2019
Flanders Investment & Trade presenteert de zevende editie van de EXPORTbarometer. In juni 2019 hielden we een grootschalige enquête bij Vlaamse exporterende bedrijven, waarvan er 372 de volledige vragenlijst hebben ingevuld. We polsten naar het huidige exportklimaat, het vertrouwen in het wereldwijde economische klimaat en de toekomstverwachtingen. Dankzij de EXPORTbarometer weten we onder meer welke markten Vlaamse exporteurs interessant en veelbelovend vinden. EEN GOED BEELD VAN HET EXPORTGEDRAG VAN DE MICRO- EN KLEINE ONDERNEMINGEN De meerderheid van de deelnemers aan de EXPORTbarometer heeft maximaal tien medewerkers, de zogeheten microondernemingen. Daarna volgt de groep van 11 tot 50 werknemers. Meer dan 80% van de ondervraagde bedrijven telt minder dan 50 medewerkers. Deze enquête geeft bijgevolg een goed beeld van het exportgedrag van de micro- en kleine ondernemingen. HET VERTROUWEN IN HET WERELDWIJDE ECONOMISCHE KLIMAAT VALT IETS TERUG
de tweede maal dat we een kleine daling opmerken in het vertrouwen sinds de start van onze EXPORTbarometer in 2013. BESTAANDE REGIO’S 48,7% van de respondenten meldden in 2018 een stijging van hun exportcijfer ten opzichte van het jaar voordien en slechts 9% van de bedrijven noteerden een stijging van meer dan 50% van hun exportcijfer. Bijna in alle regio’s noteerden iets minder bedrijven dan vorig jaar een omzetstijging. Voor de VS en Canada noteerden daarentegen meer dan 58% een omzetstijging wat vergelijkbaar is met vorig jaar. Opmerkelijk is dat voor de Noord-Afrikaanse regio meer bedrijven dan vorig jaar hun omzet zagen stijgen. Binnen de EU blijft Nederland veruit de belangrijkste exportbestemming. Het VK valt wat terug maar blijft binnen de top 4. Buiten de EU blijft de VS de belangrijkste exportbestemming en China rukt voor het eerst op naar de tweede plaats!
Het gemiddelde vertrouwen van de bedrijven in het wereldwijde economische klimaat staat dit jaar op 6,5. Dit is slechts Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
3
De meeste firma’s geven aan dat ze hun goederen of diensten rechtstreeks aan de klant verkopen. Daarnaast werkt bijna 45% in een aantal landen met een distributeur, bijna 26% met een agent en bijna 20% via retail. Het vinden van een geschikte lokale partner blijft het belangrijkste knelpunt bij het genereren van meer omzet in het buitenland. TOEKOMSTVERWACHTINGEN In bijna alle regio’s verwachten iets minder bedrijven dan vorig jaar een omzetstijging. Enkel voor de VS en Canada verwachten één op de drie bedrijven daar een omzetstijging. Dat is meer dan de vorige jaren. Vorig jaar verwachtten de Vlaamse exporteurs eerder een omzetstijging door het vinden van nieuwe klanten in bestaande markten. Opvallend dit jaar is dat de exporteurs meer wensen te exporteren door verhoogde verkoopinspanningen. De bedrijven die een terugval in hun export verwachten, wijten dit aan een daling van de orders van bestaande klanten gevolgd door een toename van de concurrentie. NIEUWE EXPORTBESTEMMINGEN Vlaamse bedrijven kijken in eerste instantie vooral naar de andere landen binnen de EU28 en Azië als nieuwe exportbestemming. Zuid-en Centraal-Amerika alsook Noord-Afrika winnen aan interesse ten opzichte van vorig jaar. 4
EXPORTbarometer Vlaanderen 2019 2015
Huidig economisch klimaat VERTROUWEN IN HET HUIDIG ECONOMISCH KLIMAAT DAALT De deelnemende bedrijven drukten hun vertrouwen in het wereldwijde economische klimaat uit op een schaal van 1 tot 10, waarbij 1 het minste vertrouwen aangeeft en 10 het meeste. Het gemiddelde vertrouwen van de bedrijven in het wereldwijde economische klimaat daalt. Dit is slechts de tweede daling sinds de start van de EXPORTbarometer in 2013.
