FWO-jaarverslag-2022.pdf by Vlaanderen-be

JA ARVERSL AG F WO 2021

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

VOORWOORD

VOORWOORD Het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen (FWO) is een stichting van openbaar nut. We zijn erkend als een extern verzelfstandigd agentschap dat fundamenteel, kennisgrensverleggend en strategisch wetenschappelijk onderzoek ondersteunt. Daarnaast stimuleren we de samenwerking tussen de Vlaamse universiteiten en andere onderzoeksinstellingen. Het onderzoek dat we ondersteunen, wordt geselecteerd op basis van de kwaliteit van de onderzoeker en het onderzoeksvoorstel, ongeacht de wetenschappelijke discipline, de onthaalinstelling, gender, politieke of religieuze overtuiging. De selectie gebeurt volgens een bottom-upprincipe en verloopt interuniversitair. Fundamenteel wetenschappelijk onderzoek richt zich op het uitdiepen van de kennis over de mens en zijn omgeving. Met het kennisniveau van onze samenleving groeit de levenskwaliteit in het algemeen en de kwaliteit van de opleidingen in het bijzonder. Zo krijgen jonge mensen alle kansen om hun talenten te ontplooien in een brede waaier van disciplines. Op korte termijn zal fundamenteel onderzoek zelden tot economische of maatschappelijke valorisatie leiden. Op lange termijn is het essentieel voor onze welvaart en ons welzijn. Daarom is het FWO aangewezen op de financiële steun van de overheid. Een evenwichtige verdeling van de middelen tussen gericht en nietgericht onderzoek is noodzakelijk. Strategisch basisonderzoek is uitdagend en vernieuwend onderzoek met als doel om op lange termijn economische en/of maatschappelijke toepassingen in Vlaanderen te realiseren. Onderzoek gefinancierd door het FWO, in het bijzonder het strategische basisonderzoek, vormt ook een belangrijke stap in de aanzet tot en de valorisatie van wetenschappelijke doorbraken. Het FWO schakelt zich ook in in de Europese en Internationale Onderzoeksruimte. We zijn bijvoorbeeld trots dat Vlaamse onderzoekers zeer goede scores kunnen voorleggen binnen de programma’s aangeboden door de European Research Council (ERC), de Europese tegenhanger van het FWO. Door ERC-opvangprojecten spelen we daar ook actief op in. Verder ondersteunt het FWO de deelname van

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

VOORWOORD

Vlaamse onderzoeksteams aan grote Europese programma’s, zoals ERA-NET en JPIs. Het FWO stimuleert ook internationale mobiliteit en onderzoekssamenwerking en biedt een brede waaier van financieringskanalen om dat te ondersteunen. Zo ondersteunde het FWO in 2021 de eerste projecten in het Weave-programma, waarbij op een laagdrempelige manier en samen met internationale partners gezamenlijke onderzoeksprojecten ingediend kunnen worden. Daarnaast maakten we de resultaten bekend van de eerste oproep van het hernieuwde Odysseusprogramma. En de EOSoproep met als doel gezamenlijk fundamenteel wetenschappelijk onderzoek tussen onderzoekers van de Vlaamse en Franse Gemeenschap te promoten, is succesvol afgerond. Verder beheert het FWO, in samenwerking met de vijf Vlaamse universitaire associaties, het Vlaams Supercomputer Centrum (VSC), een virtueel centrum voor zowel academici als de industrie. Tot slot staan we in voor de financiering van middelzware, zware en internationale onderzoeksinfrastructuur. Het FWO is samen met VLAIO ook verantwoordelijk voor de NCP-dienstverlening in Vlaanderen en ondersteunt samen met EWI de werking van de Flemish Open Science Board (FOSB). Dit jaarverslag geeft een gedetailleerd overzicht van onze inkomsten in 2021 en hoe we die hebben aangewend. Het spreekt voor zich dat 2021 – net als 2020 - door de coronapandemie een bijzonder jaar was voor het FWO. De panelvergaderingen vonden integraal online plaats. Dankzij de grote inzet en flexibiliteit van de (inter)nationale experten en het voltallige FWO-team konden de geplande evaluatiecycli succesvol worden afgerond en kon het FWO zijn kwaliteitsvolle dienstverlening naar de onderzoekswereld blijvend verzekeren.

Willy Verstraete Voorzitter raad van bestuur

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

Hans Willems Secretaris-generaal

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

INHOUD

INHOUD VOORWOORD 2

Internationale samenwerking Europese projecten Internationale contacten Werkingstoelage sabbatsverlof Duurzaam reisbeleid

MANAGEMENTSAMENVATTING 5 Resultaten oproepen 2021 5 Doelstellingen beleidsplan 2019-2023 6 MANAGEMENT SUMMARY Results 2021 calls Objectives Policy Plan 2019-2023

10 10 11

INKOMSTEN 15 Vlaamse overheid 15 Federale overheid 18 ANALYSE VAN DE BESTEDING 21 Mandaten 21 Predoctorale mandaten 21 Postdoctorale mandaten 28 Onderzoeksprojecten 34 Fundamenteel onderzoek 34 Projecten strategisch basisonderzoek 39 Impulsprogramma bio-economie 41 Toegepast Biomedisch onderzoek met een primair Maatschappelijke finaliteit 41 Infrastructuur 42 Onderzoeksinfrastructuur 42 (Middel)zware onderzoeksinfrastructuur 42 Internationale onderzoeksinfrastructuur 43 VSC 44 Internationale mobiliteit, samenwerking en contacten 44 Excellence of Science programma 45 Odysseusprogramma 47 Internationale mobiliteit 48

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

ORGANISATIE 63 Deugdelijk Bestuur 63 Bestuurs- en adviesorganen 64 Raad van bestuur 64 Auditcomité van de raad van bestuur 65 Benoemings- en remuneratiecomité 66 Beleidsvoorbereidende organen 66 Werkgroep onderzoeksbeleid 66 Dagelijks bestuur 66 Expertpanels 67 Verslag van de werking van de panels 71 Administratie 73 Klachtenmanagement 74 BELEIDSRAPPORTERING 77 Toetsing van de stand van de uitvoering van het beleidsplan en de samenwerkingsovereenkomst 77 Van excellentie tot doorbraak 77 Duidelijke en vlotte procedures 87 In Europa en de wereld 91 Open wetenschap 103 In de samenleving 112 FINANCIEEL OVERZICHT

116

BIJLAGE: EVOLUTIES DOORHEEN DE TIJD 2016-2021

120

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

52 55 59 60 61

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

M A N AG E M EN T S A M EN VAT T I N G

M ANAG EMENT SA MENVAT TING Resultaten oproepen 2021 De kerncijfers van de oproepen voor zowel mandaten als projecten worden in de onderstaande tabellen weergegeven. Alle jaarlijkse oproepen werden in 2021 afgehandeld zoals reglementair voorzien. Alle panelvergaderingen vonden in 2021 online plaats vanwege de coronapandemie. Mandaten Aanvragen

Toekenningen

Slaagkans

1057

295

Aspirant strategisch basisonderzoek

648

196

Postdoctoraal onderzoeker (junior)

796

180

Postdoctoraal onderzoeker (senior)

390

Aspirant fundamenteel onderzoek

Aanvragen

Aangevraagd bedrag (k€)

Toekenningen

Toegekend bedrag (k€)

Slaagkans (aantal)

Slaagkans (bedrag)

Onderzoeksprojecten (fundamenteel, strategisch basisonderzoek, toegepast biomedisch onderzoek)

1.297

567.395

266

120.422

20,51

21,22

Strategisch basisonderzoek

178.234

35.692

18,80

20,00

Toegepast biomedisch onderzoek

44.505

11.488

22,40

25,80

Fundamenteel onderzoek

VOORWOORD

Aanvragen

Toekenningen

Toegekend bedrag (k€)

Slaagkans (aantal)

Bilaterale onderzoeksprojecten

Bilaterale onderzoeksprojecten (Brazilië)

1.737

14,6

Bilaterale onderzoeksprojecten (China)

131

2.763

8,4

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

M A N AG E M EN T S A M EN VAT T I N G

In 2021 vonden ook een aantal oproepen plaats die niet jaarlijks georganiseerd worden, zoals het Excellence of Science (EOS)- en Odysseusprogramma. In de tweede – hervormde – EOS-oproep in 2021 werden 278 pre-proposals ingediend. 80 aanvragen werden toegelaten naar de full proposal-fase, wat neerkomt op een slaagkans van 28,8% in deze eerste selectiestap. Eind 2021 werden 37 voorstellen voor een totaalbedrag van 121.355.748 euro - waarvan 65.843.282 euro door het FWO - toegekend. Voor het Odysseusprogramma ontving het FWO 40 aanvragen voor Type I-projecten (voor onderzoekers die internationaal erkend worden als toonaangevend) en 62 voor Type II-projecten (voor postdoctorale onderzoekers met het potentieel om door te groeien tot een internationaal vooraanstaande positie). Op basis van het dossier en het interview werden 5 Type I- en 8 Type II-projecten ondersteund en dit voor een totaalbedrag van respectievelijk 15.603.236 euro en 7.463.745 euro. In het kader van het impulsprogramma ‘Vlaamse ruimtevaarteconomie’ en ‘Bioeconomie’ werden 5 Frank de Winne-mandaten en 6 projecten bio-economie toegekend.

Doelstellingen beleidsplan 2019-2023 Van excellentie tot doorbraak •

•

VOORWOORD

Het aanvraagformulier voor een aantal ondersteuningsprogramma’s werd aangepast om ruimere aandacht te schenken aan diverse onderzoekersprofielen en onderzoeksresultaten. De bedoeling van deze aanpassingen bestaat erin om onderzoekers de gelegenheid te geven om een waaier aan wetenschappelijk relevante activiteiten, vaardigheden, ervaringen en verwezenlijkingen te tonen. Hiermee volgt het FWO een internationale evolutie weg van een eenzijdige focus op ‘klassieke’ outputcriteria (zoals publicaties, bibliometrie, patenten e.d.) en in de richting van een bredere kijk op wat wetenschap kan zijn en bewerkstelligen, met respect voor de specificiteit van elke discipline. Doorbraakaspecten van ondersteund FWO-onderzoek zullen in 2022 worden getoetst in een afzonderlijke enquête gericht aan de onderzoekers. De bestaande panels projecten FO zullen die in 2023 evalueren. Op die manier vindt nog een eerste meting plaats binnen de huidige beleidsperiode, waarna een volgende georganiseerd kan worden aan het begin van de nieuwe periode. De resultaten uit die twee geëvalueerde enquêtes kunnen dan de basis vormen voor concrete beleidsvoorstellen met betrekking tot dit thema. De eerste mandaten in het vernieuwde programma Fundamenteel Klinische Mandaten werden toegekend.

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

•

M A N AG E M EN T S A M EN VAT T I N G

Het uitrollen van het Tier-1 Supercomputing-platform met drie componenten (compute-, cloud- en storage-infrastructuur ) is een continu proces. Wegens de pandemie heeft het uitrollen van de nieuwe supercomputer, gehuisvest aan de UGent, vertraging opgelopen. De pilootfase is sedert november 2021 opgestart. De productiefase van het ‘cloud’-luik werd in 2021 opgestart en intussen zijn er al twee oproepen voor cloud-aanvragen georganiseerd. Vanaf 2022 zullen de oproepen voor cloud parallel lopen aan de oproepen voor het ‘compute’-luik. Intussen wordt ook het Tier-1-platform na 2022 voorbereid.

Duidelijke en vlotte procedures

VOORWOORD

•

De huidige structuur van de FWO-expertpanels fundamenteel onderzoek is al in voege sinds 2010. Aangezien wetenschap nooit stilstaat, zijn een grondige update en hervorming van die structuur meer dan wenselijk. Met dat in gedachten werden vier internationale werkgroepen ingesteld rond levenswetenschappen, wetenschap en technologie, cultuur- en sociale wetenschappen en interdisciplinariteit. Hoewel het hervormingsproces volledig digitaal verliep vanwege de coronapandemie, werd systematisch getracht de Vlaamse onderzoekswereld daar zoveel mogelijk bij te betrekken. De raad van bestuur keurde de voorstellen van die werkgroepen goed. Die bestaan uit: - het oprichten van een nieuw panel in het gebied medische wetenschappen; - meer aandacht voor multi- en interdisciplinariteit; - een grondige update van de wetenschappelijke scopes van alle 32 fundamentele expertpanels. De eerste oproep die met die nieuwe structuur zal werken, is de oproep voor postdoctorale onderzoekers met indiendeadline 1 december 2022.

•

In het kader van de permanente evaluatie van de FWO-programma’s en de Vlaams Brede Heroverweging werd het strategische basisonderzoek (SBO)programma onderworpen aan een impactanalyse door een externe consultant. Op basis van het drieluik portfolioanalyse, bevraging en casestudy’s werden de volgende conclusies gemaakt: - Het DNA van het SBO-programma bleef overeind bij de overgang van IWT naar het FWO. - De gestegen populariteit van het SBO-programma zet de slaagpercentages onder druk. - De gerealiseerde effecten liggen in lijn met de gewenste effecten. - Er is een blijvende impact op de onderzoeksconsortia en de samenwerking met de begeleidingscommissie na afloop.

