Latemse Meersen. Monitoringsrapport PMWLG16160. t0 Meersbeek W en t-1 Meersbeek O.pdf by Vlaanderen-be

UITVOERING MONITORING NATUURINRICHTINGSPROJECT LATEMSE MEERSEN, DEEL MEERSBEEK WEST (t=0) EN MEERSBEEK OOST (t=-1) Bestek: OVL/2015/N2103003/2 JUNI 2017

W. De Croylaan 48 BE-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 Fax: 016 22 42 06

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 Fax: 051 20 54 20

E-mail: info@bdb.be Bankrekening: BE22 015 8344 2447 P.R.: 000-0499123-58 B.T.W.:BE 0420.415.024

Colofon: Titel: Project: Auteur: Coauteur:

Uitvoering monitoring natuurinrichtingsproject Latemse Meersen, deel Mersbeek West (t=0) en Meersbeek Oost (t=-1) PMWLG16160 MSc. Lars Ghysens Dr. Kristel Vuerinckx

In opdracht van:

Vlaamse Landmaatschappij Regio West (Oost-Vlaanderen) Virginie Lovelinggebouw Koningin Maria Hendrikaplein 70 bus 75 9000 Gent

In samenwerking met:

Provincie Antwerpen Departement Leefmilieu Dienst Duurzaam Milieu- en Natuurbeleid en Provinciaal Instituut voor Hygiëne Desguinlei 100 2018 Antwerpen Wijze van refereren:

W. De Croylaan 48 BE-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 Fax: 016 22 42 06

Ghysens L. & K. Vuerinckx (2017). Uitvoering monitoring natuurinrichtingsproject Latemse Meersen, deel Meersbeek West (t=0) en Meersbeek Oost (t=-1). Bodemkundige Dienst van België vzw, Heverlee.

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 Fax: 051 20 54 20

E-mail: info@bdb.be Bankrekening: BE22 015 8344 2447 P.R.: 000-0499123-58 B.T.W.:BE 0420.415.024

Inhoud 1

Inleiding .......................................................................................................................................................... 1 1.1

Doel van de opdracht ............................................................................................................................ 1

1.2

Omschrijving van de opdracht ............................................................................................................... 1

Methodiek ...................................................................................................................................................... 4 2.1

Bepaling van de watersamenstelling ..................................................................................................... 4

2.2

Bepaling van de slibdikte ....................................................................................................................... 5

2.3

Bepaling algemene biotoopkwaliteit ..................................................................................................... 7

2.4

Bepaling soortensamenstelling aquatische macro-invertebraten ...................................................... 10

Analyseresultaten en bespreking ................................................................................................................. 12 3.1

Watersamenstelling ............................................................................................................................. 12

3.1.1

Analyseresultaten en toetsing aan milieukwaliteitsnormen ........................................................... 12

3.1.2

Trofie-klasse volgens Leentvaar (1979) ........................................................................................... 14

3.1.3

Evolutie van de watersamenstelling ............................................................................................... 14

3.2

Slibdikte ............................................................................................................................................... 16

3.1

Algemene biotoopkwaliteit ................................................................................................................. 17

3.1.1

Doorzicht met behulp van een Secchi-schijf ................................................................................... 17

3.1.2

Watervegetatiestructuur................................................................................................................. 18

3.2

Soortensamenstelling aquatische macro-invertebraten ..................................................................... 28

3.2.1

Meersbeek West (meetpunten 1 en 4) ........................................................................................... 28

3.2.2

Meersbeek Oost (meetpunten 5, 2, 3, 6, 7, 8 en 9) ........................................................................ 34

3.2.3

Vergelijking met resultaten van 2012 ............................................................................................. 36

Conclusie ...................................................................................................................................................... 38

Referenties ................................................................................................................................................... 40

Bijlagen ......................................................................................................................................................... 40 6.1

Inventarisatie structuur en wateren oevervegetatie Meersbeek. Verstraete K. & Isolde A., 2016 .. 40

6.2 De Belgische Biotische Index (B.B.I.) en de Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (MMIF) op negen locaties in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016. Vercauteren T., 2017 .............................................................................................................................. 40 6.3

Analyseverslagen oppervlaktewaterstalen .......................................................................................... 40

W. De Croylaan 48 BE-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 Fax: 016 22 42 06

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 Fax: 051 20 54 20

E-mail: info@bdb.be Bankrekening: BE22 015 8344 2447 P.R.: 000-0499123-58 B.T.W.:BE 0420.415.024

Inleiding

De studieopdracht kadert in de realisatie van het natuurinrichtingsproject Latemse Meersen dat gecoördineerd wordt door de Vlaamse Landmaatschappij. De monitoring binnen dergelijke projecten tracht de effectiviteit van getroffen maatregelen voor natuur na te gaan. Op basis van de resultaten kan het beheer bijgestuurd of geoptimaliseerd worden.

1.1

Doel van de opdracht

Het natuurinrichtingsproject situeert zich op het grondgebied van Sint-Martems-Latem en is opgedeeld in 2 delen. Ter hoogte van Meersbeek West, stroomopwaarts van de Baarle-Frankrijkstraat tot aan de Brakelmeersstraat, vond reeds een slibruiming plaats van de Meersbeek en zijn zijgrachten. Ter hoogte van Meersbeek Oost, stroomafwaarts van de Baarle-Frankrijkstraat tot aan de monding van de Meersbeek in de Leie, wil men in de toekomst nog een slibruiming en afgravingen uitvoeren om een moeraszone te creëren. Deze studie legt voor deel Meersbeek West de situatie vast na de uitgevoerde werken (slibruiming) en vergelijkt de verzamelde data met de situatie van voor de uitvoeringswerken. Deze gegevens zijn terug te vinden in rapport Monitoring Natuurinrichtingsproject Latemse Meersen (ECOBE 013-R157) (Dijkstra et al., 2013) dat ter beschikking werd gesteld door de VLM. Voor deel Meersbeek Oost wordt de situatie voor de geplande uitvoeringswerken vastgelegd.

1.2

Omschrijving van de opdracht

De monitoring van het natuurinrichtingsproject bevat het verzamelen van volgende gegevens: -

Staalname en analyse van oppervlaktewater Uitvoerder: Bodemkundige Dienst van België Bepaling van de slibdikte in de Meersbeek Uitvoerder: Bodemkundige Dienst van België Bepaling van de algemene biotoopkwaliteit Uitvoerder: Bodemkundige Dienst van België en Provincie Antwerpen, Departement Leefmilieu, Dienst Duurzaam Milieu- en Natuurbeleid Bepaling van de soortensamenstelling aquatische macro-invertebraten Uitvoerder: Provincie Antwerpen, Departement Leefmilieu, Provinciaal Instituut voor Hygiëne

Er werden in totaal 9 meetlocaties bepaald (figuur 1, tabel 1). Staalnamepunten 1, 2 en 3 komen overeen met de staalnamelocaties tijdens de monitoringscampagne van 2012 (Dijkstra et al., 2013). 6 andere werden bepaald naar aanleiding van een terreinbezoek met Provincie Antwerpen op 15 maart 2016. Ze werden gekozen in functie van het creëren van een totaalbeeld van de waterkwaliteit van de Meersbeek en de logistieke bereikbaarheid er van. Op figuur 1 en in tabel 1 worden deze locaties en hun tegenhanger van 2012 weergegeven. De staalnamedata werden in kader van een optimale vergelijking met de resultaten uit Dijkstra et al., 2013 gekozen en zijn weergegeven in tabel 1.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen Bodemkundige Dienst van België

Pagina 1 juni 2017

Figuur 1. Situering van de staalnamepunten in 2017. De rode punten geven de theoretisch geplande staalnamelocaties weer. De blauwe driehoekjes de effectieve. Staalnamepunten 1, 2 en 3 komen respectivelijk overeen met staalnamepunten Meersbeek West, Meersbeek Oost en Kwakstraat in Dijkstra et al., 2013. De 6 andere werden bepaald naar aanleiding van een terreinbezoek met Provincie Antwerpen op 15 maart 2016. (Vercauteren, 2017) PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen Bodemkundige Dienst van België

Pagina 2 juni 2017

Tabel 1. Overzicht van de staalnamelocaties en staalnamedata.

Staalnamelocatie 2016

Staalnamelocatie 2012

Meersbeek West

Lambert 72

Oppervlaktewater

Slibdikte

Biotoopkwaliteit: watervegetatie

Biotoopkwaliteit: Secchi-schijf

Macroinvertebraten

2012 zomer

2016 zomer

2012 winter

2017 winter

2012

2017

2012

2016

2012

2016

2012

2016

97519

191067

31 juli

6 juli

27 januari

30 januari

19 januari

30 januari

31 juli

4 juli

31 juli

6 juli

8 juni

7 juni

97692

191123

97787

191109

97939

191088

98103

191040

98267

190911

98411

190809

98681

190586

13 juli

30 januari

5 juli

13 juli

7 juni

98833

190422

13 juli

30 januari

5 juli

13 juli

8 juni

Meersbeek Oost

6 3

Kwakstraat

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen Bodemkundige Dienst van België

6 juli

30 januari

4 juli

6 juli

8 juni

4 juli 31 juli

6 juli

27 januari

30 januari

19 januari

30 januari

31 juli

5 juli

8 juni 31 juli

6 juli

8 juni

5 juli 13 juli

30 januari

31 juli

5 juli

8 juni 31 juli

13 juli

5 juli

Pagina 3 juni 2017

7 juni

8 juni

8 juni 7 juni

Methodiek 2.1

Bepaling van de watersamenstelling

In overleg met de opdrachtgever werden 6 monsternamelocaties bepaald. Staalnamepunten 1 en 2 stemmen overeen met de monsternamelocaties van 2012 zodat de resultaten vergeleken kunnen worden (tabel 1). De 4 andere locaties zijn staalnamepunten 4, 3, 8 en 9 op figuur 1 en in tabel 1. Ter vergelijking met de resultaten van Dijkstra et al., 2013 vonden de staalnames plaats op 6 en 13 juli 2016, en 30 januari 2017. Ze werden uitgevoerd door Gerry Demeer, medewerker van de Bodemkundige Dienst van België. De bemonstering van het oppervlaktewater gebeurde volgens compendium WAC/I/A/003 ‘Ogenblikkelijke monstername (schepmonster) van water’. Elke staalname gebeurde indirect met behulp van een emmer aan een touw die van op een brug of de oeverkant in het oppervlaktewater gegooid werd. Er werd ten allen tijde vermeden waterbodem mee op te scheppen. Na homogenisatie van het staal in de emmer werden de recipiënten met behulp van een maatbeker gevuld. De bewaring werd uitgevoerd volgens WAC/I/A/010 ‘Conservering en behandeling van watermonsters’. De metingen ter plaatse gebeurden volgens WAC/I/A/011 ‘Meting ter plaatse van temperatuur, pH, elektrische geleidbaarheid, opgeloste zuurstof, vrije chloor en gebonden chloor’. Analyses van de waterstalen werden uitgevoerd conform CMA-methodes door de Bodemkundige Dienst van België, een BELAC geaccrediteerd en LNE erkend laboratorium. Volgende parameters dienden geanalyseerd te worden: Ter plaatse: o pH o temperatuur °C o EGV μS/cm o % O2 Labo – analyse: o BOD mg O2/l o bicarbonaat (HCO3 ) mg/l o ortho-fosfaat (H2PO4 ) mg/l o nitraat (NO3 ) mg/l o nitriet (NO2 ), mg/l + o ammonium (NH4 ) mg/l 2o sulfaat (SO4 ) mg/l o chloride (Cl ) mg/l + o natrium (Na ) mg/l + o kalium (K ) mg/l 2+ o calcium (Ca ) mg/l 2+ o magnesium (Mg ) mg/l 2+ o ijzer (Fe ) mg/l o totaal-P mg/l o Kjeldahl-N mg/l

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen Bodemkundige Dienst van België

Pagina 4 juni 2017

De Meersbeek is niet opgenomen in de ‘Stroomgebiedbeheerplannen voor de Schelde 2016-2021, Bekkenspecifiek deel Leiebekken’ en wordt bijgevolg niet gecategoriseerd in een type. De analyseresultaten werden getoetst aan 2 normen: -

VLAREM II, bijlage 2.3.1 Basismilieukwaliteitsnormen voor oppervlaktewater Art.2 1° oppervlaktewateren van het type kleine beek (Bk) en voor de niet in de stroomgebiedbeheerplannen afgebakende waterlichamen die behoren tot de categorie rivieren. Versie 11 december 2015. Later in dit rapport wordt hiernaar verwezen als MKN 1. VLAREM II, bijlage 2.3.4 Milieukwaliteitsnormen voor oppervlaktewater met de bestemming viswater. Versie 1 mei 1999. Later in dit rapport wordt hiernaar verwezen als MKN 2.

Naargelang de gemeten orthofosfaat- en nitraatconcentraties werden de waterstalen ingedeeld in een bepaalde trofie-klasse volgens Leentvaar, 1979. De resultaten van staalnamepunten 1 en 2 werden vergeleken met deze van staalnamepunten ‘Meersbeek West’ en ‘Meersbeek Oost’ uit Dijkstra et al., 2013.

2.2

Bepaling van de slibdikte

De slibdikte en hoogte van de waterkolom van de Meersbeek werden t.h.v. 2 meetlocaties opgemeten. Het terreinwerk werd uitgevoerd op 30 januari 2017 door Gerry Demeer en Ben De Moerlooze, medewerkers van de Bodemkundige Dienst van België. De locaties van de dwarssecties werden bepaald door de opdrachtgever en stemmen overeen met deze in het rapport van Dijkstra et al., 2013 (Meersbeek West en Meersbeek Oost). T.h.v. staalnamepunt 1 werden 15 metingen uitgevoerd (1 per meter). T.h.v. staalnamepunt 2 werden 10 metingen uitgevoerd (1 per halve meter). Aan elke oeverkant werd een houten paal in de grond geklopt waartussen een lintmeter werd gespannen. Om de x aantal meter werd vervolgens de slibdikte en waterkolom opgemeten met behulp van een meetstok (foto’s 1 en 2). De resultaten werden overgebracht op een dwarsprofiel en vergeleken met deze van Dijkstra et al., 2013.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen Bodemkundige Dienst van België

Pagina 5 juni 2017

Foto 1. Slibdiktebepaling t.h.v. meetpunt 1 (Meersbeek West Dijkstra et al., 2013) (30/01/2017).

Foto 2. Slibdiktebepaling t.h.v. meetpunt 2 (Meersbeek Oost Dijkstra et al., 2013) (30/01/2017).

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen Bodemkundige Dienst van België

Pagina 6 juni 2017

2.3

Bepaling algemene biotoopkwaliteit

Voor de volledige methodiekbeschrijving voor de bepaling van de watervegetatiestructuur wordt verwezen naar ‘Inventarisatie structuur, wateren oevervegetatie Meersbeek’ (Verstraete, 2016; bijlage 1). De methodiek is gebaseerd op Bijkerk, 2010. Ter hoogte van elk van de 9 meetpunten werd afhankelijk van de afstand tussen de meetpunten een proefvlak bepaald van 50 of 100 meter. De vegetatie werd opgenomen tot de middenlijn van de Meersbeek. Indien de oevervegetatie aan beide zijden gelijkaardig was, werd deze slechts één maal opgenomen. Voor het proefvlak van 50 m werd er om de 10 meter een inventarisatie uitgevoerd (2 meter links en 2 meter rechts). Voor de proefvlakken van 100 meter werd er om de 25 meter geïnventariseerd (4 meter links en 4 meter rechts). Figuur 2 geeft een overzicht van al de opnamepunten. (Verstraete, 2016) De watervegetatie werd opgenomen in de periode wanneer deze maximaal is uitgegroeid: tijdens de zomer op 4, 5 en 6 juli 2016. Kathleen Verstraete en Isolde Aelvoet van Provincie Antwerpen (Dienst Duurzaam Milieu- en Natuurbeleid) voerden per proefvlak volgende punten uit (Verstraete, 2016): Het schatten van de totale bedekking per deelproefvlak Het schatten van de totale bedekking per laag (emergent, submers, drijvend) Het opstellen van een soortenlijst met een schatting van de abundantie van elke soort volgens de Tansley-schaal (zie tabel 2)

Tabel 2. Veel voorkomende vorm van de vegetatieschaal van Tansley. (Verstraete, 2016)

Symbool s

Abundantie en frequentie Zeer zeldzaam (sporadic), de soort is zeer zeldzaam, slechts enkele exemplaren aanwezig

Zeldzaam (rare), de soort is zeldzaam

Hier en daar (occasional), de soort wordt zo nu en dan aangetroffen en is verspreid aanwezig

Lokaal frequent (locale frequent), plaatselijk frequent

Frequent (frequent), de soort wordt frequent aangetroffen en is vrij talrijk

Lokaal abundant (local abundant), plaatselijk talrijk

Abundant (abundant), de soort is talrijk, veel aanwezig maar nooit (co-)dominant

Lokaal dominante (local dominant), plaatselijk overheersend

Co-dominant, de soort is overheersend samen met andere soorten

Dominant (dominant), de soort is overheersend

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen Bodemkundige Dienst van België

Pagina 7 juni 2017

Figuur 2. Inventarisatiepunten van vegetatiesamenstelling en –structuur. (Verstraete, 2016)

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen Bodemkundige Dienst van België

Pagina 8 juni 2017

Er werd zowel een transect-opname als een doorsnede door de vegetatie bepaald (Verstraete, 2016): Bij het schematisch beeld van een transect wordt het begroeibaar areaal in twee zones opgedeeld: de oevervegetatie en de watervegetatie. Het begroeibaar areaal voor de oevervegetatie loopt tot de diepte waarop begroeiing minder dan 75% bedekking krijgt. Het begroeibaar areaal voor de watervegetatie ondiepe stratum kent een emerse, een submerse en een kroos-bedekking, het diepe stratum kent alleen submerse bedekking. Bij het schematisch beeld van een doorsnede door de vegetatie wordt er een onderscheid gemaakt tussen ondergedoken (S), drijvende (N) en emerse (E) groeivormen. De totale bedekking van deze groeivormen wordt in % weergegeven. De oeverzone wordt niet mee opgenomen. De totale bedekking, de frequentie en abundantie per soort werd van op de oever en in het water met een waadpak ingeschat voor de emergente en drijvende planten. De inventarisatie en kwantificering van de submerse laag gebeurde met de hark (foto 3). Deze submerse laag werd geharkt tot er geen nieuwe soorten meer gevonden werden.

Foto 3. Met de hark werd de submerse laag geïnventariseerd. (Verstraete, 2016) Op dezelfde locaties en data als de oppervlaktewaterstaalnames werd door de Bodemkundige Dienst van België ook het doorzicht gemeten aan de hand van een Secchi-schijf (zie 2.1 en tabel 1). De resultaten werden vergeleken met deze van Dijkstra et al., 2013.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen Bodemkundige Dienst van België

Pagina 9 juni 2017

2.4

Bepaling soortensamenstelling aquatische macro-invertebraten

Voor de volledige methodiekbeschrijving voor de bepaling van de soortensamenstelling van de aquatische macro-invertebraten wordt verwezen naar ‘De Belgische Biotische Index (B.B.I.) en de Multimetrische Macroinvertebraten Index Vlaanderen (MMIF) op negen locaties in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016’ (Vercauteren, 2017; bijlage 2). Zoals weergegeven in tabel 1 vonden de monsternames plaats op 7 en 8 juni 2016. Dit waren zonnige dagen, volgend op een hevige storm. In combinatie met het lange natte voorjaar resulteerde dit in een relatief hoge waterstand. Hierdoor werd de bereikbaarheid van de origineel vastgelegde staalnamelocaties beïnvloed (figuur 1) en een volledige bemonstering van voorkomende habitats verhinderd. (Vercauteren, 2017) Voor de monstername werden foto’s genomen, de locaties ingemeten met een GPS en enkele chemische parameters gemeten (temperatuur, zuurtegraad (pH), geleidbaarheid, zuurstofgehalte en zuurstofverzadigingspercentage). Op alle monsterplaatsen werd de macrofauna van minstens één oeverzone en de bedding bemonsterd (tabel 3). Op elke locatie werden verschillende deelmonsters genomen die volgens WAC/I/A/006 behandeld werden (Vercauteren, 2017): -

zeven in fracties > 2 mm, > 1 mm en > 0,3 mm (= maaswijdte net)

uitzoeken en tellen van de ongewervelde dieren met loupe in de grootste fractie en met de stereomicroscoop in de overige fracties

identificatie van de aangetroffen ongewervelden

Tabel 3. Methodiek van de bepaling van de macro-invertebratensoortensamenstelling. (Vercauteren, 2017) MATERIAAL Referentienummer

Situering (zie figuur 2)

160610-423173

160610-423174

160610-423175

160610-423176

160610-423177

160610-423178

160610-423179

160610-423180

160610-423181

BEMONSTERINGSWIJZE Aard Slootbeek

Meersbeek, St-Martens-Latem ± 190 m opwaarts Baarle Frankrijkstraat Onmiddellijk opwaarts Baarle Frankrijkstraat 40 m afwaarts uitlaat waterzuivering ± 225 m afwaarts Baarle Frankrijkstraat Afwaarts zijdreef ter hoogte van Kwakstraat 21 Meersstraat, afwaarts duiker

Aard

Monster: 2

Handnetmonsters: Duur(mn) Opp(m ) Linkeroeverzone, bedding 6,0 4,1

Beide oeverzones, bedding Rechteroeverzone, bedding Rechteroeverzone, bedding Oeverzone bij duiker, bedding Oeverzones linkeroever en bij duiker, bedding Ter hoogte van electriciteitsca- Linkeroeverzone, bedding bine noordzijde Meersstraat 37 Meersstraat 9, noordwesthoek Beide oeverzones, tuin bedding Opwaarts Meersstraat onmid- Rechteroeverzone, bedding dellijk vóór monding in Leie

7,5

3,4

2,0

1,8

4,0

2,6

3,5

2,5

5,0

3,4

4,0

3,5

4,0

3,2

6,0

2,9

Methode

Toestel-Materiaal

Bereik

Schrapende of schuivende beweging van handnet over substraten,

Handnet met opening 20 Macrofauna cm x 20 cm en maaswijdte 0,3 mm

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 10

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Vervolg tabel 3. BEWERKING VAN DE MONSTERS Aspect Methode Fixatie Zeven

Fixatie van materiaal Zeven van stalen onder water

Triage van macrofauna

Fractie > 2 mm : blote oog Andere fracties: stereomicroscoop

Toestel-Materiaal

Bereik

F-solv 25-50% Macrofauna Zeven: maaswijdte 2, 1, Macrofauna 0,3 mm Loupe (10x) Macrofauna Stereomicroscoop (100x)

Identificatie

Determinatiewerken (volledige ref. : zie Geraadpleegde werken) Familie, genus, zoals opgegeven in de bijlagen A van WAC/V/C/001 en indien mogelijk WAC/V/C/002 soort BEPALING VAN DE BIOLOGISCHE KWALITEIT Methode

Bemonstering en verwerking monsters

WAC/I/A/006 Monsterneming van macro-invertebraten en verwerking van de monsters

Belgische Biotische Index

WAC/V/C/001 BBI berekening op basis van op het veld verzamelde macro-invertebraten

Multimetrische WAC/V/C/002 MMIF berekening op basis van op het veld Macroinvertebratenindex verzamelde macro-invertebraten Vlaanderen VERDERE BEWARING VAN AANGETROFFEN DIEREN Methode Materiaal Algemeen

Bewaring op alcohol. Overdracht aan Kon. Belg. Inst. voor Natuurwetensch.

Gedenatureerde ethanol: 97% ethanol + 3% ethylether

Op basis van de verzamelde veldgegevens werd de biologische kwaliteit (Belgische Biotische Index (BBI)) en de ecologische toestand (Multimetrische Macro-invertebraten Index voor Vlaanderen (MMIF)) van de Meersbeek bepaald (Vercauteren, 2017): De Belgische Biotische Index werd bepaald zoals aangegeven in WAC/V/C/001 ‘BBI berekening op basis van op het veld verzamelde macro-invertebraten’, weliswaar op de tot een monster van 5 min. herleide aantallen. De Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (MMIF) of Ecologische Kwaliteitscoëfficiënt EKC voor macro-invertebraten werd berekend zoals opgegeven in WAC/V/C/002 ‘MMIF berekening op basis van op het veld verzamelde macro-invertebraten’. Deze indices werden vervolgens getoetst aan de opgenomen norm in VLAREM II, bijlage 2.3.1 Basismilieukwaliteitsnormen voor oppervlaktewater Art.2 1° oppervlaktewateren van het type kleine beek (Bk) en voor de niet in de stroomgebiedbeheerplannen afgebakende waterlichamen die behoren tot de categorie rivieren. De resultaten werden vergeleken met deze uit Dijkstra et al., 2013.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 11

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Analyseresultaten en bespreking 3.1 3.1.1

Watersamenstelling Analyseresultaten en toetsing aan milieukwaliteitsnormen

De originele analysecertificaten zijn terug te vinden in bijlage 3. De resultaten en de toetsing er van aan in punt 2.1 opgenomen normen zijn terug te vinden in tabel 4. Ook de resultaten van Dijkstra et al., 2013 werden hierin mee opgenomen. Gezien de resultaten geen deel uitmaken van een meetreeks werden ze getoetst aan de absolute waardes die vermeld staan in de kolommen van MKN 1 en 2. Er werd met andere woorden geen rekening gehouden met de manieren van toetsing (90- en 10-percentiel, gemiddeldes, zomerhalfjaargemiddelde) en opmerkingen omtrent de minimale bemonsterings- en meetfrequenties die opgenomen zijn in bijlages 2.3.1 en 2.3.4 van VLAREM II. Een enkel resultaat dat de absolute waarde van een norm overschrijdt, zou in een meetreeks mogelijks uitgevlakt kunnen worden en geen overschrijding van de norm teweegbrengen. De MKN 1 voor fosfor is een zomerhalfjaargemiddelde. Dit wil zeggen dat het gemiddelde van minstens 4 metingen verspreid van begin april tot eind september getoetst moet worden (bijlage 2.3.1 VLAREM II). Bijgevolg werden de resultaten van de winterstaalnames niet getoetst. Ter hoogte van Meersbeek West (stroomopwaarts van de Baarle-Frankrijkstraat, staalnamepunten 1 en 4) worden de 2 milieukwaliteitsnormen voor parameter BOD in de zomer op beide locaties overschreden. Tijdens deze periode overschrijden ook de totale fosforconcentraties MKN 1 op beide locaties. Op locatie 4 overschrijdt de orthofosfaatconcentratie in de winter MKN 1. Ten oosten van de Baarle-Frankrijkstraat worden de normen frequenter overschreden (tabel 4). Locatie 2 vertoont de meeste overschrijdingen. In de winter worden MKN 1 en/of 2 overschreden voor parameters geleidbaarheid, BOD, orthofosfaat, nitriet, ammonium en kjeldahl-stikstof. In de zomer worden MKN 1 en/of 2 overschreden voor zuurstof, BOD, orthofosfaat, ammonium en fosfor. Meer stroomafwaarts gelegen, ter hoogte van locaties 3, 8 en 9, zijn het telkens dezelfde normen die overschreden worden. Zowel tijdens de zomer als de winter worden een te lage zuurstofconcentratie en te hoge orthofosfaat- en ammoniumconcentraties gemeten. In de zomer overschrijdt de totale fosforconcentraties ook de opgenomen basismilieukwaliteitsnorm 1 van 0.14 mg/l.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 12

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Tabel 4: Toetsing van de analyseresultaten aan de basismilieukwaliteitsnormen zoals opgenomen in VLAREM II, bijlage 2.3.1 Basismilieukwaliteitsnormen voor oppervlaktewater Art.2 1° (MKN 1) en VLAREM II, bijlage 2.3.4 Milieukwaliteitsnormen voor oppervlaktewater met de bestemming viswater (MKN 2). Overschrijdingen van MKN 1 worden onderlijnd, overschrijdingen van MKN 2 worden in het vet aangeduid. Ter vergelijking worden de resultaten van 2012 uit Dijkstra et al., 2013 ook vermeld in het grijs.

Staalnamepunt

Staalnamemoment Metingen ter plaatse Temperatuur

Zomer 2012

Zomer 2016

Winter 2012

Winter 2017

Zomer 2016

Winter 2017

Zomer 2012

Zomer 2016

Winter 2012

Winter 2017

Zomer 2016

Winter 2017

Zomer 2016

Winter 2017

Zomer 2016

Winter 2017

MKN 2

°C

≤ 25

≤ 28

18.9

20.5

5.6

20.7

4.2

16.9

19.1

5.6

5.4

14.7

16.9

4.5

17.4

4.4

6.5 ≤ pH ≤ 8.5

6 ≤ pH ≤ 9

7.4

7.1

7.32

7.1

7.5

7.2

7.29

7.8

7.2

7.5

8.2

7.3

8.1

423

416

384

287

431

356

557

521

533

689

591

555

556

534

587

551

5.2

7.8

12.24

9.1

7.5

0.9

2.54

12.04

12.2

4.9

3.04

3.36

4.4

3.7

5.2

67.7

83.3

53.4

101.9

51.4

23.3

34.8

33.8

38.8

39.9

mg O2 /l

Zuurstofverzadiging

MKN 1

µS/cm 20°C

Zuurstof

Eenheid

pH Geleidbaarheid (EC)

600 90 percentiel 6 10 percentiel

≤ 120

mg O2/l

6 90 percentiel

50% > 7

86.5

27.2

Anorganische analyses BOD -

Bicarbonaten (HCO3 ) 3-

Orthofosfaat (PO4 ) 3-

Orthofosfaat-P (PO4 -P) -

Nitraat (NO3 )* -

Nitraat-N (NO3 -N) -

Nitriet (NO2 ) Nitriet

+ (NH4 )

Ammonium-N

2.2

1.7

7.6

3.7

2.2

2.5

1.5

3.6

1.4

mg/l

234

170 1.011

201 0.25

116 0.39

4.952

247 1.74

226

1.574

105 0.3

281

mg/l

207 0.3

1.391

218 1.62

273 1.8

192 0.89

286 0.91

199 0.7

307 0.43

212 0.88

0.503

0.098

0.323

0.097

0.082

0.126

1.582

0.57

0.444

0.53

0.59

0.29

0.3

0.228

0.139

0.29

< 0.5

<0.44

0.5

0.68

<0.44

0.8

< 0.5

<0.44

0.5

0.59

<0.44

0.68

<0.44

0.96

<0.44

0.99

0.153

<0.100

0.18

0.134

<0.100

0.155

<0.100

0.216

<0.100

0.224

0.02

<0.0200

0.05

0.115

<0.0200

0.0243

<0.0200

0.52

<0.0060 <0.100

<0.0060 0.151

4.32

0.035 10.2

<0.0060 5.2

0.0074 4.8

<0.0060 4.3

<0.0060 3.5

<0.0060 4.6

<0.0060 3.2

<0.078 17.5

4 <3.0

3.7 67

3.3 <3.0

2.7 63

3.6 <3.0

2.5 64

mg P/l

0.10 gemiddelde

+ (NH4 -N)

≤1

mg/l mg N/l

10 90 percentiel

mg/l

(NO2 -N)

Ammonium

≤6

<0.100 ≤ 0.03

< 0.01

<0.0200

< 0.05

<0.0060 <0.100

< 10.0

<0.078 16.7

35.9

<0.078 34

30.2

28.8

13.5

14.2

12 2.92

mg N/l mg/l

≤1

mg N/l 90 gemiddelde 120 90 percentiel

<0.100 < 0.01

<0.0200

7.06

<0.0060 4.8

0.118 50

< 10.0

3.7 14.8

51.4

8 65

51.3

45.4

13.4

15.5

33.4

26.3

27.2

27.1

29.7

26.5

29.6

5.8

3.8

3.5

3.7

6.8

7.1

3.5

2.89

4.7

2.91

4.6

mg/l

Chloride (Cl )

mg/l

Natrium (Na)

mg/l

14.2

Kalium (K)

mg/l

1.0

2.19

4.8

Calcium (Ca)

mg/l

79.3

65.3

74.6

Magnesium (Mg)

mg/l

4.94

5.1

4.4 3.4

4.2 1.9

5.2 3

6.2

mg/l

3.3 1.6

5.41

Ijzer (Fe)

4.5 5.7

6 2.6

5.6 3.2

5.8 2.2

5.9 5.5

5.7 1.55

6 6.9

5.9 1.58

Ijzer II (Fe2+)

mg/l

0.14 0.639 0.375 1.655 0.494 0.58 0.202 0.37 0.25 1.25 0.88 1.55 0.41 1.89 Fosfor (P) mg/l Zomerhalfjaargemiddelde 6 1.7 1.9 7.5 4.4 2.7 2 2.1 2.2 5.2 10.2 5.7 5.4 5.7 Kjeldahl-N mg N/l 90 percentiel * In de resultaten van 2012 uit Dijkstra et al., 2013 is het onduidelijk in welke eenheid nitraat wordt uitgedrukt: in tabel 7-10 wordt mg NO3/l vermeld in kolom 2, terwijl er getoetst zou worden aan een norm met eenheid mg NO3-N/l.

0.33

1.93

0.34

4.4

5.2

4.1

Sulfaat (SO4 )

1.362

1.116

1.400

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 13

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

0.373

3.1.2

Trofie-klasse volgens Leentvaar (1979)

Elk oppervlaktewaterstaal werd op basis van de orthofosfaat- en nitraatconcentraties ingedeeld in een bepaalde trofie-klasse volgens Leentvaar, 1979 (tabel 5). De toegekende trofie-klassen uit 2012 zijn ter vergelijking ook mee opgenomen (zie tabel 7-9 in Dijkstra et al., 2013). Volgens Leentvaar, 1979 worden al de waterstalen voor het nitraatstikstofgehalte ingedeeld als bètamesotroof. De zomer- en winterstaalname ter hoogte van locatie 1 voor het orthofosfaatgehalte als eutroof, net zoals de zomerstaalname op locatie 4. Tijdens de winter lag de orthofosfaatconcentratie op locatie 4 hoger, dit staal wordt net zoals in 2012 voor deze parameter ingedeeld als hyper-/polytroof. Op de locaties stroomafwaarts van de Baarle-Frankrijkstraat (Meersbeek Oost) wordt elk waterstaal voor orthofosfaatfosfor ingedeeld als hyper-/polytroof.

3.1.3

Evolutie van de watersamenstelling

Stroomopwaarts van de Baarle-Frankrijkstraat (deel Meersbeek West), ter hoogte van staalnamepunt 1, is de waterkwaliteit in positieve zin geëvolueerd in vergelijking met de resultaten van Dijkstra et al., 2013 (staalnamepunt Meersbeek West). Daar waar zowel in de zomer als winter de basismilieukwaliteitsnorm van orthofosfaat overschreden werd in 2012, is dit nu niet meer het geval (tabel 4). De zomerzuurstofconcentratie behaalt de MKW 1 van 6 mg O2/l in contrast met de zomer van 2012. Ook de totale fosforconcentratie daalde licht maar overschrijdt nog steeds MKN 1. De daling van de orthofosfaatconcentratie in de zomer en winter heeft bovendien tot gevolg dat het water volgens Leentvaar, 1979 in een lagere trofie-klasse ingedeeld wordt: Van hyper-/polytroof in 2012 naar eutroof in 2016-17 (tabel 5). De biologische zuurstofvraag nam wel toe en overschrijdt in de zomer zelfs MKN 1. Deze overschrijding is relatief klein en kan toegeschreven worden aan een momentopname. In artikel 5 bijlage 2.3.1 van VLAREM II staat bovendien vermeld dat elk meetresultaat in een meetreeks van een 90 percentiel toetsing, kleiner of gelijk moet zijn aan de waarde van de norm vermeerderd met 50%. Gezien de norm 6 mg O2/l is, voldoet de gemeten 9 mg O 2/l aan laatst vermelde quota. De resultaten van meetpunt 4, dat ook tot deel Meersbeek West behoort, kunnen niet vergeleken worden met resultaten van 2012. Noemenswaardig zijn de overschrijding van MKN 1 voor orthofosfaat in de winter, en de gelijkaardige totale fosforconcentraties met deze ter hoogte van staalnamepunt 1. Voor het deel stroomafwaarts van de Baarle-Frankrijkstraat (deel Meersbeek Oost) werden de resultaten van staalnamepunt 2 vergeleken met deze van staalnamepunt ‘Meersbeek Oost’ uit Dijkstra et al., 2013. Gezien dat er ter hoogte van dit deel nog geen uitvoeringswerken verricht werden, verwacht men geen verandering van de watersamenstelling. Net zoals in 2012 wordt MKN 1 voor de zuurstofconcentratie in de zomer niet gehaald (tabel 4). Ook de orthofosfaat-, ammonium- en totale fosforconcentratie blijven boven MKN 1 of 2. Het winterstaal ter hoogte van deze locatie heeft als enigste staal een overschrijding van MKN 2 voor nitriet. Deze concentratie en de hoogst gemeten ammoniumconcentratie van al de stalen (10.2 mg/l) veroorzaken mee de overschrijding van MKN 1 voor geleidbaarheid, de enige overschrijding voor deze parameter. De MKN 2 overschrijding van nitriet was ook reeds terug te vinden in de winter van 2012. Ook de overschrijding van MKN 1 voor kjeldahl-stikstof valt op. Wederom de enige overschrijding voor deze parameter van al de genomen stalen. Dit is te verwachten gezien ammoniumstikstof mee deel uitmaakt van kjeldahl-stikstof.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 14

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Tabel 5: Indeling van de oppervlaktewaterstalen in trofie-klassen volgens Leentvaar, 1979. Ter vergelijking worden de resultaten van 2012 uit Dijkstra et al., 2013 ook vermeld in het grijs.

Staalnamepunt Trofie-klasse

Trofie indeling volgens Leentvaar, 1979

Oligotroof

PO4-P mg P/l < 0.01

NO3-N mg N/l 0

Bèta-mesotroof

0.01 – 0.025

0–1

Alfa-mesotroof

0.025 – 0.05

1 – 1.5

Eutroof

0.05 – 0.1

1.5 - 2

Hyper-/polytroof

> 0.1

Zomer 2012

Zomer 2016

Winter 2012

Winter 2017

Zomer 2016

Winter 2017

Zomer 2012

Zomer 2016

Winter 2012

Winter 2017

Zomer 2016

Winter 2017

Zomer 2016

Winter 2017

Zomer 2016

Winter 2017

x x

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 15

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Deze hoge nutriëntgehaltes en de resultaten van de andere staalnamepunten stroomafwaarts van de BaarleFrankrijkstraat (zie 3.1.1) duiden op eutrofiëring van de Meersbeek. De opstapeling van voedingsstoffen is blijkbaar het hoogst ter hoogte van meetpunt 2, meer bepaald in de winter (Meersbeek Oost Dijkstra et al., 2013). Dit proces bevordert algenbloei. Wanneer deze afsterven en door zuurstofverbruikende bacteriën worden afgebroken kan een zuurstoftekort ontstaan in het water. Dit verklaart mogelijk de relatief lage zuurstofconcentraties ter hoogte van meetpunten 3, 8 en 9. Zowel tijdens de zomer als winter werden MKN 1 en 2 niet gehaald (tabel 4).

3.2

Slibdikte

Figuur 3 geeft de dwarsprofielen weer van de opgemeten slibdiktes en waterkolommen ter hoogte van meetpunten 1 en 2, respectievelijk Meersbeek West en Oost in Dijkstra et al., 2013. Op de Y-as worden de gemeten waterkolomhoogtes en slibdiktes weergegeven. Op de X-as staat de afstand in meter van linker(Noordkant) tot rechteroever (Zuidkant) van de Meersbeek. De waterkolom ter hoogte van meetpunt 1 is op 0.5 meter afstand van beide oevers relatief diep: ca. 60 cm aan linkeroever en ca. 46 cm aan rechteroever. De oevers van de Meersbeek ter hoogte van meetpunt 1 zijn met andere woorden relatief steil. De gemiddelde dikte van het slib bedraagt ca. 18 cm, met een maximum van 32 en een minimum van 2 cm. Van linker- naar rechteroever neemt de slibdikte geleidelijk aan af. Deze waarnemingen zijn het resultaat van de slibruimingswerken die werden uitgevoerd. In 2012 bedroeg de gemiddelde slibdikte over hetzelfde transect nog ca. 70 cm, met een maximum van 100 en een minimum van 50 cm (Dijkstra et al., 2013). De verhouding waterkolom/slibdikte is er duidelijk op vooruit gegaan. Ter hoogte van meetpunt 2 bedraagt de gemiddelde slibdikte ca. 40 cm, met een maximum van 61 en een minimum van 10 cm. De slibdikte is het minst dik aan de linkeroeverkant. Hier verwacht men ook de minste sedimentafzetting gezien dit een binnenbocht van de Meersbeek is. Logischerwijs is ook de gemeten waterkolom het minste hoog langs linkeroever en neemt ze toe richting rechteroever (buitenbocht). De gemeten slibdiktes zijn van ca. dezelfde grootte ordes als deze die in 2012 werden opgemeten: gemiddeld dikte van 50 cm, een maximum van 83 en een minimum van 0- 15 cm (Dijkstra et al., 2013). De hoogtes van de waterkolommen werden niet vergeleken met deze die in 2012 werden opgemeten. Deze parameter is namelijk een momentopname en kan sterk beïnvloed worden door afgelopen meteorologische events.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 16

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Meersbeek West - meetpunt 1 1

Afstand van linker- naar rechteroever (m) 4 5 6 7 8 9 10 11 12

0 20

Diepte (cm)

40 Slibdikte 60

Waterkolom

80 100 120 140

Meersbeek Oost - meetpunt 2 1

Afstand van linker- naar rechteroever (m) 3 4 5 6 7 8

0 20

Diepte (cm)

40 Slibdikte 60

Waterkolom

80 100 120 140

Figuur 3. Dwarsprofielen van de opgemeten slib- en waterkolommen t.h.v. meetpunten 1 en 2.

3.1 3.1.1

Algemene biotoopkwaliteit Doorzicht met behulp van een Secchi-schijf

Tabel 6 geeft de resultaten weer van de doorzichtmetingen die met behulp van een Secchi-schijf werden uitgevoerd. Ook de resultaten van Dijkstra et al., 2013 werden ter vergelijking mee opgenomen.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 17

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Tabel 6. Opgemeten doorzicht m.b.v. Secchi-schijf.

Meetpunt 2016

Doorzicht in cm

Diepte waterkolom in cm

Relatieve doorzichtigheid

Meetpunt 2012

Relatieve doorzichtigheid 2012*

Meersbeek West

0.79

1.0

Meersbeek Oost

0.88

1.0

Kwakstraat

1.0

0.96

* deze waarden zijn een gemiddelde van 2 uitgevoerde metingen. De absoluut gemeten doorzichtbaarheden ter hoogte van meetpunten 1, 2 en 3 zijn vergelijkbaar met deze van 2012 (zie tabel 7-11 in Dijkstra et al., 2013) . De relatief gemeten zichtbaarheid (zichtbaarheid in verhouding tot de hoogte van de waterkolom) was voor de staalnamepunten stroomafwaarts van de BaarleFrankrijkstraat uitstekend (staalnamepunten 2, 3, 8 en 9). Dit wil zeggen dat de Secchi-schijf tot op de bodem geobserveerd kon worden. De relatief gemeten doorzichtbaarheid t.h.v. meetpunten 1 en 4 kon niet berekend worden doordat de diepte van de waterkolom niet gemeten werd. 3.1.2

Watervegetatiestructuur

Het volledige rapport van de watervegetatiestructuuropname (Verstraete, 2016) is terug te vinden in bijlage 1. Alsook een overzicht van de resultaten van de inventarisatieronde die op 4 en 5 juli 2016 plaatsvond. De resultaten worden hieronder per opnamepunt besproken (tabellen 7 t.e.m 15). Eerst komen opnamepunten 1, 2 en 3 aan bod. Hun inventarisatie werd vergeleken met deze van Dijkstra et al., 2013. Nadien worden de andere opnamepunten in stroomafwaartse richting besproken. Bij de vergelijking met de resultaten van Dijkstra et al., 2013 is het belangrijk dat het volgende in acht wordt genomen (Verstraete, 2016): De inventarisatie in 2012 (Dijkstra e.a., 2013) is zeer beperkt gebeurd en niet op een gestandaardiseerde manier. In 2012 zijn de aanwezig soorten genoteerd maar de abundantie per soort is niet weergegeven. De bedekkingspercentage per vegetatie laag (oevervegetatie, submerse-, drijvende - of emergente vegetatielaag) is niet nauwkeurig. Er wordt enkel weergegeven dat de bedekking minder dan 33% is. Een doorsnede door de vegetatie is niet opgenomen. We leiden uit de tekst af (Dijkstra e.a., 2013) dat de inventarisatie steeds op één punt is gebeurd, de breedte is onbekend. Dit kan een vertekend beeld geven van de situatie. Hierdoor is het zeer moeilijk om een volledig beeld te krijgen van de structuur, abundantie en soortensamenstelling en deze te vergelijken met de situatie in 2016. Aan de hand van de bestaande gegevens kunnen we wel een globale evaluatie weergeven.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 18

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Tabel 7. Watervegetatiestructuur opnamepunt 1. (Verstraete, 2016)

Opnamepunt 1 (2016)

Meersbeek West (2012)

De oeverbreedte varieert van 0,80 m tot 1 m breed (voor definitie oever, zie 2.4. het opnemen van vegetatie). De vegetatie bedekt nagenoeg heel de oever. Deze bedekking door de oevervegetatie schommelt tussen de 70% en 80%.

De bedekking was 98% en de overgang tussen planten op de oever en emergente planten van de watervegetatie was onduidelijk. Dit betekent dat de waterloop over een breedte van 1,86 meter dicht gegroeid was.

Vegetatie

De oevervegetatie bestaat uit 23 soorten. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De 2 meest voorkomende soorten, moeraszegge en grote egelskop, hebben een voorkeur voor voedsel- en basenrijk milieu. Deze soorten zijn niet gevoelig voor verontreiniging. De overige planten zoals grote lisdodde, harig wilgenroosje, pitrus, wolfspoot, … bevestigen dat het oevermilieu matig voedselrijk tot voedselrijk is en onder invloed staat van carbonaatrijk water. (bron: Weeda e.a, 1999)

De opname (zie bijlage 1) bestaat uit 7 soorten. Deze soorten zijn grotendeels ook teruggevonden in de oevervegetatie opgenomen in 2016. Het zijn allen planten voor een voedselrijke situatie.

Echte waterplanten waren er slechts voor <1% klein kroos en sterrenkroos spec. aanwezig.

Vegetatie

De watervegetatie bestaat uit 8 soorten: fonteinkruiden, sterrenkroos, watermunt, egelskop en waterweegbree. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De waterweegbree kon niet tot op soortniveau getermineerd worden aangezien het zeer jonge exemplaren waren. Het gaat over slanke of grote waterweegbree. De overige soorten wijzen op een matig tot voedselrijk milieu. Het gekroesd fonteinkruid is typisch voor helder water en verdwijnt zodra organisch afbraakmateriaal op de bodem zich ophoopt. Klein kroos is de enigste soort als echte drijvende waterplant. Zij komt sporadisch voor met >1% bedekkingsgraad. Transect De watervegetatie kan duidelijk ingedeeld worden in een ondiep stratum en diep stratum (voor definities, zie 2.4. het opnemen van vegetatie). Grote egelskop en watermunt nemen de het ondiep stratum in als emergente planten. De breedte van het ondiep stratum schommelt tussen de 0,4 m en 0,5 m. Dit ondiep stratum is niet dichtgegroeid, het bedekkingspercentage van het wateroppervlak schommelt tussen de 10% en 30%. De bedekkingspercentage van submerse planten in het ondiep stratum schommelt tussen de 10% en 20%. Voor het diep stratum schommelt de bedekkingspercentage tussen de 5% en 30%.

Een duidelijke structuur ontbreekt in 2012. Een echte waterzone met waterplanten is afwezig. De Meersbeek was aan het verlanden.

Breedte en bedekking

OEVERZONE

WATERZONE Structuur

Doorsneden De doorsneden laten zien dat zowel de waterkolom, als het wateroppervlakte als juist boven de wateroppervlakte steeds open (en helder) water aanwezig is. Ondergedoken nemen de planten tussen de 10% en 30% volume in. De emergente planten nemen boven het wateroppervlak slechts tussen de 1% en 5% in. De oeverzone wordt hierbij niet meegerekend. De drijvende fractie van planten neemt ook slechts 1% tot 5% in van het wateroppervlakte. Oevervegetatie Het soortental is van 7 gestegen naar 23 soorten.