Figuur 1: vertrouwen in het wereldwijde economische klimaat van de laatste drie jaar
2019 2018 2017 Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
4
5
6 7
3 2
8
1
9
0
10
6,6
6,8
6,5 5
MEER DAN DE HELFT VAN DE VLAAMSE EXPORTERENDE KMO’S ZAG ZIJN EXPORT STIJGEN IN 2018
Figuur 2: evolutie exportcijfer ten opzichte van 2017 en 2016
Bijna 30% bedrijven geeft aan dat zijn export met meer dan 20% is gestegen ten opzichte van 2017. Het aantal bedrijven dat zijn export met meer dan 50% zag stijgen bedraagt slechts 9,2% in 2018. Dit is het laagste aantal sinds de start van de EXPORTbarometer.
Figuur 3: stijging exportcijfer ten opzichte van 2017 en 2016
2018 2017 2016
2018 2017 2016 5,1% 3,7% 5,3%
0% - 1,99%
16,9% 12,8% 18,1%
2% - 4,99%
20,5% 21,6% 18,4%
5% - 9,99% 15,4% 12,2% 15,6%
Daling
10,3% 6,5% 5,9%
30% - 49,99%
9,2% 11,4% 10,2%
Meer dan 50% 0
6
9,2% 12,1% 13,2%
20% - 29,99% 53,6% 61,5% 55,3%
Stijging
12,8% 12,1% 10,2%
15% - 19,99%
31,0% 26,3% 29,1%
Gelijk
15,9% 19,8% 18,8%
10% - 14,99%
10
20
30
40
50
60
70
80
0
5
10
15
20
25
EXPORTbarometer Vlaanderen 2019
Bijna 65% van de ondernemingen die een lager exportcijfer hebben opgetekend, zag een daling tussen 1 en 20%. Bijna 1 op de 6 bedrijven die een daling in hun export opmerkten, zag dit met meer dan 50% gebeuren.
Figuur 4: daling exportcijfer ten opzichte van 2017 en 2016 2018 2017 2016 5,3% 11,3% 1,2%
0% - 1,99%
12,3% 13,2% 16,5%
2% - 4,99%
21,1% 11,3% 27,1%
5% - 9,99%
15,8% 30,2% 11,8%
10% - 14,99%
10,5% 13,2% 7,1%
15% - 19,99%
10,5% 7,6% 12,9%
20% - 29,99%
7,0% 5,7% 8,2%
30% - 49,99%
17,5% 7,6% 15,3%
Meer dan 50% 0
Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
5
10
15
20
25
30
35
7
EXPORT NEEMT IN VRIJWEL ALLE REGIO’S OPNIEUW TOE, ECHTER MINDER STERK DAN VORIG JAAR Het aantal bedrijven dat binnen Europa zijn uitvoer zag stijgen is vergelijkbaar met 2 jaar geleden. Vorig jaar was echt een topjaar voor regio Europa. 51,5% van de bedrijven zag in 2018 zijn export stijgen naar de Europese landen die buiten de EU28 liggen. Voor de VS en Canada geven net als in 2017 meer dan 58% van de bedrijven aan daar een stijging in de omzet te hebben gerealiseerd. Van de bedrijven die actief zijn in Noord-Afrika geven merkelijk meer bedrijven daar een stijging aan van hun exportactiviteiten, meer dan 48%. Voor de andere regio’s geven minder bedrijven dan in 2017 een stijging aan.
Figuur 5: Exportevolutie per regio ten opzichte van 2017
Buurlanden (Nederland, Duitsland, Luxemburg, Frankrijk)
45,5 38,5 51,4 39,2
16,0 9,4
Binnen EU28, exclusief de buurlanden
44,6 41,4 54,1 37,1
14,0 8,8
Binnen Europa, exclusief EU28
51,5 32,6 54,6 34,4
15,9 11,0
Noord-Afrika
48,2 33,9 39,2 35,3
17,9 25,5
Afrika
44,3 39,3 53,8 38,5
16,4 7,7
Nabije- en Midden-Oosten
39,0 36,8 49,5 32,3
24,2 18,2
Azië
51,1 30,8 55,3 32,6
18,1 12,1
VS en Canada
58,2 23,5 58,7 27,0
18,4 14,3
Zuid- en Centraal-Amerika
44,6 41,5 50,8 36,5
13,9 12,7
Oceanië
39,2 33,3 45,8 37,5
27,5 16,7
0
20
40
60
80
100
120
Stijgen Gelijk blijven Dalen
8
EXPORTbarometer Vlaanderen 2019
Exportbestemmingen
DE BELANGRIJKSTE EXPORTBESTEMMINGEN: NEDERLAND BLIJFT AFGETEKEND HET BELANGRIJKSTE EXPORTLAND BINNEN DE EU; HET VK VALT TERUG VAN 9,0 NAAR 7,1%
Nederland 34,4%
Frankrijk 23,2%
Duitsland 15,1%
VK 7,1%
Italië 3,9%
Spanje 2,9%
Polen 2,3%
Zweden 2,3%
Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
BUITEN DE EU BEVESTIGT DE VS ALS BELANGRIJKSTE EXPORTBESTEMMING. CHINA RUKT OP NAAR DE 2DE PLAATS
