaamse maatschappij die buiten Vlaanderen (in Wallonië) water wint en produceert, namelijk 9 miljoen m³ of 2% van het voor Vlaanderen geproduceerde drinkwater. De Watergroep heeft eind 2011 haar winningen gelegen in Wallonië overgedragen aan de Waalse watermaatschappij SWDE (Société Wallonne des Eaux). Hierdoor wordt er vanaf 2012 iets meer dan 6% van het voor Vlaanderen geproduceerde drinkwater door het Waalse SWDE geproduceerd en vervolgens door De Watergroep aangekocht bij SWDE. De Brusselse maatschappij VIVAQUA produceert 12% van het voor Vlaanderen geproduceerde drinkwater. Het overgrote deel hiervan verkoopt ze aan andere Vlaamse watermaatschappijen, een kleiner deel distribueert ze zelf in Vlaanderen. Deze maatschappij wint en produceert nagenoeg al haar water in Wallonië. Minder dan 1% van ons drinkwater komt uit Nederland en Frankrijk. De Vlaamse watermaatschappijen verkopen op hun beurt ook drinkwater aan watermaatschappijen in Wallonië en in Nederland (+/- 8 miljoen m³). In Vlaanderen wordt iets meer drinkwater geproduceerd uit oppervlaktewater dan uit grondwater (52% <> 48%). Het drinkwater dat aangekocht wordt buiten Vlaanderen, wordt grotendeels geproduceerd uit grondwater. Meer informatie over waterkwantiteitgegevens is terug te vinden in het rapport ‘Leidingwaterbalans voor Vlaanderen 2012’ 4.

Legende bij figuur 4

Vlaams Gewest Waals Gewest Brussels Gewest (VIVAQUA - herkomst/productie water = Waals Gewest) Buitenland

Aantal m³ drinkwater geproduceerd in het Vlaamse Gewest uit oppervlaktewater geproduceerd in het Vlaamse Gewest uit grondwater geproduceerd buiten het Vlaamse Gewest uit grondwater aangekocht in het Waalse Gewest - grondwater aangekocht in het Brusselse Gewest (VIVAQUA) - grondwater aangekocht in het Brusselse Gewest (VIVAQUA) - oppervlaktewater aangekocht in Nederland aangekocht in Frankrijk

www.vmm.be/publicaties

18 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Figuur 4: Waterproductie voor Vlaanderen (2012)

0,5%

0,3%

4,1% 7,5% 6,1%

2 1 32

2,1% 9

mÂł

175

41,3%

161

38,1%

Bron: VMM Waterbank

VIVAQUA speelt in de bevoorrading van Vlaanderen een dubbele rol; enerzijds als exploitant (watermaatschappij) voor abonnees in 4 gemeenten (Kraainem, Linkebeek, Steenokkerzeel, Wezembeek-Oppem) en anderzijds als toeleverancier van water aan andere watermaatschappijen (voornamelijk aan TMVW en IWVB). Zo blijkt uit tabel 5 dat VIVAQUA slechts 1% rechtstreeks levert aan abonnees, maar wel 12% van het water voor Vlaanderen produceert. Tabel 5: Overzicht van aandeel productie voor Vlaanderen <> levering aan abonnees in Vlaanderen (2012) Watermaatschappij

Produceert

AWW

35%

25%

Brabant Water (NL)

De Watergroep

31%

35%

ISWa leden

IWVA

IWVB

Pidpa

16%

17%

TMVW

16%

VIVAQUA

12%

Vlaanderen

100%

Bron: VMM Waterbank

20 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Levert aan abonnees

Figuur 5 geeft per watermaatschappij een beeld van het aandeel eigen productie uit grond- of oppervlaktewater en het aandeel ingekocht water in 2012. Uit de figuur blijk duidelijk dat AWW nagenoeg al haar drinkwater zelf produceert uit oppervlaktewater. Brabant Water en Pidpa doen dat ook, maar dan uit grondwater. IWVB is helemaal en TMVW grotendeels aangewezen op inkoop. Figuur 5: Waterbronnen per watermaatschappij (2012) 100%

80%

60%

40%

20%

AWW

Brabant Water De Watergroep (NL)*

ISWA leden

IWVA

IWVB

PIDPA

TMVW

VIVAQUA*

Geproduceerd drinkwater uit oppervlaktewater Geproduceerd drinkwater uit grondwater Inkoop drinkwater

* Voor Brabant Water en VIVAQUA is de herkomst van het voor distributie in Vlaanderen bestemde water weergegeven

Bron: VMM Waterbank

Waterbalans In figuur 6 staat de totale waterbalans voor de in Vlaanderen actieve exploitanten voor het jaar 2012. VIVAQUA is in deze balans opgenomen met de hoeveelheid water gewonnen en geproduceerd voor Vlaanderen. Cijfers voor Brabant-Water zijn niet opgenomen. De balans toont de waterwinning, per type ruwwaterbron, de gewonnen hoeveelheid water, de geproduceerde en de geleverde hoeveelheden drinkwater voor de totale Vlaamse sector. Figuur 6: Waterbalans voor de sector in miljoen m³ (2012) Gewonnen grondwater

205,1

Gewonnen oppervlaktewater Totaal gewonnen water

198,7

403,8 Verkoop 'ruw water' en 'ander water'

3,9 Productieverlies

5,9 Geproduceerd drinkwater Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

394

106,4

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

108,1

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

29,2

7,8 Berekende input distributienetwerk

413,6

Niet geregistreerd

67,4 Geleverd drinkwater*

SECTOR

346,2 miljoenen m³

Bron: VMM Waterbank 22 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

* uitgaande van geraamde verkoop 2012

WM: Watermaatschappijen

In figuur 7 staat de totale waterbalans voor het jaar 2012 voor elke watermaatschappij afzonderlijk. De balans van VIVAQUA toont de hoeveelheid water, gewonnen en geproduceerd, voor Vlaanderen. Figuur 7: Waterbalans per watermaatschappij in miljoen m³ (2012) Gewonnen grondwater

0,0

Totaal gewonnen water

144,0

Gewonnen oppervlaktewater

Gewonnen grondwater

144,0

88,4

Totaal gewonnen water

125,5

Verkoop 'ruw water' en 'ander water'

Gewonnen oppervlaktewater

Gewonnen grondwater

37,1

6,9

Verkoop 'ruw water' en 'ander water'

2,5

0,0 Productieverlies

1,4

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

3,5 Berekende input distributienetwerk

94,0

Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

Gewonnen grondwater

3,5

Totaal gewonnen water

3,5

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

3,8

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

26,1

3,1 Berekende input distributienetwerk

Niet geregistreerd

153,8

6,7

* uitgaande van geraamde verkoop 2012

De Watergroep

Gewonnen oppervlaktewater

Gewonnen grondwater

0,0

Totaal gewonnen water

0,0

Verkoop 'ruw water' en 'ander water'

Gewonnen grondwater

10,0

Totaal gewonnen water

10,1

* uitgaande van geraamde verkoop 2012

Gewonnen oppervlaktewater

Gewonnen grondwater

0,0

64,9

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

0,0

71,0

* uitgaande van geraamde verkoop 2012

0,0 Berekende input distributienetwerk

13,4

IWVB

Gewonnen oppervlaktewater

Gewonnen grondwater

0,1

31,5

Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

63,4

3,1

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

0,0

0,0 Berekende input distributienetwerk

65,3

2,7

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

1,2

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

Niet geregistreerd

7,9

Geleverd drinkwater*

10,8 miljoenen m³

* uitgaande van geraamde verkoop 2012

Pidpa

57,5 miljoenen m³

* uitgaande van geraamde verkoop 2012

Gewonnen oppervlaktewater Totaal gewonnen water

49,0

Verkoop 'ruw water' en 'ander water'

17,5 Verkoop 'ruw water' en 'ander water'

0,1

0,0

Productieverlies

0,0 Geproduceerd drinkwater

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

49,0

0,0

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

0,0

0,0 Berekende input distributienetwerk

2,2

14,7

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

46,8

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

Niet geregistreerd

0,2

Geleverd drinkwater*

56,3 miljoenen m³

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

0,0

Geleverd drinkwater*

TMVW

Verkoop 'ruw water' en 'ander water'

1,4

Geleverd drinkwater*

1,2 Berekende input distributienetwerk

0,0

Geproduceerd drinkwater

0,0

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

0,4

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

2,0

* uitgaande van geraamde verkoop 2012

Gewonnen oppervlaktewater Totaal gewonnen water

64,9

Verkoop 'ruw water' en 'ander water'

13,4

Niet geregistreerd

12,8

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

7,3 miljoenen m³

0,0

73,0

ISWA

Geproduceerd drinkwater

Geproduceerd drinkwater Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

1,9

Geleverd drinkwater*

0,0

4,2 miljoenen m³

Niet geregistreerd

Productieverlies

Geleverd drinkwater*

IWVA

9,2

Productieverlies

0,0 4,6

0,0 Berekende input distributienetwerk

Productieverlies

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

Berekende input distributienetwerk

0,0

0,1

1,1

Verkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

0,0

0,2

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

Verkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

0,0

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

32,9

0,1 3,4

6,8

2,4

Niet geregistreerd

121,0 miljoenen m³

Geproduceerd drinkwater Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

Geleverd drinkwater*

87,2 miljoenen m³

121,5

Geproduceerd drinkwater

13,1

Geleverd drinkwater*

AWW

0,1

Geproduceerd drinkwater

43,4

0,0

Verkoop 'ruw water' en 'ander water'

Productieverlies

1,1

Inkoop EXTERN (WM NIET actief in Vlaanderen)

0,0

1,3 2,9 139,8

6,9

Productieverlies

Geproduceerd drinkwater Inkoop ONDERLING (WM actief in Vlaanderen)

Gewonnen oppervlaktewater Totaal gewonnen water

* uitgaande van geraamde verkoop 2012

VIVAQUA voor Vlaanderen

2,0 miljoenen m³

* uitgaande van geraamde verkoop 2012

WM: Watermaatschappijen

Waterlevering en -verkoop Densiteit van het netwerk Tabel 6 toont een aantal kerncijfers over de waterlevering per watermaatschappij. De aansluitingsdichtheid van het netwerk hangt sterk samen met het stedelijke, dan wel het meer landelijke karakter van het distributiegebied. Een hogere bevolkingsdichtheid en verstedelijkingsgraad leidt tot een hogere aansluitingsdichtheid. In Vlaanderen wordt in 2012 gemiddeld 5.600 liter water gefactureerd per meter leiding. AWW heeft het meest geconcentreerde netwerk met 72 abonnees (actieve meters) per km leiding. De Watergroep heeft met 39 abonnees per km de laagste aansluitingsdichtheid. AWW factureert meer dan 38.000 liter water per meter leiding. Dat is bijna 10 keer meer per meter leiding dan De Watergroep en IWVA. Zij factureren gemiddeld 4.000 liter water per meter leiding. Het verschil tussen dichtheid per ‘aftakking’ en per ‘abonnee’ wijst op een belangrijke aanwezigheid van huizenblokken in het distributiegebied. Dat is vooral opvallend bij IWVA (= kust) en in beperktere mate bij IWVB en AWW (= vooral stedelijke omgeving). Tabel 6: Kerngetallen van waterlevering en verkoop (2012) Watermaatschappij

Aantal abonnees (*1000)

Netlengte (km)

Abonnees (actieve meters) (aantal / km)

Aftakkingen (aantal / km)

AWW

198

2.483

Brabant Water (NL)

De Watergroep

1.360

30.987

ISWa leden

1.579

IWVA

1.010

IWVB

101

1.640

Pidpa

563

12.671

(m³ / km)

38.249

0,1

119

3.846

4.672

4.243

6.569

4.523

Gefactureerd verbruik 2012

Gefactureerd verbruik 2012 (miljoen m³)

TMVW

670

11.545

4.722

VIVAQUA

311

6.428

Totaal

3.049

62.225

Bron: VMM Waterbank, VMM Waterboek

24 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

351

5.633

Evolutie van gefactureerd leidingwaterverbruik In figuur 8 wordt de evolutie van het door de watermaatschappijen in Vlaanderen gefactureerde waterverbruik tussen 2002 en 2012 weergegeven. De trend is dalend. Het gefactureerde verbruik is in 10 jaar tijd met ongeveer 5% gedaald. Figuur 8: Evolutie van gefactureerd waterverbruik (2002-2012) miljoen mÂł 400

380

360

340

320 300 2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

Gefactureerd waterverbuik Trendlijn Bron: VMM Waterboek

Klantenprofielen Er bestaan zo goed als geen afzonderlijke netwerken voor de levering van leidingwater aan de drie in de ‘Kaderrichtlijn Water’ genoemde doelgroepen (huishoudens, industrie en landbouw). De kwaliteit van het water geleverd via een openbaar waterdistributienetwerk staat dus meestal los van de doelgroep waartoe de verbruiker behoort en voldoet altijd aan de normen. Aan de hand van de bestemming van het geleverde water; namelijk het feit of leidingwater gebruikt wordt voor huishoudelijke activiteiten (gezinnen), voor industriële activiteiten (in het kader van het uitoefenen van een professionele activiteit, exclusief landbouw) of voor landbouwactiviteiten kunnen de abonnees wel onderverdeeld worden in huishoudens, industrie en landbouw.5 Door het kruisen van parameters uit verschillende databanken kan een groot deel van de abonnees (86%) met een vrij grote zekerheid toegewezen worden aan deze doelgroepen. De niet toe te wijzen abonnees worden in figuur 9 aangeduid als ‘restgroep’. Hoewel het aantal inwoners in Vlaanderen tussen 2009 en 2012 steeg met 3%, blijft het leidingwaterverbruik van huishoudens vrij stabiel rond 190 miljoen m³ per jaar. Dat betekent wel dat het verbruik per inwoner daalt. Opvallend is de daling van het aan de industrie gefactureerd verbruik. De daling van het totaal gefactureerd verbruik tussen 2009 en 2012 kan dus nagenoeg volledig toegeschreven worden aan een daling van het verbruik van de industrie. Figuur 9: Evolutie van gefactureerd waterverbruik aan de verschillende doelgroepen (2009-2012) miljoen m³ 400 350 300 250 200 150 100 50 0 2009 Huishoudens

2010 Industrie

2011 Landbouw

Restgroep

2012 Totaal

Bron: VMM Heffingendatabank, VMM Waterbank, VMM Waterboek

De definities van de doelgroepen zijn terug te vinden in de verklarende woordenlijst achteraan in dit rapport.

26 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Bijna 80% van de abonnees zijn huishoudens en zij zijn goed voor iets meer dan de helft (56%) van het in 2012 gefactureerde leidingwater. De industrie vertegenwoordigt slechts 6% van het aantal abonnees maar is wel goed voor 38% van het verbruik. Landbouw vertegenwoordigt met 1% van de abonnees een zeer kleine groep en is goed voor iets meer dan 2% van het verbruik. Figuur 10: Verdeling van abonnees en gefactureerd waterverbruik over doelgroepen (2012)

verdeling abonnees

verdeling verbruik 2%

14% 13%

5% 5%

6% 40% 38%

53% 56%

79% 81%

Huishoudens

Industrie

Landbouw

Restgroep

Bron: VMM Heffingendatabank, VMM Waterbank , VMM Waterboek

Verbruiksprofielen In tabel 7 wordt het gefactureerde verbruik van de abonnees die konden worden toegewezen aan de drie doelgroepen (huishoudens, industrie en landbouw) dieper geanalyseerd. Op basis van de facturatieperiode en het gefactureerde verbruik in 2012 is voor elke abonnee het jaarleidingwaterverbruik berekend. Alle abonnees en hun respectievelijke gefactureerde verbruik zijn ingedeeld in jaarverbruiksschijven. Uit de analyse blijkt dat +/- 77% van alle abonnees een gefactureerd verbruik heeft dat lager ligt dan 100 m³ per jaar. Huishoudens hebben onmiskenbaar het overgrote aandeel in die groep. Zij zijn dan ook zo goed als volledig verantwoordelijk voor het verbruik lager dan 100 m³ per abonnee. Wanneer men de groep van huishoudens verder in detail bekijkt valt vooral op dat de grootste groep (25%) een jaarleidingwaterverbruik heeft dat tussen 50 en 100 m³ ligt, 16 % verbruikt tussen 25 en 50 m³ en ongeveer 12% heeft een verbruik dat lager is dan 15m³ per jaar. Wanneer men specifiek naar de groep industrie kijkt blijkt dat, ten opzichte van alle verbruiksschijven, er merkelijk meer verbruik zit in de schijven tussen 1.000 m³ en 6.000 m³. Het echt grote industriële verbruik zit evenwel vooral geconcentreerd in de schijven boven 100.000 m³. Dit zijn bovendien een zeer beperkt aantal abonnees (0,004% van het totaal aantal abonnees) die samen bijna 21% van het totale leidingwaterverbruik voor hun rekening nemen. Tabel 7: Verdeling van berekend jaarleidingwaterverbruik opgedeeld in jaarverbruikschijven (2012) TOTAAL

HUISHOUDENS

Verbruikschijven (van - tot m³)

% van aantal abonnees

% van aantal m³ Verbruik

Geen of negatief verbruik*

12,80%

van 0 m³ tot 5 m³

4,17%

van 6 m³ tot 10 m³

3,22%

INDUSTRIE

% van TOTAAL aantal abonnees

% van TOTAAL aantal m³ Verbruik

-0,66%

6,39%

0,10%

1,57%

0,23%

1,85%

LANDBOUW

% van TOTAAL aantal abonnees

% van TOTAAL aantal m³ Verbruik

% van TOTAAL aantal abonnees

% van TOTAAL aantal m³ Verbruik

-0,23%

2,04%

0,04%

0,64%

-0,29%

0,23%

-0,01%

0,01%

0,00%

0,13%

0,34%

0,02%

0,01%

0,00%

van 11 m³ tot 15 m³

3,31%

0,38%

2,27%

0,26%

0,03%

0,01%

0,00%

van 16 m³ tot 25 m³

7,09%

1,29%

5,52%

1,01%

0,38%

0,07%

0,02%

0,00%

van 26 m³ tot 50 m³

18,18%

6,10%

15,68%

5,28%

0,58%

0,19%

0,04%

0,01%

van 51 m³ tot 100 m³

27,78%

17,99%

25,35%

16,45%

0,60%

0,38%

0,07%

0,05%

van 101 m³ tot 150 m³

12,89%

13,88%

11,81%

12,71%

0,33%

0,36%

0,06%

van 151 m³ tot 200 m³

4,99%

7,59%

4,42%

6,72%

0,22%

0,34%

0,04%

0,06%

van 201 m³ tot 250 m³

1,99%

3,92%

1,66%

3,25%

0,15%

0,31%

0,03%

0,05%

van 251 m³ tot 350 m³

1,51%

3,89%

1,13%

2,90%

0,20%

0,53%

0,03%

0,09%

van 351 m³ tot 500 m³

0,82%

2,99%

0,52%

1,89%

0,18%

0,67%

0,03%

0,12%

van 501 m³ tot 1.000 m³

0,73%

4,45%

0,36%

2,12%

0,26%

1,66%

0,05%

0,29%

van 1.001 m³ tot 2.000 m³

0,29%

3,48%

0,09%

1,10%

0,15%

1,86%

0,03%

0,35%

van 2.001 m³ tot 6.000 m³

0,16%

4,75%

0,04%

1,16%

0,10%

3,07%

0,02%

0,42%

van 6.001 m³ tot 10.000 m³

0,03%

1,88%

0,01%

0,41%

0,02%

1,37%

0,00%

0,09%

van 10.001 m³ tot 20.000 m³

0,02%

2,44%

0,00%

0,42%

0,02%

1,94%

0,00%

0,06%

van 20.001 m³ tot 60.000 m³

0,01%

3,23%

0,00%

0,15%

0,01%

2,99%

0,00%

0,09%

van 60.001 m³ tot 100.000 m³

0,00%

1,31%

0,00%

1,31%

van 100.001 m³ tot 1.000.000 m³

0,003%

6,84%

0,003%

6,84%

> 1.000.001m³

0,001%

13,92%

0,001%

13,92%

Totaal

100%

79%

56%

38%

* negatief verbruik kan veroorzaakt worden door een overschatting van het verbruik in voorgaande periodes. Bij de eerste reële meteropname zal dit bijgevolg leiden tot creditnota's en aldus tot negatief verbruik.

Bron: VMM Waterbank, VMM Waterboek

28 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Berekend gemiddeld verbruik Voor de berekening van het typisch jaarleidingwaterverbruik van gezinnen is uitgegaan van de eindfacturen van de watermaatschappijen aan abonnees met gedomicilieerden met een facturatieperiode tussen 10 en 14 maanden in 2012. Merk wel op dat het aantal effectief inwonende gezinsleden niet noodzakelijk overeenstemt met het aantal gedomicilieerde personen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan nieuw samengestelde gezinnen. Een berekend gemiddeld gezin in Vlaanderen bestaat in 2012 uit 2,34 personen. Dit gemiddeld gezin heeft een berekend leidingwaterverbruik van 85 m続 per jaar of 100 l per persoon per dag. Dit theoretische gemiddelde gezin wordt in de prijsberekeningen verder in dit rapport gebruikt als typegezin. Bijlage 5 bevat een meer gedetailleerd overzicht met het berekende gemiddelde verbruik per gezinssituatie in de verschillende provincies en per watermaatschappij. Tabel 8: Gemiddelde jaarleidingwaterverbruik per gezinssituatie (2012) Aantal gedomicilieerden

Gemiddeld jaarleidingwaterverbruik (m続)

Gemiddeld jaarleidingwater足verbruik per gedomicilieerde (m続 / gedomicilieerde)

Berekend dagverbruik per gedomicilieerde (liter / gedomicilieerde)

134

104

106

129

157

100

Gemiddeld gezin 2,34 Bron: VMM Waterbank, VMM Waterboek

In Vlaanderen is er al jaren een trend tot kleinere, maar meer gezinnen. Het aantal personen in een gemiddeld gezin is in 10 jaar 3% afgenomen (van 2,40 naar 2,34 personen per gezin). Het aantal gezinnen is in dezelfde periode toegenomen met meer dan 9 %’ 6. Deze tendens weerspiegelt zich logischerwijze ook in de evolutie van het aantal abonnees van de watermaatschappijen. De 1- en 2-persoonsgezinnen vertegenwoordigen bijna de helft van alle abonnees (20% + 28%). De 3-, 4- en 5-persoonsgezinnen zijn samen goed voor iets minder dan 30% (13% + 12% + 4%). Grote gezinnen met 6 of meer gedomicilieerden vertegenwoordigen slechts 2% van het aantal abonnees. De kleinste gezinnen kennen ook de sterkste groei bij de abonnees. Hun absoluut aantal is op 4 jaar met respectievelijk 8% en 4% toegenomen. Tabel 9: Evolutie van het aantal abonnees (2009-2012)

Aantal gedomicileerden

Aandeel in totaal aantal abonnees 2012

Evolutie aantal abonnees 2009 2012

Aandeel in totaal gefactureerd verbruik 2012

Evolutie verbruik (aantal m³) 2009 2012

20,1%

8,1%

6,8%

1,7%

27,8%

4,1%

15,5%

0,5%

12,9%

-0,1%

10,4%

-3,9%

11,9%

2,2%

11,8%

-1,7%

4,2%

1,6%

5,0%

-3,8%

1,3%

3,1%

1,9%

-3,9%

0,5%

0,9%

-2,9%

0,2%

0,4%

0,5%

-14,0%

0,1%

1,2%

0,4%

-4,4%

0,1%

1,8%

0,3%

-2,6%

10+

0,4%

3,4%

5,2%

2,2%

Geen

20,5%

6,9%

41,3%

-1,2%

100%

4,5%

100%

-1,2%

Bron: VMM Waterbank, VMM Waterboek

FOD Economie - ADSEI- DAR (bewerkte gegevens)

30 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

DRINKWATERKWALITEIT Drinkwater is water bestemd voor menselijke consumptie dat dus veilig en gezond kan gedronken worden. Het Besluit van de Vlaamse Regering van 13 december 2002 vormt het algemeen wettelijk kader voor de kwaliteitsgarantie van het drinkwater. Dit besluit legt de minimale kwaliteitseisen voor drinkwater vast en regelt de organisatie van een minimumcontrole op de productie en distributie van het drinkwater. De watermaatschappijen zijn zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van deze wettelijk verplichte controle. Jaarlijks maken ze een controleprogramma op dat moet worden goedgekeurd door de VMM. De controle van de drinkwaterkwaliteit wordt georganiseerd per leveringsgebied. Een leveringsgebied is een geografisch afgebakend gebied waarvan de kwaliteit vrijwel uniform is en waarbij het water afkomstig is uit ĂŠĂŠn of enkele bronnen. In totaal zijn in Vlaanderen zoâ€™n 89 verschillende leveringsgebieden afgebakend. In Vlaanderen moet het leidingwater aan de kwaliteitseisen voldoen op het punt waar het water ter beschikking komt van de klant. De monstername gebeurt ter hoogte van de keukenkraan in woningen of publieke gebouwen. Voor het water dat door het distributienetwerk tot aan de watermeter stroomt, is het drinkwaterbedrijf verantwoordelijk. Het functioneren van de binneninstallatie is de verantwoordelijkheid van de eigenaar van het gebouw of de woning. Figuur 11: Kwaliteit van het drinkwater in het openbare distributienet in Vlaanderen (2012)

Kwaliteit in het openbare waterdistributienetwerk op basis van mediane waarden. Analyse uitgevoerd op de microbiologische en chemische parameters. Opgenomen in bijlage A en B parameters van het besluit van de Vlaamse regering (13/12/2002) houdende reglementering inzake de kwaliteit en levering van water, bestemd voor menselijke consumptie. Gemeentegrens

Hoge druk 2012 Geen data alle parameters <25% normwaarde 1 of meerdere parameters >25% en <50% van normwaarde 1 of meerdere parameters >50% en <75% van normwaarde 1 of meerdere parameters >75% en <100% van normwaarde 1 of meerdere parameters >100% van normwaarde

Bron: VMM

Figuur 11 geeft per leveringsgebied de kwaliteit van het geleverde water weer. Voor de gezondheidskundige parameters, werd per parameter de jaarlijkse mediane waarde bepaald. Deze mediane waarde werd getoetst aan de drinkwaternormen. In het overgrote deel, met name 85%, van de leveringsgebieden die werden geëvalueerd, lag de mediaan voor alle gezondheidsparameters onder 50 % van de normwaarde. Voor de chemische parameters arseen, bromaat, fluoride, nitraat, nitriet, totaal trihalomethanen is de signaalwaarde van 50% van de normwaarde in een beperkt aantal leveringsgebieden overschreden.