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

M A N AG E M EN T S A M EN VAT T I N G

In Europa en de wereld •

•

In 2021 werden in totaal 43 ERA-NET- en EJP-projecten toegekend, zijnde 34 FO-projecten en 9 SBO-projecten. Ondertussen werd de transitie van ERANET naar de Partnerships onder Horizon Europe gecontinueerd met concrete engagementen in een tweede golf van partnerschappen na een eerste golf het jaar daarvoor. Daarmee werd in totaal al voor 12 partnerships in verschillende wetenschapsdomeinen en -disciplines geopteerd. Voor die Horizon Europepartnerschappen en hun oproepen zal het FWO gekleurde middelen voor zowel FO als SBO structureel en simultaan inzetten. In 2021 werd het klassieke Lead Agency-programma vervangen door het nieuwe Weave-programma. Als Lead Agency ontving het FWO 57 voorstellen met Slovenië (ARRS), Luxemburg (FNR), Oostenrijk (FWF) en/of Zwitserland (SNSF) als partner, waarvan 2 trilateraal. In het buitenland werden 20 aanvragen met het FWO als partner ingediend, waarvan 5 trilateraal. Ter uitbereiding van de samenwerkingsmogelijkheden voor Vlaamse onderzoekers ging het FWO voor de aanvraagronde 2022 gesprekken aan met DFG (Duitsland), NCN (Polen) en het F.R.S.-FNRS (Franse Gemeenschap België). Deze drie fondsen gingen akkoord om vanaf 2022 met het FWO in zee te gaan. Wegens de COVID-19-omstandigheden in 2021 was het nog steeds niet opportuun om een inkomend mobiliteitskanaal te lanceren. De reglementen hiervoor werden in 2021 door de raad van bestuur goedgekeurd. Samen met het departement EWI werd een overzicht gemaakt van de zware en internationale onderzoeksinfrastructuren in Vlaanderen (Onderzoeksinfrastructuur in Vlaanderen en de deelname aan internationale onderzoeksinfrastructuren 2020 | Vlaanderen.be). Dat wordt erkend door het ESFRI-Forum als de Vlaamse Roadmap voor onderzoeksinfrastructuur. Aangezien om de twee jaar nieuwe onderzoeksinfrastructuren worden gefinancierd, is er behoefte aan een inventaris die regelmatig wordt geüpdatet. Via het FRIS-portaal werd een werkpakket opgestart waarbij vanaf 2022 de instellingen hun onderzoeksinfrastructuur zichtbaar maken via dat portaal. Een dergelijke inventaris maakt het ook mogelijk om onderzoeksinfrastructuren (internationale) visibiliteit en attractiviteit te geven. Ze kan eventueel zelfs ter vervanging van de roadmapbrochure dienen.

Open wetenschap •

VOORWOORD

Een nulmeting voor het aandeel Open Access-publicaties gefinancierd met FWO-middelen werd uitgevoerd op basis van de gegevens aangeleverd door de kennisinstellingen. Deze meting gaf als resultaat 55,86% Open Accesspublicaties. In 2022 zal de meting van het aandeel Open Access-publicaties maximaal gebeuren via FRIS. Voor kennisinstellingen die nog niet aanleveren aan FRIS, zal dat door de instellingen zelf gebeuren volgens de afgesproken meetmethode.

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

•

M A N AG E M EN T S A M EN VAT T I N G

Het FWO treedt niet alleen op als lid van de Flemish Open Science Board (FOSB), maar fungeert tevens als coördinatiehub daarvan. Die coördinatie omvat ook de werking van het Flemish Research Data Network (FRDN), dat onder toezicht van de FOSB het Vlaamse Open Science-beleid gestalte geeft. De organisatiestructuur van zowel de coördinatiehub als de FRDN is verder geconcretiseerd en waar nodig bijgestuurd, met inbegrip van de formulering en opvolging van KPI’s betreffende het OS-beleid.

In de samenleving Ook in 2021 werden diverse initiatieven genomen rond wetenschapscommunicatie: • •

•

VOORWOORD

Nieuw initiatief dit jaar: de podkast. Elke week publiceren we in onze podkast een nieuwe audio-uitzending (podcast) van of met FWO-onderzoekers. In opvolging van de nieuwsbrief rond ‘Vraag voor de Wetenschap’ lanceerden we begin dit jaar de nieuwsupdate #Onderzoekersinbeeld, waarin we FWOonderzoek dat in de media komt, bundelen in een maandelijkse nieuwsbrief waarvoor geadresseerden van de voormalige nieuwsbrief rond ‘Vraag voor de Wetenschap’ zich konden inschrijven. Op het einde van het jaar brachten we de aftelkalender ‘de 20 van 21’ uit, met de 20 leukste beelden die we het afgelopen jaar via sociale media mochten ontvangen: https://www.fwo.be/nl/onderzoekers-in-beeld/top-20-van-21/ Binnen onze lezingenreeks ‘Grijze Cellen’ vonden er 2 online edities plaats, met als onderwerpen ‘Fake news’, ‘Gender(on)gelijkheid’, ‘Opvoeding’ en ‘Ruimtevaart’.

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

MANAGEMENT SUMMARY

M ANAG EMENT SUMM ARY Results 2021 calls The key figures from the calls for both fellowships and projects are shown in the tables below. All calls were processed in accordance with the regulations in 2021. In 2021, all panel meetings took place online because of the pandemic. Fellowships Applications

Grants

Success Rate (%)

1057

295

PhD fellowship strategic basic research

648

196

Postdoctoral researcher (junior)

796

180

Postdoctoral researcher (senior)

390

PhD fellowship fundamental research

Applications

Requested amount (k€)

Allocations

Allocated amount (k€)

Success rate (number)

Success rate (amount)

Research projects (fundamental, strategic basic research, applied biomedical research)

1297

567395

266

120422

20.51

21.22

Strategic basic research (SBO)

178234

35692

18.8

Applied biomedical research

44505

11488

22.4

25.8

Fundamental research (FO)

Bilateral research projects

Applications

Granted

Amount awarded (k€)

Bilateral research projects (Brazil)

1737

14.6

Bilateral research projects (China)

131

2763

8.4

Success rate (%)

In 2021, there were also a number of calls that are not organised annually, such as the Excellence of Science (EOS) and Odysseus programmes.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

MANAGEMENT SUMMARY

In the second – reformed – EOS call in 2021, 278 pre-proposals were submitted. Of these, 80 were admitted to the full proposal phase, which corresponds to a success rate of 28.8% in this first selection step. At the end of 2021, 37 proposals were awarded, for an amount totalling €121,355,748, of which €65,843,282 was granted by the FWO. For the Odysseus programme, the FWO received 40 applications for TYPE I (for researchers who are internationally recognised as pioneers in their field) and 62 for TYPE II (for postdoctoral researchers with the potential of developing a leading international position). Based on the file and the interview, five TYPE I and eight TYPE II projects were supported, for a total amount of €15,603,236 and €7,463,745 respectively. Five Frank de Winne fellowships and six projects in the field of bio-economy were awarded under the impulse programme “Flemish Space Economy”.

Objectives Policy Plan 2019-2023 From excellence to breakthrough •

•

• •

VOORWOORD

The application form was modified for a number of support programmes, in order to allow greater attention to be paid to various research profiles and research results. The purpose of these modifications is to enable researchers to demonstrate a range of scientifically relevant activities, skills, experiences and achievements. The FWO thus follows an international trend away from a singlesided focus on ‘classical’ output criteria (such as publications, bibliometrics, patents and the like) towards a broader view of what science can be and achieve, with respect for the specificity of each discipline. Breakthrough aspects of supported FWO research will be assessed in a separate researcher survey. The existing FO project panels will then evaluate these in 2023. As such, a first measurement will still be undertaken within the current policy period, after which a second one can be organised at the beginning of the new period, with the results from these two evaluated surveys forming the basis for concrete policy proposals on this topic. The first fellowships under the reformed programme Senior Clinical Investigator Fellowships were awarded. The rollout of the Tier-1 Supercomputing platform with three components (compute, cloud and storage infrastructure) is a continuous process. The rollout of the new supercomputer, housed at UGent, was delayed due to the pandemic. The pilot phase was launched in November 2021. The production phase of the ‘cloud’ segment was started up in 2021 and two calls for cloud applications have already been organised since then. From 2022, these calls will run parallel with the calls for the ‘compute’ segment. In the meantime, preparations are underway for the Tier-1 platform after 2022.

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

MANAGEMENT SUMMARY

Clear and expeditious procedures •

•

The current structure of the FWO expert panels fundamental research already dates back to 2010. Because science never stands still, a thorough update and reform of this structure was more than desirable. Bearing this in mind, four international working groups on life sciences, science and technology, cultural and social sciences, and interdisciplinarity, were put in place. Although work on the reform process has thus far taken place in a completely digital manner due to the pandemic, we have systematically attempted to involve the Flemish research community as much as possible. The Board of Trustees approved the proposals of these working groups. They deal with: - The setting-up of a new expert panel in the field of medical sciences - Greater focus on multi- and interdisciplinarity - A thorough update of the scientific scopes of all 32 fundamental expert panels The first call that will be based on this new structure will be the call for postdoctoral researchers with a submission deadline of 1 December 2022. As part of the continuous evaluation of the FWO programmes and the broad reconsideration of the Flemish budget, the strategic basic research (SBO) programme was subjected to an impact analysis by an external consultant. Based on the three key inputs – portfolio analysis, survey and case studies – the following conclusions were made: - The DNA of the SBO programme remained intact during the transition from IWT to FWO - The increased popularity of the SBO programme is putting pressure on success rates - The achieved effects are in line with the desired effects - There is a permanent impact on the research consortia and the collaboration with the supervisory committee after completion

In Europe and the World •

VOORWOORD

In 2021, a total of 43 ERA-NET and EJP projects were awarded: 34 FO projects and 9 SBO projects. In the meantime, the transition from ERA-NET to partnerships was continued with concrete engagements in a second wave of partnerships, following the first wave of the previous year. A total of 12 partnerships in various scientific domains and disciplines have thus already been concluded. For these Horizon Europe partnerships and their calls, the FWO will structurally and simultaneously use earmarked funding for both FO and SBO.

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

•

MANAGEMENT SUMMARY

In 2021, the classic Lead Agency Programme was replaced by the new Weave programme. As lead agency, the FWO received 57 proposals with Slovenia (ARRS), Luxembourg (FNR), Austria (FWF) and/or Switzerland (SNSF) as partner, including 2 trilateral proposals. Abroad, 20 applications with FWO as partner were submitted, including 5 trilateral proposals. To expand the cooperation opportunities for Flemish researchers, the FWO initiated talks with DFG (Germany), NCN (Poland) and the F.R.S.-FNRS (French-speaking Community of Belgium) for the 2022 application round. All three foundations agreed to join forces with the FWO from 2022. Due to the COVID-19 situation, 2021 still did not provide an opportune time for the launch of an incoming mobility channel. The associated regulations were approved by the Board of Trustees in 2021. Together with the department EWI, an inventory was made of large-scale and international research infrastructures in Flanders (Research infrastructure in Flanders and participation in international research infrastructures 2020 | Vlaanderen.be). This is recognised by the ESFRI forum as the Flemish Roadmap for Research Infrastructure. New research infrastructures are funded every two years, hence the need for an inventory that is updated at regular intervals. Through the FRIS portal, a work package was started up whereby institutions will make their research infrastructure visible via this portal from 2022 onwards. Such an inventory also makes it possible to enhance the (international) visibility and attractiveness of research infrastructures. It can even serve as replacement for the roadmap brochure.

Open science •

•

VOORWOORD

A baseline measurement of the proportion of open access publication funded with FWO resources was carried out based on the data provided by the knowledge institutions. The result of this measurement was 55.86% of Open Access publications. In 2022, the measurement of the proportion of Open Access publications will be carried out via FRIS wherever possible. Knowledge institutions that do not yet deliver data to FRIS will perform the measurement themselves in accordance with the agreed method. The FWO acts not only as a member of the Flemish Open Science Board (FOSB), but also as its coordination hub. This coordination also includes the operation of the Flemish Research Data Network (FRDN), which implements the Flemish Open Science policy under the supervision of the FOSB. The organisation structure of both the coordination hub and the FRDN were further defined and adjusted where necessary, including the formulation and monitoring of KPIs related to the OS policy.

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

MANAGEMENT SUMMARY

In society Also in 2021, various initiatives on science communication were implemented. • •

•

VOORWOORD

New initiative this year: The ‘podkast’. Each week we publish a new podcast by or with FWO researchers in our ‘podkast’. Following the newsletter on ‘Question for Science’, early this year we launched the news update #Onderzoekersinbeeld, in which FWO research covered by the media is compiled into a monthly newsletter for which recipients of the previous newsletter ‘Question for Science’ could register. At the end of the year we released a countdown calendar ‘the 20 of 21’ with the 20 best images that we received via social media during the past year: https:// www.fwo.be/nl/onderzoekers-in-beeld/top-20-van-21/ As part of our Grey Cells series of lectures, two online editions took place with the following topics: ‘Fake News’ , ‘Gender (in)equality’, ‘Education’ and ‘Space’.