VS 18,1%
China 10,6%
Japan 7,1%
Zwitserland 6,2%
Canada 4,0%
Noorwegen 4,0%
VAE 3,5%
Rusland 3,5% 9
Exportmotieven HET GROOTSTE GROEIPOTENTIEEL VOOR DE TOEKOMST LIGT IN HET BUITENLAND WORDT GEZIEN ALS DE BELANGRIJKSTE REDEN OM TE EXPORTEREN
2018 2017
Figuur 6: exportmotieven
56,2% 51,8%
Het grootste groeipotentieel voor de toekomst ligt in het buitenland
46,5% 68,5%
Realisatie van extra volume/omzet/marge die binnen de Belgische markt niet of moeilijke haalbaar is
43,8% 37,2%
Minder afhankelijk worden van verkoopresultaten in één land of één sector
39,1% 35,5%
Aanvraag ontvangen uit het buitenland
38,8% 40,0%
Minder afhankelijk worden van de economische situatie in één land
38,8% 40,9%
Geld verdienen
33,1% 30,7%
Het internationale karakter vergroot het imago van ons bedrijf
32,5% 35,8%
Internationale ervaring maakt het bedrijf sterker
28,4% 27,9%
Door het internationale karakter stijgt het vertrouwen in ons bedrijf
25,7% 17,8%
Om te groeien ten opzichte van de concurrenten 0 10
10
20
30
40
50
60
70
80
EXPORTbarometer Vlaanderen 2019
Distributiekanalen DE VLAAMSE KMO VERKOOPT VOORNAMELIJK RECHTSTREEKS AAN ZIJN BUITENLANDSE KLANT
Figuur 7: distributiekanalen
2018 2017
Rechtstreekse verkoop aan de eindklant
67,7% 71,3% 44,3% 45,7%
Via een distributeur Via een agent
25,8% 28,2% 19,4% 14,9%
Via retail 0
Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
10
20
30
40
50
60
70
80
11
NET ALS IN 2017 DIENT DE WEBSITE VOORNAMELIJK VOOR MARKETINGDOELEINDEN 7,5% van de Vlaamse exporterende bedrijven verkoopt zijn producten of diensten via zijn webshop. Merkelijk meer bedrijven geven aan een portaal te hebben waar buitenlandse klanten of partners orders kunnen plaatsen
Figuur 8: belang website 2018 2017
Onze website dient enkel voor marketingdoeleinden
49,7% 54,8%
E-commerce speelt geen rol in onze exportactiviteiten
45,8% 38,0%
Buitenlandse klanten of partner kunnen orders plaatsen via een portaal
13,5% 10,7%
Internationale verkoop van producten en diensten via onze webshop
7,5% 9,9% 0
12
10
20
30
40
50
60
EXPORTbarometer Vlaanderen 2019
Knelpunten bij het exporteren HET VINDEN VAN EEN GOEDE LOKALE PARTNER BLIJFT HET BELANGRIJKSTE KNELPUNT OM TE EXPORTEREN. 1 OP 4 GEEFT OOK AFSTAND EN LOGISTIEKE PROBLEMEN AAN
Figuur 9: top 10 knelpunten bij het exporteren 2018 2017 37,5% 59,0%
Vinden van een goede lokale partner Afstand, logistieke problemen
24,9% 16,7%
Wet- en regelgeving die de overheid oplegt
24,4% 27,3% 21,9% 15,4%
Moeilijk om geschikte eindklanten te vinden
21,9% 26,6%
Betalingsrisico’s
18,9% 21,8%
Gebrek aan marktkennis
16,7% 14,9%
Oneerlijke concurrentie vanuit andere landen
15,1% 12,4%
Loonkost
14,8% 18,5%
Invoerbelemmeringen
14,8% 14,4%
Aansturing en opvolging van lokale partner 0
Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
10
20
30
40
50
60
13
Toekomstverwachtingen MEER DAN DRIE KWART VERWACHT EEN STIJGING VAN HUN OMZET IN DE NABIJE TOEKOMST
Figuur 10: evolutie omzet in nabije toekomst
MEER DAN 70% VAN DE VLAAMSE BEDRIJVEN DENKT DAT HET BELANG VAN DE EXPORT IN HUN OMZET ZAL TOENEMEN
Figuur 11: toekomstverwachting aandeel van de export in de omzet
7,7%
7,5% 16,7%
22,1%
75,6%
Stijging 14
Gelijk
70,4%
Daling
Stijging
Gelijk
Daling EXPORTbarometer Vlaanderen 2019
VLAAMSE BEDRIJVEN WENSEN HUN EXPORT TE LATEN STIJGEN DOOR VERHOOGDE VERKOOPINSPANNINGEN Figuur 12: top 10 redenen exportstijging in nabije toekomst Verhoogde verkoopinspanningen