2016 VS 2012

Watervegetatie en structuur In 2012 was er sprake van een verlanding en dus uitbreiding van de oeverzone. Er zijn slechts weinig en met een kleine percentage echte waterplanten genoteerd. Slechts 2% van de oppervlakte kon men water zien. Het soortenaantal echte waterplanten is gestegen van 2 soorten naar 9 soorten in 2016. Na de herinrichting van de Meersbeek is er een structuurverbetering merkbaar. De transectopnamen laten zien dat de watervegetatie duidelijk ingedeeld kan worden in een ondiep stratum en diep stratum Dit ondiep en diep stratum is niet dichtgegroeid. De doorsneden laten zien dat zowel de waterkolom, als het wateroppervlakte als juist boven de wateroppervlakte steeds open (en helder) water aanwezig is. Geen enkele soort domineert of overwoekert het geheel. Hierdoor is er nog ruimte voor het vestigen van nieuwe soorten of het uitbreiden van de aanwezige soorten.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 19

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Tabel 8. Watervegetatiestructuur opnamepunt 2. (Verstraete, 2016)

Breedte en bedekking

Opnamepunt 2 (2016)

Meersbeek Oost (2012)

Deze brede oever heeft een breedte van tussen de 1,5 en 4 meter (voor definitie oever, zie 2.4.). De vegetatie bedekt nagenoeg heel de oever. De planten bedekken de oever voor 80%. De oever heeft op een plaats een breedte van 4 meter waar de aanliggende zone ook zeer vochtig is. Hier is het onderscheid met het aanliggend natte ruigte moeilijk te maken. Overwegend is de Meersbeek verland tot het midden van de beek zodat de oever volgens de strikte definitie doorloopt tot het midden.

De bedekking was 95% met als volgende opmerking. De bedekking van oevervegetatie is zeer wisselend over de gehele lengte van dit punt. Dit heeft vooral te maken met de lichtinval die wordt getemperd door de hoge populieren terplaatse. Daarom zijn bedekkingen geschat in een homogeen stuk met liesgras aan de overkant van de oever. De gemiddelde breedte van deze oevervegetatie was 1,35 m.

De oevervegetatie bestaat uit 15 soorten. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De meest voorkomende soorten, liesgras en pitrus zijn indicatoren van een voedselrijke situatie. De overige soorten zoals klein kroos, rietgras, waterpeper, kattestaart, ridderzuring, … tonen ook aan dat het milieu voedselrijk is met een hoog gehalte aan stikstof en fosfaat. Op de linkeroever is egelskop, grote lisdodde en de invasieve exoot reuzenbalsemien opgemerkt. (bron: Weeda e.a, 1999)

De opname (zie bijlage 1) bestaat uit 14 soorten. Deze soorten komen grotendeels overeen met de soorten uit 2016. Het zijn allen planten voor een vochtig tot natte voedselrijke situatie.

De watervegetatie bestaat uit 3 soorten. De twee soorten liesgras en pitrus zijn emergente soorten, van een voedselrijk milieu, die zich goed kunnen vestigen met bij een dikke sliblaag. De submerse vegetatie ontbreekt. Als drijvende planten komt alleen klein kroos voor met <1% bedekkingspercentage.

Echte waterplanten ontbreken. Er is enkel pitrus, gele lis en liesgras genoteerd. Er zijn geen submerse of drijvende planten aanwezig. De opgenoemde watervegetatiesoorten zijn eerder nog bij de oever te rekenen aangezien het typische oeverplanten zijn en er slechts ook 5% water zichtbaar was.

Transect De Meersbeek is hier overwegend verland. Op ¼ van het 100 m transect is er nog water aanwezig in de middengeul over een breedte van 40 cm. Deze emerse zone bezit pitrus liesgras met een bedekkingspercentage van 20% en 30%. Een submerse zone ontbreekt.

Een duidelijke structuur ontbreekt in 2012. Een echte waterzone met waterplanten is afwezig. De Meersbeek was aan het verlanden.

OEVERZONE

Vegetatie

WATERZONE Structuur

Doorsneden De doorsneden wordt enkel genomen in de waterzone, de oeverzone telt niet mee. Op de plaatsen waar de Meersbeek geheel dicht gegroeid was is dus geen doorsnede gemaakt. Bij de plaatsen waar er een emergente zone aanwezig is nemen de planten boven het wateroppervlak tussen de 10% en 15% in. Onder het water nemen de stengels van deze emergente planten tussen de 5 en 10% van de doorsnede in. Het klein kroos neemt als de enigste drijvende fractie van planten tussen de 0% en <1% van het wateroppervlakte in.

Oevervegetatie Het soortenaantal en de soortensamenstelling zijn ongeveer hetzelfde gebleven. Al deze soorten duiden op het voedselrijk milieu met een hoog gehalte aan stikstof en fosfaat.

2016 VS 2012

Watervegetatie en structuur Zowel in 2012 en in 2016 is er sprake van een verlanding en dus uitbreiding van de oeverzone. Er zijn slechts weinig tot geen en met een kleine percentage echte waterplanten genoteerd. Door de vergevorderde verlanding is er weinig structuur aanwezig. Sporadisch vindt men open water terug met een minimum aan emergente en drijvende planten.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 20

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Tabel 9. Watervegetatiestructuur opnamepunt 3. (Verstraete, 2016)

Opnamepunt 3 (2016)

Kwakstraat (2012)

De oever heeft een breedte van 1 m tot 1,5 m (voor definitie oever, zie 2.4). De vegetatie bedekt nagenoeg heel de oever. Deze bedekking door de oevervegetatie schommelt tussen de 75% en 80%.

De gemiddelde breedte van de oever is 0 en 0,3 meter met als opmerking: Vanwege dit donkere meetpunt (gelegen in een deel van een broekbos) en veel slib te plaatse komen er nauwelijks planten voor. Er staat een enkele gele lis op de oever/in het water die zorgt voor de hoge maximale hoogte. Voor de rest is er alleen sprake van een rand van kroos van plus minus 30 cm. Er is dus totaal geen oevervegetatie in het water. Er staat wel grote brandnetel en wolfspoot op de oever. Aan de andere kant van de oever is er wel een wat bredere vegetatie van liesgras, maar die plek is onbereikbaar.

Vegetatie

De oevervegetatie bestaat uit 27 soorten. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De meest voorkomende soort, liesgras is een indicator van een voedselrijke situatie. Hij groeit om een modder- en fosfaatrijke bodem. De overige soorten zoals zuring, gele lis, grote brandnetel, grote lisdodde, … zijn ook planten van een voedselrijk milieu. (bron: Weeda e.a, 1999)

Er zijn 15 soorten geïnventariseerd. Ook deze soorten duiden op een voedselrijke situatie. Liesgras ontbreekt in de opname maar er wordt vermeld dat deze ook voorkwam op de onbereikbare plekken.

Vegetatie

De watervegetatie bestaat uit 10 soorten. Deze zijn allen emergente soorten, van een voedselrijk milieu, die zich goed kunnen vestigen met bij een dikke sliblaag. De submerse vegetatie ontbreekt. Als drijvende planten komt alleen klein kroos voor met <1% bedekkingspercentage.

Liesgras, gele lis, gele waterkers en klein kroos zijn opgemerkt in de omgeving van inventarisatie. Een duidelijke structuur ontbreekt in 2012. Een echte waterzone met waterplanten is afwezig. Hier en daar zijn oeverplanten aanwezig op de oever.

Structuur

Transect Er is geen duidelijke structuur aanwezig met een emerse en submerse zone. Deze opname laat zien dat er enkel emergente vegetatiezone aanwezig is met een breedte tussen 0 meter en 1 meter. Er zijn geen submerse planten aanwezig. Dit ondiep stratum is niet dichtgegroeid, het bedekkingspercentage van het wateroppervlak schommelt tussen de 0% en 30%. Doorsneden De doorsneden laten zien dat de middengeul plantvrij is en open water bevat. In de emergente zone is er in de waterkolom, als het wateroppervlakte als juist boven de wateroppervlakte steeds open water aanwezig is. De emergente planten nemen boven het wateroppervlak tussen de 0% en 30% in. Onder het water nemen de stengels van deze emergente planten tussen de 0 en 20% van de doorsnede in. De oeverzone wordt hierbij niet meegerekend. Het klein kroos neemt als de enigste drijvende fractie van planten tussen de 0% en <0,1%van het wateroppervlakte in.

Breedte en bedekking

OEVERZONE

WATERZONE

2016 VS 2012

Oevervegetatie Het soortental is van 15 gestegen naar 27 soorten. In 2012 is er slechts één oeverplant nl watermunt volgens de definitie oeverplant (zie 2.4. het opnemen van vegetatie) geïnventariseerd. De overige planten zijn planten van het aanliggend elzenbroek bosje. Op deze inventarisatieplaats was er dus zoals hierboven geen echte oever aanwezig. De meer gedetailleerde inventarisatie over een lengte van 100 m van 2016 laat zien dat er toch een oever aanwezig is met de bijhorende oeverplanten zoals liesgras, gele lis, grote kattenstaart, grote lisdodde, rietgras, … De enigste puntopname in 2012 geeft dus een vertekend beeld weer. Watervegetatie en structuur In 2012 was er op het opnamepunt geen sprake van een echte watervegetatie. We merken op dat een transect van 100m aantoont dat er hier en daar wel een emergente zone van 10 soorten. aanwezig is.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 21

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Tabel 10. Watervegetatiestructuur opnamepunt 4. (Verstraete, 2016)

Opnamepunt 4 Breedte en bedekking

De oeverbreedte varieert van 0,90 m tot 1,3 m breed (voor definitie oever, zie 2.4. het opnemen van vegetatie). De vegetatie bedekt nagenoeg heel de oever. Deze bedekking door de oevervegetatie schommelt tussen de 70% en 80%. De oevervegetatie bestaat uit 22 soorten. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De 2 meest voorkomende soorten, riet en grote egelskop hebben een voorkeur voor voedsel- en basenrijk milieu. Deze soorten zin niet gevoelig voor verontreiniging. Riet is een goede indicator voor voedselrijkdom van de bodem.

OEVERZONE Vegetatie

De overige planten zoals harig wilgenroosje, akkerdistel, pitrus, wolfspoot, … bevestigen dat het oevermilieu matig voedselrijk tot voedselrijk is en onder invloed staat van carbonaatrijk water. (bron: Weeda e.a, 1999)

Vegetatie

De watervegetatie bestaat uit 14 soorten: fonteinkruiden, sterrenkroos, grote waterweegbree, kleine egelskop,…. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De meeste soorten wijzen op een voedselrijk milieu. Het gekroesd fonteinkruid is typisch voor helder water en verdwijnt zodra organisch afbraakmateriaal op de bodem zich ophoopt. Haarfonteinkruid komt eerder in een matig voedselrijk milieu voor. Als drijvende plant komt alleen klein kroos voor met <1% bedekkingspercentage. Transect

WATERZONE

Structuur

De watervegetatie kan duidelijk ingedeeld worden in een ondiep stratum en diep stratum (voor definities, zie 2.4. het opnemen van vegetatie). Grote en kleine egelskop, riet, watermunt, bastaard paardenstaart nemen o.a. de het ondiep stratum in als emergente planten. Dit ondiep stratum is niet dichtgegroeid, het bedekkingspercentage van het wateroppervlak schommelt tussen de 1% en 60%. De bedekkingspercentage van submerse planten in het ondiep stratum schommelt tussen de 25% en 60%. Voor het diep stratum schommelt de bedekkingspercentage tussen de 0% en 20%. De breedte van het ondiep stratum schommelt van 0,4 m tot 1,2 m. Doorsneden De doorsneden laten zien dat zowel de waterkolom, als het wateroppervlakte als juist boven de wateroppervlakte steeds open (en helder) water aanwezig is. Ondergedoken nemen de planten tussen de 15% en 40% volume in. De emergente planten nemen boven het wateroppervlak slechts tussen de 1% en 3% in. De oeverzone wordt hierbij niet meegerekend. De drijvende fractie van planten neemt tussen de 1% tot 20% in van het wateroppervlakte.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 22

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Tabel 11. Watervegetatiestructuur opnamepunt 5. (Verstraete, 2016)

Opnamepunt 5 Breedte en bedekking

OEVERZONE Vegetatie

Deze brede oever heeft een breedte van tussen de 1 en 3 meter (voor definitie oever, zie 2.4). De vegetatie bedekt nagenoeg heel de oever. De plantenbedekking op de oever schommelt tussen de 85% en 100%. De oevervegetatie bestaat uit 8 soorten. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De meest voorkomende soorten, riet en liesgras zijn indicatoren van een voedselrijke situatie. Hij groeit om een modder- en fosfaatrijke bodem. De overige soorten zoals grote brandnetel, grote lisdodde, moerasbeemdgras, … tonen ook aan dat het milieu voedselrijk is met een hoog gehalte aan stikstof en fosfaat. (bron: Weeda e.a, 1999)

Vegetatie

De watervegetatie bestaat uit 2 soorten. Deze twee soorten liesgras en riet zijn emergente soorten, van een voedselrijk milieu, die zich goed kunnen vestigen met bij een dikke sliblaag. De submerse vegetatie ontbreekt. Als drijvende plant komt alleen klein kroos voor met <1% bedekkingspercentage. Transect De Meersbeek is hier aan het verlanden. Op verschillende plaatsen gaat de oeverzone met een breedte van 3 m over in een smalle strook water of een emergente zone. In deze emergente zomen nemen de planten dan 30% van het wateroppervlakte in. Een submerse zone ontbreekt. Op sommige plaatsen is er geen open water zichtbaar.

WATERZONE

Doorsneden Structuur

De doorsneden wordt enkel genomen in de waterzone, de oeverzone telt niet mee. Op de plaatsen waar de Meersbeek geheel dicht gegroeid was is dus geen doorsnede gemaakt. Bij de plaatsen waar er een emergente zone aanwezig is nemen de planten boven het wateroppervlak tussen de 30% en 50% in. Onder het water nemen de stengels van deze emergente planten tussen de 20 en 40% van de doorsnede in. Het klein kroos neemt als de enigste drijvende fractie van planten tussen de 0% en <1% van het wateroppervlakte in.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 23

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Tabel 12. Watervegetatiestructuur opnamepunt 6. (Verstraete, 2016)

Opnamepunt 6

OPMERKING

Tijdens de inventarisatie van het proefvlak over een lengte van 100m zagen we een duidelijk structuurverschil tussen de 2 opnamen ten oosten van het middenpunt (verlengde van de Meersstraat, onverharde weg) en de 2 opnamen ten westen van het middenpunt. We delen daarom de bespreking van de waterzone/structuur op in oost en west.

Breedte en bedekking

OEVERZONE Vegetatie

Deze oever heeft een breedte van tussen de 1 meter en 2,5 meter aan de oostzijde van het weggetje (voor definitie oever, zie 2.4.). De Meersbeek ten westen van het weggetje is op de meeste plaatsen dichtgegroeid door de oevervegetatie. De vegetatie bedekt nagenoeg heel de oever. De planten bedekken de oever voor 80%. De oevervegetatie bestaat uit 16 soorten. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De meest voorkomende soort, liesgras is een indicatoren van een voedselrijke situatie, die graag een sliblaag heeft. De overige soorten zoals braam, pitrus, grote brandnetel, … tonen ook aan dat het milieu voedselrijk is met een hoog gehalte aan stikstof en fosfaat. Op de linkeroever is ook nog grote lisdodde (tansley-code r) en gele lis (tansley-code r) opgemerkt. (bron: Weeda e.a, 1999) Oost

Vegetatie

De watervegetatie bestaat uit 3 emergente soorten en één submerse soort. De 3 emergente soorten zijn gele lis, liesgras en watermunt. Zij zijn soorten van een matig tot zeer voedselrijk milieu. Gewoon sterrenkroos vertegenwoordigt met <1% de submerse vegetatie. Klein kroos komt met <1% voor als drijvende waterplant. Oost Transect De Meersbeek heeft een duidelijke oeverzone, emergente zone en open water. De minimale aanwezigheid van het sterrenkroos zorgt voor lokaal een submerse zone in de middengeul. De oeverzone is gemiddeld 1 meter breed, de aansluitende emergente zone 60 cm.

WATERZONE

Doorsneden

Structuur

De doorsnede laat zien dat er slechts zeer weinig volume wordt ingenomen in de waterzone. De planten boven het wateroppervlak nemen gemiddeld 5 % in. Onder het water nemen de stengels van deze emergente planten en het sterrenkroos 3% van de doorsnede in. Het klein kroos neemt als de enigste drijvende fractie van planten <1% van het wateroppervlakte in. West Transect en doorsnede De Meersbeek is hier geheel verland. Er is dus geen emerse en submerse zone aanwezig

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 24

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Tabel 13. Watervegetatiestructuur opnamepunt 7. (Verstraete, 2016)

Opnamepunt 7 Breedte en bedekking

OEVERZONE Vegetatie

Deze oever heeft een breedte van tussen de 1 en 4 meter (voor definitie oever, zie 2.4.). De plantenbedekking op de oever schommelt tussen de 75% en 80%. Hier en daar zie je de bodem. De oeverbreedte van 4 meter op 1 opname punt duidt aan dat daar de beek sterk verland was. De oevervegetatie bestaat uit 14 soorten. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De meest voorkomende soorten, liesgras, grote egelskop, rietgras zijn indicatoren van een voedselrijke situatie. De overige soorten zoals grote brandnetel, grote lisdodde, pitrus, wolfspoot, … tonen ook aan dat het milieu voedselrijk is met een hoog gehalte aan stikstof en fosfaat. (bron: Weeda e.a, 1999)

Vegetatie

De watervegetatie bestaat uit 7 soorten. Rietgras, liesgras, grote lisdodde, grote egelskop zijn typische emergente planten. Gewoon sterrenkroos is een typische submerse plant. Al deze soorten zijn soorten van een voedselrijk milieu. Als drijvende plant komt alleen klein kroos voor met <1% bedekkingspercentage. Transect De Meersbeek heeft op uitgezonderd één punt een duidelijke oeverzone van gemiddeld 1 m breed en een emergente zone van 40 a 50 cm breed. In deze emergente zone nemen de planten 10% van het wateroppervlakte in. Op 2 plaatsen is er gewoon sterrenkroos opgemerkt in de submerse zone met een bedekking van <1% tot 4%.

WATERZONE Structuur

Doorsneden De doorsneden wordt enkel genomen in de waterzone, de oeverzone telt niet mee. Op de plaats waar de Meersbeek geheel dicht gegroeid was is dus geen doorsnede gemaakt. Bij de plaatsen waar er een emergente zone aanwezig is nemen de planten boven het wateroppervlak tussen de 3% en 5% in. Onder het water nemen de stengels van deze emergente planten + het sterrenkroos tussen de <1% en 3% van de doorsnede in. Het klein kroos neemt als de enigste drijvende fractie van planten <1% van het wateroppervlakte in.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 25

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Tabel 14. Watervegetatiestructuur opnamepunt 8. (Verstraete, 2016)

Opnamepunt 8 Breedte en bedekking

OEVERZONE Vegetatie

Deze oever is op de meeste plaatsen zeer steil en smal. Zijn breedte schommelt tussen de 0,2 m en 0,3 m. Bomen fixeren de oever. Op twee plaatsen is de beek (bijna) volledig verland. De bedekking van de oevervegetatie bedraagt tussen de 70 en 80%. De oevervegetatie bestaat uit 16 soorten. De meeste soorten zijn eerder gebonden aan een schaduwrijk milieu onder heggen of in bosranden. De aanwezige wilgen, candapopulieren en gewone esdoornen zorgen hiervoor. Op één plaats zijn twee typsiche oeverplanten nl liesgras en grote lisdodde dominant en occasioneel aanwezig. Dit is de plaats, waar de beek volledig dichtgegroeid is. Liesgras in een indicator van een voedselrijk milieu. (bron: Weeda e.a, 1999)

Vegetatie

De watervegetatie ontbreekt bij deze opname.

Transect De Meersbeek is hier op twee punten aan het verlanden. Op de andere plaatsen gaat de steile smalle oever over in open waterzone zonder emergente of submerse planten.

WATERZONE Structuur

Doorsneden De doorsneden wordt enkel genomen in de waterzone, de oeverzone telt niet mee.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 26

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Tabel 15. Watervegetatiestructuur opnamepunt 9. (Verstraete, 2016)

Opnamepunt 9 Breedte en bedekking

OEVERZONE Vegetatie

Deze oever heeft een breedte van 30cm (voor definitie oever, zie 2.4.). De oever is niet dichtgegroeid, op vele plaatsen zie je de bodem. De plantenbedekking op de oever schommelt tussen de 30% en 70%. De steile oever heeft een breedte van 30 cm. De beperkte oevervegetatie bestaat uit 7 soorten nl grote brandnetel, haagwinde, kleefkruid, klimop, koninginnenkruid, schietwilg en zevenblad. Het zijn allen typische planten voor een voedselrijke en vochtige bodem. Zij groeien zoals hier goed langs struweel, onder heggen en langs bosranden. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. (bron: Weeda e.a, 1999)

Vegetatie

De watervegetatie bestaat uit 3 soorten. Rietgras, liesgras en een zeggesoort. Dit zijn typische emergente planten van een voedselrijk milieu. Echte waterplanten en drijvende waterplanten ontbreken. Transect De smalle Meersbeek heeft hier een zeer steile oever van 30 cm. Sporadisch komt er in de emergente waterzone planten voor. Deze planten nemen dan tussen de 0 en 10% in van het wateroppervlak. Er is geen submerse zone aanwezig.

WATERZONE Structuur

Doorsneden De doorsneden laat zien dat water voor het grootste deel vrij is. Bij de plaatsen waar er een emergente zone aanwezig is nemen de planten boven het wateroppervlak tussen de 5% en 10% in. Onder het water nemen de stengels van deze emergente planten de 3% en 10% van de doorsnede in. Drijvende bladeren of sterrenkroos is afwezig.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 27

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

3.2

Soortensamenstelling aquatische macro-invertebraten

Het volledige rapport van de soortensamenstelling van de aquatische macro-invertebraten is terug te vinden in bijlage 2 (Vercauteren, 2017). De bespreking van de resultaten is opgesplitst in Meersbeek West of stroomopwaarts van de BaarleFrankrijkstraat, en Meersbeek Oost of stroomafwaarts van de Baarle-Frankrijkstraat. Tot slot volgt een vergelijking met de resultaten van Dijkstra et al., 2013. 3.2.1

Meersbeek West (meetpunten 1 en 4)

De macrofauna is zeer verscheiden en eigen aan weinig stromende of stilstaande, voedsel- en (kalk)rijke wateren (figuur 4, tabel 16). Begin juni 2016 valt de aanwezigheid op van: - hoge aantallen duikerwantsen (Corixidae), in het bijzonder gewone sigaartjes (Sigara striata) en de oostelijke sigaartjes (S. iactans) - larven van meerdere soorten waterjuffers en libellen (Odonata): het algemene lantaarntje (Ischnura elegans), houtpantserjuffer (Chalcolestes viridis) en paardenbijter (Aeshna mixta) die wateren met uitgebreide oevervegetaties verkiezen, oeverlibel (Orthetrum cancellatum) en bruinrode heidelibel (Sympetrum striolatum) die (recent uitgegraven) wateren met stukken kale oever opzoeken (Brochard et al., 2012) - verschillende slakken (Gastropoda), waaronder kalkminnende soorten zoals platte pluimdragers (Valvata crista), grote diepslakken (Bithynia tentaculata), witte schijfhorens (Gyraulus albus) en posthoornslakken (Planorbarius corneus) (Gloër, 2002) - tweekleppigen (Bivalvia) met naast moerashoornschalen (Musculium lacustre) en gewone hoornschalen (Sphaerium corneum) ook de minder vaak opgemerkte kersenpithoornschalen (S. nucleus), bekend van stilstaande wateren en moerassige milieus - muggenlarven (Nematocera) met naast de soortenrijke dansmuggen (Chironomidae) veel knijten (Ceratopogonidae) Tegelijk zijn er ook opvallende ‘afwezigen’: ovale poelslakken (Radix balthica = R. ovata) en larven van de eendagsvlieg Cloeon dipterum zijn niet gevonden, hoewel zij meestal talrijk zijn in trage of stilstaande wateren. Beide soorten zijn evenmin aangetroffen in 2012, zodat de invloed van seizoenen of de voorafgaande natte periode mag worden uitgesloten. BBI De indexen spruiten voort uit de combinatie van een grote verscheidenheid (resp. 19 en 28 systematische eenheden) en de aanwezigheid van libellenlarven en slakken. Zij wijzen een goede biologisch kwaliteit aan. De verkregen biotische indexwaarden voldoen aan de tot 2011 geldende basiskwaliteitsnorm, nl. B.B.I. ≥ 7. (figuur 5) MMIF De MMIF of ecologische kwaliteitscoëfficiënt voor macro-invertebraten (EKCinv) wijst op een matige tot goede ecologische toestand. Op monsterplaats 4 wordt de vooropgestelde streefnorm van EKCinv ≥ 0,70 gehaald. Het betere resultaat op monsterplaats 4, onmiddellijk vóór de duiker van de Baarle Frankrijkstraat, hangt samen met de grotere variatie in de biotoop (o.a. stenen) en de mogelijkheid om beide oevers te bemonsteren. (figuur 5) PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 28

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Figuur 4. Enkele van de op monsterplaatsen 1 en 4 aangetroffen macro-invertebraten. 1. Larve van een lantaarntje (Ischnura elegans), de meest algemene waterjufferlarve (Odonata, Coenagrionidae) 2. Larve van een oeverlibel (Orthetrum cancellatum) (Odonata, Libellulidae) 3. Volwassen vrouwtje en nimf van vermoedelijk oostelijke sigaartjes (Sigara iactans) (Heteroptera, Corixidae). De vrouwtjes en nimfen van deze soort zijn immers niet met zekerheid te identificeren 4. Kersenpit-hoornschaal (Sphaerium nucleus), een typische bewoner van minder zuurstofrijke, stilstaande wateren (Mollusca, Sphaeriidae) 5. Paardenbloedzuiger (Haemopis sanguisuga), weliswaar ineengekrompen door de opslag in ethanol (Hirudinea, Haemopidae). (Vercauteren, 2017) PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 29

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Tabel 16. Overzicht van de aangetroffen taxa. Kleurbanden stemmen overeen met de kleuren in figuur 5. (Vercauteren, 2017) Waterloop Monsterplaatsen Datum

Meersbeek west 1 4 7.06.16 8.06.16

nummer

2945 2448

TOTAAL AANTAL OLIGOCHAETA

1431 610

2 7.06.16

463 245

369 139 1 3

2076 1326

3 1

spp. ind.

Lumbriculidae

Meersbeek oost 6 3 7 8.06.16 8.06.16 7.06.16

5 8.06.16

2480 1629

spp. ind.

2 2

44 3

2446

1 40 559

245

134

1318

1629

799

2 1200 1244

7 267 284

23 93 130

34 30 70

336 261 731

31 800 797

50 216 533

3 3

7 4 3 12 4

23 23

55 55

3 3

spp. ind.

Quistadrilus multisetosus Tubificinae spp. met haren Tubificinae spp. zonder haren Tubificinae spp. onbepaald Echytraeidae

spp. ind.

Lumbricidae Eiseniella tetraedra spp. ind. HIRUDINEA Glossiphoniidae

1043 761

cf. Nais sp. Ophidonais serpentina Naididae: Tubificinae

1425 988

Rhynchelmis limosella

Dero digitata

9 8.06.16

9 9

Lumbriculus variegatus

Naididae: Naidinae

1043 808

8 7.06.16

Alboglossiphonia heteroclita

Glossiphonia complanata

955 2 30 575 328 23

4 4 1

Glossiphonia nebulosa Glossiphonia sp. Helobdella stagnalis Theromizon tessulatum

3 1

Erpobdellidae Erpobdella octoculata Haemopidae Haemopis sanguisuga GASTROPODA Valvatidae Valvata cristata

8 3 3

1 3 7 7 1 1 93 3 3

13 42

3 3 3

Physidae

Haitia (=Physella) acuta

1 Lymnaea stagnalis Stagnicola sp(p).

spp. ind.

Planorbidae Anisus vortex Gyraulus albus Planorbarius corneus BIVALVIA Sphaeriidae Pisidium sp. Musculium lacustre

3 2 12 12 6 4

Sphaerium corneum Sphaerium nucleus Sphaerium sp.

3 33 14 2 8 4 40 2 29 9 5 5 1 1 3

2 2

14 14 13 2

1 1

Hydrozetidae spp.

Hydrachnellae

3 33 33 22 1 1 1 9

ACARI Oribatida

6 201 434 29 3

Bithynia tentaculata

Lymnaeidae

3 3 3

Valvata piscinalis Bithyniidae

7 83 641

spp. ind.

9 9

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 30

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Vervolg tabel 16. Waterloop Monsterplaatsen Datum

Meersbeek west 1 4 7.06.16 8.06.16

nummer

5 8.06.16

2 7.06.16

Meersbeek oost 6 3 7 8.06.16 8.06.16 7.06.16

8 7.06.16

9 8.06.16

24 24

3 3 135 135

CRUSTACEA - AMPHIPODA Crangonyctidae

Crangonyx pseudogracilis

3 3 7 1 1

CRUSTACEA - ISOPODA Asellidae

Asellus aquaticus

ODONATA Coenagrioniidae Lestidae Aeshnidae

Ischnura elegans Chalcolestes viridis

330 330

47 47

43 43

445 8

3 359 3 6

3 434 9

63 143 4 91 3 47 1 1

35 188 14 153 35

5 1 3 2 366 2

Orthetrum cancellatum Orthetrum sp. Sympetrum striolatum HETEROPTERA Naucoridae

5 5

Aeshna mixta

Libellulidae

Ilyocoris cimicoides

Nepidae

Nepa cinerea

Notonectidae

Notonecta sp.

113 113 9 6 1 1 1 1

15 15

Corixidae Corixa punctata Corixa sp.

3 1

Hesperocorixa sahlbergi Sigara iactans Sigara falleni/iactans Sigara lateralis Sigara striata Sigara sp. Corixinae spp. MEGALOPTERA Sialidae

Sialis lutaria

COLEOPTERA Hygrobiidae

Hygrobia hermanni

Noteridae Noterus clavicornis Noterus crassicornis Dytiscidae Colymbetinae spp. Dytiscus sp.

3 3 11 3 2 1 1 3 1 1

4 1 3 2

13 13 4

1 1

Hygrotus inaequalis Hydroporus angustatus

Hydroporus palustris

1 1

Hydroporus planus

Hydroporus pubescens

Laccophilus minutus

cf. Laccophilus sp.

2 1 1 1

Hydrophilidae Cercyon bifenestratus Enochrus testaceus Helochares lividus

Hydrobius fuscipes Hydrophilidae spp. Sphaeridiinae spp.

land?

Scirtidae Scirtidae spp.

land?

1 1

3 3 3

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 31

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Vervolg tabel 16. Waterloop

Meersbeek west

Monsterplaatsen

nummer

Datum DIPTERA - NEMATOCERA Cecidomyidae

Meersbeek oost

7.06.16

8.06.16

7.06.16

8.06.16

7.06.16

8.06.16

102

129

198

200

342

780

181

409

12 11 1

17 12

8 4

6 4

1 1

1 1 339 330 286 18

1 774 746

409 396

84 63

179 179 93 26

146

2 6

256

271 7

43 58 150

spp. ind.

Ceratopogonidae Nilob ezzia sp. ? Mallochohelea sp. ? Palpomyia sp. cf. Sphaeromias sp. spp. ind.

90 24

Chironomidae C. gr. thummi-plumosus

1 4 109 47

Chironomus annularius agg.

188 143 130

3 193 179

Chironomus parathummi Chironomus plumosus Chironomus gr. plumosus

23 1

169

Chironomus tentans Chironomus riparius agg.

C. gr. thummi-plumosus

Chironominae: Chironomini Cryptochironomus ? defectus C. ob reptans/supplicans

Glyptotendipes pallens agg. Glyptotendipes sp.

53 25

9 13 2

Polypedilum gr. nub eculosum Polypedilum sp. Chironomini spp. Chironominae: Tanytarsini Tanytarsini spp.

3 16 8 8

Orthocladiinae

6 1 1 6

Cricotopus gr. sylvestris

3 3

3 3 15

5 5

Cricotopus sp.

Psectrocladius sp.

Corynoneura sp. Tanypodinae: Procladiini Procladius sp.

1 1 43 43

Tanypodinae: Macropelopiini Psectrotanypus varius

9 9

29 29

Pentaneurini spp.

Culicidae Aedes punctor Aedes sp.

8 3 5

1 1 2

spp. ind. Psychodidae

9 3 3 3

Psychoda sp. Tinearia alternata

spp. ind.

2 2

Tipulidae Tipula sp. spp. ind.

Rhagionidae

spp. ind.

Scatophagidae

spp. ind.

Stratiomyidae

2 2

Culiseta annulata

Muscidae

13 13 1 1

Tanypodinae: Pentaneurini

DIPTERA - BRACHYCERA

3 8 2

2 2

Oplodontha viridula

6 1

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 32

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Figuur 5. Aantal aangetroffen taxa (identificatieniveaus vereist voor bepaling B.B.I. en MMIF), Belgische Biotische Indexen en Multimetrische Macro-invertebraten Indexen Vlaanderen in de Meersbeek, begin juni 2016. (Vercauteren, 2017)

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 33

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

3.2.2

Meersbeek Oost (meetpunten 5, 2, 3, 6, 7, 8 en 9)

In Meersbeek Oost is de macrofauna veel minder rijk. Begin juni 2016 bevatten de monsters ongewervelden van veeleer zuurstofarme watermilieus (figuur 6, tabel 16): -

op sommige plaatsen enkele slakken: gewoonlijk platte kleine aantallen wantsen (Heteroptera) kevers: vooral ruggelaars (Noterus clavicornis en N. crassicornis) en kleine waterroofkevers (Hydroporus spp.) zoetwaterpissebedden (Isopoda): waterezeltjes (Asellus aquaticus) bloedzuigers (Hirudinea): overwegend tweeogige bloedzuigers (Helobdella stagnalis) larven van diverse soorten muggen en vliegen met als dominerende groep de vedermuggenlarven, ook bekend als bloedwormen of vers de vase (= dansmuggenlarven van de Chironomus thummi-plumosus-groep) borstelwormen (Oligochaeta), met de slingerwormen (Naididae, Tubificinae) als veruit de meest talrijke

De meest afwaartse monsterplaats 9 wijkt wellicht door de aanwezigheid van onbedekt zand en stenen licht af van de andere monsterplaatsen: hier worden vijverpluimdragers (Valvata piscinalis) en hoornschalen gevonden. BBI De indexen variëren van 4 tot 6. De hogere scoren hangen telkens samen met de vangst van slakken. De biologische kwaliteit wordt aanzien als slecht tot matig. De verkregen biotische indexwaarden blijven onder de tot 2011 geldende basiskwaliteitsnorm, nl. B.B.I. ≥ 7. (figuur 5) MMIF De MMIF of ecologische kwaliteitscoëfficiënten voor macro-invertebraten (EKCinv) wijzen op een ontoereikende tot slechte ecologische toestand. (figuur 5)

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 34

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Figuur 6: Enkele van de in Meersbeek Oost aangetroffen macro-invertebraten. 1. Slingerworm met haren (Naididae, Tubificinae). 2. Tweeogige bloedzuiger (Helobdella stagnalis) (Hirudinea, Glossiphoniidae). 3. Grote ruggelaar (Noterus clavicornis) (Coleoptera, Noteridae) 4. Een typische ‘bloedworm’: larve van de vedermug Chironomus gr. plumosus (Diptera, Nematocera, Chironomidae) 5. Larven van de knijt Nilobezzia sp. (Diptera, Nematocera, Ceratopogonidae). Knijten waren begin juni 2016 de tweede meest algemene muggelarven in de Meersbeek. 6. Larve van de wapenvlieg Oplodontha viridula (Diptera, Brachycera, Stratiomyidae). (Vercauteren, 2017)

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 35

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

3.2.3

Vergelijking met resultaten van 2012

De bemonsteringen van de macrofauna in juni 2012 (Dijkstra et al., 2013) en juni 2016 leveren gelijklopende resultaten op. De macrofauna is opvallend rijker in Meersbeek West dan in Meersbeek Oost, wat zich weerspiegelt in de eruit afgeleide kwaliteitsindexen. De verschillen zijn minder betekenisvol dan ze lijken. (figuur 7) Meersbeek West (meetpunt 1) De bemonsterde macrofauna’s van 2012 en 2016 vertonen eenzelfde graad van verscheidenheid en een vergelijkbare opbouw op het niveau van diergroepen. Wel zijn er verschillen in de aangetroffen soorten. De in 2012 aangetroffen glanzende schijfhorens (Segmentina nitida) en kevers zijn niet weergevonden in 2016. Omgekeerd zijn er in 2016 meer soorten libellen en waterjuffers gevangen, waaronder enkele typische bewoners van (recent uitgegraven) wateren met kale zones. In hoever deze verschillen mogen worden gekoppeld aan de uitgevoerde werken, is moeilijk te duiden. De omvang van de beek, de noodzakelijk beperkte bemonstering en de vaak ongelijke spreiding van vooral de minder algemene zoetwater-ongewervelden maken dat de toevalsfactor niet onbelangrijk is. De Belgische Biotische Indexen ondervangen de eventuele verschillen en zijn hierdoor gelijk. Ondanks de grotere verscheidenheid is de indexscore in 2016 iets lager dan in 2012. Dit, overigens geringe, verschil is vooral bepaald door de opbouw van de Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen, meer 1 bepaald de Shannon-Weaver diversiteitsindex

Meersbeek Oost (meetpunten 2 en 3) De aangetroffen macrofauna’s bezitten een vergelijkbare opbouw maar zijn meestal minder verscheiden in 2016. Op de beide monsterplaatsen zijn bijvoorbeeld geen slakken weergevonden. Zowel toeval als de hoge waterstanden kunnen deze resultaten hebben bepaald. Vooral het ontbreken van slakken verklaart de lagere indexscores voor zowel de Belgische Biotische Index als de Multimetrische Macro-invertebratenindex Vlaanderen. De dalingen vallen vooral op omdat ze op de grens van twee kwaliteitsklassen liggen, maar blijven in feite zeer beperkt.

Zoals aangegegeven door Dijkstra et al. (2013) stijgt de Shannon-Weaver- of Shannon-Wiener diversiteitsindex met het aantal taxa en gelijkmatige verdeling van de aantallen van de taxa. In het monster van 2016 zijn de aantallen gevonden gelede wormen en waterwantsen véél groter dan van de andere groepen, wat de gelijkmatige verdeling of ‘eveness’ nadelig beïnvloedt en tot een lagere diversiteitsindex leidt.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 36

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Figuur 7. Vergelijking van de aangetroffen taxa (identificatieniveaus vereist voor bepaling B.B.I. en MMIF), Belgische Biotische Indexen en Multimetrische Macro-invertebraten Indexen Vlaanderen op de monsterplaatsen 1, 2 en 3 in de Meersbeek, begin juni 2012 en 2016. (Vercauteren, 2017) PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 37

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Conclusie

Meetpunt 1 – Meersbeek West De uitgevoerde slibruimingswerken stroomopwaarts van de Baarle-Frankrijkstraat worden weerspiegeld in de resultaten van de monitoring die in 2016 plaatsvond. In vergelijking met Dijkstra et al., 2013 werden ter hoogte van staalnamepunt 1 (figuur 1) duidelijke verschillen waargenomen in waterkwaliteit, slibdikte en watervegetatiestructuur. De macro-invertebrateninventarisatie leverde gelijk lopende resultaten op als in 2012. De gemiddelde slibdikte nam af met ca. 50 cm (zie 3.2). Daar waar de Meersbeek in 2012 aan het verlanden was en geen onderscheid gemaakt kon worden tussen een oever- en waterzone met waterplanten, kon nu een ondiep en diep stratum worden waargenomen (tabel 7). Zowel in de oever- als watervegetatie is het aantal soorten planten gestegen: respectievelijk van 8 naar 23 en van 2 naar 9 (tabel 7). Doordat geen enkele soort domineert is er nog ruimte voor nieuwe soorten of uitbreiding van de huidige (Verstraete, 2016). In tegenstelling tot 2012 behaalden de zomerzuurstof- en orthofosfaatconcentraties MKN 1 (tabel 4). Hierdoor wordt het water voor deze paramter in een lagere trofieklasse ingedeeld volgens Leentvaar, 1979: van hyper/polytroof naar eutroof (zie 3.1.3). Hoewel de totale fosforconcentratie nog steeds te hoog is, verbeterde de waterkwaliteit. De macrofauna vertoont net zoals in 2012 een zeer grote verscheidenheid. Dit weerspiegelt zich in een goede Belgische Biotische Index en een matig tot goede Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (figuur 7). De kleine verschillen ten opzichte van Dijkstra et al., 2013 met betrekking tot het aantreffen van nieuwe soorten of het niet meer aantreffen van andere zijn waarschijnlijk te wijten aan toevalsfactoren zoals de noodzakelijke beperkte bemonstering en de omvang van de beek. Om na te gaan of de slibruiming een effect heeft gehad op de soortensamenstelling van de macro-invertebraten kan men in de toekomst andere bemonsteringsperioden inlassen. Zo kunnen gevoelige soorten zoals kokerjuffers en eendagsvliegen hun larvale ontwikkeling in de koudere perioden volbrengen, wanneer de zuurstofhuishouding vaak gunstiger is dan in de zomer. (Vercauteren, 2016) Om deze situatie te handhaven zijn frequente ruimingen van slib, plantenresten en bladeren noodzakelijk. Deze beheerswerken zorgen via open beekdelen voor een rijkere macrofauna (Vercauteren, 2016), gaan verlanding tegen ten voordele van de watervegetatiestructuur (Verstraete, 2016) en kunnen eutrofiëring bestrijden. Bovendien gaat het verwijderen van dood organisch materiaal zuurstofverbruikende afbraakprocessen tegen waardoor een gunstigere zuurstofhuishouding gecreëerd wordt.

Meetpunten 2 en 3 – Meersbeek Oost De monitoring ter hoogte van meetpunten 2 en 3 (Meersbeek Oost en Kwakstraat in Dijkstra et al., 2013) leverde op elk onderzoeksgebied vergelijkbare resultaten op als in 2012.

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 38

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

De gemeten slibdikte ter hoogte van meetpunt 2 is van dezelfde grootte orde als in 2012 (zie 3.2). De zomerzuurstof-, orthofosfaat-, ammonium-, totale fosfor- en winternitrietconcentraties overschrijden nog steeds MKN 1 of 2 (tabel 4). Zowel het zomer- als winterstaal worden bijgevolg (volgens Leentvaar, 1979) ingedeeld in dezelfde trofie-klassen als in 2012: hyper-/polytroof voor orthofosfaatfosfor en bèta-mesotroof voor nitraatstikstof (tabel 5). Ook de andere staalnamepunten stroomafwaarts van de Baarle-Frankrijkstraat vertonen een tekort aan zuurstof en een overmaat van orthofosfaat, ammonium en totale fosfor. Het teruggevonden aantal soorten planten en de soortensamenstelling ter hoogte van meetpunt 2 zijn zo goed als ongewijzigd gebleven en zijn typerend voor een voedselrijk milieu met hoge stikstof- en fosfaatgehaltes (tabel 8). De Meersbeek beschikt nauwelijks over een structuur door de vergevorderde verlanding. Echte waterplanten zijn er schaars (Tabel 8). Ter hoogte van meetpunt 3 doet er zich t.o.v. 2012 ogenschijnlijk een verbetering voor van de oever- en watervegetatie. Deze schijnbare vooruitgang is slechts een gevolg van de minder gedetailleerde inventarisatie in 2012 (tabel 9). (Verstraete, 2016) De povere waterkwaliteit en watervegetatiestructuur (tabellen 4, 8, 9 en 11 t.e.m. 15) over de gehele lengte van Meersbeek Oost (van de Baarle-Frankrijkstraat tot aan de monding in de Leie) wordt weerspiegeld in de macrofauna. Deze is weinig verscheiden en bestaat voornamelijk uit invertebraten die in zuurstofarme milieus kunnen overleven (Vercauteren, 2016). Zowel de Belgische Biotische Index als de Multimetrische Macroinvertebratenindex Vlaanderen scoren slecht (figuur 7). Meetpunten 2 en 3 hebben zelfs lagere indices als in 2012. Het niet terugvinden van slakken op beide monsternameplaatsen ligt aan de basis van deze daling en zou toegeschreven kunnen worden aan toeval en de relatief hoge waterstand op moment van inventarisatie (zie 2.4) Soortgelijke beheerwerken die stroomopwaarts van de Baarle-Frankrijkstraat werden uitgevoerd zouden een positieve invloed kunnen hebben op de waterkwaliteit, watervegetatiestructuur en de samenstelling van de macro-invertebraten. Voor de haalbaarheid er van is het aangewezen om verspreid over het traject goede toegangen voor mechanische toestellen te voorzien (Vercauteren, 2016).

Opgemaakt te Heverlee op 19 juni 2017,

MSc. Lars Ghysens

Dr. Kristel Vuerinckx

Projectleider Milieuhygiëne

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 39

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Referenties

Bijkerk R. (2010). Handboek Hydrobiologie. Biologisch onderzoek voor de ecologische beoordeling van Nederlandse zoete en brakke binnenwateren. Rapport 2010-28 Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer, Amersfoort. Dijkstra J.P., Van Pelt D. & R. Van Diggelen (2013). Uitvoering monitoring Natuurinrichtingsproject Latemse Meersen, deel Keuzemeersen, jaar 2 en Meersbeek, jaar -1. Rapport Universiteit Antwerpen, Onderzoeksgroep Ecosysteembeheer, ECOBE 013-R157. Leentvaar P. (1979). Comparison of hypertrophy on a seasonal scale in Dutch inland waters. In: Keizer-Vlek H.E. & P.F.N. Verdonschot (2007). Gebruikersinstructie voor de Ecologische Karakterisering van Oppervlaktewateren (EKO 4.7). Alterra, Wageningen. Vercauteren T. (2017). De Belgische Biotische Index (B.B.I.) en de Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (MMIF) op negen locaties in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem,gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016. Provincie Antwerpen, Departement Leefmilieu, Provinciaal Instituut voor Hygiëne, Antwerpen. Verstraete K. & A. Isolde (2016). Inventarisatie structuur en wateren oevervegetatie Meersbeek. Provincie Antwerpen, Dienst Duurzaam Milieu- en Natuurbeleid, Antwerpen. Weeda. J., Westra R., Westra CH. & T. Westra (1999). Nederlandse oecolgische flora: wilde planten en hun relaties. Uitgeverij IVN, Amsterdam.

Bijlagen 6.1

Inventarisatie structuur en wateren oevervegetatie Meersbeek. Verstraete K. & Isolde A., 2016

6.2

De Belgische Biotische Index (B.B.I.) en de Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (MMIF) op negen locaties in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016. Vercauteren T., 2017

6.3

Analyseverslagen oppervlaktewaterstalen

PMWLG16160 Uitvoering monitoring NI Latemse Meersen

Pagina 40

Bodemkundige Dienst van België

juni 2017

Colofon Inventarisatie structuur, wateren oevervegetatie Meersbeek Onderzoek door de dienst Duurzaam Milieu- en Natuurbeleid, Team Studie Natuur en Landschap, in opdracht van Bodemkundige dienst van België vzw. Projectleider: Kathleen Verstraete Projectmedewerkers: Isolde Aelvoet Veldwerk: 4 juli 2016 - 6 juli 2016 Uitgave van de provincie Antwerpen met als deputatie: Cathy Berx, gouverneur-voorzitter Luk Lemmens Ludwig Caluwé Inga Verhaert Bruno Peeters Peter Bellens Rik Röttger Danny Toelen, provinciegriffier

Wijze van refereren: Provincie Antwerpen, Dienst Duurzaam Milieu- en Natuurbeleid (2016): Inventarisatie structuur en wateren oevervegetatie Meersbeek. In opdracht van de Bodemkundige Dienst van België vzw.

Dit rapport werd afgedrukt op 100% gerecycleerd papier

Inhoudsopgave 1.

Opdracht ....................................................................................................... 3

Materiaal en Methode ...................................................................................... 4

2.1. Keuze van meetpunten ................................................................................. 4 2.2. Keuze van proefvlakken ............................................................................... 4 2.3. Tijdstip van bemonstering............................................................................. 6 2.4. Het opnemen van vegetatie .......................................................................... 6 3.

Bespreking vegetatie en structuur ....................................................................10

3.1. Opname 1 (2016) - Meersbeek West (2012) ..................................................10 3.1.1.

Oeverzone .........................................................................................10

3.1.2.

Waterzone .........................................................................................11

3.1.3.

Vergelijking situatie 2016 ten opzicht van situatie 2012 ...........................11

3.2. Opname 2 (2016) – Meersbeek Oost (2012) ..................................................13 3.2.1.

Oeverzone .........................................................................................13

3.2.2.

Waterzone .........................................................................................13

3.2.1.

Vergelijking situatie 2016 ten opzicht van situatie 2012 ...........................14

3.3. Opname 3 (2016) -Kwakstraat (2012) ..........................................................15 3.3.1.

Oeverzone .........................................................................................15

3.3.2.

Waterzone .........................................................................................15

3.3.3.

Vergelijking situatie 2016 ten opzicht van situatie 2012 ...........................16

3.4. Opname 4 (2016) .......................................................................................17 3.4.1.

Oeverzone .........................................................................................17

3.4.2.

Waterzone .........................................................................................17

3.5. Opname 5 (2016) .......................................................................................19 3.5.1.

Oeverzone .........................................................................................19

3.5.2.

Waterzone .........................................................................................19

3.6. Opname 6 (2016) .......................................................................................20 3.6.1.

Oeverzone .........................................................................................20

3.6.2.