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

INKOMSTEN

INKOMS TEN Vlaamse overheid De Vlaamse overheid is verantwoordelijk voor het merendeel van de totale inkomsten van het FWO. Het FWO werkt volgens de financiële regels van de Vlaamse overheid, waarbij een opsplitsing gemaakt wordt tussen vastleggingskredieten enerzijds (het bedrag waarover het FWO beschikt om verbintenissen aan te gaan in een bepaald jaar) en vereffeningskrediet anderzijds (het bedrag dat het FWO effectief kan uitbetalen in een bepaald jaar). De vastleggingskredieten die het FWO krijgt, zijn afkomstig van de Vlaamse overheid (Tabel 1). Daarnaast beschikt het FWO over federale, Europese en eigen middelen. De vastleggingskredieten van 2021 voor de verschillende financieringskanalen vormen dan ook het uitgangspunt van dit jaarverslag. Voor een aantal kanalen wordt er niet elk jaar een vastleggingskrediet opgenomen in de begroting (bijvoorbeeld: EOS, Odysseusprogramma …). Dat houdt in dat de totale vastleggingskredieten van het FWO door de jaren heen kunnen fluctueren. Het merendeel van die middelen wordt besteed aan de fundamentele onderzoeksprojecten. Het vereffeningskrediet wordt getoond in Tabel 2. Tabel 1: Vastleggingskredieten Vlaamse overheid (begrotingsaanpassing 2021, bedragen in euro) 1. Fundamenteel onderzoek Projecten Onderzoeksprojecten

124.706.222

Joint Programming Initiatives (JPI) - ERA-NET (European Research Area Networks)

4.800.000

ERC-opvangprojecten (consolidator grants)

1.950.400

ERC-opvangprojecten (starting grants)

1.484.000

Humanitaire acties: Rode Neuzen Dag

975.000

Humanitaire acties: Kom op tegen Kanker

800.000

Vakantiegeld bij uitdiensttreding personeel projecten

350.000

Born Bunge

180.041

Wetenschappelijke Onderzoeksgemeenschappen (WOGs)

1.125.000

Wetenschappelijke contacten (m.u.v. WOGs)

6.806.820

Internationale Coördinatie-acties (ICA)

715.500

Bilaterale onderzoeksprojecten

636.000

Odysseus

57.845.841

EOS

69.047.550

Totaal projecten fundamenteel onderzoek

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

271.422.374

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

INKOMSTEN

Mandaten Aspiranten fundamenteel onderzoek

48.054.981

Postdoctorale onderzoekers

72.340.405

Bijzondere doctoraatsbeurzen

375.064

Marie Curie-mandaten

1.344.000

Klinische doctoraatsbeurzen

131.250

Postdoctorale onderzoekers Pegasus²

153.569

Interuniversitair College voor Managementwetenschappen FWO fellowships Frank De Winne mandaten

94.064 220.000

Min gedeelte gefinancierd federaal/EU/schenkingen

- 36.538.476

Totaal mandaten fundamenteel onderzoek

86.174.857

2. Strategisch basisonderzoek Projecten Projecten strategisch basisonderzoek (SBO)

35.691.924

SBO-ERA

2.500.000

Bio-economie

2.950.000

Totaal projecten strategisch basisonderzoek

41.141.924

Mandaten Aspiranten strategisch basisonderzoek

38.971.556

Totaal mandaten strategisch basisonderzoek

38.971.556

3. Klinisch onderzoek Projecten Projecten Toegepast Biomedisch onderzoek met een primair Maatschappelijke finaliteit (TBM)

11.806.695

Totaal projecten klinisch onderzoek

11.806.695

Mandaten

VOORWOORD

Fundamenteel klinische mandaten

5.392.500

Totaal mandaten klinisch onderzoek

5.392.500

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

INKOMSTEN

4. Infrastructuur VSC

6.381.000

Opstap infrastructuurprojecten (middelzware/zware infra of IRI)

10.161.662

Program manager Einsteintelescoop

341.000

Eenmalige middelen uit opstap voor O&O

15.000.000

EUROHPC

420.000

Totaal infrastructuurprojecten

32.303.662

Totaal vastleggingskrediet FWO

487.213.568

Tabel 2: Vereffeningskrediet 2021 (bedragen in euro) Fundamenteel onderzoek Mandaten

79.454.857

Projecten

156.340.895

Totaal fundamenteel onderzoek

235.795.752

Strategisch basisonderzoek Mandaten

38.971.556

Projecten

36.561.647

Totaal strategisch basisonderzoek

75.533.203

Klinisch onderzoek Fundamenteel klinische mandaten

5.392.500

Toegepast biomedisch onderzoek

10.871.596

Totaal klinisch onderzoek

16.264.096

Onderzoeksinfrastructuur (Middel)zware infrastructuur

15.407.238

IRI

13.386.466

VSC

6.381.000

FOSB

3.500.000

EUROHPC

521.000

Program manager Einsteintelescoop

341.000

Totaal onderzoeksinfrastructuur

39.536.704

Algemeen totaal FWO

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

367.129.755

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

INKOMSTEN

Federale overheid Tabel 3 geeft een overzicht van de federale inkomsten van het FWO. Federale toelagen die aangewend kunnen worden voor de financiering van het FWOonderzoek, zijn de toelagen van de FOD Economie aan het Interuniversitair Instituut voor Kernwetenschappen (IIKW) (enkel voor onderzoek op het gebied van fundamentele kernwetenschappen of met kernfysische methoden) en van de FOD Volksgezondheid aan het FGWO (voor biomedisch onderzoek). Naast die specifieke toelagen beschikt het FWO vanuit de federale overheid over bijkomende opbrengsten uit fiscale en parafiscale maatregelen, met name de gedeeltelijke vrijstelling van de bedrijfsvoorheffing op de lonen van postdoctorale onderzoekers (defiscalisatie) en de recuperatie van de werkgeversbijdrage Sociale Zekerheid. De recuperatie Sociale Zekerheid kan enkel gebruikt worden voor de tewerkstelling van onderzoekers (mandaten). Het FWO geniet jaarlijks ook een geïndexeerde toelage, afkomstig van de RSZ: ‘onderzoek aan de universiteiten’, het Wetenschappelijke Maribelplan. Tabel 3: Overzicht federale inkomsten (in euro) Bron

Bedrag

IIKW

2.069.650

FGWO*

1.372.800

Bevordering werkgelegenheid met RSZ-inbreng (Maribel)

19.000.000

Recuperatie van de werkgeversbijdrage voor sociale zekerheid

7.000.000

Vrijstelling van de voorheffing van postdoctorale onderzoekers

10.500.000

* Deze federale middelen werden nog niet ontvangen door het FWO.

In Tabel 4 wordt de verhouding weergegeven tussen de beheerskosten en de totale vastleggingskredieten van de Vlaamse overheid. De beheerskosten bedragen 3,22% van dat totaal in 2021. Omdat de vastleggingskredieten sterk kunnen variëren van jaar tot jaar (bv. EOS, Odysseus, infrastructuurprogramma’s …), fluctueert ook het beheerskostenpercentage.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

INKOMSTEN

Tabel 4: Beheerskosten van het FWO (in euro) Begroting Vergaderingen bestuurs- en adviesorganen

2.332.000

Bezoldigingen personeel

6.150.171

Personeelsgebonden kosten

1.310.000

Secretariaat

1.056.000

Ondersteuning wetenschappelijke werking

1.755.000

Informatica

2.070.000

Huisvesting

697.000

Communicatie

340.000

Algemeen totaal

15.710.171

Verhouding beheerskosten t.o.v. totale vastleggingskredieten Vlaamse overheid

3,22%

Prijzen via mecenaat Allerlei bedrijven en instellingen ondersteunen het fundamenteel onderzoek in hun domein met een eigen wetenschappelijke prijs. Het FWO staat in voor de wetenschappelijke evaluatie en selectie. Schenkingen en erfenissen Ook individuen schenken geld aan het FWO. Zij kunnen in een schenkingsakte of testament voorwaarden stellen aan het onderzoek, op voorwaarde dat het thema voldoende algemeen blijft.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

INKOMSTEN

Figuur 1 toont de spreiding van de toelage voor de categorieën ‘mandaten’, ‘projecten’, ‘infrastructuur’ en ‘administratief beheer van het FWO’. De categorie ‘mandaten’ omvat zowel de predoctorale als postdoctorale mandaten. Onder ‘projecten’ worden alle onderzoeksprojecten binnen de fundamentele, strategische en klinische programma’s van het FWO verstaan. Figuur 1: Toelagespreiding over de categorieën mandaten, projecten, infrastructuur en apparaatskrediet

65%

Projecten

26%

Mandaten

Infrastructuur

Apparaatskrediet

De spreiding van de toelage over de verschillende programma’s (fundamenteel onderzoek, strategisch basisonderzoek, klinisch onderzoek, infrastructuur en beheerskosten) wordt getoond in Figuur 2. Door de jaren heen kan de verdeling tussen de verschillende programma’s wijzigen, omdat niet voor alle kanalen jaarlijks een vastleggingskrediet wordt gevraagd. Figuur 2: Toelagespreiding over de verschillende programma’s (fundamenteel onderzoek, strategisch basisonderzoek, klinisch onderzoek, infrastructuur en apparaatskrediet)

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

71%

Fundamenteel onderzoek

16%

Strategisch basisonderzoek

Klinisch onderzoek

Infrastructuur

Apparaatskrediet

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

ANALYSE VAN DE BES TEDING In dit hoofdstuk worden voor de verschillende financieringsinstrumenten een aantal statistische gegevens van de voorbije oproepen weergegeven. Om het overzicht voor de lezer te bewaren worden enkel de resultaten van de afgelopen oproep en de gemiddelden voor de periode 2016-2021 weergegeven. De detailgegevens voor de verschillende oproepen voor de voorgaande jaren zijn in bijlage bij dit jaarverslag toegevoegd. Enige voorzichtigheid bij de vergelijking met de laatste oproep is aangewezen: budgetten en/of modaliteiten van een programma kunnen immers veranderen tijdens die periode.

Mandaten Predoctorale mandaten Een belangrijke actielijn van het FWO is het stimuleren van jong onderzoekstalent. Startende onderzoekers krijgen de kans om na vier jaar onderzoek een doctoraat op proefschrift te behalen. Het FWO heeft verschillende financieringskanalen voor jonge beloftevolle onderzoekers. Met een mandaat aspirant fundamenteel onderzoek kunnen jonge onderzoekers zich voorbereiden op het behalen van een doctoraat en zich zo bekwamen tot onafhankelijke kritische wetenschappers. Met een aspirantsbeurs strategisch basisonderzoek kunnen jonge onderzoekers zich voorbereiden op het behalen van een doctoraat en zich zo bekwamen tot strategisch denkende en innovatiegerichte wetenschappers. Een overzicht van de toegekende mandaten (aspirant fundamenteel onderzoek, aspirant strategisch basisonderzoek en postdoctorale mandaten) binnen de oproepen van 2021 vindt u op de FWO-website. Kandidaten moeten een keuze maken tussen beide kanalen in een bepaald oproepjaar. De evaluatieprocedure bestaat uit een tweestapsprocedure: na een preselectiestap wordt slechts een deel van de kandidaten uitgenodigd voor een interview met een expertpanel. Ook onderzoekers werkzaam buiten de universiteit kunnen met een bijzondere doctoraatsbeurs een jaar besteden aan de afwerking van hun doctoraatsproefschrift. Tabel 5 bevat een globaal overzicht van het aantal predoctorale mandaathouders en van de jaarlijkse instroom van aspiranten fundamenteel en strategisch basisonderzoek.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 5: Predoctorale mandaathouders in functie op 1 november 2021* Instroom aspiranten fundamenteel onderzoek

294

Instroom aspiranten strategisch basisonderzoek

196

Totaal aantal aspiranten fundamenteel onderzoek

1.098

Totaal aantal aspiranten strategisch basisonderzoek

962

Totaal aantal bijzondere doctoraatsbeurzen

Totaal aantal predoctorale mandaathouders

2.064

*Omwille van de hervormingen binnen de evaluatieprocedures bij de predoctorale mandaten is de startdatum van de aspiranten strategisch basisonderzoek verschoven van 1 januari naar 1 november. Het aantal aspiranten strategisch basisonderzoek ligt daarom tussen 1 november en 31 december tussen 800 en 1.000, terwijl dat van 1 januari tot en met 31 oktober van een kalenderjaar minder dan 800 bedraagt.