Kwaliteit in het net De watermaatschappijen voeren naast de wettelijke verplichte controle aan de kraan bij de klant ook bijkomende controles uit ter hoogte van het waterproductiecentrum of belangrijke opslaglocaties. De resultaten van deze operationele controle geven, in tegenstelling tot die aan de kraan, een representatiever beeld van de kwaliteit van het drinkwater in een bepaald leveringsgebied. De binneninstallatie van de klant kan immers een belangrijke invloed hebben op het resultaat van een analyse. Een analyse van de resultaten van de operationele controle toont aan dat het drinkwater dat in Vlaanderen verdeeld wordt, bijna steeds voldoet aan de opgelegde normen. Het totaal conformiteitspercentage ligt hier boven de 99 %. Voor de drie gezondheidsrelevante parameters E. coli, Enterococcen en nitriet werden in een beperkt aantal leveringsgebieden normoverschrijdingen vastgesteld. Deze werden steeds onmiddellijk opgevolgd door de watermaatschappij waardoor er geen risico’s voor de volksgezondheid ontstonden.

Kwaliteit aan de kraan De watermaatschappijen controleren voldoende tot zelfs meer dan de minimumvereisten. In 2012 werden in totaal 10.339 bewakingen en 1.751 audits uitgevoerd. De drinkwaterkwaliteit aan de kraan was ook in 2012 goed. Het totale conformiteitpercentage - berekend op basis van het totale aantal analyses en het totale aantal vastgestelde normoverschrijdingen voor alle parameters samen - ligt ook hier boven 99 %. Een analyse van de vastgestelde normoverschrijdingen voor de parameters met een relevantie voor de volksgezondheid, toont aan dat de meeste normoverschrijdingen werden vastgesteld voor lood, nikkel, Enterococcen, nitriet en E. coli. Het hoogste normoverschrijdingspercentage (0,64%) werd vastgesteld voor lood. Een groot aantal van de overschrijdingen voor E. coli, Enterococcen, nikkel en nitriet wordt niet bevestigd bij herbemonstering. Dit wijst wellicht op tijdelijke kwaliteitsveranderingen. Voor lood ligt de oorzaak vooral bij de abonnee en gedeeltelijk bij de waterleverancier. Meer over lood in drinkwater is terug te vinden in de rapportering over het jaar 2012 van het Actieplan Loodpreventie in drinkwater7.

Conclusie Samengevat kan worden gesteld dat, zowel uit de resultaten van de jaarlijkse wettelijke verplichte minimumcontrole aan de kraan als uit de resultaten van de operationele controle die de watermaatschappijen uitvoeren, de kwaliteit van het drinkwater in Vlaanderen in zeer grote mate voldoet aan de opgelegde kwaliteitseisen. Meer informatie over de kwaliteit van het drinkwater is terug te vinden op de VMM-Website 8.

7 8

www.vmm.be/publicaties www.vmm.be/publicaties

32 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

PRIJS VAN LEIDINGWATER Integrale waterfactuur Elke abonnee betaalt via de integrale waterfactuur aan zijn watermaatschappij zowel voor de productie en levering van leidingwater als voor de inzameling/afvoer en de zuivering van het afvalwater afkomstig van het verbruikte leidingwater. Een integrale waterfactuur bevat dus een drinkwatercomponent en saneringscomponenten. - De drinkwatercomponent is de vergoeding voor de productie en levering van het leidingwater. Die component bestaat uit een jaarlijkse vaste vergoeding (abonnementsgeld) en een variabele vergoeding (afhankelijk van het waterverbruik). Elke watermaatschappij is wettelijk verplicht om jaarlijks per gedomicilieerde 15 m³ water kosteloos te leveren (0 euro per m³ verbruikt water). De tarieven voor drinkwaterproductie en -levering verschillen van watermaatschappij tot watermaatschappij. Maximumprijzen worden vastgelegd door de federale minister van Economie op basis van door de watermaatschappijen ingediende prijsverhogingsaanvragen. - De saneringscomponenten: - de gemeentelijke saneringsbijdrage (GSB) en/of vergoeding (GSV) wordt gebruikt voor de financiering van de gemeentelijke saneringsverplichting (afvoeren en inzamelen van gebruikt water). De GSB wordt voor de gezinnen berekend op basis van een tarief per m³ verbruikt water. Voor de private waterwinners die gebruikmaken van de gemeentelijke saneringsinfrastructuur wordt doorgaans een GSV aangerekend. Het gehanteerde tarief van de GSB en GSV voor gezinnen kan verschillen van gemeente tot gemeente9. Wel wordt het begrensd op maximaal 1,4 keer het tarief van de BGB (zie verder). Voor bedrijven bestaan er verschillende mogelijkheden om het tarief vast te stellen. Dit is afhankelijk van de bepalingen beschreven in het contract tussen de gemeente (of de door de gemeente aangestelde rioolbeheerder) en de watermaatschappij10. - de bovengemeentelijke bijdrage (BGB) wordt gebruikt voor de financiering van de bovengemeentelijke saneringsverplichting (zuiveren van afvalwater). De BGB wordt voor de gezinnen eveneens berekend op basis van een tarief per m³ verbruikt water. De watermaatschappijen leggen het tarief voor de BGB vast onder toezicht van de Economisch Toezichthouder. Voor bedrijven is de bovengemeentelijke bijdrage gebaseerd op het aantal geleverde m³ leidingwater en een individueel tarief dat afgestemd is op de vuilvracht van het afvalwater. De private waterwinners en de bedrijven krijgen in 2013 een aparte heffingsfactuur die de VMM opstelt en verstuurt.

9 Een overzicht van de tarieven per gemeente voor waterlevering en sanering zijn terug te vinden op www.vmm.be. 10 Een overzicht van de tariefstructuren voor de bedrijven op gemeentelijk vlak is terug te vinden op www.vmm.be.

Evolutie van integrale waterfactuur van een gemiddeld gezin Figuur 12 en tabel 10 geven een overzicht van de evolutie van een integrale waterfactuur voor een berekend gemiddeld gezin11 en het aandeel dat de verschillende componenten (ook btw) in die factuur vertegenwoordigen. De opgenomen bedragen zijn berekend voor een gemiddeld gezin met de tarieven van toepassing op 1 januari 2013, gewogen op basis van de verdeling van de bevolking over de watermaatschappijen. Het aandeel van de prijs voor de productie en de levering van drinkwater in de integrale waterfactuur (excl. btw) van een gemiddeld gezin bedraagt in 2013 gemiddeld 44%. De bijdrage in de gemeentelijke sanering is goed voor 31% en de bijdrage in de bovengemeentelijke sanering is goed voor 25%. De laatste vijf jaar (2009-2013) steeg de integrale waterfactuur voor een gemiddeld gezin in Vlaanderen met 14%. De laatste drie jaar (2011-2013) bedraagt de stijging nog slechts 6%. Deze evolutie kan onder meer worden verklaard door het feit dat ondertussen in nagenoeg alle Vlaamse gemeenten een saneringsbijdrage aangerekend wordt, wat vijf jaar geleden nog niet het geval was. In 2008 werd in 294 gemeenten een gemeentelijke bijdrage aangerekend, in 2010 gebeurde dat al in 305 gemeenten en in 2013 gebeurt dat in 307 van de 308 Vlaamse gemeenten. Bovendien passen meer en meer gemeenten het maximale tarief toe. Meer informatie en een grondige analyse en evaluatie van de saneringsbijdragen is te vinden in het rapport van de Economisch Toezichthouder ‘Evaluatie van de bovengemeentelijke en gemeentelijke bijdrage’12 en op de VMM-website. De evolutie van de drinkwatercomponent wordt verder in dit document uitgebreid besproken in het hoofdstuk over de tarieven en de prijs van de drinkwatercomponent. Figuur 12: Evolutie van integrale waterfactuur en haar componenten voor een gemiddeld gezin (2009-2013)

€ 400 € 350 € 300 € 250 € 200 € 150 € 100 € 50 €0

2009

2010

2011

2012

2013

Gemiddeld gezin 2,34 personen - leidingwaterverbruik 85 m³/jaar (cijfers gewogen op basis van de bevolkingscijfers) Vaste vergoeding

Gemeentelijke bijdrage

Variable vergoeding

Bovengemeentelijke bijdrage

btw 6 %

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven, VMM databank Sanering Water 11 Een gemiddeld gezin telt 2,34 personen, heeft een gemiddeld jaarleidingwaterverbruik van 85 m³ en geen private waterwinning 12 www.vmm.be/publicaties 34 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Tabel 10: Overzicht en evolutie van integrale waterfactuur en haar componenten voor een gemiddeld gezin (2000-2013) Gemiddelde cijfers gewogen op bevolking - Berekend met tarieven geldig op 01/01 Gemiddeld gezin 2,34 gedomicilieerden 85 m³ verbruik per jaar Gewogen gemiddelde integrale factuur Inclusief 6% BTW BTW Gewogen gemiddelde integrale factuur Exclusief 6% BTW

2013

Stijging 2009 2013

Stijging 2011 2013

Stijging 2012 2013

€ 109,33 € 302,04 € 315,42 € 325,88 € 335,49 € 344,66

14%

€ 19,51

14%

€ 103,14 € 284,95 € 297,57 € 307,43 € 316,50 € 325,15

14%

2000

€ 6,19

2009

€ 17,10

2010

€ 17,85

2011

€ 18,45

2012

€ 18,99

Vaste vergoeding

€ 30,72

€ 45,10

€ 47,67

€ 48,55

€ 49,43

€ 50,39

12%

Variable vergoeding

€ 72,42

€ 81,69

€ 86,25

€ 88,17

€ 90,01

€ 92,45

13%

€ 103,14 € 126,79 € 133,92 € 136,72 € 139,44 € 142,84

13%

Totaal drinkwater Gemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 83,95

€ 89,53

€ 94,49

€ 97,90

€ 101,36

21%

Bovengemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 74,21

€ 74,12

€ 76,23

€ 79,16

€ 80,95

€ 0,00 € 158,16 € 163,65 € 170,72 € 177,06 € 182,31

15%

Totaal Sanering

Gewogen gemiddelde integrale factuur Inclusief 6% BTW € per m³

€ 1,29

€ 3,55

€ 3,71

€ 3,83

€ 3,95

€ 4,05

BTW € per m³

€ 0,07

€ 0,20

€ 0,21

€ 0,22

€ 0,23

Gewogen gemiddelde integrale factuur Exclusief 6% BTW € per m³

€ 1,21

€ 3,35

€ 3,50

€ 3,62

€ 3,72

€ 3,83

Vaste vergoeding in € per m³

€ 0,36

€ 0,53

€ 0,56

€ 0,57

€ 0,58

€ 0,59

Variable vergoeding in € per m³

€ 0,85

€ 0,96

€ 1,01

€ 1,04

€ 1,06

€ 1,09

Totaal drinkwater in € per m³

€ 1,21

€ 1,49

€ 1,58

€ 1,61

€ 1,64

€ 1,68

Gemeentelijke bijdrage in € per m³

€ 0,00

€ 0,99

€ 1,05

€ 1,11

€ 1,15

€ 1,19

Bovengemeentelijke bijdrage in € per m³

€ 0,00

€ 0,87

€ 0,90

€ 0,93

€ 0,95

Totaal Sanering in € per m³

€ 0,00

€ 1,86

€ 1,93

€ 2,01

€ 2,08

€ 2,14

% Aandeel in gewogen gemiddelde integrale factuur

100%

Aandeel vaste vergoeding

30%

16%

15%

Aandeel variable vergoeding

70%

29%

28%

Totaal aandeel drinkwater

100%

44%

45%

44%

Aandeel gemeentelijke bijdrage

29%

30%

31%

Aandeel bovengemeentelijke bijdrage

26%

25%

Totaal aandeel Sanering

56%

55%

56%

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven, VMM databank Sanering Water

Evolutie van integrale waterfactuur voor verschillende gezinstypes Figuur 13 en tabel 11 geven een overzicht van de evolutie van een berekende gemiddelde integrale waterfactuur voor verschillende gezinstypes die niet over een private waterwinning beschikken. De berekende gemiddelde integrale waterfacturen per gezinstype zijn gewogen gemiddelden op basis van de verdeling van de verschillende huishoudgroottes over Vlaanderen. Een overzicht van de verdeling van de verschillende gezinstypes over Vlaanderen en over de watermaatschappijen is opgenomen in bijlage 6. Figuur 13: Evolutie van integrale waterfactuur en haar componenten per gezinstype (2009-2013) € 600 € 550 € 500 € 450 € 400 € 350 € 300 € 250 € 200 € 150 € 100 € 50 €0 2009 ‘10 ’11 ‘12 ’13 1 gedomicilieerde 49 m³/ jaar

2009 ‘10 ’11 ‘12 ’13

2 gedomicilieerden 76 m³/ jaar

3 gedomicilieerden 106 m³/ jaar

4 gedomicilieerden 129 m³/ jaar

5 gedomicilieerden 157 m³/ jaar

leidingwater / jaar / typegezin (cijfers gewogen op basis van huishoudtypes) Vaste vergoeding

Gemeentelijke bijdrage

Variable vergoeding

Bovengemeentelijke bijdrage

btw 6 %

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven, VMM databank Sanering Water

De grote schommelingen tussen de minimum- en maximumfactuur in tabel 11 zijn te verklaren door enerzijds de verschillende tarieven die de verschillende watermaatschappijen gebruiken voor de drinkwatercomponent en anderzijds de variatie in de gemeentelijke saneringstarieven. Zo wordt bijvoorbeeld in Baarle-Hertog tot op heden geen sanering betaald via de waterfactuur, maar wordt er een heffing op waterverontreiniging gevestigd door de VMM. Een gedetailleerd overzicht voor de verschillende gezinstypes is opgenomen in bijlage 7.

36 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Tabel 11: Overzicht en evolutie van integrale waterfactuur voor verschillende gezinstypes (2009-2013) Berekende integrale factuur voor verschillende type gezinnen gewogen op Huishoudomvang Aantal gedom. / m³ Verbruik

Berekende integrale factuur inclusief 6% BTW

2009

2010

2011

2012

1 / 49

Gewogen gemiddelde

202,88 €

212,40 €

219,62 €

225,60 €

Mediaan

205,67 €

219,87 €

226,58 €

Min

138,05 €

143,49 €

Max

232,29 €

Gewogen gemiddelde

2 / 76

3 / 106

4 / 129

5 / 157

2013

Stijging 2009 2013

Stijging 2011 2013

Stijging 2012 2013

231,41 €

14%

234,52 €

242,57 €

18%

153,54 €

152,26 €

155,91 €

13%

235,01 €

241,75 €

256,17 €

263,88 €

14%

277,83 €

290,00 €

299,79 €

308,53 €

316,92 €

14%

Mediaan

279,01 €

302,54 €

308,91 €

322,15 €

333,68 €

20%

Min

180,21 €

186,64 €

195,30 €

189,85 €

194,38 €

Max

314,68 €

324,55 €

333,87 €

347,96 €

358,70 €

14%

Gewogen gemiddelde

363,52 €

378,98 €

392,21 €

404,09 €

415,16 €

14%

Mediaan

366,76 €

397,55 €

405,92 €

423,38 €

438,47 €

20%

Min

229,43 €

237,10 €

241,48 €

233,15 €

238,68 €

-1%

Max

411,96 €

428,15 €

440,48 €

456,25 €

470,65 €

14%

Gewogen gemiddelde

422,68 €

440,46 €

455,51 €

469,59 €

482,41 €

14%

Mediaan

429,29 €

463,75 €

473,66 €

490,39 €

511,32 €

19%

Min

262,17 €

270,49 €

272,49 €

263,15 €

269,37 €

-1%

Max

479,16 €

498,94 €

513,30 €

530,97 €

542,65 €

13%

Gewogen gemiddelde

495,93 €

519,16 €

537,63 €

554,48 €

570,21 €

15%

Mediaan

510,08 €

550,53 €

562,34 €

581,25 €

606,99 €

19%

Min

306,68 €

311,53 €

313,97 €

302,64 €

309,79 €

-1%

Max

569,46 €

593,17 €

610,25 €

631,35 €

643,18 €

13%

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven, VMM databank Sanering Water

Relativiteit van evolutie van integrale waterfactuur Figuur 14 toont de evolutie van de integrale waterfactuur van een gemiddeld gezin ten opzichte van de consumptie-index (basis 2008). De consumptie-index is in de periode 2008-2012 met 13% gestegen. Uit de figuur blijkt dat de stijging van de drinkwatercomponent die van de consumptie-index volgt (13%). De integrale waterfactuur is in dezelfde periode meer gestegen dan de index, namelijk met 20%. Figuur 14: Evolutie van integrale waterfactuur t.o.v. consumptie-index (2009-2013 – Basis 2008 =0) 30 30%

20 20%

10 10%

0%0 2009

2010

2011

2012

2013

Gemiddeld gezin 2,34 personen - leidingwaterverbruik 85 m³ / jaar (cijfers gewogen op basis van de bevolkingscijfers) Totaal drinkwater

Totaal sanering

Integrale factuur

Index basis 2008 = 0

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven, VMM databank Sanering Water – Consumptie-index 37

Aandeel in gemiddeld huishoudbudget Het huishoudbudgetonderzoek (HBO) dat de FOD Economie jaarlijks uitvoert, illustreert het relatief beperkte aandeel van de integrale prijs voor water in het gemiddelde huishoudbudget. Volgens de meest recente, beschikbare cijfers (2012) bedraagt het aandeel van de kosten voor ‘leidingwater en zuivering van afvalwater’ 0,77% van de gemiddelde totale consumptie van een Vlaams huishouden. In het Waals Gewest is dat 0,95%, in Brussel 0,91% en in België 0,91%. Ter vergelijking: in dezelfde periode vertegenwoordigen de uitgaven voor‘elektriciteit’in Vlaanderen 2,26% van het gemiddelde huishoudbudget. ‘Gas en andere brandstoffen’ vertegenwoordigen 3,14% in dat huishoudbudget. Door de stijging van de integrale waterprijs tijdens de voorbije jaren neemt het belang van het aandeel ‘kosten voor water’ wel toe. Het aandeel steeg in de periode 2007-2012 van 0,55% naar 0,77% in de totale consumptie voor een Vlaams huishouden. Figuur 15: Aandeel van de ‘kosten voor water’ in de totale consumptie (HBO 2012) 5%

Vlaanderen Gas en andere brandstoffen

Wallonië Electriciteit

Bron: FOD Economie

38 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Brussel

België

Leidingwater en zuivering van afvalwater

Spreiding van aandeel over inkomensgroepen In het kader van de EU-SILC-enquête (Statistics on Income and Living Conditions) verzamelt de FOD Economie jaarlijks ook cijfers over het equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen voor verschillende inkomensgroepen. De EU-SILC-gegevens zijn beschikbaar, opgedeeld in decielen en kwartielen. Tabel 12 toont de spreiding van het aandeel van een berekende integrale waterfactuur – zonder enige vorm van sociale correctie – in het equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen. Daaruit blijkt dat in Vlaanderen het berekende aandeel gemiddeld 3,2% bedraagt voor de laagste inkomens. Afhankelijk van de (extreme) situatie kan het aandeel, zonder sociale correctie, oplopen tot meer dan 5% van het beschikbare inkomen. Tabel 12: Aandeel van berekende integrale waterfactuur in ‘Equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen’ EU-SILC (2012) EU-SILC Equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen voor regio Vlaanderen (2012) 1ste deciel *

1ste kwartiel *

mediane deciel *

3de kwartiel *

9de deciel *

Aantal gedom. / m³ Verbruik

Berekende integrale factuur inclusief 6% BTW

2013 (01/01)

€ 11.851

€ 15.291

€ 21.320

€ 28.227

€ 34.741

1 / 49

Gewogen gemiddelde

231,41 €

2,0%

1,5%

1,1%

0,8%

0,7%

Mediaan

242,57 €

2,0%

1,6%

1,1%

0,9%

0,7%

Max

263,88 €

2,2%

1,7%

1,2%

0,9%

0,8%

2 / 76

3 / 106

4 / 129

5 / 157

Min

155,91 €

1,3%

1,0%

0,7%

0,6%

0,4%

Gewogen gemiddelde

316,92 €

2,7%

2,1%

1,5%

1,1%

0,9%

Mediaan

333,68 €

2,8%

2,2%

1,6%

1,2%

1,0%

Max

358,70 €

3,0%

2,3%

1,7%

1,3%

1,0%

Min

194,38 €

1,6%

1,3%

0,9%

0,7%

0,6%

Gewogen gemiddelde

415,16 €

3,5%

2,7%

1,9%

1,5%

1,2%

Mediaan

438,47 €

3,7%

2,9%

2,1%

1,6%

1,3%

Max

470,65 €

4,0%

3,1%

2,2%

1,7%

1,4%

Min

238,68 €

2,0%

1,6%

1,1%

0,8%

0,7%

Gewogen gemiddelde

482,41 €

4,1%

3,2%

2,3%

1,7%

1,4%

Mediaan

511,32 €

4,3%

3,3%

2,4%

1,8%

1,5%

Max

542,65 €

4,6%

3,5%

2,5%

1,9%

1,6%

Min

269,37 €

2,3%

1,8%

1,3%

1,0%

0,8%

Gewogen gemiddelde

570,21 €

4,8%

3,7%

2,7%

2,0%

1,6%

Mediaan

606,99 €

5,1%

4,0%

2,8%

2,2%

1,7%

Max

643,18 €

5,4%

4,2%

3,0%

2,3%

1,9%

Min

309,79 €

2,6%

2,0%

1,5%

1,1%

0,9%

3,2%

2,5%

1,8%

1,3%

1,1%

Gemiddeld

Bron: FOD Economie, VMM Waterbank Drinkwatertarieven, VMM databank Sanering Water

De voorgaande figuur 15 en tabel 12 illustreren duidelijk dat met de nu beschikbare gegevens omzichtig en genuanceerd moet worden omgesprongen. Het aandeel in een budget van enerzijds de gemiddelde kosten voor ‘leidingwater en zuivering van afvalwater’ of anderzijds ‘een berekende integrale factuur’ varieert immers van gemiddeld 0,8% (HBO) tot gemiddeld 3,2% (EU-SILC), afhankelijk van de bron, de manier van bevragen en de voorstellingswijze. Verder onderzoek is aangewezen om de betaalbaarheid van de waterfactuur beter in kaart te brengen.

Figuur 16 en tabel 13 tonen het aandeel van de gemiddelde kostprijs van drinkwater, riolering en afvalwaterzuivering (integrale factuur) voor een typegezin met 2 personen en 77 m³ jaarverbruik13. Het is berekend ten opzichte van het eerste deciel, het mediane deciel en het negende deciel equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen van gezinnen voor verschillende Europese landen en regio’s. Gemiddeld over alle landen en regio’s is het aandeel 3,5% van het lage equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen (eerste deciel), 1,9% van het mediane equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen en 1,1% van het hoge equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen van gezinnen (negende deciel). In Vlaanderen bedraagt het aandeel voor dat typegezin gemiddeld 2,6% voor de kleinste inkomens en dat is beduidend lager dan in de overige landen en regio’s, met uitzondering van Oostenrijk. Daar ligt het percentage op 2,5% voor een tweepersoonsgezin. In Duitsland loopt het gemiddelde aandeel voor dat typegezin op tot 4,7% voor de lage inkomens. Meer informatie is te vinden in de VMM-studie ‘Prijsvergelijking van de kostprijs van water / afvalwater / hemelwater voor de gebruikers in verschillende landen’ . 14 Figuur 16: Overzicht van aandeel waterfactuur over inkomensgroepen in verschillende landen voor een typegezin 2 personen / 77 m³ jaarleidingwaterverbruik (2012) 5%

0% Oostenrijk

Wallonië Vlaanderen

Portugal Zweden

Frankrijk Brussel

Engeland Nederland

Tsjechië Denemarken

Duitsland

Typegezin 2 personen / 77m³ jaarleidingwaterverbruik Inkomensgroep 1ste deciel

Inkomensgroep mediane deciel

Inkomensgroep 9de deciel

Bron: VMM studie ‘Prijsvergelijking van de kostprijs van water / afvalwater / hemelwater voor de gebruikers in verschillende landen’

13 Jaarverbruiken gehanteerd in de studie ‘Prijsvergelijking van de kostprijs van water / afvalwater / hemelwater voor de gebruikers in verschillende landen’. 14 www.vmm.be/publicaties 40 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Tabel 13: Aandeel van berekende integrale waterfactuur in ‘Equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen’ voor verschillende landen en regio’s EU-SILC (2012) Berekend gemiddeld aandeel van een integrale waterfactuur voor een typegezin 2 personen / jaarleidingwaterverbruik 77 m³ Vlaanderen

Brussel

1ste deciel

Wallonië Nederland

Frankrijk

Duitsland

2,6%

3,4%

3,1%

Mediane deciel

1,4%

1,7%

9de deciel

0,9%

0,7%

Engeland Oostenrijk

Tsjechië

Zweden Denemarken

Portugal Gemiddeld

3,6%

3,4%

4,7%

3,9%

2,5%

4,6%

3,1%

3,9%

3,4%

3,5%

1,7%

2,1%

1,8%

2,4%

1,9%

1,4%

2,8%

1,7%

2,1%

1,6%

1,9%

1,0%

1,2%

1,0%

1,3%

1,0%

0,8%

1,7%

1,1%

1,3%

0,8%

1,1%

Bron: VMM studie ‘Prijsvergelijking van de kostprijs van water / afvalwater / hemelwater voor de gebruikers in verschillende landen’

Tarieven en prijs voor productie en levering van leidingwater (drinkwatercomponent) Tariefstructuren voor gezinnen In Vlaanderen bestaat er geen wetgeving die een uniforme tariefstructuur voor de drinkwatercomponent vastlegt. Er is in 1997 wel wettelijk bepaald dat elke in Vlaanderen actieve exploitant aan zijn abonnees per op 1 januari gedomicilieerde persoon verplicht 15m³ leidingwater kosteloos moet leveren. Deze maatregel zorgt ervoor dat elke mogelijke gehanteerde tariefstructuur, voor abonnees met gedomicilieerden, minstens deels progressief is en gepersonaliseerd rekening houdt met de gezinsgrootte. Tabel 14 geeft een overzicht van de tariefstructuren zoals de verschillende watermaatschappijen die op 1 januari 2013 gebruiken. Het is duidelijk dat er een grote verscheidenheid bestaat. Voor de variabele vergoeding zijn er verschillen, zowel naar het aantal toegepaste tariefschijven, naar het volume opgenomen in de tariefschijven, als naar de toepassing – al dan niet per gedomicilieerde – van de tariefschijven. Ook voor de vaste vergoeding zijn er verschillen, namelijk een aanrekening per wooneenheid of per abonnee. Naast de voor iedereen wettelijk bepaalde eerste (kosteloze) schijf opteren AWW, Pidpa en De Watergroep voor één betalende schijf (schijf 2), onafhankelijk van het verbruik. TMVW, VIVAQUA en GW Hoeilaart kiezen voor meer progressieve structuren. Zij hanteren meerdere tariefschijven waarvan de eerder beperkte volumes aangepast worden pro rata het aantal gedomicilieerden. De overige maatschappijen hebben tussenliggende structuren met één of twee begrensde schijven. Bij die maatschappijen is de bovengrens van de eerste betalende schijf (schijf 2) meestal zo hoog, dat het verbruik van een gezin veelal volledig verrekend wordt binnen die schijf 2.