Waterzone .........................................................................................20

3.7. Opname 7 (2016) .......................................................................................22 3.7.1.

Oeverzone .........................................................................................22

3.7.2.

Waterzone .........................................................................................22

3.8. Opname 8 (2016) .......................................................................................23 3.8.1.

Oeverzone .........................................................................................23

3.8.2.

Waterzone .........................................................................................23

3.9. Opname 9 (2016) .......................................................................................24

3.9.1.

Oeverzone .........................................................................................24

3.9.2.

Waterzone .........................................................................................24

Referenties ...................................................................................................25

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

Bijlagen ........................................................................................................26

Kaarten ........................................................................................................27

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

1. Opdracht In het kader van de opdracht van de Vlaamse landmaatschappij “ Latemse Meersen – Monitoring Deel Meersbeek West (T=0) en Meersbeek Oost (T=-1)” werd door de Bodemkundige Dienst van België vzw gevraagd aan Kathleen Verstraete van Dienst duurzaam Milieu- en Natuurbeleid, Studie Natuur en Landschap om de wateren oevervegetatie te inventariseren en kwantificeren. Deze informatie draagt bij tot het bepalen van de algemene biotoopkwaliteit van de Meersbeek en laat een evaluatie van de biotoopkwaliteit van Meersbeek West toe.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

2. Materiaal en Methode Water- en oeverplanten zijn een goede graadmeter voor de ecologische kwaliteit van het oppervlaktewater. Daarom spelen ze een belangrijke rol in veel beoordelingssystemen. EU-lidstaten moeten met het oog op de KRW (kaderrichtlijnwater) voor alle natuurlijke watertypen de referentietoestand beschrijven en maatlatten ontwikkelen voor elk van de biologische kwaliteitselementen. Daarmee kan de feitelijke ecologische toestand van een waterlichaam worden bepaald. Het handboek Hydrobiologie, biologisch onderzoek voor de ecologische beoordeling van Nederlandse zoete en brakke oppervlaktewateren (Bijkerk, 2010) beschrijft de werkvoorschriften, die gehanteerd worden voor de rapportering van de ecologische kwaliteit. Voor de monitoringsmethode van de watervegetatie van de Meersbeek hebben we de beschrijving van hoofdstuk 11 ‘vegetatie’ en het veldprotocol als basis gebruikt.

2.1. Keuze van meetpunten Voor de KRW-beoordeling van lijnvormige wateren, waaronder stromende wateren, zijn in het algemeen meerdere meetpunten per waterlichaam nodig. Het waterlichaam wordt opgedeeld in verschillende trajecten, op basis van bijvoorbeeld breedte en landschapskenmerken. In elk van die trajecten of in tenminste één van elke groep gelijksoortige trajecten kiest men een meetpunt waar men een proefvlak neerlegt. De meetpunten werden reeds aangeleverd door de Bodemkundige Dienst van België. Op deze meetpunten werden ook de abiotische factoren, macro-invertebraten en doorzichtigheid gemeten door andere partners. Kaart 1 geeft de inventarisatiepunten weer van de vegetatiesamenstelling en vegetatiestructuur.

2.2. Keuze van proefvlakken Volgens het veldprotocol (Bijkerk 2010) onderzoeken ze de vegetatie bij lijnvormige elementen in proefvlakken van 100m. Een proefvlak ligt minimaal tien meter verwijderd van storende objecten, zoals bruggen en duikers en omvat het gehele begroeibare areaal langs dit traject van honderd meter. De meetpunten van de Bodemkundige Dienst van België vallen steeds in de oppervlakte van het proefvlak. Indien de vastgelegde meetpunten slechts circa 100 meter van elkaar verwijderd liggen is het meetpunt het begin van het proefvlak met een lengte van 50 meter. Bij de overige proefvlakken is het meetpunt het midden van het proefvlak met een lengte van 100 meter. De vegetatie wordt opgenomen tot de middenlijn van de waterloop. Als de oevervegetatie aan weerszijden duidelijk verschilt moet men beide zijden afzonderlijk opnemen. Indien de vegetatie op beide oevers min of meer gelijk is, neemt men de oevervegetatie aan één kant op. Bij het éne proefvlak van 50 meter werd er om de 10 meter een inventarisatie uitgevoerd. Om de tien meter werd er 2 meter links en 2 meter rechts de planten geïnventariseerd en gekwantificeerd. Bij de overige proefvlakken van 100 meter werd het meetpunt geïnventariseerd over een breedte van 4 meter en dit werd herhaald 25 meter en 50 meter oostwaarts en 25 en 50 meter westwaarts. Bij het laatste monsterpunt is er nooit een nieuwe soort gevonden. Dit wil dus zeggen dat het aantal monsterpunten voldoende waren. Bij elk monsterpunt werd de locatie vastgelegd door de GPS en een foto. Het eindresultaat is een gemiddelde van de verschillende monsterpunten.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

Tabel 1 geeft de gps coördinaten van de vegetatieopnamen weer in WGS84-projectie en Lambert72-projectie. Opnamenummer* Punt X WGS84 Punt Y WGS84 Punt X Lambert72 Punt Y Lambert72 3,620666591 51,027416596 97518,68831890 191067,03605700 1Def (BdB) 3,620758206 51,027401173 97525,09798300 191065,25569400 1Def00 3,621072359 51,027432270 97547,17110520 191068,49319800 1DefO25 3,621346029 51,027493039 97566,43745270 191075,06010600 1DefO50 3,620476490 51,027360521 97505,28963770 191060,93246200 1DefW25 3,620107938 51,027295981 97479,36280000 191054,01333600 1DefW50 3,626638865 51,027638884 97937,89953580 191087,56320900 2Def (BdB) 3,626713296 51,027594209 97943,07134280 191082,54136600 2Def00 3,626434095 51,027749777 97923,65788010 191100,04255500 2DefN25 3,626209209 51,027924791 97908,07640460 191119,66894600 2DefN50 3,626855621 51,027508546 97952,96050140 191072,91242000 2DefO25 3,631376065 51,026173560 98268,60283680 190921,25073500 3Def00/3Def (BdB) 3,631649651 51,026106589 98287,72196000 190913,61039700 3DefZO25 3,631903371 51,025991254 98305,39412380 190900,60387000 3DefZO50 3,632056592 51,025904166 98316,04712270 190890,80952200 3DefZO75 3,623138834 51,028055549 97692,83307070 191136,37112500 4Def (BdB) 3,622766174 51,027926970 97666,54717910 191122,33017700 4Def00 3,622625023 51,027875422 97656,58775640 191116,69531300 4Def10 3,622512203 51,027836446 97648,62980090 191112,43903700 4Def20 3,622385385 51,027779197 97639,66944480 191106,15992400 4Def30 3,622251861 51,027732259 97630,25015530 191101,03256000 4Def40 3,622132000 51,027673837 97621,77648800 191094,61808900 4Def50 3,624499971 51,027833261 97788,07001220 191110,68642000 5Def (BdB) 3,624440292 51,027831417 97783,88142000 191110,52321900 5Def00 3,624345157 51,028033672 97777,43297260 191133,08917300 5DefN25 3,624825692 51,027869387 97810,95987330 191114,47634900 5DefO25 3,625142192 51,027759584 97833,04041260 191102,03951600 5DefW50 3,628999963 51,027222220 98103,07217310 191039,56161900 6Def (BdB) 3,629314201 51,027145274 98125,03140070 191030,78266300 6DefO25 3,629437499 51,027092049 98133,62210390 191024,77578900 6DefO40 3,628618754 51,027265051 98076,37709020 191044,59245500 6DefW25 3,628253890 51,027297238 98050,81689040 191048,42795100 6DefW50 3,633416640 51,025194386 98410,67857650 190810,90771700 7Def (BdB) 3,633347824 51,025210395 98405,86841390 190812,73634900 7Def00 3,633146407 51,025357749 98391,90026030 190829,26804900 7DefNW25 3,632957228 51,025461685 98378,74292870 190840,96140900 7DefNW50 3,632689007 51,025585318 98360,06221250 190854,90084100 7DefNW75 3,637305507 51,023194380 98681,31234580 190585,73207200 8Def (BdB) 3,636775604 51,023554048 98644,52946940 190626,10804200 8Def00 3,636543173 51,023705592 98628,38878820 190643,12663000 8DefNW25 3,636316527 51,023840206 98612,63551090 190658,25795300 8DefNW50 3,636947768 51,023386158 98656,42415810 190607,31278600 8DefZO25 3,637200650 51,023295633 98674,06665840 190597,06799700 8DefZO50 3,639499974 51,021749927 98833,69511910 190423,53621500 9Def (BdB) 3,639305597 51,021718243 98820,02299810 190420,14548000 9Def00 3,639116837 51,021773480 98806,83987710 190426,42011700 9DefNW25 3,638835959 51,021763925 98787,12299490 190425,55071200 9DefNW50 *BdB: opnamepunten en staalnameplaatsen voor Bodemkundige Dienst Belgie/PIH

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

In het proefvlak onderscheidt men twee deelproefvlakken namelijk de oeverzone en de open waterzone. De grens tussen deze deelproefvlakken is de begrenzing van de begroeibare arealen. Dit is onder natuurlijke omstandigheden de laagste waterstand. In de praktijk ligt de grens tussen oever- en watervegetatie daar waar de hogere dichtheid van de oevervegetatie overgaat in een lagere dichtheid van emergente soorten, waartussen ook ondergedoken soorten voorkomen. Het begroeibaar areaal voor de oevervegetatie loopt tot de diepte waarop de begroeiing minder dan 75% bedekking krijgt. Water- en oevervegetatie: een aparte groep planten Waterplanten zijn helemaal aangepast aan het leven in het water. Hun bladeren en stengels bevinden zich onder water, drijven op het water, of bevinden zich (gedeeltelijk) boven water. Hiermee samenhangend vertonen deze planten grote morfologische en fysiologische verschillen. Oeverplanten vormen een wat vager begrensde groep. Bij het inventariseren levert dit nog wel eens onduidelijkheid op. De groep oeverplanten omvat drie groepen: 1. Planten, die rond de waterlijn groeien 2. Planten, die in ondiep water groeien maar dan bestand zijn tegen droogval in de loop van de zomer 3. Planten, die boven water groeien op drassige bodem en bestand zijn tegen langdurige overstroming (bijv. meer dan 5 weken in de winter)

2.3. Tijdstip van bemonstering Waterplantenbegroeiingen worden in de zomerperiode opgenomen, tijdens of zo dicht mogelijk bij het tijdstip waarop de biomassa maximaal is. Dat houdt in het tijdvak van medio juni tot medio augustus. De opnamen zijn gebeurd op 4, 5 en 6 juli 2016.

2.4. Het opnemen van vegetatie Het opnemen van vegetatie in een proefvlak omvat de volgende zaken: • Het schatten van de totale bedekking per deelproefvlak • Het schatten van de totale bedekking per laag (emergent, submers, drijvend) • Het opstellen van een soortenlijst met een schatting van de abundantie van elke soort volgens de Tansley-schaal. De vegetatieschaal van Tansley is een vegetatieschaal, waarmee voor landschapselementen of andere grotere oppervlakten een indicatie gegeven kan worden van de abundantie (talrijkheid) of de frequentie van voorkomen van verschillende plantensoorten. De talrijkheid en frequentie van voorkomen wordt per aangetroffen plantensoort weergegeven door een lettercode. Een veelgebruikte vorm van de vegetatieschaal van Tansley luidt als volgt: Tabel 1: Tansley-schaal Symbool Abundantie en frequentie s Zeer zeldzaam (sporadic), de soort is zeer zeldzaam, slechts enkele exemplaren aanwezig r Zeldzaam (rare), de soort is zeldzaam o Hier en daar (occasional), de soort wordt zo nu en dan aangetroffen en is verspreid aanwezig lf Lokaal frequent (locale frequent), plaatselijk frequent f Frequent (frequent), de soort wordt frequent aangetroffen en is vrij talrijk la Lokaal abundant (local abundant), plaatselijk talrijk a Abundant (abundant), de soort is talrijk, veel aanwezig maar nooit (co-)dominant ld Lokaal dominante (local dominant), plaatselijk overheersend cd Co-dominant, de soort is overheersend samen met andere soorten d Dominant (dominant), de soort is overheersend

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

Om een volledig beeld te krijgen van de structuur, abundantie en soortensamenstelling wordt er per opnamepunt een transect-opname en een doorsnede door de vegetatie bepaald. Zo kan men aan de hand van deze twee gegevens het beeld terug reconstrueren. Bij het schematisch beeld van een transect wordt het begroeibaar areaal in twee zones opgedeeld: de oevervegetatie en de watervegetatie. Het begroeibaar areaal voor de oevervegetatie loopt tot de diepte waarop begroeiing minder dan 75% bedekking krijgt. Het begroeibaar areaal voor de watervegetatie ondiepe stratum kent een emerse, een submerse en een kroos-bedekking, het diepe stratum kent alleen submerse bedekking. Bij het schematisch beeld van een doorsnede door de vegetatie wordt er een onderscheid gemaakt tussen ondergedoken (S), drijvende (N) en emerse (E) groeivormen. De totale bedekking van deze groeivormen wordt in % weergegeven. De oeverzone wordt niet mee opgenomen. De totale bedekking, de frequentie en abundantie per soort werd van op de oever en in het water met een waadpak ingeschat voor de emergente en drijvende planten. De inventarisatie en kwantificering van de submerse laag gebeurde met de hark. Deze submerse laag werd geharkt tot er geen nieuwe soorten meer gevonden werden.

Foto 1: Met de hark wordt de submerse laag geïnventariseerd.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

Fig 1. Schematisch beeld van een transect in een meer (bron: Bijkerk, 2010)

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

Fig 2. Schematisch beeld van een doorsnede door de vegetatie (bron: Bijkerk, 2010) Bestaande uit ondergedoken (S), drijvende (N) en emerse (E) groeivormen. Daaronder de bedekking van de groeivormen ondergedoken, drijvend en emers in het voorbeeld-proefvak De oeverzone wordt niet mee opgenomen in de doorsnede.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

3. Bespreking vegetatie en structuur Eerst worden de drie opnamen nummer 1, 2 en 3 besproken. Deze opnamen zijn ook geïnventariseerd in 2012 door het UA (Dijkstra e.a., 2013) en worden hiermee vergeleken. Erna worden de opnamepunten in stroomafwaartse volgorde verder besproken. Zie ook kaart 1. Hieronder volgt een belangrijke opmerking bij ‘Vergelijking situatie 2016 ten opzicht van situatie 2012’ De inventarisatie in 2012 (Dijkstra e.a., 2013) is zeer beperkt gebeurd en niet op een gestandaardiseerde manier. In 2012 zijn de aanwezig soorten genoteerd maar de abundantie per soort is niet weergegeven. De bedekkingspercentage per vegetatie laag (oevervegetatie, submerse-, drijvende - of emergente vegetatielaag) is niet nauwkeurig. Er wordt enkel weergegeven dat de bedekking minder dan 33% is. Een doorsnede door de vegetatie is niet opgenomen. We leiden uit de tekst af (Dijkstra e.a., 2013) dat de inventarisatie steeds op één punt is gebeurd, de breedte is onbekend. Dit kan een vertekend beeld geven van de situatie. Hierdoor is het zeer moeilijk om een volledig beeld te krijgen van de structuur, abundantie en soortensamenstelling en deze te vergelijken met de situatie in 2016. Aan de hand van de bestaande gegevens kunnen we wel een globale evaluatie weergeven.

3.1. Opname 1 (2016) - Meersbeek West (2012) Enkele sfeerbeelden van opname 1:

1def00

3.1.1.

1defW25

Oeverzone

Oeverbreedte en bedekking (2016): De oeverbreedte varieert van 0,80 m tot 1 m breed (voor definitie oever, zie 2.4. het opnemen van vegetatie). De vegetatie bedekt nagenoeg heel de oever. Deze bedekking door de oevervegetatie schommelt tussen de 70% en 80%. Oeverbreedte en bedekking (2012) De bedekking was 98% en de overgang tussen planten op de oever en emergente planten van de watervegetatie was onduidelijk. Dit betekent dat de waterloop over een breedte van 1,86 meter dicht gegroeid was. Oevervegetatie (2016): De oevervegetatie bestaat uit 23 soorten. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De 2 meest voorkomende soorten, moeraszegge en grote egelskop, hebben een voorkeur voor voedsel- en basenrijk milieu. Deze soorten zijn niet gevoelig voor verontreiniging. De overige planten zoals grote lisdodde, harig wilgenroosje, pitrus, wolfspoot, … bevestigen dat het oevermilieu matig voedselrijk tot voedselrijk is en onder invloed staat van

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

carbonaatrijk water. (bron: Weeda e.a, 1999) Oevervegetatie (2012) De opname (zie bijlage 1) bestaat uit 7 soorten. Deze soorten zijn grotendeels ook teruggevonden in de oevervegetatie opgenomen in 2016. Het zijn allen planten voor een voedselrijke situatie.

3.1.2.

Waterzone

Watervegetatie (2016) De watervegetatie bestaat uit 8 soorten: fonteinkruiden, sterrenkroos, watermunt, egelskop en waterweegbree. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De waterweegbree kon niet tot op soortniveau getermineerd worden aangezien het zeer jonge exemplaren waren. Het gaat over slanke of grote waterweegbree. De overige soorten wijzen op een matig tot voedselrijk milieu. Het gekroesd fonteinkruid is typisch voor helder water en verdwijnt zodra organisch afbraakmateriaal op de bodem zich ophoopt. Klein kroos is de enigste soort als echte drijvende waterplant. Zij komt sporadisch voor met >1% bedekkingsgraad. Watervegetatie (2012) Echte waterplanten waren er slechts voor <1% klein kroos en sterrenkroos spec. aanwezig. Structuur (2016). Transect De watervegetatie kan duidelijk ingedeeld worden in een ondiep stratum en diep stratum (voor definities, zie 2.4. het opnemen van vegetatie). Grote egelskop en watermunt nemen de het ondiep stratum in als emergente planten. De breedte van het ondiep stratum schommelt tussen de 0,4 m en 0,5 m. Dit ondiep stratum is niet dichtgegroeid, het bedekkingspercentage van het wateroppervlak schommelt tussen de 10% en 30%. De bedekkingspercentage van submerse planten in het ondiep stratum schommelt tussen de 10% en 20%. Voor het diep stratum schommelt de bedekkingspercentage tussen de 5% en 30%. Doorsneden De doorsneden laten zien dat zowel de waterkolom, als het wateroppervlakte als juist boven de wateroppervlakte steeds open (en helder) water aanwezig is. Ondergedoken nemen de planten tussen de 10% en 30% volume in. De emergente planten nemen boven het wateroppervlak slechts tussen de 1% en 5% in. De oeverzone wordt hierbij niet meegerekend. De drijvende fractie van planten neemt ook slechts 1% tot 5% in van het wateroppervlakte. Structuur (2012) Een duidelijke structuur ontbreekt in 2012. Een echte waterzone met waterplanten is afwezig. De Meersbeek was aan het verlanden.

3.1.3.

Vergelijking situatie 2016 ten opzicht van situatie 2012

Oevervegetatie: Het soortental is van 7 gestegen naar 23 soorten. Watervegetatie en structuur In 2012 was er sprake van een verlanding en dus uitbreiding van de oeverzone. Er zijn slechts weinig en met een kleine percentage echte waterplanten genoteerd. Slechts 2% van de oppervlakte kon men water zien. Het soortenaantal echte waterplanten is gestegen van 2 soorten naar 9 soorten in 2016.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

Na de herinrichting van de Meersbeek is er een structuurverbetering merkbaar. De transectopnamen laten zien dat de watervegetatie duidelijk ingedeeld kan worden in een ondiep stratum en diep stratum Dit ondiep en diep stratum is niet dichtgegroeid. De doorsneden laten zien dat zowel de waterkolom, als het wateroppervlakte als juist boven de wateroppervlakte steeds open (en helder) water aanwezig is. Geen enkele soort domineert of overwoekert het geheel. Hierdoor is er nog ruimte voor het vestigen van nieuwe soorten of het uitbreiden van de aanwezige soorten.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

3.2. Opname 2 (2016) – Meersbeek Oost (2012) Enkele sfeerbeelden van opname 2

2defN25

2defN50

3.2.1.

2defO25

Oeverzone

Oeverbreedte en bedekking (2016): Deze brede oever heeft een breedte van tussen de 1,5 en 4 meter (voor definitie oever, zie 2.4.). De vegetatie bedekt nagenoeg heel de oever. De planten bedekken de oever voor 80%. De oever heeft op een plaats een breedte van 4 meter waar de aanliggende zone ook zeer vochtig is. Hier is het onderscheid met het aanliggend natte ruigte moeilijk te maken. Overwegend is de Meersbeek verland tot het midden van de beek zodat de oever volgens de strikte definitie doorloopt tot het midden. Oeverbreedte en bedekking (2012) De bedekking was 95% met als volgende opmerking. De bedekking van oevervegetatie is zeer wisselend over de gehele lengte van dit punt. Dit heeft vooral te maken met de lichtinval die wordt getemperd door de hoge populieren terplaatse. Daarom zijn bedekkingen geschat in een homogeen stuk met liesgras aan de overkant van de oever. De gemiddelde breedte van deze oevervegetatie was 1,35 m. Oevervegetatie (2016): De oevervegetatie bestaat uit 15 soorten. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De meest voorkomende soorten, liesgras en pitrus zijn indicatoren van een voedselrijke situatie. De overige soorten zoals klein kroos, rietgras, waterpeper, kattestaart, ridderzuring, … tonen ook aan dat het milieu voedselrijk is met een hoog gehalte aan stikstof en fosfaat. Op de linkeroever is egelskop, grote lisdodde en de invasieve exoot reuzenbalsemien opgemerkt. (bron: Weeda e.a, 1999) Oevervegetatie (2012) De opname (zie bijlage 1) bestaat uit 14 soorten. Deze soorten komen grotendeels overeen met de soorten uit 2016. Het zijn allen planten voor een vochtig tot natte voedselrijke situatie.

3.2.2.

Waterzone

Watervegetatie (2016) De watervegetatie bestaat uit 3 soorten. De twee soorten liesgras en pitrus zijn emergente soorten, van een voedselrijk milieu, die zich goed kunnen vestigen met bij een dikke sliblaag. De submerse vegetatie ontbreekt. Als drijvende planten komt alleen klein kroos voor met <1% bedekkingspercentage.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

Watervegetatie (2012) Echte waterplanten ontbreken. Er is enkel pitrus, gele lis en liesgras genoteerd. Er zijn geen submerse of drijvende planten aanwezig. De opgenoemde watervegetatiesoorten zijn eerder nog bij de oever te rekenen aangezien het typische oeverplanten zijn en er slechts ook 5% water zichtbaar was. Structuur (2016) Transect De Meersbeek is hier overwegend verland. Op ¼ van het 100 m transect is er nog water aanwezig in de middengeul over een breedte van 40 cm. Deze emerse zone bezit pitrus liesgras met een bedekkingspercentage van 20% en 30%. Een submerse zone ontbreekt. Doorsneden De doorsneden wordt enkel genomen in de waterzone, de oeverzone telt niet mee. Op de plaatsen waar de Meersbeek geheel dicht gegroeid was is dus geen doorsnede gemaakt. Bij de plaatsen waar er een emergente zone aanwezig is nemen de planten boven het wateroppervlak tussen de 10% en 15% in. Onder het water nemen de stengels van deze emergente planten tussen de 5 en 10% van de doorsnede in. Het klein kroos neemt als de enigste drijvende fractie van planten tussen de 0% en <1% van het wateroppervlakte in. Structuur (2012) Een duidelijke structuur ontbreekt in 2012. Een echte waterzone met waterplanten is afwezig. De Meersbeek was aan het verlanden.

3.2.1.

Vergelijking situatie 2016 ten opzicht van situatie 2012

Oevervegetatie: Het soortenaantal en de soortensamenstelling zijn ongeveer hetzelfde gebleven. Al deze soorten duiden op het voedselrijk milieu met een hoog gehalte aan stikstof en fosfaat. Watervegetatie en structuur Zowel in 2012 en in 2016 is er sprake van een verlanding en dus uitbreiding van de oeverzone. Er zijn slechts weinig tot geen en met een kleine percentage echte waterplanten genoteerd. Door de vergevorderde verlanding is er weinig structuur aanwezig. Sporadisch vindt men open water terug met een minimum aan emergente en drijvende planten.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

3.3.

Opname 3 (2016) -Kwakstraat (2012)

Enkele sfeerbeelden van opname 3

3def00

3deZO25

3.3.1.

3defZO50

Oeverzone

Oeverbreedte en bedekking (2016): De oever heeft een breedte van 1 m tot 1,5 m (voor definitie oever, zie 2.4). De vegetatie bedekt nagenoeg heel de oever. Deze bedekking door de oevervegetatie schommelt tussen de 75% en 80%. Oeverbreedte en bedekking (2012) De gemiddelde breedte van de oever is 0 en 0,3 meter met als opmerking: Vanwege dit donkere meetpunt (gelegen in een deel van een broekbos) en veel slib te plaatse komen er nauwelijks planten voor. Er staat een enkele gele lis op de oever/in het water die zorgt voor de hoge maximale hoogte. Voor de rest is er alleen sprake van een rand van kroos van plus minus 30 cm. Er is dus totaal geen oevervegetatie in het water. Er staat wel grote brandnetel en wolfspoot op de oever. Aan de andere kant van de oever is er wel een wat bredere vegetatie van liesgras, maar die plek is onbereikbaar. Oevervegetatie (2016): De oevervegetatie bestaat uit 27 soorten. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De meest voorkomende soort, liesgras is een indicator van een voedselrijke situatie. Hij groeit om een modder- en fosfaatrijke bodem. De overige soorten zoals zuring, gele lis, grote brandnetel, grote lisdodde, … zijn ook planten van een voedselrijk milieu. (bron: Weeda e.a, 1999) Oevervegetatie (2012) Er zijn 15 soorten geïnventariseerd. Ook deze soorten duiden op een voedselrijke situatie. Liesgras ontbreekt in de opname maar er wordt vermeld dat deze ook voorkwam op de onbereikbare plekken.

3.3.2.

Waterzone

Watervegetatie (2016) De watervegetatie bestaat uit 10 soorten. Deze zijn allen emergente soorten, van een voedselrijk milieu, die zich goed kunnen vestigen met bij een dikke sliblaag. De submerse vegetatie ontbreekt. Als drijvende planten komt alleen klein kroos voor met <1% bedekkingspercentage. Watervegetatie (2012) Liesgras, gele lis, gele waterkers en klein kroos zijn opgemerkt in de omgeving van inventarisatie.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

Structuur (2016). Transect Er is geen duidelijke structuur aanwezig met een emerse en submerse zone. Deze opname laat zien dat er enkel emergente vegetatiezone aanwezig is met een breedte tussen 0 meter en 1 meter. Er zijn geen submerse planten aanwezig. Dit ondiep stratum is niet dichtgegroeid, het bedekkingspercentage van het wateroppervlak schommelt tussen de 0% en 30%. Doorsneden De doorsneden laten zien dat de middengeul plantvrij is en open water bevat. In de emergente zone is er in de waterkolom, als het wateroppervlakte als juist boven de wateroppervlakte steeds open water aanwezig is. De emergente planten nemen boven het wateroppervlak tussen de 0% en 30% in. Onder het water nemen de stengels van deze emergente planten tussen de 0 en 20% van de doorsnede in. De oeverzone wordt hierbij niet meegerekend. Het klein kroos neemt als de enigste drijvende fractie van planten tussen de 0% en <0,1%van het wateroppervlakte in. Structuur (2012) Een duidelijke structuur ontbreekt in 2012. Een echte waterzone met waterplanten is afwezig. Hier en daar zijn oeverplanten aanwezig op de oever.

3.3.3.

Vergelijking situatie 2016 ten opzicht van situatie 2012

Oevervegetatie: Het soortental is van 15 gestegen naar 27 soorten. In 2012 is er slechts één oeverplant nl watermunt volgens de definitie oeverplant (zie 2.4. het opnemen van vegetatie) geïnventariseerd. De overige planten zijn planten van het aanliggend elzenbroek bosje. Op deze inventarisatieplaats was er dus zoals hierboven geen echte oever aanwezig. De meer gedetailleerde inventarisatie over een lengte van 100 m van 2016 laat zien dat er toch een oever aanwezig is met de bijhorende oeverplanten zoals liesgras, gele lis, grote kattenstaart, grote lisdodde, rietgras, … De enigste puntopname in 2012 geeft dus een vertekend beeld weer. Watervegetatie en structuur In 2012 was er op het opnamepunt geen sprake van een echte watervegetatie. We merken op dat een transect van 100m aantoont dat er hier en daar wel een emergente zone van 10 soorten. aanwezig is.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

3.4. Opname 4 (2016) Enkele sfeerbeelden van opname 4

4def10m

4def20m

3.4.1.

4def50m

Oeverzone

Oeverbreedte en bedekking (2016): De oeverbreedte varieert van 0,90 m tot 1,3 m breed (voor definitie oever, zie 2.4. het opnemen van vegetatie). De vegetatie bedekt nagenoeg heel de oever. Deze bedekking door de oevervegetatie schommelt tussen de 70% en 80%. Oevervegetatie (2016): De oevervegetatie bestaat uit 22 soorten. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De 2 meest voorkomende soorten, riet en grote egelskop hebben een voorkeur voor voedsel- en basenrijk milieu. Deze soorten zin niet gevoelig voor verontreiniging. Riet is een goede indicator voor voedselrijkdom van de bodem. De overige planten zoals harig wilgenroosje, akkerdistel, pitrus, wolfspoot, … bevestigen dat het oevermilieu matig voedselrijk tot voedselrijk is en onder invloed staat van carbonaatrijk water. (bron: Weeda e.a, 1999)

3.4.2.

Waterzone

Watervegetatie (2016) De watervegetatie bestaat uit 14 soorten: fonteinkruiden, sterrenkroos, grote waterweegbree, kleine egelskop,…. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De meeste soorten wijzen op een voedselrijk milieu. Het gekroesd fonteinkruid is typisch voor helder water en verdwijnt zodra organisch afbraakmateriaal op de bodem zich ophoopt. Haarfonteinkruid komt eerder in een matig voedselrijk milieu voor. Als drijvende plant komt alleen klein kroos voor met <1% bedekkingspercentage. Structuur (2016). Transect De watervegetatie kan duidelijk ingedeeld worden in een ondiep stratum en diep stratum (voor definities, zie 2.4. het opnemen van vegetatie). Grote en kleine egelskop, riet, watermunt, bastaard paardenstaart nemen o.a. de het ondiep stratum in als emergente planten. Dit ondiep stratum is niet dichtgegroeid, het bedekkingspercentage van het wateroppervlak schommelt tussen de 1% en 60%. De bedekkingspercentage van submerse planten in het ondiep stratum schommelt tussen de 25% en 60%. Voor het diep stratum schommelt de bedekkingspercentage tussen de 0% en 20%. De breedte van het ondiep stratum schommelt van 0,4 m tot 1,2 m. Doorsneden De doorsneden laten zien dat zowel de waterkolom, als het wateroppervlakte als juist boven de wateroppervlakte steeds open (en helder) water aanwezig is. Ondergedoken nemen de planten tussen de 15% en 40% volume in. De emergente planten nemen boven het wateroppervlak slechts tussen de 1% en 3% in. De oeverzone wordt hierbij niet

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

meegerekend. De drijvende fractie van planten neemt tussen de 1% tot 20% in van het wateroppervlakte.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

3.5. Opname 5 (2016) Enkele sfeerbeelden van opname 5

3def00

3deZO25

3.5.1.

3defZO50

Oeverzone

Oeverbreedte en bedekking (2016): Deze brede oever heeft een breedte van tussen de 1 en 3 meter (voor definitie oever, zie 2.4). De vegetatie bedekt nagenoeg heel de oever. De plantenbedekking op de oever schommelt tussen de 85% en 100%. Oevervegetatie (2016): De oevervegetatie bestaat uit 8 soorten. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De meest voorkomende soorten, riet en liesgras zijn indicatoren van een voedselrijke situatie. Hij groeit om een modder- en fosfaatrijke bodem. De overige soorten zoals grote brandnetel, grote lisdodde, moerasbeemdgras, … tonen ook aan dat het milieu voedselrijk is met een hoog gehalte aan stikstof en fosfaat. (bron: Weeda e.a, 1999)

3.5.2.

Waterzone

Watervegetatie (2016) De watervegetatie bestaat uit 2 soorten. Deze twee soorten liesgras en riet zijn emergente soorten, van een voedselrijk milieu, die zich goed kunnen vestigen met bij een dikke sliblaag. De submerse vegetatie ontbreekt. Als drijvende plant komt alleen klein kroos voor met <1% bedekkingspercentage. Structuur (2016). Transect De Meersbeek is hier aan het verlanden. Op verschillende plaatsen gaat de oeverzone met een breedte van 3 m over in een smalle strook water of een emergente zone. In deze emergente zomen nemen de planten dan 30% van het wateroppervlakte in. Een submerse zone ontbreekt. Op sommige plaatsen is er geen open water zichtbaar. Doorsneden De doorsneden wordt enkel genomen in de waterzone, de oeverzone telt niet mee. Op de plaatsen waar de Meersbeek geheel dicht gegroeid was is dus geen doorsnede gemaakt. Bij de plaatsen waar er een emergente zone aanwezig is nemen de planten boven het wateroppervlak tussen de 30% en 50% in. Onder het water nemen de stengels van deze emergente planten tussen de 20 en 40% van de doorsnede in. Het klein kroos neemt als de enigste drijvende fractie van planten tussen de 0% en <1% van het wateroppervlakte in.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

3.6. Opname 6 (2016) Enkele sfeerbeelden van opname 6

6defO25

6defO50 (getrokken op O40m)

6defW50

3.6.1.

Oeverzone

Oeverbreedte en bedekking (2016): Deze oever heeft een breedte van tussen de 1 meter en 2,5 meter aan de oostzijde van het weggetje (voor definitie oever, zie 2.4.). De Meersbeek ten westen van het weggetje is op de meeste plaatsen dichtgegroeid door de oevervegetatie. De vegetatie bedekt nagenoeg heel de oever. De planten bedekken de oever voor 80%. Oevervegetatie (2016): De oevervegetatie bestaat uit 16 soorten. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De meest voorkomende soort, liesgras is een indicatoren van een voedselrijke situatie, die graag een sliblaag heeft. De overige soorten zoals braam, pitrus, grote brandnetel, … tonen ook aan dat het milieu voedselrijk is met een hoog gehalte aan stikstof en fosfaat. Op de linkeroever is ook nog grote lisdodde (tansley-code r) en gele lis (tansleycode r) opgemerkt. (bron: Weeda e.a, 1999)

3.6.2.

Waterzone

Watervegetatie (2016) Oost De watervegetatie bestaat uit 3 emergente soorten en één submerse soort. De 3 emergente soorten zijn gele lis, liesgras en watermunt. Zij zijn soorten van een matig tot zeer voedselrijk milieu. Gewoon sterrenkroos vertegenwoordigt met <1% de submerse vegetatie. Klein kroos komt met <1% voor als drijvende waterplant. Structuur (2016). Oost Transect De Meersbeek heeft een duidelijke oeverzone, emergente zone en open water. De minimale aanwezigheid van het sterrenkroos zorgt voor lokaal een submerse zone in de middengeul. De oeverzone is gemiddeld 1 meter breed, de aansluitende emergente zone 60 cm.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

Doorsneden De doorsnede laat zien dat er slechts zeer weinig volume wordt ingenomen in de waterzone. De planten boven het wateroppervlak nemen gemiddeld 5 % in. Onder het water nemen de stengels van deze emergente planten en het sterrenkroos 3% van de doorsnede in. Het klein kroos neemt als de enigste drijvende fractie van planten <1% van het wateroppervlakte in. West Transect en doorsnede De Meersbeek is hier geheel verland. Er is dus geen emerse en submerse zone aanwezig

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

3.7. Opname 7 (2016) Enkele sfeerbeelden van opname 7

7defNO25

3.7.1.

7defNO50

7def00

Oeverzone

Oeverbreedte en bedekking (2016): Deze oever heeft een breedte van tussen de 1 en 4 meter (voor definitie oever, zie 2.4.). De plantenbedekking op de oever schommelt tussen de 75% en 80%. Hier en daar zie je de bodem. De oeverbreedte van 4 meter op 1 opname punt duidt aan dat daar de beek sterk verland was. Oevervegetatie (2016): De oevervegetatie bestaat uit 14 soorten. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. De meest voorkomende soorten, liesgras, grote egelskop, rietgras zijn indicatoren van een voedselrijke situatie. De overige soorten zoals grote brandnetel, grote lisdodde, pitrus, wolfspoot, … tonen ook aan dat het milieu voedselrijk is met een hoog gehalte aan stikstof en fosfaat. (bron: Weeda e.a, 1999)

3.7.2.

Waterzone

Watervegetatie (2016) De watervegetatie bestaat uit 7 soorten. Rietgras, liesgras, grote lisdodde, grote egelskop zijn typische emergente planten. Gewoon sterrenkroos is een typische submerse plant. Al deze soorten zijn soorten van een voedselrijk milieu. Als drijvende plant komt alleen klein kroos voor met <1% bedekkingspercentage. Structuur (2016). Transect De Meersbeek heeft op uitgezonderd één punt een duidelijke oeverzone van gemiddeld 1 m breed en een emergente zone van 40 a 50 cm breed. In deze emergente zone nemen de planten 10% van het wateroppervlakte in. Op 2 plaatsen is er gewoon sterrenkroos opgemerkt in de submerse zone met een bedekking van <1% tot 4%. Doorsneden De doorsneden wordt enkel genomen in de waterzone, de oeverzone telt niet mee. Op de plaats waar de Meersbeek geheel dicht gegroeid was is dus geen doorsnede gemaakt. Bij de plaatsen waar er een emergente zone aanwezig is nemen de planten boven het wateroppervlak tussen de 3% en 5% in. Onder het water nemen de stengels van deze emergente planten + het sterrenkroos tussen de <1% en 3% van de doorsnede in. Het klein kroos neemt als de enigste drijvende fractie van planten <1% van het wateroppervlakte in.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

3.8. Opname 8 (2016) Enkele sfeerbeelden van opname 8

8defNW25

3.8.1.

8def00

8defZO50

Oeverzone

Oeverbreedte en bedekking (2016): Deze oever is op de meeste plaatsen zeer steil en smal. Zijn breedte schommelt tussen de 0,2 m en 0,3 m. Bomen fixeren de oever. Op twee plaatsen is de beek (bijna) volledig verland. De bedekking van de oevervegetatie bedraagt tussen de 70 en 80%. Oevervegetatie (2016): De oevervegetatie bestaat uit 16 soorten. De meeste soorten zijn eerder gebonden aan een schaduwrijk milieu onder heggen of in bosranden. De aanwezige wilgen, candapopulieren en gewone esdoornen zorgen hiervoor. Op één plaats zijn twee typsiche oeverplanten nl liesgras en grote lisdodde dominant en occasioneel aanwezig. Dit is de plaats, waar de beek volledig dichtgegroeid is. Liesgras in een indicator van een voedselrijk milieu. (bron: Weeda e.a, 1999)

3.8.2.

Waterzone

Watervegetatie (2016) De watervegetatie ontbreekt bij deze opname. Structuur (2016). Transect De Meersbeek is hier op twee punten aan het verlanden. Op de andere plaatsen gaat de steile smalle oever over in open waterzone zonder emergente of submerse planten. Doorsneden De doorsneden wordt enkel genomen in de waterzone, de oeverzone telt niet mee.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

3.9. Opname 9 (2016) Enkele sfeerbeelden van opname 9

9def00

9defNW25

3.9.1.

9defNW50

Oeverzone

Oeverbreedte en bedekking (2016): Deze oever heeft een breedte van 30cm (voor definitie oever, zie 2.4.). De oever is niet dichtgegroeid, op vele plaatsen zie je de bodem. De plantenbedekking op de oever schommelt tussen de 30% en 70%. De steile oever heeft een breedte van 30 cm. Oevervegetatie (2016): De beperkte oevervegetatie bestaat uit 7 soorten nl grote brandnetel, haagwinde, kleefkruid, klimop, koninginnenkruid, schietwilg en zevenblad. Het zijn allen typische planten voor een voedselrijke en vochtige bodem. Zij groeien zoals hier goed langs struweel, onder heggen en langs bosranden. De relatieve aanwezigheid per soort vind je terug in bijlage 1. (bron: Weeda e.a, 1999)

3.9.2.

Waterzone

Watervegetatie (2016) De watervegetatie bestaat uit 3 soorten. Rietgras, liesgras en een zeggesoort. Dit zijn typische emergente planten van een voedselrijk milieu. Echte waterplanten en drijvende waterplanten ontbreken. Structuur (2016). Transect De smalle Meersbeek heeft hier een zeer steile oever van 30 cm. Sporadisch komt er in de emergente waterzone planten voor. Deze planten nemen dan tussen de 0 en 10% in van het wateroppervlak. Er is geen submerse zone aanwezig. Doorsneden De doorsneden laat zien dat water voor het grootste deel vrij is. Bij de plaatsen waar er een emergente zone aanwezig is nemen de planten boven het wateroppervlak tussen de 5% en 10% in. Onder het water nemen de stengels van deze emergente planten de 3% en 10% van de doorsnede in. Drijvende bladeren of sterrenkroos is afwezig.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

4. Referenties Bijkerk R., 2010. Handboek Hydrobiologie. Biologisch onderzoek voor de ecologische beoordeling van Nederlandse zoete en brakke binnenwateren. Rapport 2010-28 Stichting Toegepast Onderzoek Waterbeheer, Amersfoort Dijkstra, J.P. Van Pelt, D. en Van Diggelen, R., 2013. Uitvoering monitoring Natuurinrichtingsproject Latemse Meersen, deel Keuzemeersen, jaar 2 en Meersbeek, jaar -1. Rapport Universiteit Antwerpen, Onderzoeksgroep Ecosysteembeheer, ECOBE 013 –R157. Weeda.j., Westra r., Westra ch., Westra t., 1999. Nederlandse oecolgische flora: wilde planten en hun relaties. Amsterdam. Uitgeverij IVN.

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

5. Bijlagen Bijlage 1. Vegetatie- en structuuropnamen

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

6. Kaarten Kaart 1.

Situering opnamepunten

Inventarisatie watervegetatie en structuur Meersbeek

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname:

1 4/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Linkeroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 100m 1 om de 25m (5)

Monster 1def 00 midden A transect 1 Oeverbegroeiing Bedekking totaal: Breedte +-1m Nederlandse soortnaam Grote egelskop Moeraszegge Blauw glidkruid Watermunt Moerasvergeet-mij-nietje Wolfspoot Grote waterweegbree Kleefkruid Zeegroene muur Grote lisdodde 2 Watervegetatie a) Emers

b)Submers

c) Drijvend

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam Oeverzegge Egelskop Moeras-vergeet-mij-nietje Waterweegbree spec. Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Gekroesd fonteinkruid Gewoon sterrenkroos Bedekking ondiep/diep stratum

80% Wet. Naam Sparganium erectum Carex acutiformis Scutellaria galericulata Mentha aquatica Myosotis scorpioides Lycopus europaeus Alisma plantago-aquatica Galium aparine Stellaria palustris Typha latifolia

Tansley-code o d r o o o r r r r

18% Wet. Naam Carex riparia Sparganium erectum Myosotis scorpioides Alisma spec.

Tansley-code o r r f 10% 5%

Wet. Naam Potamogeton crispus Callitriche platycarpa

Tansley-code r o 0%

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

10% 1% 1%

Opmerking: Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 1Def W 25m A Transect 1 Oeverbegroeiing Breedte 1m

2 Watervegetatie a) Emers Breedte 50 cm

b)Submers

Waterweegbree waren nog zeer jonge exemplaren. Onderscheid tussen grote en slanke waterweegbree was onmogelijk te onderscheiden 1 4/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Linkeroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 100m 1 om de 25m

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam Grote egelskop Moeraszegge Blauw glidkruid Watermunt Moerasvergeet-mij-nietje Wolfspoot Moerasrolklaver Kleefkruid Pitrus Harig wilgenroosje Kruipende boterbloem Egelsboterbloem Zilverschoon Bastaardpaardenstaart

Wet. Naam Sparganium erectum Carex acutiformis Scutellaria galericulata Mentha aquatica Myosotis scorpioides Lycopus europaeus Lotus pedunculatus Gallium aparine Juncus effusus Epilobium hirsutum Ranunculus repens Ranunculus flammula Potentilla anserina Equisetum litorale

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam Grote egelskop Watermunt

Wet. Naam Sparganium erectum Mentha aquatica

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Waterweegbree spec. (grote of slanke) Gewoon sterrenkroos Kleine egelskop

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

70% Tansley-code f f r o r r r r d r r r r o

30% 5% 5%

10% Tansley-code o r 10% 30% Wet. Naam Alisma spec. Callitriche platycarpa Sparganium emersum

c) Drijvend

Bedekking ondiep stratum 0% Bedekking diep stratum

Tansley-code f o r

Opmerking: Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 1Def W 50m A Transect 1 Oeverbegroeiing Breedte 80cm

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam Grote egelskop Moeraszegge Blauw glidkruid Watermunt Moerasvergeet-mij-nietje Wolfspoot Grote kattenstaart Moerasrolklaver

80% Wet. Naam Sparganium erectum Carex acutiformis Scutellaria galericulata Mentha aquatica Myosotis scorpioides Lycopus europaeus Lythrum salicaria Lotus pedunculatus

2 Watervegetatie a) Emers Breedte 40cm

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam Gewoon sterrenkroos Grote egelskop Watermunt

Wet. Naam Callitriche platycarpa Sparganium erectum Mentha aquatica

b)Submers

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Gekroesd fonteinkruid Gewoon sterrenkroos Kleine egelskop Waterweegbree spec. (grote of slanke)

Tansley-code d cod r r r r o r

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

20% 10% 3%

10% Tansley-code r r r 10% 5% Wet. Naam Potamogeton crispus Callitriche platycarpa Sparganium emersum Alisma spec.

Tansley-code r f r f

c) Drijvend

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum

0% 0%

Opmerking:

Waterweegbree waren nog zeer jonge exemplaren. Onderscheid tussen grote en slanke waterweegbree was onmogelijk te onderscheiden

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 1Def O 25m A Transect 1 Oeverbegroeiing Breedte 1m

1 4/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Linkeroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 100m 1 om de 25m (5)

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam Grote egelskop Moeraszegge Blauw glidkruid Watermunt Moerasvergeet-mij-nietje Wolfspoot Grote kattenstaart Moerasrolklaver Watermunt Riet Bastaardpaardenstaart Gewoon sterrenkroos Kleefkruid

Wet. Naam Sparganium erectum Carex acutiformis Scutellaria galericulata Mentha aquatica Myosotis scorpioides Lycopus europaeus Lythrum salicaria Lotus pedunculatus Mentha aquatica Phragmites australis Equisetum litorale Callitriche platycarpa Gallium aparine

70%

2 Watervegetatie a) Emers Breedte 40 cm

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam Grote egelskop Watermunt

Wet. Naam Sparganium erectum Mentha aquatica

b)Submers

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Gewoon sterrenkroos Kleine egelskop Waterweegbree spec.

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

Tansley-code o d r o r r o o o o r r r

10% 1% 5%

30% Tansley-code o o

10% 5% Wet. Naam Callitriche platycarpa Sparganium emersum Alisma spec.

c) Drijvend Tansley-code f o o

Bedekking ondiep stratum 0% Bedekking diep stratum 0%

Opmerking: Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname:

Monster 1Def O 50m A Transect 1 Oeverbegroeiing Breedte 1m

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam Grote egelskop Moeraszegge Gele waterbies Watermunt Moerasvergeet-mij-nietje Watertorkruid Grote kattenstaart Moerasrolklaver Schildereprijs Pitrus Bastaardpaardenstaart Waterweegbree spec. Kleefkruid

Wet. Naam Sparganium erectum Carex acutiformis Eleocharis palustris Mentha aquatica Myosotis scorpioides Oenanthe aquatica Lythrum salicaria Lotus pedunculatus Veronica scutellata Juncus effessus Equisetum litorale Alisma spec. Gallium aparine

2 Watervegetatie a) Emers Breedte 40 cm

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam Grote egelskop

Wet. Naam Sparganium erectum

b)Submers

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Gewoon sterrenkroos Waterweegbree spec.

Wet. Naam Callitriche platycarpa Alisma spec.

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam Klein kroos

Wet. Naam Lemna minor

c) Drijvend

80% Tansley-code f f r f o r r o r r r r r 10% Tansley-code o 20% 10% Tansley-code o o

1% Tansley-code o

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

5% 1% 1%

Opmerking:

Waterweegbree waren nog zeer jonge exemplaren. Onderscheid tussen grote en slanke waterweegbree was onmogelijk te onderscheiden

Opnamenummer: 1 Datum 2012 Opname door: rapportage UA (Dijkstra e.a., 2013) aantal monsteropname:

Inventarisatie oever Wet. Naam Cardamine pratensis Carex acuta Equisetum palustre Juncus effusus Lycopus europeus Mentha aquatica Myosotis sp.