Het mandatenbestand van de aspiranten per universiteit en per wetenschapsgebied wordt weergegeven in Tabel 6, Tabel 7 en Tabel 8. Daar waar de procentuele verdeling van de mandaathouders over de verschillende instellingen ongeveer gelijk is voor de aspiranten fundamenteel en strategisch basisonderzoek, zijn er wel significante verschillen wat de verdeling over de wetenschapsdomeinen betreft. Dat heeft te maken met de vereiste om een onderzoeksproject in te dienen dat op termijn tot economisch toegevoegde waarde kan leiden binnen het strategische basisonderzoek. Daardoor zijn er veel minder aspiranten strategisch basisonderzoek binnen de cultuur-, gedrags- en maatschappijwetenschappen. Tabel 6: Aspiranten per universiteit op 1 november 2021 (n = aantal) Fundamenteel onderzoek n

KU Leuven

467

437

UGent

275

295

UAntwerpen

133

118

962

100

VUB

UHasselt Andere Totaal

VOORWOORD

Strategisch basisonderzoek

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

997

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 7: Aspiranten fundamenteel onderzoek per wetenschapsgebied op 1 november 2021 (n = aantal) n

Biologische wetenschappen

121

Cultuurwetenschappen

170

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

190

Medische wetenschappen

289

Wetenschap en technologie

201

Interdisciplinair Totaal

997

Tabel 8: Aspiranten strategisch basisonderzoek per wetenschapsgebied op 1 november 2021 (n = aantal) n

181

Medische wetenschappen

338

Wetenschap en technologie

418

Totaal

962

Biologische wetenschappen Cultuurwetenschappen + Gedrags- en maatschappijwetenschappen

Nog steeds neemt het aandeel vrouwen aan de Vlaamse universiteiten bij elke stap op de academische ladder gestaag af. In het kader van die genderproblematiek in het wetenschappelijk onderzoek heeft het FWO altijd een gelijkekansenbeleid gevoerd. Concreet neemt het FWO specifieke maatregelen op in reglementen en beleidsplannen om onderzoekers evenveel kansen en mogelijkheden te bieden, ongeacht hun geslacht. Het FWO laat onderzoekers een hoge mate van flexibiliteit toe in de uitbouw van hun carrière. En in de reglementen worden voldoende garanties ingebouwd om te voorkomen dat familiale omstandigheden (zwangerschapsverlof, ouderschapsverlof, langdurige ziekte …) de onderzoekscarrière zouden belemmeren. De gedetailleerde gendermaatregelen en het gelijkekansenbeleid van het FWO kunt u nalezen in de reglementen van de verschillende financieringskanalen. Eind 2021 werd ook een specifiek gender equality plan goedgekeurd Tabel 9 toont de M/V/X-verdeling binnen de predoctorale mandaten respectievelijk binnen de fundamentele en strategische kanalen van het FWO. Bij de aspiranten fundamenteel onderzoek zijn er iets meer vrouwelijke onderzoekers. Bij de aspiranten strategisch basisonderzoek zijn de mannen in de meerderheid (54%). De slaagkansen per geslacht worden verderop in dit jaarverslag weergegeven.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 9: M/V/X-verhouding predoctorale mandaathouders in functie op 1 november 2021 M

Aspiranten fundamenteel onderzoek

504

589

45,9

53,6

0,5

Aspiranten strategisch basisonderzoek

518

442

53,8

45,9

0,2

1.026

1.033

Bijzondere doctoraatsbeurs Totaal

0 49,7

50,0

0,3

Tabel 10 geeft een opsplitsing weer van het aantal mandaathouders per nationaliteit (Belgisch, EU, niet-EU). Het FWO heeft expliciet inspanningen geleverd om kwaliteitsvolle buitenlandse onderzoekers naar Vlaanderen te brengen. Er werd dan ook een open beleid gevoerd waarbij aan de kandidaten geen enkele nationaliteitsbeperking werd opgelegd. Het percentage buitenlandse mandaathouders bij de aspiranten fundamenteel en strategisch basisonderzoek ligt in dezelfde grootteorde. De slaagkansen per nationaliteit worden verderop in dit jaarverslag weergegeven. Tabel 10: Nationaliteit predoctorale mandaathouders in functie op 1 november 2021 Belg

Niet-EU

Totaal

Aspirant fundamenteel onderzoek

796

223

1.098

Aspirant strategisch basisonderzoek

781

126

962

1.583

349

134

2.066

Bijzondere doctoraatsbeurs Totaal Slaagkansen

In dit hoofdstuk worden de slaagkansen van de verschillende mandaten voor de oproep 2021 toegelicht. Zonder de strenge selectiecriteria uit het oog te verliezen, streeft het FWO naar een slaagkans van 33%, een internationale standaard bij wetenschappelijke selectieprocedures. Dat percentage garandeert een voldoende strenge selectie, maar waakt er tegelijk over dat er geen ontradings- of ontmoedigingseffect optreedt. Aspirant fundamenteel onderzoek Tabel 11 bevat de slaagkansen voor een aspirantenmandaat fundamenteel onderzoek per universiteit, Tabel 12 bevat de slaagkansen per wetenschapsgebied. De slaagkans in 2021 (28%) was hoger dan het gemiddelde over de periode 2016 tot en met 2021 (25%).

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Die stijging kan toegeschreven worden aan het feit dat er meer beurzen uitgereikt konden worden (295 versus gemiddeld 251 voor de periode 2016-2021). In vergelijking met de oproepen 2020 en 2019 werden wel meer aanvragen ontvangen. Het aantal kandidaten voor een aspirantenmandaat fundamenteel onderzoek was het hoogste van de periode 2016 tot en met 2021. Tussen de verschillende wetenschapsgebieden is de slaagkans quasi dezelfde (Tabel 12). Een aantal (streefwaarde 90%) van de toe te kennen mandaten wordt over de panels verdeeld pro rato van het aantal ontvankelijke kandidaten per expertpanel. Na afloop van alle interviews worden de resterende mandaten toegekend op basis van een rangschikking van de overblijvende geïnterviewde kandidaten uit alle expertpanels. Tabel 11: Slaagkansen per universiteit voor aspiranten fundamenteel onderzoek 2021 Gemiddelde 2016-2021 A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

VUB

120

105,0

25,5

KU Leuven

425

122

417,0

115,0

UGent

309

281,5

71,5

UAntwerpen

158

145,7

31,2

40,2

8,0

1.057

295

990,0

251,3

UHasselt Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Tabel 12: Slaagkansen per wetenschapsgebied voor aspiranten fundamenteel onderzoek 2021 Gemiddelde 2016-2021 A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Biologische wetenschappen

124

112,3

29,7

Cultuurwetenschappen

174

164,7

41,2

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

256

216,0

51,2

Medische wetenschappen

290

279,0

72,0

Wetenschap en technologie

189

195,2

51,5

22,8

5,8

1.057

295

990,0

251,3

Interdisciplinair Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Aspiranten strategisch basisonderzoek Tabel 13 geeft de slaagkansen weer voor aspiranten strategisch basisonderzoek per universiteit. De slaagkansen voor aspiranten strategisch basisonderzoek in 2021 was ongeveer gelijk aan die voor de aspiranten fundamenteel onderzoek (30% vs. 28%). Het verschil in slaagkans tussen beide kanalen wordt daarmee kleiner dan in de voorgaande jaren. Net zoals bij de aspiranten fundamenteel onderzoek werden in 2021 meer aanvragen ontvangen dan de voorgaande jaren. Tussen de wetenschapsdomeinen zijn de verschillen in slaagkans voor de oproep van 2021 zeer beperkt (Tabel 14). Tabel 13: Slaagkansen per universiteit voor aspiranten strategisch basisonderzoek

Oproep 2021 Gemiddelde 2016-2021 A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

60,0

17,0

KU Leuven

254

276,3

94,7

UGent

194

184,5

59,0

UAntwerpen

81,3

22,7

UHasselt

30,2

6,0

648

196

632,3

199,3

VUB

Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Tabel 14: Slaagkansen per wetenschapsgebied voor aspiranten strategisch basisonderzoek 2021 Gemiddelde 2016-2021 A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Man

475

127

462,7

115,2

Vrouw

577

167

527,5

133,8

2,5

0,2

1.057

295

992,7

249,2

x Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Gelijke kansen De slaagkansen per geslacht voor de aspiranten (fundamenteel en strategisch basisonderzoek) voor de oproep van 2021 zijn opgenomen in Tabel 15 en Tabel 16. Zowel in 2021 als over de langere termijn zijn er geen waarneembare verschillen in slaagcijfers tussen mannelijke en vrouwelijke kandidaten.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 15: Slaagkansen per geslacht voor aspiranten fundamenteel onderzoek 2021 Gemiddelde 2016-2021 A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Man

475

127

463

115

Vrouw

577

167

528

134

1057

295

993

249

x Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Tabel 16: Slaagkansen per geslacht voor aspiranten strategisch basisonderzoek 2021 Gemiddelde 2016-2021 A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

341

103

336,3

107,3

307

286,8

92,0

0,5

0,0

648

196

623,7

199,3

Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

De slaagkansen per nationaliteit worden getoond in Tabel 17. Terwijl het verschil in slaagkans tussen Belgische kandidaten en kandidaten uit de EU beperkt is, is de slaagkans voor niet-EU-kandidaten kleiner bij de aspiranten fundamenteel onderzoek in 2021. Tabel 17: Slaagkansen per nationaliteit voor predoctorale mandaten Aspirant fundamenteel onderzoek

Aspirant strategisch basisonderzoek

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Belgisch

690

200

484

147

219

Niet-EU

148

1.057

295

648

196

Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Frank De Winne-mandaten De ‘Frank De Winne’-aspirantenmandaten zijn aspirantenbeurzen strategisch basisonderzoek en passen binnen het impulsprogramma Vlaamse ruimtevaarteconomie. Bij de oproep 2021 waren er 5 mandaten toe te kennen. Van de 11 te evalueren voorstellen waren er 6 vanuit de KU Leuven (1 toegekend), 3 vanuit de

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

VUB (2 toegekend) en 1 vanuit de UGent (toegekend) en UAntwerpen (toegekend). Er waren 3 vrouwelijke (3 toegekend) en 8 mannelijke (2 toegekend) kandidaten. Voor de ‘Frank De Winne’-aspirantenmandaten werd een specifiek expertpanel opgericht.

Postdoctorale mandaten Met een mandaat postdoctoraal onderzoeker kunnen startende onderzoekers die al een doctoraat behaald hebben, gedurende drie tot zes jaar voltijds onderzoek uitvoeren op postdoctoraal niveau. Er zijn financieringsmogelijkheden voor junior en senior postdoctorale onderzoekers. De termijn voor zowel een junior als een senior postdoctoraal mandaat bedraagt drie jaar. In tegenstelling tot de vroegere hernieuwingen voor postdoctorale onderzoekers staat het kanaal voor senior postdocs sinds 2019 open voor alle onderzoekers die voldoen aan de ontvankelijkheidscriteria. Tabel 18 geeft een globaal overzicht van alle postdoctorale mandaathouders in dienst op 1 november 2021 en geeft ook de instroom van postdoctorale onderzoekers weer. Om het overzicht te bewaren wordt geen onderscheid gemaakt tussen junior en senior postdoctorale onderzoekers. Dat onderscheid wordt bij de slaagkansen wel gemaakt. Tabel 18: Postdoctorale mandaathouders in functie op 1 november 2021 2021 Instroom postdoctorale onderzoekers

269

Totaal aantal postdoctorale onderzoekers

813

Een overzicht van de postdoctorale onderzoekers per universiteit en per wetenschapsgebied wordt weergegeven in respectievelijk Tabel 19 en Tabel 20. Tabel 19: Postdoctorale onderzoekers per universiteit op 1 november 2021 n

KU Leuven

345

UGent

290

UAntwerpen

UHasselt

VUB

ITG Totaal

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

813

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 20: Postdoctorale onderzoekers per wetenschapsgebied op 1 november 2021 n

Biologische wetenschappen

107

Cultuurwetenschappen

153

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

134

Medische wetenschappen

152

Wetenschap en technologie

237

Interdisciplinair Totaal

813

De M/V-verdeling bij de postdoctorale mandaathouders is weergegeven in Tabel 21. Het aandeel mannelijke postdoctorale onderzoekers is nog steeds groter dan het aandeel vrouwen. 44% van het postdoctorale mandatenbestand, exclusief fundamenteel klinische mandaten, bestaat uit vrouwen. Dat percentage is al geruime tijd quasi constant. Tussen de verschillende wetenschapsdomeinen zijn er wel grote verschillen. Met name binnen het domein ‘Wetenschap en technologie’ is het aandeel vrouwen beperkt (26%) versus 63% vrouwelijke postdocs binnen de medische wetenschappen. Tabel 21: M/V-verhouding postdocs in functie op 1 november 2021

Totaal

456

357

Net zoals bij de predoctorale mandaathouders zet het FWO sterk in op de internationalisering van het mandatenbestand bij de postdoctorale onderzoekers (Tabel 22). 48% van de postdoctorale onderzoekers heeft een andere nationaliteit dan de Belgische. Tabel 22: Nationaliteit postdoctorale mandaathouders in functie op 1 november 2021

Totaal

Belg

Niet-EU

Totaal

423

240

150

813

Slaagkansen Tabel 23 toont de slaagkansen voor een postdoctorale onderzoeker per universiteit, Tabel 24 de slaagkansen per wetenschapsgebied. De slaagkans is hier lager dan het streefcijfer van 33%. Er worden meer postdocmandaten toegekend (269 in 2021 versus gemiddeld 226 in de periode 2016-2021), maar het openstellen van het senior kanaal voor alle postdoctorale onderzoekers, ongeacht of ze daarvoor al een junior mandaat