58,3% 44,6% 47,3% 46,1% 55,4% 51,4%
Meer omzet van bestaande klanten
44,1% 65,7% 65,0%
Omzet van nieuwe klanten in bestaande exportmarkten Omzet vanuit nieuwe exportmarkten
37,4% 54,0% 47,8%
Verbreding van het productassortiment
35,4% 35,3% 34,2%
Samenwerking met een lokale partner
31,5% 32,2% 27,7%
Verbeterde producten of diensten
29,9% 26,6% 23,6% 26,0% 18,3% 17,1%
Positieve PR rond uw bedrijf Gunstige economische situatie op exportmarkten
14,6% 12,1% 14,1%
Oprichting eigen verkoopvestigingen in exportland
13,0% 10,4% 8,4% 0
Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
10
20
30
40
50
60
70
80
2018 2017 2016 15
DALING VAN DE ORDERS VAN BESTAANDE KLANTEN IN BESTAANDE MARKTEN EN TOENAME VAN CONCURRENTIE ZIJN DE BELANGRIJKSTE REDENEN VAN EXPORTDALING BIJ VLAAMSE BEDRIJVEN 2018 2017 2016
Figuur 13: top 10 redenen exportdaling
55,6% 15,4% 28,0%
Daling van de orders van bestaande klanten in bestaande markten
51,9% 30,8% 40,0%
Toename concurrentie 37,0% 23,1% 12,0%
Minder verkoop door toegenomen prijs te wijten aan stijgende loonkosten
33,3% 15,4% 24,0%
Gevolgen van de economische crisis
22,2% 7,7% 12,0%
Achteruitgang van het aantal nieuwe klanten in bestaande markten
18,5% 15,4% 8,0%
Minder verkoop door toegenomen prijs te wijten aan stijgende grondstofprijzen
14,8% 0,0% 4,0%
Ongunstige euro/dollar-verhouding Protectionistische maatregelen in exportland
14,8% 0,0% 12,0%
Politieke instabiele situatie
14,8% 7,7% 16,0%
Zwakke verkoopresultaten te wijten aan eigen zwakke marketing/verkoopprestaties
7,4% 0,0% 16,0% 0
16
10
20
30
40
50
60
EXPORTbarometer Vlaanderen 2019
VLAAMSE EXPORTEURS ZIJN IETS MINDER OPTIMISTISCH OVER DE TOEKOMST Bijna in alle regio’s verwachten iets minder bedrijven dan vorig jaar een omzetstijging. Enkel voor de VS en Canada verwachten één op de drie bedrijven daar een omzetstijging. Dat is meer dan vorige jaren. Vorig jaar waren veel bedrijven optimistisch over een omzetstijging binnen Europa. Dit jaar valt dat aandeel wat terug en stabiliseert het tot op het niveau van de vorige jaren.
Figuur 14: toekomstverwachting export per regio (in procent) 57,5
°°°Buurlanden °°Binnen EU28
12,3
17,9
Rest van Afrika
13,7
17,9 25,1
Azië
29,1
Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
Stijgen
18,4 12,9
30,4
16,7
54,8
5,0
48,9
5,3
49,7
15,1 16,2
18,4
Gelijk blijven
4,2
2,5
65,9 15,1
4,5
4,2
65,6
33,0
VS en Canada
17,3
25,7
*Noord-Afrika
Oceanië
27,1
39,7
°Binnen Europa
Zuid- en Centraal-Amerika
2018 2017
51,1
**Nabije- en Midden-Oosten
* Maghreblanden: Marokko, Algerije, Tunesië, Mauritanië, Libië ** Bahrein, Egypte, Irak, Iran, Israël, Jemen, Jordanië, Koeweit, Libanon, Oman, Palestina, Qatar, Saoedi-Arabië, Syrië, Turkije, VAE ° Exclusief EU28 (o.a. Zwitserland, Noorwegen, Rusland) °° Exclusief de buurlanden °°° Nederland, Duitsland, Luxemburg, Frankrijk
7,3 7,3
27,9
62,9 65,9
Geen export voorzien
2,2 2,5 2,8
Dalen
17
Verwachte exportevolutie NEDERLAND EN FRANKRIJK VERDRINGEN DUITSLAND ALS BELANGRIJKSTE TOEKOMSTIGE EXPORTLAND BINNEN EU De evolutie van de top 3: Duitsland daalt gevoelig ten gunste van Frankrijk en Nederland. Het VK kent een sterke terugval maar behoudt zijn vierde plaats. Spanje komt opnieuw top 5 binnen. Voor goederenexporteurs wordt van Frankrijk i.p.v. Duitsland het meest verwacht. Voor dienstenexporteurs blijft Nederland het belangrijkste land.