Nederlandse soortnaam gewone pinksterbloem scherpe zegge lidrus piturs wolfspoot watermunt vergeet-me-nietje spec

Bedekking onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend

Inventarisatie water Wet. Naam Carex acuta Glyceria maxima Iris pseudocorus Juncus effusus Lycopus europeus Mentha aquatica Phragmites australis Rorippa amphibia Sparganium erectum Typha latifolia Lemna minor

Nederlandse soortnaam scherpe zegge liesgras gele lis pitrus wolfspoot watermunt riet gele waterkers grote egelskop grote lisdodde klein kroos

Bedekking onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend

Opnamenummer: Datum

2 5/07/2016

Opname door: Linker/rechteroever:

Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig

lengte proefvlak aantal monsteropname:

100m 1 om de 25 m (4)

Monster 2def00(midden) A Transect 1 Oeverbegroeiing Bedekking totaal: breedte 4m Nederlandse soortnaam liesgras ridderzuring klein kroos waterpeper watermunt pitrus moerasvergeet-me-nietje wolfspoot gewoon struisgras 2 Watervegetatie a) Emers

b)Submers

c) Drijvend

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam liesgras

80% Wet. Naam Glyceria maxima Rumex obtusifolius Lemna minor Persicaria hydropiper Mentha aquatica Juncus effusus Myosotis scorpioides Lycopus europaeus Agrostis capillaris

Tansley-code d r r o r r r r o

30% Wet. Naam Glyceria maxima

Tansley-code o

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

0% 0% Wet. Naam

Tansley-code

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam klein kroos

<1% Wet. Naam Lemna minor

Tansley-code r

B Doorsnede Ondergedoken 10% Drijvend <1% Emers 15%

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 2defN25m A Transect 1 Oeverbegroeiing breedte 1,5m

2 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 100m 1 om de 25 m (4)

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam liesgras kattestaart mannagras waterpeper watermunt pitrus grote brandnetel wolfspoot rietgras

Wet. Naam Glyceria maxima Lythrum salicaria Glyceria fluitans Persicaria hydropiper Mentha aquatica Juncus effusus Urtica Dioca Lycopus europaeus Phalaris arundinacea

2 Watervegetatie a) Emers breedte 40 cm

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam pitrus

Wet. Naam Juncus effusus

b)Submers

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Bedekking Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

c) Drijvend

80% Tansley-code f r o r r d r r f

20% Tansley-code d

0% 0% Tansley-code

0% Tansley-code

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

5% 0% 10%

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 2defN50m A Transect 1 Oeverbegroeiing breedte: 2m tot midden

2 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 100m 1 om de 25 m (4)

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam liesgras klein kroos pitrus

80% Wet. Naam Glyceria maxima Lemna minor Juncus effusus

2 Watervegetatie a) Emers

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

b)Submers

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

c) Drijvend

Opmerking

Tansley-code d r r

0% Wet. Naam

Tansley-code

0% 0% Tansley-code 0% Tansley-code

Emergente en submerse zones ontbreken door volledige verlanding tot midden van de beek Enkel oeverzone aanwezig dus geen doorsnede van de overige zones grote egelskop (lf) en grote lisdodde aanwezig op linkeroever

B Doorsnede Ondergedoken nvt Drijvend nvt Emers nvt

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 2defO25m A Transect 1 Oeverbegroeiing tot midden

2 Watervegetatie a) Emers

b)Submers

2 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 100m 1 om de 25 m (4)

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam liesgras grote egelskop zegge spec klein kroos pitrus

80% Wet. Naam Glyceria maxima Sparganium erectum carex spec Lemna minor Juncus effusus

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

Tansley-code d r s r r

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

0% Tansley-code

0% 0% Wet. Naam

Tansley-code

c) Drijvend

Bedekking ondiep stratum

Opmerking

Emergente en submerse zones ontbreken door volledige verlanding tot midden van de beek Enkel oeverzone aanwezig dus geen doorsnede van de overige zones Reuzebalsemien aanwezig op linkeroever

5% 0% 10%

Opnamenummer: Datum

2 5/07/2016

lengte proefvlak aantal monsteropname:

Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 100m 1 om de 25 m (4)

Monster 2defO50m

Onbereikbaar

Opnamenummer: Datum Opname door: aantal monsteropname:

4 2012 rapportage UA (Dijkstra e.a., 2013)

Opname door: Linker/rechteroever:

Inventarisatie oever Wet. Naam Agrostis stolonifera Carex otrubae Cirsium arvense Equisetum palustre Filipendula ulmaria Glyceria fluitans Glyceria maxima Juncus effusus Lycopus europeus Mentha aqautica Phalaris arundinacea Ranunculus ficaria Ranunculus repens Rumex obtusifolius

Nederlandse soortnaam fiorinegras valse voszegge akkerdistel lidrus moerasspirea mannagras liesgras pitrus wolfspoot watermunt rietgras gewoon speenkruid kruipende boterbloem ridderzuring

Bedekking onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname:

3 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Linkeroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 75m 1 om de 25m (4)

Monster 3def 00 midden A Transect 1 Oeverbegroeiing Bedekking totaal: Breedte 1m Nederlandse soortnaam Moerasandoorn Kruipende boterbloem Reuzenbalsemien Watermunt Bloedzuring Wolfspoot Klein kroos Pitrus Bitterzoet Grote lisdodde Grote kattenstaart 2 Watervegetatie a) Emers Bedekking ondiep stratum Breedte 1m Nederlandse soortnaam Grote lisdodde Watermunt Grote kattenstaart Grote waterweegbree Wolfspoot Pitrus

75% Wet. Naam Stachys palustris Ranunculus repens Impatiens glandulifera Mentha aquatica Rumex sanguineus Lycopus europaeus Lemna minor Juncus effusus Solanum dulcamara Typha latifolia Lythrum salicaria

Tansley-code r r r o o o o o r o o

30% Wet. Naam Typha latifolia Mentha aquatica Lythrum salicaria Alisma plantago-aquatica Lycopus europaeus Juncus effusus

Tansley-code o o o r o d

b)Submers

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum

0% 0%

c) Drijvend

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Klein kroos

<0,01 0% Wet. Naam Lemna minor

Tansley-code r

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

5% <1% 1%

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 3Def O 25m A Transect 1 Oeverbegroeiing Breedte 1m

2 Watervegetatie a) Emers

b)Submers

c) Drijvend

3 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Linkeroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 75m 1 om de 25m (4)

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam Gele lis Zwarte els Grote brandnetel Gewone smeerwortel Bloedzuring Wolfspoot Klein kroos Moerasspirea Hoge cyperzegge Kleefkruid Grote berenklauw Egelsboterbloem Waterzuring

80% Wet. Naam Iris pseudacorus Alnus glutinosa Urtica dioica Symphytum officinale Rumex sanguineus Lycopus europaeus Lemna minor Filipendula ulmaria Carex pseudocyperus Gallium aparine Heracleum sphondylium Ranunculus flammula Potentilla anserina

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Tansley-code o r r r r f r r r s r r r o

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Klein kroos

Wet. Naam Lemna minor

Tansley-code 0% 0% Tansley-code 0% Tansley-code r

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

0% <1% 0%

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 3Def ZO 50m A Transect 1 Oeverbegroeiing Breedte 1,5m

2 Watervegetatie a) Emers

b)Submers

c) Drijvend

3 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Linkeroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 75m 1 om de 25m (4)

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam Liesgras Gele lis Grote egelskop Watermunt Wolfspoot Bloedzuring Pitrus

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam Liesgras Wolfspoot Gele waterkers Pitrus Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam Klein kroos

80% Wet. Naam Glyceria maxima Iris pseudacorus Sparganium erectum Mentha aquatica Lycopus europaeus Rumex sanguineus Juncus effusus

Tansley-code d r r r r o o

20% Wet. Naam Glyceria maxima Lycopus europaeus Rorippa amphibia Juncus effusus

Tansley-code o r s f 0% 0%

Wet. Naam

Tansley-code <1%

Wet. Naam Lemna minor

Tansley-code r

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

20% <1% 30%

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 3Def ZO 75m A Transect 1 Oeverbegroeiing Breedte 1m

3 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Linkeroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 75m 1 om de 25m (4)

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam Liesgras Waterpeper Lidrus Grote brandnetel Wolfspoot Rietgras Pitrus Haagwinde Zuring spec.

Wet. Naam Glyceria maxima Persicaria hydropiper Equisetum palustre Urtica dioica Lycopus europaeus Phalaris arundinacea Juncus effusus Convolvulus sepium Rumex spec.

2 Watervegetatie a) Emers

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam Rietgras Wolfspoot Pitrus

Wet. Naam Phalaris arundinacea Lycopus europaeus Juncus effusus

b)Submers

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

c) Drijvend

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Klein kroos

80% Tansley-code o r r r r f f r r

20% Tansley-code r r r 0% 0% Wet. Naam

Tansley-code <1% 0%

Wet. Naam Lemna minor

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

2% 0% 5%

Opnamenummer: 3 Datum 2012 Opname door: rapportage UA (Dijkstra e.a., 2013) aantal monsteropname: Inventarisatie oever Wet. Naam Filipendula ulmaria Fraxinus excelsior Geum urbanum Juncus effusus Mentha aqautica Ranunculus repens Ribes rubrum Rubus sp. Rumex obtusifolius Salix alba Salix cinerea Symphytum officinale Urtica dioica Valeriana officinalis Alnus glutinosa

Nederlandse soortnaam moerasspirea Es geel nagelkruid pitrus watermunt kruipende boterbloem aalbes braam ridderzuring schietwilg grauwe wilg smeerwortel grote brandnetel valeriaan zwarte els

Bedekking onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever:

4 4/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Linkeroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig

lengte proefvlak 50 m aantal monsteropname: 6 (om de 10 meter) Monster m 0 A Transect 1 Oeverbegroeiing breedte: 1,3 m

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam grote egelskop wolfspoot kleefkruid watermunt

2 Watervegetatie a) Emers breedte: 40cm

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam gewoon sterrenkroos

c) Drijvend

Tansley-code

Sparganium erectum Lycopus europaeus Galium aparine Mentha aquatica

d r r o

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam grote egelskop

b)Submers

80% Wet. Naam

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum

10% Wet. Naam

Tansley-code

Sparganium erectum

25% 15% Tansley-code d

Wet. Naam Callitriche platycarpa

2% 0%

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

Bedekking 15% 5% 3%

Nederlandse soortnaam klein kroos

Wet. Naam

Tansley-code

Lemna minor

Opnamenummer: 4 Datum 4/07/2016 Opname door: Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Linker/rechteroever: Linkeroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig lengte proefvlak 50 m aantal monsteropname: 6 (om de 10 meter) Monster m 10 A Transect 1 Oeverbegroeiing breedte: 1m

2 Watervegetatie a) Emers breedte: 40cm

b)Submers

c) Drijvend

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam grote egelskop riet bastaardpaardenstaart watermunt

Wet. Naam Sparganium erectum Phragmites australis Equisetum x litorale Mentha aquatica

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam grote egelskop kleine egelskop

5% Wet. Naam Tansley-code Sparganium erectum r Sparganium emersum r

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam gewoon sterrenkroos kleine egelskop gekroesd fonteinkruid haarfonteinkruid Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum

70% Tansley-code o d r r

40% 20% Wet. Naam Callitriche platycarpa Sparganium emersum Potamogeton crispus Potamogeton trichoides 0% 0%

Tansley-code d r o o

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

Bedekking 40% 1% 1%

Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Tansley-code

2 Watervegetatie a) Emers breedte: 1,5m

b)Submers

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam grote egelskop riet moerasvergeet-me-nietje watermunt wolfspoot gewoon sterrenkroos pinksterbloem

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam gewoon sterrenkroos kleine egelskop

Tansley-code r d r o r o r

Wet. Naam Sparganium erectum Phragmites australis Myosotis scorpioides Mentha aquatica Lycopus europaeus Callitriche platycarpa Cardamine pratensis

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam grote egelskop

B Doorsnede Ondergedoken

70%

5% Wet. Naam

Tansley-code

Sparganium erectum

60% 20% Wet. Naam Callitriche platycarpa Sparganium emersum

Tansley-code d r

Drijvend Emers

Bedekking 40% 2% 1%

c) Drijvend

gekroesd fonteinkruid

Potamogeton crispus

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum klein kroos

<1% <1% lemna minor

f r

Monster m 30 A Transect 1 Oeverbegroeiing breedte: 1m

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam grote egelskop riet moerasvergeet-me-nietje pitrus wolfspoot blauw glidkruid bastaard paardenstaart

70% Wet. Naam Sparganium erectum Phragmites australis Myosotis scorpioides Juncus effusus Lycopus europaeus Scutellaria galericulata Equisetum x litorale

2 Watervegetatie a) Emers breedte: 1m

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam grote egelskop riet

10% Wet. Naam Tansley-code Sparganium erectum r Phragmites australis o

b) Submers

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam gewoon sterrenkroos

Tansley-code o d o o r r o

40% 20% Wet. Naam Callitriche platycarpa

Tansley-code f

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

Bedekking 40% 1% 1%

c) Drijvend

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

0% 0% Wet. Naam

Tansley-code

Monster m 40

Bedekking totaal:

A Transect 1 Oeverbegroeiing

Nederlandse soortnaam grote egelskop gele waterkers moerasvergeet-me-nietje pitrus wolfspoot blauw glidkruid grote waterweegbree watermunt moerasrolklaver egelboterbloem moeraszegge riet

Tansley-code Wet. Naam r Sparganium erectum o Rorippa amphibia r Myosotis scorpioides o Juncus effusus o lycopus europaeus Scutellaria galericulata r Alisma plantago-aquatica r o mentha aquatica r Lotus pedunculatus r Ranunculus flammula r Carex acutiformis f phragmitis australis

schildereprijs watertorkruid

Veronica scutellata Oenanthe aquatica

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

2 Watervegetatie a) Emers

80%

r r

10%

2 Watervegetatie b) Submers Bedekking ondiep stratum 30% Bedekking diep stratum 20% Tansley Ndl Soortnaam haarfonteinkruid o Wet. Naam Potamogeton trichoides Ndl Soortnaam gewoon sterrenkroos f Wet. Naam Callitriche platycarpa

c) Drijvend

Ndl Soortnaam Wet. Naam

B Doorsnede Ondergedoken

Bedekking ondiep stratum <1% Bedekking diep stratum <1% Tansleycode klein kroos r lemna minor

Bedekking 40%

grote egelskop gele waterkers kleine egelskop grote waterweegbree riet bastaard paardenstaart moeraszegge

r Sparganium erectum r Rorippa amphibia r Sparganium Alisma plantago-aquatica r r Phragmites australis o Equisetum x litorale r Carex acutiformis

Drijvend Emers

20% 2%

2 Watervegetatie a) Emers breedte: 80cm

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam moerasvergeet-me-nietje pitrus wolfspoot watermunt moerasrolklaver egelboterbloem moeraszegge lidrus schildereprijs timoteegras harig wilgenroosje bastaard paardenstaart akkerdistel

70% Wet. Naam Myosotis scorpioides Juncus effusus lycopus europaeus mentha aquatica Lotus pedunculatus Ranunculus flammula Carex acutiformis Equisetum palustre Veronica scutellata Phleum pratense Epilobium hirsutum Equisetum x litorale Cirsium arvense

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam wilg spec. watermunt

Wet. Naam saklix spec. mentha aquatica

Tansley-code o d r o o r o o r r r o r

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

Bedekking

c) Drijvend

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum

30% 10% 1%

1% Tansley-code r r

0% 0%

moerasvergeet-me-nietje b) Submers

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam gewoon sterrenkroos kleine egelskop

Myosotis scorpioides

30% 0% Wet. Naam Callitriche platycarpa Sparganium emersum

Tansley-code f r

Opnamenummer: Datum Opname door:

5 4/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet

Linker/rechteroever:

Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig

lengte proefvlak 100m aantal monsteropname: 1 om de 25 m (4) Monster 5def00(midden) A Transect 1 Oeverbegroeiing Bedekking totaal: breedte: 3 meter Nederlandse soortnaam riet klein kroos grote lisdodde

2 Watervegetatie a) Emers

b) Submers

c) Drijvend

Bedekking ondiep stratum Ndl Soortnaam riet

80% Wet. Naam Phragmites australis Lemna minor Typha latifolia

Tansley-code d o r

30% Wet. Naam Tansley-code Phragmites australis o

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

0% 0% Wet. Naam

Tansley-code

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam klein kroos

<1% Wet. Naam Lemna minor

Tansley-code r

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

20% <1% 30%

Opnamenummer: Datum Opname door:

5 4/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet

Linker/rechteroever:

Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 100m

lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 5defO25m A Transect 1 Oeverbegroeiing breedte:3m

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam liesgras grote brandnetel riet hondsdraf

Wet. Naam Glyceria maxima Urtica dioca Phragmites australis Glechoma hederacea

2 Watervegetatie a) Emers breedte: 1m

Bedekking ondiep stratum Ndl Soortnaam riet liesgras

30% Wet. Naam Tansley-code Phragmites australis o Glyceria maxima f

b)Submers

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Tansley-code

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam klein kroos

<1% Wet. Naam Lemna minor

Tansley-code r

c) Drijvend

Opmerking

85% Tansley-code d o o o

0% 0%

Aan het verlanden: 1 m watergeul, beide oevers 3 meter breed

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

40% <1% 50%

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever:

5 4/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig lengte proefvlak 100m aantal monsteropname: 5 Monster 5defO50m A Transect 1 Oeverbegroeiing

2 Watervegetatie a) Emers

b)Submers

c) Drijvend

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam moerasbeemdgras liesgras wolfspoot grote brandnetel klein kroos

100% Wet. Naam Poa palustris Glyceria maxima Lycopus europaeus Urtica dioca Lemna minor

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Tansley-code d f r r r

0% Tansley-code

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

0% 0% Wet. Naam

Tansley-code

Bedekking ondiep stratum Ndl Soortnaam klein kroos

<1% Wet. Naam Lemna minor

Tansley-code r

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

<1%

Opmerking Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever:

Sloot geheel verland

5 4/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig lengte proefvlak 100m aantal monsteropname: 5 Monster 5defN25m A Transect 1 Oeverbegroeiing breedte: 2 meter

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam riet klein kroos

90% Wet. Naam Tansley-code Phragmites australis d Lemna minor r

2 Watervegetatie a) Emers

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam riet

50% Wet. Naam Tansley-code Phragmites australis d

b) Submers

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

c) Drijvend

Bedekking ondiep stratum

0% 0% Wet. Naam

Tansley-code

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

40% 0% 50%

Opnamenummer: Datum Opname door:

6 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet

Linker/rechteroever:

Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 100m 1 om de 25 m (4)

lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 6def025m A Transect 1 Oeverbegroeiing breedte 1m

2 Watervegetatie a) Emers 60cm

b) Submers

c) Drijvend

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam meidoorn spec bitterzoet grote kattestaart gewone esdoorn braam pitrus grote brandnetel wolfspoot waterzuring gele lis

80% Wet. Naam Crataegus spec. Solanum dulcamara Lythrum salicaria Acer pseudoplatanus rubus spec. Juncus effusus Urtica dioca Lycopus europaeus Rumex hydrolapathum Iris pseudacorus

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam gele lis watermunt

Wet. Naam Iris pseudacorus Mentha aquatica

Tansley-code r r r r o o o o r o

10% Tansley-code o r

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam gewoon sterrenkroos

<1% Wet. Naam Callitriche platycarpa

Tansley-code r

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam klein kroos

<1% Wet. Naam Lemna minor

Tansley-code r

B Doorsnede Bedekking Ondergedoken 3% Drijvend <1% Emers 5%

Opnamenummer: Datum Opname door:

6 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet

Linker/rechteroever:

Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 100m

lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 6def050m A Transect 1 Oeverbegroeiing breedte 2,5m

2 Watervegetatie a) Emers

b) Submers

c) Drijvend

Opmerking:

4 Genomen op zicht, onvolledig Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam liesgras klein kroos

80% Wet. Naam glyceria maxima Lemna minor

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam liesgras watermunt

Wet. Naam Glyceria maxima Mentha aquatica

Tansley-code s r

10% Tansley-code o r

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Tansley-code

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam klein kroos gewoon sterrenkroos

<1% Wet. Naam Lemna minor Callitriche platycarpa

Tansley-code r r

Reuzenbalsemien aanwezig

0% 0%

B Doorsnede Ondergedoken 5% Drijvend <1% Emers 10%

Opnamenummer: Datum Opname door:

6 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet

Linker/rechteroever:

Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 100m

lengte proefvlak aantal monsteropname:

Monster 6defW25m A Transect 1 Oeverbegroeiing Bedekking totaal: waterloop volledig verland Nederlandse soortnaam liesgras grote vossenstaart pitrus moerasspirea wolfspoot waterpeper grote brandnetel ridderzuring waterzuring klein kroos 2 Watervegetatie a) Emers Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

b) Submers

c) Drijvend

Opmerking:

80% Wet. Naam Glyceria maxima Alopecurus pratensis Juncus effusus Filipendula ulmaria Lycopus europaeus Persicaria hydropiper Urtica dioca Rumex hydrolapathum Rumex obtusifolius Lemna minor

Tansley-code d r r r r r o o r r 0%

Wet. Naam

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Tansley-code

0% 0% Tansley-code

Volledig verland dus doorsnede is niet van toepassing

Tansley-code

B Doorsnede Ondergedoken nvt Drijvend nvt Emers nvt

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname:

6 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 100m 4

Monster 6defW50m A Transect Bedekking totaal: 1 Oeverbegroeiing Nederlandse soortnaam breedte: volledig verland liesgras klein kroos bitterzoet pitrus

Wet. Naam Glyceria maxima Lemna minor Solanum dulcamara Juncus effusus

2 Watervegetatie a) Emers

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

b) Submers

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

c) Drijvend

Opmerking:

80% Tansley-code d r r r

0% Tansley-code

0% 0% Tansley-code

Volledig verland dus doorsnede is niet van toepassing Op linkeroever: grote lisdodde (r), gele lis (r)

Tansley-code

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

0% 0% 0%

DL Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname:

7 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Linkeroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 75m 1 om de 25m (4)

Monster 7def 00 midden A Transect 1 Oeverbegroeiing Bedekking totaal: Breedte 1m Nederlandse soortnaam Grote lisdodde Liesgras Watermunt Wolfspoot Pitrus Grote brandnetel Grote kattenstaart 2 Watervegetatie a) Emers Bedekking ondiep stratum Breedte 30cm Nederlandse soortnaam Liesgras b) Submers

c) Drijvend

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Klein kroos

80% Wet. Naam Typha latifolia Glyceria maxima Mentha aquatica Lycopus europaeus Juncus effusus Urtica dioica Lythrum salicaria

Tansley-code r d r r f r r 10%

Wet. Naam Glyceria maxima

Tansley-code r 0% 0%

Wet. Naam

Tansley-code <1% 0%

Wet. Naam Lemna minor

Tansley-code r

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

3% <1% 5%

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 7Def NO 25m A Transect 1 Oeverbegroeiing Breedte 1m

2 Watervegetatie a) Emers Breedte 50cm

b) Submers

c) Drijvend

7 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Linkeroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 75m 1 om de 25m (4)

Bedekking totaal: Ndl Soortnaam Ridderzuring Klein kroos Grote lisdodde Gewone smeerwortel Wolfspoot Rietgras Grote egelskop Watermunt

80% Wet. Naam Rumex obtusifolius Lemna minor Typha latifolia Symphytum officinale Lycopus europaeus Phalaris arundinacea Sparganium erectum Mentha aquatica

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam Rietgras Klein kroos Grote lisdodde Watermunt Grote egelskop

Wet. Naam Phalaris arundinacea Lemna minor Typha latifolia Mentha aquatica Sparganium erectum

Tansley-code r r r r r d r r

10%

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam Klein kroos

Wet. Naam Lemna minor

Tansley-code f r r r r

0% 0% Tansley-code <1% Tansley-code r

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend <1% Emers

2% 3%

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 7Def NO 50m A Transect 1 Oeverbegroeiing Breedte 4m

2 Watervegetatie a) Emers Breedte 40cm

b) Submers

c) Drijvend

7 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Linkeroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 75m 1 om de 25m (4)

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam Liesgras Gewoon sterrenkroos Grote egelskop Klein kroos

Wet. Naam Glyceria maxima Callitriche platycarpa Sparganium erectum Lemna minor

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam Grote egelskop

Wet. Naam Sparganium erectum

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Gewoon sterrenkroos Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Klein kroos Gewoon sterrenkroos

Opmerking: Sterke verlanding

80% Tansley-code r r d o

10% Tansley-code r 4% 0% Wet. Naam Callitriche platycarpa

Tansley-code r <1% 0%

Wet. Naam Lemna minor Callitriche platycarpa

Tansley-code o r f

B Doorsnede Ondergedokenzie opm Drijvend zie opm Emers zie opm

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 7Def NW 75m A Transect 1 Oeverbegroeiing Breedte 1m

2 Watervegetatie a) Emers

b) Submers

c) Drijvend

Opmerking:

7 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Linkeroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 75m 1 om de 25m (4)

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam Liesgras Gewone smeerwortel Moerasspirea Grote brandnetel Wolfspoot Rietgras Klein kroos

Wet. Naam Glyceria maxima Symphytum officinale Filipendula ulmaria Urtica dioica Lycopus europaeus Phalaris arundinacea Lemna minor

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam Rietgras Liesgras

Wet. Naam Phalaris arundinacea Glyceria maxima

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Gewoon sterrenkroos Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Klein kroos Volgende punt onbereikbaar + te dicht bij punt 3

75% Tansley-code d o r r r o f

20% Tansley-code r f <1% 0% Wet. Naam Callitriche platycarpa

Tansley-code r <1% 0%

Wet. Naam Lemna minor

Tansley-code f

B Doorsnede Ondergedoken<1% Drijvend <1% Emers

Opnamenummer: Datum Opname door:

8 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet

Linker/rechteroever:

Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig

lengte proefvlak 100m aantal monsteropname:1 om de 25 m (5) Monster 8def00(midden) A Transect 1 Oeverbegroeiing Bedekking totaal: breedte: volledig verlandNederlandse soortnaam grote lisdodde liesgras moerasspirea reuzenberenklauw klein kroos gewone vlier grote brandnetel wilg spec 2 Watervegetatie a) Emers Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

b )Submers

c) Drijvend

Opmerking:

80% Wet. Naam Tansley-code Typha latifolia o Glyceria maxima d Filipendula ulmaria r Heracleum mantegazzianum r Lemna minor r Sambucus nigra s Urtica dioca r Salix spec. s 0% Wet. Naam

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Volledig dichtgegroeid/verland

Tansley-code

0% 0% Tansley-code

0% Tansley-code

B Doorsnede Ondergedoken nvt Drijvend nvt Emers nvt

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever:

8 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig lengte proefvlak 100m aantal monsteropname: 5 Monster 8defZO50m A Transect 1 Oeverbegroeiing breedte: 0,2m

2 Watervegetatie a) Emers

b) Submers

c) Drijvend

Opmerking:

Monster 8defZO25/8defZO50 Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam gewone vlier geel nagelkruid hondsdraf gewone esdoorn ridderzuring zevenblad grote brandnetel

80% Wet. Naam Sambucus nigra Geum urbanum Glechoma hederacea Acer pseudoplatanus Rumex hydrolapathum Aegopodium podagraria Urtica dioca

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Zeer steile oever, waterplanten afwezig 8defZO25m is identiek aan 8defZO50m

Tansley-code f o f s r r o

Tansley-code

0% 0% Tansley-code

0% Tansley-code

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

0% 0% 0%

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever:

8 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig lengte proefvlak 100m aantal monsteropname: 5 Monster 8defNW25m A Transect 1 Oeverbegroeiing Bedekking totaal: breedte: 0,3m Nederlandse soortnaam gewone vlier meidoorn spec moerasspirea zevenblad grote brandnetel

2 Watervegetatie a) Emers

b) Submers

c) Drijvend

Opmerking:

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

70% Wet. Naam Sambucus nigra Crataegus spec Filipendula ulmaria Aegopodium podagraria Urtica dioca

0% Wet. Naam

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Zeer steile oever, waterplanten afwezig

Tansley-code f r r r d

Tansley-code 0% 0% Tansley-code

0% Tansley-code

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

0% 0% 0%

Opnamenummer: Datum Opname door:

Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig Linker/rechteroever: Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig lengte proefvlak 100m aantal monsteropname: 5 Monster 8defNW50m A Transect Bedekking totaal: 1 Oeverbegroeiing Nederlandse soortnaam breedte: 0,3m hondsdraf Canadapopulier moerasspirea rietgras grote brandnetel

70% Wet. Naam Glechoma hederacea Populus canadensis Filipendula ulmaria Phalaris arundinacea Urtica dioca

2 Watervegetatie a) Emers breedte: 2m

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam liesgras

Wet. Naam Glyceria maxima

b) Submers

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Tansley-code

c) Drijvend

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam klein kroos

<1% Wet. Naam Lemna minor

Tansley-code r

Opmerking:

Zeer steile oever, emergente zone hoort per definitie (>75%) bij de oever

Tansley-code r s r f f

80% Tansley-code d 0% 0%

B Doorsnede Ondergedoken 70% Drijvend <1% Emers 80%

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 9def 00 midden A Transect 1 Oeverbegroeiing Breedte 30 cm Zeer steil

2 Watervegetatie a) Emers

b) Submers

c) Drijvend

Opmerking

9 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 50m 1 om de 25m (3)

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam Grote brandnetel Kleefkruid Zevenblad Klimop Schietwilg

Wet. Naam Urtica dioica Gallium aparine Aegopodium podagraria Hydera helix Salix alba

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam Liesgras Zegge spec.

Wet. Naam Glyceria maxima Rumex spec.

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Zegge niet in bloei

30% Tansley-code f o f r s

10% Tansley-code o o 0% 0% Wet. Naam

Tansley-code 0% 0%

Wet. Naam

Tansley-code

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

10% 0% 10%

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 9Def NW 25m A Transect 1 Oeverbegroeiing Breedte 30 cm Zeer steil

2 Watervegetatie a) Emers

b) Submers

c) Drijvend

9 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Rechteroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 50m 1 om de 25m

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam Grote brandnetel Klimop Schietwilg

Wet. Naam Urtica dioica Hydera helix Salix alba

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam

Wet. Naam

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

50% Tansley-code d o r

0% Tansley-code 0% 0% Wet. Naam

Tansley-code 0% 0%

Wet. Naam

Tansley-code

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

0% 0% 0%

Opnamenummer: Datum Opname door: Linker/rechteroever: lengte proefvlak aantal monsteropname: Monster 9Def NO 50m A Transect 1 Oeverbegroeiing Breedte 30cm Zeer steil

2 Watervegetatie a) Emers

b) Submers

c) Drijvend

Opmerkingen:

9 5/07/2016 Kathleen Verstraete, Isolde Aelvoet Linkeroever. Linker- en rechteroever zijn gelijkaardig 50m 1 om de 25m

Bedekking totaal: Nederlandse soortnaam Grote brandnetel Kleefkruid Haagwinde Koninginnekruid

Wet. Naam Urtica dioica Gallium aparine Convolvulus sepium Eupatorium cannabinum

Bedekking ondiep stratum Nederlandse soortnaam Rietgras

Wet. Naam Phalaris arundinacea

Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam Bedekking ondiep stratum Bedekking diep stratum Nederlandse soortnaam

70% Tansley-code d o s o

5% Tansley-code o 0% 0% Wet. Naam

Tansley-code 0% 0%

Wet. Naam

Slecht te bereiken, monotone beek daarom geen verdere opname

Tansley-code

B Doorsnede Ondergedoken Drijvend Emers

3% 0% 5%

Opnamenummer: Datum Opname door: aantal monsteropname:

4 2012 rapportage UA (Dijkstra e.a., 2013) 1

Inventarisatie oever Wet. Naam Cirsium arvense Valeriana officinalis Ranunculus ficaria Ranunculus repens Equisetum palustre Glyceria maxima Glyceria fluitans Filipendula ulmaria Juncus effusus Rumex obtusifolius Phalaris arundinacea Carex otrubae Mentha aqautica Lycopus europeus

Nederlandse soortnaam akkerdistel echte valeriaan gewoon speenkruid kruipende boterbloem lidrus liesgras mannagras moerasspirea pitrus ridderzuring rietgras valse voszegge watermunt wolfspoot

Bedekking onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend onbekend

grote brandnetel grote egelskop kattestaart klein kroos liesgras liesgras mannagras pitrus pitrus rietgras watermunt waterpeper wolfspoot zegge spec

Urtica Dioca Sparganium erectum Lythrum salicaria Lemna minor Glyceria maxima Glyceria maxima Glyceria fluitans Juncus effusus Juncus effusus Phalaris arundinacea Mentha aquatica Persicaria hydropiper Lycopus europaeus carex spec

r r r r f d o d r f r r r s

grote brandnetel grote egelskop kattestaart klein kroos liesgras liesgras mannagras pitrus pitrus rietgras watermunt waterpeper wolfspoot zegge spec

Dytiscus sp., larve, kop

Hydrobiologie

Provinciaal Instituut voor Hygiëne Departement Leefmilieu

Thierry Vercauteren Provinciaal Instituut voor Hygiëne, Antwerpen, 16 januari 2017

Verslag van

Hydrobiologisch onderzoek HB/VTH/2016/1

In opdracht van

Bodemkundige Dienst van België vzw Willem de Croylaan 48, 3001 Heverlee

Inhoud

Samenvatting 1. Situering van het onderzoek 2. Materiaal en methoden 3. Resultaten juni 2016 met bespreking 4. Vergelijking van de resultaten van 2012 en 2016 5. Besluit Geraadpleegde werken Bijlagen Colofon

Samenvatting

Voor het onderzoek van de macrofauna werd de Meersbeek (zones west en oost) bemonsterd op 7 en 8 juni 2016. In het deel Meersbeek-West (meetpunten 1 en 4) leidt een opvallend grote diversiteit tot B.B.I.-indexen van 7 (goede biologische kwaliteit) en MMIF-scores van 0,5 tot 0,7 (ecologische toestand middelmatig tot goed). In het deel Meersbeek-Oost (meetpunten 5,2,6,3,7,8,9) is het aantal taxa minder groot. De B.B.I.-indexen variëren van 4 tot 5-6, afhankelijk van de af- of aanwezigheid van slakken in de monsters. De biologische kwaliteit is tussen slecht en middelmatig. De MMIF-scores variëren van 0,2 tot 0,35, wat wijst op een slechte of ontoereikende ecologische toestand.

blz. blz. blz. blz. blz. blz. blz. blz. blz.

1 2 3 9 20 22 23 25 62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

1. Situering van het onderzoek Opdracht

De bepaling van de Belgische Biotische Index (B.B.I) en de Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (MMIF) op negen locaties in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem gebeurt in opdracht van de Bodemkundige Dienst van Belgie vzw, Heverlee.

Situering

Het onderzoek vormt een onderdeel van een meerjarig project, waarin de weerslag van maatregelen in het kader van een natuurinrichtingsproject worden nagegaan.

Inhoud

Het onderzoek van de macrofauna omvat: 1. de bemonstering van grote ongewervelde zoetwaterdieren (macroinvertebraten of macrofauna) met een handnet op negen plaatsen in de Meersbeek in het voorjaar van 2016; 2. de bepaling van de biologische kwaliteit volgens de Belgische Biotische Index (B.B.I.); 3. de bepaling van de ecologische kwaliteit met de Multimetrische Macro-invertebraten Index voor Vlaanderen (MMIF); 4. een beoordeling en interpretatie van de biologische kwaliteit en het verloop ervan op grond van de bekomen indices.

2/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

2. Materiaal en methoden 2.1. Veldwerk Uitvoering (figuur 1)

Het veldwerk werd uitgevoerd op 7 en 8 juni 2016, twee zeer zonnige dagen onmiddellijk na een hevige storm. De omstandigheden waren niet ideaal voor de bemonstering van de macrofauna. Door het zeer lange natte voorjaar en de recente storm was het waterpeil zeer hoog en waren bepaalde vooropgestelde monsterplaatsen onbereikbaar of slechts gedeeltelijk toegankelijk. Uitstel van de bemonstering leek niet aangewezen omdat de duur van een eventueel herstel moeilijk kon worden ingeschat en het uiteindelijk resultaat wegens de zomer toch aanzienlijk kon verschillen.

Figuur 1: De overstroomde aanlegsteiger aan de Leie in Sint-Martens-Latem op 31 mei 2016. De hoge waterstanden en overstroomde beemden, het resultaat van een zeer nat voorjaar, verhinderden de bemonstering van de macrofauna in mei. (foto: PIH/Kris Ronsyn)

Meetnet (figuur 2, blz.4-5) (bijlage 1,

De ligging van de monsterplaatsen is weergegeven in figuur 2. De uiteindelijke ligging is ingegeven door een goede bereikbaarheid en toegankelijkheid in alle omstandigheden. Zij wijkt soms aanzienlijk af van de vooraf geplande situering. Om de uitgekozen plaatsen terug te vinden is bijkomende informatie samengebracht in bijlage 1. Zelfs op de uiteindelijk gekozen monsterplaatsen verhinderden wateroverlast en ontwortelde bomen om alle vermeende habitats afdoende te bemonsteren. Op de mogelijke weerslag van deze beperkingen wordt ingegaan bij de bespreking van de resultaten.

3/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

4/62

5/62

51°01'40,59"

51°01'40,16"

51°01'39,53

51°01'38,03"

51°01'33,91"

51°01'30,66"

51°01'23,53"

51°01'18,27"

3°38'22,17"

3°38'14,29"

3°38'00,33"

3°37'52,89"

3°37,44,41"

3°37'35,97"

3°37'28,16"

3°37'23,27"

3°37'14,43"

Figuur 2: Situering van de monsterplaatsen

51°01'38,72"

graden minuten seconden (WGS84)

Breedtegraad-Lengtegraad DMS

Meetpunt

31 UES

4485

4469

4442

4427

4411

4394

4379

4369

4352

UTM (WGS84)

5243

5259

5281

5291

5304

5308

5310

5311

5305

98833

98681

98411

98267

98103

97939

97787

97692

97519

Waterloop

190422 Meersbeek

190586 Meersbeek

190809 Meersbeek

190911 Meersbeek

191040 Meersbeek

191088 Meersbeek

191109 Meersbeek

191123 Meersbeek

191067 Meersbeek

Lambert 72

Sint-Martens-Latem

Gemeente

Meersstraat, opwaarts duiker

Meersstraat, in tuin (zuidwesthoek) huis nr. 9

Meersstraat, t.h.v. electriciteitscabine aan westzijde huis nr. 37

Kwakstraat, afwaarts zijdreef ter hoogte van huisnummer 21, afwaarts duiker

Meersstraat, afwaarts duiker

± 225 m afwaarts Baarle Frankrijkstraat, en ± 160 m opwaarts Meersstraat

Baarle Frankrijkstraat, 40 m afwaarts uitlaat zuiveringstation, onmiddellijk vóór afbuiging (hoek) van beek naar oosten

Baarle Frankrijkstraat onmiddellijk opwaarts brug/duiker

Baarle Frankrijkstraat ± 190 m opwaarts brug/duiker

Situering

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Veldwaarnemingen

Vóór de eigenlijke bemonstering werd de monsterplaats gefotografeerd en de ligging ervan vastgelegd met een GPS-toestel. De voornaamste waarneembare kenmerken van elke monsterplaats werden genoteerd in een veldprotocol, dat tijdens het verdere veldwerk werd aangevuld (zie bijlagen 2.1-9A, blz. 34 e.v.)

Veldmetingen

Op de monsterplaatsen werden vervolgens de temperatuur, de zuurtegraad (pH), de geleidbaarheid, het zuurstofgehalte en het zuurstofverzadigingspercentage van het water gemeten met vooraf geijkte elektrodes (pH en temperatuur: WTW pH197, geleidbaarheid: WTW Cond. Meter LF197, zuurstof en zuurstofverzadigingspercentage: Hach HQ 40d).

Bemonstering

Op alle monsterplaatsen werd de macrofauna van minstens één oeverzone en de bedding bemonsterd (tabel 1). De duur van de bemonstering en de oppervlakte werden telkens genoteerd.

Opslag en bewaring

Het materiaal van de bemonsterde (micro-)habitats werd afzonderlijk opgeslagen in plastieken bussen. De deelmonsters werden bewaard in een oplossing van F-solv 25-50%. Exemplaren van sommige ongewervelden werden afzonderlijk opgeslagen in gedenatureerde ethanol.

2.2. Verwerking van de monsters Verwerking

Elk deelmonster doorliep volgende bewerkingen, zoals beschreven in WAC/I/A/006: a. zeven in fracties > 2 mm, > 1 mm en > 0,3 mm (= maaswijdte net); b. uitzoeken en tellen van de ongewervelde dieren met loupe in de grootste fractie en met de stereomicroscoop in de overige fracties; c.

Standaardisatie

identificatie van de aangetroffen ongewervelden.

Per meetpunt werden de resultaten van de deelmonsters voor elk geïdentificeerd taxon (familie, genus) samengeteld. Deze sommen werden vervolgens herleid naar een monster van 5 min. (= gevonden aantal x 5/ aantal min. effectieve bemonstering). Een dergelijke herleiding laat een meer gestandaardiseerde vergelijking tussen de verschillende monsters toe.

2.3. Bepaling van de biologische kwaliteit op basis van de Belgische Biotische Index (B.B.I.) Werkwijze

De Belgische Biotische Index werd bepaald zoals aangegeven in WAC/V/C/001 ‘BBI berekening op basis van op het veld verzamelde macro-

invertebraten’, weliswaar op de tot een monster van 5 min. herleide aantallen. Biologische kwaliteit

De biologische kwaliteit wordt volgens de voorgeschreven methode afgeleid

Normering

Van 1995 tot 2010 vermelde bijlage 2.3.1. van Vlarem II. als basiskwali-

uit de verkregen Belgische Biotische Indexen.

teitsnorm voor oppervlaktewater 'Biotische index: A ≥ 7'.

6/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

2.4. Bepaling van de ecologische toestand op basis van de Multimetrische Macro-invertebraten Index voor Vlaanderen (MMIF) Werkwijze

De Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (MMIF) of Ecologische Kwaliteitscoëfficiënt EKC voor macro-invertebraten is berekend zoals opgegeven in WAC/V/C/002 ‘MMIF berekening op basis van op het

veld verzamelde macro-invertebraten’. Ecologische kwaliteit Wettelijke streefnorm

De ecologische toestand van een oppervlaktewater wordt afgeleid uit de verkregen EKC, die gaat van 0 (zeer ontoereikend) tot 1 (zeer goed). De bijlage 2.3.1. van Vlarem II bevat sinds 21.01.2011 de nieuwe normen voor oppervlaktewater. Deze normen zijn in tegenstelling tot de vroegere basiskwaliteitsnormen nog streefwaarden. De Meersbeek is een (sloot)beek, die nog niet is opgenomen in de lijst van waterlichamen. In de wetgeving is aangegeven dat niet getypeerde waterlopen worden beoordeeld volgens de criteria, die gelden voor het type ‘kleine beek’ (Bk). De minimale streefnorm van de MMIF bedraagt voor dit type ≥0,70.

7/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Tabel 1 : Onderzoek van macrofauna en biologische kwaliteit MATERIAAL Referentienummer

Situering (zie figuur 2) Meersbeek, St-Martens-Latem

Aard

Monster:

Handnetmonsters:

Duur(mn) Opp(m2)

160610-423173

1 ± 190 m opwaarts Baarle Frankrijkstraat

Linkeroeverzone, bedding

6,0

4,1

160610-423174

2 Onmiddellijk opwaarts Baarle Frankrijkstraat

Beide oeverzones, bedding

7,5

3,4

160610-423175

5 40 m afwaarts uitlaat waterzuivering

Rechteroeverzone, bedding

2,0

1,8

160610-423176

2 ± 225 m afwaarts Baarle Frankrijkstraat

Rechteroeverzone, bedding

4,0

2,6

160610-423177

3 Afwaarts zijdreef ter hoogte van Kwakstraat 21

Oeverzone bij duiker, bedding

3,5

2,5

160610-423178

6 Meersstraat, afwaarts duiker

Oeverzones linkeroever en bij duiker, bedding

5,0

3,4

160610-423179

7 Ter hoogte van electriciteitscabine noordzijde Meersstraat 37

Linkeroeverzone, bedding

4,0

3,5

160610-423180

8 Meersstraat 9, noordwesthoek tuin

Beide oeverzones, bedding

4,0

3,2

160610-423181

9 Opwaarts Meersstraat onmid-

Rechteroeverzone, bedding

6,0

2,9

dellijk vóór monding in Leie BEMONSTERINGSWIJZE Aard Slootbeek

Methode

Toestel-Materiaal

Bereik

Schrapende of schuivende beweging van handnet over substraten,

Handnet met opening 20 cm x 20 cm en maaswijdte 0,3 mm

Macrofauna

Toestel-Materiaal

Bereik Macrofauna

BEWERKING VAN DE MONSTERS Aspect Methode Fixatie

Fixatie van materiaal

Zeven

Zeven van stalen onder water

F-solv 25-50% Zeven: maaswijdte 2, 1, 0,3 mm

Triage van macrofauna

Fractie > 2 mm : blote oog Andere fracties: stereomicroscoop

Loupe (10x) Stereomicroscoop (100x)

Identificatie

Determinatiewerken (volledige ref. : zie Geraadpleegde Familie, genus, werken) zoals opgegeven in de bijlagen A van WAC/V/C/001 en indien mogelijk WAC/V/C/002 soort

BEPALING VAN DE BIOLOGISCHE KWALITEIT Methode Bemonstering en WAC/I/A/006 Monsterneming van macro-invertebraten en verwerking monsters verwerking van de monsters Belgische Biotische Index WAC/V/C/001 BBI berekening op basis van op het veld verzamelde macro-invertebraten WAC/V/C/002 MMIF berekening op basis van op het veld Multimetrische verzamelde macro-invertebraten Macroinvertebratenindex Vlaanderen VERDERE BEWARING VAN AANGETROFFEN DIEREN Methode Algemeen

Materiaal

Bewaring op alcohol. Overdracht aan Kon. Belg. Inst. voor Natuurwetensch.

Gedenatureerde ethanol: 97% ethanol + 3% ethylether

Collectie ingeschreven in het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen onder het inventarisnummer I.G. 33270

8/62

Macrofauna

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

3. Resultaten juni 2016 met bespreking 3.1.

Meersbeek West, opwaarts Baarle-Frankrijkstraat (meetpunten 1 en 4)

Monsterplaatsen (figuur 3) (bijl. 2.1A, 2.2A) Bedding

De beide monsterplaatsen 1 en 4 liggen in het rechte traject vóór de Baarle Frankrijkstraat, het meest afwaartse beekdeel van de recent geruimde Meersbeek West. De bedding bestaat er uit lemig zand, hier en daar bedekt met detritus.

Oevers

De oevers lijken vrij regelmatig en veeleer steil. Op monsterplaats 1 was de linkeroever op 7 juni 2016 nog overstroomd (10-20 cm water), zodat de begrenzing van de beek niet duidelijk was.

Watervegetatie

De oeverzones zijn tot in het water begroeid met vooral liesgras (Glyceria maxima), riet (Phragmites australis), grote egelskop (Sparganium erectum), watermunt (Mentha aquatica) en zeggen (Carex spp.). Op monsterplaats 4 werden gele lis (Iris pseudacorus) en grote lisdodde (Typha latifolia) langs de waterlijn opgemerkt en in het water sterrekroos (Callitriche spp.) en gewoon hoornblad (Ceratophyllum demersum).

Water

Het water bezat op 7-8 juni 2016 volgende kenmerken: Meet-

kleur

doorzicht

punt.

Temp.

Cond.

O2verz. (%)

(µS/cm)

(mg/l)

bruin

troebel

24-25

7,1

331

4,5

bruin

troebel

23,3

315

3,7

(°C)

Figuur 3: Meersbeek West tijdens plaatsbezoek op 15 maart 2016 (foto: PIH/Kris Ronsyn)

9/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Macrofauna (figuur 4) (figuur 7, blz. 16) (tabel 2, blz. 17)

De macrofauna is zeer verscheiden en eigen aan weinig stromende of stilstaande, voedsel- en (kalk-?)rijke wateren. Begin juni 2016 valt de aanwezigheid op van: hoge aantallen duikerwantsen (Corixidae), in het bijzonder gewone sigaartjes (Sigara striata) en de oostelijke sigaartjes (S. iactans), larven van meerdere soorten waterjuffers en libellen (Odonata): het algemene lantaarntje (Ischnura elegans), houtpantserjuffer (Chalcolestes viridis) en paardenbijter (Aeshna mixta) die wateren met uitgebreide oevervegetaties verkiezen, oeverlibel (Orthetrum cancellatum) en bruinrode heidelibel (Sympetrum striolatum) die (recent uitgegraven) wateren met stukken kale oever opzoeken (Brochard et al., 2012). verschillende slakken (Gastropoda), waaronder kalkminnende soorten zoals platte pluimdragers (Valvata crista), grote diepslakken (Bithynia tentaculata), witte schijfhorens (Gyraulus albus) en posthoornslakken (Planorbarius corneus) (Gloër, 2002), tweekleppigen (Bivalvia) met naast moerashoornschalen (Musculium lacustre) en gewone hoornschalen (Sphaerium corneum) ook de minder vaak opgemerkte kersenpit-hoornschalen (S. nucleus), bekend van stilstaande wateren en moerassige milieus, muggenlarven (Nematocera) met naast de soortenrijke dansmuggen (Chironomidae) veel knijten (Ceratopogonidae).