42 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

48,17

29,75

50,00

46,79

42,16

57,89

45,49

38,37

41,00

38,37

per abonnee

De Watergroep Oost-Vlaanderen

De Watergroep Vlaams-Brabant

De Watergroep West-Vlaanderen

GW Hoeilaart per wooneenh.

IWM per wooneenh.

IWVA per wooneenh.

IWVB - TMVW per wooneenh.

IWVB - Vivaqua per wooneenh.

PIDPA per wooneenh.

TMVW per wooneenh.

VIVAQUA Kraainem per wooneenh.

VIVAQUA Linkebeek per wooneenh.

VIVAQUA Steenokkerzeel per wooneenh.

VIVAQUA Wezembeek-Oppem per wooneenh.

per gedom.

0,00

30 per gedom.

35 per gedom.

oneindig

1.000

1.200

5.000

30 per gedom.

oneindig

Toepassing

2,47

2,28

1,27

2,47

1,86

1,80

1,61

2,13

2,02

2,10

1,57

0,88

1,41

2,15

€/m³ geldig op 01/01 Toepassing

60 per gedom.

forfait 15m³ / abonnee 50 met gedom.

oneindig

60.000

oneindig

Volume Bovengrens (m³)

Schijf 3

Schijf 4

3,10

2,28

2,47

1,70

1,61

1,60

1,66

1,73

oneindig

500

oneindig

€/m³ Volume geldig op Bovengrens 01/01 (m³)

Schijf 5

3,48

2,92

1,07

50.000

€/m³ Volume geldig op Bovengrens 01/01 (m³)

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

Voor meergezinswoningen waarvoor één globale factuur wordt opgemaakt, worden de vaste vergoedingen die worden toegepast ‘per wooneenheid’ vermenigvuldigd met het aantal wooneenheden dat deel uitmaakt van die factuur. Voor de tariefschijven die worden toegepast ‘per gedomicilieerde’ , wordt het volume (bovengrens) verhoogd pro rata het aantal gedomicilieerden. 1 * 15m³ gratis voor een gezin met 1 gedomicilieerde, 2 * 15m³ gratis voor een gezin met 2 gedomicilieerden, 3 * 15m³ gratis …

48,17

Brabant Water per wooneenh.

De Watergroep Limburg

per gedom.

70,44

AWW per wooneenh.

per gedom.

62,50

AGSO Knokke-Heist per wooneenh.

1.000

per gedom.

22,00

Toepassing

0,00

Volume Bovengrens (m³)

Toepassing

Schijf 2 €/m³ geldig op 01/01

Schijf 1

€/jaar Volume geldig op Bovengrens 01/01 (m³)

Variabele vergoeding

Abonnement

Vaste vergoeding

Tabel 14: Overzicht van tariefstructuren voor drinkwatercomponent (2013)

1,39

€/m³ geldig op 01/01

100.000

Volume Bovengrens (m³)

Schijf 6

1,33

€/m³ geldig op 01/01

oneindig

Volume Bovengrens (m³)

Schijf 7

1,20

€/m³ geldig op 01/01

Tarieven en prijs voor de productie en levering van leidingwater voor gezinnen Tabel 15 en figuur 17 geven per watermaatschappij een overzicht van de berekende prijs/m³ en de totaalprijs van de drinkwatercomponent (telkens exclusief btw) voor een gemiddeld gezin op basis van de tarieven die gelden op 1 januari 2013. De berekende drinkwaterprijs bedraagt gemiddeld 1,73 euro per m³ en varieert van 1,30 euro (GW Hoeilaart) tot 2,04 euro (VIVAQUA Steenokkerzeel). Het aandeel van de vaste vergoeding in de drinkwaterprijs varieert sterk van watermaatschappij tot watermaatschappij: van 17% (AGSO Knokke-Heist) tot 62% (Brabant Water). Een gedetailleerd overzicht voor verschillende gezinstypes naargelang het aantal gedomicilieerde personen per watermaatschappij is opgenomen in bijlage 8. Tabel 15: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent in prijs per jaar voor een gemiddeld gezin (2013) Gemiddeld gezin (2,34 personen)

2013

Rang

geldig op 01/01/2013 Prijs per jaar excl. BTW voor 85 m³ verbruik per jaar

1 = duurste

Totaal drink- Totaal drinkwaterprijs waterprijs Vast + Vast + Variabel Variabel

Aandeel in totaal drinkwaterprijs % aandeel

Evolutie 2012-2013

% aandeel

€ stijging

Vaste vergoeding

Variabele vergoeding (Verbruik)

Totaal drink- Totaal drinkwaterprijs waterprijs Vast + Vast + Variabel Variabel

% stijging

Vaste vergoeding

Variabele vergoeding (Verbruik)

AGSO Knokke-Heist

€ 22,00

€ 107,29

€ 129,29

17,0%

83,0%

€ 17,52

15,7%

AWW

€ 62,50

€ 70,12

€ 132,62

47,1%

52,9%

€ 0,00

0,0%

Brabant Water

€ 70,44

€ 44,00

€ 114,44

61,6%

38,4%

€ 2,75

2,5%

De Watergroep Limburg

€ 48,17

€ 78,34

€ 126,51

38,1%

61,9%

€ 3,88

3,2%

De Watergroep Oost-Vlaanderen

€ 48,17

€ 104,79

€ 152,96

31,5%

68,5%

€ 5,37

3,6%

De Watergroep Vlaams-Brabant

€ 48,17

€ 100,80

€ 148,97

32,3%

67,7%

€ 6,87

4,8%

De Watergroep West-Vlaanderen

€ 48,17

€ 106,29

€ 154,46

31,2%

68,8%

€ 6,87

4,7%

GW Hoeilaart

€ 29,75

€ 81,08

€ 110,83

26,8%

73,2%

€ 0,00

0,0%

IWM

€ 50,00

€ 89,82

€ 139,82

35,8%

64,2%

€ 5,00

3,7%

IWVA

€ 46,79

€ 92,81

€ 139,60

33,5%

66,5%

€ 10,72

8,3%

IWVB - TMVW

€ 42,16

€ 123,25

€ 165,41

25,5%

74,5%

€ 0,00

0,0%

IWVB - VIVAQUA

€ 42,16

€ 123,25

€ 165,41

25,5%

74,5%

€ 0,00

0,0%

Pidpa

€ 57,89

€ 63,14

€ 121,03

47,8%

52,2%

€ 0,00

0,0%

TMVW

€ 45,49

€ 113,77

€ 159,26

28,6%

71,4%

€ 2,64

1,7%

VIVAQUA Kraainem

€ 38,37

€ 132,58

€ 170,95

22,4%

77,6%

€ 6,78

4,1%

VIVAQUA Linkebeek

€ 38,37

€ 132,58

€ 170,95

22,4%

77,6%

€ 6,78

4,1%

VIVAQUA Steenokkerzeel

€ 41,00

€ 132,58

€ 173,58

23,6%

76,4%

€ 6,78

4,1%

VIVAQUA Wezembeek-Oppem

€ 38,37

€ 132,58

€ 170,95

22,4%

77,6%

€ 6,78

4,1%

Berekend gemiddelde

€ 45,44

€ 101,61

€ 147,06

31,8%

68,2%

€ 4,93

3,6%

Mediaan

€ 46,14

€ 105,54

€ 150,96

29,9%

70,1%

€ 5,19

3,7%

Minimum

€ 22,00

€ 44,00

€ 110,83

17,0%

38,4%

€ 0,00

0,0%

Maximum

€ 70,44

€ 132,58

€ 173,58

61,6%

83,0%

€ 17,52

15,7%

Gewogen gemiddelde op basis bevolking

€ 50,39

€ 92,45

€ 142,84

35,3%

64,7%

€ 3,40

2,4%

Berekend gemiddelde per m³

€ 0,53

€ 1,20

€ 1,73

31,8%

68,2%

€ 0,06

3,6%

Mediaan per m³

€ 0,54

€ 1,24

€ 1,78

29,9%

70,1%

€ 0,06

3,7%

Minimum per m³

€ 0,26

€ 0,52

€ 1,30

17,0%

38,4%

€ 0,00

0,0%

Maximum per m³

€ 0,83

€ 1,56

€ 2,04

61,6%

83,0%

€ 0,21

15,7%

Gewogen gemiddelde per m³ op basis bevolking

€ 0,59

€ 1,09

€ 1,68

35,3%

64,7%

€ 0,04

2,4%

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

44 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Figuur 17: Overzicht van drinkwaterprijs voor een gemiddeld gezin (2013) € 0,0 € 0,2 € 0,4 € 0,6 € 0,8 € 1,0 € 1,2 € 1,4 € 1,6 € 1,8 € 2,0 € 2,2 AGSO Knokke-Heist

€ 0,26

AWW

€ 0,74

Brabant Water

€ 0,83

De Watergroep Limburg

€ 0,57

De Watergroep Oost-Vlaanderen

€ 0,57

De Watergroep Vlaams-Brabant

€ 0,57

De Watergroep West-Vlaanderen

€ 0,57

GW Hoeilaart

€ 0,35

IWM

€ 0,59

€ 1,06

IWVA

€ 0,55

€ 1,09

IWVB - TMVW

€ 0,50

€ 1,45

IWVB - VIVAQUA

€ 0,50

€ 1,45

PIDPA

€ 0,68

TMVW

€ 0,54

VIVAQUA - Kraainem

€ 0,45

€ 1,56

VIVAQUA - Linkebeek

€ 0,45

€ 1,56

VIVAQUA - Steenokkerzeel

€ 0,48

VIVAQUA - Wezembeek-Oppem

€ 0,45

€ 1,26

€ 0,82 € 0,52 € 0,92 € 1,23 € 1,19 € 1,25 € 0,95

€ 0,74 € 1,34

€ 1,56 € 1,56

Berekende drinkwaterprijzen geldig op 01/01/2013 per m³ voor een gemiddeld gezin (2,34 personen - 85 m³ verbruik/jaar) Vaste vergoeding

Variable vergoeding

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

Evolutie van drinkwatercomponent voor huishoudens In tabel 16 is de evolutie van de berekende gemiddelde drinkwatercomponent en zijn deelcomponenten opgenomen voor verschillende gezinstypes. De weergegeven berekende prijzen zijn rekenkundige gemiddelden over de watermaatschappijen. In de periode 2000-2013 is de vaste vergoeding voor alle gezinstypes sterker gestegen dan de variabele vergoeding. De vaste vergoeding stijgt van gemiddeld 30 euro naar gemiddeld 46 euro, dat is een stijging van 55%. De variabele vergoeding stijgt van gemiddeld 89 euro naar gemiddeld 118 euro, wat neerkomt op een stijging van 33%. Het is ook duidelijk dat huishoudens met 1 gedomicilieerde persoon beduidend meer betalen per m³ verbruikt leidingwater dan huishoudens met meerdere gedomicilieerde personen. De verklaring hiervoor is dat de vaste vergoeding niet varieert in functie van het aantal gedomicilieerde personen. Tabel 16: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent voor verschillende gezinstypes (2000-2013) Type Gezin Gedomicil. / m³ Verbruik 1 / 49

2 / 76

3 / 106

4 / 129

5 / 157

Vaste vergoeding

Variabele vergoeding

Vaste + Variabele vergoeding

Watercomponent

2000

2009

2010

2011

2012

2013

Stijging 2000 2013

Stijging 2009 2013

Stijging 2012 2013

Vaste vergoeding €

55%

13%

Variabele vergoeding €

35%

13%

Variabel + Vast €

102

107

109

112

116

42%

13%

Variabel + Vast € / m³

€ 1,67

€ 2,09

€ 2,19

€ 2,22

€ 2,28

€ 2,37

42%

13%

Vaste vergoeding €

55%

13%

Variabele vergoeding €

33%

13%

Variabel + Vast €

100

123

129

131

135

139

40%

13%

Variabel + Vast € / m³

€ 1,31

€ 1,62

€ 1,70

€ 1,73

€ 1,77

€ 1,83

40%

13%

Vaste vergoeding €

55%

13%

Variabele vergoeding €

110

114

117

120

123

33%

13%

Variabel + Vast €

123

150

157

160

164

169

38%

13%

Variabel + Vast € / m³

€ 1,16

€ 1,42

€ 1,48

€ 1,51

€ 1,54

€ 1,60

38%

13%

Vaste vergoeding €

55%

13%

Variabele vergoeding €

105

123

129

131

134

138

32%

12%

Variabel + Vast €

135

164

171

174

178

184

37%

12%

Variabel + Vast € / m³

€ 1,04

€ 1,27

€ 1,33

€ 1,35

€ 1,38

€ 1,43

37%

12%

Vaste vergoeding €

55%

13%

Variabele vergoeding €

125

147

153

156

159

164

32%

12%

Variabel + Vast €

154

187

195

199

203

210

36%

12%

Variabel + Vast € / m³

€ 0,98

€ 1,19

€ 1,24

€ 1,27

€ 1,29

€ 1,34

36%

12%

Berekend gemiddelde €

55%

13%

Mediaan €

55%

13%

Minimum €

55%

13%

Maximum €

55%

13%

Berekend gemiddelde €

105

109

111

114

118

33%

13%

Mediaan €

110

114

117

120

123

33%

13%

Minimum €

32%

12%

Maximum €

125

147

153

156

159

164

35%

13%

Berekend gemiddelde €

119

145

152

155

158

164

38%

13%

Mediaan €

123

150

157

160

164

169

38%

13%

Minimum €

102

107

109

112

116

36%

12%

Maximum €

154

187

195

199

203

210

42%

13%

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven 46 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Figuur 18 illustreert de evolutie van de drinkwatercomponent voor een gemiddeld gezin bij de verschillende watermaatschappijen. Opvallend is de grote verscheidenheid in de evolutie en de groter wordende spreiding tussen de hoogste en de laagste tarieven. Daar waar in 2000 het minimum en het maximum lag op €81respectievelijk €125, is dit in 2013 opgelopen tot €111 respectievelijk €172. In de periode 2000-2013 heeft GW Hoeilaart met bijna 13% de kleinste stijging gekend, VIVAQUA de grootste met bijna 70%. Figuur 18: Overzicht en evolutie van de berekende drinkwatercomponent voor een gemiddeld gezin bij de verschillende watermaatschappijen (2000-2013) € 180 € 160 € 140 € 120 € 100 € 80 € 60

2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

AGSO Knokke-Heist

De Watergroep Limburg

GW Hoeilaart

Pidpa

AWW

De Watergroep Oost-Vlaanderen

IWVA

TMVW

Brabant Water

De Watergroep Vlaams-Brabant

IWM

VIVAQUA

De Watergroep West-Vlaanderen

IWVB

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

Sociale tarieven Er zijn in 2013 drie watermaatschappijen die ook sociale correcties toepassen op hun drinkwatertarieven: AGSO Knokke-Heist, Pidpa en TMVW. In tabel 17 wordt het aantal abonnees weergegeven dat in 2013 geniet van de door de betreffende watermaatschappij toegepaste sociale correctie. Vanaf 2014 worden alle maatschappijen verplicht door de Vlaamse Regering om voor de drinkwatercomponent een uniforme sociale correctie toe te passen (= minimaal vrijstelling en/of compensatie van de vaste vergoeding). Tabel 17: Overzicht van toegepaste sociale correcties voor de drinkwatercomponent (2013)

Watermaatschappij

% van de bevolking wonend in distributiegebied

Aantal klanten genietend van sociale correctie

Aantal € besteed aan sociale correcties

AGSO Knokke-Heist

0,6%

112

niet gekend

Pidpa

18,5%

1.767

€ 68.236

TMVW

19,6%

43.366

€ 1.691.969

Bron: FOD Economie, VMM Waterbank, VMM Waterboek, bevraging gemeenten 47

Eenmalige tarieven Naast de kosten voor drinkwaterproductie en -levering, die via de integrale factuur aangerekend worden, rekenen de watermaatschappijen nog tal van andere tarieven aan voor eenmalige diensten. Tabel 18 geeft een overzicht van de op 1 januari 2013 geldende tarieven voor een huisaansluiting, het vervangen van een defecte meter en de eerste verplichte keuring (o.a. voor nieuwbouw) bij de verschillende watermaatschappijen. Ook hier zijn aanzienlijke verschillen vast te stellen. Tabel 18: Overzicht van eemalige tarieven per watermaatschappij (2013) Prijzen excl. BTW geldig op 01/01/2013

Watermaatschappij

Tarief voor een residentiële aansluiting incl. 1 watermeter Rang

Tarief voor het vervangen defecte meter (nalatigheid klant) Rang

Tarief voor de eerste (verplichte) keuring residentiële installatie Rang

AGSO Knokke-Heist

846 €

195 €

37 €

AWW

930 €

205 €

120 €

Brabant Water

716 €

196 €

0€

De Watergroep LIM

900 €

146 €

110 €

De Watergroep O-VL

900 €

146 €

110 €

De Watergroep VL-B

900 €

146 €

110 €

De Watergroep W-VL

900 €

146 €

110 €

GW Hoeilaart

1.240 €

115 €

0€

IWM

873 €

131 €

0€

IWVA

765 €

103 €

114 €

IWVB - TMVW

607 €

86 €

110 €

IWVB - VIVAQUA

607 €

86 €

110 €

Pidpa

860 €

127 €

118 €

TMVW

920 €

150 €

110 €

VIVAQUA - Kraainem

880 €

112 €

110 €

VIVAQUA - Linkebeek

880 €

112 €

110 €

VIVAQUA - Steenokkerzeel

880 €

112 €

110 €

VIVAQUA - Wezebeek-Oppem

880 €

112 €

110 €

Gemiddeld

860 €

135 €

89 €

Mediaan

880 €

129 €

110 €

Minimum

607 €

86 €

0€

Maximum

1.240 €

205 €

120 €

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

48 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Prijsvergelijking voor drinkwatercomponent met omliggende regio’s In tabel 19 en figuur 19 wordt een vergelijking gemaakt van de Vlaamse drinkwaterprijs voor gezinnen met die in Wallonië en Brussel. In vergelijking met de andere gewesten in België is de prijs van drinkwater (exclusief saneringskosten) in het Vlaamse Gewest voor alle gezinstypes lager dan in het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest en dan in het Waalse Gewest. Opvallend is dat de verschillen toenemen naar mate de gezinnen groter worden. Dit is te verklaren door de toekenning van gratis 15m³ water per gedomicilieerd gezinslid in Vlaanderen. Deze maatregel bestaat niet in de andere gewesten. De prijs is in de periode 20112013 in het Vlaamse Gewest ook minder sterk gestegen dan in de andere gewesten. Tabel 19: Gemiddelde kostprijs van drinkwater in omliggende regio’s (2013) 1/01/2011

1-pers. 49 m³/jaar

2-pers. 76 m³/jaar

3-pers. 106 m³/jaar

4-pers. 129 m³/jaar

Vlaams gewest

€ 114

€ 136

€ 163

€ 178

Brussels gewest

€ 122

€ 160

€ 207

€ 234

Waals gewest

€ 126

€ 190

€ 260

€ 314

1/01/2013

1-pers. 49 m³/jaar

2-pers. 76 m³/jaar

3-pers. 106 m³/jaar

4-pers. 129 m³/jaar

Vlaams gewest

€ 121

€ 144

€ 173

€ 188

Brussels gewest

€ 132

€ 171

€ 220

€ 247

Waals gewest

€ 137

€ 205

€ 281

€ 340

Evolutie 2011 2013

Vlaams gewest

Brussels gewest

Waals gewest

Vlaams Gewest: weging op basis van de verdeling van de huishoudens over de watermaatschappijen. Waals Gewest: tarieven 31/12/2010 en 31/12/2012. Weging op basis van de verdeling van de watermeters over de watermaatschappijen. Bron: VMM Waterbank

Figuur 19: Gemiddelde kostprijs van drinkwater in omliggende regio’s voor vier typegezinnen (2013) € / jaar €€ 350 350 €€ 300 300 €€ 250 250 €€ 200 200 €€ 150 150 €€ 100 100 €€ 50 50 €€ 00

1 pers. 49 m³/jaar

2 pers. 76 m³/jaar Vlaams Gewest

3 pers. 106 m³/jaar

Brussels Gewest

4 pers. 129 m³/jaar

Waals Gewest

Bron: VMM Waterbank 49

Tariefstructuren voor bedrijven Tabel 20 geeft een overzicht van de tariefstructuren zoals de verschillende watermaatschappijen die op 1 januari 2013 gebruiken voor niet-huishoudelijke klanten. Ook hier zien we nogal wat verscheidenheid tussen de maatschappijen onderling. AWW, GW Hoeilaart, Pidpa en VIVAQUA hanteren een vlakke tariefstructuur met slechts één, nietbegrensde, tariefschijf. De andere watermaatschappijen hanteren een degressieve structuur. Bij de meeste maatschappijen is de eerste tariefschijf begrensd, variërend van 500 m³ tot 6.000 m³. IWVA en De Watergroep hanteren ook nog een tweede tariefschijf, begrensd op 60.000 m³ en maken op die manier ook impliciet een onderscheid tussen klein- en grootindustrie. TMVW heeft, met vier schijven, de meest uitgebreide structuur en maakt een nog genuanceerder onderscheid voor zijn industriële klanten.

Tabel 20: Overzicht van tariefstructuren van drinkwatercomponent voor bedrijven (2013) Vaste vergoeding

Variabele vergoeding

diam <30mm

Schijf 1

€/jaar geldig op 01/01

Volume Bovengrens (m³)

€/m³ geldig op 01/01

Schijf 2 Volume Bovengrens (m³)

€/m³ geldig op 01/01

Schijf 3

AGSO Knokke-Heist

22,00

1.000

2,15

oneindig

1,73

AWW

62,50

oneindig

1,41

Brabant Water*

70,44

oneindig

0,88

De Watergroep LIM

248,72

6.000

1,37

60.000

De Watergroep O-VL

248,72

6.000

1,75

De Watergroep VL-B

248,72

6.000

De Watergroep W-VL

248,72

GW Hoeilaart

Schijf 4

Volume Bovengrens (m³)

€/m³ geldig op 01/01

1,14

oneindig

1,12

60.000

1,50

oneindig

1,38

1,76

60.000

1,48

oneindig

1,40

6.000

1,78

60.000

1,53

oneindig

1,41

29,75

oneindig

1,66

IWM

50,00

5.000

1,80

oneindig

1,60

IWVA

46,79

1.200

1,86

60.000

1,61

oneindig

1,07

IWVB - TMVW

42,16

1.000

2,47

oneindig

1,70

IWVB - VIVAQUA

42,16

1.000

2,47

oneindig

1,70

Pidpa

62,91

oneindig

1,00

TMVW

45,49

500

2,92

50.000

1,39

100.000

1,33

VIVAQUA - Kraainem

38,37

oneindig

3,10

VIVAQUA - Linkebeek

38,37

oneindig

3,10

VIVAQUA - Steenokkerzeel

41,00

oneindig

3,10

VIVAQUA - Wezebeek-Oppem

38,37

oneindig

3,10

* Alleen toegepast voor Baarle-Hertog Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

50 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Volume Bovengrens (m³)

€/m³ geldig op 01/01

oneindig

1,20

Capaciteitsvergoedingen voor grote watermeters voor bedrijven Bedrijven hebben dikwijls nood aan extra afnamecapaciteit. Dat kan zeer uiteenlopende redenen hebben; van bijvoorbeeld veiligheidsredenen (bluscapaciteit), een specifiek afnamegedrag (veel water in een beperkte tijdspanne) tot simpelweg veel waterverbruik. Een grotere capaciteit vereist een grotere watermeter. Tabel 21 geeft een overzicht van de jaarlijkse vaste vergoedingen en/of meterhuur die in 2013 aangerekend worden voor gewone watermeters tot diameter 100. Er wordt soms ook gebruik gemaakt van meer geavanceerde watermeters in combinatie met dataloggers enz. De tarieven daarvoor zijn niet opgenomen in dit overzicht. Uit de tabel blijkt vooral dat bij de meeste maatschappijen de tarieven stijgen in functie van de capaciteit van de watermeter. Tegelijkertijd blijkt eveneens dat ook hier nogal wat verscheidenheid is tussen de maatschappijen onderling. TMVW, GW Hoeilaart en VIVAQUA maken geen onderscheid tussen kleine en grotere watermeters. Tabel 21: Overzicht van tarieven voor watermeters met grotere capaciteiten voor bedrijven (2013) Diameter <30mm

Diameter 40mm

Diameter 50mm

Diameter 80mm

Diameter 100mm

AGSO Knokke-Heist

€ 22

€ 154

€ 220

€ 550

€ 880

AWW

€ 63

€ 159

€ 426

€ 831

€ 1.221

Brabant Water*

€ 70

n.b

De Watergroep LIM

€ 249

€ 382

€ 501

€ 561

€ 603

De Watergroep O-VL

€ 249

€ 382

€ 501

€ 561

€ 603

De Watergroep VL-B

€ 249

€ 382

€ 501

€ 561

€ 603

De Watergroep W-VL

€ 249

€ 382

€ 501

€ 561

€ 603

GW Hoeilaart

€ 30

IWM

€ 50

€ 71

€ 142

€ 160

IWVA

€ 47

€ 95

€ 186

€ 316

IWVB - TMVW

€ 42

€ 105

€ 113

€ 123

€ 129

IWVB - VIVAQUA

€ 42

€ 126

€ 211

€ 295

€ 422

Pidpa

€ 63

€ 266

€ 377

€ 979

€ 1.468

TMVW

€ 45

VIVAQUA - Kraainem

€ 38

VIVAQUA - Linkebeek

€ 38

VIVAQUA - Steenokkerzeel

€ 41

VIVAQUA - Wezebeek-Oppem

€ 38

€ 115

€ 192

€ 269

€ 384

Watermaatschappij

* Alleen toegepast voor Baarle-Hertog Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

Tarieven en prijs voor de productie en levering van leidingwater voor bedrijven Tabel 22 en figuur 20 geven per watermaatschappij een overzicht van de berekende prijs/m³ en de totaalprijs voor een bedrijf met een jaarverbruik van 1.000 m³ en een watermeter met een diameter kleiner dan 30 mm. De berekening gebeurt aan de hand van de op 1 januari 2013 geldende tarieven. Een overzicht per watermaatschappij van meerdere (theoretisch vergelijkbare) typebedrijven is opgenomen in bijlage 9. Voor de volledigheid wordt opgemerkt dat in bepaalde gevallen de theoretische berekeningen kunnen afwijken van de praktijk. Zo komen zeker niet alle bedrijfstypes voor in alle distributiegebieden. Soms worden ook extra voorwaarden opgelegd naar minimum-jaarverbruik (bv. De Watergroep = minimaal 3.000 m³ jaarverbruik). De watermaatschappijen sluiten met zeer grote waterverbruikers bijna allemaal individuele contracten met individuele tariefstructuren en bijhorende individueel onderhandelde tarieven af. De inhoud van die individuele contracten is niet bekend en bijgevolg niet meegenomen in de berekeningen in dit document. Bij bedrijven is er, net als bij gezinnen, een groot verschil in de prijszetting tussen de maatschappijen onderling en dit zowel bij de variabele vergoeding gaande van 0,88 euro per m³ (Brabant Water) tot 3,10 euro per m³ (VIVAQUA), als bij de vaste vergoeding gaande van 22 euro per jaar (AGSO Knokke) tot 248,72 euro per jaar (De Watergroep). Tabel 22: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent in prijs per jaar voor een typebedrijf (2013) Bedrijf type 1000 / < 30