Figuur 15: top 10 landen met verwachte exportgroei binnen EU 2018 2017
23,9% 21,6%
Frankrijk Nederland Duitsland Verenigd Koninkrijk Spanje Polen Italië Ierland Zweden Tsjechië
23,9% 21,6% 21,7% 28,4% 6,2% 10,5% 5,9% 2,3% 4,0% 2,3% 3,4% 2,6% 1,6% 0,3% 1,6% 1,2% 1,2% 0,3% 0
18
5
10
15
20
25
30
EXPORTbarometer Vlaanderen 2019
GOEDERENEXPORTEURS: DUITSLAND VALT STERK TERUG TEN GUNSTE VAN FRANKRIJK
Figuur 16: top 10 landen verwachte exportgroei (goederen) binnen EU
DIENSTENEXPORTEURS: BIJ DE DIENSTENBEDRIJVEN BLIJFT NEDERLAND OP KOP
Figuur 17: top 10 landen verwachte exportgroei (diensten) binnen EU
2018 2017
2018 2017
24,9% 22,1%
Frankrijk
Verenigd Koninkrijk
5,8% 11,1%
Spanje
5,8% 2,5%
Polen Zweden Tsjechië
1,6% 0,7%
Ierland
Spanje
5
Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
5,6% 6,4% 4,0% 3,2%
Italië
2,4% 0,8%
Ierland
2,4% 1,6%
Luxemburg
1,6% 1,6%
Polen
1,2% 0,4% 0
8,8% 1,6%
Verenigd Koninkrijk
3,1% 2,5% 2,0% 1,4%
19,2% 16,8%
Frankrijk
5,1% 2,9%
Italië
23,2% 25,6%
Duitsland
21,4% 30,4%
Duitsland
27,2% 31,2%
Nederland
23,0% 18,9%
Nederland
0,8% 0%
Tsjechië 10
15
20
25
30
35
0
5
10
15
20
25
30
35
19
Verwachte exportevolutie buiten de EU DE VS BLIJFT VERUIT HET MEEST POPULAIRE LAND. CANADA NEEMT DUIDELIJK TOE AAN BELANG
Figuur 18: top 10 landen met grootste exportgroei buiten EU
2018 2017 21,7% 26,2%
VS 12,1% 10,3%
Zwitserland 7,2% 10,9%
China
5,2% 2,2%
Canada
5,2% 5,0%
Japan
4,8% 5,0%
Rusland
4,1% 2,5%
VAE
4,1% 3,4%
Noorwegen
3,1% 2,2%
India
2,4% 1,6%
Australië 0
20
5
10
15
20
25
30
EXPORTbarometer Vlaanderen 2019
GOEDERENEXPORTEURS: TOP 10 BLIJFT VRIJ STABIEL
DIENSTENEXPORTEURS: CHINA VALT TERUG EN CANADA DUIKT TOP 3 BINNEN
Figuur 19: top 10 landen met grootste exportgroei (goederen) buiten EU
Figuur 20: top 10 landen met grootste exportgroei (diensten) buiten EU
2018 2017 21,3% 23,7%
VS 11,1% 11,1%
Zwitserland Japan
5,5% 5,3%
Rusland
5,5% 5,7% 4,3% 1,9%
VAE
4,3% 2,7%
Marokko
Marokko
2,6% 0,6%
Brazilië
Australië
2,6% 1,9%
Singapore
Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
4,5% 1,7%
India
3,6% 5,8%
Japan
VAE
5
6,3% 2,5% 5,4% 10,0%
China
Canada
0
14,3% 7,5%
Canada
4,7% 3,4%
Noorwegen
21,4% 30,8%
VS Zwitserland
8,5% 10,3%
China
2018 2017
10
15
20
25
3,6% 1,7% 2,7% 0,7% 2,7% 2,5% 2,7% 0% 0
5
10
15
20
25
30
35
21
Nieuwe exportbestemmingen MEER DAN TWEE OP DE DRIE VAN DE VLAAMSE EXPORTEURS VERWACHT NAAR NIEUWE LANDEN TE EXPORTEREN 67,4% van de Vlaamse ondernemingen hoopt in de nabije toekomst naar landen te exporteren die ze op dit ogenblik nog niet bewerken. Dat is een opvallende daling tegenover vorig jaar.