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

hadden, zorgt voor een verhoogde instroom. Het FWO ontving in 2021 ca. 15% meer aanvragen dan in 2020. Ten opzichte van de laatste oproep voor de invoering van het senior kanaal betreft dat in totaal meer dan 400 extra aanvragen. Tussen de verschillende wetenschapsgebieden zijn er slechts zeer beperkte verschillen in slaagkansen. Tabel 23: Slaagkansen per universiteit voor postdoctorale onderzoekers (junior en senior kanaal samen) 2021 Gemiddelde 2016-2021 A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

VUB

104

79,0

17,8

KU Leuven

519

126

380,0

98,3

UGent

412

302,2

75,8

UAntwerpen

112

102,0

27,7

25,0

4,8

4,7

1,3

1.186

269

892,8

225,8

UHasselt Andere Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Tabel 24: Slaagkansen per wetenschapsgebied voor postdoctorale onderzoekers (junior en senior kanaal samen) 2021

Gemiddelde 2016-2021

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Biologische wetenschappen

154

113,2

28,8

Cultuurwetenschappen

240

174,3

38,3

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

222

172,0

38,2

Medische wetenschappen

198

152,8

46,2

Wetenschap en technologie

329

254,0

66,3

26,5

8,0

1.186

269

892,8

225,8

Interdisciplinair Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

De slaagkansen opgesplitst in junior en senior kanaal worden weergegeven in Tabel 25 en Tabel 26.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 25: Slaagkansen per universiteit voor postdoctorale onderzoekers uitgesplitst voor junior en senior kanaal Junior

Senior

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

KU Leuven

372

147

UGent

263

149

UAntwerpen

UHasselt

796

180

390

VUB

Andere Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Tabel 26: Slaagkansen per wetenschapsgebied voor postdoctorale onderzoekers uitgesplitst voor junior en senior kanaal Junior

Senior

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Cultuurwetenschappen

152

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

145

Medische wetenschappen

145

Wetenschap en technologie

233

796

180

390

Biologische wetenschappen

Interdisciplinair Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Gelijke kansen De slaagkansen per geslacht voor postdoctorale onderzoekers worden weergegeven in Tabel 27 en Tabel 28 (uitgesplitst voor het junior en senior kanaal). In 2021 was het slaagcijfer voor mannelijke kandidaten gelijk aan dat voor vrouwelijke kandidaten. Ook over een langere termijn (periode 2016 tot en met 2021) zijn er geen significante verschillen in slaagcijfers voor mannelijke en vrouwelijke kandidaten.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 27: Slaagkansen per geslacht voor postdoctorale onderzoekers 2021 Gemiddelde 2016-2021 A (n)

T(n)

S(%)

A (n)

T(n)

S(%)

660

150

520,0

134,7

521

119

370,3

91,2

2,5

0,0

1.186

269

892,8

225,8

Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Tabel 28: Slaagkansen per geslacht voor postdoctorale onderzoekers uitgesplitst voor junior en senior kanaal Junior

Senior

A (n)

T(n)

S(%)

A (n)

T(n)

S(%)

Man

441

219

Vrouw

351

170

796

180

390

X Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

De slaagkansen per nationaliteit voor de postdoctorale onderzoekers zijn opgenomen in Tabel 29. Tabel 29: Slaagkansen per geslacht voor postdoctorale onderzoekers per nationaliteit

Postdoc

Postdoctorale onderzoekers (junior)

Postdoctorale onderzoekers (senior)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

Belgisch

485

133

337

148

351

217

134

Niet-EU

350

242

108

1.186

269

796

180

390

Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Marie Curie Het FWO steunt kandidaten op de reservelijst van de oproepen Marie SkłodowskaCurie Actions Individual Fellowships (Europees Kaderprogramma voor Onderzoek en Innovatie Horizon 2020 (2014-2020)) via een opvangmandaat. Het beperkt

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

zich daarbij tot de types ‘Standard’, ‘Reintegration’ en ‘Career Restart’. Het FWO kent een opvangmandaat toe aan maximaal 8 kandidaten die het hoogst op de reservelijst gerangschikt zijn en over een affiliatie beschikken aan een voor het FWO ontvankelijke Vlaamse hoofdonthaalinstelling, ongeacht het panel. Elk mandaat wordt voor maximaal 24 maanden gefinancierd. In 2021 kwamen slechts 6 kandidaten in aanmerking en kon het maximum van 8 opvangmandaten dus niet worden uitgeput. Fundamenteel klinische mandaten Het fundamenteel klinische mandaat ondersteunt artsen en onderzoekers die een volwaardige carrière binnen het translationele onderzoek nastreven. De mandaten bieden de mogelijkheid om deeltijds te worden vrijgesteld van een klinische functie in functie van het onderzoek. Translationeel onderzoek is de schakel tussen het fundamentele biomedische onderzoek (van kapitaal belang voor elke vooruitgang) en het klinische onderzoek, dat zich op patiënten richt. Met een tot tweemaal hernieuwbaar fundamenteel klinisch mandaat van vijf jaar kunnen zij zich halftijds wijden aan hun onderzoek, naast hun klinische activiteiten. Sinds de oproep 2021 werd een verhoogde selectiviteit bij het toekennen van de hernieuwingen van de mandaten geïmplementeerd. Dat betekent concreet dat er 8 nieuwe mandaten worden toegekend, maar dat er slechts 6 eerste hernieuwingen van het mandaat en 4 tweede hernieuwingen van het mandaat kunnen worden toegekend (bij voorgaande oproepen was de slaagkans voor het hernieuwen van het mandaat telkens quasi 100%). Aan 8 van de 18 kandidaten kon een eerste mandaat worden toegekend in 2021 (Tabel 30). Aan 6 van de 10 aanvragen voor een eerste hernieuwing en 4 van de 6 aanvragen voor een tweede hernieuwing werd een mandaat toegekend (Tabel 31). Tabel 30: Aangevraagde en toegekende mandaten per instelling, geslacht en nationaliteit voor fundamenteel klinische mandaten (eerste mandaat) Aangevraagd

Toegekend

Niet-EU

UAntwerpen

UGent

UHasselt

VUB

Belgisch

KU Leuven

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 31: Aangevraagde en toegekende mandaten per instelling, geslacht en nationaliteit voor fundamenteel klinische mandaten (eerste en tweede hernieuwing) Aangevraagd

Toegekend

UAntwerpen

UGent

UHasselt

VUB

Belgisch EU KU Leuven

In totaal waren er op 1 november 2021 98 fundamenteel klinische mandaten in functie (M/V-verhouding 73/27%, nationaliteit Belgisch/EU/niet-EU 88/11/1%).

Onderzoeksprojecten Naast de mandaten zijn de onderzoeksprojecten het belangrijkste financieringskanaal van het FWO. Zowel binnen het fundamentele onderzoek, het strategische basisonderzoek als het klinische onderzoek zijn er binnen het FWO financieringsmogelijkheden voor onderzoekers.

Fundamenteel onderzoek De onderzoeksprojecten binnen het kanaal fundamenteel onderzoek komen er op initiatief van de onderzoekers. Projecten worden aangevraagd door een promotor, al dan niet in samenwerking met copromotoren van dezelfde of een andere onthaalinstelling. Een projectaanvraag kan personeel (zowel wetenschappelijk als technisch), uitrusting en werking omvatten. Met de werkingsen uitrustingskosten wordt voorzien in ondersteuning van het onderzoek. Het gaat onder meer over uitgaven voor het bijwonen van congressen, de aankoop van grondstoffen, chemicaliën, dierproeven en de aankoop en het onderhoud van onderzoeksapparatuur. Sinds 2019 is er een opsplitsing tussen junior en senior onderzoeksprojecten om onderzoekers tijdens hun hele carrière uitzicht te bieden op onderzoeksfinanciering. Externe referenten worden door het FWO zelf aangeschreven en aanvragers kunnen reageren op de commentaren van de externe en interne evaluatoren door middel van een rebuttal.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Slaagkansen Omdat de missie van het FWO erin bestaat excellente onderzoeksploegen de vereiste kansen te bieden om internationaal competitief te zijn in een brede waaier van disciplines, is het absoluut noodzakelijk dat een aanvaardbare slaagkans voor onderzoeksprojecten wordt gegarandeerd. Net zoals bij de mandaten wordt ook bij de projecten een norm van 33% vooropgesteld. In 2021 werd er in totaal voor 567 miljoen euro subsidie aangevraagd in 1.297 onderzoeksprojecten en werd er voor 120 miljoen euro subsidie toegekend aan 266 onderzoeksprojecten. De slaagkansen per instelling en per wetenschapsgebied zijn opgenomen in Tabel 32 en Tabel 33. De slaagkans bedroeg in 2021 21,2% van het aangevraagde budget. Tabel 32: Slaagkansen fundamentele projecten (junior en senior projecten samen) per instelling A (n)

A(bedrag) (k€)

T (n)

T(bedrag) (k€)

S% (n)

S% (bedrag)

VUB

159

57.805

12.794

20,13

22,13

KU Leuven

511

210.232

123

50.518

24,07

24,03

UGent

432

161.098

31.987

18,75

19,86

UAntwerpen

233

87.838

16.839

19,74

19,17

UHasselt

30.448

3.897

14,67

12,80

ITG

7.742

1.885

25,00

24,35

AMS

Vlerick

836

Univ. Fac Protestantse Godgeleerdheid

205

1.297

567.395

266

120.422

20,51

21,22

Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Opmerking: in deze tabel zijn ook de Weave-projecten opgenomen waarbij het FWO als Lead Agency optreedt; die worden immers in het panelbudget verrekend. Deze projecten worden in het gedeelte ‘Internationale samenwerking’ meer in detail besproken. In één project kunnen meerdere instellingen betrokken zijn. Het totale aantal in de laatste rij komt daarom niet overeen met de som van de rijen erboven.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 33: Slaagkansen fundamentele projecten (junior en senior projecten samen) per wetenschapsgebied A (n)

A(bedrag) (k€)

T (n)

T(bedrag) (k€)

S% (n)

S% (bedrag)

Biologische wetenschappen

149

79.730

18.269

22,15

22,91

Cultuurwetenschappen

124

41.504

7.716

20,97

18,59

Gedrags- en maatschappij– wetenschappen

243

71.399

14.014

18,93

19,63

Medische wetenschappen

412

212.344

43.694

20,63

20,58

Wetenschap en technologie

317

136.555

30.532

20,50

22,36

Interdisciplinair

25.863

6.197

21,15

23,96

1.297

567.395

266

120.422

20,51

21,22

Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Opmerking: er wordt een gelijke slaagkans per wetenschapsgebied gehanteerd. De kleine verschillen zijn te wijten aan de gehanteerde selectiemethodiek (verdeling restbudget per panel over reservelijst). De slaagkansen voor de junior en senior onderzoeksprojecten zijn dezelfde en worden per wetenschapsgebied getoond in Tabel 34 en Tabel 35. Ongeveer één derde van de toegekende middelen gaat naar de junior onderzoeksprojecten. Tabel 34: Slaagkansen fundamentele projecten (junior) per wetenschapsgebied A (n)

A(bedrag) (k€)

T (n)

T(bedrag) (k€)

S% (n)

S% (bedrag)

Biologische wetenschappen

14.557

2.963

21,43

20,25

Cultuurwetenschappen

13.561

2.367

20,00

17,45

Gedrags- en maatschappij– wetenschappen

28.735

5.897

20,00

20,52

Medische wetenschappen

148

74.542

16.015

21,62

21,48

Wetenschap en technologie

40.614

9.807

22,92

24,15

Interdisciplinair

4.721

900

18,18

19,06

418

176.730

37.949

21,29

21,47

Totaal

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 35: Slaagkansen fundamentele projecten (senior) per wetenschapsgebied A (n) Biologische wetenschappen

121

A(bedrag) (k€)

T (n)

T(bedrag) (k€)

S% (n)

S% (bedrag)

65.172

15.306

22,31

23,49

Cultuurwetenschappen 84

27.943

5.349

21,43

19,14

Gedrags- en maatschappij– wetenschappen

148

42.664

8.117

18,24

19,03

Medische wetenschappen

264

137.802

27.678

20,08

20,09

Wetenschap en technologie

221

95.941

20.725

19,46

21,60

Interdisciplinair

21.142

5.298

21,95

25,06

Totaal

879

390.664

177

82.473

20,14

21,11

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

In 98 van de 266 toegekende projecten (37%) was meer dan één instelling betrokken. In dat aantal zitten ook de Weave-projecten vervat (15 in totaal). Sinds 2019 kan een niet-Vlaamse onderzoeksinstelling 10% delen in het onderzoeksbudget. Ook die samenwerkingen zitten vervat in deze cijfers (38 in totaal). Van de 266 toegekende projecten zijn er 96 waarin er slechts 1 promotor actief is. Voor 170 projecten of 64% zijn er 2 of meer promotoren (ongeacht de instelling). Een overzicht van de gesteunde projecten vindt u op de FWO-website. Gelijke kansen Tabel 36 toont de man-vrouwverdeling van de promotor-woordvoerders van aangevraagde en toegekende projecten per wetenschapsgebied.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 36: Aangevraagde en toegekende projecten per wetenschapsgebied opgesplitst in man-vrouwverdeling (junior en senior projecten samen) A A (n) man (n) vrouw Biologische wetenschappen