• •

•

Tegelijk zijn er ook opvallende ‘afwezigen’: ovale poelslakken (Radix balthica = R. ovata) en larven van de eendagsvlieg Cloeon dipterum zijn niet gevonden, hoewel zij meestal talrijk zijn in trage of stilstaande wate-ren. Beide soorten zijn evenmin aangetroffen in 2012, zodat de invloed van seizoenen of de voorafgaande natte periode mag worden uitgesloten. Belgische Biotische Index (B.B.I.) (figuur 7, blz. 16) (bijl. 2.1B, 2.2B)

Multimetrische Macroinvertebraten Index Vlaanderen (MMIF) (figuur 7, blz. 16) (bijl. 2.1C, 2.2C)

Mpt.

Belgische Biotische Index

Beoordeling

goed

De indexen spruiten voort uit de combinatie van een grote verscheidenheid (resp. 19 en 28 systematische eenheden) en de aanwezigheid van libellen-larven en slakken. Zij wijzen een goede biologisch kwaliteit aan. De verkregen biotische indexwaarden voldoen aan de tot 2011 geldende basiskwaliteitsnorm, nl. B.B.I. ≥ 7.

0,65

4,62

MMIF EKCinv 0,50

1,90

4,4

0,70

Mpt.

Aantal taxa

Aantal EPT1

Aantal AGT2

SWD3

GTS4

Beoordeling matig Goed

De MMIF of ecologische kwaliteitscoëfficiënt voor macro-invertebraten (EKCinv) wijst op een matige tot goede ecologische toestand. Op monsterplaats 4 wordt de vooropgestelde streefnorm van EKCinv ≥0,70 gehaald. Het betere resultaat op monsterplaats 4, onmiddellijk vóór de duiker van de Baarle Frankrijkstraat, hangt samen met de grotere variatie in de biotoop (o.a. stenen) en de mogelijkheid om beide oevers te bemonsteren.

1 2

Aantal EPT is het totale aantal taxa van eendagsvliegen (Ephemeroptera), steenvliegen (Plecoptera) en schietmotten (Trichoptera) Aantal AGT is het totale aantal taxa, andere dan de EPT-taxa, met een tolerantiescore van 6 en meer (zie tabel 4 in Bijlage 2)

3 SW-Diversiteit is de verscheidenheidheid uitgedrukt door de Shannon-Wiener Diversiteitsindex

4 Gemiddelde tolerantiescore = som van tolerantiescores van alle aanwezige taxa, gedeeld door aantal aanwezige taxa

10/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Figuur 4: Enkele van de op monsterplaatsen 1 en 4 aangetroffen macro-invertebraten. 1. Larve van een lantaarntje (Ischnura elegans), de meest algemene waterjufferlarve (Odonata, Coenagrionidae). 2. Larve van een oeverlibel (Orthetrum cancellatum) (Odonata, Libellulidae). 3. Volwassen vrouwtje en nimf van vermoedelijk oostelijke sigaartjes (Sigara iactans) (Heteroptera, Corixidae). De vrouwtjes en nimfen van deze soort zijn immers niet met zekerheid te identificeren. 4. Kersenpit-hoornschaal (Sphaerium nucleus), een typische bewoner van minder zuurstofrijke, stilstaande wateren (Mollusca, Sphaeriidae), 5. Paardenbloedzuiger (Haemopis sanguisuga), weliswaar ineengekrompen door de opslag in ethanol (Hirudinea, Haemopidae). (foto’s: PIH/Thierry Vercauteren)

11/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

3.2.

Meersbeek Oost, afwaarts Baarle-Frankrijkstraat (meetpunten 5, 2, 3, 6, 7, 8 en 9)

Monsterplaatsen (figuur 5) (bijl. 2.3A-2.9A)

Meersbeek Oost bevat tussen de rechte trajecten een aantal, soms rechthoekige en scherpe, bochten. De monsterplaatsen zelf liggen alle in vrij rechte beekdelen.

Bedding

De bedding wordt op de meeste monsterplaatsen bedekt door een dik pakket takken, bladeren, detritus en slib. Enkel op de meest afwaartse monsterplaats 9 overheerst kaal zand.

Oevers

De oevers lijken meestal steil. Door de hoge waterstand en het bruine, troebele water kon de mate van begroeiing niet worden ingeschat.

Watervegetatie

In de meer open zones (monsterplaatsen 5, 2 en 7) zijn de oeverzones dicht begroeid met oeverplanten: vooral liesgras, riet en grote egelskop. In de minder open trajecten (monsterplaatsen 3, 6, 8 en 9) zijn de oeverplanten minder massaal en vaak afgewisseld met massieven van brandnetel (Urtica spp.) en braam (Rubus spp.).

Water

Het water was op 7-8 juni 2016 (donker-)bruin, troebel en zuurstofarm: Meet-

kleur

doorzicht

punt.

Temp.

Cond.

O2verz. (%)

(µS/cm)

(mg/l)

donkerbruin

troebel

21,4

405

2,8

31,3

donkerbruin

zeer troebel

19-21

302

1,4

donkerbruin

zeer troebel

18,3

374

donkerbruin

zeer troebel

20,2

366

1,8

bruin

zeer troebel

17-19

335

0,8

bruin

zeer troebel

16-18

381

0,9

donkerbruin

toebel

377

(°C)

Monsterplaats 5, aan de oostzijde van het rietveld aan de Baarle Frankrijkstraat.

Monsterplaats 2, ± 160 m opwaarts de Meersstraat, ter hoogte van een beemd (zuidzijde) Figuur 5: Monsterplaatsen in Meersbeek Oost. (foto’s: PIH/Kris Ronsyn)

12/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Monsterplaats 6, afwaarts de Meersstraat, ter hoogte van een broekbos

Monsterplaats 3, afwaarts een zijpad ter hoogte van Kwakstraat 21, ter hoogte van een broekbos

Monsterplaats 7, ter hoogte van de beemd aan de westzijde van Meersstraat 37

Monsterplaats 8, in de zuidwesthoek van de tuin van Meersstraat 9

Monsterplaats 9, onmiddellijk opwaarts de Meersstraat, bij de monding in de Leie Figuur 5 (vervolg): Monsterplaatsen in Meersbeek Oost. (foto’s: PIH/Kris Ronsyn)

13/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Macrofauna (figuur 6) (figuur 7, blz. 16) (tabel 2, blz. 17)

In Meersbeek Oost is de macrofauna veel minder rijk. Begin juni 2016 bevatten de monsters ongewervelden van veeleer zuurstofarme watermilieus: op sommige plaatsen enkele slakken: gewoonlijk platte, kleine aantallen wantsen (Heteroptera), kevers: vooral ruggelaars (Noterus clavicornis en N. crassicornis) en kleine waterroofkevers (Hydroporus spp.), zoetwaterpissebedden (Isopoda): waterezeltjes (Asellus aquaticus), bloedzuigers (Hirudinea): overwegend tweeogige bloedzuigers (Helobdella stagnalis), larven van diverse soorten muggen en vliegen met als dominerende groep de vedermuggenlarven, ook bekend als bloedwormen of vers de vase (= dansmuggenlarven van de Chironomus thummi-plumosusgroep), borstelwormen (Oligochaeta), met de slingerwormen (Naididae, Tubificinae) als veruit de meest talrijke.

• • • • • •

•

Mpt.

Belgische Biotische Index

Beoordeling

5 2 6 3 7 8 9

4 4 5 4 4 5 6

slecht slecht matig

matig matig

De indexen variëren van 4 tot 6. De hogere scoren hangen telkens damen met de vangst van slakken. De biologische kwaliteit wordt aanzien als slecht tot matig. De verkregen biotische indexwaarden blijven onder de tot 2011 geldende basiskwaliteitsnorm, nl. B.B.I. ≥ 7. Multimetrische Macroinvertebraten Index Vlaanderen (MMIF) (figuur 7, blz. 16) (bijl. 2.3C-2.9C)

MMIF Beoordeling EKCinv ontoereikend 7 1 0 0 1 1 1,18 2 3,14 2 5 0,30 slecht 2 10 1 0 0 0 0 1,24 2 3,40 2 0,25 ontoereikend 6 15 2 0 0 1 1 1,10 2 3,46 2 0,35 slecht 3 10 1 0 0 0 0 0,82 1 3,4 2 0,20 slecht 7 11 1 0 0 1 1 0,76 1 3,55 2 0,25 slecht 8 8 1 0 0 1 1 0,84 1 3,25 2 0,25 ontoereikend 9 16 2 0 0 1 1 1,41 2 3,5 2 0,35 De MMIF of ecologische kwaliteitscoëfficiënten voor macroinvertebraten (EKCinv) wijzen op een ontoereikende tot slechte ecologische toestand. Mpt.

Aantal taxa

Aantal EPT

Aantal AGT

14/62

SWD

GTS

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

15/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Figuur 7: Aantallen aangetroffen taxa (identificatieniveaus vereist voor bepaling B.B.I. en MMIF), Belgische Biotische Indexen en Multimetrische Macro-invertebraten Indexen Vlaanderen in de Meersbeek, begin juni 2016

16/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Tabel 2: Overzicht van de aangetroffen taxa (kleurbanden stemmen overeen met de kleuren in de bovenste grafiek van figuur 7) Waterloop Monsterplaatsen Datum

Meersbeek west 1 4 7.06.16 8.06.16

nummer

2945 2448

TOTAAL AANTAL OLIGOCHAETA

1431 610

2 7.06.16

463 245

369 139 1 3

2076 1326

3 1

spp. ind.

Lumbriculidae

Meersbeek oost 6 3 7 8.06.16 8.06.16 7.06.16

5 8.06.16

2480 1629

Dero digitata

2 2

44 3

2446

1 40 559

245

134

1318

1629

799

2 1200 1244

7 267 284

23 93 130

34 30 70

336 261 731

31 800 797

50 216 533

3 3

7 4 3 12 4

23 23

55 55

3 3

cf. Nais sp. spp. ind.

Quistadrilus multisetosus Tubificinae spp. met haren Tubificinae spp. zonder haren Tubificinae spp. onbepaald Echytraeidae

spp. ind.

Lumbricidae Eiseniella tetraedra spp. ind. HIRUDINEA Glossiphoniidae

1043 761

Ophidonais serpentina Naididae: Tubificinae

1425 988

spp. ind. Naididae: Naidinae

9 8.06.16

9 9

Lumbriculus variegatus Rhynchelmis limosella

1043 808

8 7.06.16

Alboglossiphonia heteroclita

Glossiphonia complanata

955 2 30 575 328 23

4 4 1

Glossiphonia nebulosa Glossiphonia sp. Helobdella stagnalis Theromizon tessulatum

3 1

Erpobdellidae Erpobdella octoculata Haemopidae Haemopis sanguisuga GASTROPODA Valvatidae Valvata cristata

8 3 3

1 3 7 7 1 1 93 3 3

13 42

3 3 3

Physidae

Haitia (=Physella) acuta

1 Lymnaea stagnalis Stagnicola sp(p).

spp. ind.

Planorbidae Anisus vortex Gyraulus albus Planorbarius corneus BIVALVIA Sphaeriidae Pisidium sp. Musculium lacustre

3 2 12 12 6 4

Sphaerium corneum Sphaerium nucleus Sphaerium sp.

3 33 14 2 8 4 40 2 29 9 5 5 1 1 3

Hydrachnellae

3 33 33 22 1 1 1 9

2 2

14 14 13 2

2 1 1

ACARI Oribatida

6 201 434 29 3

Bithynia tentaculata

Lymnaeidae

3 3 3

Valvata piscinalis Bithyniidae

7 83 641

Hydrozetidae spp.

spp. ind.

17/62

9 9

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Waterloop Monsterplaatsen Datum

Meersbeek west 1 4 7.06.16 8.06.16

nummer

5 8.06.16

2 7.06.16

Meersbeek oost 6 3 7 8.06.16 8.06.16 7.06.16

8 7.06.16

9 8.06.16

24 24

3 3 135 135

CRUSTACEA - AMPHIPODA Crangonyctidae

Crangonyx pseudogracilis

3 3 7 1 1

CRUSTACEA - ISOPODA Asellidae

Asellus aquaticus

ODONATA Coenagrioniidae Lestidae Aeshnidae

Ischnura elegans Chalcolestes viridis

330 330

47 47

43 43

445 8

3 359 3 6

3 434 9

63 143 4 91 3 47 1 1

35 188 14 153 35

5 1 3 2 366 2

Orthetrum cancellatum Orthetrum sp. Sympetrum striolatum HETEROPTERA Naucoridae

5 5

Aeshna mixta

Libellulidae

Ilyocoris cimicoides

Nepidae

Nepa cinerea

Notonectidae

Notonecta sp.

113 113 9 6 1 1 1 1

15 15

Corixidae Corixa punctata Corixa sp.

3 1

Hesperocorixa sahlbergi Sigara iactans Sigara falleni/iactans Sigara lateralis Sigara striata Sigara sp. Corixinae spp. MEGALOPTERA Sialidae

Sialis lutaria

COLEOPTERA Hygrobiidae

Hygrobia hermanni

Noteridae Noterus clavicornis Noterus crassicornis Dytiscidae Colymbetinae spp. Dytiscus sp.

3 3 11 3 2 1 1 3 1 1

4 1 3 2

13 13 4

Hygrotus inaequalis

1 1

Hydroporus angustatus

Hydroporus palustris

Hydroporus planus

Hydroporus pubescens

Laccophilus minutus

cf. Laccophilus sp.

1 2 1 1 1

Hydrophilidae Cercyon bifenestratus Enochrus testaceus Helochares lividus

Hydrobius fuscipes

Hydrophilidae spp. Sphaeridiinae spp.

land?

Scirtidae Scirtidae spp.

land?

1 1

18/62

3 3 3

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Waterloop

Meersbeek west

Monsterplaatsen

nummer

Datum DIPTERA - NEMATOCERA Cecidomyidae

Meersbeek oost

7.06.16

8.06.16

7.06.16

8.06.16

7.06.16

8.06.16

102

129

198

200

342

780

181

409

12 11 1

17 12

8 4

6 4

1 1

1 1 339 330 286 18

1 774 746

409 396

84 63

179 179 93 26

146

2 6

256

271 7

43 58 150

spp. ind.

Ceratopogonidae Nilob ezzia sp. ? Mallochohelea sp. ? Palpomyia sp. cf. Sphaeromias sp. spp. ind. Chironomidae

90 24

C. gr. thummi-plumosus

1 4 109 47

Chironomus annularius agg.

188 143 130

3 193 179

Chironomus parathummi Chironomus plumosus Chironomus gr. plumosus

23 1

169

Chironomus tentans Chironomus riparius agg. C. gr. thummi-plumosus Chironominae: Chironomini

18 57

Cryptochironomus ? defectus C. ob reptans/supplicans

Glyptotendipes pallens agg. Glyptotendipes sp.

53 25

9 13

Polypedilum gr. nub eculosum Polypedilum sp. Chironomini spp. Chironominae: Tanytarsini Tanytarsini spp.

2 3 16 8 8

Orthocladiinae

6 1 1 6

Cricotopus gr. sylvestris

3 3

3 3 15

5 5

Cricotopus sp.

Psectrocladius sp.

Corynoneura sp. Tanypodinae: Procladiini Procladius sp.

5 1 1

Tanypodinae: Macropelopiini

43 43

Psectrotanypus varius

9 9

29 29

Tanypodinae: Pentaneurini Culicidae

1 Aedes punctor Aedes sp.

8 3 5

spp. ind.

1 2

Psychodidae

9 3 3 3

Psychoda sp. Tinearia alternata spp. ind.

Tipulidae

2 2

Tipula sp. spp. ind.

Rhagionidae

spp. ind.

Scatophagidae

spp. ind.

Stratiomyidae

2 2

Culiseta annulata

Muscidae

13 13 1 1

Pentaneurini spp.

DIPTERA - BRACHYCERA

3 8 2

2 2

1 6 1

Oplodontha viridula

19/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

4. Vergelijking van de resultaten 2012 en 2016 Algemeen (figuur 8)

Meersbeek West (meetpunt1)

Macrofauna

De bemonsterde macrofauna’s van 2012 en 2016 vertonen eenzelfde graad van verscheidenheid en een vergelijkbare opbouw op het niveau van diergroepen. Wel zijn er verschillen in de aangetroffen soorten. De in 2012 aangetroffen glanzende schijfhorens (Segmentina nitida) en kevers zijn niet weergevonden in 2016. Omgekeerd zijn er in 2016 meer soorten libellen en waterjuffers gevangen, waaronder enkele typische bewoners van (recent uitgegraven) wateren met kale zones. In hoever deze verschillen mogen worden gekoppeld aan de uitgevoerde werken, is moeilijk te duiden. De omvang van de beek, de noodzakelijk beperkte bemonstering en de vaak ongelijke spreiding van vooral de minder algemene zoetwaterongewervelden maken dat de toevalsfactor niet onbelangrijk is.

Belgische Biotische Index

De Belgische Biotische Indexen ondervangen de eventuele verschillen en zijn hierdoor gelijk.

Multimetrische

Ondanks de grotere verscheidenheid is de indexscore in 2016 iets lager dan in 2012. Dit, overigens geringe, verschil is vooral bepaald door de opbouw van de Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen, meer bepaald de Shannon-Weaver diversiteitsindex5

Macro-invertebratenindex Vlaanderen

4.2.

Meersbeek Oost (meetpunten 2 en 3)

Macrofauna

De aangetroffen macrofauna’s bezitten een vergelijkbare opbouw maar zijn meestal minder verscheiden in 2016. Op de beide monsterplaatsen zijn bijvoorbeeld geen slakken weergevonden. Zowel toeval als de hoge waterstanden kunnen deze resultaten hebben bepaald.

Belgische Biotische Index

Vooral het ontbreken van slakken verklaart de lagere indexscores voor zowel de Belgische Biotische Index als de Multimetrische Macro-invertebra-

Multimetrische

tenindex Vlaanderen. De dalingen vallen vooral op omdat ze op de grens van twee kwaliteitsklassen liggen, maar blijven in feite zeer beperkt.

Macro-invertebratenindex Vlaanderen

20/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Figuur 7: Vergelijking van de aangetroffen taxa (identificatieniveaus vereist voor bepaling B.B.I. en MMIF), Belgische Biotische Indexen en Multimetrische Macro-invertebraten Indexen Vlaanderen op de monsterplaatsen 1, 2 en 3 in de Meersbeek, begin juni 2012 en 2016

21/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

5. Besluit Resultaten 2016

Het onderzoek van juni 2016 geeft: a) in het beekdeel Meersbeek West, opwaarts de Baarle Frankrijkstraat: • een zeer grote verscheidenheid van de macrofauna, • een goede biologische kwaliteit op basis van de verkregen Belgische Biotische Indexen • een matige tot goede ecologische toestand volgens de Multimetrische Macro-invertebraten Indexen Vlaanderen, • voor beide indexen steunen de scores vooral op de grote verscheidenheid, aangezien er geen hoog gewaardeerde indicatoren, zoals bv. kokerjufferlarven, zijn gevonden. b) in Meersbeek Oost, vanaf de Baarle Frankrijkstraat tot de monding in de Leie: • een weinig tot matig verscheiden macrofauna van hoofdzakelijk macro-invertebraten die zich in zuurstofarme milieus kunnen handhaven. Gevoelige taxa worden slechts sporadisch (slakken) of niet aangetroffen. • een slechte tot matige biologische kwaliteit uitgaande van de Belgische Biotische Indexen, • een slechte tot ontoereikende ecologische toestand volgens de verkregen Multimetrische Macro-invertebratenindexen Vlaanderen, • de vastgestelde schommelingen zijn er gekoppeld aan de aan- of afwezigheid van slakken in de monsters.

Vergelijking 2012-2016

Vergelijking van de resultaten en beoordelingen voor de monsterplaatsen 1, 2 en 3 van juni 2012 en juni 2016 tonen vrij gelijklopende resultaten. De vastgestelde, beperkte verschillen lijken veeleer gebonden aan toevalsfactoren of de weerslag van de weersomstandigheden op de bemonstering. Beide reeksen gegevens laten niet toe om bepaalde effecten of tendensen aan te geven.

Ook andere onderzoekperioden inlassen?

In weinig of niet stromende, vaak voedselrijke wateren volbrengen de meer gevoelige macro-invertebraten zoals kokerjuffers en eendagsvliegen hun larvale ontwikkeling in de koudere perioden. De zuurstofhuishouding is dan vaak gunstiger o.a. door het uitblijven van afbraakprocessen. Het is dus mogelijk (maar niet zéker!) dat onderzoek van de macrofauna in deze perioden wél opvallende verschillen of tendensen kan aantonen. Het inlassen van enkele bijkomende onderzoeksperioden is hiervoor een optie.

Advies: regelmatige ‘verjonging’ van de beek

De resultaten van zowel 2012 en 2016 bevestigen wel dat de meer open beekdelen, die kale zandige stroken of harde substraten (stenen, boomstammen) bevatten, een rijkere macrofauna herbergen. Beheerwerken zoals ruimingen, die leiden tot kale zandige zones, houden een ‘verjon-ging’ van de biotoop in, waarvan sommige ongewervelden profiteren. Het handhaven van een dergelijke dynamische situatie veronderstelt een vrij frequente verwijdering van slib, plantenresten en bladeren, zeker in een gebied zoals de Meersbeek. Voor de haalbaarheid hiervan is het aangewezen om op meerdere plaatsen goede, vlotte toegangen voor mechanische en andere hulpmiddelen te voorzien. Eventueel kan worden over-wogen om bepaalde zones uit te kiezen waar regelmatig ‘verjongingen’ kunnen worden uitgevoerd.

22/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Geraadpleegde werken Biologische kwaliteitsbeoordeling Dijkstra J.P., D. Van Pelt & R. Van Diggelen - 2013 Uitvoering monitoring Natuurinrichtingsproject Latemse Meersen, deel Keuzemeersen, jaar 2 en Meersbeek, jaar -1. Rapport Universiteit Antwerpen, Onderzoeksgroep Ecosysteembeheer, ECOBE 013-R157. WAC/I/A/006 Monsterneming van macro-invertebraten en verwerking van de monsters. Water Analysen Compendium. VITO, Mol. WAC/V/C/001 BBI berekening op basis van op het veld verzamelde macro-invertebraten Water Analysen Compendium. VITO, Mol. WAC/V/C/002 MMIF berekening op basis van op het veld verzamelde macro-invertebraten Water Analysen Compendium. VITO, Mol. Determinatietabellen - Zoetwater-macrofauna Besseling A.J. - 1964 De Nederlandse watermijten (Hydrachnellae Latreille 1802). Monographieën van de Nederlandsche Entomologische Vereeniging 1. Brochard C., D. Groenendijk, E. van der Ploeg & T. Termaat – 2012 Fotogids Larvenhuidjes van Libellen. KNNV Uitgeverij, Zeist. 320 p.Davids C. - 1979 Drost B. & M. Schreijer - 1978 Waterkevertabel Jeugdbondsuitgeverij. 's Graveland. Nederland. Drost M.B.P., H.P.J.J. Cuppen, F.J. Van Nieuwkerken & M. Schreijer (Red) - 1992 De waterkevers van Nederland Natuurhistorische bibliotheek van de K.N.N.V. n° 55. Stichting Uitgeverij Koninklijke Nederlandse Natuurhististorische Vereniging, Utrecht. Nationaal Natuurhistorisch Museum, Leiden. Nederland. Eggers T.O. & A. Martens - 2001 Bestimmungsschlüssel der Süsswasser-Amphipoda (Crustacea) Deutschlands. Lauterbornia, 42: 1-68 Eggers T.O. & A. Martens - 2003 Ergänzungen und Korrekturen zum “Bestimmungsschlüssel der SüsswasserAmphipoda (Crustacea) Deutschlands”. Lauterbornia, 50: 1-13 Gloër P. - 2002 Die Süsswassergastropoden Nord- und Mitteleuropas. Die Tierwelt Deutschlands, 73. Teil. Conchbooks, Hackenheim. 2. neuarbeitete Aufl.. Gloër P. - 2015 Süsswassermollusken Deutscher Jugendbund für Naturbeobachtung, Hamburg, Deutschland, 14. überarbeitete und erweiterte Aufl.. Harker, J - 1989 Mayflies Naturalists' Handbooks 13. Richmond Publishing Co. Ltd., Slough, England. Huwae P. & G. Rappé - 2003 Waterpissebedden KNNV Uitgeverij, Wetenschappelijke Mededeling 226. 55 p. Klink A. - 1981 Determinatie-tabel voor de Poppen en Larven der Nederlandse Tanytarsini. Deel I tabellen tot geslacht. Landbouwhogeschool Wageningen, vakgroep Natuurbeheer.

23/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Moller Pillot H.K.M. - 1984a De larven der Nederlandse Chironomidae (Diptera). (Inleiding, Tanypodinae & Chironomini) Nederlandse Faunistische Mededelingen 1A. Stichting EIS-Nederland. Rijksmuseum Nat. Historie. Leiden. Nederland. Derde druk. Moller Pillot H.K.M. - 1984b De larven der Nederlandse Chironomidae (Diptera). (Orthocladiinae sensu lato) Nederlandse Faunistische Mededelingen 1B. Stichting EIS-Nederland. Rijksmuseum Nat. Historie. Leiden. Nederland. Moller Pillot H.K.M. & R.P.M. Buskens - 1990 De larven der Nederlandse Chironomidae (Diptera). Deel C : Autoekologie en verspreiding Nederlandse Faunistische Mededelingen 1C. Stichting EIS-Nederland. Rijksmuseum Nat. Historie. Leiden. Nederland. Neubert E. & H. Nesemann - 1999 Annelida, Clitellata. Branchiobdellida, Acanthobdellea, Hirudinea. Süsswasserfauna von Mitteleuropa 6/2, Spektrum Akademische Verlag, Heidelberg. VII + 178. Nilsson A., 1997 Aquatic Insects of North Europe. Volume 1 & 2 Apollo Books, Stentrup. Sweden. Stoffelen E., H. Henderickx, T. Vercauteren, K. Lock & R. Bosmans – 2013 De wateren oppervlaktewantsen van België. Fauna van België. Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen, Brussel. 254 p. Tempelman D. & T. Van Haaren - 2009 Water- en oppervlaktewantsen van Nederland Jeugdbondsuitgeverij, Utrecht. Timm, T. - 2009 A guide to the freshwater Oligochaeta and Polychaeta of Northern and Central Europe. Lauterbornia, 66: 1-235 Van Haaren T & J. Schoors - 2013 Aquatic oligochaetes of The Netherlands and Belgium. KNNV Publishing, Zeist. 302 p.

24/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlagen Bijlage 1

Situering van de monsterplaatsen

blz.

Bijlage 2

Veldprotocols, rekenbladen B.B.I. en MMIF

blz.

Bijlage 2.1A Bijlage 2.1B Bijlage 2.1C

Monsterplaats 1 - Veldprotocol Monsterplaats 1 – Belgische Biotische Index (B.B.I.) Monsterplaats 1 – Multimetrische Macro-invertebrabratenindex Vlaanderen (MMIF)

blz.

Bijlage 2.2A Bijlage 2.2B Bijlage 2.2C

Monsterplaats 4 - Veldprotocol Monsterplaats 4 – Belgische Biotische Index (B.B.I.) Monsterplaats 4 – Multimetrische Macro-invertebrabratenindex Vlaanderen (MMIF)

blz.

Bijlage 2.3A Bijlage 2.3B Bijlage 2.3C

Monsterplaats 5 - Veldprotocol Monsterplaats 5 – Belgische Biotische Index (B.B.I.) Monsterplaats 5 – Multimetrische Macro-invertebrabratenindex Vlaanderen (MMIF)

blz.

Bijlage 2.4A Bijlage 2.4B Bijlage 2.4C

Monsterplaats 2 - Veldprotocol Monsterplaats 2 – Belgische Biotische Index (B.B.I.) Monsterplaats 2 – Multimetrische Macro-invertebrabratenindex Vlaanderen (MMIF)

blz.

Bijlage 2.5A Bijlage 2.5B Bijlage 2.5C

Monsterplaats 6 - Veldprotocol Monsterplaats 6 – Belgische Biotische Index (B.B.I.) Monsterplaats 6 – Multimetrische Macro-invertebrabratenindex Vlaanderen (MMIF)

blz.

Bijlage 2.6A Bijlage 2.6B Bijlage 2.6C

Monsterplaats 3 - Veldprotocol Monsterplaats 3 – Belgische Biotische Index (B.B.I.) Monsterplaats 3 – Multimetrische Macro-invertebrabratenindex Vlaanderen (MMIF)

blz.

Bijlage 2.7A Bijlage 2.7B Bijlage 2.7C

Monsterplaats 7 - Veldprotocol Monsterplaats 7 – Belgische Biotische Index (B.B.I.) Monsterplaats 7 – Multimetrische Macro-invertebrabratenindex Vlaanderen (MMIF)

blz.

Bijlage 2.8A Bijlage 2.8B Bijlage 2.8C

Monsterplaats 8 - Veldprotocol Monsterplaats 8 – Belgische Biotische Index (B.B.I.) Monsterplaats 8 – Multimetrische Macro-invertebrabratenindex Vlaanderen (MMIF)

blz.

Bijlage 2.9A Bijlage 2.9B Bijlage 2.9C

Monsterplaats 9 - Veldprotocol Monsterplaats 9 – Belgische Biotische Index (B.B.I.) Monsterplaats 9 – Multimetrische Macro-invertebrabratenindex Vlaanderen (MMIF)

blz.

25/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 1: Situering van de monsterplaatsen Monsterplaats 1 Coördinaten Situering

± 190 m opwaarts de Baarle Frankrijkstraat, linkeroever Coördinaten: NB 51°01’38,72” - OL 3°37’14,43” Monsterplaats 1 valt samen met het in vorige fase onderzochte traject (foto 1A). Zij ligt stroomopwaarts een zijsloot die eindigt bij een wilg (foto 1B, pijl)). Deze wilg valt op als men op de linkeroever van de beek wegkijkt in noordelijke richting.

Bemonstering

De bemonstering gebeurde vanop de noordelijke linkeroever. Het bemonsterde traject meet ongeveer 20 m.

Foto 1A

Foto 1B

26/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Monsterplaats 4 Coördinaten Situering Bemonstering

Onmiddellijk opwaarts de Baarle Frankrijkstraat, beide oevers Coördinaten: NB 51°01’40,59” - OL 3°37’23,27” Monsterplaats 4 strekt zich uit over ongeveer 10 m, onmiddellijk opwaarts de duiker van de Baarle Frankrijkstraat (foto 2). De bemonstering gebeurde vanop beide oevers.

Foto 2

Monsterplaats 5 Coördinaten Situering

Oostrand rietveld Aquafin in Baarle Frankrijkstraat Coördinaten: NB 51°01’40,16” - OL 3°37’28,16” Monsterplaats 5 strekt zich afwaarts de uitlaat van het zuiveringsveld en over ongeveer 15 m, onmiddellijk opwaarts de rechte hoek, waarmee de beek wegdraait van het zuiveringsstation in oostelijke richting (foto 3).

Bemonstering

De bemonstering gebeurde vanop rechteroever.

Foto 3

27/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Monsterplaats 2 Coördinaten Situering

± 160 m opwaarts de Meersstraat, rechteroever Coördinaten: NB 51°01’39,53” - OL 3°37’35,97” Het bemonsterde traject ligt wellicht iets oostelijker dan het in vorige fase onderzochte traject. Het situeert zich oostelijk van het canadabosje, links op foto 4A. Het traject kan worden bereikt via een zijdreefje in het verlengde van de Kwakstraat en een beemd aan de noordzijde ervan. De toegang is herkenbaar aan de metalen sluiting (foto 4A).

Bemonstering

De bemonstering gebeurde vanop de zuidelijke rechteroever, onmiddellijk afwaarts de ongevallen Canadapopulier (foto 4B). Het bemonsterde traject meet ongeveer 20 m.

Foto 4A

Foto 4B

28/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Monsterplaats 6 Coördinaten Situering

Onmiddellijk afwaarts duiker van Meersstraat Coördinaten: NB 51°01’38,03” - OL 3°37’44,41” Monsterplaats 6 strekt zich uit in westelijke richting, over ± 15 m vanaf de Meersstraat richting (foto 5A). Opwaarts de duiker en de straat bevindt er zich op de rechteroever een tuin met speeltuig (foto 5B).

Bemonstering

De bemonstering gebeurde vanaf de straatkant (oever op en rond buis van de duiker en boom, bedding) en vanop de linkeroever (linkeroeverzone en bedding).

Foto 5A

Foto 5B

29/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Monsterplaats 3 Coördinaten Situering

Bemonstering

Onmiddellijk afwaarts duiker onder zijpad, dat begint ter hoogte van Kwakstraat 21 Coördinaten: NB 51°01’33,91” - OL 3°37’52,89” Zijdreefje aan noordwestzijde van Kwakstraat (foto 6A) (bordje wandeling Natuurpunt!) tegenover huis nr. 21 (foto 6B). Opwaarts duiker (enkele (?)) rechthoekige vijver(s) (foto 6C). Het bemonsterde traject was in juni 2016 beperkt tot enkele m, onmiddellijk afwaarts duiker (foto 6D). Door de hoge waterstand en het ontoegankelijke terrein gebeurde de bemonstering uitsluitend vanaf het pad.

Foto 6A

Foto 6B

Foto 6C

30/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Foto 6D

Monsterplaats 7 Coördinaten Situering

Ter hoogte van beemd aan westzijde van huis Meersstraat 37 Coördinaten: NB 51°01’30,66” - OL 3°38’00,33” Meersstraat, beemd aan westzijde van woning nr 37, herkenbaar aan electriciteitscabine (foto 7A). Evenwijdig aan westrand tuin tot beek (foto 7B). Traject van ongeveer 15 m onmiddellijk opwaarts (= ten westen) van zijsloot met enkele kleinere bomen (en op 7 juni 2016 afgebroken Canadapopulier (foto 7C)

Bemonstering

De bemonstering gebeurde vanaf de noordelijke linkeroever.

Foto 7A

31/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Foto 7B

Foto 7C

Foto 7D

32/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Monsterplaats 8 Coördinaten Situering Bemonstering

Zuidwesthoek van tuin van huis nr. 9 in Meersstraat Coördinaten: NB 51°01’23,53” - OL 3°38’14,29” Meersstraat nr 9 (foto 8A), zuidwesthoek tuin (foto 8B) De bemonstering gebeurde vanaf de noordelijke linkeroever.

Foto 8A

Foto 8B

33/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Monsterplaats 9 Coördinaten Situering Bemonstering

Opwaarts Meersstraat, vlakbij monding van Meersbeek in Leie Coördinaten: NB 51°01’18,27” - OL 3°38’22,17” Traject van ongeveer 15 m onmiddellijk opwaarts de duiker (foto 9) De bemonstering gebeurde vanop de rechteroever en in de beek.

Foto 9

34/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.1A: Meetpunt 1 – Veldgegevens

35/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.1B: Meetpunt 1 - Belgische Biotische Index UTM(WGS84)= 31 UES 4352 5305NB= 51°01'38,72" - OL= 03°37'14,43" 15.06 zomer 1 datum, uur 7.06.2016 O.7.23 weer voor, tijdens zon, onweer, storm, regenzon Meersbeek Baarle-Frankrijkstraat ligging ± 190m opwaarts brug, linkeroever 9830 Sint-Martens-Latem BELGISCHE BIOTISCHE INDEX BBI BBI BBI Totaal Totaal Totaal Totaal Totaal Totaal G geteld 5 min. geteld 5 min. G geteld 5 min. G v S v S v S 100% 100% 100% k E k E k E bemonsteringstijd bemonsteringstijd bemonsteringstijd 5,00 5,00 5,00 Taxon Totaal Aant/5' C l Taxon Totaal Aant/5' C l Taxon Totaal Aant/5' C l 3479 2899 F TOTAAL EPHEMEROPTERA MEGALOPTERA 1 1 A R PLATYHELMINTHES Baetis Sialis Bdellocephala Brachycercus COLEOPTERA Dendrocoelum Caenis Dryopidae Dugesia Centroptilum Dytiscidae Planaria Cloeon Elminthidae Polycelis Ecdyonurus Gyrinidae Ephemera Haliplidae POLYCHAETA Ephemerella Hydraenidae Ampharetidae Ephoron Hydrophilidae OLIGOCHAETA Habroleptoides Hygrobiidae Enchytraeidae Habrophlebia Noteridae Haplotaxidae Isonychia Psephenidae Lumbricidae Leptophlebia Scirtidae Lumbriculidae Metreletus TRICHOPTERA Naididae (Naidinae) 2 2 B R x Oligoneuriella Beraeidae Naididae (Tubificinae) 2935 2446 F 6 x Paraleptophlebia Brachycentridae Potamanthus Ecnomidae HIRUDINEA Procloeon Glossosomatidae Cystobranchus Siphlonurus Goeridae Dina Hydropsychidae Erpobdella PLECOPTERA Hydroptilidae Glossiphonia Amphinemura Lepidostomatidae Haementeria Leptoceridae Haemopis Limnephilidae Helobdella 3 3 B 5 x Molannidae Hemiclepsis Nemoura Odontoceridae Hirudo Nemurella Philopotamidae Piscicola Perla Phryganeidae Theromyzon 1 1 A 5 Perlodes Polycentropidae Trocheta Protonemura Psychomyidae MOLLUSCA Rhyacophilidae Acroloxus ODONATA Sericostomatidae Ancylus Aeshna DIPTERA Anisus Anax Athericidae Anodonta Brachytron Blephariceridae Aplexa Calopteryx Ceratopogonidae 14 12 C R x Armiger Cercion Chaoboridae Bathyomphalus Ceriagrion Chironomidae Bithynia Coenagrion * non thummi-plumosus 79 66 D R x Bythinella Cordulegaster * thummi-plumosus 29 24 C 6 x Corbicula Cordulia Culicidae Dreissena Crocothemis Cylindrotomidae Ferrissia Enallagma Dixidae Gyraulus 4 3 B 4 x Epitheca Dolichopodidae Hippeutis Erythromma Empididae Lithoglyphus Gomphus Ephydridae Lymnaea s.l. 1 1 A 4 Ischnura 1 1 A 4 Limoniidae Margaretifera Lestes 1 1 A 4 Muscidae 2 2 B R x Marstoniopsis Leucorrhinia Psychodidae Myxas Libellula Ptychopteridae Physa s.s. Nehalennia Rhagionidae Physella Onychogomphus Scatophagidae Pisidium 7 6 B 5 x Ophiogomphus Sciomyzidae Planorbarius 2 2 B 4 x Orthetrum 4 3 B 4 x Simuliidae Planorbis Oxygastra Stratiomyidae Potamopyrgus Platycnemis Syrphidae Pseudamnicola s.l. Pyrrhosoma Tabanidae Pseudanodonta Somatochlora Thaumaleidae Segmentina Sympetrum 2 2 B 4 x Tipulidae Sphaerium 7 6 B 5 x HEMIPTERA Theodoxus Aphelocheirus Unio Arctocorisa Valvata 3 3 B 4 x Callicorixa Viviparus Corixa 10 8 B 5 x Cymatia ACARI Gerris s.l. Hydracarina s.l. Glaenocorisa CRUSTACEA Hebrus Argulidae Hesperocorixa Asellidae 3 3 B 5 x Hydrometra Astacidae Ilyocoris 2 2 5 x Atyidae Mesovelia Cambaridae Micronecta BELGISCHE BIOTISCHE INDEX Corophiidae Microvelia Crangonyctidae Naucoris Taxa SE Gammaridae Nepa 1 = zeer gevoelig 0 0 Janiridae Notonecta 3 3 2 = duidelijk gevoelig 0 0 5 x Mysidae Paracorixa 3 = gevoelig 0 0 Palaemonidae Plea 4 = minder gevoelig 8 5 Sphaeromatidae Ranatra 5 = weinig gevoelig 9 8 Talitridae Sigara 366 305 6 = zeer weinig gev. 2 2 5 x Varunidae Velia 7 = nauwelijks gev. 0 0 R = restgroep 5 4 Totaal 24 19 Richtgroep 4 4 Aantal Taxa/S.E. in Richtgroep 8 5 meetpunt water situering

code-UTM-Lamb prov.code-VHA-naam localiteit, ligging

Biotische Index

36/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.1C: Meetpunt 1 - Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (MMIF) meetpunt water localiteit situering

UTM(WGS84)= 31 UES 4352 5305 codes - UTM, Lambert 1 NB= 51°01'38,72" - OL= 03°37'14,43"datum, uur 7.06.2016 15.06 uur prov.code - VHA - naam O.7.23 Meersbeek zon weer voor/tijdens zon, onweer, storm, regen localiteit 9830 Sint-Martens-Latem straat - ligging Baarle-Frankrijkstraat ± 190m opwaarts brug, linkeroever watertype Bk Kleine beek

Totaal Totaal geteld herleid 100% 0,50 5 Taxon Totaal Aant/5' TOTAAL 3479 2899,2 PLATYHELMINTHES Bdellocephala Dendrocoelum Dugesia Planaria Polycelis POLYCHAETA Ampharetidae OLIGOCHAETA Enchytraeidae Haplotaxidae Lumbricidae Lumbriculidae Naididae (Naidinae) 2 Naididae (Tubificinae) 2935 HIRUDINEA Cystobranchus Dina Erpobdella Glossiphonia Haementeria Haemopis Helobdella Hemiclepsis Hirudo Piscicola Theromyzon Trocheta MOLLUSCA Acroloxus Ancylus Anisus Anodonta Aplexa Armiger Bathyomphalus Bithynia Bythinella Corbicula Dreissena Ferrissia Gyraulus Hippeutis Lithoglyphus Lymnaea s.l. Margaretifera Marstoniopsis Myxas Physa s.s. Physella Pisidium Planorbarius Planorbis Potamopyrgus Pseudamnicola s.l. Pseudanodonta Segmentina Sphaerium Theodoxus Unio Valvata Viviparus ACARI Hydracarina s.l. CRUSTACEA Argulidae Asellidae Astacidae Atyidae Cambaridae Corophiidae Crangonyctidae Gammaridae Janiridae Mysidae Palaemonidae Sphaeromatidae Talitridae Varunidae

1,7 2445,8

2,5

0,8

3,3

0,8

7 2

5,8 1,7

5,8

2,5

zomer

MULTIMETRISCHE MACROFAUNA INDEX VLAANDEREN (MMIF) d e Totaal Totaal a b c d e Totaal Totaal a b c d Shannon geteld 5 min. T E A Shannon geteld 5 min. T E A Shannon T E A Wiener T 100% Wiener T 100% Wiener A P G A P G A P G 0,50 0,50 Diversi- S Diversi- S DiversiX T T X T T X T T Taxon Totaal Aant/5' Taxon Totaal Aant/5' teit teit teit MEGALOPTERA EPHEMEROPTERA Baetis 6 Sialis 1 0,8 x -0,00234 5 Brachycercus 7 COLEOPTERA 5 Caenis 6 Dryopidae 5 Centroptilum 7 Dytiscidae 6 Cloeon 6 Elminthidae 6 Ecdyonurus 9 Gyrinidae Ephemera 8 Haliplidae Ephemerella 8 Hydraenidae 3 Ephoron 9 Hydrophilidae Habroleptoides 8 Hygrobiidae 2 Habrophlebia 8 Noteridae 4 Isonychia 7 Psephenidae 2 Leptophlebia 8 Scirtidae 2 Metreletus 7 TRICHOPTERA x -0,00429 5 Oligoneuriella 7 Beraeidae x -0,14345 1 Paraleptophlebia 8 Brachycentridae Potamanthus 8 Ecnomidae Procloeon 7 Glossosomatidae 4 Siphlonurus 7 Goeridae 4 Hydropsychidae 3 PLECOPTERA Hydroptilidae 4 Amphinemura 9 Lepidostomatidae 4 Leptoceridae 4 Limnephilidae x -0,00608 4 Molannidae 4 Nemoura 8 Odontoceridae 4 Nemurella 8 Philopotamidae 5 Perla 10 Phryganeidae x -0,00234 4 Perlodes 10 Polycentropidae 4 Protonemura 9 Psychomyidae Rhyacophilidae 6 ODONATA Sericostomatidae 7 Aeshna 6 DIPTERA 5 Anax 6 Athericidae 6 Brachytron 7 Blephariceridae 6 Calopteryx 8 Ceratopogonidae 14 11,7 x -0,02219 6 Cercion 7 Chaoboridae 5 Ceriagrion 7 Chironomidae 5 Coenagrion 6 * non thummi-plumosus 79 65,8 x -0,08595 8 Cordulegaster 9 * thummi-plumosus 29 24,2 x -0,03990 5 Cordulia 7 Culicidae 5 Crocothemis 7 Cylindrotomidae 7 Enallagma 7 Dixidae x g -0,00778 6 Epitheca 7 Dolichopodidae 6 Erythromma 7 Empididae 6 Gomphus 7 Ephydridae x -0,00234 5 Ischnura 1 0,8 x g -0,00234 6 Limoniidae 10 Lestes 1 0,8 x g -0,00234 7 Muscidae 2 1,7 x -0,00429 5 Leucorrhinia 7 Psychodidae 7 Libellula 7 Ptychopteridae 5 Nehalennia 7 Rhagionidae 3 Onychogomphus 7 Scatophagidae x -0,01249 4 Ophiogomphus 7 Sciomyzidae x -0,00429 5 Orthetrum 4 3,3 x g -0,00778 7 Simuliidae 6 Oxygastra 7 Stratiomyidae 6 Platycnemis 7 Syrphidae 5 Pyrrhosoma 7 Tabanidae 6 Somatochlora 7 Thaumaleidae 6 Sympetrum 2 1,7 x g -0,00429 7 Tipulidae x -0,01249 4 HEMIPTERA 7 Aphelocheirus 8 6 Arctocorisa 5 x g -0,00608 6 Callicorixa 5 6 Corixa 10 8,3 x -0,01682 5 Cymatia 6 Gerris s.l. 6 Criteria Score 5 Glaenocorisa 5 voor Bk Kleine beek Hebrus 6 Taxa EPT AGT SWD GTS 5 Hesperocorixa 5 > 26,75 > 5,25 > 6,75 > 2,675 > 5,375 4 x -0,00608 4 Hydrometra 6 ≤ 26,75 ≤ 5,25 ≤ 6,75 ≤ 2,675 ≤ 5,375 3 8 Ilyocoris 2 1,7 x -0,00429 5 ≤ 19,5 ≤ 3,5 ≤ 4,5 ≤ 1,85 ≤ 4,25 2 7 Mesovelia 6 ≤ 12,25 ≤ 1,75 ≤ 2,25 ≤ 1,025 ≤ 3,125 1 6 Micronecta 6 ≤5 0 0 ≤ 0,2 ≤2 0 5 Microvelia 7 4 Naucoris 6 5 Nepa 6 24 3 Aantal taxa 5 Notonecta 3 2,5 x -0,00608 5 5 Paracorixa 5 0 0 Aantal EPT 5 Plea 6 a b c

4 5 4

Ranatra Sigara Velia

366

305,0 x

6 -0,23690 5 7

Aantal AGT Shannon Wiener diversiteit

0,64327

4,625

SPT

MMIV/MMIF = EKC kwaliteitsbeoordeling

37/62

0,50 matig

tijd

e T S

5 6 5 7 7 6 6 5 5 5 6 7 9 9 6 9 9 6 8 9 8 8 9 9 6 9 6 7 8 8 7 7 3 3 3 2 3 3 6 3 3 3 4 3 3 3 3 3 3 5 4 1 3 3 3

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.2A: Meetpunt 4 - Veldgegevens