Figuur 21: export naar nieuwe exportbestemmingen
Van deze bedrijven geeft bijna 70% aan in de komende 3 jaar naar 2 tot 5 nieuwe landen te exporteren. 15,1% ziet 6 tot 10 nieuwe exportbestemmingen zitten en 10,9% hoopt zelfs in meer dan 10 nieuwe landen aanwezig te zijn.
25,91% 24,1%
32,6%
2019
67,4%
Ja 22
Neen
2018 75,9% 74,09%
Ja
Neen EXPORTbarometer Vlaanderen 2019
VLAAMSE BEDRIJVEN KIJKEN IN EERSTE INSTANTIE VOORAL NAAR DE LANDEN BINNEN DE EU28 EN AZIË ALS NIEUWE EXPORTBESTEMMING, ZUID- EN CENTRAAL-AMERIKA WINT AAN INTERESSE ZOWEL IN DE GOEDEREN- ALS DE DIENSTENSECTOR
Figuur 22: markten waar men verwacht actief te worden 2019 2018 44,7% 46,3%
°°Binnen EU28 Azië
35,9% 35,0% 35,0% 31,8%
°Binnen Europa
30,4% 29,0%
°°°Buurlanden * Maghreblanden: Marokko, Algerije, Tunesië, Mauritanië, Libië ** Bahrein, Egypte, Irak, Iran, Israël, Jemen, Jordanië, Koeweit, Libanon, Oman, Palestina, Qatar, Saoedi-Arabië, Syrië, Turkije, VAE ° Exclusief EU28 (o.a. Zwitserland, Noorwegen, Rusland) °° Exclusief de buurlanden °°° Nederland, Duitsland, Luxemburg, Frankrijk
Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
27,9% 29,0%
**Nabije- en Midden-Oosten VS en Canada Zuid- en Centraal-Amerika Noord-Afrika Afrika
26,2% 25,4% 22,8% 17,0% 14,8% 11,7% 14,8% 15,2%
Oceanië
8,9% 8,5% 0
10
20
30
40
50
23
BINNEN DE GOEDERENSECTOR BLIJFT DE EU28 HET MEEST POPULAIR ALS TOEKOMSTIGE EXPORTREGIO
Figuur 23: nieuwe exportbestemmingen (goederensector)
2019 2018 43,7% 46,0%
°°Binnen EU28 Azië
38,6% 35,6% 33,5% 31,4%
°Binnen Europa * Maghreblanden: Marokko, Algerije, Tunesië, Mauritanië, Libië ** Bahrein, Egypte, Irak, Iran, Israël, Jemen, Jordanië, Koeweit, Libanon, Oman, Palestina, Qatar, Saoedi-Arabië, Syrië, Turkije, VAE ° Exclusief EU28 (o.a. Zwitserland, Noorwegen, Rusland) °° Exclusief de buurlanden °°° Nederland, Duitsland, Luxemburg, Frankrijk 24
30,5% 29,3%
**Nabije- en Midden-Oosten
26,4% 26,4%
°°°Buurlanden VS en Canada Zuid- en Centraal-Amerika Afrika
26,4% 25,1% 23,4% 17,6% 16,8% 16,7% 15,7% 10,5%
*Noord-Afrika Oceanië
9,6% 8,8% 0
10
20
30
40
50
EXPORTbarometer Vlaanderen 2019
BINNEN DE DIENSTENSECTOR BLIJFT DE BELANGSTELLING VOOR AZIË GROOT
Figuur 24: nieuwe exportbestemmingen (dienstensector)
2019 2018 50,0% 53,3%
°°binnen EU28
38,6% 42,4%
°°°Buurlanden Azië * Maghreblanden: Marokko, Algerije, Tunesië, Mauritanië, Libië ** Bahrein, Egypte, Irak, Iran, Israël, Jemen, Jordanië, Koeweit, Libanon, Oman, Palestina, Qatar, Saoedi-Arabië, Syrië, Turkije, VAE ° Exclusief EU28 (o.a. Zwitserland, Noorwegen, Rusland) °° Exclusief de buurlanden °°° Nederland, Duitsland, Luxemburg, Frankrijk
Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
34,1% 35,9% 33,0% 32,6%
°Binnen Europa
25,0% 25,0%
**Nabije- en Midden-Oosten VS en Canada Zuid- en Centraal-Amerika
23,9% 23,9% 19,3% 14,1% 14,8% 18,5%
*Noord-Afrika Afrika Oceanië
10,2% 13,0% 8,0% 8,7% 0
10
20
30