Prijs voor 1000 m³ verbruik per jaar

Prijzen excl. BTW

Rangorde

geldig op 01/01/2013

1 = duurste Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Aandeel in totaal drinkwaterprijs % aandeel

Evolutie 2012-2013

% aandeel

€ stijging

% stijging

Vaste vergoeding

Variabele vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Vaste vergoeding

Variabele vergoeding (Verbruik)

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

AGSO Knokke-Heist

€ 22,00

€ 2.150,00

€ 2.172,00

1,0%

99,0%

€ 55,52

2,6%

AWW

€ 62,50

€ 1.405,20

€ 1.467,70

4,3%

95,7%

€ 0,00

0,0%

Brabant Water

€ 70,44

€ 881,70

€ 952,14

7,4%

92,6%

€ 23,18

2,5%

De Watergroep Limburg

€ 248,72

€ 1.370,00

€ 1.618,72

15,4%

84,6%

€ 91,38

6,9%

De Watergroep Oost-Vlaanderen

€ 248,72

€ 1.750,00

€ 1.998,72

12,4%

87,6%

€ 121,38

7,2%

De Watergroep Vlaams-Brabant

€ 248,72

€ 1.760,00

€ 2.008,72

12,4%

87,6%

€ 151,38

9,1%

De Watergroep West-Vlaanderen

€ 248,72

€ 1.780,00

€ 2.028,72

12,3%

87,7%

€ 151,38

9,0%

GW Hoeilaart

€ 29,75

€ 1.660,00

€ 1.689,75

1,8%

98,2%

€ 0,00

0,0%

IWM

€ 50,00

€ 1.800,00

€ 1.850,00

2,7%

97,3%

€ 5,00

0,3%

IWVA

€ 46,79

€ 1.860,00

€ 1.906,79

2,5%

97,5%

€ 115,23

6,4%

IWVB - TMVW

€ 42,16

€ 2.470,00

€ 2.512,16

1,7%

98,3%

€ 0,00

0,0%

IWVB - VIVAQUA

€ 42,16

€ 2.470,00

€ 2.512,16

1,7%

98,3%

€ 0,00

0,0%

Pidpa

€ 62,91

€ 1.000,00

€ 1.062,91

5,9%

94,1%

€ 0,00

0,0%

TMVW

€ 45,49

€ 2.155,00

€ 2.200,49

2,1%

97,9%

€ 40,64

1,9%

VIVAQUA - Kraainem

€ 38,37

€ 3.100,00

€ 3.138,37

1,2%

98,8%

€ 150,00

5,0%

VIVAQUA - Linkebeek

€ 38,37

€ 3.100,00

€ 3.138,37

1,2%

98,8%

€ 150,00

5,0%

VIVAQUA - Steenokkerzeel

€ 41,00

€ 3.100,00

€ 3.141,00

1,3%

98,7%

€ 150,00

5,0%

VIVAQUA - Wezebeek-Oppem

€ 38,37

€ 3.100,00

€ 3.138,37

1,2%

98,8%

€ 150,00

5,0%

Gemiddeld

€ 90,29

€ 2.050,66

€ 2.140,95

4,9%

95,1%

€ 75,28

3,7%

Mediaan

€ 46,14

€ 1.830,00

€ 2.018,72

2,3%

97,7%

€ 73,45

3,8%

Minimum

€ 22,00

€ 881,70

€ 952,14

1,0%

84,6%

€ 0,00

0,0%

Maximum

€ 248,72

€ 3.100,00

€ 3.141,00

15,4%

99,0%

€ 151,38

9,1%

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

52 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Figuur 20: Overzicht van drinkwaterprijs voor een typisch bedrijf (2013)

€ 0,0

€ 0,5

€ 1,0

€ 1,5

€ 2,0

€ 2,5

€ 3,0

AGSO Knokke-Heist

€ 0,02

AWW

€ 0,06

Brabant Water

€ 0,07

De Watergroep Limburg

€ 0,25

De Watergroep Oost-Vlaanderen

€ 0,25

€ 1,75

De Watergroep Vlaams-Brabant

€ 0,25

€ 1,76

De Watergroep West-Vlaanderen

€ 0,25

GW Hoeilaart

€ 0,03

IWM

€ 0,05

IWVA

€ 0,05

IWVB - TMVW

€ 0,04

€ 2,47

IWVB - VIVAQUA

€ 0,04

€ 2,47

PIDPA

€ 0,06

TMVW

€ 0,05

VIVAQUA - Kraainem

€ 0,04

€ 3,10

VIVAQUA - Linkebeek

€ 0,04

€ 3,10

VIVAQUA - Steenokkerzeel

€ 0,04

€ 3,10

VIVAQUA - Wezembeek-Oppem

€ 0,04

€ 3,10

€ 3,5

€ 2,15

€ 1,41 € 0,88 € 1,37

€ 1,78 € 1,66 € 1,80 € 1,86

€ 1,00 € 2,16

Berekende drinkwaterprijzen geldig op 01/01/2013 per m³ voor een bedrijf (type 1.000m³/jaar - watermeterdiam. <30mm) Vaste vergoeding

Variable vergoeding

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

Evolutie van tarieven voor productie en levering bij bedrijven 2000-2012 Tabel 23 toont de evolutie van de berekende gemiddelde drinkwatercomponent en zijn deelcomponenten voor verschillende types van bedrijven. De weergegeven berekende prijzen zijn rekenkundige gemiddelden over de watermaatschappijen. Vastgesteld wordt dat bedrijven met een lager leidingwaterverbruik beduidend meer betalen per m³ verbruik dan bedrijven met een hoger waterverbruik en een grotere aansluiting. Dat is te wijten aan het degressieve tarief dat een aantal watermaatschappijen hanteert voor grote volumes.

Tabel 23: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent voor verschillende typebedrijven (2000-2013) Type Bedrijf m³ Verbruik / Diameter 500 / <30

2.000 / <30

10.000 / 30

50.000 / 40

100.000 / 50

2013

Stijging 2000 2013

Stijging 2009 2013

Stijging 2012 2013

Watercomponent

2000

2009

2010

2011

2012

Vaste vergoeding €

185%

15%

Variabele vergoeding €

769

911

948

966

1.004

1.039

35%

14%

Variabel + Vast €

800

988

1.029

1.050

1.089

1.127

41%

14%

Variabel + Vast € / m³

€ 1,60

€ 1,98

€ 2,06

€ 2,10

€ 2,18

€ 2,25

41%

14%

Vaste vergoeding €

185%

15%

Variabele vergoeding €

2.648

3.367

3.568

3.636

3.782

3.979

50%

18%

Variabel + Vast €

2.679

3.444

3.649

3.719

3.867

4.068

52%

18%

Variabel + Vast € / m³

€ 1,34

€ 1,72

€ 1,82

€ 1,86

€ 1,93

€ 2,03

52%

18%

Vaste vergoeding €

185%

15%

Variabele vergoeding €

11.683

15.736

16.942

17.257

17.976

18.650

60%

19%

Variabel + Vast €

11.714

15.813

17.023

17.340

18.061

18.738

60%

18%

Variabel + Vast € / m³

€ 1,17

€ 1,58

€ 1,70

€ 1,73

€ 1,81

€ 1,87

60%

18%

Vaste vergoeding €

135

142

144

147

155

100%

15%

Variabele vergoeding €

56.428

76.381

82.558

84.064

87.651

90.917

61%

19%

Variabel + Vast €

56.505

76.516

82.700

84.208

87.798

91.073

61%

19%

Variabel + Vast € / m³

€ 1,13

€ 1,53

€ 1,65

€ 1,68

€ 1,76

€ 1,82

61%

19%

Vaste vergoeding €

120

190

198

201

206

218

81%

15%

Variabele vergoeding €

112.198

150.414

162.763

165.732

172.902

179.241

60%

19%

Variabel + Vast €

112.318

150.604

162.962

165.934

173.108

179.458

60%

19%

Variabel + Vast € / m³

€ 1,12

€ 1,51

€ 1,63

€ 1,66

€ 1,73

€ 1,79

60%

19%

Bron: VMM Waterbank Drinkwatertarieven

54 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Onderstaande figuur 21 illustreert de evolutie van de drinkwatercomponent voor een typebedrijf met een jaarverbruik van 1.000 m³ en een watermeter met een diameter kleiner dan 30 mm. Opvallend is toch wel de grote verscheidenheid in de evolutie en de enorme spreiding tussen de hoogste en de laagste tarieven. Het spreidingsveld verbreedt ook in de loop van de jaren. Figuur 21: Overzicht en evolutie van de berekende drinkwatercomponent voor een typebedrijf bij de verschillende watermaatschappijen (2000-2013) € 3.500 € 3.000 € 2.500 € 2.000 € 1.500 € 1.000 € 500 €0 2000

2001

2002

2003

2004

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

AGSO Knokke-Heist

De Watergroep Limburg

GW Hoeilaart

Pidpa

AWW

De Watergroep Oost-Vlaanderen

IWVA

TMVW

Brabant Water

De Watergroep Vlaams-Brabant

IWM

VIVAQUA

De Watergroep West-Vlaanderen

IWVB

Bron: VMM Waterbank, VMM Waterboek

BEDRIJFSECONOMISCHE GEGEVENS Globale sectorgegevens Dit hoofdstuk bespreekt de sectorale balans, de sectorale resultatenrekening en de evolutie van een beperkt aantal sectorale ratio’s. De tabellen en grafieken in dit hoofdstuk zijn gebaseerd op de cijfers die de watermaatschappijen in hun neergelegde jaarrekeningen publiceren. De cijfers hebben betrekking op alle activiteiten die uitgevoerd worden door de watermaatschappijen en niet enkel op het luik ‘wateractiviteit’. Naast de productie en levering van water (wateractiviteit) zijn de maatschappijen ook actief in sanering en andere activiteiten (bv. het beheer van sportinfrastructuur door TMVW of stadsontwikkeling door AGSO Knokke-Heist).

Sectorale balans15 Het sectorale balanstotaal wordt verkregen door het optellen van de individuele gegevens van de verschillende watermaatschappijen. Het totaal van de vaste activa bedraagt bijna 81% van het balanstotaal. Dat wijst op het investeringsintensieve karakter van de sector. Tabel 24: Sectorale balans (2012) Activa

Codes

(*1.000€)

Vaste activa

20/28

3.744.348

Oprichtingskosten

8.121

Immateriële vaste activa

19.425

III

Materiële vaste activa

22/27

3.671.193

Financiële vaste activa

45.609

29/58

884.693

35.185

69.203

Vlottende activa V

Vorderingen op meer dan één jaar

Voorraden en bestellingen in uitvoering

VII

Vorderingen op ten hoogste één jaar

40/41

312.006

VIII

Geldbeleggingen

50/53

134.473

Liquide middelen

54/58

152.641

Overlopende rekeningen

490/1

181.186

TOTAAL DER ACTIVA

20/58

4.629.041

Passiva

Codes

(*1.000€)

Eigen vermogen

10/15

2.099.113

Kapitaal

1.301.780

Uitgiftepremies

25.671

III

Herwaarderingsmeerwaarden

60.018

Reserves

494.093

Overgedragen winst (verlies)

1.166

Kapitaalsubsidies

216.386

643.991

VII Voorzieningen en uitgestelde belastingen VIIA

Voorzieningen voor risico's en kosten

Schulden VIII

Schulden op meer dan één jaar

Schulden op ten hoogste één jaar

Overlopende rekeningen

TOTAAL DER PASSIVA

160/5

643.991

17/49

1.885.937

991.274

42/48

688.773

492/3

205.890

10/49

4.629.041

Bron: Nationale Bank Balanscentrale, VMM Waterbank 15 Balanstotaal van alle exploitanten met uitzondering van Brabant Water en GW Hoeilaart . Voor VIVAQUA is het Vlaanderen-deel berekend. Voor deze berekeningen werden ook de cijfers van IMWV opgenomen. IMWV groepeert 16 deelnemers die voor de distributie van het drinkwater op hun grondgebied samen distributievennoot zijn van TMVW. Aangezien het waterbedrijf Knokke-Heist sinds 1/1/2012 juridisch ondergebracht werd in het Autonoom Gemeentelijk Stadsontwikkelingsbedrijf worden voortaan deze cijfers opgenomen. 56 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Sectorale resultatenrekening16 De sectorale resultatenrekening geeft een algemeen beeld van de exploitatie tijdens het jaar 2012. Merk op dat tabel 25 louter een opsomming geeft van de cijfers uit de individuele resultatenrekeningen van de maatschappijen. Er is bijvoorbeeld geen correctie gebeurd voor omzet gerealiseerd door onderlinge verkoop. Tabel 25: Sectorale resultatenrekening (2012) Resultatenrekening

Codes

(*1.000€)

70/74

1.522.152

100,0%

Bedrijfsopbrengsten

Omzet

1.235.487

81,2%

Wijziging in de voorraad goederen in bewerking en gereed product en in de bestelling in uitvoering (toename +, afname -)

17.203

1,1%

Geproduceerde vaste activa

47.580

3,1%

Andere bedrijfsopbrengsten

Bedrijfskosten

221.883

14,6%

60/64

1.465.633

96,3%

Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen

495.402

32,5%

Diensten en diverse goederen

487.546

32,0%

Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen

268.409

17,6%

Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, op immateriële en materiële vaste activa

630

151.139

9,9%

Waardeverminderingen op voorraden, bestellingen in uitvoering en handelsvorderingen - Toevoegingen (terugnemingen)

631/4

1.768

0,1%

Voorzieningen voor risico's en kosten Toevoegingen (bestedingen en terugnemingen)

635/7

15.773

1,0%

Andere bedrijfskosten

640/8

45.595

3,0%

Als herstructureringskosten geactiveerde bedrijfskosten

649

0,0%

III

BEDRIJFSWINST (VERLIES)

Financiële opbrengsten

Financiële kosten

"WINST (VERLIES) UIT DE GEWONE BEDRIJFSUITOEFENING VOOR BELASTING"

VII

Uitzonderlijke opbrengsten

VIII

Uitzonderlijke kosten

WINST (VERLIES) VAN HET BOEKJAAR VOOR BELASTING

Onttrekking/overboeking aan/naar de uitgestelde belastingen

Belastingen op het resultaat

XII

WINST (VERLIES) VAN HET BOEKJAAR

9901

56.519

3,7%

19.394

1,3%

28.543

1,9%

9902

47.371

3,1%

4.892

0,3%

982

0,1%

9903

51.281

3,4%

780/680

0,0%

67/77

0,0%

9904

51.267

3,4%

Bron: Nationale Bank Balanscentrale, VMM Waterbank

16 Totaal resultatenrekening van alle exploitanten met uitzondering van Brabant Water en GW Hoeilaart. Voor VIVAQUA is het Vlaanderen-deel berekend. Voor deze berekeningen werden ook de cijfers van IMWV opgenomen. IMWV groepeert 16 deelnemers die voor de distributie van het drinkwater op hun grondgebied samen distributievennoot zijn van TMVW. Aangezien het waterbedrijf Knokke-Heist sinds 1/1/2012 juridisch ondergebracht werd in het Autonoom Gemeentelijk Stadsontwikkelingsbedrijf worden voortaan deze cijfers opgenomen. 57

Sectorale ratio’s De in tabel 26 vermelde ratio’s en vaststellingen op sectorniveau zijn gebaseerd op ‘gewogen’ cijfers en houden dus rekening met het gewicht / de grootte van iedere maatschappij. De absolute cijfers van iedere maatschappij werden in rekening gebracht voor de berekening van het sectorcijfer. De liquiditeit in ruime zin wordt berekend aan de hand van de current ratio. Dat is de verhouding van de vlottende activa (netto) ten opzichte van het vreemd vermogen op korte termijn. Een waarde groter dan 1 wijst op een positief netto bedrijfskapitaal en geeft aan dat het vermogen van de sector (in principe) volstaat om aan haar verplichtingen op korte termijn te voldoen. Hoe groter de ratio, hoe meer liquide het bedrijf. Een ratio onder de waarde 1 is evenwel niet per definitie problematisch. De ratio stijgt in 2012 tot 0,95, dus nog steeds onder de kantelwaarde 1. De duidelijk dalende trend, waar te nemen in de liquiditeitspositie van de sector, lijkt evenwel gekeerd. De graad van financiële onafhankelijkheid duidt aan in welke mate de sector zich meer met eigen vermogen en dus minder met vreemd vermogen financiert. De ratio daalt in 2012 met 6% en bedraagt zodus voor het eerst in vier jaar minder dan 50%. Meer dan de helft van het balanstotaal wordt voortaan dus gefinancierd met vreemd vermogen. De netto rentabiliteit van het totale actief vóór belastingen geeft het rendement van het totale actief (of van het totale vermogen) weer. De ratio voor het jaar 2012 daalt tot 1,72%, lager dan de opgetekende waarden in 2010 en 2011, maar hoger dan de waarden uit 2008 en 2009. De netto rentabiliteit van het eigen vermogen na belastingen, geeft het rendement van de ingezette eigen middelen weer. Deze ratio stijgt dan weer lichtjes, tot 2,44%. Tabel 26: Sectorale ratio’s (2008-2012) Liquiditeit Liquiditeit in ruime zin: Current ratio Vlottende activa (netto) / Vreemd vermogen op korte termijn 2008 2009

2010

2011

2012

0,95

0,97

0,89

0,95

2009 53,11%

2010 52,23%

2011 51,28%

2012 45,35%

Rentabiliteit Nettorentabiliteit van het totaal actief voor belastingen (in %) Winst van het boekjaar voor financiële kosten en voor belastingen / Totaal actief 2008 2009 2010 Ratio 1,42% 1,59% 1,90%

2011 1,85%

2012 1,72%

Nettorentabiliteit van het eigen vermogen na belastingen (in %) Winst van het boekjaar na belastingen / Eigen vermogen 2008 2009 Ratio 1,70% 1,95%

2011 2,40%

2012 2,44%

Ratio

1,03

Solvabiliteit Graad van financiële onafhankelijkheid: (in %) Eigen vermogen / Totaal vermogen 2008 Ratio 46,57%

Bron: Nationale Bank Balanscentrale, VMM Waterbank

58 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

2010 2,57%

Evolutie ratioâ€™s per watermaatschappij Onderstaande figuren geven de onderlinge evoluties tussen de watermaatschappijen op vlak van liquiditeit, solvabiliteit en rendabiliteit weer. Voor AGSO Knokke-Heist worden enkel cijfers voor 2012 opgenomen, het jaar waarin de wateractiviteit ondergebracht werd in het AGSO. De evolutie van de liquiditeit van de drinkwatersector wordt ook in figuur 22 weergegeven op basis van de evolutie van de current ratio. De liquiditeitspositie van Pidpa is het sterkst; deze van AWW, IWM, De Watergroep, TMVW en VIVAQUA liggen onder de drempelwaarde 1. Er wordt globaal een dalende trend vastgesteld. Om de duidelijkheid van de figuur te behouden werd het cijfer voor AGSO Knokke-Heist, dat een extreem hoge ratio (>12) vertoont als gevolg van de vastgoedactiviteit van het AGSO, niet opgenomen. Figuur 22: Evolutie liquiditeit watermaatschappijen (2008-2012) 2,0

1,5

1,0

0,5

0,0 2008

2009

2010

2011

2012

AWW

IWM

IWVB

TMVW

De Watergroep

IWVA

Pidpa

VIVAQUA

Bron: Nationale Bank Balanscentrale, VMM Waterbank

De evolutie van de solvabiliteit van de watermaatschappijen wordt in figuur 23 weergegeven op basis van de evolutie van de graad van financiĂŤle onafhankelijkheid. Deze solvabiliteitsratio (eigen vermogen / totaal vermogen) is bij IWVA het hoogst. Globaal kan gesteld dat de score voor de meeste maatschappijen tussen 40% en 50% ligt. Bij alle maatschappijen, behalve bij VIVAQUA, daalt de ratio in 2012. De waarde van IWVB is negatief als gevolg van het negatieve eigen vermogen.

Figuur 23: Evolutie solvabiliteit watermaatschappijen (2008-2012) 0,8 0,7 0,6 0,5 0,4 0,3 0,2 0,1 0,0 -0,1

2008

2009

2010

2011

2012

AGSO Knokke-Heist

IWM

IWVB

TMVW

AWW

IWVA

Pidpa

VIVAQUA

De Watergroep

Bron: Nationale Bank Balanscentrale, VMM Waterbank

De evolutie van de rendabiliteit van de drinkwatersector wordt in figuur 24 weergegeven op basis van de evolutie van de graad van de rendabiliteit van het eigen vermogen na belastingen. Vooral de evolutie van AWW (van een negatief rendement in 2008 naar meer dan 12% in 2010 en 2011) is opmerkelijk. IWM en IWVB zijn in 2012 de enige maatschappijen met een negatief rendement op het eigen vermogen. Om de duidelijkheid van de figuur te behouden werd IWVB, dat kampt met zowel verliescijfers als een negatief eigen vermogen, niet weergegeven. Figuur 24: Evolutie rendabiliteit watermaatschappijen (2008-2012) 0,16 0,14 0,12 0,10 0,08 0,06 0,04 0,02 0,00 -0,02 -0,04

2008

2009

2010

AGSO Knokke-Heist

De Watergroep

AWW

IWM

Bron: Nationale Bank Balanscentrale, VMM Waterbank

60 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

2011 IWVA Pidpa

2012 TMVW VIVAQUA

Financiële gegevens wateractiviteit Omzet uit waterverkoop De informatie in tabel 27 duidt per maatschappij het aandeel van de omzet uit waterverkoop in de totale omzet en de totale bedrijfsopbrengsten aan. Deze tabel geeft dus inzicht in (de evolutie van) het aandeel die de omzet uit productie en levering van water inneemt in de totale omzet of bedrijfsopbrengsten van de watermaatschappij.17 De omzet uit waterverkoop stijgt bij nagenoeg alle watermaatschappijen. Tabel 27: Omzet uit waterverkoop versus totale omzet en bedrijfsopbrengsten (2012)

Omzet uit waterverkoop Watermaatschappij

2011 (*1.000 €)

Evolutie Omzet uit Omzet uit Evolutie Evolutie totale bedrijfs- waterverkoop waterverkoop Omzet uit totale omzet opbrengsten / Omzet / BedrijfsOmzet uit waterverkoop maatschappij maatschappij opbrengsten waterverkoop <rek 70> <rek 70 / 74> <rek 70> <rek 70 / 74> 2011 2011 2011 2012 2012 2012 2012 2012 2012 (*1.000 €)

AWW

112.414

112.201

-0,19%

1,94%

11,84%

63,53%

49,90%

Brabant Water

172

155

-10,06%

De Watergroep

192.034

197.920

3,06%

3,30%

5,85%

45,03%

37,15%

ISWa leden

12.384

13.596

9,78%

IWVA

8.351

8.564

2,54%

10,88%

7,73%

56,13%

44,35%

IWVB

20.960

21.654

3,31%

4,59%

-2,12%

39,51%

35,79%

PIDPA

80.302

80.928

0,78%

2,91%

5,36%

42,01%

32,62%

TMVW

119.913

122.947

2,53%

5,54%

4,47%

38,69%

33,36%

VIVAQUA*

4.588

4.569

-0,42%

9,05%

9,97%

1,52%

1,41%

* Voor VIVAQUA is voor de omzet uit waterverkoop enkel omzet uit de verkoop van water rechtstreeks aan abonnees in Vlaanderen opgenomen. Bron: VMM Waterbank, Nationale Bank Balanscentrale

Tabel 28 geeft marktaandelen weer die berekend zijn op basis van de omzet uit waterverkoop. De tabel toont aan dat De Watergroep als grootste maatschappij meer dan 35% van de in Vlaanderen gerealiseerde omzet uit waterverkoop voor haar rekening neemt. De vier grootste maatschappijen realiseren meer dan 91% van de omzet uit waterverkoop. Daaruit blijkt een hoge concentratie binnen de sector. Eenzelfde besluit wordt getrokken uit de berekening van de Herfindahl-Hirschman Index (HHIindex) die de som van de kwadraten van alle marktaandelen weergeeft en vaak gebruikt wordt bij mededingingsvraagstukken als een maatstaf voor de concentratie in een sector. De HHI-index bedraagt 0,23 en is daarmee groter dan het referentiepunt 0,18. Dit duidt op een grote concentratie binnen de sector. Die score verandert niet bij het al dan niet gegroepeerd opnemen van de ISWa-leden in de berekening.

17 Enkel bedragen voor de verkoop van water (reinwater, ruwwater en ander water) werden gebruikt voor het berekenen van de omzet uit waterverkoop.

Tabel 28: Marktaandeel van watermaatschappijen op basis van omzet uit waterverkoop (2012) Watermaatschappij

Omzet uit waterverkoop 2012 (*1.000€)

Marktaandeel 2012

Rang

AWW

112.201

20%

Brabant Water

154

De Watergroep

197.920

35%

ISWa leden

13.596

IWVA

8.564

IWVB

21.654

PIDPA

80.928

14%

TMVW

122.947

22%

VIVAQUA

4.569

Sector

562.533

100%

Bron: VMM Waterbank

Relatieve opbrengstenstructuur De balkjes in figuur 25 geven per watermaatschappij het relatieve aandeel van verschillende opbrengstenposten van de wateractiviteit ten opzichte van de totale water gerelateerde opbrengsten weer. Figuur 25: Relatieve opbrengstenstructuur (2012) 100 % 90 % 80 % 70 % 60 % 50 % 40 % 30 % 20 % 10 % 0%

AWW

De Watergroep

IWVA

IWVB

Pidpa

TMVW

VIVAQUA*

ISWa-leden**

Legende:

Ruwwater afnemers: de omzet uit levering van ruwwater aan niet-abonnees

Reinwater afnemers: de omzet uit levering van drinkwater aan niet-abonnees

Ander water afnemers: de omzet uit levering van ander water aan niet-abonnees

Vaste vergoeding abonnees: de omzet uit levering van drinkwater aan abonnees op basis van de vaste vergoeding

Variabele vergoeding abonnees: de omzet uit levering van drinkwater aan abonnees op basis van de variabele vergoeding

Dienstverlening: de omzet of de opbrengsten uit andere diensten zoals het (ver)plaatsen van de watermeter, aansluitingen, keuringen, lekonderzoeken, metervervangingen, staalname en analyse, legionellapreventie,... aan abonnees en niet-abonnees

Overige: de omzet of de opbrengsten uit overige activiteiten (niet uit de directe verkoop of dienstverlening aan abonnees en nietabonnees: dit betreft bv. management van ecologie en recreatie (bezoekerscentrum), opbrengsten GSM-masten op watertorens, laboratoriumdiensten aan derden,... * Voor VIVAQUA zijn enkel opbrengsten uit de verkoop van water en dienstverlening rechtstreeks aan abonnees in Vlaanderen (4 Vlaamse gemeenten + Brussels Airport) opgenomen. ** In de cijfers voor Iswa zijn geen cijfers voor GW Hoeilaart opgenomen.