38/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.2B: Meetpunt 4 - Belgische Biotische Index UTM(WGS84)= 31 UES 4369 5311NB= 51°01'40,59" - EL= 03°37'23,27" 14.22 zomer 4 datum, uur 8.06.2016 O.7.23 weer voor, tijdens zon, onweer, véél regen zon Meersbeek Baarle-Frankrijkstraat ligging onmiddellijk opwaarts brug/duiker 8930 Sint-Martens-Latem BELGISCHE BIOTISCHE INDEX BBI BBI BBI Totaal Totaal Totaal Totaal Totaal Totaal G G G geteld 5 min. geteld 5 min. geteld 5 min. v S v S v S 100% 100% 100% k E k E k E bemonsteringstijd bemonsteringstijd bemonsteringstijd 5,00 5,00 5,00 Totaal Aant/5' C l Totaal Aant/5' C l Totaal Aant/5' C l Taxon Taxon Taxon 2146 1431 F TOTAAL EPHEMEROPTERA MEGALOPTERA 4 3 B R x PLATYHELMINTHES Baetis Sialis Bdellocephala Brachycercus COLEOPTERA Dendrocoelum Caenis Dryopidae Dugesia Centroptilum Dytiscidae 4 3 B R x Planaria Cloeon Elminthidae Polycelis Ecdyonurus Gyrinidae Ephemera Haliplidae POLYCHAETA Ephemerella Hydraenidae Ampharetidae Ephoron Hydrophilidae 3 2 B R x OLIGOCHAETA Habroleptoides Hygrobiidae 4 3 B R x Enchytraeidae Habrophlebia Noteridae 3 2 B R x Haplotaxidae Isonychia Psephenidae Lumbricidae 10 7 B R x Leptophlebia Scirtidae 1 1 A R Lumbriculidae 1 1 A R Metreletus TRICHOPTERA Naididae (Naidinae) 66 44 C R x Oligoneuriella Beraeidae Naididae (Tubificinae) 838 559 E 6 x Paraleptophlebia Brachycentridae Potamanthus Ecnomidae HIRUDINEA Procloeon Glossosomatidae Cystobranchus Siphlonurus Goeridae Dina Hydropsychidae Erpobdella 11 7 B 5 x PLECOPTERA Hydroptilidae Glossiphonia 2 1 A 5 Amphinemura Lepidostomatidae Haementeria Leptoceridae Haemopis 1 1 A 5 Limnephilidae Helobdella 4 3 B 5 x Molannidae Hemiclepsis Nemoura Odontoceridae Hirudo Nemurella Philopotamidae Piscicola Perla Phryganeidae Theromyzon Perlodes Polycentropidae Trocheta Protonemura Psychomyidae MOLLUSCA Rhyacophilidae Acroloxus ODONATA Sericostomatidae Ancylus Aeshna 1 1 A 4 DIPTERA Anisus 3 2 B 4 x Anax Athericidae Anodonta Brachytron Blephariceridae Aplexa Calopteryx Ceratopogonidae 25 17 C R x Armiger Cercion Chaoboridae Bathyomphalus Ceriagrion Chironomidae Bithynia 5 3 B 4 x Coenagrion * non thummi-plumosus 92 61 D R x Bythinella Cordulegaster * thummi-plumosus 71 47 C 6 x Corbicula Cordulia Culicidae 2 1 A R Dreissena Crocothemis Cylindrotomidae Ferrissia Enallagma Dixidae Gyraulus 43 29 C 4 x Epitheca Dolichopodidae Hippeutis Erythromma Empididae Lithoglyphus Gomphus Ephydridae Lymnaea s.l. 21 14 C 4 x Ischnura 9 6 B 4 x Limoniidae Margaretifera Lestes 2 1 A 4 Muscidae Marstoniopsis Leucorrhinia Psychodidae 3 2 B R x Myxas Libellula Ptychopteridae Physa s.s. Nehalennia Rhagionidae 1 1 A R Physella 49 33 C 5 x Onychogomphus Scatophagidae Pisidium 1 1 A 5 Ophiogomphus Sciomyzidae Planorbarius 14 9 B 4 x Orthetrum 2 1 A 4 Simuliidae Planorbis Oxygastra Stratiomyidae Potamopyrgus Platycnemis Syrphidae Pseudamnicola s.l. Pyrrhosoma Tabanidae Pseudanodonta Somatochlora Thaumaleidae Segmentina Sympetrum Tipulidae Sphaerium 6 4 B 5 x HEMIPTERA Theodoxus Aphelocheirus Unio Arctocorisa Valvata 5 3 B 4 x Callicorixa Viviparus Corixa 14 9 B 5 x Cymatia ACARI Gerris s.l. Hydracarina s.l. Glaenocorisa CRUSTACEA Hebrus Argulidae Hesperocorixa Asellidae 170 113 E 5 x Hydrometra Astacidae Ilyocoris 12 8 5 x Atyidae Mesovelia Cambaridae Micronecta BELGISCHE BIOTISCHE INDEX Corophiidae Microvelia Crangonyctidae Naucoris Taxa SE Gammaridae Nepa 1 = zeer gevoelig 0 0 Janiridae Notonecta 5 3 2 = duidelijk gevoelig 0 0 5 x Mysidae Paracorixa 3 = gevoelig 0 0 Palaemonidae Plea 4 = minder gevoelig 10 7 Sphaeromatidae Ranatra 5 = weinig gevoelig 12 9 Talitridae Sigara 637 425 6 = zeer weinig gev. 2 2 5 x Varunidae Velia 7 = nauwelijks gev. 0 0 R = restgroep 14 10 Totaal 38 28 Richtgroep 4 4 Aantal Taxa/S.E. in Richtgroep 10 7 meetpunt water situering

code-UTM-Lamb prov.code-VHA-naam localiteit, ligging

Biotische Index

39/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.2C: Meetpunt 4 - Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (MMIF) meetpunt water localiteit situering

UTM(WGS84)= 31 UES 4369 5311 codes - UTM, Lambert 4 NB= 51°01'40,59" - EL= 03°37'23,27"datum, uur 8.06.2016 14.22 uur prov.code - VHA - naam O.7.23 Meersbeek weer voor/tijdens zon, onweer, véél regen zon localiteit 8930 Sint-Martens-Latem straat - ligging Baarle-Frankrijkstraat onmiddellijk opwaarts brug/duiker watertype Bk Kleine beek MULTIMETRISCHE MACROFAUNA INDEX VLAANDEREN (MMIF)

Totaal Totaal geteld herleid 100% 0,50 5 Taxon Totaal Aant/5' TOTAAL 2146 1430,7 PLATYHELMINTHES Bdellocephala Dendrocoelum Dugesia Planaria Polycelis POLYCHAETA Ampharetidae OLIGOCHAETA Enchytraeidae Haplotaxidae Lumbricidae Lumbriculidae Naididae (Naidinae) Naididae (Tubificinae) HIRUDINEA Cystobranchus Dina Erpobdella Glossiphonia Haementeria Haemopis Helobdella Hemiclepsis Hirudo Piscicola Theromyzon Trocheta MOLLUSCA Acroloxus Ancylus Anisus Anodonta Aplexa Armiger Bathyomphalus Bithynia Bythinella Corbicula Dreissena Ferrissia Gyraulus Hippeutis Lithoglyphus Lymnaea s.l. Margaretifera Marstoniopsis Myxas Physa s.s. Physella Pisidium Planorbarius Planorbis Potamopyrgus Pseudamnicola s.l. Pseudanodonta Segmentina Sphaerium Theodoxus Unio Valvata Viviparus ACARI Hydracarina s.l. CRUSTACEA Argulidae Asellidae Astacidae Atyidae Cambaridae Corophiidae Crangonyctidae Gammaridae Janiridae Mysidae Palaemonidae Sphaeromatidae Talitridae Varunidae

d e a b c Shannon T E A Wiener T A P G Diversi- S X T T teit

5 5 5 6 6

10 1 66 838

6,7 0,7 44,0 558,7

x x x x

11 2

7,3 x 1,3 x

1 4

0,7 x 2,7 x

2,0 x

3,3 x

28,7 x

14,0 x

49 1 14

32,7 x 0,7 x 9,3 x

4,0 x

3,3 x

-0,02502 -0,00357 -0,10708 -0,3672

2 4 2 2 5 1

4 4 -0,02703 3 -0,0065 4 4 -0,00357 4 -0,01171 4 4 4 5 4 4 6 7 -0,00919 5 6 6 6 5 -0,01412 5 8 5 5 7 g -0,07835 6 6 6 -0,04528 5 10 5 7 5 -0,0863 3 -0,00357 4 -0,03283 5 6 6 5 6 6 -0,01644 4 7 6 g -0,01412 6 6

170

113,3 x

5 -0,20086 4 8 7 6 5 4 5 5 5 5 4 5 4

Taxon EPHEMEROPTERA Baetis Brachycercus Caenis Centroptilum Cloeon Ecdyonurus Ephemera Ephemerella Ephoron Habroleptoides Habrophlebia Isonychia Leptophlebia Metreletus Oligoneuriella Paraleptophlebia Potamanthus Procloeon Siphlonurus

Totaal Totaal a b geteld 5 min. T E 100% A P 0,50 X T Totaal Aant/5'

d e Shannon A Wiener T G Diversi- S T teit 6 7 6 7 6 9 8 8 9 8 8 7 8 7 7 8 8 7 7

PLECOPTERA Amphinemura

Nemoura Nemurella Perla Perlodes Protonemura ODONATA Aeshna Anax Brachytron Calopteryx Cercion Ceriagrion Coenagrion Cordulegaster Cordulia Crocothemis Enallagma Epitheca Erythromma Gomphus Ischnura Lestes Leucorrhinia Libellula Nehalennia Onychogomphus Ophiogomphus Orthetrum Oxygastra Platycnemis Pyrrhosoma Somatochlora Sympetrum HEMIPTERA Aphelocheirus Arctocorisa Callicorixa Corixa Cymatia Gerris s.l. Glaenocorisa Hebrus Hesperocorixa Hydrometra Ilyocoris Mesovelia Micronecta Microvelia Naucoris Nepa Notonecta Paracorixa Plea Ranatra Sigara Velia

8 8 10 10 9

0,7 x

9 2

6,0 x 1,3 x

1,3 x

9,3 x

g -0,00357 6 6 7 8 7 7 6 9 7 7 7 7 7 7 g -0,02296 6 g -0,00650 7 7 7 7 7 7 g -0,00650 7 7 7 7 7 7

-0,03283

8,0 x

-0,02900

3,3 x

-0,01412

637

424,7 x

Totaal Totaal geteld 5 min. 100% 0,50 Totaal Aant/5'

-0,36053

8 5 5 5 6 6 5 6 5 6 5 6 6 7 6 6 5 5 6 6 5 7

Taxon MEGALOPTERA Sialis 4 COLEOPTERA Dryopidae Dytiscidae 4 Elminthidae Gyrinidae Haliplidae Hydraenidae Hydrophilidae 3 Hygrobiidae 4 Noteridae 3 Psephenidae Scirtidae 1 TRICHOPTERA Beraeidae Brachycentridae Ecnomidae Glossosomatidae Goeridae Hydropsychidae Hydroptilidae Lepidostomatidae Leptoceridae Limnephilidae Molannidae Odontoceridae Philopotamidae Phryganeidae Polycentropidae Psychomyidae Rhyacophilidae Sericostomatidae DIPTERA Athericidae Blephariceridae Ceratopogonidae 25 Chaoboridae Chironomidae * non thummi-plumosus 92 * thummi-plumosus 71 Culicidae 2 Cylindrotomidae Dixidae Dolichopodidae Empididae Ephydridae Limoniidae Muscidae Psychodidae 3 Ptychopteridae Rhagionidae 1 Scatophagidae Sciomyzidae Simuliidae Stratiomyidae Syrphidae Tabanidae Thaumaleidae Tipulidae

Criteria voor Taxa > 26,75 ≤ 26,75 ≤ 19,5 ≤ 12,25 ≤5

d e Shannon T E A Wiener T A P G Diversi- S X T T teit

2,7 x

2,0 x 2,7 x 2,0 x 0,7 x

-0,01171 5 6 -0,01171 5 7 7 6 6 -0,00919 5 -0,01171 5 -0,00919 5 6 g -0,00357 7 9 9 6 9 9 6 8 9 8 8 9 9 6 9 6 7 8 8 7 7 -0,05187 3 3

16,7 x

61,3 x 47,3 x 1,3 x

-0,13502 3 -0,11278 2 -0,00650 3 3 6 3 3 3 4 3 -0,00919 3 3 -0,00357 3 3 3 5 4 1 3 3 3

2,0 x 0,7 x

Score Bk EPT > 5,25 ≤ 5,25 ≤ 3,5 ≤ 1,75 0

Kleine AGT > 6,75 ≤ 6,75 ≤ 4,5 ≤ 2,25 0

tijd

a b c

2,7 x

beek SWD > 2,675 ≤ 2,675 ≤ 1,85 ≤ 1,025 ≤ 0,2

GTS > 5,375 ≤ 5,375 ≤ 4,25 ≤ 3,125 ≤2

4 3 2 1 0

Aantal taxa

Aantal EPT

Aantal AGT

1,90481

4,395

Shannon Wiener diversiteit SPT

MMIV/MMIF = EKC kwaliteitsbeoordeling

40/62

zomer

0,70 goed

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.3A: Meetpunt 5 - Veldgegevens

41/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.3B: Meetpunt 5 - Belgische Biotische Index code-UTM-Lamb meetpunt prov.code-VHA-naam water localiteit, ligging situering BELGISCHE BIOTISCHE INDEX

UTM(WGS84)= 31 UES 4397 5310NB= 51°01'40,16" - EL= 03°37'28,16" 13.40 5 datum, uur 8.06.2016 O.7.23 weer voor, tijdens véél regen, zon, onweer zon Meersbeek Baarle-Frankrijkstraat ligging 40m afwaarts uitlaat zuiveringsstation 8930 Sint-Martens-Latem Totaal geteld

Totaal 5 min.

100% bemonsteringstijd 5,00 Totaal Aant/5' Taxon 185 463 TOTAAL PLATYHELMINTHES Bdellocephala Dendrocoelum Dugesia Planaria Polycelis POLYCHAETA Ampharetidae OLIGOCHAETA Enchytraeidae Haplotaxidae Lumbricidae Lumbriculidae Naididae (Naidinae) Naididae (Tubificinae) HIRUDINEA Cystobranchus Dina Erpobdella Glossiphonia Haementeria Haemopis Helobdella Hemiclepsis Hirudo Piscicola Theromyzon Trocheta MOLLUSCA Acroloxus Ancylus Anisus Anodonta Aplexa Armiger Bathyomphalus Bithynia Bythinella Corbicula Dreissena Ferrissia Gyraulus Hippeutis Lithoglyphus Lymnaea s.l. Margaretifera Marstoniopsis Myxas Physa s.s. Physella Pisidium Planorbarius Planorbis Potamopyrgus Pseudamnicola s.l. Pseudanodonta Segmentina Sphaerium Theodoxus Unio Valvata Viviparus ACARI Hydracarina s.l. CRUSTACEA Argulidae Asellidae Astacidae Atyidae Cambaridae Corophiidae Crangonyctidae Gammaridae Janiridae Mysidae Palaemonidae Sphaeromatidae Talitridae Varunidae

245

BBI Totaal G geteld v S 100% k E bemonsteringstijd C l Totaal Taxon E EPHEMEROPTERA Baetis Brachycercus Caenis Centroptilum Cloeon Ecdyonurus Ephemera Ephemerella Ephoron Habroleptoides Habrophlebia Isonychia Leptophlebia Metreletus Oligoneuriella E 6 x Paraleptophlebia Potamanthus Procloeon Siphlonurus PLECOPTERA Amphinemura

Nemoura Nemurella Perla Perlodes Protonemura

ODONATA Aeshna Anax Brachytron Calopteryx Cercion Ceriagrion Coenagrion Cordulegaster Cordulia Crocothemis Enallagma Epitheca Erythromma Gomphus Ischnura Lestes Leucorrhinia Libellula Nehalennia Onychogomphus Ophiogomphus Orthetrum Oxygastra Platycnemis Pyrrhosoma Somatochlora Sympetrum HEMIPTERA Aphelocheirus Arctocorisa 3 B 4 x Callicorixa Corixa Cymatia Gerris s.l. Glaenocorisa Hebrus Hesperocorixa 15 C 5 x Hydrometra Ilyocoris Mesovelia Micronecta Microvelia Naucoris Nepa Notonecta Paracorixa Plea Ranatra Sigara Velia

BBI BBI Totaal Totaal G G geteld 5 min. v S v S 100% k E k E bemonsteringstijd 5,00 5,00 Aant/5' C l Totaal Aant/5' C l Taxon MEGALOPTERA Sialis COLEOPTERA Dryopidae Dytiscidae Elminthidae Gyrinidae Haliplidae Hydraenidae Hydrophilidae Hygrobiidae Noteridae Psephenidae Scirtidae TRICHOPTERA Beraeidae Brachycentridae Ecnomidae Glossosomatidae Goeridae Hydropsychidae Hydroptilidae Lepidostomatidae Leptoceridae Limnephilidae Molannidae Odontoceridae Philopotamidae Phryganeidae Polycentropidae Psychomyidae Rhyacophilidae Sericostomatidae DIPTERA Athericidae Blephariceridae Ceratopogonidae 2 5 B R x Chaoboridae Chironomidae * non thummi-plumosus 18 45 C R x * thummi-plumosus 57 143 E 6 x Culicidae 3 8 B R x Cylindrotomidae Dixidae Dolichopodidae Empididae Ephydridae Limoniidae Muscidae Psychodidae Ptychopteridae Rhagionidae Scatophagidae Sciomyzidae Simuliidae Stratiomyidae Syrphidae Tabanidae Thaumaleidae Tipulidae Totaal 5 min.

BELGISCHE BIOTISCHE INDEX Taxa 1 = zeer gevoelig 0 2 = duidelijk gevoelig 0 3 = gevoelig 0 4 = minder gevoelig 1 5 = weinig gevoelig 1 6 = zeer weinig gev. 2 7 = nauwelijks gev. 0 R = restgroep 3 Totaal 7 Richtgroep 4 Aantal Taxa/S.E. in Richtgroep 1

Biotische Index

42/62

zomer

SE 0 0 0 1 1 2 0 3 7 4 1

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.3C: Meetpunt 5 - Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (MMIF) meetpunt water localiteit situering

UTM(WGS84)= 31 UES 4397 5310 codes - UTM, Lambert 5 NB= 51°01'40,16" - EL= 03°37'28,16" datum, uur 8.06.2016 13.40 uur prov.code - VHA - naam O.7.23 Meersbeek weer voor/tijdens véél regen, zon, onweer zon localiteit 8930 Sint-Martens-Latem straat - ligging Baarle-Frankrijkstraat 40m afwaarts uitlaat zuiveringsstation watertype Bk kleine beek

MULTIMETRISCHE MACROFAUNA INDEX VLAANDEREN (MMIF) d e Totaal Totaal a b c d e Totaal Totaal a b c d Shannon geteld 5 min. T E A Shannon geteld 5 min. T E A Shannon T E A Wiener T 100% Wiener T 100% Wiener A P G A P G A P G 0,50 0,50 Diversi- S Diversi- S DiversiX T T X T T X T T Taxon Totaal Aant/5' Taxon Totaal Aant/5' teit teit teit MEGALOPTERA EPHEMEROPTERA Baetis 6 Sialis 5 Brachycercus 7 COLEOPTERA 5 Caenis 6 Dryopidae 5 Centroptilum 7 Dytiscidae 6 Cloeon 6 Elminthidae 6 Ecdyonurus 9 Gyrinidae Ephemera 8 Haliplidae Ephemerella 8 Hydraenidae 3 Ephoron 9 Hydrophilidae Habroleptoides 8 Hygrobiidae 2 Habrophlebia 8 Noteridae 4 Isonychia 7 Psephenidae 2 Leptophlebia 8 Scirtidae 2 Metreletus 7 TRICHOPTERA 5 Oligoneuriella 7 Beraeidae 245,0 x -0,33658 1 Paraleptophlebia 8 Brachycentridae Potamanthus 8 Ecnomidae Procloeon 7 Glossosomatidae 4 Siphlonurus 7 Goeridae 4 Hydropsychidae 3 PLECOPTERA Hydroptilidae 4 Amphinemura 9 Lepidostomatidae 4 Leptoceridae 4 Limnephilidae 4 Molannidae 4 Nemoura 8 Odontoceridae 4 Nemurella 8 Philopotamidae 5 Perla 10 Phryganeidae 4 Perlodes 10 Polycentropidae 4 Protonemura 9 Psychomyidae Rhyacophilidae 6 ODONATA Sericostomatidae 7 Aeshna 6 DIPTERA 5 Anax 6 Athericidae 6 Brachytron 7 Blephariceridae 6 Calopteryx 8 Ceratopogonidae 2 5,0 x -0,04894 6 Cercion 7 Chaoboridae 5 Ceriagrion 7 Chironomidae 5 Coenagrion 6 * non thummi-plumosus 18 45,0 x -0,22670 8 Cordulegaster 9 * thummi-plumosus 57 142,5 x -0,36274 5 Cordulia 7 Culicidae 3 7,5 x -0,06684 5 Crocothemis 7 Cylindrotomidae 7 Enallagma 7 Dixidae 6 Epitheca 7 Dolichopodidae 6 Erythromma 7 Empididae 6 Gomphus 7 Ephydridae 5 Ischnura 6 Limoniidae 10 Lestes 7 Muscidae 5 Leucorrhinia 7 Psychodidae 7 Libellula 7 Ptychopteridae 5 Nehalennia 7 Rhagionidae 3 Onychogomphus 7 Scatophagidae 4 Ophiogomphus 7 Sciomyzidae 5 Orthetrum 7 Simuliidae 6 Oxygastra 7 Stratiomyidae 6 Platycnemis 7 Syrphidae 5 Pyrrhosoma 7 Tabanidae 6 Somatochlora 7 Thaumaleidae 6 Sympetrum 7 Tipulidae 4 HEMIPTERA 7 Aphelocheirus 8 6 Arctocorisa 5 2,5 x g -0,02822 6 Callicorixa 5 6 Corixa 5 Cymatia 6 Gerris s.l. 6 Criteria Score 5 Glaenocorisa 5 voor Bk kleine beek Hebrus 6 Taxa EPT AGT SWD GTS 5 Hesperocorixa 5 > 26,75 > 5,25 > 6,75 > 2,675 > 5,375 4 15,0 x -0,1112 4 Hydrometra 6 ≤ 26,75 ≤ 5,25 ≤ 6,75 ≤ 2,675 ≤ 5,375 3 8 Ilyocoris 5 ≤ 19,5 ≤ 3,5 ≤ 4,5 ≤ 1,85 ≤ 4,25 2 7 Mesovelia 6 ≤ 12,25 ≤ 1,75 ≤ 2,25 ≤ 1,025 ≤ 3,125 1 6 Micronecta 6 ≤5 0 0 ≤ 0,2 ≤2 0 5 Microvelia 7 4 Naucoris 6 5 Nepa 6 7 1 Aantal taxa 5 Notonecta 5 5 Paracorixa 5 0 0 Aantal EPT 5 Plea 6 4 Ranatra 6 1 1 Aantal AGT 5 Sigara 5

Totaal Totaal geteld herleid 100% 0,50 5 Taxon Totaal Aant/5' TOTAAL 185 462,5 PLATYHELMINTHES Bdellocephala Dendrocoelum Dugesia Planaria Polycelis POLYCHAETA Ampharetidae OLIGOCHAETA Enchytraeidae Haplotaxidae Lumbricidae Lumbriculidae Naididae (Naidinae) Naididae (Tubificinae) HIRUDINEA Cystobranchus Dina Erpobdella Glossiphonia Haementeria Haemopis Helobdella Hemiclepsis Hirudo Piscicola Theromyzon Trocheta MOLLUSCA Acroloxus Ancylus Anisus Anodonta Aplexa Armiger Bathyomphalus Bithynia Bythinella Corbicula Dreissena Ferrissia Gyraulus Hippeutis Lithoglyphus Lymnaea s.l. Margaretifera Marstoniopsis Myxas Physa s.s. Physella Pisidium Planorbarius Planorbis Potamopyrgus Pseudamnicola s.l. Pseudanodonta Segmentina Sphaerium Theodoxus Unio Valvata Viviparus ACARI Hydracarina s.l. CRUSTACEA Argulidae Asellidae Astacidae Atyidae Cambaridae Corophiidae Crangonyctidae Gammaridae Janiridae Mysidae Palaemonidae Sphaeromatidae Talitridae Varunidae

zomer

a b c

Velia

Shannon Wiener diversiteit

1,18122

3,143

SPT

MMIV/MMIF = EKC kwaliteitsbeoordeling

43/62

0,30 ontoereikend

tijd

e T S

5 6 5 7 7 6 6 5 5 5 6 7 9 9 6 9 9 6 8 9 8 8 9 9 6 9 6 7 8 8 7 7 3 3 3 2 3 3 6 3 3 3 4 3 3 3 3 3 3 5 4 1 3 3 3

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.4A: Meetpunt 2 - Veldgegevens

44/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.4B: Meetpunt 2 - Belgische Biotische Index meetpunt water situering

code-UTM-Lamb prov.code-VHA-naam localiteit, ligging

2 UTM(WGS84)= 31 UES 4394 5308NB= 51°01'39,53" - EL= 03°37'35,97" datum, uur 7.06.2016 0,5819 O.7.23 Meersbeek weer voor, tijdens véél regen, zon, onweer zon 8930 Sint-Martens-Latem ± 225 m afwaarts Baarle-Frankrijkstraat ligging ± 160 m opwaarts verlengde Meersstraat BELGISCHE BIOTISCHE INDEX Totaal Totaal 5 BBI Totaal Totaal Totaal Totaal 5 BBI G G geteld min. geteld min. geteld min. v S v S 100% 100% 100% k E k E bemonsteringstijd bemonsteringstijd bemonsteringstijd 5,00 5,00 5,00 Totaal Aant/5' C l Totaal Aant/5' C l Totaal Aant/5' Taxon Taxon Taxon 295 369 E TOTAAL EPHEMEROPTERA MEGALOPTERA PLATYHELMINTHES Baetis Sialis Bdellocephala Brachycercus COLEOPTERA Dendrocoelum Caenis Dryopidae Dugesia Centroptilum Dytiscidae Planaria Cloeon Elminthidae Polycelis Ecdyonurus Gyrinidae Ephemera Haliplidae POLYCHAETA Ephemerella Hydraenidae Ampharetidae Ephoron Hydrophilidae 1 1 OLIGOCHAETA Habroleptoides Hygrobiidae Enchytraeidae Habrophlebia Noteridae Haplotaxidae Isonychia Psephenidae Lumbricidae 2 3 B R x Leptophlebia Scirtidae Lumbriculidae Metreletus TRICHOPTERA Oligoneuriella Beraeidae Naididae (Naidinae) 1 1 A R Naididae (Tubificinae) 108 135 E 6 x Paraleptophlebia Brachycentridae Potamanthus Ecnomidae HIRUDINEA Procloeon Glossosomatidae Cystobranchus Siphlonurus Goeridae Dina Hydropsychidae Erpobdella PLECOPTERA Hydroptilidae Glossiphonia Amphinemura Lepidostomatidae Haementeria Leptoceridae Haemopis Limnephilidae Helobdella 18 23 C 5 x Molannidae Hemiclepsis Nemoura Odontoceridae Hirudo Nemurella Philopotamidae Piscicola Perla Phryganeidae Theromyzon Perlodes Polycentropidae Trocheta Protonemura Psychomyidae MOLLUSCA Rhyacophilidae Acroloxus ODONATA Sericostomatidae Ancylus Aeshna DIPTERA Anisus Anax Athericidae Anodonta Brachytron Blephariceridae Aplexa Calopteryx Ceratopogonidae 6 8 Armiger Cercion Chaoboridae Bathyomphalus Ceriagrion Chironomidae Bithynia Coenagrion * non thummi-plumosus 11 14 Bythinella Cordulegaster * thummi-plumosus 143 179 Corbicula Cordulia Culicidae Dreissena Crocothemis Cylindrotomidae Ferrissia Enallagma Dixidae Gyraulus Epitheca Dolichopodidae Hippeutis Erythromma Empididae Lithoglyphus Gomphus Ephydridae Lymnaea s.l. Ischnura Limoniidae Margaretifera Lestes Muscidae Marstoniopsis Leucorrhinia Psychodidae Myxas Libellula Ptychopteridae Physa s.s. Nehalennia Rhagionidae Physella Onychogomphus Scatophagidae Pisidium Ophiogomphus Sciomyzidae Planorbarius Orthetrum Simuliidae Planorbis Oxygastra Stratiomyidae Potamopyrgus Platycnemis Syrphidae Pseudamnicola s.l. Pyrrhosoma Tabanidae Pseudanodonta Somatochlora Thaumaleidae Segmentina Sympetrum Tipulidae Sphaerium HEMIPTERA Theodoxus Aphelocheirus Unio Arctocorisa Valvata Callicorixa Viviparus Corixa Cymatia ACARI Gerris s.l. Hydracarina s.l. Glaenocorisa CRUSTACEA Hebrus Argulidae Hesperocorixa Asellidae 4 5 B 5 x Hydrometra Astacidae Ilyocoris Atyidae Mesovelia Cambaridae Micronecta Corophiidae Microvelia BELGISCHE BIOTISCHE INDEX Crangonyctidae Naucoris Taxa SE Gammaridae Nepa 1 = zeer gevoelig 0 0 Janiridae Notonecta 1 1 5 2 = duidelijk gevoelig 0 0 Mysidae Paracorixa 3 = gevoelig 0 0 Palaemonidae Plea 4 = minder gevoelig 0 0 Sphaeromatidae Ranatra 5 = weinig gevoelig 3 2 Talitridae Sigara 6 = zeer weinig gev. 2 2 Varunidae Velia 7 = nauwelijks gev. 0 0 R = restgroep 5 3 Totaal 10 7 Richtgroep 5 5 Aantal Taxa/S.E. in Richtgroep 3 2

Biotische Index

45/62

zomer

5 BBI G v S k E C l

A R

B R x

C R x E 6 x

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.4C: Meetpunt 2 - Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (MMIF) meetpunt water localiteit situering

UTM (WGS84)= 31 UES 4394 5308 codes - UTM, Lambert 2 NB= 51°01'39,53" - EL= 03°37'35,97"datum, uur 7.06.2016 0,5819 uur prov.code - VHA - naam O.7.23 Meersbeek weer voor/tijdens véél regen, zon, onweer zon localiteit 8930 Sint-Martens-Latem straat - ligging ± 225 m afwaarts Baarle-Frankrijkstraat ± 160 m opwaarts verlengde Meersstraat watertype Bk Kleine beek

Taxon TOTAAL PLATYHELMINTHES Bdellocephala Dendrocoelum Dugesia Planaria Polycelis

Totaal Totaal geteld herleid 100% 5 0,50 Totaal Aant/5' 295 368,8

POLYCHAETA Ampharetidae OLIGOCHAETA Enchytraeidae Haplotaxidae Lumbricidae Lumbriculidae Naididae (Naidinae) Naididae (Tubificinae) HIRUDINEA Cystobranchus Dina Erpobdella Glossiphonia Haementeria Haemopis Helobdella Hemiclepsis Hirudo Piscicola Theromyzon Trocheta MOLLUSCA Acroloxus Ancylus Anisus Anodonta Aplexa Armiger Bathyomphalus Bithynia Bythinella Corbicula Dreissena Ferrissia Gyraulus Hippeutis Lithoglyphus Lymnaea s.l. Margaretifera Marstoniopsis Myxas Physa s.s. Physella Pisidium Planorbarius Planorbis Potamopyrgus Pseudamnicola s.l. Pseudanodonta Segmentina Sphaerium Theodoxus Unio Valvata Viviparus ACARI Hydracarina s.l. CRUSTACEA Argulidae Asellidae Astacidae Atyidae Cambaridae Corophiidae Crangonyctidae Gammaridae Janiridae Mysidae Palaemonidae Sphaeromatidae Talitridae Varunidae

d e Shannon T E A Wiener T A P G Diversi- S X T T teit a b c

5 5 5 6 6

2,5 x

-0,0339

1 108

1,3 x 135,0 x

-0,0193 -0,3679

22,5 x

-0,1706

2 4 2 2 5 1

4 4 3 4 4 4 4 4 4 5 4 4 6 7 5 6 6 6 5 5 8 5 5 7 6 6 6 5 10 5 7 5 3 4 5 6 6 5 6 6 4 7 6 6 6

5,0 x

-0,0583

5 4 8 7 6 5 4 5 5 5 5 4 5 4

Totaal Totaal a b geteld 5 min. T E 100% A P 0,50 Totaal Aant/5' X T

6 7 6 7 6 9 8 8 9 8 8 7 8 7 7 8 8 7 7

PLECOPTERA Amphinemura

d e c Shannon A Wiener T G Diversi- S T teit

8 8 10 10 9

6 6 7 8 7 7 6 9 7 7 7 7 7 7 6 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7 7

1,3 x

8 5 5 5 6 6 5 6 5 6 5 6 6 7 6 6 -0,01928 5 5 6 6 5 7

Totaal Totaal geteld 5 min. 100% 0,50 Totaal Aant/5'

Taxon MEGALOPTERA Sialis COLEOPTERA Dryopidae Dytiscidae Elminthidae Gyrinidae Haliplidae Hydraenidae Hydrophilidae 1 Hygrobiidae Noteridae Psephenidae Scirtidae TRICHOPTERA Beraeidae Brachycentridae Ecnomidae Glossosomatidae Goeridae Hydropsychidae Hydroptilidae Lepidostomatidae Leptoceridae Limnephilidae Molannidae Odontoceridae Philopotamidae Phryganeidae Polycentropidae Psychomyidae Rhyacophilidae Sericostomatidae DIPTERA Athericidae Blephariceridae Ceratopogonidae 6 Chaoboridae Chironomidae * non thummi-plumosus 11 * thummi-plumosus 143 Culicidae Cylindrotomidae Dixidae Dolichopodidae Empididae Ephydridae Limoniidae Muscidae Psychodidae Ptychopteridae Rhagionidae Scatophagidae Sciomyzidae Simuliidae Stratiomyidae Syrphidae Tabanidae Thaumaleidae Tipulidae

Criteria voor Taxa > 26,75 ≤ 26,75 ≤ 19,5 ≤ 12,25 ≤5

d e Shannon T E A Wiener T A P G Diversi- S X T T teit a b c

6 5 7 7 6 6 -0,01928 5 5 5 6 7

1,3 x

9 9 6 9 9 6 8 9 8 8 9 9 6 9 6 7 8 8 7 7 -0,07922 3 3

7,5 x

13,8 x 178,8 x

-0,12264 3 -0,35102 2 3 3 6 3 3 3 4 3 3 3 3 3 3 5 4 1 3 3 3

Score Bk EPT > 5,25 ≤ 5,25 ≤ 3,5 ≤ 1,75 0

tijd

Kleine beek AGT SWD > 6,75 > 2,675 ≤ 6,75 ≤ 2,675 ≤ 4,5 ≤ 1,85 ≤ 2,25 ≤ 1,025 0 ≤ 0,2

GTS > 5,375 ≤ 5,375 ≤ 4,25 ≤ 3,125 ≤2

4 3 2 1 0

Aantal taxa

Aantal EPT

Aantal AGT

1,24141

3,400

Shannon Wiener diversiteit SPT

MMIV/MMIF = EKC kwaliteitsbeoordeling

46/62

zomer

0,25 slecht

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.5A: Meetpunt 6 - Veldgegevens

47/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.5B: Meetpunt 6 - Belgische Biotische Index UTM(WGS84)= 31 UES 4411 5304NB= 51°01'38,03" - EL= 03°37'44,41" 11.21 zomer 6 datum, uur 8.06.2016 O.7.23 weer voor, tijdens véél regen, zon, onweer zon Meersbeek Meersstraat ligging afwaarts duiker 8930 Sint-Martens-Latem BELGISCHE BIOTISCHE INDEX BBI BBI BBI Totaal Totaal Totaal Totaal Totaal Totaal G G G geteld 5 min. geteld 5 min. 5 min. geteld v S v S v S 100% 100% 100% k E k E k E bemonsteringstijd bemonsteringstijd bemonsteringstijd 5,00 5,00 5,00 Taxon Totaal Aant/5' C l Taxon Totaal Aant/5' C l Taxon Totaal Aant/5' C l 2076 2076 F TOTAAL EPHEMEROPTERA MEGALOPTERA PLATYHELMINTHES Baetis Sialis Bdellocephala Brachycercus COLEOPTERA Dendrocoelum Caenis Dryopidae Dugesia Centroptilum Dytiscidae 4 4 B R x Planaria Cloeon Elminthidae Polycelis Ecdyonurus Gyrinidae Ephemera Haliplidae POLYCHAETA Ephemerella Hydraenidae Ampharetidae Ephoron Hydrophilidae OLIGOCHAETA Habroleptoides Hygrobiidae Enchytraeidae Habrophlebia Noteridae 13 13 C R x Haplotaxidae Isonychia Psephenidae Lumbricidae Leptophlebia Scirtidae Lumbriculidae 8 8 B R x Metreletus TRICHOPTERA Naididae (Naidinae) Oligoneuriella Beraeidae Naididae (Tubificinae) 1318 1318 F 6 x Paraleptophlebia Brachycentridae Potamanthus Ecnomidae HIRUDINEA Procloeon Glossosomatidae Cystobranchus Siphlonurus Goeridae Dina Hydropsychidae Erpobdella PLECOPTERA Hydroptilidae Glossiphonia 13 13 C 5 x Amphinemura Lepidostomatidae Haementeria Leptoceridae Haemopis Limnephilidae Helobdella 42 42 C 5 x Molannidae Hemiclepsis Nemoura Odontoceridae Hirudo Nemurella Philopotamidae Piscicola Perla Phryganeidae Theromyzon Perlodes Polycentropidae Trocheta Protonemura Psychomyidae MOLLUSCA Rhyacophilidae Acroloxus ODONATA Sericostomatidae Ancylus Aeshna DIPTERA Anisus Anax Athericidae Anodonta Brachytron Blephariceridae Aplexa Calopteryx Ceratopogonidae 1 1 A R Armiger Cercion Chaoboridae Bathyomphalus Ceriagrion Chironomidae Bithynia Coenagrion * non thummi-plumosus 9 9 B R x Bythinella Cordulegaster * thummi-plumosus 330 330 E 6 x Corbicula Cordulia Culicidae Dreissena Crocothemis Cylindrotomidae Ferrissia Enallagma Dixidae Gyraulus Epitheca Dolichopodidae Hippeutis Erythromma Empididae Lithoglyphus Gomphus Ephydridae Lymnaea s.l. Ischnura Limoniidae Margaretifera Lestes Muscidae Marstoniopsis Leucorrhinia Psychodidae Myxas Libellula Ptychopteridae Physa s.s. Nehalennia Rhagionidae Physella Onychogomphus Scatophagidae Pisidium Ophiogomphus Sciomyzidae Planorbarius Orthetrum Simuliidae Planorbis Oxygastra Stratiomyidae Potamopyrgus Platycnemis Syrphidae Pseudamnicola s.l. Pyrrhosoma Tabanidae Pseudanodonta Somatochlora Thaumaleidae Segmentina Sympetrum Tipulidae 2 2 B R x Sphaerium HEMIPTERA Theodoxus Aphelocheirus Unio Arctocorisa Valvata Callicorixa Viviparus Corixa 1 1 A 5 Cymatia ACARI Gerris s.l. Hydracarina s.l. 1 1 A R Glaenocorisa CRUSTACEA Hebrus Argulidae Hesperocorixa Asellidae 330 330 E 5 x Hydrometra Astacidae Ilyocoris Atyidae Mesovelia Cambaridae Micronecta BELGISCHE BIOTISCHE INDEX Corophiidae Microvelia Crangonyctidae Naucoris Taxa SE Gammaridae Nepa 2 2 1 = zeer gevoelig 0 0 5 x Janiridae Notonecta 2 = duidelijk gevoelig 0 0 Mysidae Paracorixa 3 = gevoelig 0 0 Palaemonidae Plea 4 = minder gevoelig 0 0 Sphaeromatidae Ranatra 5 = weinig gevoelig 5 5 Talitridae Sigara 1 1 6 = zeer weinig gev. 2 2 5 Varunidae Velia 7 = nauwelijks gev. 0 0 R = restgroep 7 5 Totaal 14 12 Richtgroep 5 5 Aantal Taxa/S.E. in Richtgroep 5 5 meetpunt water situering

code-UTM-Lamb prov.code-VHA-naam localiteit, ligging

Biotische Index

48/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.5C: Meetpunt 6 - Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (MMIF) meetpunt water localiteit situering

codes - UTM, Lambert 6 prov.code - VHA - naam O.7.23 localiteit 8930 straat - ligging Meersstraat

Totaal Totaal geteld herleid 100% 0,50 5 Taxon Totaal Aant/5' TOTAAL 2076 2076,0 PLATYHELMINTHES Bdellocephala Dendrocoelum Dugesia Planaria Polycelis POLYCHAETA Ampharetidae OLIGOCHAETA Enchytraeidae Haplotaxidae Lumbricidae Lumbriculidae 8 Naididae (Naidinae) Naididae (Tubificinae) 1318 HIRUDINEA Cystobranchus Dina Erpobdella Glossiphonia Haementeria Haemopis Helobdella Hemiclepsis Hirudo Piscicola Theromyzon Trocheta MOLLUSCA Acroloxus Ancylus Anisus Anodonta Aplexa Armiger Bathyomphalus Bithynia Bythinella Corbicula Dreissena Ferrissia Gyraulus Hippeutis Lithoglyphus Lymnaea s.l. Margaretifera Marstoniopsis Myxas Physa s.s. Physella Pisidium Planorbarius Planorbis Potamopyrgus Pseudamnicola s.l. Pseudanodonta Segmentina Sphaerium Theodoxus Unio Valvata Viviparus ACARI Hydracarina s.l. CRUSTACEA Argulidae Asellidae Astacidae Atyidae Cambaridae Corophiidae Crangonyctidae Gammaridae Janiridae Mysidae Palaemonidae Sphaeromatidae Talitridae Varunidae

8,0 1318,0

13,0

42,0

1,0

330

330,0

UTM(WGS84)= 31 UES 4411 5304 NB=

Meersbeek Sint-Martens-Latem afwaarts duiker

51°01'38,03" - EL= 03°37'44,41" datum, uur 8.06.2016 11.21 uur weer voor/tijdens véél regen, zon, onweer zon watertype

zomer

kleine beek

MULTIMETRISCHE MACROFAUNA INDEX VLAANDEREN (MMIF) d d d e Totaal Totaal a b c e Totaal Totaal a b c Shannon geteld 5 min. T E A Shannon geteld 5 min. T E A Shannon T E A Wiener T 100% Wiener T 100% Wiener A P G A P G A P G 0,50 0,50 Diversi- S Diversi- S DiversiX T T X T T X T T Taxon Totaal Aant/5' Taxon Totaal Aant/5' teit teit teit MEGALOPTERA EPHEMEROPTERA Baetis 6 Sialis 5 Brachycercus 7 COLEOPTERA 5 Caenis 6 Dryopidae 4 4,0 x -0,01205 5 Centroptilum 7 Dytiscidae 6 Cloeon 6 Elminthidae 6 Ecdyonurus 9 Gyrinidae Ephemera 8 Haliplidae Ephemerella 8 Hydraenidae 3 Ephoron 9 Hydrophilidae Habroleptoides 8 Hygrobiidae 13 13,0 x -0,03177 2 Habrophlebia 8 Noteridae 4 Isonychia 7 Psephenidae 2 Leptophlebia 8 Scirtidae x -0,02142 2 Metreletus 7 TRICHOPTERA 5 Oligoneuriella 7 Beraeidae x -0,28844 1 Paraleptophlebia 8 Brachycentridae Potamanthus 8 Ecnomidae Procloeon 7 Glossosomatidae 4 Siphlonurus 7 Goeridae Hydropsychidae 4 Hydroptilidae 3 PLECOPTERA x -0,03177 4 Amphinemura 9 Lepidostomatidae Leptoceridae 4 Limnephilidae 4 x -0,07891 4 Molannidae 4 Nemoura 8 Odontoceridae 4 Nemurella 8 Philopotamidae 5 Perla 10 Phryganeidae 4 Perlodes 10 Polycentropidae 4 Protonemura 9 Psychomyidae Rhyacophilidae Sericostomatidae 6 ODONATA 7 Aeshna 6 DIPTERA 5 Anax 6 Athericidae 6 Brachytron 7 Blephariceridae 1 1,0 x -0,00368 6 Calopteryx 8 Ceratopogonidae 6 Cercion 7 Chaoboridae 5 Ceriagrion 7 Chironomidae 9,0 x -0,02359 5 Coenagrion 6 * non thummi-plumosus 9 330 330,0 x -0,29234 8 Cordulegaster 9 * thummi-plumosus 5 Cordulia 7 Culicidae 5 Crocothemis 7 Cylindrotomidae 7 Enallagma 7 Dixidae 6 Epitheca 7 Dolichopodidae 6 Erythromma 7 Empididae 6 Gomphus 7 Ephydridae 5 Ischnura 6 Limoniidae 10 Lestes 7 Muscidae 5 Leucorrhinia 7 Psychodidae 7 Libellula 7 Ptychopteridae 5 Nehalennia 7 Rhagionidae 3 Onychogomphus 7 Scatophagidae 4 Ophiogomphus 7 Sciomyzidae 5 Orthetrum 7 Simuliidae 6 Oxygastra 7 Stratiomyidae 6 Platycnemis 7 Syrphidae 5 Pyrrhosoma 7 Tabanidae 6 Somatochlora 7 Thaumaleidae 2 2,0 x -0,00669 6 Sympetrum 7 Tipulidae 4 HEMIPTERA 7 Aphelocheirus 8 6 Arctocorisa 5 6 Callicorixa 5 1 1,0 x -0,00368 5 6 Corixa Cymatia 6 Criteria Score Gerris s.l. 6 x -0,00368 5 Glaenocorisa voor 5 Bk kleine beek Taxa EPT AGT SWD GTS Hebrus 6 > 26,75 > 5,25 > 6,75 > 2,675 > 5,375 4 5 Hesperocorixa 5 x -0,29234 4 Hydrometra ≤ 26,75 ≤ 5,25 ≤ 6,75 ≤ 2,675 ≤ 5,375 3 6 ≤ 19,5 ≤ 3,5 ≤ 4,5 ≤ 1,85 ≤ 4,25 2 8 Ilyocoris 5 ≤ 12,25 ≤ 1,75 ≤ 2,25 ≤ 1,025 ≤ 3,125 1 7 Mesovelia 6 ≤5 0 0 ≤ 0,2 ≤2 0 6 Micronecta 6 5 Microvelia 7 4 Naucoris 6 2 2,0 x g -0,00669 6 5 Nepa 15 2 Aantal taxa 5 Notonecta 5 5 Paracorixa 5 0 0 Aantal EPT 5 Plea 6 4 Ranatra 6 1 1 Aantal AGT 1 1,0 x -0,00368 5 5 Sigara a b c

Velia

Shannon Wiener diversiteit

1,10073

3,800

SPT

MMIV/MMIF = EKC kwaliteitsbeoordeling

49/62

tijd

0,35 ontoereikend

e T S

5 6 5 7 7 6 6 5 5 5 6 7 9 9 6 9 9 6 8 9 8 8 9 9 6 9 6 7 8 8 7 7 3 3 3 2 3 3 6 3 3 3 4 3 3 3 3 3 3 5 4 1 3 3 3

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.6A: Meetpunt 3 - Veldgegevens

50/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.6B: Meetpunt 3 - Belgische Biotische Index UTM(WGS84)= 31 UES 4427 5291NB= 51°01'33,91" - EL= 03°37'52,89" 12.10 zomer 3 datum, uur 8.06.2016 O.7.23 weer voor, tijdens véél regen, zon, onweer zon Meersbeek Kwakstraat, pad tegenover huis nr. 21 ligging afwaarts duiker 8930 Sint-Martens-Latem BELGISCHE BIOTISCHE INDEX BBI BBI BBI Totaal Totaal Totaal Totaal Totaal Totaal G G geteld 5 min. G geteld 5 min. 5 min. geteld v S v S v S 100% 100% 100% k E k E k E bemonsteringstijd bemonsteringstijd bemonsteringstijd 5,00 5,00 5,00 Totaal Aant/5' C l Totaal Aant/5' C l Totaal Aant/5' C l Taxon Taxon Taxon 1736 2480 F TOTAAL EPHEMEROPTERA MEGALOPTERA PLATYHELMINTHES Baetis Sialis Bdellocephala Brachycercus COLEOPTERA Dendrocoelum Caenis Dryopidae Dugesia Centroptilum Dytiscidae 3 4 B R x Planaria Cloeon Elminthidae Polycelis Ecdyonurus Gyrinidae Ephemera Haliplidae POLYCHAETA Ephemerella Hydraenidae Ampharetidae Ephoron Hydrophilidae OLIGOCHAETA Habroleptoides Hygrobiidae Enchytraeidae Habrophlebia Noteridae Haplotaxidae Isonychia Psephenidae Lumbricidae Leptophlebia Scirtidae Lumbriculidae Metreletus TRICHOPTERA Naididae (Naidinae) Oligoneuriella Beraeidae Naididae (Tubificinae) 1140 1629 F 6 x Paraleptophlebia Brachycentridae Potamanthus Ecnomidae HIRUDINEA Procloeon Glossosomatidae Cystobranchus Siphlonurus Goeridae Dina Hydropsychidae Erpobdella PLECOPTERA Hydroptilidae Glossiphonia Amphinemura Lepidostomatidae Haementeria Leptoceridae Haemopis Limnephilidae Helobdella 2 3 B 5 x Molannidae Hemiclepsis Nemoura Odontoceridae Hirudo Nemurella Philopotamidae Piscicola Perla Phryganeidae Theromyzon Perlodes Polycentropidae Trocheta Protonemura Psychomyidae MOLLUSCA Rhyacophilidae Acroloxus ODONATA Sericostomatidae Ancylus Aeshna DIPTERA Anisus Anax Athericidae Anodonta Brachytron Blephariceridae Aplexa Calopteryx Ceratopogonidae 4 6 B R x Armiger Cercion Chaoboridae Bathyomphalus Ceriagrion Chironomidae Bithynia Coenagrion * non thummi-plumosus 20 29 C R x Bythinella Cordulegaster * thummi-plumosus 522 746 E 6 x Corbicula Cordulia Culicidae Dreissena Crocothemis Cylindrotomidae Ferrissia Enallagma Dixidae Gyraulus Epitheca Dolichopodidae Hippeutis Erythromma Empididae Lithoglyphus Gomphus Ephydridae Lymnaea s.l. Ischnura Limoniidae Margaretifera Lestes Muscidae Marstoniopsis Leucorrhinia Psychodidae Myxas Libellula Ptychopteridae Physa s.s. Nehalennia Rhagionidae Physella Onychogomphus Scatophagidae 4 6 B R x Pisidium Ophiogomphus Sciomyzidae Planorbarius Orthetrum Simuliidae Planorbis Oxygastra Stratiomyidae 1 1 A R Potamopyrgus Platycnemis Syrphidae Pseudamnicola s.l. Pyrrhosoma Tabanidae Pseudanodonta Somatochlora Thaumaleidae Segmentina Sympetrum Tipulidae Sphaerium HEMIPTERA Theodoxus Aphelocheirus Unio Arctocorisa Valvata Callicorixa Viviparus Corixa Cymatia ACARI Gerris s.l. Hydracarina s.l. Glaenocorisa CRUSTACEA Hebrus Argulidae Hesperocorixa Asellidae 33 47 C 5 x Hydrometra Astacidae Ilyocoris Atyidae Mesovelia Cambaridae Micronecta BELGISCHE BIOTISCHE INDEX Corophiidae Microvelia Crangonyctidae Naucoris Taxa SE Gammaridae Nepa 1 = zeer gevoelig 0 0 Janiridae Notonecta 2 = duidelijk gevoelig 0 0 Mysidae Paracorixa 3 = gevoelig 0 0 Palaemonidae Plea 4 = minder gevoelig 0 0 Sphaeromatidae Ranatra 5 = weinig gevoelig 3 2 Talitridae Sigara 1 1 6 = zeer weinig gev. 2 2 5 Varunidae Velia 7 = nauwelijks gev. 0 0 R = restgroep 5 4 Totaal 10 8 Richtgroep 5 5 Aantal Taxa/S.E. in Richtgroep 3 2 meetpunt water situering

code-UTM-Lamb prov.code-VHA-naam localiteit, ligging

Biotische Index

51/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.6C: Meetpunt 3 - Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (MMIF) meetpunt water localiteit situering