40
50
60
25
BUURLANDEN FRANKRIJK BLIJFT AAN BELANG TOENEMEN
BINNEN EU28
NEEMT SPANJE VOOR HET EERST DE KOPPOSITIE TEN KOSTE VAN HET VK
Figuur 25: nieuwe exportbestemmingen (buurlanden)
Figuur 26: nieuwe exportbestemmingen binnen de EU28, behalve de buurlanden, waarnaar in de nabije toekomst (0-3 jaar) wellicht wordt uitgevoerd 2019 2018 2017
72,2% 68,3% 63,6%
Frankrijk
52,8% 62,2% 60,6%
Duitsland
0
10
20
30
40
50
60
70
34,3% 41,2% 34,7%
29,5% 35,1% 35,3%
Denemarken Zweden
50,0% 43,9% 51,5%
Nederland
38,1% 30,5% 31,3%
Spanje VK
52,8% 28,1% 36,4%
Luxemburg
26
2019 2018 2017
80
27,6% 29,0% 32,7%
0
10
20
30
40
50
EXPORTbarometer Vlaanderen 2019
NIEUWE LANDEN BINNEN EUROPA, MAAR BUITEN DE EU28
ZWITSERLAND EN NOORWEGEN SPELEN DE LAATSTE JAREN HAASJE OVER WAT DE KOPPOSITIE BETREFT
Figuur 27: nieuwe exportbestemmingen binnen Europa, maar buiten de EU28, waarnaar in de nabije toekomst (0-3 jaar) wellicht wordt uitgevoerd
2019 2018 2017
57,3% 47,8% 61,5%
Zwitserland
47,6% 53,3% 57,1%
Noorwegen
36,6% 28,9% 37,4%
Rusland
17,1% 25,6% 16,5%
Oekraïne
15,9% 16,7% 9,9%
IJsland 0
Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
10
20
30
40
50
60
70
80
27
AFRIKA NOORD-AFRIKA: MAROKKO BLIJFT ENORM POPULAIR NIEUWE AFRIKAANSE EXPORTLANDEN: CONGO WORDT AFGETEKEND HET POPULAIRSTE TOEKOMSTIGE EXPORTLAND
Figuur 28: nieuwe exportbestemmingen (Noord-Afrika)
Figuur 29: nieuwe exportbestemmingen (Afrika zonder Maghreblanden) 2019 2018 2017
2019 2018 2017
80,0% 78,8% 72,7%
Marokko 48,6% 48,5% 39,4%
Algerije
40,0% 63,6% 48,5%
Tunesië
0
10
20
30
28,6% 41,9% 36,2%
Zuid-Afrika
14,3% 21,2% 9,1%
Mauritanië
31,4% 25,6% 20,7%
Ghana
20,0% 12,1% 12,1%
Libië
40,0% 20,9% 19,0%
Congo
25,7% 16,3% 13,8%
Angola 40
50
60
70
80
25,7% 23,3% 20,7%
Senegal 0
28
10
20
30
40
50
EXPORTbarometer Vlaanderen 2019
AZIË NABIJE- EN MIDDEN-OOSTEN: VAE EN SAUDI-ARABIË BLIJVEN DE KROON SPANNEN
AZIË (EXCLUSIEF NABIJE- EN MIDDEN-OOSTEN) DE INTERESSE VOOR CHINA BLIJFT. VIETNAM DUIKT SINDS LANG OPNIEUW DE TOP 5 BINNEN
Figuur 30: nieuwe exportbestemmingen (Nabije- en Midden-Oosten)
Figuur 31: nieuwe exportbestemmingen (Azië) 2019 2018 2017
47,7% 43,9% 55,7%
VAE
41,5% 37,8% 40,5%
Saudi-Arabië
29,2% 31,7% 29,1%
Qatar
0
10
20
Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
30
40
31,0% 34,3% 27,3%
Japan
26,2% 30,3% 31,3% 26,2% 17,2% 20,2%
Vietnam
23,1% 17,1% 20,3%
Jordanië
39,3% 49,5% 39,4%
China
India
23,1% 15,9% 27,9%
Egypte
2019 2018 2017
25,0% 30,3% 25,3%
Zuid-Korea 50
60
0
10
20
30
40
50
29
NOORD-AMERIKA DE INTERESSE VOOR DE VS EN CANADA DAALT LICHT
Figuur 32: nieuwe exportbestemmingen (VS & Canada) 2019 2018 2017
78,3% 84,7% 81,3%
VS
65,0% 69,4% 62,7%
Canada
0
30
20
40
60
80
100
EXPORTbarometer Vlaanderen 2019
ZUID- EN CENTRAAL-AMERIKA MEXICO KENT GROOTSTE TERUGVAL AAN INTERESSE
Figuur 33: nieuwe exportbestemmingen (Zuid- en Centraal-Amerika) 2019 2018 2017 37,7% 47,9% 46,3%
Brazilië