Bron: VMM Waterbank 62 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Enkel AWW en TMVW realiseren in verhouding aanzienlijke omzet uit de verkoop van reinwater aan afnemers. Dit betreft in praktijk de verkoop van reinwater aan andere watermaatschappijen. De Watergroep is de enige maatschappij die â€˜ander waterâ€™ aan afnemers levert binnen de schoot van de watermaatschappij; het betreft leveringen van industriewater.

Relatieve kostenstructuur De balkjes in figuur 26 geven per watermaatschappij het relatieve aandeel van verschillende kostenposten van de wateractiviteit ten opzichte van het totaal van deze kosten weer. Deze figuur geeft dus een overzicht van het verschillende belang van bepaalde kostenposten tussen de watermaatschappijen. Figuur 26: Relatieve kostenstructuur (2012) 100 % 90 % 80 % 70 % 60 % 50 % 40 % 30 % 20 % 10 % 0%

AWW

De Watergroep

IWVA

IWVB

Pidpa

TMVW

VIVAQUA*

ISWa-leden**

Legende:

Vermogenskosten: de kosten voor vermogen bestaande uit rente VVKT, rente VVLT, concessievergoedingen, gereserveerde winst, dividenden en roerende verheffing

Afschrijvingen: de afschrijvingen, gecorrigeerd voor de verkregen kapitaalsubsidies

Heffingen: de kosten voor heffingen bestaande uit grondwaterheffing, oppervlaktewaterheffing, heffing op lozing afvalwater en overige heffingen

Personeelskosten: de personeelskosten zonder de personeelskosten voor eigen geproduceerde activa

Diensten derden, materialen en energie: de kosten voor diensten derden, energie, materialen en leasing & rentals zonder de kosten voor eigen geproduceerde activa (de vermelde bedragen zijn bedragen exclusief gekapitaliseerde kosten).

Inkoop water: de kosten voor de inkoop van ruwwater en reinwater

Overige kosten en voorzieningen: de overige kosten en voorzieningen

* Voor VIVAQUA werden de cijfers volgens interne verdeelsleutels toegewezen aan Vlaanderen. ** In de cijfers voor Iswa zijn geen cijfers voor GW Hoeilaart opgenomen.

Bron: VMM Waterbank

Investeringen in watervoorziening In Vlaanderen werd in 2011 voor meer dan 150 mio € geïnvesteerd in productie en levering van drinkwater. In 2012 bedraagt dit cijfer bijna 200 miljoen euro, met name een stijging van bijna 25%. Het betreffen actief in gebruik genomen investeringen voor materiële vaste activa (met uitzondering van de activa in aanbouw). Vooral de stijging van de investeringen in leidingen in absolute cijfers valt op. Ook valt de quasi verdubbeling van de overige investeringen op. Figuur 27: Overzicht van actief in gebruik genomen investeringen in drinkwatervoorziening (2011-2012) miljoen € 250

200

150

100

Leidingen

Watergebonden installaties Sector 2011

Overige

Totaal

Sector 2012

Bron: VMM Waterbank

Tabel 29: Overzicht van actief in gebruik genomen investeringen in drinkwatervoorziening (2012) Watermaatschappij

Investeringen Wateractiviteit (*1.000 €)

AWW

16.426

De Watergroep

75.677

ISWa leden

7.522

IWVA

1.917

IWVB

PIDPA

26.561

TMVW

68.902

VIVAQUA

1.149

Totaal

198.155

Bron: VMM Waterbank

64 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Figuur 28 geeft een verdeling van de actief in gebruik genomen investeringen over een aantal deelactiviteiten weer: investeringen in leidingen, in watergebonden installaties en in overige investeringen. Investeringen in leidingen zijn de totale actief in gebruik genomen investeringen voor vervanging, renovatie of uitbreiding van de leidingen (reinwater + ruwwater). Investeringen in watergebonden installaties zijn de totale actief in gebruik genomen investeringen die uitgevoerd zijn aan alle installaties die rechtstreeks met de productie en levering van water te maken hebben, maar die geen leidingen zijn. Overige investeringen omvatten de totale actief in gebruik genomen investeringen die niet rechtstreeks verband houden met de productie en levering van water, maar die wel toegewezen zijn aan de wateractiviteit (bv. overhead). Iets meer dan de helft van de totale investeringen wordt uitgevoerd in functie van het leidingnetwerk. Meer dan 70% van de investeringen voor de wateractiviteit heeft rechtstreeks te maken met productie en levering van water.18 Figuur 28: Verdeling van actief in gebruik genomen investeringen per deelactiviteit (2012)

28,8 % 50,8 %

20,4 %

Leidingen Watergebonden installaties Overige Bron: VMM Waterbank

18 Voor het referentiejaar 2012 zijn de watermaatschappijen gedetailleerder dan voorheen bevraagd over hun investeringen. Voor het bepalen van de in de loop van het jaar in actief gebruik genomen investeringen is de som gemaakt van de ‘aanschaffingen, met inbegrip van de geproduceerde vaste activa’ en de ‘overboekingen van een post naar een andere’ (voor zover ze betrekking hebben op overgeboekte activa in aanbouw) voor de materiële vaste activa, met uitzondering van de activa in aanbouw. Concreet gaat het om waarden voor terreinen en gebouwen, installaties, machines en uitrusting, meubilair en rollend materieel, leasing en soortgelijke rechten en overige materiële vaste activa (codes 22 t.e.m. rek 26). Voor IWVA en De Watergroep is een correctie uitgevoerd wegens het gebruik van specifieke waarderingsregels. De cijfers voor TMVW omvatten een beperkt aandeel investeringen in functie van IWVB. 65

Figuur 29 geeft de procentuele verdeling van het leidingennet per tijdsslot in Vlaanderen weer. De weergegeven percentages geven de gewogen situatie in Vlaanderen weer. Het grootste deel (ongeveer 45%) werd aangelegd tussen 1960 en 1980. 2,5% werd aangelegd in de jaren 2010, 2011 en 2012. In deze cijfers is geen informatie opgenomen voor IWVB. Voor TMVW zijn enkel cijfers beschikbaar tot en met 2011. Figuur 29: Leeftijd leidingennet in Vlaanderen (2012) 25 % 20 % 15 % 10 % 5% 0%

< ‘50

‘50 - ’59

‘60 - ’69

‘70 - ’79

‘80 - ’89

‘90 - ’99

‘00 - ’09

‘10 - ’12

Bron: VMM Waterbank

Figuur 30 geeft de samenstelling van het leidingennet in Vlaanderen weer en bevat informatie over bijna 98% van het totale netwerk in Vlaanderen. De samenstelling van het net in Vlaanderen wordt samengevat over de categorieën ‘kunststofbasis’, ‘metaalbasis’ en ‘betonbasis’ (en andere/onbekend). Enkel IWVB kan in dit kader geen gegevens aanleveren. Ongeveer 48% van de leidingen is vervaardigd op basis van kunststof, ongeveer 32% op basis van beton en meer dan 19% op basis van metaal. Het percentage op kunststofbasis vertoont ten opzichte van 2011 een stijgende trend, het percentage op metaalbasis en betonbasis daalt. Meer informatie over het thema investeringen vindt u terug in de rapporten ‘Investeringen voor publieke watervoorziening’19. Figuur 30: Samenstelling leidingennet in Vlaanderen (2011-2012) 50 %

40 %

30 %

20 %

10 %

0% betonbasis

metaalbasis 2011

Bron: VMM Waterbank

19 www.vmm.be/publicaties 66 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

kunststofbasis 2012

andere/onbekend

VERKLARENDE WOORDENLIJST Abonnee: elke natuurlijke of rechtspersoon die een recht heeft tegenover een onroerend goed, die aangesloten is op een openbaar waterdistributienetwerk en aan wie de exploitant van een openbaar waterdistributienetwerk via dat waterdistributienetwerk drinkwater levert. Afnemer: elke klant die geen abonnee is en aan wie de exploitant van een openbaar waterdistributienetwerk water levert. ISWa-lid: een actieve watermaatschappij die deel uitmaakt van het samenwerkingsverband ISWa, meer bepaald GW Hoeilaart, AGSO Knokke-Heist en IWM. Distributiegebied: het gebied waarin de exploitant van een openbaar waterdistributienetwerk, via leidingen van het openbare waterdistributienetwerk, aan abonnees drinkwater levert. Drinkwater: water dat voldoet aan de eisen gesteld aan water voor menselijke consumptie. Dat is al het water dat onbehandeld of na behandeling bestemd is voor drinken, koken, voedselbereiding of andere huishoudelijke doeleinden, ongeacht de herkomst en ongeacht of het water geleverd wordt via een waterdistributienetwerk of via een private waterwinning, uit een tankschip of tankauto of in flessen of verpakkingen, met uitzondering van: a) natuurlijk mineraalwater dat als zodanig erkend is in overeenstemming met het koninklijk besluit van 8 februari 1999 betreffende natuurlijk mineraalwater en bronwater; b) water dat een geneesmiddel is. Drinkwatercomponent: de vergoeding voor de productie en levering van het leidingwater (deel van de integrale waterfactuur). Deze component bestaat uit een jaarlijkse vaste vergoeding (abonnementsgeld) en uit een variabele vergoeding (afhankelijk van het waterverbruik). Equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen: Het beschikbaar inkomen op individueel niveau (‘equivalent inkomen’) wordt afgeleid van het beschikbaar gezinsinkomen dat daartoe gecorrigeerd wordt voor de grootte van het gezin. Om het beschikbaar inkomen op individueel niveau te bekomen, wordt het beschikbaar gezinsinkomen niet zomaar door het aantal gezinsleden gedeeld. Het gegeven dat door de band genomen niet alle volwassen gezinsleden en zeker kinderen evenredig bijdragen aan het gezinsinkomen wordt verrekend. Een gewicht van 1 wordt toegekend aan de referentiepersoon in het huishouden, een gewicht van 0,5 aan elke andere persoon ouder dan 14 jaar en een gewicht van 0,3 aan elk kind. Gewonnen water: alle gewonnen grond- en oppervlaktewater. Gemiddeld gezin: een gezin bestaande uit 2,37 gedomicilieerde personen met een jaarleidingwaterverbruik van 88m³ en geen private waterwinning. Gezin: kleinverbruiker met minstens één gedomicilieerde persoon. Grondwater: al het water dat zich onder het bodemoppervlak in de verzadigde zone bevindt en dat in direct contact met de bodem of de ondergrond staat. Huishoudens, industrie en landbouw: 1. Grootverbruikers worden als volgt verdeeld over de doelgroepen industrie en landbouw. a. Grootverbruikers met een landbouwactiviteit cf. heffing op waterverontreiniging worden ingedeeld als landbouw; b. Grootverbruikers zonder landbouwactiviteit worden ingedeeld als industrie. 2. Kleinverbruikers: a. met gedomicilieerden worden ingedeeld als huishouden; b. zonder gedomicilieerden en met ondernemingsnummer worden ingedeeld als industrie; c. De rest, nl. kleinverbruikers zonder gedomicilieerden of met een onbekend aantal gedomicilieerden en zonder ondernemingsnummer, vormt de restgroep. Tot die restgroep behoren tweede-verblijven en ondernemingen die geen ondernemingsnummer meedeelden.

Grootverbruikers (GV): niet-kleinverbruikers. De grootverbruikers zijn vooral bedrijven en landbouwers. Integrale waterfactuur: de factuur die een abonnee ontvangt van zijn watermaatschappij. Die factuur bevat een drinkwatercomponent en saneringscomponenten. Kleinverbruikers (KV): cf. artikel 35quater, § 1 van de wet van 26 maart 1971 op de bescherming van de oppervlaktewateren tegen verontreiniging. Het gaat vooral over gezinnen, maar ook over kleine bedrijven en diensten die maar weinig water verbruiken. Leidingwater: water dat geleverd wordt via het openbare waterdistributienetwerk. Leveringsgebied: een geografisch afgebakend gebied waarbinnen het water bestemd voor menselijke consumptie afkomstig is uit één of enkele bronnen waarbinnen het water kan worden geacht van vrijwel uniforme kwaliteit te zijn. Oppervlaktewater: al het water dat watermaatschappijen winnen en dat geen grondwater is. Reinwater (= drinkwater): water dat voldoet aan de eisen gesteld aan water voor menselijke consumptie. Ruwwater: water vóór productie (dat verder in de cyclus omgezet wordt in zuiver of ander water). Saneringscomponenten: de bijdragen voor de afvoer, de inzameling en de zuivering van het afvalwater afkomstig van het verbruikte leidingwater (deel van de integrale waterfactuur). Deze component bestaat uit een gemeentelijke bijdrage (GSB) en/of vergoeding (GSV) die gebruikt wordt voor de financiering van de gemeentelijke saneringsverplichting (afvoeren en inzamelen van gebruikt water) en een bovengemeentelijke bijdrage (BGB) voor de financiering van de bovengemeentelijke saneringsverplichting (zuiveren van afvalwater). Variabele vergoeding: variabel deel van de drinkwatercomponent van de integrale waterfactuur. De variabele vergoeding is afhankelijk van het waterverbruik. Vaste vergoeding: vast deel van de drinkwatercomponent van de integrale waterfactuur, ook wel het abonnementsgeld genoemd. Watermaatschappij: de exploitant van een openbaar waterdistributienetwerk. WaterRegulator: de reguleringsinstantie die in 2009 werd opgericht als subentiteit van de VMM met als focus: a) het verhogen van de transparantie over drinkwaterproductie, b) het vergelijken van de prestaties en de efficiëntie van de watermaatschappijen, c) het uitvoeren van studies en op basis van de resultaten advies verlenen aan de Vlaamse regering. Waterverbruik: water dat in een meetbare hoeveelheid verbruikt wordt. Waterverkoopreglement: het besluit van 8 april 2011 van de Vlaamse regering houdende bepalingen van rechten en plichten van de exploitanten van een openbaar waterdistributienetwerk en hun klanten met betrekking tot de levering van water bestemd voor menselijke consumptie, de uitvoering van de saneringsverplichting en het Algemeen Waterverkoopreglement. Wooneenheid: elke eenheid in een woongebouw die ontworpen of aangepast is om afzonderlijk te worden gebruikt en die minstens over de volgende woonvoorzieningen beschikt: een woonruimte in combinatie met een toilet, een douche of bad en een keuken of kitchenette.

68 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

BIJLAGE 1 OVERZICHT FIGUREN Figuur 1: Distributiegebieden watermaatschappijen (situatie 2013) Figuur 2: Evolutie van aantal watermaatschappijen (1998 - 2013) Figuur 3: Drinkwaterketen van bron tot kraan Figuur 4: Waterproductie voor Vlaanderen (2012) Figuur 5: Waterbronnen per watermaatschappij (2012) Figuur 6: Waterbalans voor de sector in miljoen m³ (2012) Figuur 7: Waterbalans per watermaatschappij in miljoen m³ (2012) Figuur 8: Evolutie van gefactureerd waterverbruik (2002-2012) Figuur 9: Evolutie van gefactureerd waterverbruik aan de verschillende doelgroepen (2009-2012) Figuur 10: Verdeling van abonnees en gefactureerd waterverbruik over doelgroepen (2012) Figuur 11: Kwaliteit van het drinkwater in het openbare distributienet in Vlaanderen (2012) Figuur 12: Evolutie van integrale waterfactuur en haar componenten voor een gemiddeld gezin (2009-2013) Figuur 13: Evolutie van integrale waterfactuur en haar componenten per gezinstype (2009-2013) Figuur 14: Evolutie van integrale waterfactuur t.o.v. consumptie-index (2009-2013 – Basis 2008 =0) Figuur 15: Aandeel van de ‘kosten voor water’ in de totale consumptie (HBO 2012) Figuur 16: Overzicht van aandeel waterfactuur over inkomensgroepen in verschillende landen voor een typegezin 2 personen / 77 m³ jaarleidingwaterverbruik (2012) Figuur 17: Overzicht van drinkwaterprijs voor een gemiddeld gezin (2013) Figuur 18: Overzicht en evolutie van de berekende drinkwatercomponent voor een gemiddeld gezin bij de verschillende watermaatschappijen (2000-2013) Figuur 19: Gemiddelde kostprijs van drinkwater in omliggende regio’s voor vier typegezinnen (2013) Figuur 20: Overzicht van drinkwaterprijs voor een typisch bedrijf (2013) Figuur 21: Overzicht en evolutie van de berekende drinkwatercomponent voor een typebedrijf bij de verschillende watermaatschappijen (2000-2013) Figuur 22: Evolutie liquiditeit watermaatschappijen (2008-2012) Figuur 23: Evolutie solvabiliteit watermaatschappijen (2008-2012) Figuur 24: Evolutie rendabiliteit watermaatschappijen (2008-2012) Figuur 25: Relatieve opbrengstenstructuur (2012) Figuur 26: Relatieve kostenstructuur (2012) Figuur 27: Overzicht van actief in gebruik genomen investeringen in drinkwatervoorziening (2011-2012) Figuur 28: Verdeling van actief in gebruik genomen investeringen per deelactiviteit (2012) Figuur 29: Leeftijd leidingennet in Vlaanderen (2012) Figuur 30: Samenstelling leidingennet in Vlaanderen (2011-2012)

7 13 17 19 21 22 23 25 26 27 31 34 36 37 38 40 45 47 49 53 55 59 60 60 62 63 64 65 66 66

BIJLAGE 2 OVERZICHT TABELLEN Tabel 1: Juridische vorm watermaatschappijen (2013) Tabel 2: Statistieken van distributiegebieden - waarden (2013) Tabel 3: Statistieken van distributiegebieden - relatief (2013) Tabel 4: Infrastructuur voor productie en levering van leidingwater (2013) Tabel 5: Overzicht van aandeel productie voor Vlaanderen <> levering aan abonnees in Vlaanderen (2012) Tabel 6: Kerngetallen van waterlevering en verkoop (2012) Tabel 7: Verdeling van berekend jaarleidingwaterverbruik opgedeeld in jaarverbruikschijven (2012) Tabel 8: Gemiddelde jaarleidingwaterverbruik per gezinssituatie (2012) Tabel 9: Evolutie van het aantal abonnees (2009-2012) Tabel 10: Overzicht en evolutie van integrale waterfactuur en haar componenten voor een gemiddeld gezin (2000-2013) Tabel 11: Overzicht en evolutie van integrale waterfactuur voor verschillende gezinstypes (2009-2013) Tabel 12: Aandeel van berekende integrale waterfactuur in ‘Equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen’ EU-SILC (2012) Tabel 13: Aandeel van berekende integrale waterfactuur in ‘Equivalent jaarlijks beschikbaar inkomen’ voor verschillende landen en regio’s EU-SILC (2012) Tabel 14: Overzicht van tariefstructuren voor drinkwatercomponent (2013) Tabel 15: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent in prijs per jaar voor een gemiddeld gezin (2013) Tabel 16: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent voor verschillende gezinstypes (2000-2013) Tabel 17: Overzicht van toegepaste sociale correcties voor de drinkwatercomponent (2013) Tabel 18: Overzicht van eemalige tarieven per watermaatschappij (2013) Tabel 19: Gemiddelde kostprijs van drinkwater in omliggende regio’s (2013) Tabel 20: Overzicht van tariefstructuren van drinkwatercomponent voor bedrijven (2013) Tabel 21: Overzicht van tarieven voor watermeters met grotere capaciteiten voor bedrijven (2013) Tabel 22: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent in prijs per jaar voor een typebedrijf (2013) Tabel 23: Overzicht en evolutie van berekende drinkwatercomponent voor verschillende typebedrijven (2000-2013) Tabel 24: Sectorale balans (2012) Tabel 25: Sectorale resultatenrekening (2012) Tabel 26: Sectorale ratio’s (2008-2012) Tabel 27: Omzet uit waterverkoop versus totale omzet en bedrijfsopbrengsten (2012) Tabel 28: Marktaandeel van watermaatschappijen op basis van omzet uit waterverkoop (2012) Tabel 29: Overzicht van actief in gebruik genomen investeringen in drinkwatervoorziening (2012)

70 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

8 13 14 15 20 24 28 29 30 35 37 39 41 43 44 46 47 48 49 50 51 52 54 56 57 58 61 62 64

BIJLAGE 3 CONTACTGEGEVENS WATERMAATSCHAPPIJEN AGSO Knokke-Heist

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Autonoom Gemeentebedrijf stadsontwikkeling Knokke-Heist

â€˜t Walletje 104 bus 101

Tel. 050 44 25 00

8300 Knokke-Heist

E-mail: agso@knokke-heist.be

AWW

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Antwerpse Waterwerken

Mechelsesteenweg 66

Tel. 078 35 35 99

2018 Antwerpen

E-mail: klant.aww@water-link.be

http://www.agsoknokke-heist.be

http://www.water-link.be

BRABANT WATER

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Brabant Water N.V.

Magistratenlaan 200

Tel. 0031 73 683 88 88

5223 MA 's-Hertogenbosch

E-mail: klantenservice@brabantwater.nl http://www.brabantwater.nl

GW Hoeilaart *

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Waterbedrijf Hoeilaart

Jan van Ruusbroecpark z/n

Tel. 02-658 28 70

1560 Hoeilaart

E-mail: waterdienst@hoeilaart.be

* Overgenomen door De Watergroep Oost-Vlaanderen vanaf 01/01/2014

IWM

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Intercommunale Watermaatschappij

Willekensmolenstraat 122

Tel. 011 28 85 60

3500 Hasselt

E-mail: info@iwm.be http://www.iwm.be

IWVA

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Intercommunale Waterleidingsmaatschappij van VeurneAmbacht

Doornpannestraat 1

Tel. 058 53 38 33

8670 Koksijde

E-mail: info@iwva.be

IWVB

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Intercommunale voor Waterbedeling in Vlaams-Brabant

Alsembergsesteenweg 1046

Tel. 02 359 17 17

http://www.iwva.be

1652 Beersel

Administratieve zetel

Contact / Info

Stropstraat 1

Tel. 078 35 35 99

9000 Gent

E-mail: klant.tmvw@water-link.be http://www.water-link.be

Pidpa

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Provinciale en Intercommunale Drinkwatermaatschappij der Provincie Antwerpen

Desguinlei 246

Tel. 03 216 88 00

2018 Antwerpen

E-mail: info@pidpa.be http://www.pidpa.be

TMVW

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

Tussengemeentelijke Maatschappij der Vlaanderen voor Watervoorziening

Stropstraat 1

Tel. 078 35 35 99

9000 Gent

E-mail: klant.tmvw@water-link.be

VIVAQUA

Maatschappelijke zetel

Contact / Info

VIVAQUA

Keizerinlaan 17-19

Tel. 02 518 81 11

1000 Brussel

E-mail: info@vivaqua.be

http://www.water-link.be

http://www.vivaqua.be

De Watergroep

Maatschappelijke zetel Centrale directie

Contact / Info

Vooruitgangstraat 189

Tel. 02 238 94 11

1030 Brussel

E-mail: info@dewatergroep.be http://www.dewatergroep.be

De Watergroep Limburg

Provinciale klantendienst Limburg

Contact / Info

Runkstersteenweg 208

Tel. 011 28 06 11

3500 Hasselt

E-mail: info.limburg@dewatergroep.be http://www.dewatergroep.be

De Watergroep Oost-Vlaanderen

Provinciale klantendienst Oost-Vlaanderen

Contact / Info

Koning Boudewijnstraat 46

Tel. 09 240 91 11

9000 Gent

E-mail:info.oost.vlaanderen@dewatergroep.be http://www.dewatergroep.be

De Watergroep Vlaams-Brabant

Provinciale klantendienst Vlaams Brabant

Contact / Info

Herbert Hooverplein 23

Tel. 016 24 09 11

3000 Leuven

E-mail: info.vlaams.brabant@dewatergroep.be http://www.dewatergroep.be

De Watergroep West-Vlaanderen

Provinciale klantendienst West-Vlaanderen

Contact / Info

Roggelaan 2

Tel. 056 23 17 11

8500 Kortrijk

E-mail: info.west.vlaanderen@dewatergroep.be http://www.dewatergroep.be

72 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

BIJLAGE 4 OVERZICHT BEDEELDE GEMEENTEN PER WATERMAATSCHAPPIJ MET HET AANDEEL VAN DE BEDEELDE BEVOLKING

AGSO Knokke-Heist

Bedeeld %

Knokke-Heist

100%

AWW

Bedeeld %

Antwerpen

100%

Kapellen

Bedeeld % 3%

Boechout

79%

Kontich

91%

Edegem

100%

Mortsel

100%

Hove

100%

Zwijndrecht

100%

BRABANT WATER

Bedeeld %

Baarle Hertog

87%

GW Hoeilaart

Bedeeld %

Hoeilaart

100%

IWM

Bedeeld %

Glabbeek

34%

Leopoldsburg

Bedeeld % 100%

Hasselt

63%

Linter

100%

Kortenaken

100%

Tienen

Landen

68%

Zoutleeuw

100%

IWVA

Bedeeld %

Alveringem

100%

Koksijde

100%

De Panne

100%

Nieuwpoort

100%

Diksmuide

Veurne

100%

IWVB

Bedeeld %

Beersel

100%

Merchtem

Dilbeek

100%

Sint-Genesius-Rode

100%

Drogenbos

100%

Sint-Pieters-Leeuw

100%

Grimbergen

32%

Tervuren

68%

Halle

80%

Wemmel

100%

Kortenberg

34%

Zaventem

91%

Machelen (Brab.)