A (%V)

T T (n) man (n) vrouw

T (%V)

112

Gedrags- en maatschappij wetenschappen

150

Medische wetenschappen

235

177

Wetenschap en technologie

259

Interdisciplinair

881

416

184

Cultuurwetenschappen

Totaal ERC-runner-up-projecten

Om Vlaamse onderzoekers te stimuleren om te participeren in de hoogstaande Europese competitie van de ERC Starting & Consolidator Grants, biedt het FWO naast ondersteuning via de NCP-werking ook een financiële stimulus via ERC-runnerupprojecten. Het FWO ondersteunt maximaal 5 kandidaten uit Vlaamse instellingen die aan het einde van het evaluatieproces van de ERC Starting & Consolidator Grants een A-score hebben ontvangen, maar die door budgetbeperkingen geen financiering hebben gekregen van de ERC. In 2021 werd aan 5 onderzoekers een runner-upproject toegekend voor onderzoekers die deelnamen aan de ERC Consolidator Grantcompetitie. Het opvangproject bestaat uit de financiering van minimaal 1 voltijds equivalent (VTE) wetenschappelijk personeelslid voor vier jaar en het saldo te besteden aan werkingsmiddelen per jaar (92.000 euro/jaar in totaal), dus 368.000 euro in totaal. Het onderzoeksproject moet worden uitgevoerd in een Vlaamse onthaalinstelling. Humanitaire acties Rode Neuzen Rode Neuzen Dag is een samenwerking tussen VTM, Q-Music, HLN en Belfius en vraagt aandacht voor het lichamelijke en mentale welbevinden van jongeren. In het kader daarvan werd het Rode Neuzen Fonds opgericht bij de Koning Boudewijnstichting om de opbrengsten van de benefietactie Rode Neuzen Dag te beheren.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Naar aanleiding van die dag lanceerde het FWO een oproep, samen met het Rode Neuzen Fonds, om fundamenteel wetenschappelijk onderzoek over de geestelijke gezondheid en het psychische welzijn van jongeren te ondersteunen, zowel wat hulpverlening als preventie betreft. Voor de oproep 2021 was een budget van 975.000 euro beschikbaar (inclusief overhead). Bij het sluiten van de oproep werden 15 voorstellen voor een tweejarig onderzoeksproject ingediend voor een totale begroting van 3.371.522,83 euro (exclusief overhead). In totaal werd aan 4 projecten voor in totaal 975.000 euro steun toegekend (inclusief overhead). Kom op tegen Kanker In 2021 was er 800.000 euro beschikbaar om te besteden aan tweejarige onderzoeksprojecten met een door Kom op tegen Kanker gespecificeerde scope. De scope van de oproep 2021 was: Onderzoek naar het verscherpen van de diagnosestelling en de eerste stappen in de behandeling van kanker. 21 ontvankelijke aanvragen werden ingediend voor een totaal aangevraagd budget van 5.283.177,33 euro (exclusief overhead). De slaagkans was 14%. In totaal werd aan 3 projecten 800.000 euro steun toegekend (inclusief overhead). In het aspirantenpanel Med4 werd ook een bijkomend mandaat toegekend vanuit de financiering in het kader van humanitaire projecten: ‘Kom op tegen Kanker’.

Projecten strategisch basisonderzoek Strategisch basisonderzoek (SBO) is uitdagend en vernieuwend onderzoek met als doel om op lange termijn economische en/of maatschappelijke toepassingen in Vlaanderen te realiseren. Binnen een SBO-project wordt niet alleen verwacht dat de onderzoekers basisonderzoek uitvoeren, maar ook dat ze een duidelijke visie hebben op het potentieel voor valorisatie en dat ze een actieve inspanning leveren met het oog op de effectieve transfer, benutting en valorisatie van de onderzoeksresultaten bij economische of maatschappelijke actoren. Het SBO-programma is opgedeeld in twee finaliteitsdelen: het economische SBOprogrammadeel (SBO-E) voor de projecten met een primaire economische finaliteit, en het maatschappelijke SBO-programmadeel (SBO-M) voor de projecten met een primaire maatschappelijke finaliteit. Onderzoekers kunnen budget voor personeel, werking en uitrusting aanvragen. Slaagkansen Er werden 85 projectvoorstellen ingediend binnen de SBO-oproep van 2020 (beslissing in mei 2021). In totaal werden 16 projecten gesteund. Het totale

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

aangevraagde budget bedroeg 178,2 miljoen euro (inclusief overhead). De slaagkans bedraagt 19% (aantal) en 20% (budget) (Tabel 37 en Tabel 38). Vanwege het beperkte aantal toegekende projecten is enige voorzichtigheid geboden bij het vergelijken van de slaagkansen tussen de verschillende instellingen. Tabel 37: SBO-projecten: slaagkansen in aantal* SBO Partner

SBO-M

A (n) T (n) S(%) A (n)

Anderen

27,3

SBO-E

T (n) S(%) A (n)

6 20,0

Flanders Make

imec

2 33,3

T (n) S(%) 9 36,0

0,0

2 50,0

KU Leuven

17,6

14,3

6 20,0

UAntwerpen

15,2

3 15,0

UGent

23,1

13,3

7 29,2

UHasselt

14,3

2 33,3

0,0

VIB

0,0

Vito

1 20,0

VUB

Totaal

15,4

10,7

2 18,2

5,9

16 18,8

19,6

17,6

* In één project kunnen meerdere instellingen betrokken zijn. Het totale aantal in de laatste rij komt daarom niet overeen met de som van de rijen erboven.

Tabel 38: SBO-projecten: slaagkansen in bedrag (bedragen in euro)* SBO Partner

SBO-M

S(%)

T S(%)

Anderen

19.267.907

6.163.689

11.034.647

2.528.852

Flanders Make

4.281.164

2.370.435

1.232.208

49.506.630

8.818.744

18 19.366.140

27.811.262

5.416.220

34.899.390

T S(%)

8.233.259

3.634.837

3.048.956

2.370.435

2.269.696

30.140.491

6.549.048

19 18.509.583

3.896.215

9.301.679

1.520.006

7.824.995

22 10.429.684

1.000.150

24.469.706

6.824.845

12.997.513

1.288.253

5.113.053

1.288.253

7.884.459

VIB

594.165

Vito

3.972.512

536.172

3.972.512

536.172

VUB

24.903.936

3.273.412

6.588.397

1.747.472

18.315.539

1.525.940

178.234.479 35.691.920

72.273.713 12.730.638

18 105.960.766 22.961.282

imec KU Leuven UAntwerpen UGent UHasselt

Totaal

SBO-E

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagpercentage *Indien in een project meerdere partners betrokken zijn, worden alle partners in deze statistieken opgenomen

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Een overzicht van die gesteunde projecten vindt u op de FWO-website.

Impulsprogramma bio-economie In het kader van strategisch basisonderzoek binnen het beleidsplan bio-economie werd een aparte oproep uitgeschreven. Binnen deze thematische oproep werden 17 projecten ingediend. Het aangevraagde budget bedroeg 8.316.262 euro (inclusief overhead). Het beschikbare budget voor deze oproep bedroeg 2.950.000 euro. De slaagkans bedroeg 35,5% van het aangevraagde budget. Er werd aan 6 projecten steun toegekend voor een totaalbedrag van 2.947.754 euro.

Toegepast Biomedisch onderzoek met een primair Maatschappelijke finaliteit Het programma Toegepast Biomedisch onderzoek met een primair Maatschappelijke finaliteit (TBM) draagt via financiering van vergevorderd toepassingsgedreven biomedisch onderzoek bij tot de ontwikkeling van nieuwe therapieën, diagnosetechnieken en preventieve maatregelen die, door een gebrek aan industriële interesse, zonder die overheidsfinanciering niet tot bij de patiënt zouden geraken. Van de aanvragers wordt verwacht dat ze naast het wetenschappelijke gedeelte van een projectaanvraag ook een duidelijke valorisatiestrategie in hun projectaanvraag opnemen. Onderzoekers kunnen budget voor personeel, werking en uitrusting aanvragen. Gezien de klinische focus van het programma moet er bovendien één Vlaams ziekenhuis opgenomen zijn in het consortium van aanvragers voor minstens 10% van de totale begroting. In 2021 werd binnen het TBM-programma voor ongeveer 11,8 miljoen euro steun toegekend aan 11 projecten. Slaagkansen Er werden 49 projectvoorstellen ingediend binnen de TBM-oproep van 2021 (Tabel 39). In totaal werden 11 projecten gesteund. Het totale aangevraagde budget voor de 49 projectvoorstellen bedroeg 44,5 miljoen euro (inclusief overhead). De slaagkans bedraagt 22% (aantal) en 26% (budget). Het grootste gedeelte van het aangevraagde en toegekende budget gaat naar de universiteiten en universitaire ziekenhuizen. Vanwege het beperkte aantal toegekende projecten is enige voorzichtigheid geboden bij het vergelijken van de slaagkansen tussen de verschillende instellingen.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 39: Overzicht van de slaagkans van de TBM-oproep in 2021 per aanvrager, bedragen in euro (instellingen als hoofdaanvrager in een aanvraag) A (n)

T (n)

S (n) (%)

A (bedrag)

KU Leuven (incl. UZ Leuven)

9,5

18.716.920,56

2.681.362,71

14,3

UAntwerpen en UZ Antwerpen

37,5

7.464.363,18

3.611.573,55

48,4

UGent (incl. UZ Gent)

22,2

9.249.774,83

1.864.950,75

20,2

UHasselt

50,0

2.662.436,79

1.314.369,81

49,4

VUB (incl. UZ Brussel)

40,0

3.527.671,68

Totaal

T S (bedrag) (bedrag) (%)

38,5 1.358.663,67

22,4 44.505.222,30 11.488.172,67

25,8

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Opmerking: In één project kunnen meerdere instellingen betrokken zijn. Het totale aantal op de laatste rij komt daarom niet overeen met de som van de rijen erboven. Een overzicht van de gesteunde projecten vindt u op de FWO-website.

Infrastructuur Onderzoeksinfrastructuur Het FWO is verantwoordelijk voor het toekennen van onderzoeksinfrastructuur. Hieronder zijn naast wetenschappelijke infrastructuur ook collecties, natuurlijke habitats, corpora en databanken (inclusief de digitale ontsluiting ervan) begrepen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen middelzware en zware onderzoeksinfrastructuur. Middelzware onderzoeksinfrastructuur wordt gedefinieerd als onderzoeksinfrastructuur met een totale financieringskost van ten minste 150.000 euro en ten hoogste 1.000.000 euro (inclusief het niet-recupereerbare deel van de btw). De financieringskost voor zware onderzoeksinfrastructuur bedraagt ten minste 1.000.000 euro.

(Middel)zware onderzoeksinfrastructuur Oproepen voor middelzware en zware onderzoeksinfrastructuur worden om de twee jaar georganiseerd, waardoor de investeringsmiddelen van twee begrotingsjaren worden samengevoegd, met in totaal 28 miljoen euro beschikbaar per oproep. De verdeling van de financiering van zware en middelzware infrastructuur legde de

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

raad van bestuur van het FWO vast op 30% voor zware en 70% voor middelzware infrastructuur. Voor de verdeling van de beschikbare middelen tussen de verschillende universiteiten binnen het middelzware infrastructuurkanaal wordt de laatst gekende (op het moment van de lancering) verdeelsleutel middelzware infrastructuur gebruikt, het gewogen gemiddelde van de BOF- en IOF-sleutel. In 2021 werd een nieuwe oproep voor (middel)zware onderzoeksinfrastructuur gelanceerd, waarvan de eindbeslissing in 2022 valt. Aan die lopende oproep wordt via een eenmalige opstap voor O&O-infrastructuur 10.000.000 euro toegevoegd. Bij toepassing van de verdeling 70% (middelzware)/30% (zware) stijgt het beschikbare bedrag voor de oproep middelzware onderzoeksinfrastructuur van 17.818.183 euro naar 24.181.819 euro. Er werden 107 aanvragen ingediend voor een aangevraagd subsidiebedrag van 75,4 miljoen euro. Het globale slaagpercentage over alle instellingen heen verhoogt daarmee van 23,6% naar 32%. Voor de oproep zware onderzoeksinfrastructuur stijgen de beschikbare middelen van 7.707.985 euro naar 10.435.258 euro. Er werden 14 aanvragen ingediend voor een subsidiebedrag van 28,4 miljoen euro. De evaluatieprocedure is lopende.