30,2% 39,6% 31,5%
Chili
28,3% 41,2% 37,0%
Argentinië
26,4% 47,9% 40,7%
Mexico
18,9% 14,6% 18,5%
Panama 0
Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
10
20
30
40
50
31
OCEANIË AUSTRALIË BLIJF AFGETEKEND AAN DE LEIDING
Figuur 34: nieuwe exportbestemmingen (Oceanië) 2019 2018 2017
Australië
94,7% 91,3 % 88,9%
Nieuw-Zeeland
57,9% 69,6% 74,1%
15,8% 0,0% 3,7%
Fiji
0
32
20
40
60
80
100
EXPORTbarometer Vlaanderen 2018
Profiel deelnemers EXPORTbarometer
Figuur 35: respons naar aantal personeelsleden
VOORNAMELIJK MICRO-ONDERNEMINGEN De meerderheid van de deelnemers aan de EXPORTbarometer 2018 heeft maximaal tien medewerkers, de zogeheten microondernemingen. Daarna volgt de groep van 11 tot 50 werknemers. Bijna 85% van de ondervraagde bedrijven telt minder dan 50 medewerkers. Deze enquête geeft bijgevolg een goed beeld van het exportgedrag van de micro- en kleine ondernemingen.
4,4%
5,3%
6,7%
29,8%
53,8%
Micro (1 - 10 personeelsleden) Klein (11 - 50 personeelsleden) Middelgroot (51-100 personeelsleden) Middelgroot (101-250 personeelsleden) Groot (251 en meer personeelsleden)
Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
33
SECTORVERDELING Van de Vlaamse bedrijven die deelnamen aan de EXPORTbarometer levert 62,4% uitsluitend goederen, 20,4% uitsluitend diensten en 17,1% levert zowel goederen als diensten. Figuur 36a: respons volgens goederensector
1 Voeding, drank, tabak
Figuur 36b: respons volgens dienstensector
20,9%
1 Consultancy, technische analyse
22,2%
2 Textiel en confectie
7,3%
2 ICT
17,4%
3 Chemie en petroleumraffinage
6,5%
3 Handel en herstelling
15,6%
4 Machinebouw en uitrustingsgoederen
6,5%
4 Onderzoek en ontwikkeling
8,4%
5 Meubels, design en interieur
5,9%
5 Logistiek, transport
4,8%
6 Metaalnijverheid
5,6%
6 Uitgeverijen, audiovisuele media
2,4%
7 Computers, elektronische en optische producten
5,4%
7 Administratieve en ondersteunende dienstverlening
2,4%
8 Landbouw, bosbouw, visserij en dieren
5,1%
8 Kunst, amusement, recreatie
1,8%
9 Gezondheid en farmacie
4,8%
9 Telecommunicatie
1,2%
10 Bouw 34
3,7%
wetenschappelijke en 10 Marktonderzoek, technische activiteiten
1,2%
EXPORTbarometer Vlaanderen 2019
BIJNA 55% VAN DE DEELNEMENDE BEDRIJVEN DRAAIT EEN BEDRIJFSOMZET TOT 2,5 MILJOEN EURO Dat resultaat bevestigt opnieuw het profiel van de deelnemers, namelijk de kleinere kmo. 56,2% van de ondernemingen heeft meer dan 10 jaar exportervaring. 43,7% realiseert ruim de helft van zijn omzet in het buitenland, 30,1% van de respondenten haalt zelfs meer dan 75% van zijn omzetcijfer uit export.
Figuur 37: respons volgens omzetklasse
5,9% 15,1%
2,4%
30,4%
11,1%
11,1%
24,1%
Minder dan €0.5 miljoen
€0.5 - €2.5 miljoen €2.5 - €5 miljoen €5 - €10 miljoen €10 - €50 miljoen €50 - €250 miljoen Meer dan €250 miljoen Exporttrends bij Vlaamse kmo’s
35
twitter.com/FlandersTrade
www.linkedin.com/company/flandersinvestmentandtrade