100%

Pidpa

Bedeeld %

Aartselaar

100%

Bedeeld % Malle

100%

Arendonk

100%

Mechelen

100%

Baarle Hertog

13%

Meerhout

100%

Balen

100%

Merksplas

100%

Beerse

100%

Mol

100%

Berlaar

100%

Niel

100%

Boechout

21%

Nijlen

100%

Bonheiden

100%

Olen

100%

Boom

100%

Oud-Turnhout

100%

Bornem

100%

Putte

100%

Borsbeek

100%

Puurs

100%

Brasschaat

100%

Ranst

100%

Brecht

100%

Ravels

100%

Dessel

100%

Retie

100%

Duffel

100%

Rijkevorsel

100%

Essen

100%

Rumst

100%

Geel

100%

Schelle

100%

Grobbendonk

100%

Schilde

100%

Heist-op-den-Berg

100%

Schoten

100%

Hemiksem

100%

Sint-Amands

100%

Herentals

100%

Sint-Katelijne-Waver

100%

Herenthout

100%

Stabroek

100%

Herselt

100%

Turnhout

100%

Hoogstraten

100%

Vorselaar

100%

Hulshout

100%

Vosselaar

100%

Kalmthout

100%

Westerlo

100%

Kapellen

97%

Wijnegem

100%

Kasterlee

100%

Willebroek

100%

Kontich

Wommelgem

100%

Laakdal

100%

Wuustwezel

100%

Lier

100%

Zandhoven

100%

Lille

100%

Zoersel

100%

Lint

100%

74 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

TMVW

Bedeeld %

Aalst

100%

Lochristi

58%

Aalter

100%

Lovendegem

100%

Affligem

100%

Maarkedal

100%

Asse

100%

Melle

100%

Beernem

100%

Merelbeke

100%

Blankenberge

100%

Middelkerke

87%

Brakel

100%

Nazareth

100%

Brugge

100%

Nevele

100%

9 10

Buggenhout

100%

Oostende

79%

Damme

100%

Oosterzele

100%

De Haan

100%

Oostkamp

59%

De Pinte

100%

Opwijk

10%

Deinze

100%

Oudenaarde

100%

Dendermonde

100%

Ronse

100%

Destelbergen

100%

Ruiselede

100%

Erpe-Mere

100%

Sint-Lievens-Houtem

100%

Gavere

100%

Sint-Martens-Latem

100%

Gent

100%

Ternat

42%

Hamme (Vl.)

100%

Wetteren

100%

Herzele

68%

Wichelen

100%

Horebeke

100%

Wortegem-Petegem

100%

Jabbeke

42%

Zelzate

100%

Kluisbergen

100%

Zingem

100%

Knesselare

100%

Zomergem

100%

Kruishoutem

100%

Zottegem

100%

Lebbeke

100%

Zuienkerke

100%

Lede

100%

Zulte

100%

Liedekerke

90%

Zwalm

100%

Lierde

67%

VIVAQUA

Bedeeld %

Kraainem

100%

Steenokkerzeel

54%

Linkebeek

100%

Wezembeek-Oppem

100%

De Watergroep Limburg

Bedeeld %

Alken

100%

Bedeeld % Kinrooi

100%

Kortessem

100%

Beringen

100%

Lanaken

100%

Bilzen

100%

Lommel

100%

Bocholt

100%

Lummen

100%

Borgloon

100%

Maaseik

100%

Bree

100%

Maasmechelen

100%

Diepenbeek

100%

Meeuwen-Gruitrode

100%

Dilsen-Stokkem

100%

Neerpelt

100%

Genk

100%

Nieuwerkerken (Limb.)

100%

Gingelom

100%

Opglabbeek

100%

Halen

100%

Overpelt

100%

Ham

100%

Peer

100%

Hamont-Achel

100%

Riemst

100%

Hasselt

37%

Sint-Truiden

100%

Hechtel-Eksel

100%

Tessenderlo

100%

Heers

100%

Tongeren

100%

Herk-de-Stad

100%

Voeren

100%

Herstappe

100%

Wellen

100%

Heusden-Zolder

100%

Zonhoven

100%

Hoeselt

100%

Zutendaal

100%

Houthalen-Helchteren

100%

De Watergroep Oost-Vlaanderen

Bedeeld %

Assenede

100%

Lokeren

100%

Berlare

100%

Maldegem

100%

Beveren

100%

Moerbeke (Waas)

100%

Denderleeuw

100%

Ninove

100%

Eeklo

100%

Sint-Gillis-Waas

100%

Evergem

100%

Sint-Laureins

100%

Geraardsbergen

100%

Sint-Niklaas

100%

Haaltert

100%

Stekene

100%

Herzele

32%

Temse

100%

Kaprijke

100%

Waarschoot

100%

Kruibeke

100%

Waasmunster

100%

Laarne

100%

Wachtebeke

100%

Zele

100%

Lierde

33%

Lochristi

42%

76 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

De Watergroep Vlaams-Brabant

Bedeeld %

Aarschot

100%

Bedeeld % 26

Landen

32%

Begijnendijk

100%

Lennik

100%

Bekkevoort

100%

Leuven

100%

Bertem

100%

Liedekerke

10%

Bever

100%

Londerzeel

100%

Bierbeek

100%

Lubbeek

100%

Boortmeerbeek

100%

Meise

100%

Boutersem

100%

Merchtem

95%

Diest

100%

Opwijk

90%

Galmaarden

100%

Oud-Heverlee

100%

Geetbets

100%

Overijse

100%

Glabbeek

66%

Pepingen

100%

Gooik

100%

Roosdaal

100%

Grimbergen

68%

Rotselaar

100%

Haacht

100%

Scherpenheuvel-Zichem

100%

Halle

20%

Steenokkerzeel

46%

Herent

100%

Ternat

58%

Herne

100%

Tervuren

32%

Hoegaarden

100%

Tielt-Winge

100%

Holsbeek

100%

Tienen

93%

Huldenberg

100%

Tremelo

100%

Kampenhout

100%

Vilvoorde

100%

Kapelle-op-den-Bos

100%

Zaventem

Zemst

100%

Keerbergen

100%

Kortenberg

66%

De Watergroep West-Vlaanderen

Bedeeld %

Anzegem

100%

Menen

100%

Ardooie

100%

Mesen

100%

Avelgem

100%

Meulebeke

100%

Bredene

100%

Middelkerke

13%

Deerlijk

100%

Moorslede

100%

Dentergem

100%

Oostende

21%

Diksmuide

91%

Oostkamp

41%

Gistel

100%

Oostrozebeke

100%

Harelbeke

100%

Oudenburg

100%

Heuvelland

100%

Pittem

100%

Hooglede

100%

Poperinge

100%

Houthulst

100%

Roeselare

100%

Ichtegem

100%

Spiere-Helkijn

100%

Ieper

100%

Staden

100%

Ingelmunster

100%

Tielt

100%

Izegem

100%

Torhout

100%

Jabbeke

58%

Vleteren

100%

Koekelare

100%

Waregem

100%

Kortemark

100%

Wervik

100%

Kortrijk

100%

Wevelgem

100%

Kuurne

100%

Wielsbeke

100%

Langemark-Poelkapelle

100%

Wingene

100%

Ledegem

100%

Zedelgem

100%

Lendelede

100%

Zonnebeke

100%

Zwevegem

100%

Lichtervelde

100%

Lo-Reninge

100%

78 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

BIJLAGE 5 OVERZICHT GEMIDDELD JAARLEIDINGWATERVERBRUIK PER GEZINSTYPE PER PROVINCIE EN PER WATERMAATSCHAPPIJ

Provincie

Type gezin met aantal gedomicilieerden

Gemiddeld JAAR-verbruik in m³ per gezinstype

Gemiddeld JAAR-verbruik in m³ per gedomicilieerde

Gemiddeld DAG-verbruik in liter per gedomicilieerde

Antwerpen

142

Limburg

133

Oost-Vlaanderen

131

Vlaams-Brabant

136

West-Vlaanderen

124

Antwerpen

113

Limburg

105

Oost-Vlaanderen

100

Vlaams-Brabant

104

West-Vlaanderen

Antwerpen

115

106

Limburg

105

Oost-Vlaanderen

101

Vlaams-Brabant

104

West-Vlaanderen

Antwerpen

140

Limburg

128

Oost-Vlaanderen

123

Vlaams-Brabant

126

West-Vlaanderen

120

Antwerpen

170

Limburg

155

Oost-Vlaanderen

148

Vlaams-Brabant

150

West-Vlaanderen

147

Watermaatschappij AGSO Knokke-Heist AWW DWG-Limburg DWG-Oost-Vlaanderen DWG-Vlaams-Brabant DWG-West-Vlaanderen GW Hoeilaart IWM IWVA IWVB Pidpa TMVW VIVAQUA Gemiddeld AGSO Knokke-Heist AWW DWG-Limburg DWG-Oost-Vlaanderen DWG-Vlaams-Brabant DWG-West-Vlaanderen GW Hoeilaart IWM IWVA IWVB Pidpa TMVW VIVAQUA Gemiddeld AGSO Knokke-Heist AWW DWG-Limburg DWG-Oost-Vlaanderen DWG-Vlaams-Brabant DWG-West-Vlaanderen GW Hoeilaart IWM IWVA IWVB Pidpa TMVW VIVAQUA Gemiddeld

Type gezin met aantal gedomicilieerden

Gemiddeld JAAR-verbruik in m³ per gezinstype

Gemiddeld JAAR-verbruik in m³ per gedomicilieerde

Gemiddeld DAG-verbruik in liter per gedomicilieerde

1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3

65 63 49 44 49 43 46 46 45 52 49 49 56 49 100 92 77 71 76 67 70 74 70 76 80 74 82 76 140 129 106 99 103 94 99 102 101 104 111 103 108 106

65 63 49 44 49 43 46 46 45 52 49 49 56 49 50 46 38 35 38 33 35 37 35 38 40 37 41 38 47 43 35 33 34 31 33 34 34 35 37 34 36 35

179 172 135 121 134 119 126 125 124 143 135 134 154 134 138 127 106 97 104 91 97 102 96 104 109 101 112 104 128 119 97 91 95 86 91 93 93 95 102 94 99 97

80 • Watermeter 2013 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

Type gezin met aantal gedomicilieerden

Gemiddeld JAAR-verbruik in m³ per gezinstype

Gemiddeld JAAR-verbruik in m³ per gedomicilieerde

Gemiddeld DAG-verbruik in liter per gedomicilieerde

4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5

172 155 128 121 125 115 117 126 127 126 136 125 132 129 245 190 155 146 149 139 134 148 157 153 161 150 158 157

43 39 32 30 31 29 29 31 32 32 34 31 33 32 49 38 31 29 30 28 27 30 31 31 32 30 32 31

118 106 88 83 86 79 81 86 87 87 93 86 91 89 135 104 85 80 82 77 73 81 86 84 89 83 87 86

6.526

118.243

251

328.779

95.404

63.387

81.197

88.790

1.110

13.591

10.812

28.155

131.777

182.307

4.064

819.090

33.802

615.523

2.189

2.859.209

804.702

552.193

792.795

709.519

10.562

101.130

62.487

242.981

1.183.992

1.252.471

38.685

AGSO Knokke-Heist

AWW

Brabant Water

De Watergroep

De Watergroep - LIM

De Watergroep - O-VL

De Watergroep - VL-B

De Watergroep - W-VL

GW Hoeilaart

IWM

IWVA

IWVB

Pidpa

TMVW

VIVAQUA

Totaal 6.403.031

11%

15%

11%

12%

17%

13%

11%

13%

10%

11%

12%

11%

19%

294

79.781

6.477

Berekend aantal HH-2

81.353

22%

16%

11%

912.185

4.622

184.954

173.624

31.437

11.192

15.295

1.337

98.717

10% 110.294

12% 119.286

40% 409.650

14%

% % bevolking HH-1 tov in HH-1 totaal HH-1

82 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

HH x: x = aantal gedomiciliëerden (Huishoudgroottte)

Berekend aantal HH-1

Berekende Bevolking 2013

Watermaatschappij

12%

15%

13%

18%

15%

13%

14%

15%

14%

13%

19%

20%

19%

11%

12%

13%

45%

% % bevolking HH-2 tov in HH-2 totaal HH-2

402.877

2.321

79.003

75.150

15.543

3.395

6.770

671

45.090

54.735

36.566

51.062

187.453

106

32.465

1.791

Berekend aantal HH-3

20%

19%

11%

14%

13%

47%

% % bevolking HH-3 tov in HH-3 totaal HH-3

122.821

1.011

21.707

23.956

4.634

1.174

1.800

214

13.878

17.380

10.221

17.541

59.020

9.250

485

Berekend aantal HH-4

% bevolking in HH-4

18%

20%

11%

14%

48%

% HH-4 tov totaal HH-4

124.223

1.070

22.491

23.670

5.594

941

1.732

273

14.962

15.822

10.159

15.465

56.409

11.983

430

Berekend aantal HH-5

116

26.361

1.048

18%

19%

12%

13%

12%

293.366

1.913

55.204

56.251

12.469

2.023

4.419

569

33.694

38.223

26.266

35.858

45% 134.041

10%

% % Berekend bevolking HH-5 tov aantal in HH-5 totaal HH-5 HH-5+

Verdeling van het de verschillende HuisHoud-Types over de watermaatschappijen en hun distributiegebied in 2013

VERDELING VAN DE GEZINNEN NAAR HUISHOUDGROOTTE OVER DE DISTRIBUTIEGEBIEDEN

BIJLAGE 6

% bevolking in HH-5+

19%

11%

13%

12%

46%

% HH-6+ tov totaal HH-5+

2.674.562

15.002

545.666

484.428

97.831

29.537

43.607

4.174

295.131

317.652

227.953

334.617

1.175.352

881

278.083

16.757

Totaal aantal HuisHoudens 2012

BIJLAGE 7 OVERZICHT VAN DE BEREKENDE INTEGRALE WATERFACTUUR VOOR VERSCHILLENDE GEZINSTYPES

Typegezin Aantal gedom. / m³ Verbruik 1/49

Typegezin Aantal gedom. / m³ Verbruik 2/76

2000

2009

2010

2011

2012

2013

Stijging 2009 2013

Gewogen gemiddelde integrale factuur Inclusief 6% BTW

€ 85,09

€ 202,88

€ 212,40

€ 219,62

€ 225,60

€ 231,41

14%

BTW

€ 4,82

€ 11,48

€ 12,02

€ 12,43

€ 12,77

€ 13,10

14%

Gewogen gemiddelde integrale factuur Exclusief 6% BTW

€ 80,27

€ 191,40

€ 200,38

€ 207,19

€ 212,83

€ 218,32

14%

Vaste vergoeding

€ 31,31

€ 45,61

€ 48,27

€ 49,01

€ 49,80

€ 50,72

11%

Verbruik - Variabele vergoeding

€ 48,97

€ 55,73

€ 58,96

€ 60,35

€ 61,56

€ 63,15

13%

Totaal Levering water

€ 80,27

€ 101,35

€ 107,22

€ 109,36

€ 111,35

€ 113,86

12%

Berekende op huishoudomvang gewogen integrale factuur

Stijging 2011 2013

Stijging 2012 2013

Gemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 47,28

€ 50,43

€ 53,89

€ 55,85

€ 57,79

22%

Bovengemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 42,78

€ 42,73

€ 43,94

€ 45,63

€ 46,66

Totaal Sanering

€ 0,00

€ 90,05

€ 93,16

€ 97,83

€ 101,48

€ 104,45

16%

Aandeel Vaste vergoeding

39%

24%

23%

Stijging 2011 2013

Stijging 2012 2013

Aandeel Verbruik - Variabele vergoeding

61%

29%

Totaal Aandeel Levering water

100%

53%

54%

53%

52%

52% 26%

Aandeel Gemeentelijke bijdrage

25%

26%

Aandeel Bovengemeentelijke bijdrage

22%

21%

Totaal Aandeel Sanering

47%

46%

47%

48%

2000

2009

2010

2011

2012

2013

Stijging 2009 2013

Gewogen gemiddelde integrale factuur Inclusief 6% BTW

€ 103,57

€ 277,83

€ 290,00

€ 299,79

€ 308,53

€ 316,92

14%

BTW

€ 5,86

€ 15,73

€ 16,41

€ 16,97

€ 17,46

€ 17,94

14%

Gewogen gemiddelde integrale factuur Exclusief 6% BTW

€ 97,71

€ 262,10

€ 273,58

€ 282,82

€ 291,06

€ 298,98

14%

Vaste vergoeding

€ 30,64

€ 45,11

€ 47,67

€ 48,43

€ 49,28

€ 50,27

11%

Verbruik - Variabele vergoeding

€ 67,07

€ 75,31

€ 79,45

€ 81,50

€ 83,20

€ 85,41

13%

Totaal Levering water

€ 97,71

€ 120,41

€ 127,12

€ 129,93

€ 132,48

€ 135,68

13%

2% 4%

Berekende op huishoudomvang gewogen integrale factuur

Gemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 75,34

€ 80,19

€ 84,74

€ 87,80

€ 90,92

21%

Bovengemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 66,35

€ 66,27

€ 68,16

€ 70,78

€ 72,37

Totaal Sanering

€ 0,00

€ 141,69

€ 146,46

€ 152,90

€ 158,58

€ 163,30

15%

17%

Aandeel Vaste vergoeding

31%

17%

Aandeel Verbruik - Variabele vergoeding

69%

29%

Totaal Aandeel Levering water

100%

46%

45% 30%

Aandeel Gemeentelijke bijdrage

29%

30%

Aandeel Bovengemeentelijke bijdrage

25%

24%

Totaal Aandeel Sanering

54%

55%

Typegezin Aantal gedom. / m³ Verbruik 3/106

Typegezin Aantal gedom. / m³ Verbruik 4/129

Typegezin Aantal gedom. / m³ Verbruik 5 / 157

2000

2009

2010

2011

2012

2013

Stijging 2009 2013

Stijging 2011 2013

Stijging 2012 2013

Gewogen gemiddelde integrale factuur Inclusief 6% BTW

€ 126,75

€ 363,52

€ 378,98

€ 392,21

€ 404,09

€ 415,16

14%

BTW

€ 7,17

€ 20,58

€ 21,45

€ 22,20

€ 22,87

€ 23,50

14%

Gewogen gemiddelde integrale factuur Exclusief 6% BTW

€ 119,57

€ 342,94

€ 357,53

€ 370,01

€ 381,21

€ 391,66

14%

Vaste vergoeding

€ 30,52

€ 44,98

€ 47,54

€ 48,31

€ 49,20

€ 50,20

12%

Verbruik - Variabele vergoeding

€ 89,05

€ 99,72

€ 105,21

€ 107,98

€ 110,31

€ 113,27

14%

Totaal Levering water

€ 119,57

€ 144,70

€ 152,75

€ 156,29

€ 159,51

€ 163,47

13%

2% 3%

Berekende op huishoudomvang gewogen integrale factuur

Gemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 105,70

€ 112,35

€ 118,66

€ 122,98

€ 127,25

20%

Bovengemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 92,54

€ 92,43

€ 95,06

€ 98,72

€ 100,94

Totaal Sanering

€ 0,00

€ 198,24

€ 204,78

€ 213,72

€ 221,70

€ 228,19

15%

13%

Stijging 2011 2013

Stijging 2012 2013

Aandeel Vaste vergoeding

26%

13%

Aandeel Verbruik - Variabele vergoeding

74%

29%

Totaal Aandeel Levering water

100%

42%

43%

42%

42% 32%

Aandeel Gemeentelijke bijdrage

31%

32%

Aandeel Bovengemeentelijke bijdrage

27%

26%

Totaal Aandeel Sanering

58%

57%

58%

2000

2009

2010

2011

2012

2013

Stijging 2009 2013

Gewogen gemiddelde integrale factuur Inclusief 6% BTW

€ 138,63

€ 422,68

€ 440,46

€ 455,51

€ 469,59

€ 482,41

14%

BTW

€ 7,85

€ 23,93

€ 24,93

€ 25,78

€ 26,58

€ 27,31

14%

Gewogen gemiddelde integrale factuur Exclusief 6% BTW

€ 130,78

€ 398,76

€ 415,53

€ 429,73

€ 443,01

€ 455,10

14%

Vaste vergoeding

€ 30,53

€ 44,97

€ 47,52

€ 48,32

€ 49,22

€ 50,25

12%

Verbruik - Variabele vergoeding

€ 100,26

€ 112,48

€ 118,73

€ 121,72

€ 124,37

€ 127,49

13%

Totaal Levering water

€ 130,78

€ 157,45

€ 166,25

€ 170,04

€ 173,59

€ 177,74

13%

2% 4%

Berekende op huishoudomvang gewogen integrale factuur

Gemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 128,69

€ 136,79

€ 144,00

€ 149,29

€ 154,52

20%

Bovengemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 112,62

€ 112,49

€ 115,69

€ 120,14

€ 122,85

Totaal Sanering

€ 0,00

€ 241,31

€ 249,28

€ 259,69

€ 269,42

€ 277,36

15%

11%

Stijging 2011 2013

Stijging 2012 2013

Aandeel Vaste vergoeding

23%

11%

Aandeel Verbruik - Variabele vergoeding

77%

28%

29%

28%

Totaal Aandeel Levering water

100%

39%

40%

39%

39% 34%

Aandeel Gemeentelijke bijdrage

32%

33%

34%

Aandeel Bovengemeentelijke bijdrage

28%

27%

Totaal Aandeel Sanering

61%

60%

61%

2000

2009

2010

2011

2012

2013

Stijging 2009 2013

Gewogen gemiddelde integrale factuur Inclusief 6% BTW

€ 158,03

€ 495,93

€ 519,16

€ 537,63

€ 554,48

€ 570,21

15%

BTW

€ 8,95

€ 28,07

€ 29,39

€ 30,43

€ 31,39

€ 32,28

15%

Gewogen gemiddelde integrale factuur Exclusief 6% BTW

€ 149,09

€ 467,86

€ 489,77

€ 507,20

€ 523,09

€ 537,93

15%

Vaste vergoeding

€ 30,77

€ 45,88

€ 47,84

€ 48,59

€ 49,47

€ 50,45

10%

Verbruik - Variabele vergoeding

€ 118,32

€ 130,23

€ 140,60

€ 144,11

€ 147,21

€ 151,44

16%

Totaal Levering water

€ 149,09

€ 176,11

€ 188,44

€ 192,70

€ 196,68

€ 201,89

15%

3% 4%

Berekende op huishoudomvang gewogen integrale factuur

Gemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 154,69

€ 164,43

€ 173,70

€ 180,20

€ 186,53

21%

Bovengemeentelijke bijdrage

€ 0,00

€ 137,06

€ 136,90

€ 140,80

€ 146,21

€ 149,51

Totaal Sanering

€ 0,00

€ 291,75

€ 301,33

€ 314,50

€ 326,41

€ 336,04

15%

Aandeel Vaste vergoeding

21%

10%

Aandeel Verbruik - Variabele vergoeding

79%

28%

29%

28%

Totaal Aandeel Levering water

100%

38%

Aandeel Gemeentelijke bijdrage

33%

34%

35%

Aandeel Bovengemeentelijke bijdrage

29%

28%

Totaal Aandeel Sanering

62%

84 • Watermeter 2011 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

6,48 54,61 38,40 35,70 35,70 35,70 35,70 29,75 35,70 35,70 35,70 29,45 29,45 36,00 23,80 34,83 17,35 33,22 34,71

€ 33,97 € 35,70 € 17,35 € 54,61

€ 34,71

AGSO Knokke-Heist AWW Brabant Water De Watergroep LIM De Watergroep O-VL De Watergroep VL-B De Watergroep W-VL GW Hoeilaart IWM Brabant IWM Limburg IWVA IWVB - TMVW IWVB - VIVAQUA PIDPA TMVW VIVAQUA Kraainem VIVAQUA Linkebeek VIVAQUA Steenokkerzeel VIVAQUA Wezembeek-Oppem

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

Gewogen gemiddelde op basis huishoudens

Vaste vergoeding

€ 52,19

€ 51,74 € 48,04 € 32,87 € 83,54

50,56 32,87 41,31 39,61 48,89 47,20 52,25 50,59 45,51 37,93 39,61 67,43 74,59 40,46 65,96 58,16 83,54 47,20 58,16

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 86,89

€ 85,71 € 83,74 € 73,63 € 104,04

57,04 87,48 79,71 75,31 84,59 82,90 87,95 80,34 81,21 73,63 75,31 96,88 104,04 76,46 89,76 92,99 100,89 80,42 92,87

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2003

1 persoon gedomicilieerd

49 m³ verbruik per jaar

2003

Prijs excl. BTW voor een gezin met

19 8 14 16 9 10 7 13 11 18 16 3 1 15 6 4 2 12 5

1= duurste

Rang

€ 45,10

€ 42,36 € 41,56 € 17,35 € 66,96

6,48 57,34 66,96 41,56 41,56 41,56 41,56 29,75 45,00 45,00 41,56 39,92 39,92 54,61 41,00 38,37 17,35 41,00 38,37

Vaste vergoeding

€ 55,68

€ 56,40 € 53,55 € 37,21 € 76,16

65,96 43,52 37,21 45,90 59,50 54,40 59,50 50,59 52,70 45,90 50,32 76,16 76,16 41,48 68,34 58,16 76,10 52,70 66,64

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 100,78

€ 98,76 € 97,11 € 80,34 € 116,08

72,44 100,86 104,17 87,46 101,06 95,96 101,06 80,34 97,70 90,90 91,88 116,08 116,08 96,09 109,34 96,53 93,45 93,70 105,01

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2009

2009

19 8 5 17 6 12 6 18 9 16 15 1 1 11 3 10 14 13 4

1= duurste

Rang

€ 49,43

€ 45,72 € 44,93 € 29,75 € 68,76

6,48 62,50 68,76 46,79 46,79 46,79 46,79 29,75 45,00 45,00 41,56 42,16 42,16 57,89 44,85 38,37 38,37 41,00 38,37

Vaste vergoeding

€ 61,36

€ 67,80 € 66,81 € 29,25 € 91,15

71,74 47,78 29,25 51,68 68,68 64,94 68,68 55,69 61,20 61,20 59,50 83,98 83,98 43,02 76,16 91,15 91,15 91,15 91,15

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 110,79

€ 113,51 € 113,60 € 85,44 € 132,15

78,22 110,28 98,01 98,47 115,47 111,73 115,47 85,44 106,20 106,20 101,06 126,14 126,14 100,91 121,01 129,52 129,52 132,15 129,52

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2012

2012

19 11 17 16 8 10 8 18 12 12 14 5 5 15 7 2 4 1 2

Rang

€ 50,39

€ 47,00 € 47,48 € 29,75 € 70,44

22,00 62,50 70,44 48,17 48,17 48,17 48,17 29,75 50,00 50,00 46,79 42,16 42,16 57,89 45,49 38,37 38,37 41,00 38,37

Vaste vergoeding

€ 63,03

€ 69,85 € 70,04 € 29,98 € 95,95

73,10 47,78 29,98 53,38 71,40 68,68 72,42 55,69 61,20 61,20 63,24 83,98 83,98 43,02 77,52 95,95 95,95 95,95 95,95

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 113,42

€ 116,85 € 118,21 € 85,44 € 136,95

95,10 110,28 100,42 101,55 119,57 116,85 120,59 85,44 111,20 111,20 110,03 126,14 126,14 100,91 123,01 134,32 134,32 136,95 134,32

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2013

2013

OVERZICHT VAN DE BEREKENDE DRINKWATERCOMPONENT PER WATERMAATSCHAPPIJ VOOR VERSCHILLENDE GEZINSTYPES

BIJLAGE 8

18 13 17 15 9 10 8 19 11 11 14 5 5 16 7 3 2 1 3

1= duurste

Rang

44,4%

41,1% 40,1% 28,6% 70,1%

23,1% 56,7% 70,1% 47,4% 40,3% 41,2% 39,9% 34,8% 45,0% 45,0% 42,5% 33,4% 33,4% 57,4% 37,0% 28,6% 28,6% 29,9% 28,6%