Internationale onderzoeksinfrastructuur Het programma voor subsidiëring van internationale onderzoeksinfrastructuren (IRI) heeft tot doel de Vlaamse deelname aan en/of de subsidiëring van internationale investeringsinitiatieven te ondersteunen die uitgevoerd worden aan grootschalige, internationale of supranationale faciliteiten waaraan de Vlaamse overheid bijdraagt en/ of waarvan het strategische belang voor Vlaanderen kan worden aangetoond. Die ondersteuning kan betrekking hebben op de beslissing tot deelname van Vlaanderen aan de internationale onderzoeksinfrastructuur, op de betaling van het lidgeld voor de deelname en de subsidiëring van de activiteiten of op de investeringen die deel uitmaken van de deelname. De subsidie wordt aangewend voor de deelname aan en de financiering van onderzoeksinfrastructuur en voor de institutionele, operationele en logistieke kosten van Vlaamse onderzoeksgroepen die eraan deelnemen. Uitgaven voor het uitvoeren van het eigenlijke onderzoek kunnen niet worden begroot op het IRI-programma, maar kunnen via andere financieringskanalen worden aangevraagd. De tweede oproep voor de Vlaamse deelname aan en/of subsidiëring van internationale onderzoeksinfrastructuren vond plaats in 2020. Het FWO ontving 22 aanvragen in het kader van de IRI-oproep voor een totaal aangevraagd subsidiebedrag van 42,44 miljoen euro voor 4 jaar. Daarvan zijn er 15 financieringsaanvragen en 7 aanvragen voor enkel politieke ondersteuning. Van de aanvragen die financiering vroegen, zijn er 7 aanvragen die in het verleden nog geen IRI-financiering ontvingen en waren er 8 aanvragen die in de vorige IRI-oproep een sterk gereduceerde of overbruggingsfinanciering kregen voor 2 jaar.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Voor deze oproep was in 2020 een bedrag van 19,82 miljoen euro exclusief overhead beschikbaar en in 2021 werd daaraan een bedrag van 14,15 miljoen euro toegevoegd in het kader van de opstap voor O&O, wat het totaal aan subsidies voor deze oproep op 33,97 miljoen euro exclusief overhead brengt. Zo kon in 2021 een tweede reeks aanvragen goedgekeurd worden met een startdatum op 1 februari 2021. De gesteunde projecten vindt u op de FWO-website.

VSC Het Vlaams Supercomputer Centrum (VSC) is een samenwerkingsverband tussen de vijf Vlaamse universiteiten en hun associaties, onder beheer van het FWO. Dit consortium groepeert knowhow in wetenschappelijk en technisch rekenen (scientific/ technical computing, met inbegrip van high performance computing, high throughput computing, cloud computing en data processing) in Vlaanderen en huisvest infrastructuur in vier hubs: UAntwerpen, VUB, UGent en KU Leuven. Het VSC stimuleert het gebruik van wetenschappelijk en technisch rekenen in het Vlaamse academische en industriële landschap. Daartoe biedt het infrastructuur, training en dienstverlening aan. Daarnaast fungeert het VSC als hefboom om het belang en de maatschappelijke meerwaarde van wetenschappelijk en technisch rekenen te promoten. De VSC-infrastructuur in Vlaanderen bestaat uit twee lagen. De centrale Tier-1infrastructuur dient in de eerste plaats voor het verwerken van grote parallelle jobs. De Tier-1-infrastructuur werd echter vanaf 2018 verder aangepast aan de huidige uitdagingen in het onderzoekslandschap. Er werd een nieuw Vlaams supercomputingplatform ontwikkeld – Supercomputing as a service – waarop een geïntegreerde service wordt aangeboden van Tier-1-computer-, data- en cloudinfrastructuur. Het VSC ontving voor de verwezenlijking daarvan een impulsfinanciering van 30 miljoen euro. Het kleinere rekenwerk is de taak van de Tier-2-infrastructuur. Die is over een aantal locaties verspreid, staat dichter bij de gebruiker en is sterker ingebed in de campusnetwerken. Ook de clusters zijn onderling verbonden en geïntegreerd. De VSC-infrastructuur is toegankelijk voor al het wetenschappelijke onderzoek dat aan de Vlaamse universiteiten en publieke kennisinstellingen plaatsvindt. Ook de industrie kan van die infrastructuur gebruikmaken, mits ze de kosten betaalt die daaraan verbonden zijn. Voor een inzage in de beschikbare infrastructuur, het gebruik en de diensten aangeboden door het VSC, zie de website van het VSC (www.vscentrum.be).

Internationale mobiliteit, samenwerking en contacten Onderzoek op hoog niveau is per definitie internationaal. Internationale samenwerking en wetenschappelijke mobiliteit zijn dan ook een prioriteit voor het FWO. Houd er rekening mee dat internationalisering ook is vervat in alle andere actiemiddelen van het FWO. Het is dus niet noodzakelijk afhankelijk van deze specifieke actiemiddelen alleen.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Excellence of Science-programma Het Excellence of Science (EOS)-programma heeft als doel gezamenlijk fundamenteel wetenschappelijk onderzoek tussen onderzoekers van de Vlaamse en Franse Gemeenschap te promoten door het financieren van vierjarige onderzoeksprojecten in alle wetenschapsdomeinen en werd in 2017 gelanceerd. Op basis van een externe audit werd het EOS-programma in 2019-2020 hervormd. Het sleutelelement van die hervorming was het invoeren van een tweestapsprocedure waarbij er eerst een preproposal werd ingediend en drie EOS-subpanels (Social Sciences and Humanities; Exact Sciences; Life Sciences) beoordeelden welke consortia voldoende excellent waren om een full proposal in te dienen. Die full proposal werd dan, na uitgebreide externe internationale peerreview en een rebuttal-fase, door een finaal EOS-panel van 18 internationale high-level experten beoordeeld. Eind 2020 werd de tweede – hervormde – EOS-oproep gelanceerd. Er werden 278 pre-proposals ingediend. 80 aanvragen werden door de drie subpanels toegelaten naar de full-proposal-fase, wat neerkomt op een slaagkans van 28,8% in deze eerste selectiestap. Het finale EOS-panel selecteerde eind november 2021 37 voorstellen voor financiering voor een totaalbedrag van 121.355.748 euro (waarvan 65.843.282 euro door het FWO werd toegekend). Een verdeling over de verschillende types aanvragende instellingen wordt getoond in Tabel 40. Tabel 40: Overzicht toegekende bedragen per type aanvragende instelling EOSoproep FWO (euro)

F.R.S-FNRS (euro)

Totaal (euro)

Toegekend budget Type I (universiteiten)

63.287.485,00

54.052.124,00

117.339.609

Toegekend budget Type II (onderzoeksinstellingen)

697.181,00

697.181

1.858.616,48

1.460.341,52

3.318.958

65.843.282,00

55.512.466

121.355.748

Toegekend budget Type III (federale onderzoeksinstellingen) Toegekend budget Type IV (internationale instellingen) (56%-44%) Totaal toegekend

In de eerste selectiefase werd een gelijke slaagkans, namelijk 28,8%, gehanteerd voor elk van de drie subpanels (Exact Sciences, Life Sciences, Social Sciences and Humanities). In het finale EOS-panel werd enkel excellentie als maatstaf gehanteerd en werd er geen gelijke slaagkans over de domeinen vooropgesteld. In Tabel 41 kan het aantal toegekende projecten per wetenschapsgebied teruggevonden worden.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 41: Aangevraagde en toegekende projecten per wetenschapsgebied EOSoproep Aangevraagd

Toegekend

Sociale wetenschappen

Wetenschap en technologie

Medische wetenschappen

Biologische wetenschappen

Humane wetenschappen

Interdisciplinair Totaal

Het totale aangevraagde en toegekende bedrag per instelling wordt getoond in Tabel 42. Tabel 42: Aangevraagd en toegekend bedrag per instelling EOS oproep Instelling

Aangevraagd

Toegekend

KU Leuven

54.051.596

24.359.849

UAntwerpen

18.598.530

8.091.660

UGent

42.027.126

21.070.822

3.100.122

1.005.472

VUB

18.612.424

8.759.682

UCLouvain

42.127.915

16.823.290

ULiège

32.017.651

14.452.465

UMons

7.017.908

3.022.285

UNamur

9.209.066

3.080.930

ULBruxelles

29.017.276

16.673.154

imec

1.249.312

697.181

Internationaal

8.633.973

3.318.958

65.662.899

121.355.748

UHasselt

Totaal

Tabel 43 toont de man-vrouwverdeling van de promotor-woordvoerder in alle 80 full proposals en in de selectie van de 37 projecten voorgedragen tot financiering. De man-vrouwverhouding 25%-75% blijft zo goed als behouden, wat wijst op een bijna identieke slaagkans voor een mannelijke en vrouwelijke promotor-woordvoerder.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 43: Man-vrouwverdeling ingediende en toegekende EOS-projecten Aantal

full proposal

% full proposal

selectie

% selectie

Vrouw

24,3

Man

75,7

Totaal

100

100,0

De resultaten van de oproep vindt u op de FWO-website.

Odysseusprogramma Eind september 2020 sloot de eerste oproep van het herwerkte Odysseusprogramma. 102 ontvankelijke aanvragen werden ontvangen, waarvan 40 voor Type I (voor onderzoekers die internationaal erkend worden als toonaangevend) en 62 voor Type II (voor postdoctorale onderzoekers met het potentieel om door te groeien tot een internationaal vooraanstaande positie). In eerste instantie werden voor iedere aanvraag vier externe referentenrapporten opgevraagd. Op basis van die rapporten beslisten de Odysseusjury Type I en de Odysseusjury Type II om respectievelijk 12 en 23 kandidaten uit te nodigen voor een interview. Op basis van het dossier en het interview hebben de panelvoorzitters van beide Odysseusjury’s in overleg een finaal financieringsvoorstel geformuleerd, daarbij rekening houdend met het beschikbare budget van 23.066.981 euro en het eerder door de raad van bestuur vooropgestelde minimum van 3 Type I en 6 Type II te financieren Odysseusprojecten. 5 Type I- en 8 Type II-projecten werden ondersteund en dit voor een totaalbedrag van respectievelijk 15.603.236 euro en 7.463.745 euro. Een overzicht van de gesteunde projecten vindt u op de FWO-website. Slaagkansen op basis van geslacht, onthaalinstellingen en wetenschapsgebied kunnen in Tabel 44 worden teruggevonden.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 44: Slaagkansen Odysseusoproep per geslacht, onthaalinstelling en wetenschapsgebied Odysseus Type I

Odysseus Type II

Odysseus Type I+II

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

Vrouw

Man

KU Leuven

UAntwerpen

UGent

UHasselt

VUB

Biologische wetenschappen

Humane wetenschappen

Interdisciplinair

Medische wetenschappen

Wetenschap EN technologie

Sociale wetenschappen

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Internationale mobiliteit Het FWO wil de mobiliteit van onderzoekers zoveel mogelijk stimuleren. Topwetenschap vind je immers in toenemende mate in internationale samenwerkingen, zodat de onderzoeker genoodzaakt is om steeds mobieler te worden. Om aan die vraag tegemoet te komen, biedt het FWO een breed internationaal gericht instrumentarium aan. Zo kan een onderzoeker de volgende kredieten aanvragen: kredieten voor deelname aan een congres in het buitenland, kredieten voor een kort verblijf, een workshop of cursus in het buitenland, kredieten voor een lang verblijf in het buitenland en voor een lang verblijf bij een ERC-grantee in het buitenland. Merk op dat het FWO niet alleen de internationale mobiliteit van mandaathouders van het FWO stimuleert, maar ook die van alle onderzoekers verbonden aan een Vlaamse of federale wetenschappelijke instelling. De reiskredieten voor congresdeelnames, korte verblijven en workshops in Europa worden niet toegekend aan mandaathouders van het FWO (aspiranten fundamenteel en strategisch basisonderzoek en

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

postdoctorale mandaathouders). Die mandaathouders beschikken immers over een werkingstoelage (bench fee). Het spreekt voor zich dat er in 2021 door de coronapandemie veel minder aanvragen werden ingediend voor de diverse kanalen in vergelijking met de periode voor de pandemie. De onderstaande cijfers zijn dus wellicht niet representatief voor het draagvlak van de mobiliteitskanalen. Het FWO volgde de situatie betreffende de pandemie en de impact ervan op de internationale mobiliteit op de voet op. Het FWO hanteerde daarbij de nodige flexibiliteit in het opnemen of voortzetten van toegekende mobiliteitskredieten en nam het in het kader van de samenwerkingsverbanden ook op met de buitenlandse financiers om een gelijkaardige flexibiliteit bij de toegekende mobiliteitsprojecten te verkrijgen. Congressen en korte studieverblijven De slaagcijfers voor de reiskredieten per wetenschapsgebied, instelling en geslacht zijn opgenomen in respectievelijk Tabel 45, Tabel 46 en Tabel 47 voor de congressen en korte studieverblijven. Tabel 45: Reiskredieten (congressen en korte studieverblijven): verdeling en slaagkans per wetenschapsgebied A(n)

T(n)

Biologische wetenschappen

72,7

Cultuurwetenschappen

57,9

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

31,0

Interdisciplinair

100,0

Medische wetenschappen

59,7

Wetenschap en technologie

65,2

193

116

60,1

Totaal A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Tabel 46: Reiskredieten (congressen en korte studieverblijven): verdeling en slaagkans per onthaalinstelling A(n)