UTM(WGS84)= 31 UES 4427 5291 codes - UTM, Lambert 3 NB= 51°01'33,91" - EL= 03°37'52,89" datum, uur 8.06.2016 12.10 uur prov.code - VHA - naam O.7.23 Meersbeek weer voor/tijdens véél regen, zon, onweer zon localiteit 8930 Sint-Martens-Latem straat - ligging Kwakstraat, pad tegenover afwaarts huis duiker nr. 21 watertype Bk kleine beek

MULTIMETRISCHE MACROFAUNA INDEX VLAANDEREN (MMIF) d e Totaal Totaal a b c d e Totaal Totaal a b c d Shannon geteld 5 min. T E A Shannon geteld 5 min. T E A Shannon T E A Wiener T 100% Wiener T 100% Wiener A P G A P G A P G 0,50 0,50 Diversi- S Diversi- S DiversiX T T X T T X T T Taxon Totaal Aant/5' Taxon Totaal Aant/5' teit teit teit MEGALOPTERA EPHEMEROPTERA Baetis 6 Sialis 5 Brachycercus 7 COLEOPTERA 5 Caenis 6 Dryopidae 5 Centroptilum 7 Dytiscidae 3 4,3 x -0,01099 6 Cloeon 6 Elminthidae 6 Ecdyonurus 9 Gyrinidae Ephemera 8 Haliplidae Ephemerella 8 Hydraenidae 3 Ephoron 9 Hydrophilidae Habroleptoides 8 Hygrobiidae 2 Habrophlebia 8 Noteridae 4 Isonychia 7 Psephenidae 2 Leptophlebia 8 Scirtidae 2 Metreletus 7 TRICHOPTERA 5 Oligoneuriella 7 Beraeidae 1628,6 x -0,27617 1 Paraleptophlebia 8 Brachycentridae Potamanthus 8 Ecnomidae Procloeon 7 Glossosomatidae 4 Siphlonurus 7 Goeridae 4 Hydropsychidae 3 PLECOPTERA Hydroptilidae 4 Amphinemura 9 Lepidostomatidae 4 Leptoceridae 4 Limnephilidae 2,9 x -0,0078 4 Molannidae 4 Nemoura 8 Odontoceridae 4 Nemurella 8 Philopotamidae 5 Perla 10 Phryganeidae 4 Perlodes 10 Polycentropidae 4 Protonemura 9 Psychomyidae Rhyacophilidae 6 ODONATA Sericostomatidae 7 Aeshna 6 DIPTERA 5 Anax 6 Athericidae 6 Brachytron 7 Blephariceridae 6 Calopteryx 8 Ceratopogonidae 4 5,7 x -0,01399 6 Cercion 7 Chaoboridae 5 Ceriagrion 7 Chironomidae 5 Coenagrion 6 * non thummi-plumosus 20 28,6 x -0,05142 8 Cordulegaster 9 * thummi-plumosus 522 745,7 x -0,36133 5 Cordulia 7 Culicidae 5 Crocothemis 7 Cylindrotomidae 7 Enallagma 7 Dixidae 6 Epitheca 7 Dolichopodidae 6 Erythromma 7 Empididae 6 Gomphus 7 Ephydridae 5 Ischnura 6 Limoniidae 10 Lestes 7 Muscidae 5 Leucorrhinia 7 Psychodidae 7 Libellula 7 Ptychopteridae 5 Nehalennia 7 Rhagionidae 3 Onychogomphus 7 Scatophagidae 4 5,7 x -0,01399 4 Ophiogomphus 7 Sciomyzidae 5 Orthetrum 7 Simuliidae 6 Oxygastra 7 Stratiomyidae 1 1,4 x -0,00430 6 Platycnemis 7 Syrphidae 5 Pyrrhosoma 7 Tabanidae 6 Somatochlora 7 Thaumaleidae 6 Sympetrum 7 Tipulidae 4 HEMIPTERA 7 Aphelocheirus 8 6 Arctocorisa 5 6 Callicorixa 5 6 Corixa 5 Cymatia 6 Gerris s.l. 6 Criteria Score 5 Glaenocorisa 5 voor Bk kleine beek Hebrus 6 Taxa EPT AGT SWD GTS 5 Hesperocorixa 5 > 26,75 > 5,25 > 6,75 > 2,675 > 5,375 4 47,1 x -0,07533 4 Hydrometra 6 ≤ 26,75 ≤ 5,25 ≤ 6,75 ≤ 2,675 ≤ 5,375 3 8 Ilyocoris 5 ≤ 19,5 ≤ 3,5 ≤ 4,5 ≤ 1,85 ≤ 4,25 2 7 Mesovelia 6 ≤ 12,25 ≤ 1,75 ≤ 2,25 ≤ 1,025 ≤ 3,125 1 6 Micronecta 6 ≤5 0 0 ≤ 0,2 ≤2 0 5 Microvelia 7 4 Naucoris 6 5 Nepa 6 10 1 Aantal taxa 5 Notonecta 5 5 Paracorixa 5 0 0 Aantal EPT 5 Plea 6

Totaal Totaal geteld herleid 100% 0,50 5 Taxon Totaal Aant/5' TOTAAL 1736 2480,0 PLATYHELMINTHES Bdellocephala Dendrocoelum Dugesia Planaria Polycelis POLYCHAETA Ampharetidae OLIGOCHAETA Enchytraeidae Haplotaxidae Lumbricidae Lumbriculidae Naididae (Naidinae) Naididae (Tubificinae) 1140 HIRUDINEA Cystobranchus Dina Erpobdella Glossiphonia Haementeria Haemopis Helobdella Hemiclepsis Hirudo Piscicola Theromyzon Trocheta MOLLUSCA Acroloxus Ancylus Anisus Anodonta Aplexa Armiger Bathyomphalus Bithynia Bythinella Corbicula Dreissena Ferrissia Gyraulus Hippeutis Lithoglyphus Lymnaea s.l. Margaretifera Marstoniopsis Myxas Physa s.s. Physella Pisidium Planorbarius Planorbis Potamopyrgus Pseudamnicola s.l. Pseudanodonta Segmentina Sphaerium Theodoxus Unio Valvata Viviparus ACARI Hydracarina s.l. CRUSTACEA Argulidae Asellidae Astacidae Atyidae Cambaridae Corophiidae Crangonyctidae Gammaridae Janiridae Mysidae Palaemonidae Sphaeromatidae Talitridae Varunidae

zomer

a b c

4 5 4

Ranatra Sigara Velia

1,4 x

6 -0,00430 5 7

Aantal AGT Shannon Wiener diversiteit

0,81962

3,400

SPT

MMIV/MMIF = EKC kwaliteitsbeoordeling

52/62

0,20 slecht

tijd

e T S

5 6 5 7 7 6 6 5 5 5 6 7 9 9 6 9 9 6 8 9 8 8 9 9 6 9 6 7 8 8 7 7 3 3 3 2 3 3 6 3 3 3 4 3 3 3 3 3 3 5 4 1 3 3 3

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.7A: Meetpunt 7 - Veldgegevens

53/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.7B: Meetpunt 7 - Belgische Biotische Index UTM(WGS84)= 31 UES 4442 5281NB= 51°01'30,86" - EL= 03°38'00,33" 11.25 zomer 7 datum, uur 7.06.2016 O.7.23 weer voor, tijdens véél regen, zon, onweer zon Meersbeek Meersstraat, t.h.v. electriciteitscabine (huis ligging nr. 37) linkeroever 8930 Sint-Martens-Latem BELGISCHE BIOTISCHE INDEX BBI BBI BBI Totaal Totaal Totaal Totaal Totaal Totaal G G geteld 5 min. geteld 5 min. G 5 min. geteld v S v S v S 100% 100% 100% k E k E k E bemonsteringstijd bemonsteringstijd bemonsteringstijd 5,00 5,00 5,00 Taxon Totaal Aant/5' C l Taxon Totaal Aant/5' C l Taxon Totaal Aant/5' C l 834 1043 F TOTAAL EPHEMEROPTERA MEGALOPTERA PLATYHELMINTHES Baetis Sialis Bdellocephala Brachycercus COLEOPTERA Dendrocoelum Caenis Dryopidae Dugesia Centroptilum Dytiscidae 2 3 B R x Planaria Cloeon Elminthidae Polycelis Ecdyonurus Gyrinidae Ephemera Haliplidae POLYCHAETA Ephemerella Hydraenidae Ampharetidae Ephoron Hydrophilidae OLIGOCHAETA Habroleptoides Hygrobiidae Enchytraeidae Habrophlebia Noteridae 3 4 B R x Haplotaxidae Isonychia Psephenidae Lumbricidae Leptophlebia Scirtidae Lumbriculidae 7 9 B R x Metreletus TRICHOPTERA Naididae (Naidinae) Oligoneuriella Beraeidae Naididae (Tubificinae) 639 799 E 6 x Paraleptophlebia Brachycentridae Potamanthus Ecnomidae HIRUDINEA Procloeon Glossosomatidae Cystobranchus Siphlonurus Goeridae Dina Hydropsychidae Erpobdella PLECOPTERA Hydroptilidae Glossiphonia 1 1 A 5 Amphinemura Lepidostomatidae Haementeria Leptoceridae Haemopis Limnephilidae Helobdella 1 1 A 5 Molannidae Hemiclepsis Nemoura Odontoceridae Hirudo Nemurella Philopotamidae Piscicola Perla Phryganeidae Theromyzon Perlodes Polycentropidae Trocheta Protonemura Psychomyidae MOLLUSCA Rhyacophilidae Acroloxus ODONATA Sericostomatidae Ancylus Aeshna DIPTERA Anisus Anax Athericidae Anodonta Brachytron Blephariceridae Aplexa Calopteryx Ceratopogonidae 1 1 A R Armiger Cercion Chaoboridae Bathyomphalus Ceriagrion Chironomidae Bithynia Coenagrion * non thummi-plumosus 1 1 A R Bythinella Cordulegaster * thummi-plumosus 143 179 E 6 x Corbicula Cordulia Culicidae Dreissena Crocothemis Cylindrotomidae Ferrissia Enallagma Dixidae Gyraulus Epitheca Dolichopodidae Hippeutis Erythromma Empididae Lithoglyphus Gomphus Ephydridae Lymnaea s.l. Ischnura Limoniidae Margaretifera Lestes Muscidae Marstoniopsis Leucorrhinia Psychodidae Myxas Libellula Ptychopteridae Physa s.s. Nehalennia Rhagionidae Physella Onychogomphus Scatophagidae Pisidium Ophiogomphus Sciomyzidae Planorbarius Orthetrum Simuliidae Planorbis Oxygastra Stratiomyidae Potamopyrgus Platycnemis Syrphidae Pseudamnicola s.l. Pyrrhosoma Tabanidae Pseudanodonta Somatochlora Thaumaleidae Segmentina Sympetrum Tipulidae Sphaerium HEMIPTERA Theodoxus Aphelocheirus Unio Arctocorisa Valvata Callicorixa Viviparus Corixa Cymatia ACARI Gerris s.l. Hydracarina s.l. Glaenocorisa CRUSTACEA Hebrus Argulidae Hesperocorixa Asellidae 34 43 C 5 x Hydrometra Astacidae Ilyocoris Atyidae Mesovelia Cambaridae Micronecta BELGISCHE BIOTISCHE INDEX Corophiidae Microvelia Crangonyctidae Naucoris Taxa SE Gammaridae Nepa 2 3 1 = zeer gevoelig 0 0 5 x Janiridae Notonecta 2 = duidelijk gevoelig 0 0 Mysidae Paracorixa 3 = gevoelig 0 0 Palaemonidae Plea 4 = minder gevoelig 0 0 Sphaeromatidae Ranatra 5 = weinig gevoelig 4 3 Talitridae Sigara 6 = zeer weinig gev. 2 2 Varunidae Velia 7 = nauwelijks gev. 0 0 R = restgroep 5 3 Totaal 11 8 Richtgroep 5 5 Aantal Taxa/S.E. in Richtgroep 4 3 meetpunt water situering

code-UTM-Lamb prov.code-VHA-naam localiteit, ligging

Biotische Index

54/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.7C: Meetpunt 7 - Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (MMIF) meetpunt water localiteit situering

UTM(WGS84)= 31 UES 4442 5281 codes - UTM, Lambert 7 NB= 51°01'30,86" - EL= 03°38'00,33" datum, uur 7.06.2016 11.25 uur prov.code - VHA - naam O.7.23 Meersbeek weer voor/tijdens véél regen, zon, onweer zon localiteit 8930 Sint-Martens-Latem straat - ligging Meersstraat, t.h.v. electriciteitscabine linkeroever (huis nr. 37) watertype Bk Kleine beek

Totaal Totaal geteld herleid 100% 0,50 5 Taxon Totaal Aant/5' TOTAAL 834 1042,5 PLATYHELMINTHES Bdellocephala Dendrocoelum Dugesia Planaria Polycelis POLYCHAETA Ampharetidae OLIGOCHAETA Enchytraeidae Haplotaxidae Lumbricidae Lumbriculidae Naididae (Naidinae) Naididae (Tubificinae) HIRUDINEA Cystobranchus Dina Erpobdella Glossiphonia Haementeria Haemopis Helobdella Hemiclepsis Hirudo Piscicola Theromyzon Trocheta MOLLUSCA Acroloxus Ancylus Anisus Anodonta Aplexa Armiger Bathyomphalus Bithynia Bythinella Corbicula Dreissena Ferrissia Gyraulus Hippeutis Lithoglyphus Lymnaea s.l. Margaretifera Marstoniopsis Myxas Physa s.s. Physella Pisidium Planorbarius Planorbis Potamopyrgus Pseudamnicola s.l. Pseudanodonta Segmentina Sphaerium Theodoxus Unio Valvata Viviparus ACARI Hydracarina s.l. CRUSTACEA Argulidae Asellidae Astacidae Atyidae Cambaridae Corophiidae Crangonyctidae Gammaridae Janiridae Mysidae Palaemonidae Sphaeromatidae Talitridae Varunidae

8,8

639

798,8

1,3

42,5

zomer

MULTIMETRISCHE MACROFAUNA INDEX VLAANDEREN (MMIF) d e Totaal Totaal a b c d e Totaal Totaal a b c d Shannon geteld 5 min. T E A Shannon geteld 5 min. T E A Shannon T E A Wiener T 100% Wiener T 100% Wiener A P G A P G A P G 0,50 0,50 Diversi- S Diversi- S DiversiX T T X T T X T T Taxon Totaal Aant/5' Taxon Totaal Aant/5' teit teit teit MEGALOPTERA EPHEMEROPTERA Baetis 6 Sialis 5 Brachycercus 7 COLEOPTERA 5 Caenis 6 Dryopidae 5 Centroptilum 7 Dytiscidae 2 2,5 x -0,01447 6 Cloeon 6 Elminthidae 6 Ecdyonurus 9 Gyrinidae Ephemera 8 Haliplidae Ephemerella 8 Hydraenidae 3 Ephoron 9 Hydrophilidae Habroleptoides 8 Hygrobiidae 2 Habrophlebia 8 Noteridae 3 3,8 x -0,02024 4 Isonychia 7 Psephenidae 2 Leptophlebia 8 Scirtidae x -0,04012 2 Metreletus 7 TRICHOPTERA 5 Oligoneuriella 7 Beraeidae x -0,20406 1 Paraleptophlebia 8 Brachycentridae Potamanthus 8 Ecnomidae Procloeon 7 Glossosomatidae 4 Siphlonurus 7 Goeridae 4 Hydropsychidae 3 PLECOPTERA Hydroptilidae x -0,00807 4 Amphinemura 9 Lepidostomatidae 4 Leptoceridae 4 Limnephilidae x -0,00807 4 Molannidae 4 Nemoura 8 Odontoceridae 4 Nemurella 8 Philopotamidae 5 Perla 10 Phryganeidae 4 Perlodes 10 Polycentropidae 4 Protonemura 9 Psychomyidae Rhyacophilidae 6 ODONATA Sericostomatidae 7 Aeshna 6 DIPTERA 5 Anax 6 Athericidae 6 Brachytron 7 Blephariceridae 6 Calopteryx 8 Ceratopogonidae 1 1,3 x -0,00807 6 Cercion 7 Chaoboridae 5 Ceriagrion 7 Chironomidae 5 Coenagrion 6 * non thummi-plumosus 1 1,3 x -0,00807 8 Cordulegaster 9 * thummi-plumosus 143 178,8 x -0,30236 5 Cordulia 7 Culicidae 5 Crocothemis 7 Cylindrotomidae 7 Enallagma 7 Dixidae 6 Epitheca 7 Dolichopodidae 6 Erythromma 7 Empididae 6 Gomphus 7 Ephydridae 5 Ischnura 6 Limoniidae 10 Lestes 7 Muscidae 5 Leucorrhinia 7 Psychodidae 7 Libellula 7 Ptychopteridae 5 Nehalennia 7 Rhagionidae 3 Onychogomphus 7 Scatophagidae 4 Ophiogomphus 7 Sciomyzidae 5 Orthetrum 7 Simuliidae 6 Oxygastra 7 Stratiomyidae 6 Platycnemis 7 Syrphidae 5 Pyrrhosoma 7 Tabanidae 6 Somatochlora 7 Thaumaleidae 6 Sympetrum 7 Tipulidae 4 HEMIPTERA 7 Aphelocheirus 8 6 Arctocorisa 5 6 Callicorixa 5 6 Corixa 5 Cymatia 6 Gerris s.l. 6 Criteria Score 5 Glaenocorisa 5 voor Bk Kleine beek Hebrus 6 Taxa EPT AGT SWD GTS 5 Hesperocorixa 5 > 26,75 > 5,25 > 6,75 > 2,675 > 5,375 4 x -0,13045 4 Hydrometra 6 ≤ 26,75 ≤ 5,25 ≤ 6,75 ≤ 2,675 ≤ 5,375 3 8 Ilyocoris 5 ≤ 19,5 ≤ 3,5 ≤ 4,5 ≤ 1,85 ≤ 4,25 2 7 Mesovelia 6 ≤ 12,25 ≤ 1,75 ≤ 2,25 ≤ 1,025 ≤ 3,125 1 6 Micronecta 6 ≤5 0 0 ≤ 0,2 ≤2 0 5 Microvelia 7 4 Naucoris 6 5 Nepa 2 2,5 x g -0,01447 6 11 1 Aantal taxa 5 Notonecta 5 5 Paracorixa 5 0 0 Aantal EPT 5 Plea 6 4 Ranatra 6 1 1 Aantal AGT 5 Sigara 5 4 Velia 7 1 Shannon Wiener diversiteit 0,75843 a b c

SPT

MMIV/MMIF = EKC kwaliteitsbeoordeling

55/62

3,545

0,25 slecht

tijd

e T S

5 6 5 7 7 6 6 5 5 5 6 7 9 9 6 9 9 6 8 9 8 8 9 9 6 9 6 7 8 8 7 7 3 3 3 2 3 3 6 3 3 3 4 3 3 3 3 3 3 5 4 1 3 3 3

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.8A: Meetpunt 8 - Veldgegevens

56/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.8B: Meetpunt 8 - Belgische Biotische Index UTM(WGS84)= 31 UES 4469 5259NB= 51°01'23,53" - EL= 03°38'14,29" 10.50 8 datum, uur 7.06.2016 O.7.23 weer voor, tijdens véél regen, zon, onweerzon Meersbeek Meersstraat, huis nr. 9 ligging tuin, zuidwesthoek 8930 Sint-Martens-Latem BELGISCHE BIOTISCHE INDEX BBI BBI Totaal Totaal 5 Totaal Totaal 5 Totaal Totaal G G geteld min. geteld min. geteld min. v S v S 100% 100% 100% k E k E bemonsteringstijd bemonsteringstijd bemonsteringstijd 5,00 5,00 5,00 Totaal Aant/5' C l Totaal Aant/5' C l Totaal Aant/5' Taxon Taxon Taxon 1140 1425 F TOTAAL EPHEMEROPTERA MEGALOPTERA PLATYHELMINTHES Baetis Sialis Bdellocephala Brachycercus COLEOPTERA Dendrocoelum Caenis Dryopidae Dugesia Centroptilum Dytiscidae Planaria Cloeon Elminthidae Polycelis Ecdyonurus Gyrinidae Ephemera Haliplidae POLYCHAETA Ephemerella Hydraenidae Ampharetidae Ephoron Hydrophilidae OLIGOCHAETA Habroleptoides Hygrobiidae Enchytraeidae 22 28 C R x Habrophlebia Noteridae Haplotaxidae Isonychia Psephenidae Lumbricidae Leptophlebia Scirtidae Lumbriculidae Metreletus TRICHOPTERA Naididae (Naidinae) Oligoneuriella Beraeidae Naididae (Tubificinae) 768 960 E 6 x Paraleptophlebia Brachycentridae Potamanthus Ecnomidae HIRUDINEA Procloeon Glossosomatidae Cystobranchus Siphlonurus Goeridae Dina Hydropsychidae Erpobdella PLECOPTERA Hydroptilidae Glossiphonia 1 1 A 5 Amphinemura Lepidostomatidae Haementeria Leptoceridae Haemopis Limnephilidae Helobdella 2 3 B 5 x Molannidae Hemiclepsis Nemoura Odontoceridae Hirudo Nemurella Philopotamidae Piscicola Perla Phryganeidae Theromyzon Perlodes Polycentropidae Trocheta Protonemura Psychomyidae MOLLUSCA Rhyacophilidae Acroloxus ODONATA Sericostomatidae Ancylus Aeshna DIPTERA Anisus Anax Athericidae Anodonta Brachytron Blephariceridae Aplexa Calopteryx Ceratopogonidae Armiger Cercion Chaoboridae Bathyomphalus Ceriagrion Chironomidae Bithynia Coenagrion * non thummi-plumosus 10 13 Bythinella Cordulegaster * thummi-plumosus 317 396 Corbicula Cordulia Culicidae Dreissena Crocothemis Cylindrotomidae Ferrissia Enallagma Dixidae Gyraulus Epitheca Dolichopodidae Hippeutis Erythromma Empididae Lithoglyphus Gomphus Ephydridae Lymnaea s.l. Ischnura Limoniidae Margaretifera Lestes Muscidae Marstoniopsis Leucorrhinia Psychodidae Myxas Libellula Ptychopteridae Physa s.s. Nehalennia Rhagionidae Physella Onychogomphus Scatophagidae Pisidium Ophiogomphus Sciomyzidae Planorbarius Orthetrum Simuliidae Planorbis Oxygastra Stratiomyidae Potamopyrgus Platycnemis Syrphidae Pseudamnicola s.l. Pyrrhosoma Tabanidae Pseudanodonta Somatochlora Thaumaleidae Segmentina Sympetrum Tipulidae Sphaerium HEMIPTERA Theodoxus Aphelocheirus Unio Arctocorisa Valvata 2 3 B 4 x Callicorixa Viviparus Corixa Cymatia ACARI Gerris s.l. Hydracarina s.l. Glaenocorisa CRUSTACEA Hebrus Argulidae Hesperocorixa Asellidae 19 24 C 5 x Hydrometra Astacidae Ilyocoris Atyidae Mesovelia Cambaridae Micronecta Corophiidae Microvelia BELGISCHE BIOTISCHE INDEX Crangonyctidae Naucoris Taxa SE Gammaridae Nepa 1 = zeer gevoelig 0 0 Janiridae Notonecta 2 = duidelijk gevoelig 0 0 Mysidae Paracorixa 3 = gevoelig 0 0 Palaemonidae Plea 4 = minder gevoelig 1 1 Sphaeromatidae Ranatra 5 = weinig gevoelig 3 2 Talitridae Sigara 6 = zeer weinig gev. 2 2 Varunidae Velia 7 = nauwelijks gev. 0 0 R = restgroep 2 2 Totaal 8 7 Richtgroep 4 4 Aantal Taxa/S.E. in Richtgroep 1 1 meetpunt water situering

code-UTM-Lamb prov.code-VHA-naam localiteit, ligging

Biotische Index

57/62

zomer

5 BBI G v S k E C l

C R x E 6 x

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.8C: Meetpunt 8 - Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (MMIF) meetpunt water localiteit situering

UTM(WGS84)= 31 UES 4469 5259 codes - UTM, Lambert 8 NB= 51°01'23,53" - EL= 03°38'14,29"datum, uur 7.06.2016 10.50 uur prov.code - VHA - naam O.7.23 Meersbeek weer voor/tijdens véél regen, zon, onweer zon localiteit 8930 Sint-Martens-Latem straat - ligging Meersstraat, huis nr. 9tuin, zuidwesthoek watertype Bk Kleine beek

Taxon TOTAAL PLATYHELMINTHES Bdellocephala Dendrocoelum Dugesia Planaria Polycelis

Totaal Totaal geteld herleid 100% 5 0,50 Totaal Aant/5' 1140 1425,0

d e a b c Shannon T E A Wiener T A P G Diversi- S X T T teit 5 5 5 6 6

3 22

27,5 x

-0,0762

768

960,0 x

-0,2661

1,3 x

-0,0062

2,5 x

-0,0111

2,5 x

2 4 2 2 5 1

4 4 3 4 4 4 4 4 4 5 4 4

6 7 5 6 6 6 5 5 8 5 5 7 6 6 6 5 10 5 7 5 3 4 5 6 6 5 6 6 4 7 6 g -0,0111 6 6

23,8 x

-0,0682

5 4 8 7 6 5 4 5 5 5 5 4 5 4

Totaal Totaal geteld 5 min. 100% 0,50 Totaal Aant/5'

d e Shannon T E A Wiener T A P G Diversi- S X T T teit

Totaal Totaal geteld 5 min. 100% 0,50 Totaal Aant/5'

a b c

Taxon MEGALOPTERA Sialis COLEOPTERA Dryopidae Dytiscidae Elminthidae Gyrinidae Haliplidae Hydraenidae Hydrophilidae Hygrobiidae Noteridae Psephenidae Scirtidae TRICHOPTERA Beraeidae Brachycentridae Ecnomidae Glossosomatidae Goeridae Hydropsychidae Hydroptilidae 9 Lepidostomatidae Leptoceridae Limnephilidae Molannidae 8 Odontoceridae 8 Philopotamidae 10 Phryganeidae 10 Polycentropidae 9 Psychomyidae Rhyacophilidae Sericostomatidae 6 DIPTERA 6 Athericidae 7 Blephariceridae 8 Ceratopogonidae 7 Chaoboridae 7 Chironomidae 6 * non thummi-plumosus 10 317 9 * thummi-plumosus 7 Culicidae 7 Cylindrotomidae 7 Dixidae 7 Dolichopodidae 7 Empididae 7 Ephydridae 6 Limoniidae 7 Muscidae 7 Psychodidae 7 Ptychopteridae 7 Rhagionidae 7 Scatophagidae 7 Sciomyzidae 7 Simuliidae 7 Stratiomyidae 7 Syrphidae 7 Tabanidae 7 Thaumaleidae 7 Tipulidae

zomer

d e Shannon T E A Wiener T A P G Diversi- S X T T teit a b c

6 7 6 7 6 9 8 8 9 8 8 7 8 7 7 8 8 7 7

PLECOPTERA Amphinemura

8 5 5 5 6 6 5 6 5 6 5 6 6 7 6 6 5 5 6 6 5 7

Criteria voor Taxa > 26,75 ≤ 26,75 ≤ 19,5 ≤ 12,25 ≤5

5 6 5 7 7 6 6 5 5 5 6 7 9 9 6 9 9 6 8 9 8 8 9 9 6 9 6 7 8 8 7 7 3 3 12,5 x 396,3 x

Kleine beek AGT SWD > 6,75 > 2,675 ≤ 6,75 ≤ 2,675 ≤ 4,5 ≤ 1,85 ≤ 2,25 ≤ 1,025 0 ≤ 0,2

GTS > 5,375 ≤ 5,375 ≤ 4,25 ≤ 3,125 ≤2

4 3 2 1 0

Aantal taxa

Aantal EPT

Aantal AGT

0,83641

3,250

Shannon Wiener diversiteit SPT

MMIV/MMIF = EKC kwaliteitsbeoordeling

58/62

-0,04155 3 -0,35590 2 3 3 6 3 3 3 4 3 3 3 3 3 3 5 4 1 3 3 3

Score Bk EPT > 5,25 ≤ 5,25 ≤ 3,5 ≤ 1,75 0

tijd

0,25 slecht

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.9A: Meetpunt 9 - Veldgegevens

59/62

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.9B: Meetpunt 9 - Belgische Biotische Index UTM(WGS84)= 31 UES 4485 5243NB= 51°01'18,27" - EL= 03°38'22,17" 10.30 9 datum, uur 8.06.2016 O.7.23 weer voor, tijdens véél regen, zon, onweerzon Meersbeek Meersstraat ligging opwaarts duiker 8930 Sint-Martens-Latem BELGISCHE BIOTISCHE INDEX Totaal Totaal 5 BBI Totaal Totaal 5 BBI Totaal Totaal G G geteld min. geteld min. min. geteld v S v S 100% 100% 100% k E k E bemonsteringstijd bemonsteringstijd bemonsteringstijd 5,00 5,00 5,00 Totaal Aant/5' C l Totaal Aant/5' C l Totaal Aant/5' Taxon Taxon Taxon 1251 1043 F TOTAAL EPHEMEROPTERA MEGALOPTERA PLATYHELMINTHES Baetis Sialis Bdellocephala Brachycercus COLEOPTERA Dendrocoelum Caenis Dryopidae Dugesia Centroptilum Dytiscidae Planaria Cloeon Elminthidae Polycelis Ecdyonurus Gyrinidae Ephemera Haliplidae POLYCHAETA Ephemerella Hydraenidae Ampharetidae Ephoron Hydrophilidae OLIGOCHAETA Habroleptoides Hygrobiidae Enchytraeidae 34 28 C R x Habrophlebia Noteridae Haplotaxidae Isonychia Psephenidae Lumbricidae 3 3 B R x Leptophlebia Scirtidae Lumbriculidae Metreletus TRICHOPTERA Naididae (Naidinae) 107 89 D R x Oligoneuriella Beraeidae Naididae (Tubificinae) 769 641 E 6 x Paraleptophlebia Brachycentridae Potamanthus Ecnomidae HIRUDINEA Procloeon Glossosomatidae Cystobranchus Siphlonurus Goeridae Dina Hydropsychidae Erpobdella PLECOPTERA Hydroptilidae Glossiphonia 29 24 C 5 x Amphinemura Lepidostomatidae Haementeria Leptoceridae Haemopis Limnephilidae Helobdella 11 9 B 5 x Molannidae Hemiclepsis Nemoura Odontoceridae Hirudo Nemurella Philopotamidae Piscicola Perla Phryganeidae Theromyzon Perlodes Polycentropidae Trocheta Protonemura Psychomyidae MOLLUSCA Rhyacophilidae Acroloxus ODONATA Sericostomatidae Ancylus Aeshna DIPTERA Anisus Anax Athericidae Anodonta Brachytron Blephariceridae Aplexa Calopteryx Ceratopogonidae Armiger Cercion Chaoboridae Bathyomphalus Ceriagrion Chironomidae Bithynia Coenagrion * non thummi-plumosus 26 22 Bythinella Cordulegaster * thummi-plumosus 75 63 Corbicula Cordulia Culicidae 1 1 Dreissena Crocothemis Cylindrotomidae Ferrissia Enallagma Dixidae Gyraulus Epitheca Dolichopodidae Hippeutis Erythromma Empididae Lithoglyphus Gomphus Ephydridae Lymnaea s.l. Ischnura Limoniidae Margaretifera Lestes Muscidae Marstoniopsis Leucorrhinia Psychodidae 11 9 Myxas Libellula Ptychopteridae Physa s.s. Nehalennia Rhagionidae Physella Onychogomphus Scatophagidae Pisidium 15 13 C 5 x Ophiogomphus Sciomyzidae Planorbarius Orthetrum Simuliidae Planorbis Oxygastra Stratiomyidae Potamopyrgus Platycnemis Syrphidae Pseudamnicola s.l. Pyrrhosoma Tabanidae Pseudanodonta Somatochlora Thaumaleidae Segmentina Sympetrum Tipulidae Sphaerium 2 2 B 5 x HEMIPTERA Theodoxus Aphelocheirus Unio Arctocorisa Valvata 2 2 B 4 x Callicorixa Viviparus Corixa Cymatia ACARI Gerris s.l. Hydracarina s.l. Glaenocorisa CRUSTACEA Hebrus Argulidae Hesperocorixa Asellidae 162 135 E 5 x Hydrometra Astacidae Ilyocoris Atyidae Mesovelia Cambaridae Micronecta Corophiidae Microvelia BELGISCHE BIOTISCHE INDEX Crangonyctidae 3 3 B R x Naucoris Taxa SE Gammaridae Nepa 1 = zeer gevoelig 0 0 Janiridae Notonecta 1 1 2 = duidelijk gevoelig 0 0 5 Mysidae Paracorixa 3 = gevoelig 0 0 Palaemonidae Plea 4 = minder gevoelig 1 1 Sphaeromatidae Ranatra 5 = weinig gevoelig 6 5 Talitridae Sigara 6 = zeer weinig gev. 2 2 Varunidae Velia 7 = nauwelijks gev. 0 0 R = restgroep 7 6 Totaal 16 14 Richtgroep 4 4 Aantal Taxa/S.E. in Richtgroep 1 1 meetpunt water situering

code-UTM-Lamb prov.code-VHA-naam localiteit, ligging

Biotische Index

60/62

zomer

5 BBI G v S k E C l

C R x D 6 x A R

B R x

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Bijlage 2.9C: Meetpunt 9 - Multimetrische Macro-invertebraten Index Vlaanderen (MMIF) meetpunt water localiteit situering

codes - UTM, Lambert 9 prov.code - VHA - naam O.7.23 localiteit 8930 straat - ligging Meersstraat

Taxon TOTAAL PLATYHELMINTHES Bdellocephala Dendrocoelum Dugesia Planaria Polycelis

Totaal Totaal geteld herleid 100% 5 0,50 Totaal Aant/5' 1251 1042,5

UTM(WGS84)= 31 UES 4485 5243 NB= 51°01'18,27" - EL= 03°38'22,17"datum, uur 8.06.2016 10.30 uur Meersbeek weer voor/tijdens véél regen, zon, onweer zon

Sint-Martens-Latem opwaarts duiker

d e Shannon T E A Wiener T A P G Diversi- S X T T teit a b c

5 5 5 6 6

3 34

28,3 x

-0,098

2,5 x

-0,0145

107 769

89,2 x 640,8 x

-0,2103 -0,2991

24,2 x

-0,0873

9,2 x

-0,0416

12,5 x

1,7 x

2 4 2 2 5 1

4 4 3 4 4 4 4 4 4 5 4 4

6 7 5 6 6 6 5 5 8 5 5 7 6 6 6 5 10 5 7 5 3 -0,053 4 5 6 6 5 6 6 -0,0103 4 7 6 g -0,0103 6 6

162

135,0 x

-0,2647

2,5 x

-0,0145

5 4 8 7 6 5 4 5 5 5 5 4 5 4

watertype Totaal Totaal geteld 5 min. 100% 0,50 Totaal Aant/5'

Nemoura Nemurella Perla Perlodes Protonemura

Totaal Totaal geteld 5 min. 100% 0,50 Totaal Aant/5'

Taxon MEGALOPTERA Sialis COLEOPTERA Dryopidae Dytiscidae Elminthidae Gyrinidae Haliplidae Hydraenidae Hydrophilidae Hygrobiidae Noteridae Psephenidae Scirtidae TRICHOPTERA Beraeidae Brachycentridae Ecnomidae Glossosomatidae Goeridae Hydropsychidae Hydroptilidae 9 Lepidostomatidae Leptoceridae Limnephilidae Molannidae 8 Odontoceridae 8 Philopotamidae 10 Phryganeidae 10 Polycentropidae 9 Psychomyidae Rhyacophilidae Sericostomatidae 6 DIPTERA 6 Athericidae 7 Blephariceridae 8 Ceratopogonidae 7 Chaoboridae 7 Chironomidae 6 * non thummi-plumosus 26 75 9 * thummi-plumosus 1 7 Culicidae 7 Cylindrotomidae 7 Dixidae 7 Dolichopodidae 7 Empididae 7 Ephydridae 6 Limoniidae 7 Muscidae 11 7 Psychodidae 7 Ptychopteridae 7 Rhagionidae 7 Scatophagidae 7 Sciomyzidae 7 Simuliidae 7 Stratiomyidae 7 Syrphidae 7 Tabanidae 7 Thaumaleidae 7 Tipulidae

0,8 x

8 5 5 5 6 6 5 6 5 6 5 6 6 7 6 6 -0,00570 5 5 6 6 5 7

Criteria voor Taxa > 26,75 ≤ 26,75 ≤ 19,5 ≤ 12,25 ≤5

d e Shannon T E A Wiener T A P G Diversi- S X T T teit a b c

6 5 7 7 6 6 5 5 5 6 7 9 9 6 9 9 6 8 9 8 8 9 9 6 9 6 7 8 8 7 7 3 3 21,7 x 62,5 x 0,8 x

-0,08051 3 -0,16872 2 -0,00570 3 3 6 3 3 3 4 3 -0,04162 3 3 3 3 3 5 4 1 3 3 3

9,2 x

Kleine beek AGT SWD > 6,75 > 2,675 ≤ 6,75 ≤ 2,675 ≤ 4,5 ≤ 1,85 ≤ 2,25 ≤ 1,025 0 ≤ 0,2

GTS > 5,375 ≤ 5,375 ≤ 4,25 ≤ 3,125 ≤2

4 3 2 1 0

Aantal taxa

Aantal EPT

Aantal AGT

1,40583

3,500

Shannon Wiener diversiteit SPT

MMIV/MMIF = EKC kwaliteitsbeoordeling

61/62

Score Bk EPT > 5,25 ≤ 5,25 ≤ 3,5 ≤ 1,75 0

tijd

Kleine beek

6 7 6 7 6 9 8 8 9 8 8 7 8 7 7 8 8 7 7

PLECOPTERA Amphinemura

ODONATA Aeshna Anax Brachytron Calopteryx Cercion Ceriagrion Coenagrion Cordulegaster Cordulia Crocothemis Enallagma Epitheca Erythromma Gomphus Ischnura Lestes Leucorrhinia Libellula Nehalennia Onychogomphus Ophiogomphus Orthetrum Oxygastra Platycnemis Pyrrhosoma Somatochlora Sympetrum HEMIPTERA Aphelocheirus Arctocorisa Callicorixa Corixa Cymatia Gerris s.l. Glaenocorisa Hebrus Hesperocorixa Hydrometra Ilyocoris Mesovelia Micronecta Microvelia Naucoris Nepa Notonecta Paracorixa Plea Ranatra Sigara Velia

d e Shannon T E A Wiener T A P G Diversi- S X T T teit a b c

zomer

0,35 ontoereikend

B.B.I. en MMIF in de Meersbeek in Sint-Martens-Latem, gebaseerd op monsters van 7 en 8 juni 2016

Colofon Onderzoek van in opdracht van

APB Provinciaal Instituut voor Hygiëne Bodemkundige Dienst van België vzw Willem de Croylaan 48, 3001 Heverlee

Algemene leiding

dr. Vera Nelen, Directeur.

Projectverantw.

Thierry Vercauteren

Veldwerk • veldmetingen • macrofauna

Nathalie Smeyers, Kris Ronsyn Thierry Vercauteren m.m.v. Kris Ronsyn en Nathalie Smeyers

Onderzoek

Thierry Vercauteren

Verslaggeving • tekst • tekstcorrectie • schema’s • foto’s •

kaart

Thierry Vercauteren Herlinde Nieuwborg Thierry Vercauteren Kris Ronsyn (sites) Thierry Vercauteren (macrofauna) Ann Van Damme

Antwerpen, 16 januari 2017

62/62

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

Staalnemer 311680 DEMEER GERRY

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

VLM REGIO WEST KONINGIN MARIA HENDRIKAPLEIN 70 75 9000 GENT

Beproevingsverslag Klantnummer: Onderzoeksnummer: Staalnummer: Datum staalname: Datum aankomst: Datum verslag: Staalnaam: Type staal:

Staalnameplaats: Tijdstip staalname: GPS coördinaat Latitude: GPS coördinaat Longitude: Monsternamemethode: Monstername-apparatuur: Zichtbare verontreiniging: Aantal recipiënten:

341665 WA021416 16141199 06/07/2016 06/07/2016 02/06/2017 2 Oppervlaktewater

Parameter

Resultaat

Eenheid

Datum

Methodenr.

°C

06/07/2016

135 B

06/07/2016

291 B

Metingen ter plaatse Temperatuur (ter plaatse)

19.1

pH (ter plaatse)

7.2

Geleidbaarheid (EC) (ter plaatse)

521

µS/cm 20°C

06/07/2016

290 B

Zuurstof O2 (ter plaatse)

2.54

mg/l

06/07/2016

131 B

06/07/2016

131 B

247

mg/l

07/07/2016

112 B

mg/l

07/07/2016

469 B

0.57

mg P/l

07/07/2016

469 B

1.74

mg/l

07/07/2016

469 B

<0.44

mg/l

07/07/2016

469 B

Nitriet (NO2 )

<0.0200

mg/l

07/07/2016

469 B

4.8

mg/l

07/07/2016

469 B

5.2

mg N/l

08/07/2016

016 B

mg/l

07/07/2016

469 B

Zuurstof O2 (ter plaatse) (%sat)

27.20

Anorganische analyses -

Bicarbonaten (HCO3 ) -

Chloride (Cl ) 3-

Orthofosfaat (PO4 -P) Orthofosfaat

3(PO4 )

Nitraat (NO3 ) -

Ammonium

+ (NH4 )

Kjeldahl-N Sulfaat

2(SO4 )

14.8

Biochemisch zuurstofverbruik (BZV)

mg O2/l

07/07/2016

078 B

Ijzer (Fe)

3.0

mg/l

08/07/2016

084 B

Calcium (Ca)

mg/l

08/07/2016

084 B

Kalium (K)

3.7

mg/l

08/07/2016

084 B

Magnesium (Mg)

5.2

mg/l

08/07/2016

084 B

Natrium (Na)

26.3

mg/l

08/07/2016

084 B

Fosfor (P)

1.25

mg/l

08/07/2016

311 B

Onderzoeksnummer: WA021416

127-TEST

Latemse Meersen 14.00 Indirect (chem.) Emmer + touw Afwezig 7

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Parameter

Resultaat

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be Eenheid

Datum

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Methodenr.

Technisch verantwoordelijke laboratorium Dr. ir. H. Vandendriessche

Onderzoeksnummer: WA021416

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Accreditatie / Erkenningen Parameter

Methodenr.

Accreditatie / Erkenningen

Beproevingsmethode

Temperatuur (ter plaatse) pH (ter plaatse) Geleidbaarheid (EC) (ter plaatse) Zuurstof O2 (ter plaatse) Zuurstof O2 (ter plaatse) (%sat) Bicarbonaten (HCO3-) Chloride (Cl-) Orthofosfaat (PO43--P) Orthofosfaat (PO43-) Nitraat (NO3-) Nitriet (NO2-) Ammonium (NH4+) Kjeldahl-N Sulfaat (SO42-) Biochemisch zuurstofverbruik (BZV) Ijzer (Fe)

135

B;6;12;16

SM 2550A; WAC/III/A/003

291 290

B;6;12;16 B;6;12;16

ISO 10523; WAC/III/A/005; CMA/2/I/A.1 ISO 7888; NBN EN 27888; WAC/III/A/004; CMA/2/I/A.2

131

B;16

EN 25814; WAC/III/A/008

131

B;6;16

EN 25814; WAC/III/A/008

112 469 469 469 469 469 469 016 469 078

6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16

ISO 9963; WAC/III/A/006 Discreet analyser: NEN 6604; WAC/III/C/002 Discreet analyser: NEN 6604; WAC/III/C/002 Discreet analyser: NEN 6604; WAC/III/C/002 Discreet analyser: NEN 6604; WAC/III/C/002 Discreet analyser: NEN 6604; WAC/III/C/002 Discreet analyser: NEN 6604; WAC/III/C/002 ISO 5663; WAC/III/D/030; CMA/2/I/B.5 Discreet analyser: NEN 6604; WAC/III/C/002 ISO 5815-1; ISO 5815-2; WAC/III/D/010

084

6;12;16

Calcium (Ca)

084

12;16

Kalium (K)

084

12;16

Magnesium (Mg)

084

12;16

Natrium (Na)

084

12;16

Fosfor (P)

311

6;12;16

Staalname

STSCHEP

B; 16; 14; 6

Destructie met HNO3/HCl: ISO 15587-1; WAC/III/B/002; CMA/2/I/A.6.1; Meting met ICP-AES: ISO 11885; WAC/III/B/010; CMA/2/I/B.1 Destructie met HNO3/HCl: ISO 15587-1; WAC/III/B/002; CMA/2/I/A.6.1; Meting met ICP-AES: ISO 11885; WAC/III/B/010; CMA/2/I/B.1 Destructie met HNO3/HCl: ISO 15587-1; WAC/III/B/002; CMA/2/I/A.6.1; Meting met ICP-AES: ISO 11885; WAC/III/B/010; CMA/2/I/B.1 Destructie met HNO3/HCl: ISO 15587-1; WAC/III/B/002; CMA/2/I/A.6.1; Meting met ICP-AES: ISO 11885; WAC/III/B/010; CMA/2/I/B.1 Destructie met HNO3/HCl: ISO 15587-1; WAC/III/B/002; CMA/2/I/A.6.1; Meting met ICP-AES: ISO 11885; WAC/III/B/010; CMA/2/I/B.1 Destructie met HNO3/HCl: ISO 15587-1, WAC/III/B/002, CMA/2/I/A.6.1; Meting met ICP-AES: ISO 11885, WAC/III/B/010, CMA/2/I/B.1 Ogenblikkelijke staalname oppervlaktewater d.m.v. schepmonsters conform ISO 5667/1; ISO 5667/2; ISO 5667/4; ISO 5667/6; ISO 5667/10; NEN-ENISO 19458; WAC/I/A/003; CMA/1/A.11

Legende B

Accreditatie / Erkenning BELAC-accreditatie 127-TEST (ISO 17025)

Vlaanderen_LNE_Erkenning laboratorium in de discipline water

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie A)

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie C)

Brussels Gewest_BIM_Erkend laboratorium

De analyseresultaten hebben uitsluitend betrekking op de geanalyseerde objecten. Het verslag mag niet worden gereproduceerd, behalve in volledige vorm, zonder de schriftelijke toestemming van de Bodemkundige Dienst van België vzw. Meetonzekerheden van BELAC geaccrediteerde methodes kunnen aangevraagd worden. Einde verslag

Onderzoeksnummer: WA021416

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

Staalnemer 311680 DEMEER GERRY

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

VLM REGIO WEST KONINGIN MARIA HENDRIKAPLEIN 70 75 9000 GENT

Beproevingsverslag Klantnummer: Onderzoeksnummer: Staalnummer: Datum staalname: Datum aankomst: Datum verslag: Staalnaam: Type staal:

Staalnameplaats: Tijdstip staalname: GPS coördinaat Latitude: GPS coördinaat Longitude: Monsternamemethode: Monstername-apparatuur: Zichtbare verontreiniging: Aantal recipiënten:

341665 WA021417 16141185 06/07/2016 06/07/2016 02/06/2017 1 Oppervlaktewater

Parameter

Resultaat

Eenheid

Datum

Methodenr.