Vaste vergoeding

% aandeel

55,6%

58,9% 59,9% 29,9% 71,4%

76,9% 43,3% 29,9% 52,6% 59,7% 58,8% 60,1% 65,2% 55,0% 55,0% 57,5% 66,6% 66,6% 42,6% 63,0% 71,4% 71,4% 70,1% 71,4%

Variabele vergoeding (Verbruik)

% aandeel

2013

30,5%

36,3% 41,2% 16,0% 31,6%

66,7% 26,1% 26,0% 34,8% 41,4% 41,0% 37,1% 6,3% 36,9% 51,0% 46,1% 30,2% 21,2% 32,0% 37,0% 44,5% 33,1% 70,3% 44,6%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2003 - 2013

12,5%

18,3% 21,7% 6,3% 18,0%

31,3% 9,3% -3,6% 16,1% 18,3% 21,8% 19,3% 6,3% 13,8% 22,3% 19,8% 8,7% 8,7% 5,0% 12,5% 39,2% 43,7% 46,2% 27,9%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2009-2013

2,4%

2,9% 4,1% 0,0% 3,6%

21,6% 0,0% 2,5% 3,1% 3,6% 4,6% 4,4% 0,0% 4,7% 4,7% 8,9% 0,0% 0,0% 0,0% 1,7% 3,7% 3,7% 3,6% 3,7%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2012-2013

€ 33,97 € 35,70 € 17,35 € 54,61

€ 34,71

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

Gewogen gemiddelde op basis huishoudens

€ 93,62

€ 97,33 € 90,68 € 74,10 € 143,90

106,14 74,10 74,12 78,08 94,55 91,50 100,65 89,86 87,84 74,42 86,62 120,97 133,83 74,42 118,34 104,34 143,90 84,79 119,56

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 128,33

€ 131,30 € 127,95 € 110,12 € 163,28

112,62 128,71 112,52 113,78 130,25 127,20 136,35 119,61 123,54 110,12 122,32 150,42 163,28 110,42 142,14 139,17 161,25 118,01 154,27

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

€ 105,31

€ 107,45 € 105,85 € 91,82 € 130,37

86,52 110,49 94,29 94,58 107,00 104,70 111,60 97,71 101,94 91,82 101,02 120,67 130,37 92,12 113,04 113,51 127,17 97,16 124,87

16 9 17 15 8 10 7 13 11 19 12 4 1 18 5 6 2 14 3

1= duurste

Rang

19 8 16 15 9 10 7 13 11 18 12 4 1 17 6 5 2 14 3

1= duurste

Rang

86 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

6,48 54,61 38,40 35,70 35,70 35,70 35,70 29,75 35,70 35,70 35,70 29,45 29,45 36,00 23,80 34,83 17,35 33,22 34,71

Vaste vergoeding

106 m³ verbruik per jaar

geldig op 01/01/2003

€ 70,60

3 personen gedomicilieerd

€ 34,71

Gewogen gemiddelde op basis huishoudens

€ 73,48 € 68,48 € 55,88 € 109,82

2003

€ 33,97 € 35,70 € 17,35 € 54,61

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

80,04 55,88 55,89 58,88 71,30 69,00 75,90 67,96 66,24 56,12 65,32 91,22 100,92 56,12 89,24 78,68 109,82 63,94 90,16

Variabele vergoeding (Verbruik)

Prijs excl. BTW voor een gezin met

6,48 54,61 38,40 35,70 35,70 35,70 35,70 29,75 35,70 35,70 35,70 29,45 29,45 36,00 23,80 34,83 17,35 33,22 34,71

Vaste vergoeding

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2003

2 personen gedomicilieerd

76 m³ verbruik per jaar

2003

Prijs excl. BTW voor een gezin met

2009

€ 75,31

€ 82,44 € 80,50 € 50,34 € 111,50

90,16 58,88 50,34 62,10 82,34 75,44 82,34 67,96 80,50 80,50 80,50 107,20 107,20 56,12 93,84 111,50 96,93 78,66 111,50

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 45,10

€ 42,36 € 41,56 € 17,35 € 66,96

6,48 57,34 66,96 41,56 41,56 41,56 41,56 29,75 45,00 45,00 41,56 39,92 39,92 54,61 41,00 38,37 17,35 41,00 38,37

Vaste vergoeding

€ 99,86

€ 109,01 € 106,75 € 66,75 € 145,25

119,56 78,08 66,75 82,35 109,19 100,04 109,19 89,86 106,75 106,75 106,75 142,16 142,16 74,42 124,44 145,25 128,53 104,31 145,25

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 120,41

€ 124,79 € 122,98 € 97,71 € 149,87

96,64 116,22 117,30 103,66 123,90 117,00 123,90 97,71 125,50 125,50 122,06 147,12 147,12 110,73 134,84 149,87 114,28 119,66 149,87

€ 144,96

€ 151,37 € 149,53 € 119,61 € 183,62

126,04 135,42 133,71 123,91 150,75 141,60 150,75 119,61 151,75 151,75 148,31 182,08 182,08 129,03 165,44 183,62 145,88 145,31 183,62

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2009

€ 45,10

€ 42,36 € 41,56 € 17,35 € 66,96

6,48 57,34 66,96 41,56 41,56 41,56 41,56 29,75 45,00 45,00 41,56 39,92 39,92 54,61 41,00 38,37 17,35 41,00 38,37

Vaste vergoeding

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2009

2009

17 14 15 18 8 13 8 19 6 6 10 3 3 16 5 1 11 12 1

1= duurste

Rang

19 14 12 17 8 13 8 18 6 6 10 3 3 16 5 1 15 11 1

1= duurste

Rang

2012

€ 82,99

€ 90,38 € 90,39 € 39,57 € 117,40

97,06 64,64 39,57 69,92 92,92 87,86 92,92 74,86 82,80 82,80 80,50 113,62 113,62 58,20 103,04 117,40 117,40 117,40 117,40

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 49,43

€ 45,72 € 44,93 € 29,75 € 68,76

6,48 62,50 68,76 46,79 46,79 46,79 46,79 29,75 45,00 45,00 41,56 42,16 42,16 57,89 44,85 38,37 38,37 41,00 38,37

Vaste vergoeding

€ 110,03

€ 119,13 € 119,87 € 52,47 € 152,50

128,71 85,72 52,47 92,72 123,22 116,51 123,22 99,01 109,80 109,80 106,75 150,67 150,67 77,18 136,64 152,50 152,50 152,50 152,50

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 132,41

€ 136,10 € 137,18 € 104,61 € 158,40

103,54 127,14 108,33 116,71 139,71 134,65 139,71 104,61 127,80 127,80 122,06 155,78 155,78 116,09 147,89 155,77 155,77 158,40 155,77

€ 159,45

€ 164,85 € 166,66 € 121,23 € 193,50

135,19 148,22 121,23 139,51 170,01 163,30 170,01 128,76 154,80 154,80 148,31 192,83 192,83 135,07 181,49 190,87 190,87 193,50 190,87

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2012

€ 49,43

€ 45,72 € 44,93 € 29,75 € 68,76

6,48 62,50 68,76 46,79 46,79 46,79 46,79 29,75 45,00 45,00 41,56 42,16 42,16 57,89 44,85 38,37 38,37 41,00 38,37

Vaste vergoeding

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2012

2012

16 14 19 15 8 10 8 18 11 11 13 2 2 17 7 4 4 1 4

Rang

19 13 17 15 8 10 8 18 11 11 14 2 2 16 7 4 4 1 4

Rang

2013

€ 85,24

€ 93,11 € 94,76 € 40,56 € 123,70

98,90 64,64 40,56 72,22 96,60 92,92 97,98 74,86 82,80 82,80 85,56 113,62 113,62 58,20 104,88 123,70 123,70 123,70 123,70

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 50,39

€ 47,00 € 47,48 € 29,75 € 70,44

22,00 62,50 70,44 48,17 48,17 48,17 48,17 29,75 50,00 50,00 46,79 42,16 42,16 57,89 45,49 38,37 38,37 41,00 38,37

Vaste vergoeding

€ 113,01

€ 122,73 € 125,66 € 53,78 € 160,75

131,15 85,72 53,78 95,77 128,10 123,22 129,93 99,01 109,80 109,80 113,46 150,67 150,67 77,18 139,08 160,75 160,75 160,75 160,75

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 135,63

€ 140,11 € 142,93 € 104,61 € 164,70

120,90 127,14 111,00 120,39 144,77 141,09 146,15 104,61 132,80 132,80 132,35 155,78 155,78 116,09 150,37 162,07 162,07 164,70 162,07

€ 163,40

€ 169,73 € 173,83 € 124,22 € 201,75

153,15 148,22 124,22 143,94 176,27 171,39 178,10 128,76 159,80 159,80 160,25 192,83 192,83 135,07 184,57 199,12 199,12 201,75 199,12

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2013

€ 50,39

€ 47,00 € 47,48 € 29,75 € 70,44

22,00 62,50 70,44 48,17 48,17 48,17 48,17 29,75 50,00 50,00 46,79 42,16 42,16 57,89 45,49 38,37 38,37 41,00 38,37

Vaste vergoeding

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2013

2013

14 15 19 16 9 10 8 18 12 12 11 5 5 17 7 2 2 1 2

1= duurste

Rang

15 14 18 16 9 10 8 19 11 11 13 5 5 17 7 2 2 1 2

1= duurste

Rang

30,8%

28,8% 27,2% 19,3% 56,7%

14,4% 42,2% 56,7% 33,5% 27,3% 28,1% 27,0% 23,1% 31,3% 31,3% 29,2% 21,9% 21,9% 42,9% 24,6% 19,3% 19,3% 20,3% 19,3%

Vaste vergoeding

% aandeel

69,2%

71,2% 72,8% 43,3% 80,7%

85,6% 57,8% 43,3% 66,5% 72,7% 71,9% 73,0% 76,9% 68,7% 68,7% 70,8% 78,1% 78,1% 57,1% 75,4% 80,7% 80,7% 79,7% 80,7%

Variabele vergoeding (Verbruik)

% aandeel

62,8%

65,4% 66,9% 36,5% 76,3%

81,8% 50,8% 36,5% 60,0% 66,7% 65,9% 67,0% 71,6% 62,3% 62,3% 64,6% 72,9% 72,9% 50,1% 69,7% 76,3% 76,3% 75,1% 76,3%

Variabele vergoeding (Verbruik)

% aandeel

2013

37,2%

34,6% 33,1% 23,7% 63,5%

18,2% 49,2% 63,5% 40,0% 33,3% 34,1% 33,0% 28,4% 37,7% 37,7% 35,4% 27,1% 27,1% 49,9% 30,3% 23,7% 23,7% 24,9% 23,7%

Vaste vergoeding

% aandeel

2013

27,3%

29,3% 35,9% 12,8% 23,6%

36,0% 15,2% 10,4% 26,5% 35,3% 34,7% 30,6% 7,6% 29,4% 45,1% 31,0% 28,2% 18,1% 22,3% 29,9% 43,1% 23,5% 71,0% 29,1%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2003 - 2013

28,8%

30,4% 35,0% 13,9% 26,3%

39,7% 15,1% 17,7% 27,3% 35,3% 34,8% 31,0% 7,1% 30,3% 44,6% 31,0% 29,1% 19,5% 26,0% 33,0% 42,8% 27,4% 69,5% 29,8%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2003 - 2013

12,7%

12,1% 16,3% 3,9% 9,9%

21,5% 9,5% -7,1% 16,2% 16,9% 21,0% 18,1% 7,6% 5,3% 5,3% 8,1% 5,9% 5,9% 4,7% 11,6% 8,4% 36,5% 38,8% 8,4%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2009-2013

12,6%

12,3% 16,2% 7,1% 9,9%

25,1% 9,4% -5,4% 16,1% 16,8% 20,6% 18,0% 7,1% 5,8% 5,8% 8,4% 5,9% 5,9% 4,8% 11,5% 8,1% 41,8% 37,6% 8,1%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2009-2013

2,5%

3,0% 4,3% 2,5% 4,3%

13,3% 0,0% 2,5% 3,2% 3,7% 5,0% 4,8% 0,0% 3,2% 3,2% 8,1% 0,0% 0,0% 0,0% 1,7% 4,3% 4,3% 4,3% 4,3%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2012-2013

2,4%

2,9% 4,2% 0,0% 4,0%

16,8% 0,0% 2,5% 3,2% 3,6% 4,8% 4,6% 0,0% 3,9% 3,9% 8,4% 0,0% 0,0% 0,0% 1,7% 4,0% 4,0% 4,0% 4,0%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2012-2013

Rang

€ 45,10

€ 42,36 € 41,56 € 17,35 € 66,96

6,48 57,34 66,96 41,56 41,56 41,56 41,56 29,75 45,00 45,00 41,56 39,92 39,92 54,61 41,00 38,37 17,35 41,00 38,37

Vaste vergoeding

€ 112,93

€ 122,78 € 120,75 € 75,51 € 160,80

135,24 88,32 75,51 93,15 123,51 113,16 123,51 101,19 120,75 120,75 120,75 160,80 160,80 84,18 140,76 159,75 145,39 117,99 159,75

Variabele vergoeding (Verbruik)

6,48 54,61 38,40 35,70 35,70 35,70 35,70 29,75 35,70 35,70 35,70 29,45 29,45 36,00 23,80 34,83 17,35 33,22 34,71

€ 33,97 € 35,70 € 17,35 € 54,61

€ 34,71

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

Gewogen gemiddelde op basis huishoudens

Vaste vergoeding

€ 125,85

€ 130,53 € 121,54 € 99,61 € 188,65

142,68 99,61 99,63 104,96 127,10 123,00 135,30 120,07 118,08 100,04 116,44 162,61 179,90 100,04 159,08 140,26 188,65 113,98 160,72

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 160,56

€ 164,50 € 156,46 € 135,74 € 209,35

149,16 154,22 138,03 140,66 162,80 158,70 171,00 149,82 153,78 135,74 152,14 192,06 209,35 136,04 182,88 175,09 206,00 147,20 195,43

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

14 10 17 16 8 9 7 13 11 19 12 4 1 18 5 6 2 15 3

1= duurste

€ 45,10

€ 42,36 € 41,56 € 17,35 € 66,96

6,48 57,34 66,96 41,56 41,56 41,56 41,56 29,75 45,00 45,00 41,56 39,92 39,92 54,61 41,00 38,37 17,35 41,00 38,37

Vaste vergoeding

€ 134,20

€ 145,70 € 143,50 € 89,73 € 191,10

160,72 104,96 89,73 110,70 146,78 134,48 146,78 120,07 143,50 143,50 143,50 191,10 191,10 100,04 167,28 188,00 172,78 140,22 188,00

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 179,30

€ 188,05 € 188,34 € 149,82 € 231,02

167,20 162,30 156,69 152,26 188,34 176,04 188,34 149,82 188,50 188,50 185,06 231,02 231,02 154,65 208,28 226,37 190,13 181,22 226,37

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

€ 158,03

€ 165,13 € 163,90 € 130,94 € 200,72

141,72 145,66 142,47 134,71 165,07 154,72 165,07 130,94 165,75 165,75 162,31 200,72 200,72 138,79 181,76 198,12 162,74 158,99 198,12

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2009

€ 140,61

15 14 19 17 7 13 7 16 9 9 9 3 3 18 5 1 6 12 2

1= duurste

geldig op 01/01/2003

€ 105,90

€ 156,75 € 156,45 € 113,91 € 194,58

141,72 142,93 113,91 128,85 159,21 148,86 159,21 130,94 156,45 156,45 156,45 190,25 190,25 120,18 164,56 194,58 162,74 151,21 194,46

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

2009

€ 34,71

Gewogen gemiddelde op basis huishoudens

€ 122,78 € 120,75 € 75,51 € 160,80

135,24 88,32 75,51 93,15 123,51 113,16 123,51 101,19 120,75 120,75 120,75 160,80 160,80 84,18 140,76 159,75 145,39 117,99 159,75

Variabele vergoeding (Verbruik)

2003

€ 33,97 € 35,70 € 17,35 € 54,61

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

Prijs excl. BTW voor een gezin met 5 personen gedomicilieerd 157 m³ verbruik per jaar

6,48 54,61 38,40 35,70 35,70 35,70 35,70 29,75 35,70 35,70 35,70 29,45 29,45 36,00 23,80 34,83 17,35 33,22 34,71

Vaste vergoeding

2009 geldig op 01/01/2009

Rang

2003

geldig op 01/01/2003

Prijs excl. BTW voor een gezin met 4 personen gedomicilieerd 129 m³ verbruik per jaar

14 15 16 18 9 13 9 19 7 7 11 1 1 17 5 3 6 12 3

1= duurste

Rang

16 14 15 18 8 13 8 19 6 6 11 1 1 17 5 3 10 12 3

1= duurste

Rang

2012

€ 124,42

€ 133,50 € 135,59 € 59,35 € 170,43

145,59 96,96 59,35 104,88 139,38 131,79 139,38 111,54 124,20 124,20 120,75 170,43 170,43 87,31 154,56 166,95 166,95 166,95 166,95

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 49,43

€ 45,72 € 44,93 € 29,75 € 68,76

6,48 62,50 68,76 46,79 46,79 46,79 46,79 29,75 45,00 45,00 41,56 42,16 42,16 57,89 44,85 38,37 38,37 41,00 38,37

Vaste vergoeding

€ 147,85

€ 158,14 € 161,13 € 70,54 € 202,54

173,02 115,23 70,54 124,64 165,64 156,62 165,64 132,37 147,60 147,60 143,50 202,54 202,54 103,75 183,68 196,15 196,15 196,15 196,15

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 197,28

€ 203,85 € 207,92 € 139,30 € 244,70

179,50 177,73 139,30 171,43 212,43 203,41 212,43 162,12 192,60 192,60 185,06 244,70 244,70 161,64 228,53 234,52 234,52 237,15 234,52

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

€ 173,85

€ 179,21 € 182,38 € 128,11 € 212,59

152,07 159,46 128,11 151,67 186,17 178,58 186,17 141,29 169,20 169,20 162,31 212,59 212,59 145,19 199,41 205,32 205,32 207,95 205,32

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2012

€ 49,43

€ 45,72 € 44,93 € 29,75 € 68,76

6,48 62,50 68,76 46,79 46,79 46,79 46,79 29,75 45,00 45,00 41,56 42,16 42,16 57,89 44,85 38,37 38,37 41,00 38,37

Vaste vergoeding

geldig op 01/01/2012

14 15 19 16 8 10 8 17 11 11 13 1 1 18 7 4 4 3 4

Rang

15 14 19 16 8 10 8 18 11 11 13 1 1 17 7 4 4 3 4

Rang

2013

€ 127,79

€ 137,53 € 142,14 € 60,84 € 176,10

148,35 96,96 60,84 108,33 144,90 139,38 146,97 111,54 124,20 124,20 128,34 170,43 170,43 87,31 157,32 176,10 176,10 176,10 176,10

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 50,39

€ 47,00 € 47,48 € 29,75 € 70,44

22,00 62,50 70,44 48,17 48,17 48,17 48,17 29,75 50,00 50,00 46,79 42,16 42,16 57,89 45,49 38,37 38,37 41,00 38,37

Vaste vergoeding

€ 151,86

€ 162,91 € 168,92 € 72,30 € 206,95

176,30 115,23 72,30 128,74 172,20 165,64 174,66 132,37 147,60 147,60 152,52 202,54 202,54 103,75 186,96 206,95 206,95 206,95 206,95

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 202,25

€ 209,91 € 217,09 € 142,74 € 247,95

198,30 177,73 142,74 176,91 220,37 213,81 222,83 162,12 197,60 197,60 199,31 244,70 244,70 161,64 232,45 245,32 245,32 247,95 245,32

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

€ 178,19

€ 184,53 € 190,31 € 131,28 € 217,10

170,35 159,46 131,28 156,50 193,07 187,55 195,14 141,29 174,20 174,20 175,13 212,59 212,59 145,19 202,81 214,47 214,47 217,10 214,47

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2013

€ 50,39

€ 47,00 € 47,48 € 29,75 € 70,44

22,00 62,50 70,44 48,17 48,17 48,17 48,17 29,75 50,00 50,00 46,79 42,16 42,16 57,89 45,49 38,37 38,37 41,00 38,37

Vaste vergoeding

geldig op 01/01/2013

12 15 19 16 9 10 8 17 13 13 11 5 5 18 7 2 2 1 2

1= duurste

Rang

14 15 19 16 9 10 8 18 12 12 11 5 5 17 7 2 2 1 2

1= duurste

Rang

24,9%

23,5% 21,7% 15,6% 49,3%

11,1% 35,2% 49,3% 27,2% 21,9% 22,5% 21,6% 18,4% 25,3% 25,3% 23,5% 17,2% 17,2% 35,8% 19,6% 15,6% 15,6% 16,5% 15,6%

Vaste vergoeding

% aandeel

71,7%

73,4% 75,2% 46,3% 82,1%

87,1% 60,8% 46,3% 69,2% 75,1% 74,3% 75,3% 78,9% 71,3% 71,3% 73,3% 80,2% 80,2% 60,1% 77,6% 82,1% 82,1% 81,1% 82,1%

Variabele vergoeding (Verbruik)

26,7%

17,7% 21,6% 15,2% 11,6%

20,2% 11,6% 15,2% 21,5% 21,3% 26,0% 22,6% 7,9% 11,3% 11,3% 11,9% 11,7% 11,7% 20,8% 23,2% 10,2% 31,8% 43,6% 10,3%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Evolutie 2003 - 2013 % stijging

75,1%

76,5% 78,3% 50,7% 84,4%

88,9% 64,8% 50,7% 72,8% 78,1% 77,5% 78,4% 81,6% 74,7% 74,7% 76,5% 82,8% 82,8% 64,2% 80,4% 84,4% 84,4% 83,5% 84,4%

Variabele vergoeding (Verbruik)

26,0%

27,6% 38,8% 5,2% 18,4%

32,9% 15,2% 3,4% 25,8% 35,4% 34,7% 30,3% 8,2% 28,5% 45,6% 31,0% 27,4% 16,9% 18,8% 27,1% 40,1% 19,1% 68,4% 25,5%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Evolutie 2003 - 2013 % aandeel % stijging 2013

28,3%

26,6% 24,8% 17,9% 53,7%

12,9% 39,2% 53,7% 30,8% 24,9% 25,7% 24,7% 21,1% 28,7% 28,7% 26,7% 19,8% 19,8% 39,9% 22,4% 17,9% 17,9% 18,9% 17,9%

Vaste vergoeding

% aandeel

2013 % aandeel

12,8%

11,6% 15,3% -4,7% 7,3%

18,6% 9,5% -8,9% 16,2% 17,0% 21,5% 18,3% 8,2% 4,8% 4,8% 7,7% 5,9% 5,9% 4,5% 11,6% 8,4% 29,0% 36,8% 8,4%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Evolutie 2009-2013 % stijging

12,8%

11,7% 16,1% 0,3% 8,2%

20,2% 9,5% -7,9% 16,2% 17,0% 21,2% 18,2% 7,9% 5,1% 5,1% 7,9% 5,9% 5,9% 4,6% 11,6% 8,3% 31,8% 36,5% 8,3%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Evolutie 2009-2013 % stijging

2,5%

3,0% 4,4% 2,5% 1,3%

10,5% 0,0% 2,5% 3,2% 3,7% 5,1% 4,9% 0,0% 2,6% 2,6% 7,7% 0,0% 0,0% 0,0% 1,7% 4,6% 4,6% 4,6% 4,6%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Evolutie 2012-2013 % stijging

2,5%

3,0% 4,4% 2,5% 2,1%

12,0% 0,0% 2,5% 3,2% 3,7% 5,0% 4,8% 0,0% 3,0% 3,0% 7,9% 0,0% 0,0% 0,0% 1,7% 4,5% 4,5% 4,4% 4,5%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

Evolutie 2012-2013 % stijging

Rang

€ 75 € 36 € 17 € 212

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

€ 788 € 715 € 409 € 1.301

€ 870 € 607 € 608 € 540 € 675 € 650 € 725 € 755 € 720 € 610 € 710 € 1.072 € 1.097 € 409 € 1.180 € 855 € 1.301 € 695 € 980

€ 863 € 823 € 463 € 1.319

€ 876 € 662 € 646 € 752 € 887 € 862 € 937 € 785 € 756 € 646 € 746 € 1.101 € 1.126 € 463 € 1.219 € 890 € 1.319 € 728 € 1.015

9 16 17 13 8 10 6 11 12 18 14 4 3 19 2 7 1 15 5

1= duurste

88 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

€6 € 55 € 38 € 212 € 212 € 212 € 212 € 30 € 36 € 36 € 36 € 29 € 29 € 54 € 39 € 35 € 17 € 33 € 35

Vaste vergoeding

€ 81 € 43 € 17 € 215

€6 € 57 € 67 € 215 € 215 € 215 € 215 € 30 € 45 € 45 € 42 € 40 € 40 € 54 € 41 € 38 € 17 € 41 € 38

Vaste vergoeding

€ 907 € 865 € 410 € 1.375

€ 980 € 640 € 547 € 585 € 745 € 720 € 745 € 755 € 875 € 875 € 875 € 1.165 € 1.165 € 410 € 1.315 € 1.375 € 1.301 € 855 € 1.375

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 988 € 927 € 464 € 1.413

€ 986 € 697 € 614 € 800 € 960 € 935 € 960 € 785 € 920 € 920 € 917 € 1.205 € 1.205 € 464 € 1.356 € 1.413 € 1.319 € 896 € 1.413

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2009

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2003

Variabele vergoeding (Verbruik)

2009

2003

Bedrijf type 500 / <30 500 m³ verbruik per jaar Prijs excl. BTW

7 17 18 15 8 10 8 16 11 11 13 5 5 19 3 1 4 14 1

1= duurste

Rang

€ 89 € 45 € 30 € 242

€6 € 63 € 69 € 242 € 242 € 242 € 242 € 30 € 45 € 45 € 42 € 42 € 42 € 63 € 45 € 38 € 38 € 41 € 38

Vaste vergoeding

€ 1.001 € 888 € 430 € 1.475

€ 1.055 € 703 € 430 € 640 € 815 € 805 € 815 € 830 € 900 € 900 € 875 € 1.235 € 1.235 € 500 € 1.440 € 1.475 € 1.475 € 1.475 € 1.475

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 1.091 € 1.052 € 499 € 1.516

€ 1.061 € 765 € 499 € 882 € 1.057 € 1.047 € 1.057 € 860 € 945 € 945 € 917 € 1.277 € 1.277 € 563 € 1.485 € 1.513 € 1.513 € 1.516 € 1.513

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2012

2012

8 17 19 15 9 11 9 16 12 12 14 6 6 18 5 2 2 1 2

Rang

€ 92 € 48 € 30 € 249

€ 22 € 63 € 70 € 249 € 249 € 249 € 249 € 30 € 50 € 50 € 47 € 42 € 42 € 63 € 45 € 38 € 38 € 41 € 38

Vaste vergoeding

€ 1.037 € 900 € 441 € 1.550

€ 1.075 € 703 € 441 € 685 € 875 € 880 € 890 € 830 € 900 € 900 € 930 € 1.235 € 1.235 € 500 € 1.460 € 1.550 € 1.550 € 1.550 € 1.550

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 1.129 € 1.126 € 511 € 1.591

€ 1.097 € 765 € 511 € 934 € 1.124 € 1.129 € 1.139 € 860 € 950 € 950 € 977 € 1.277 € 1.277 € 563 € 1.505 € 1.588 € 1.588 € 1.591 € 1.588

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2013

2013

11 17 19 15 10 9 8 16 13 13 12 6 6 18 5 2 2 1 2

1= duurste

Rang

9,1% 5,0% 2,4% 26,6%

2,0% 8,2% 13,8% 26,6% 22,1% 22,0% 21,8% 3,5% 5,3% 5,3% 4,8% 3,3% 3,3% 11,2% 3,0% 2,4% 2,4% 2,6% 2,4%

Vaste vergoeding

90,9% 95,0% 73,4% 97,6%

98,0% 91,8% 86,2% 73,4% 77,9% 78,0% 78,2% 96,5% 94,7% 94,7% 95,2% 96,7% 96,7% 88,8% 97,0% 97,6% 97,6% 97,4% 97,6%

Variabele vergoeding (Verbruik)

% aandeel

2013 % aandeel

OVERZICHT VAN DE BEREKENDE DRINKWATERCOMPONENT PER WATERMAATSCHAPPIJ VOOR VERSCHILLENDE TYPES BEDRIJVEN

BIJLAGE 9

30,8% 36,8% 10,4% 20,6%

25,2% 15,6% -20,8% 24,2% 26,7% 31,0% 21,6% 9,6% 25,7% 47,1% 31,0% 16,0% 13,4% 21,6% 23,5% 78,5% 20,4% 118,5% 56,5%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2003 - 2013

14,3% 21,5% 10,2% 12,6%

11,2% 9,7% -16,7% 16,8% 17,1% 20,8% 18,7% 9,6% 3,3% 3,3% 6,6% 6,0% 6,0% 21,3% 11,0% 12,4% 20,4% 77,6% 12,4%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2009-2013

3,5% 7,1% 2,5% 4,9%

3,3% 0,0% 2,5% 5,9% 6,4% 7,8% 7,8% 0,0% 0,5% 0,5% 6,6% 0,0% 0,0% 0,0% 1,4% 5,0% 5,0% 4,9% 5,0%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2012-2013

€ 81 € 43 € 17 € 215

€6 € 57 € 67 € 215 € 215 € 215 € 215 € 30 € 45 € 45 € 42 € 40 € 40 € 54 € 41 € 38 € 17 € 41 € 38 € 3.357 € 3.230 € 1.640 € 5.500

€ 3.540 € 2.560 € 2.189 € 2.340 € 2.980 € 2.880 € 2.980 € 3.020 € 3.500 € 3.500 € 3.300 € 3.938 € 3.938 € 1.640 € 3.160 € 5.500 € 4.090 € 3.420 € 5.500

€6 € 55 € 38 € 212 € 212 € 212 € 212 € 30 € 36 € 36 € 36 € 29 € 29 € 54 € 39 € 35 € 17 € 33 € 35

€ 75 € 36 € 17 € 212

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

Vaste vergoeding

€ 12.731 € 12.510 € 8.378 € 15.990

€ 14.070 € 12.147 € 12.150 € 10.080 € 12.820 € 12.200 € 13.620 € 15.100 € 13.400 € 11.200 € 12.000 € 14.607 € 14.632 € 8.378 € 11.630 € 13.646 € 15.990 € 11.780 € 13.784

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 12.806 € 12.722 € 8.432 € 16.007

€ 14.076 € 12.202 € 12.188 € 10.292 € 13.032 € 12.412 € 13.832 € 15.130 € 13.436 € 11.236 € 12.036 € 14.636 € 14.661 € 8.432 € 11.669 € 13.681 € 16.007 € 11.813 € 13.819

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

5 12 13 18 10 11 6 2 9 17 14 4 3 19 16 8 1 15 7

1= duurste

€ 81 € 43 € 17 € 215

€6 € 57 € 67 € 215 € 215 € 215 € 215 € 30 € 45 € 45 € 42 € 40 € 40 € 54 € 41 € 38 € 17 € 41 € 38

Vaste vergoeding

€ 15.711 € 15.200 € 8.440 € 27.500

€ 16.180 € 12.800 € 10.943 € 10.940 € 14.060 € 13.480 € 14.060 € 15.100 € 16.500 € 16.500 € 15.300 € 16.797 € 16.797 € 8.440 € 13.000 € 27.500 € 15.990 € 17.100 € 27.500

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 3.438 € 3.271 € 1.694 € 5.538

€ 3.546 € 2.617 € 2.256 € 2.555 € 3.195 € 3.095 € 3.195 € 3.050 € 3.545 € 3.545 € 3.342 € 3.978 € 3.978 € 1.694 € 3.201 € 5.538 € 4.108 € 3.461 € 5.538

€ 15.792 € 15.236 € 8.494 € 27.538

€ 16.186 € 12.857 € 11.010 € 11.155 € 14.275 € 13.695 € 14.275 € 15.130 € 16.545 € 16.545 € 15.342 € 16.837 € 16.837 € 8.494 € 13.041 € 27.538 € 16.007 € 17.141 € 27.538

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2009

Rang

5 15 17 18 10 12 6 8 9 16 14 3 2 19 11 7 1 13 4

geldig op 01/01/2003

€ 2.900 € 2.890 € 1.690 € 4.108

€ 3.116 € 2.484 € 2.468 € 2.372 € 2.912 € 2.812 € 3.112 € 3.050 € 2.916 € 2.476 € 2.676 € 3.580 € 3.605 € 1.690 € 2.869 € 3.072 € 4.108 € 2.693 € 3.309

Vaste vergoeding

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

2009

€ 2.825 € 2.765 € 1.636 € 4.090

€ 3.110 € 2.429 € 2.430 € 2.160 € 2.700 € 2.600 € 2.900 € 3.020 € 2.880 € 2.440 € 2.640 € 3.551 € 3.576 € 1.636 € 2.830 € 3.037 € 4.090 € 2.660 € 3.274

1= duurste

Variabele vergoeding (Verbruik)

2003

€ 75 € 36 € 17 € 212

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

Vaste vergoeding

€6 € 55 € 38 € 212 € 212 € 212 € 212 € 30 € 36 € 36 € 36 € 29 € 29 € 54 € 39 € 35 € 17 € 33 € 35

Bedrijf type 10.000 / <30 10.000 m³ verbruik per jaar Prijs excl. BTW

Rang

geldig op 01/01/2009

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2003

Variabele vergoeding (Verbruik)

2009

2003

Bedrijf type 2.000 / <30 2.000 m³ verbruik per jaar Prijs excl. BTW

8 16 18 17 12 14 12 11 6 6 10 4 4 19 15 1 9 3 1

1= duurste

Rang

6 16 18 17 12 14 12 15 7 7 10 4 4 19 11 1 3 9 1

1= duurste

Rang

2012

€ 3.781 € 3.393 € 1.720 € 5.900

€ 3.810 € 2.810 € 1.720 € 2.560 € 3.260 € 3.220 € 3.260 € 3.320 € 3.600 € 3.600 € 3.300 € 4.170 € 4.170 € 2.000 € 3.465 € 5.900 € 5.900 € 5.900 € 5.900

€ 89 € 45 € 30 € 242

€6 € 63 € 69 € 242 € 242 € 242 € 242 € 30 € 45 € 45 € 42 € 42 € 42 € 63 € 45 € 38 € 38 € 41 € 38

Vaste vergoeding

€ 18.008 € 15.990 € 8.602 € 29.500

€ 17.410 € 14.052 € 8.602 € 11.960 € 15.380 € 15.060 € 15.380 € 16.600 € 17.000 € 17.000 € 15.300 € 17.770 € 17.770 € 10.000 € 14.265 € 29.500 € 29.500 € 29.500 € 29.500

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 18.097 € 16.126 € 8.671 € 29.541

€ 17.416 € 14.115 € 8.671 € 12.202 € 15.622 € 15.302 € 15.622 € 16.630 € 17.045 € 17.045 € 15.342 € 17.812 € 17.812 € 10.063 € 14.310 € 29.538 € 29.538 € 29.541 € 29.538

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

€ 3.870 € 3.506 € 1.789 € 5.941

€ 3.816 € 2.873 € 1.789 € 2.802 € 3.502 € 3.462 € 3.502 € 3.350 € 3.645 € 3.645 € 3.342 € 4.212 € 4.212 € 2.063 € 3.510 € 5.938 € 5.938 € 5.941 € 5.938

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2012

€ 89 € 45 € 30 € 242

€6 € 63 € 69 € 242 € 242 € 242 € 242 € 30 € 45 € 45 € 42 € 42 € 42 € 63 € 45 € 38 € 38 € 41 € 38

Vaste vergoeding

Variabele vergoeding (Verbruik)

geldig op 01/01/2012

2012

7 16 19 17 11 14 11 10 8 8 13 5 5 18 15 2 2 1 2

Rang

7 16 19 17 11 13 11 14 8 8 15 5 5 18 10 2 2 1 2

Rang

2013

€ 3.985 € 3.553 € 2.000 € 6.200

€ 3.880 € 2.810 € 2.873 € 2.740 € 3.500 € 3.520 € 3.560 € 3.320 € 3.600 € 3.600 € 3.520 € 4.170 € 4.170 € 2.000 € 3.545 € 6.200 € 6.200 € 6.200 € 6.200

€ 92 € 48 € 30 € 249

€ 22 € 63 € 70 € 249 € 249 € 249 € 249 € 30 € 50 € 50 € 47 € 42 € 42 € 63 € 45 € 38 € 38 € 41 € 38

Vaste vergoeding

€ 18.702 € 16.700 € 8.817 € 31.000

€ 17.720 € 14.052 € 8.817 € 12.780 € 16.500 € 16.480 € 16.800 € 16.600 € 17.000 € 17.000 € 16.400 € 17.770 € 17.770 € 10.000 € 14.665 € 31.000 € 31.000 € 31.000 € 31.000

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 18.794 € 16.899 € 8.887 € 31.041

€ 17.742 € 14.115 € 8.887 € 13.029 € 16.749 € 16.729 € 17.049 € 16.630 € 17.050 € 17.050 € 16.447 € 17.812 € 17.812 € 10.063 € 14.710 € 31.038 € 31.038 € 31.041 € 31.038

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

€ 4.077 € 3.699 € 2.063 € 6.241

€ 3.902 € 2.873 € 2.943 € 2.989 € 3.749 € 3.769 € 3.809 € 3.350 € 3.650 € 3.650 € 3.567 € 4.212 € 4.212 € 2.063 € 3.590 € 6.238 € 6.238 € 6.241 € 6.238

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2013

€ 92 € 48 € 30 € 249

€ 22 € 63 € 70 € 249 € 249 € 249 € 249 € 30 € 50 € 50 € 47 € 42 € 42 € 63 € 45 € 38 € 38 € 41 € 38

Vaste vergoeding

Variabele vergoeding (Verbruik)

geldig op 01/01/2013

2013

7 16 19 17 11 12 10 13 8 8 14 5 5 18 15 2 2 1 2

1= duurste

Rang

7 18 17 16 10 9 8 15 11 11 14 5 5 19 13 2 2 1 2

1= duurste

Rang

0,6% 0,3% 0,1% 1,9%

0,1% 0,4% 0,8% 1,9% 1,5% 1,5% 1,5% 0,2% 0,3% 0,3% 0,3% 0,2% 0,2% 0,6% 0,3% 0,1% 0,1% 0,1% 0,1%

Vaste vergoeding

% aandeel

99,4% 99,7% 98,1% 99,9%

99,9% 99,6% 99,2% 98,1% 98,5% 98,5% 98,5% 99,8% 99,7% 99,7% 99,7% 99,8% 99,8% 99,4% 99,7% 99,9% 99,9% 99,9% 99,9%

Variabele vergoeding (Verbruik)

% aandeel

97,4% 98,7% 91,7% 99,4%

99,4% 97,8% 97,6% 91,7% 93,4% 93,4% 93,5% 99,1% 98,6% 98,6% 98,7% 99,0% 99,0% 97,0% 98,7% 99,4% 99,4% 99,3% 99,4%

Variabele vergoeding (Verbruik)

% aandeel

2013

2,6% 1,3% 0,6% 8,3%

0,6% 2,2% 2,4% 8,3% 6,6% 6,6% 6,5% 0,9% 1,4% 1,4% 1,3% 1,0% 1,0% 3,0% 1,3% 0,6% 0,6% 0,7% 0,6%

Vaste vergoeding

% aandeel

2013

46,8% 32,8% 5,4% 93,9%

26,0% 15,7% -27,1% 26,6% 28,5% 34,8% 23,3% 9,9% 26,9% 51,7% 36,7% 21,7% 21,5% 19,3% 26,1% 126,9% 93,9% 162,8% 124,6%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2003 - 2013

40,6% 28,0% 22,1% 51,9%

25,2% 15,7% 19,2% 26,0% 28,7% 34,0% 22,4% 9,8% 25,2% 47,4% 33,3% 17,7% 16,8% 22,1% 25,1% 103,1% 51,9% 131,7% 88,6%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2003 - 2013

19,0% 10,9% 4,6% 12,7%

9,6% 9,8% -19,3% 16,8% 17,3% 22,2% 19,4% 9,9% 3,1% 3,1% 7,2% 5,8% 5,8% 18,5% 12,8% 12,7% 93,9% 81,1% 12,7%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2009-2013

18,6% 13,1% 21,8% 12,7%

10,0% 9,8% 30,5% 17,0% 17,3% 21,8% 19,2% 9,8% 3,0% 3,0% 6,7% 5,9% 5,9% 21,8% 12,2% 12,6% 51,9% 80,3% 12,6%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2009-2013

3,8% 4,8% 2,5% 5,1%

1,9% 0,0% 2,5% 6,8% 7,2% 9,3% 9,1% 0,0% 0,0% 0,0% 7,2% 0,0% 0,0% 0,0% 2,8% 5,1% 5,1% 5,1% 5,1%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2012-2013

5,3% 5,5% 15,3% 5,0%

2,2% 0,0% 64,5% 6,7% 7,1% 8,9% 8,8% 0,0% 0,1% 0,1% 6,7% 0,0% 0,0% 0,0% 2,3% 5,1% 5,1% 5,0% 5,1%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2012-2013

€ 140 € 94 € 17 € 337

€ 45 € 144 € 67 € 337 € 337 € 337 € 337 € 30 € 71 € 71 € 86 € 103 € 120 € 228 € 41 € 38 € 17 € 41 € 115 € 76.215 € 75.393 € 42.440 € 137.500

€ 79.380 € 64.000 € 54.715 € 50.140 € 65.260 € 61.880 € 65.260 € 75.500 € 78.500 € 78.500 € 75.300 € 81.093 € 81.093 € 42.440 € 62.200 € 137.500 € 75.486 € 85.500 € 137.500 € 76.355 € 75.444 € 42.668 € 137.615

€ 79.425 € 64.144 € 54.782 € 50.477 € 65.597 € 62.217 € 65.597 € 75.530 € 78.571 € 78.571 € 75.386 € 81.196 € 81.213 € 42.668 € 62.241 € 137.538 € 75.503 € 85.541 € 137.615

€ 173 € 120 € 17 € 385

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

€ 119.884 € 120.895 € 84.230 € 151.000

€ 137.370 € 121.470 € 121.500 € 90.280 € 117.020 € 108.400 € 120.320 € 151.000 € 125.000 € 103.000 € 112.100 € 138.987 € 139.012 € 84.230 € 108.130 € 133.004 € 149.856 € 102.580 € 132.026

€ 120.057 € 121.122 € 84.554 € 151.030

€ 137.435 € 121.842 € 121.538 € 90.665 € 117.405 € 108.785 € 120.705 € 151.030 € 125.065 € 103.065 € 112.240 € 139.087 € 139.159 € 84.554 € 108.169 € 133.039 € 149.873 € 102.613 € 132.200

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

5 9 10 18 12 14 11 1 8 16 13 4 3 19 15 6 2 17 7

1= duurste

90 • Watermeter 2012 — Drinkwaterproductie en –levering in cijfers

€ 65 € 372 € 38 € 385 € 385 € 385 € 385 € 30 € 65 € 65 € 140 € 101 € 147 € 324 € 39 € 35 € 17 € 33 € 174

Vaste vergoeding

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 197 € 141 € 17 € 445

€ 65 € 390 € 67 € 445 € 445 € 445 € 445 € 30 € 71 € 71 € 171 € 111 € 200 € 324 € 41 € 38 € 17 € 41 € 192

Vaste vergoeding

€ 149.972 € 140.878 € 84.940 € 275.000

€ 158.380 € 128.000 € 109.430 € 98.340 € 124.860 € 119.180 € 124.860 € 151.000 € 156.000 € 156.000 € 131.900 € 161.463 € 161.463 € 84.940 € 121.200 € 275.000 € 149.856 € 171.000 € 275.000

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 150.169 € 140.972 € 85.264 € 275.192

€ 158.445 € 128.390 € 109.497 € 98.785 € 125.305 € 119.625 € 125.305 € 151.030 € 156.071 € 156.071 € 132.071 € 161.574 € 161.663 € 85.264 € 121.241 € 275.038 € 149.873 € 171.041 € 275.192

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2009

Rang

5 10 11 18 12 14 8 1 9 17 13 4 3 19 15 6 2 16 7

geldig op 01/01/2003

€ 60.977 € 60.830 € 42.318 € 75.530

€ 68.915 € 60.872 € 60.788 € 46.383 € 60.323 € 56.503 € 63.123 € 75.530 € 63.065 € 52.065 € 58.871 € 69.979 € 70.000 € 42.318 € 55.669 € 66.729 € 75.503 € 53.413 € 66.440

Vaste vergoeding

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

2009

€ 60.851 € 60.743 € 42.090 € 75.500

€ 68.870 € 60.735 € 60.750 € 46.080 € 60.020 € 56.200 € 62.820 € 75.500 € 63.000 € 52.000 € 58.800 € 69.887 € 69.912 € 42.090 € 55.630 € 66.694 € 75.486 € 53.380 € 66.336

1= duurste

Variabele vergoeding (Verbruik)

2003

€ 125 € 80 € 17 € 303

Berekend gemiddelde Mediaan Minimum Maximum

Vaste vergoeding

€ 45 € 137 € 38 € 303 € 303 € 303 € 303 € 30 € 65 € 65 € 71 € 93 € 88 € 228 € 39 € 35 € 17 € 33 € 104

Bedrijf type 100.000 / 50 100.000 m³ verbruik per jaar Prijs excl. BTW

Rang

geldig op 01/01/2009

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2003

Variabele vergoeding (Verbruik)

2009

2003

Bedrijf type 50.000 / 40 50.000 m³ verbruik per jaar Prijs excl. BTW

6 12 17 18 13 16 13 9 7 7 11 5 4 19 15 2 10 3 1

1= duurste

Rang

6 14 17 18 12 16 12 9 7 7 11 5 4 19 15 2 10 3 1

1= duurste

Rang

2012

€ 87.775 € 78.150 € 43.010 € 147.500

€ 85.410 € 70.260 € 43.010 € 54.760 € 71.380 € 69.060 € 71.380 € 83.000 € 81.000 € 81.000 € 75.300 € 85.770 € 85.770 € 50.000 € 68.265 € 147.500 € 147.500 € 147.500 € 147.500 € 87.928 € 78.228 € 43.079 € 147.615

€ 85.455 € 70.419 € 43.079 € 55.132 € 71.752 € 69.432 € 71.752 € 83.030 € 81.071 € 81.071 € 75.386 € 85.875 € 85.896 € 50.266 € 68.310 € 147.538 € 147.538 € 147.541 € 147.615

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

€ 214 € 142 € 30 € 488

€ 65 € 426 € 69 € 488 € 488 € 488 € 488 € 30 € 71 € 71 € 171 € 113 € 211 € 377 € 45 € 38 € 38 € 41 € 192

Vaste vergoeding

€ 173.040 € 150.760 € 86.020 € 295.000

€ 170.410 € 140.520 € 86.020 € 107.460 € 136.580 € 133.360 € 136.580 € 166.000 € 161.000 € 161.000 € 131.900 € 170.770 € 170.770 € 100.000 € 132.765 € 295.000 € 295.000 € 295.000 € 295.000

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 173.254 € 151.008 € 86.089 € 295.192

€ 170.475 € 140.946 € 86.089 € 107.948 € 137.068 € 133.848 € 137.068 € 166.030 € 161.071 € 161.071 € 132.071 € 170.883 € 170.981 € 100.377 € 132.810 € 295.038 € 295.038 € 295.041 € 295.192

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2012

€ 153 € 95 € 30 € 372

€ 45 € 159 € 69 € 372 € 372 € 372 € 372 € 30 € 71 € 71 € 86 € 105 € 126 € 266 € 45 € 38 € 38 € 41 € 115

Vaste vergoeding

Variabele vergoeding (Verbruik)

geldig op 01/01/2012

2012

7 11 19 17 12 14 12 8 9 9 16 6 5 18 15 3 3 2 1

Rang

7 14 19 17 12 15 12 8 9 9 11 6 5 18 16 3 3 2 1

Rang

2013

€ 91.139 € 80.900 € 44.085 € 155.000

€ 86.920 € 70.260 € 44.085 € 58.380 € 76.500 € 75.680 € 78.000 € 83.000 € 81.000 € 81.000 € 80.800 € 85.770 € 85.770 € 50.000 € 70.265 € 155.000 € 155.000 € 155.000 € 155.000 € 91.295 € 80.983 € 44.155 € 155.115

€ 87.074 € 70.419 € 44.155 € 58.762 € 76.882 € 76.062 € 78.382 € 83.030 € 81.071 € 81.071 € 80.895 € 85.875 € 85.896 € 50.266 € 70.310 € 155.038 € 155.038 € 155.041 € 155.115

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

€ 217 € 150 € 30 € 501

€ 220 € 426 € 70 € 501 € 501 € 501 € 501 € 30 € 71 € 71 € 186 € 113 € 211 € 377 € 45 € 38 € 38 € 41 € 192

Vaste vergoeding

€ 179.564 € 155.350 € 88.170 € 310.000

€ 173.420 € 140.520 € 88.170 € 114.580 € 146.700 € 146.480 € 149.700 € 166.000 € 161.000 € 161.000 € 139.700 € 170.770 € 170.770 € 100.000 € 136.765 € 310.000 € 310.000 € 310.000 € 310.000

Variabele vergoeding (Verbruik)

€ 179.782 € 155.636 € 88.240 € 310.192

€ 173.640 € 140.946 € 88.240 € 115.081 € 147.201 € 146.981 € 150.201 € 166.030 € 161.071 € 161.071 € 139.886 € 170.883 € 170.981 € 100.377 € 136.810 € 310.038 € 310.038 € 310.041 € 310.192

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

geldig op 01/01/2013

€ 155 € 100 € 30 € 382

€ 154 € 159 € 70 € 382 € 382 € 382 € 382 € 30 € 71 € 71 € 95 € 105 € 126 € 266 € 45 € 38 € 38 € 41 € 115

Vaste vergoeding

Variabele vergoeding (Verbruik)

geldig op 01/01/2013

2013

5 14 19 17 12 13 11 8 9 9 15 7 6 18 16 3 3 2 1

1= duurste

Rang

5 15 19 17 13 14 12 8 9 9 11 7 6 18 16 3 3 2 1

1= duurste

Rang

0,2% 0,1% 0,0% 0,4%

0,1% 0,3% 0,1% 0,4% 0,3% 0,3% 0,3% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1% 0,1% 0,1% 0,4% 0,0% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1%

Vaste vergoeding

% aandeel

99,8% 99,9% 99,6% 100,0%

99,9% 99,7% 99,9% 99,6% 99,7% 99,7% 99,7% 100,0% 100,0% 100,0% 99,9% 99,9% 99,9% 99,6% 100,0% 100,0% 100,0% 100,0% 99,9%

Variabele vergoeding (Verbruik)

% aandeel

99,8% 99,9% 99,4% 100,0%

99,8% 99,8% 99,8% 99,4% 99,5% 99,5% 99,5% 100,0% 99,9% 99,9% 99,9% 99,9% 99,9% 99,5% 99,9% 100,0% 100,0% 100,0% 99,9%

Variabele vergoeding (Verbruik)

% aandeel

2013

0,2% 0,1% 0,0% 0,6%

0,2% 0,2% 0,2% 0,6% 0,5% 0,5% 0,5% 0,0% 0,1% 0,1% 0,1% 0,1% 0,1% 0,5% 0,1% 0,0% 0,0% 0,0% 0,1%

Vaste vergoeding

% aandeel

2013

49,7% 28,5% 4,4% 105,4%

26,3% 15,7% -27,4% 26,9% 25,4% 35,1% 24,4% 9,9% 28,8% 56,3% 24,6% 22,9% 22,9% 18,7% 26,5% 133,0% 106,9% 202,1% 134,6%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2003 - 2013

49,7% 33,1% 4,3% 105,4%

26,3% 15,7% -27,4% 26,7% 27,4% 34,6% 24,2% 9,9% 28,6% 55,7% 37,4% 22,7% 22,7% 18,8% 26,3% 132,3% 105,3% 190,3% 133,5%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2003 - 2013

19,7% 10,4% 3,5% 12,7%

9,6% 9,8% -19,4% 16,5% 17,5% 22,9% 19,9% 9,9% 3,2% 3,2% 5,9% 5,8% 5,8% 17,7% 12,8% 12,7% 106,9% 81,3% 12,7%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2009-2013

19,6% 7,3% 3,5% 12,7%

9,6% 9,8% -19,4% 16,4% 17,2% 22,3% 19,5% 9,9% 3,2% 3,2% 7,3% 5,8% 5,8% 17,8% 13,0% 12,7% 105,3% 81,2% 12,7%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2009-2013

3,8% 3,1% 2,5% 5,1%

1,9% 0,0% 2,5% 6,6% 7,4% 9,8% 9,6% 0,0% 0,0% 0,0% 5,9% 0,0% 0,0% 0,0% 3,0% 5,1% 5,1% 5,1% 5,1%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2012-2013

3,8% 3,5% 2,5% 5,1%

1,9% 0,0% 2,5% 6,6% 7,1% 9,5% 9,2% 0,0% 0,0% 0,0% 7,3% 0,0% 0,0% 0,0% 2,9% 5,1% 5,1% 5,1% 5,1%

Totaal drinkwaterprijs Vast + Variabel

% stijging

Evolutie 2012-2013