°C

06/07/2016

135 B

06/07/2016

291 B

Metingen ter plaatse Temperatuur (ter plaatse)

20.5

pH (ter plaatse)

7.1

Geleidbaarheid (EC) (ter plaatse)

416

µS/cm 20°C

06/07/2016

290 B

Zuurstof O2 (ter plaatse)

7.8

mg/l

06/07/2016

131 B

06/07/2016

131 B

207

mg/l

07/07/2016

112 B

mg/l

07/07/2016

469 B

mg P/l

07/07/2016

469 B

0.30

mg/l

07/07/2016

469 B

<0.44

mg/l

07/07/2016

469 B

Nitriet (NO2 )

<0.0200

mg/l

07/07/2016

469 B

<0.100

mg/l

07/07/2016

469 B

mg N/l

08/07/2016

016 B

mg/l

07/07/2016

469 B

mg O2/l

07/07/2016

078 B

Zuurstof O2 (ter plaatse) (%sat)

86.50

Anorganische analyses -

Bicarbonaten (HCO3 ) -

Chloride (Cl ) 3-

Orthofosfaat (PO4 -P) Orthofosfaat

0.098

3(PO4 )

Nitraat (NO3 ) -

Ammonium

+ (NH4 )

Kjeldahl-N Sulfaat

2.7

2(SO4 )

16.7

Biochemisch zuurstofverbruik (BZV)

Ijzer (Fe)

5.7

mg/l

08/07/2016

084 B

Calcium (Ca)

mg/l

08/07/2016

084 B

2.19

mg/l

08/07/2016

084 B

4.5

mg/l

08/07/2016

084 B

Natrium (Na)

13.5

mg/l

08/07/2016

084 B

Fosfor (P)

0.58

mg/l

08/07/2016

311 B

Kalium (K) Magnesium (Mg)

Onderzoeksnummer: WA021417

127-TEST

Latemse Meersen 12.50 Indirect (chem.) Emmer + touw Afwezig 7

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Parameter

Resultaat

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be Eenheid

Datum

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Methodenr.

Technisch verantwoordelijke laboratorium Dr. ir. H. Vandendriessche

Onderzoeksnummer: WA021417

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Accreditatie / Erkenningen Parameter

Methodenr.

Accreditatie / Erkenningen

Beproevingsmethode

135

B;6;12;16

SM 2550A; WAC/III/A/003

291 290

B;6;12;16 B;6;12;16

ISO 10523; WAC/III/A/005; CMA/2/I/A.1 ISO 7888; NBN EN 27888; WAC/III/A/004; CMA/2/I/A.2

131

B;16

EN 25814; WAC/III/A/008

131

B;6;16

EN 25814; WAC/III/A/008

112 469 469 469 469 469 469 016 469 078

6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16

084

6;12;16

Calcium (Ca)

084

12;16

Kalium (K)

084

12;16

Magnesium (Mg)

084

12;16

Natrium (Na)

084

12;16

Fosfor (P)

311

6;12;16

Staalname

STSCHEP

B; 16; 14; 6

Legende B

Accreditatie / Erkenning BELAC-accreditatie 127-TEST (ISO 17025)

Vlaanderen_LNE_Erkenning laboratorium in de discipline water

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie A)

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie C)

Brussels Gewest_BIM_Erkend laboratorium

Onderzoeksnummer: WA021417

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

Staalnemer 311680 DEMEER GERRY

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

VLM REGIO WEST KONINGIN MARIA HENDRIKAPLEIN 70 75 9000 GENT

Beproevingsverslag Klantnummer: Onderzoeksnummer: Staalnummer: Datum staalname: Datum aankomst: Datum verslag: Staalnaam: Type staal:

Staalnameplaats: Tijdstip staalname: GPS coördinaat Latitude: GPS coördinaat Longitude: Monsternamemethode: Monstername-apparatuur: Zichtbare verontreiniging: Aantal recipiënten:

341665 WA021418 16141192 06/07/2016 06/07/2016 02/06/2017 4 Oppervlaktewater

Parameter

Resultaat

Eenheid

Datum

Methodenr.

°C

06/07/2016

135 B

06/07/2016

291 B

Metingen ter plaatse Temperatuur (ter plaatse)

20.7

pH (ter plaatse)

7.1

Geleidbaarheid (EC) (ter plaatse)

431

µS/cm 20°C

06/07/2016

290 B

Zuurstof O2 (ter plaatse)

7.5

mg/l

06/07/2016

131 B

06/07/2016

131 B

201

mg/l

07/07/2016

112 B

mg/l

07/07/2016

469 B

mg P/l

07/07/2016

469 B

0.25

mg/l

07/07/2016

469 B

<0.44

mg/l

07/07/2016

469 B

Nitriet (NO2 )

<0.0200

mg/l

07/07/2016

469 B

<0.100

mg/l

07/07/2016

469 B

mg N/l

08/07/2016

016 B

mg/l

07/07/2016

469 B

Zuurstof O2 (ter plaatse) (%sat)

83.30

Anorganische analyses -

Bicarbonaten (HCO3 ) -

Chloride (Cl ) 3-

Orthofosfaat (PO4 -P) Orthofosfaat

0.082

3(PO4 )

Nitraat (NO3 ) -

Ammonium

+ (NH4 )

Kjeldahl-N Sulfaat

2.1

2(SO4 )

17.5

Biochemisch zuurstofverbruik (BZV)

mg O2/l

07/07/2016

078 B

Ijzer (Fe)

3.4

mg/l

08/07/2016

084 B

Calcium (Ca)

mg/l

08/07/2016

084 B

Kalium (K)

5.8

mg/l

08/07/2016

084 B

Magnesium (Mg)

4.4

mg/l

08/07/2016

084 B

Natrium (Na)

13.4

mg/l

08/07/2016

084 B

Fosfor (P)

0.37

mg/l

08/07/2016

311 B

Onderzoeksnummer: WA021418

127-TEST

Latemse Meersen 13.26 Indirect (chem.) Emmer + touw Afwezig 7

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Parameter

Resultaat

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be Eenheid

Datum

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Methodenr.

Technisch verantwoordelijke laboratorium Dr. ir. H. Vandendriessche

Onderzoeksnummer: WA021418

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Accreditatie / Erkenningen Parameter

Methodenr.

Accreditatie / Erkenningen

Beproevingsmethode

135

B;6;12;16

SM 2550A; WAC/III/A/003

291 290

B;6;12;16 B;6;12;16

ISO 10523; WAC/III/A/005; CMA/2/I/A.1 ISO 7888; NBN EN 27888; WAC/III/A/004; CMA/2/I/A.2

131

B;16

EN 25814; WAC/III/A/008

131

B;6;16

EN 25814; WAC/III/A/008

112 469 469 469 469 469 469 016 469 078

6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16

084

6;12;16

Calcium (Ca)

084

12;16

Kalium (K)

084

12;16

Magnesium (Mg)

084

12;16

Natrium (Na)

084

12;16

Fosfor (P)

311

6;12;16

Staalname

STSCHEP

B; 16; 14; 6

Legende B

Accreditatie / Erkenning BELAC-accreditatie 127-TEST (ISO 17025)

Vlaanderen_LNE_Erkenning laboratorium in de discipline water

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie A)

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie C)

Brussels Gewest_BIM_Erkend laboratorium

Onderzoeksnummer: WA021418

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

Staalnemer 311680 DEMEER GERRY

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

VLM REGIO WEST KONINGIN MARIA HENDRIKAPLEIN 70 75 9000 GENT

Beproevingsverslag Klantnummer: Onderzoeksnummer: Staalnummer: Datum staalname: Datum aankomst: Datum verslag: Staalnaam: Type staal:

Staalnameplaats: Tijdstip staalname: GPS coördinaat Latitude: GPS coördinaat Longitude: Monsternamemethode: Monstername-apparatuur: Zichtbare verontreiniging: Aantal recipiënten:

341665 WA021537 16141222 13/07/2016 13/07/2016 02/06/2017 3 Oppervlaktewater

Parameter

Resultaat

Eenheid

Datum

Methodenr.

°C

13/07/2016

135 B

13/07/2016

291 B

Metingen ter plaatse Temperatuur (ter plaatse)

14.7

pH (ter plaatse)

7.2

Geleidbaarheid (EC) (ter plaatse)

591

µS/cm 20°C

13/07/2016

290 B

Zuurstof O2 (ter plaatse)

4.9

mg/l

13/07/2016

131 B

13/07/2016

131 B

273

mg/l

14/07/2016

112 B

mg/l

14/07/2016

469 B

0.59

mg P/l

14/07/2016

469 B

1.80

mg/l

14/07/2016

469 B

<0.44

mg/l

14/07/2016

469 B

Nitriet (NO2 )

<0.0200

mg/l

14/07/2016

469 B

5.2

mg/l

14/07/2016

469 B

5.7

mg N/l

14/07/2016

016 B

mg/l

15/07/2016

469 B

Zuurstof O2 (ter plaatse) (%sat)

51.40

Anorganische analyses -

Bicarbonaten (HCO3 ) -

Chloride (Cl ) 3-

Orthofosfaat (PO4 -P) Orthofosfaat

3(PO4 )

Nitraat (NO3 ) -

Ammonium

+ (NH4 )

Kjeldahl-N Sulfaat

2(SO4 )

<3.0

Biochemisch zuurstofverbruik (BZV)

3.7

mg O2/l

14/07/2016

078 B

Ijzer (Fe)

3.2

mg/l

14/07/2016

084 B

Calcium (Ca)

mg/l

14/07/2016

084 B

Kalium (K)

3.5

mg/l

14/07/2016

084 B

Magnesium (Mg)

5.6

mg/l

14/07/2016

084 B

Natrium (Na)

30.0

mg/l

14/07/2016

084 B

Fosfor (P)

1.55

mg/l

14/07/2016

311 B

Onderzoeksnummer: WA021537

127-TEST

Latemse Meersen 13.50 Indirect (chem.) Emmer + touw Afwezig 7

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Parameter

Resultaat

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be Eenheid

Datum

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Methodenr.

Technisch verantwoordelijke laboratorium Dr. ir. H. Vandendriessche

Onderzoeksnummer: WA021537

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Accreditatie / Erkenningen Parameter

Methodenr.

Accreditatie / Erkenningen

Beproevingsmethode

135

B;6;12;16

SM 2550A; WAC/III/A/003

291 290

B;6;12;16 B;6;12;16

ISO 10523; WAC/III/A/005; CMA/2/I/A.1 ISO 7888; NBN EN 27888; WAC/III/A/004; CMA/2/I/A.2

131

B;16

EN 25814; WAC/III/A/008

131

B;6;16

EN 25814; WAC/III/A/008

112 469 469 469 469 469 469 016 469 078

6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16

084

6;12;16

Calcium (Ca)

084

12;16

Kalium (K)

084

12;16

Magnesium (Mg)

084

12;16

Natrium (Na)

084

12;16

Fosfor (P)

311

6;12;16

Staalname

STSCHEP

B; 16; 14; 6

Legende B

Accreditatie / Erkenning BELAC-accreditatie 127-TEST (ISO 17025)

Vlaanderen_LNE_Erkenning laboratorium in de discipline water

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie A)

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie C)

Brussels Gewest_BIM_Erkend laboratorium

Onderzoeksnummer: WA021537

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

Staalnemer 311680 DEMEER GERRY

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

VLM REGIO WEST KONINGIN MARIA HENDRIKAPLEIN 70 75 9000 GENT

Beproevingsverslag Klantnummer: Onderzoeksnummer: Staalnummer: Datum staalname: Datum aankomst: Datum verslag: Staalnaam: Type staal:

Staalnameplaats: Tijdstip staalname: GPS coördinaat Latitude: GPS coördinaat Longitude: Monsternamemethode: Monstername-apparatuur: Zichtbare verontreiniging: Aantal recipiënten:

341665 WA021536 13/07/2016 13/07/2016 02/06/2017 8 Oppervlaktewater

Parameter

Resultaat

Eenheid

Datum

Methodenr.

°C

13/07/2016

135 B

13/07/2016

291 B

Metingen ter plaatse Temperatuur (ter plaatse)

16.9

pH (ter plaatse)

7.5

Geleidbaarheid (EC) (ter plaatse)

556

µS/cm 20°C

13/07/2016

290 B

Zuurstof O2 (ter plaatse)

3.36

mg/l

13/07/2016

131 B

Zuurstof O2 (ter plaatse) (%sat)

34.8

13/07/2016

131 B

286

mg/l

14/07/2016

112 B

mg/l

14/07/2016

469 B

0.3

mg P/l

14/07/2016

469 B

0.91

mg/l

14/07/2016

469 B

<0.44

mg/l

14/07/2016

469 B

Nitriet (NO2 )

<0.0200

mg/l

14/07/2016

469 B

4.3

mg/l

14/07/2016

469 B

5.7

mg N/l

14/07/2016

016 B

mg/l

15/07/2016

469 B

Anorganische analyses -

Bicarbonaten (HCO3 ) -

Chloride (Cl ) 3-

Orthofosfaat (PO4 -P) Orthofosfaat

3(PO4 )

Nitraat (NO3 ) -

Ammonium

+ (NH4 )

Kjeldahl-N Sulfaat

2(SO4 )

<3.0

Biochemisch zuurstofverbruik (BZV)

2.5

mg O2/l

14/07/2016

078 B

Ijzer (Fe)

5.5

mg/l

14/07/2016

084 B

Calcium (Ca)

mg/l

14/07/2016

084 B

2.89

mg/l

14/07/2016

084 B

5.9

mg/l

14/07/2016

084 B

Natrium (Na)

27.1

mg/l

14/07/2016

084 B

Fosfor (P)

1.89

mg/l

14/07/2016

311 B

Kalium (K) Magnesium (Mg)

Onderzoeksnummer: WA021537

127-TEST

Latemse Meersen 14.40 Indirect (chem.) Emmer + touw Afwezig 7

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Parameter

Resultaat

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be Eenheid

Datum

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Methodenr.

Technisch verantwoordelijke laboratorium Dr. ir. H. Vandendriessche

Onderzoeksnummer: WA021537

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Accreditatie / Erkenningen Parameter

Methodenr.

Accreditatie / Erkenningen

Beproevingsmethode

135

B;6;12;16

SM 2550A; WAC/III/A/003

291 290

B;6;12;16 B;6;12;16

ISO 10523; WAC/III/A/005; CMA/2/I/A.1 ISO 7888; NBN EN 27888; WAC/III/A/004; CMA/2/I/A.2

131

B;16

EN 25814; WAC/III/A/008

131

B;6;16

EN 25814; WAC/III/A/008

112 469 469 469 469 469 469 016 469 078

6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16

084

6;12;16

Calcium (Ca)

084

12;16

Kalium (K)

084

12;16

Magnesium (Mg)

084

12;16

Natrium (Na)

084

12;16

Fosfor (P)

311

6;12;16

Staalname

STSCHEP

B; 16; 14; 6

Legende B

Accreditatie / Erkenning BELAC-accreditatie 127-TEST (ISO 17025)

Vlaanderen_LNE_Erkenning laboratorium in de discipline water

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie A)

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie C)

Brussels Gewest_BIM_Erkend laboratorium

Onderzoeksnummer: WA021537

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

Staalnemer 311680 DEMEER GERRY

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

VLM REGIO WEST KONINGIN MARIA HENDRIKAPLEIN 70 75 9000 GENT

Beproevingsverslag Klantnummer: Onderzoeksnummer: Staalnummer: Datum staalname: Datum aankomst: Datum verslag: Staalnaam: Type staal:

Staalnameplaats: Tijdstip staalname: GPS coördinaat Latitude: GPS coördinaat Longitude: Monsternamemethode: Monstername-apparatuur: Zichtbare verontreiniging: Aantal recipiënten:

341665 WA021538 16141235 13/07/2016 13/07/2016 02/06/2017 9 Oppervlaktewater

Parameter

Resultaat

Eenheid

Datum

Methodenr.

°C

13/07/2016

135 B

13/07/2016

291 B

Metingen ter plaatse Temperatuur (ter plaatse)

17.4

pH (ter plaatse)

7.3

Geleidbaarheid (EC) (ter plaatse)

587

µS/cm 20°C

13/07/2016

290 B

Zuurstof O2 (ter plaatse)

3.70

mg/l

13/07/2016

131 B

13/07/2016

131 B

307

mg/l

14/07/2016

112 B

mg/l

14/07/2016

469 B

mg P/l

14/07/2016

469 B

0.43

mg/l

14/07/2016

469 B

<0.44

mg/l

14/07/2016

469 B

Nitriet (NO2 )

<0.0200

mg/l

14/07/2016

469 B

4.6

mg/l

14/07/2016

469 B

5.2

mg N/l

14/07/2016

016 B

mg/l

15/07/2016

469 B

Zuurstof O2 (ter plaatse) (%sat)

38.80

Anorganische analyses -

Bicarbonaten (HCO3 ) -

Chloride (Cl ) 3-

Orthofosfaat (PO4 -P) Orthofosfaat

0.139

3(PO4 )

Nitraat (NO3 ) -

Ammonium

+ (NH4 )

Kjeldahl-N Sulfaat

2(SO4 )

<3.0

Biochemisch zuurstofverbruik (BZV)

3.6

mg O2/l

19/07/2016

078 B

Ijzer (Fe)

6.9

mg/l

14/07/2016

084 B

Calcium (Ca)

mg/l

14/07/2016

084 B

2.91

mg/l

14/07/2016

084 B

6.0

mg/l

14/07/2016

084 B

Natrium (Na)

26.5

mg/l

14/07/2016

084 B

Fosfor (P)

1.93

mg/l

14/07/2016

311 B

Kalium (K) Magnesium (Mg)

Onderzoeksnummer: WA021538

127-TEST

Latemse Meersen 15.40 Indirect (chem.) Emmer + touw Afwezig 7

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Parameter

Resultaat

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be Eenheid

Datum

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Methodenr.

Technisch verantwoordelijke laboratorium Dr. ir. H. Vandendriessche

Onderzoeksnummer: WA021538

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Accreditatie / Erkenningen Parameter

Methodenr.

Accreditatie / Erkenningen

Beproevingsmethode

135

B;6;12;16

SM 2550A; WAC/III/A/003

291 290

B;6;12;16 B;6;12;16

ISO 10523; WAC/III/A/005; CMA/2/I/A.1 ISO 7888; NBN EN 27888; WAC/III/A/004; CMA/2/I/A.2

131

B;16

EN 25814; WAC/III/A/008

131

B;6;16

EN 25814; WAC/III/A/008

112 469 469 469 469 469 469 016 469 078

6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16 6;12;16

084

6;12;16

Calcium (Ca)

084

12;16

Kalium (K)

084

12;16

Magnesium (Mg)

084

12;16

Natrium (Na)

084

12;16

Fosfor (P)

311

6;12;16

Staalname

STSCHEP

B; 16; 14; 6

Legende B

Accreditatie / Erkenning BELAC-accreditatie 127-TEST (ISO 17025)

Vlaanderen_LNE_Erkenning laboratorium in de discipline water

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie A)

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie C)

Brussels Gewest_BIM_Erkend laboratorium

Onderzoeksnummer: WA021538

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

Staalnemer 311680 DEMEER GERRY

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

VLM REGIO WEST KONINGIN MARIA HENDRIKAPLEIN 70 75 9000 GENT

Beproevingsverslag Klantnummer: Onderzoeksnummer: Staalnummer: Datum staalname: Datum aankomst: Datum verslag: Staalnaam: Type staal:

Staalnameplaats: Tijdstip staalname: GPS coördinaat Latitude: GPS coördinaat Longitude: Monsternamemethode: Monstername-apparatuur: Zichtbare verontreiniging: Aantal recipiënten:

341665 WA025452 1 30/01/2017 30/01/2017 02/06/2017 4 Oppervlaktewater

Parameter

Resultaat

Eenheid

Datum

Methodenr.

°C

30/01/2017

135 B

30/01/2017

291 B

Metingen ter plaatse Temperatuur (ter plaatse)

4.2

pH (ter plaatse)

7.5

Geleidbaarheid (EC) (ter plaatse)

356

µS/cm 20°C

30/01/2017

290 B

Zuurstof O2 (ter plaatse)

7.0

mg/l

30/01/2017

131 B

30/01/2017

131 B

116

mg/l

31/01/2017

112 B

mg/l

01/02/2017

469 B

mg P/l

01/02/2017

469 B

0.39

mg/l

01/02/2017

469 B

0.80

mg/l

01/02/2017

469 B

Nitriet (NO2 )

<0.0200

mg/l

01/02/2017

469 B

0.151

mg/l

01/02/2017

469 B

2.2

mg N/l

31/01/2017

016 B

mg/l

01/02/2017

469 B

Biochemisch zuurstofverbruik (BZV)

1.7

mg O2/l

31/01/2017

078 B

Ijzer (Fe)

1.9

mg/l

31/01/2017

084 B

Calcium (Ca)

mg/l

31/01/2017

084 B

Kalium (K)

3.8

mg/l

31/01/2017

084 B

Magnesium (Mg)

4.2

mg/l

31/01/2017

084 B

Natrium (Na)

15.5

mg/l

31/01/2017

084 B

Fosfor (P)

0.25

mg/l

31/01/2017

311 B

Zuurstof O2 (ter plaatse) (%sat)

53.40

Anorganische analyses -

Bicarbonaten (HCO3 ) -

Chloride (Cl ) 3-

Orthofosfaat (PO4 -P) Orthofosfaat

0.126

3(PO4 )

Nitraat (NO3 ) -

Ammonium

+ (NH4 )

Kjeldahl-N Sulfaat

2(SO4 )

Onderzoeksnummer: WA025452

127-TEST

Latemse Meersen 11.10 Indirect (chem.) Emmer + touw Afwezig 5

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Parameter

Resultaat

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be Eenheid

Datum

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Methodenr.

Technisch verantwoordelijke laboratorium Dr. ir. H. Vandendriessche

Onderzoeksnummer: WA025452

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Accreditatie / Erkenningen Parameter

Methodenr.

Accreditatie / Erkenningen

Beproevingsmethode

135

B;6;12;16

SM 2550A; WAC/III/A/003

291 290

B;6;12;16 B;6;12;16

ISO 10523; WAC/III/A/005; CMA/2/I/A.1 ISO 7888; NBN EN 27888; WAC/III/A/004; CMA/2/I/A.2

131

B;16

EN 25814; WAC/III/A/008

131

B;6;16

EN 25814; WAC/III/A/008

112 469 469 469 469 469 469 016 469 078

B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16

ISO 9963; WAC/III/A/006 Discreet analyser: ISO 15923-1; WAC/III/C/002 Discreet analyser: ISO 15923-1; WAC/III/C/002 Discreet analyser: ISO 15923-1; WAC/III/C/002 Discreet analyser: ISO 15923-1; WAC/III/C/002 Discreet analyser: ISO 15923-1; WAC/III/C/002 Discreet analyser: ISO 15923-1; WAC/III/C/002 ISO 5663; WAC/III/D/030; CMA/2/I/B.5 Discreet analyser: ISO 15923-1; WAC/III/C/002 WAC/III/D; ISO 5815-1; ISO 5815-2; WAC/III/D/010

084

B;6;12;16

Calcium (Ca)

084

B;12;16

Kalium (K)

084

B;12;16

Magnesium (Mg)

084

B;12;16

Natrium (Na)

084

B;12;16

Fosfor (P)

311

B;6;12;16

Staalname

STSCHEP

B; 16; 14; 6

Legende B

Accreditatie / Erkenning BELAC-accreditatie 127-TEST (ISO 17025)

Vlaanderen_LNE_Erkenning laboratorium in de discipline water

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie A)

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie C)

Brussels Gewest_BIM_Erkend laboratorium

Onderzoeksnummer: WA025452

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

Staalnemer 311680 DEMEER GERRY

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

VLM REGIO WEST KONINGIN MARIA HENDRIKAPLEIN 70 75 9000 GENT

Beproevingsverslag Klantnummer: Onderzoeksnummer: Staalnummer: Datum staalname: Datum aankomst: Datum verslag: Staalnaam: Type staal:

Staalnameplaats: Tijdstip staalname: GPS coördinaat Latitude: GPS coördinaat Longitude: Monsternamemethode: Monstername-apparatuur: Zichtbare verontreiniging: Aantal recipiënten:

341665 WA025453 16301983 30/01/2017 30/01/2017 02/06/2017 1 Oppervlaktewater

Parameter

Resultaat

Eenheid

Datum

Methodenr.

°C

30/01/2017

135 B

30/01/2017

291 B

Metingen ter plaatse Temperatuur (ter plaatse)

3.0

pH (ter plaatse)

7.1

Geleidbaarheid (EC) (ter plaatse)

287

µS/cm 20°C

30/01/2017

290 B

Zuurstof O2 (ter plaatse)

9.1

mg/l

30/01/2017

131 B

30/01/2017

131 B

105

mg/l

31/01/2017

112 B

mg/l

01/02/2017

469 B

mg P/l

01/02/2017

469 B

0.30

mg/l

01/02/2017

469 B

0.68

mg/l

01/02/2017

469 B

Nitriet (NO2 )

<0.0200

mg/l

01/02/2017

469 B

<0.100

mg/l

01/02/2017

469 B

2.0

mg N/l

31/01/2017

016 B

mg/l

01/02/2017

469 B

Biochemisch zuurstofverbruik (BZV)

2.2

mg O2/l

31/01/2017

078 B

Ijzer (Fe)

1.6

mg/l

31/01/2017

084 B

Calcium (Ca)

mg/l

31/01/2017

084 B

2.92

mg/l

31/01/2017

084 B

3.3

mg/l

31/01/2017

084 B

12.0

mg/l

31/01/2017

084 B

0.202

mg/l

31/01/2017

311 B

Zuurstof O2 (ter plaatse) (%sat)

67.70

Anorganische analyses -

Bicarbonaten (HCO3 ) -

Chloride (Cl ) 3-

Orthofosfaat (PO4 -P) Orthofosfaat

0.097

3(PO4 )

Nitraat (NO3 ) -

Ammonium

+ (NH4 )

Kjeldahl-N Sulfaat

2(SO4 )

Kalium (K) Magnesium (Mg) Natrium (Na) Fosfor (P) Onderzoeksnummer: WA025453

127-TEST

Latemse Meersen 10.45 Indirect (chem.) Emmer + touw Afwezig 5

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Parameter

Resultaat

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be Eenheid

Datum

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Methodenr.

Technisch verantwoordelijke laboratorium Dr. ir. H. Vandendriessche

Onderzoeksnummer: WA025453

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Accreditatie / Erkenningen Parameter

Methodenr.

Accreditatie / Erkenningen

Beproevingsmethode

135

B;6;12;16

SM 2550A; WAC/III/A/003

291 290

B;6;12;16 B;6;12;16

ISO 10523; WAC/III/A/005; CMA/2/I/A.1 ISO 7888; NBN EN 27888; WAC/III/A/004; CMA/2/I/A.2

131

B;16

EN 25814; WAC/III/A/008

131

B;6;16

EN 25814; WAC/III/A/008

112 469 469 469 469 469 469 016 469 078

B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16

084

B;6;12;16

Calcium (Ca)

084

B;12;16

Kalium (K)

084

B;12;16

Magnesium (Mg)

084

B;12;16

Natrium (Na)

084

B;12;16

Fosfor (P)

311

B;6;12;16

Staalname

STSCHEP

B; 16; 14; 6

Legende B

Accreditatie / Erkenning BELAC-accreditatie 127-TEST (ISO 17025)

Vlaanderen_LNE_Erkenning laboratorium in de discipline water

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie A)

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie C)

Brussels Gewest_BIM_Erkend laboratorium

Onderzoeksnummer: WA025453

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

Staalnemer 311680 DEMEER GERRY

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

VLM REGIO WEST KONINGIN MARIA HENDRIKAPLEIN 70 75 9000 GENT

Beproevingsverslag Klantnummer: Onderzoeksnummer: Staalnummer: Datum staalname: Datum aankomst: Datum verslag: Staalnaam: Type staal:

Staalnameplaats: Tijdstip staalname: GPS coördinaat Latitude: GPS coördinaat Longitude: Monsternamemethode: Monstername-apparatuur: Zichtbare verontreiniging: Aantal recipiënten:

341665 WA025454 16302008 30/01/2017 30/01/2017 02/06/2017 9 Oppervlaktewater

Parameter

Resultaat

Eenheid

Datum

Methodenr.

°C

30/01/2017

135 B

30/01/2017

291 B

Metingen ter plaatse Temperatuur (ter plaatse)

4.4

pH (ter plaatse)

8.1

Geleidbaarheid (EC) (ter plaatse)

551

µS/cm 20°C

30/01/2017

290 B

Zuurstof O2 (ter plaatse)

5.2

mg/l

30/01/2017

131 B

30/01/2017

131 B

212

mg/l

31/01/2017

112 B

mg/l

01/02/2017

469 B

0.29

mg P/l

01/02/2017

469 B

0.88

mg/l

01/02/2017

469 B

0.99

mg/l

01/02/2017

469 B

Nitriet (NO2 )

<0.0200

mg/l

01/02/2017

469 B

3.2

mg/l

01/02/2017

469 B

4.1

mg N/l

31/01/2017

016 B

mg/l

01/02/2017

469 B

1.4

mg O2/l

31/01/2017

078 B

1.58

mg/l

31/01/2017

084 B

Calcium (Ca)

mg/l

31/01/2017

084 B

Kalium (K)

4.6

mg/l

31/01/2017

084 B

Magnesium (Mg)

5.9

mg/l

31/01/2017

084 B

Natrium (Na)

29.6

mg/l

31/01/2017

084 B

Fosfor (P)

0.34

mg/l

31/01/2017

311 B

Zuurstof O2 (ter plaatse) (%sat)

39.90

Anorganische analyses -

Bicarbonaten (HCO3 ) -

Chloride (Cl ) 3-

Orthofosfaat (PO4 -P) Orthofosfaat

3(PO4 )

Nitraat (NO3 ) -

Ammonium

+ (NH4 )

Kjeldahl-N Sulfaat

2(SO4 )

Biochemisch zuurstofverbruik (BZV)

Ijzer (Fe)

Onderzoeksnummer: WA025454

127-TEST

Latemse Meersen 14.30 Indirect (chem.) Emmer + touw Afwezig 5

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Parameter

Resultaat

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be Eenheid

Datum

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Methodenr.

Technisch verantwoordelijke laboratorium Dr. ir. H. Vandendriessche

Onderzoeksnummer: WA025454

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Accreditatie / Erkenningen Parameter

Methodenr.

Accreditatie / Erkenningen

Beproevingsmethode

135

B;6;12;16

SM 2550A; WAC/III/A/003

291 290

B;6;12;16 B;6;12;16

ISO 10523; WAC/III/A/005; CMA/2/I/A.1 ISO 7888; NBN EN 27888; WAC/III/A/004; CMA/2/I/A.2

131

B;16

EN 25814; WAC/III/A/008

131

B;6;16

EN 25814; WAC/III/A/008

112 469 469 469 469 469 469 016 469 078

B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16

084

B;6;12;16

Calcium (Ca)

084

B;12;16

Kalium (K)

084

B;12;16

Magnesium (Mg)

084

B;12;16

Natrium (Na)

084

B;12;16

Fosfor (P)

311

B;6;12;16

Staalname

STSCHEP

B; 16; 14; 6

Legende B

Accreditatie / Erkenning BELAC-accreditatie 127-TEST (ISO 17025)

Vlaanderen_LNE_Erkenning laboratorium in de discipline water

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie A)

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie C)

Brussels Gewest_BIM_Erkend laboratorium

Onderzoeksnummer: WA025454

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

Staalnemer 311680 DEMEER GERRY

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

VLM REGIO WEST KONINGIN MARIA HENDRIKAPLEIN 70 75 9000 GENT

Beproevingsverslag Klantnummer: Onderzoeksnummer: Staalnummer: Datum staalname: Datum aankomst: Datum verslag: Staalnaam: Type staal:

Staalnameplaats: Tijdstip staalname: GPS coördinaat Latitude: GPS coördinaat Longitude: Monsternamemethode: Monstername-apparatuur: Zichtbare verontreiniging: Aantal recipiënten:

341665 WA025455 16301993 30/01/2017 30/01/2017 02/06/2017 2 Oppervlaktewater

Parameter

Resultaat

Eenheid

Datum

Methodenr.

°C

30/01/2017

135 B

30/01/2017

291 B

Metingen ter plaatse Temperatuur (ter plaatse)

5.4

pH (ter plaatse)

7.8

Geleidbaarheid (EC) (ter plaatse)

689

µS/cm 20°C

30/01/2017

290 B

Zuurstof O2 (ter plaatse)

12.2

mg/l

30/01/2017

131 B

30/01/2017

131 B

218

mg/l

31/01/2017

112 B

mg/l

01/02/2017

469 B

0.53

mg P/l

01/02/2017

469 B

1.62

mg/l

01/02/2017

469 B

0.59

mg/l

01/02/2017

469 B

Nitriet (NO2 )

0.115

mg/l

01/02/2017

469 B

10.2

mg/l

01/02/2017

469 B

10.2

mg N/l

31/01/2017

016 B

mg/l

01/02/2017

469 B

Biochemisch zuurstofverbruik (BZV)

7.6

mg O2/l

31/01/2017

078 B

Ijzer (Fe)

2.6

mg/l

31/01/2017

084 B

Calcium (Ca)

mg/l

31/01/2017

084 B

Kalium (K)

7.1

mg/l

31/01/2017

084 B

Magnesium (Mg)

6.0

mg/l

31/01/2017

084 B

Natrium (Na)

mg/l

31/01/2017

084 B

0.88

mg/l

31/01/2017

311 B

Zuurstof O2 (ter plaatse) (%sat)

101.90

Anorganische analyses -

Bicarbonaten (HCO3 ) -

Chloride (Cl ) 3-

Orthofosfaat (PO4 -P) Orthofosfaat

3(PO4 )

Nitraat (NO3 ) -

Ammonium

+ (NH4 )

Kjeldahl-N Sulfaat

2(SO4 )

Fosfor (P) Onderzoeksnummer: WA025455

127-TEST

Latemse Meersen 12.00 Indirect (chem.) Emmer + touw Afwezig 5

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Parameter

Resultaat

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be Eenheid

Datum

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Methodenr.

Technisch verantwoordelijke laboratorium Dr. ir. H. Vandendriessche

Onderzoeksnummer: WA025455

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Accreditatie / Erkenningen Parameter

Methodenr.

Accreditatie / Erkenningen

Beproevingsmethode

135

B;6;12;16

SM 2550A; WAC/III/A/003

291 290

B;6;12;16 B;6;12;16

ISO 10523; WAC/III/A/005; CMA/2/I/A.1 ISO 7888; NBN EN 27888; WAC/III/A/004; CMA/2/I/A.2

131

B;16

EN 25814; WAC/III/A/008

131

B;6;16

EN 25814; WAC/III/A/008

112 469 469 469 469 469 469 016 469 078

B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16

084

B;6;12;16

Calcium (Ca)

084

B;12;16

Kalium (K)

084

B;12;16

Magnesium (Mg)

084

B;12;16

Natrium (Na)

084

B;12;16

Fosfor (P)

311

B;6;12;16

Staalname

STSCHEP

B; 16; 14; 6

Legende B

Accreditatie / Erkenning BELAC-accreditatie 127-TEST (ISO 17025)

Vlaanderen_LNE_Erkenning laboratorium in de discipline water

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie A)

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie C)

Brussels Gewest_BIM_Erkend laboratorium

Onderzoeksnummer: WA025455

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

Staalnemer 311680 DEMEER GERRY

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

VLM REGIO WEST KONINGIN MARIA HENDRIKAPLEIN 70 75 9000 GENT

Beproevingsverslag Klantnummer: Onderzoeksnummer: Staalnummer: Datum staalname: Datum aankomst: Datum verslag: Staalnaam: Type staal:

Staalnameplaats: Tijdstip staalname: GPS coördinaat Latitude: GPS coördinaat Longitude: Monsternamemethode: Monstername-apparatuur: Zichtbare verontreiniging: Aantal recipiënten:

341665 WA025456 16301998 30/01/2017 30/01/2017 02/06/2017 3 Oppervlaktewater

Parameter

Resultaat

Eenheid

Datum

Methodenr.

°C

30/01/2017

135 B

30/01/2017

291 B

Metingen ter plaatse Temperatuur (ter plaatse)

4.0

pH (ter plaatse)

8.0

Geleidbaarheid (EC) (ter plaatse)

555

µS/cm 20°C

30/01/2017

290 B

Zuurstof O2 (ter plaatse)

3.04

mg/l

30/01/2017

131 B

30/01/2017

131 B

192

mg/l

31/01/2017

112 B

mg/l

01/02/2017

469 B

0.29

mg P/l

01/02/2017

469 B

0.89

mg/l

01/02/2017

469 B

0.68

mg/l

01/02/2017

469 B

Nitriet (NO2 )

0.0243

mg/l

01/02/2017

469 B

4.8

mg/l

01/02/2017

469 B

5.4

mg N/l

31/01/2017

016 B

mg/l

01/02/2017

469 B

Biochemisch zuurstofverbruik (BZV)

2.2

mg O2/l

31/01/2017

078 B

Ijzer (Fe)

2.2

mg/l

31/01/2017

084 B

Calcium (Ca)

mg/l

31/01/2017

084 B

Kalium (K)

5.0

mg/l

31/01/2017

084 B

Magnesium (Mg)

5.8

mg/l

31/01/2017

084 B

Natrium (Na)

mg/l

31/01/2017

084 B

0.41

mg/l

31/01/2017

311 B

Zuurstof O2 (ter plaatse) (%sat)

23.30

Anorganische analyses -

Bicarbonaten (HCO3 ) -

Chloride (Cl ) 3-

Orthofosfaat (PO4 -P) Orthofosfaat

3(PO4 )

Nitraat (NO3 ) -

Ammonium

+ (NH4 )

Kjeldahl-N Sulfaat

2(SO4 )

Fosfor (P) Onderzoeksnummer: WA025456

127-TEST

Latemse Meersen 13.10 Indirect (chem.) Emmer + touw Afwezig 5

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Parameter

Resultaat

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be Eenheid

Datum

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Methodenr.

Technisch verantwoordelijke laboratorium Dr. ir. H. Vandendriessche

Onderzoeksnummer: WA025456

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Accreditatie / Erkenningen Parameter

Methodenr.

Accreditatie / Erkenningen

Beproevingsmethode

135

B;6;12;16

SM 2550A; WAC/III/A/003

291 290

B;6;12;16 B;6;12;16

ISO 10523; WAC/III/A/005; CMA/2/I/A.1 ISO 7888; NBN EN 27888; WAC/III/A/004; CMA/2/I/A.2

131

B;16

EN 25814; WAC/III/A/008

131

B;6;16

EN 25814; WAC/III/A/008

112 469 469 469 469 469 469 016 469 078

B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16

084

B;6;12;16

Calcium (Ca)

084

B;12;16

Kalium (K)

084

B;12;16

Magnesium (Mg)

084

B;12;16

Natrium (Na)

084

B;12;16

Fosfor (P)

311

B;6;12;16

Staalname

STSCHEP

B; 16; 14; 6

Legende B

Accreditatie / Erkenning BELAC-accreditatie 127-TEST (ISO 17025)

Vlaanderen_LNE_Erkenning laboratorium in de discipline water

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie A)

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie C)

Brussels Gewest_BIM_Erkend laboratorium

Onderzoeksnummer: WA025456

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

Staalnemer 311680 DEMEER GERRY

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

VLM REGIO WEST KONINGIN MARIA HENDRIKAPLEIN 70 75 9000 GENT

Beproevingsverslag Klantnummer: Onderzoeksnummer: Staalnummer: Datum staalname: Datum aankomst: Datum verslag: Staalnaam: Type staal:

Staalnameplaats: Tijdstip staalname: GPS coördinaat Latitude: GPS coördinaat Longitude: Monsternamemethode: Monstername-apparatuur: Zichtbare verontreiniging: Aantal recipiënten:

341665 WA025457 16302003 30/01/2017 30/01/2017 02/06/2017 8 Oppervlaktewater

Parameter

Resultaat

Eenheid

Datum

Methodenr.

°C

30/01/2017

135 B

30/01/2017

291 B

Metingen ter plaatse Temperatuur (ter plaatse)

4.5

pH (ter plaatse)

8.2

Geleidbaarheid (EC) (ter plaatse)

534

µS/cm 20°C

30/01/2017

290 B

Zuurstof O2 (ter plaatse)

4.4

mg/l

30/01/2017

131 B

30/01/2017

131 B

199

mg/l

31/01/2017

112 B

mg/l

01/02/2017

469 B

mg P/l

01/02/2017

469 B

0.70

mg/l

01/02/2017

469 B

0.96

mg/l

01/02/2017

469 B

Nitriet (NO2 )

<0.0200

mg/l

01/02/2017

469 B

3.5

mg/l

01/02/2017

469 B

4.4

mg N/l

31/01/2017

016 B

mg/l

01/02/2017

469 B

1.5

mg O2/l

31/01/2017

078 B

1.55

mg/l

31/01/2017

084 B

Calcium (Ca)

mg/l

31/01/2017

084 B

Kalium (K)

4.7

mg/l

31/01/2017

084 B

Magnesium (Mg)

5.7

mg/l

31/01/2017

084 B

Natrium (Na)

29.7

mg/l

31/01/2017

084 B

Fosfor (P)

0.33

mg/l

31/01/2017

311 B

Zuurstof O2 (ter plaatse) (%sat)

33.80

Anorganische analyses -

Bicarbonaten (HCO3 ) -

Chloride (Cl ) 3-

Orthofosfaat (PO4 -P) Orthofosfaat

0.228

3(PO4 )

Nitraat (NO3 ) -

Ammonium

+ (NH4 )

Kjeldahl-N Sulfaat

2(SO4 )

Biochemisch zuurstofverbruik (BZV)

Ijzer (Fe)

Onderzoeksnummer: WA025457

127-TEST

Latemse Meersen 13.55 Indirect (chem.) Emmer + touw Afwezig 5

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Parameter

Resultaat

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be Eenheid

Datum

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Methodenr.

Technisch verantwoordelijke laboratorium Dr. ir. H. Vandendriessche

Onderzoeksnummer: WA025457

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE v.z.w. W.de Croylaan 48 B-3001 Heverlee Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06 E-mail: info@bdb.be

Leliestraat 63 B-8800 Roeselare Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20 E-mail: info@bdb.be

BNP: BE22 0015 8344 2447 KBC: BE94 7364 0303 0014 PCR: BE95 0000 4991 2358 B.T.W.: BE 0420.415.024

Accreditatie / Erkenningen Parameter

Methodenr.

Accreditatie / Erkenningen

Beproevingsmethode

135

B;6;12;16

SM 2550A; WAC/III/A/003

291 290

B;6;12;16 B;6;12;16

ISO 10523; WAC/III/A/005; CMA/2/I/A.1 ISO 7888; NBN EN 27888; WAC/III/A/004; CMA/2/I/A.2

131

B;16

EN 25814; WAC/III/A/008

131

B;6;16

EN 25814; WAC/III/A/008

112 469 469 469 469 469 469 016 469 078

B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16 B;6;12;16

084

B;6;12;16

Calcium (Ca)

084

B;12;16

Kalium (K)

084

B;12;16

Magnesium (Mg)

084

B;12;16

Natrium (Na)

084

B;12;16

Fosfor (P)

311

B;6;12;16

Staalname

STSCHEP

B; 16; 14; 6

Legende B

Accreditatie / Erkenning BELAC-accreditatie 127-TEST (ISO 17025)

Vlaanderen_LNE_Erkenning laboratorium in de discipline water

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie A)

Waals Gewest_Agrément eaux (Categorie C)

Brussels Gewest_BIM_Erkend laboratorium

Onderzoeksnummer: WA025457

BODEMKUNDIGE DIENST VAN BELGIE

v.z.w.

W.de Croylaan 48Leliestraat 63BNP: BE22 0015 8344 2447 B-3001 Heverlee B-8800 RoeselareKBC: BE94 7364 0303 0014 Tel.: 016 31 09 22 - Fax: 016 22 42 06Tel.: 051 20 54 00 - Fax: 051 20 54 20PRC: BE95 0000 4991 2358

PMWLG16160 UITVOERING MONITORING NATUURINRICHTINGSPROJECT LATEMSE MEERSEN, DEEL MEERSBEEK WEST (t=0) EN MEERSBEEK OOST (t=-1) Bestek: OVL/2015/N2103003/2 Labonummer Staalnamelocatie Seizoen Staalnameplaats Tijdstip staalname Monsternamemethode Monstername-apparatuur Zichtbare verontreiniging Aantal recipiënten Temperatuur (ter plaatse)(°C) pH (ter plaatse)() Geleidbaarheid (EC) (ter plaatse)(µS/cm 20°C) Zuurstof O2 (ter plaatse)(mg/l) Zuurstof O2 (ter plaatse) (%sat)(%) Biochemisch zuurstofverbruik (BZV)(mg O2/l) Bicarbonaten (HCO3-)(mg/l) Orthofosfaat (PO43-)(mg/l) Orthofosfaat (PO43--P)(mg P/l) Nitraat (NO3-)(mg/l) Nitraat-N (NO3--N)(mg N/l) Nitriet (NO2-)(mg/l) Nitriet-N (NO2--N)(mg N/l) Ammonium (NH4+)(mg/l) Ammonium-N (NH4+-N)(mg N/l) Sulfaat (SO42-)(mg/l) Chloride (Cl-)(mg/l) Natrium (Na)(mg/l) Kalium (K)(mg/l) Calcium (Ca)(mg/l) Magnesium (Mg)(mg/l) Ijzer (Fe)(mg/l) Fosfor (P)(mg/l) Kjeldahl-N(mg N/l)

WA021417 WA025453 WA021418 WA025452 WA021416 WA025455 WA021537 WA025456 WA021536 WA025457 WA021538 WA025454 1 1 4 4 2 2 3 3 8 8 9 9 Zomer Winter Zomer Winter Zomer Winter Zomer Winter Zomer Winter Zomer Winter Latemse Meersen Latemse Meersen Latemse Meersen Latemse Meersen Latemse Meersen Latemse Meersen Latemse Meersen Latemse Meersen Latemse Meersen Latemse Meersen Latemse Meersen Latemse Meersen 12.5 10.45 13.26 11.1 14 12 13.5 13.1 14.4 13.55 15.4 14.3 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 1 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig Afwezig 7 5 7 5 7 5 7 5 7 5 7 5 20.5 3 20.7 4.2 19.1 5.4 14.7 4 16.9 4.5 17.4 4.4 7.1 7.1 7.1 7.5 7.2 7.8 7.2 8 7.5 8.2 7.3 8.1 416 287 431 356 521 689 591 555 556 534 587 551 7.8 9.1 7.5 7 2.54 12.2 4.9 3.04 3.36 4.4 3.7 5.2 86.5 67.7 83.3 53.4 27.2 101.9 51.4 23.3 34.8 33.8 38.8 39.9 9 207 0.3 0.098 <0.44 <0.100 <0.0200 <0.0060 <0.100 <0.078 16.7 26 13.5 2.19 72 4.5 5.7

2.2 105 0.3 0.097 0.68 0.153 <0.0200 <0.0060 <0.100 <0.078 34 27 12 2.92 44 3.3 1.6

11 201 0.25 0.082 <0.44 <0.100 <0.0200 <0.0060 <0.100 <0.078 17.5 30 13.4 5.8 71 4.4 3.4

1.7 116 0.39 0.126 0.8 0.18 <0.0200 <0.0060 0.151 0.118 50 32 15.5 3.8 55 4.2 1.9

10 247 1.74 0.57 <0.44 <0.100 <0.0200 <0.0060 4.8 3.7 14.8 40 26.3 3.7 76 5.2 3

7.6 218 1.62 0.53 0.59 0.134 0.115 0.035 10.2 8 65 86 58 7.1 74 6 2.6

3.7 273 1.8 0.59 <0.44 <0.100 <0.0200 <0.0060 5.2 4 <3.0 44 30 3.5 80 5.6 3.2

2.2 192 0.89 0.29 0.68 0.155 0.0243 0.0074 4.8 3.7 67 55 34 5 75 5.8 2.2

2.5 286 0.91 0.3 <0.44 <0.100 <0.0200 <0.0060 4.3 3.3 <3.0 38 27.1 2.89 87 5.9 5.5

1.5 199 0.7 0.228 0.96 0.216 <0.0200 <0.0060 3.5 2.7 63 48 29.7 4.7 78 5.7 1.55

3.6 307 0.43 0.139 <0.44 <0.100 <0.0200 <0.0060 4.6 3.6 <3.0 38 26.5 2.91 89 6 6.9

1.4 212 0.88 0.29 0.99 0.224 <0.0200 <0.0060 3.2 2.5 64 48 29.6 4.6 81 5.9 1.58

0.58 2.7

0.202 2

0.37 2.1

0.25 2.2

1.25 5.2

0.88 10.2

1.55 5.7

0.41 5.4

1.89 5.7

0.33 4.4

1.93 5.2

0.34 4.1