T(n)

S(%)

KU Leuven

71,2

UGent

53,5

VUB

60,0

UAntwerpen

60,0

UHasselt

57,1

100,0

193

116

60,0

Andere Totaal A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 47: Reiskredieten (congressen en korte studieverblijven): verdeling en slaagkans per geslacht A(n)

T(n)

S(%)

Man

Vrouw

Totaal

193

116

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Tabel 48 toont de nationaliteit van de toegekende houders van een reiskrediet. Tabel 48: Nationaliteit van de toegekende houders van een reiskrediet (congressen en korte studieverblijven) % Belg

72,65

14,53

Niet-EU

12,82

De top 10 van bestemmingen is weergegeven in Tabel 49. Tabel 49: Reiskredieten (congressen en korte studieverblijven) - landen van bestemming Aantal kredieten Verenigde Staten van Amerika

Italië

Zweden

Spanje

Oostenrijk

Zwitserland

Nederland

Verenigd Koninkrijk

Duitsland

Lange verblijven in het buitenland De slaagcijfers voor de reiskredieten per wetenschapsgebied, instelling en geslacht zijn opgenomen in Tabel 50, Tabel 51 en Tabel 52. 63% van de lange verblijven in het buitenland werd toegekend aan onderzoekers op predoctoraal niveau en 37% aan onderzoekers op postdoctoraal niveau.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 50: Reiskredieten (lang verblijven): verdeling en slaagkans per wetenschapsgebied A(n)

T(n)

S(%)

Interdisciplinair

62,5

Biologische wetenschappen

94,7

Medische wetenschappen

69,6

Wetenschap en technologie

75,4

Cultuurwetenschappen

45,9

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

63,0

Totaal

225

153

68,0

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Tabel 51: Reiskredieten (lange verblijven): verdeling en slaagkans per onthaalinstelling A(n)

T(n)

S(%)

KU Leuven

66,7

UGent

67,1

VUB

61,1

UAntwerpen

75,8

UHasselt

66,7

Andere

80,0

225

153

68,0

Totaal A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Tabel 52: Reiskredieten (lange verblijven): verdeling en slaagkans per geslacht A(n)

T(n)

S(%)

Man

125

72,8

Vrouw

100

62,0

Totaal

225

153

68,0

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans

Tabel 53 toont de nationaliteit van de toegekende houders van een reiskrediet.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 53: Nationaliteit van de toegekende houders van een reiskrediet (lange verblijven) % Belg

67,30

16,35

Niet-EU

16,35

De top 10 van bestemmingen is weergegeven in Tabel 54. Tabel 54: Reiskredieten (lange verblijven) - landen van bestemming Aantal Verenigde Staten van Amerika

Frankrijk

Duitsland

Verenigd Koninkrijk

Spanje

Nederland

Italië

Denemarken

Zwitserland

Oostenrijk

Internationale samenwerking Naast het bevorderen van de wetenschappelijke mobiliteit stimuleert het FWO ook internationale samenwerking. Het FWO doet dat door enerzijds het grotere programma bilaterale onderzoekssamenwerking op te zetten en anderzijds via de qua omvang beperktere samenwerkings- en uitwisselingsakkoorden. Daarnaast neemt het FWO deel aan Europese projecten zoals ERA-NET. Bovendien is uiteraard ook internationale samenwerking mogelijk binnen de andere gesteunde projecten. Bilaterale onderzoeksprojecten Het FWO financiert internationale bilaterale onderzoekssamenwerking met niet-Europese landen of regio’s. Het betreft hier samenwerking op het vlak van fundamenteel onderzoek, waarbij het initiatief door de onderzoeker wordt genomen en waarbij de betrokken partners als gelijkwaardig worden beschouwd. Een aparte commissie, de Commissie Bilaterale Onderzoekssamenwerking (CBOS), beoordeelt de landen voor samenwerkingen en streeft daarbij naar een maximale complementariteit met BOF (Bijzonder Onderzoeksfonds) en VLIR-UOS. Op dit moment heeft het FWO samenwerkingsakkoorden met de volgende landen/regio’s: Zuid-Afrika, Vietnam, Québec, China, Brazilië.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

In 2021 vond er in het kader van deze bilaterale samenwerkingen een oproep plaats met China (NSFC, National Natural Science Foundation of China) en Brazilië (FAPESP, São Paulo Research Foundation). • •

Oproep Brazilië: 48 ontvankelijke projecten, waarvan er 7 gefinancierd werden (slaagkans: 14,6%) voor een totaalbedrag van 1.737.284 euro. Oproep China: 131 ontvankelijke projecten, waarvan er 11 gefinancierd werden (slaagkans: 8,4%) voor een totaalbedrag van 2.763.600 euro.

Weave-projecten Naast de bilaterale onderzoekssamenwerking met niet-Europese landen stimuleert het FWO ook samenwerking en contacten met een aantal Europese landen en regio’s door middel van het Weave-programma. Weave is een bottom-up cross-Europees initiatief opgezet door Europese onderzoeksfinanciers – en ingebed in Science Europe – om excellente gezamenlijke Europese onderzoeksprojecten te ondersteunen over de nationale en regionale grenzen heen. Gebaseerd op het ‘Lead Agency’-principe, zorgt Weave voor een vereenvoudiging van de indienings- en selectieprocedure van gezamenlijke projectvoorstellen: een Europees team van onderzoekers uit twee tot drie Europese landen of regio’s die het Weave-initiatief hebben ondertekend, dient hun gezamenlijke projectaanvraag in bij slechts één financier (Lead Agency) die verantwoordelijk is voor de verdere administratieve afhandeling en wetenschappelijke evaluatie. Elke betrokken financier staat uiteindelijk in voor de financiering van de eigen onderzoekers (d.i. onderzoekers die ontvankelijk zijn voor financiering bij die financier). Aangezien Weave zowel bilaterale als trilaterale wetenschappelijke samenwerking binnen Europa mogelijk zal maken, draagt het ook bij tot de realisatie van de European Research Area (ERA). Meer details over de financiers die instapten in het Weave-initiatief en over de tijdslijn, condities, procedure ... van elke financier vindt u op de FWOwebsite. Het Weave-initiatief wordt de komende jaren progressief uitgerold met mogelijke officiële toetreding van nieuwe Weave-financiers zodat de ontvankelijke samenwerkingscombinaties een dynamisch gegeven zijn. Weave is geen nieuw, afzonderlijk financieringsprogramma. Het maakt gebruik van bestaande financieringskanalen voor fundamenteel onderzoek (met bijbehorende tijdslijnen en condities) die deel uitmaken van het portfolio van een van de financiers die officieel hebben ingetekend op het Weave-initiatief. Het FWO heeft het Weaveinitiatief in 2021 geïntegreerd in het kanaal van de FWO-onderzoeksprojecten voor fundamenteel onderzoek. De bilaterale Lead Agency-samenwerkingen die tot dan toe bestonden tussen het FWO en Oostenrijk (FWF), Luxemburg (FNR), Slovenië (ARRS) en Zwitserland (SNSF), werden vanaf 2021 dan ook geïntegreerd in Weave.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

In totaal werden 57 Weave-aanvragen, waarvan 7 junior en 50 senior projecten, bij het FWO geëvalueerd (FWO als Lead Agency). Daarvan werden er in totaal 15 goedgekeurd, waarvan 3 junior en 12 senior projecten, voor een totaal toegekend bedrag van 7.376.000 euro. Meer info wordt getoond in Tabel 55. Tabel 55: Overzicht ingediende Weave-projecten Aangevraagd

Toegekend

Slaagpercentage

Vlaanderen-Oostenrijk

24,56

13,33

14,29

Vlaanderen-Luxemburg

7,02

0,00

Vlaanderen-Zwitserland

21,05

33,33

41,67

Vlaanderen-Slovenië

43,86

53,33

32,00

Vlaanderen-LuxemburgZwitserland

1,75

0,00

Vlaanderen-LuxemburgOostenrijk

1,75

0,00

26,32

Bilateraal

Trilateraal

Totaal

Voor de Weave-projecten die bij een andere financier (Lead Agency) werden ingediend en waarbij het FWO een Partner Agency is, worden de procedures en tijdslijnen gevolgd van het desbetreffende Lead Agency. Voor de aanvraagronde 2021 ontving SNSF in totaal zes aanvragen waarin Vlaamse onderzoeksteams zijn betrokken (FWO als Partner Agency). Er werd één aanvraag ingetrokken en de resterende vijf aanvragen werden volgens de interne procedures van SNSF geëvalueerd. Drie van de vijf ingediende aanvragen werden gerankt in de top 20% van alle reguliere projecten ingediend bij SNSF. Die drie projecten werden gesteund, wat overeenstemt met een FWO-budget van 933.795 euro. Een van de geselecteerde projecten is een trilateraal project waarbij ook Waalse onderzoekers betrokken zijn. Bij FNR werden voor de aanvraagronde 2021 in totaal twee aanvragen ingediend met een Vlaams onderzoeksteam als partner (FWO als Partner Agency). Een van die projecten eindigde in de top 20% van alle reguliere FNR-projecten. Dit project werd gesteund. Aan Vlaamse zijde komt dat financieringsvoorstel neer op een totaalbudget van 238.400 euro. Bij FWF (als Lead Agency) werden 13 projecten geëvalueerd. Eén project eindigde in de top 20% van alle reguliere projecten ingediend bij FWF. Dit is een trilateraal project waarin ook onderzoekers van Zwitserland betrokken zijn. Een overzicht van de gesteunde projecten vindt u op de FWO-website.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Samenwerkingsakkoorden In de loop van de jaren werden tal van akkoorden gesloten met partnerorganisaties in het buitenland waarbij, al dan niet op projectmatige basis, de mobiliteit van onderzoekers ondersteund wordt. Het FWO zorgt voor een continue monitoring van alle akkoorden met buitenlandse partners en evalueert ook elke gezamenlijke oproep. Hieruit bleek dat het merendeel van de bestaande mobiliteitsakkoorden weinig tot niet actief was. De raad van bestuur van het FWO bekrachtigde dan ook het advies van de Commissie Bilaterale Onderzoekssamenwerking (CBOS) om alle uitwisselingsakkoorden (zijnde met de Chinese Academy of Medical Sciences (CAMS), de Chinese Academy of Sciences (Academia Sinica, CAS), de Chinese Academy of Social Sciences (CASS), de Romanian Academy of Sciences, de Slovak Academy of Sciences en de Slovenian Science Foundation) te saneren, alsook de samenwerkingsakkoorden met Oost-Europese landen (zijnde Bulgarije - Bulgarian Academy of Sciences, Hongarije - Hungarian Academy of Sciences, Polen - Polish Academy of Sciences en Tsjechië - Czech Academy of Sciences). Eind 2020/begin 2021 informeerde het FWO de buitenlandse partners over die beslissing via een officieel schrijven en werden die akkoorden gesaneerd waardoor daarvoor dus geen nieuwe oproepen meer gelanceerd zullen worden. In 2021 vonden de volgende oproepen voor samenwerkingsprojecten plaats: • • •

Japan (JSPS): 10 ontvankelijke aanvragen, 2 gefinancierd; Zuid-Korea (NRF): 1 ontvankelijke aanvraag, 0 gefinancierd; Frankrijk Tournesol: 13 ontvankelijke aanvragen, 10 gefinancierd.

Het FWO heeft verder een samenwerkingsovereenkomst met de Japan Society for the Promotion of Science (JSPS). Dat programma steunt jonge en excellente postdoctorale onderzoekers die voor een bepaalde periode aan een door de JSPS erkende Japanse instelling wetenschappelijk onderzoek willen uitvoeren. Het programma staat open voor de cultuurwetenschappen, gedrags- en maatschappijwetenschappen en natuurwetenschappen. Elk jaar biedt de JSPS één postdoctorale beurs aan. In 2021 ontving het FWO 2 ontvankelijke aanvragen, waarvan er één toegekend werd.

Europese projecten ERA-NET werd opgericht als deel van de Kaderprogramma’s van de Europese Commissie om de samenwerking en coördinatie te bevorderen tussen de verschillende financieringsprogramma’s voor onderzoek en innovatie van de Europese lidstaten en geassocieerde landen. Het ERA-NET-schema wordt geïmplementeerd via de publicatie van open oproepen tot voorstellen voor nieuwe netwerken. De voorstellen kunnen ingediend worden door overheidsorganisaties die verantwoordelijk zijn voor de financiering of het beheer van onderzoeksprogramma’s op nationaal of regionaal niveau (ministeries, agentschappen ...), door andere nationale organisaties die

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

dergelijke programma’s financieren of beheren (bv. agentschappen voor financiering van wetenschappelijk onderzoek) en door organisaties die op Europees niveau werkzaam zijn en onder meer instaan voor de pan-Europese coördinatie van nationaal gefinancierd onderzoek. EJP cofund (European Joint Programme cofund) heeft als doel om nationale onderzoeks- en innovatieprogramma’s te coördineren door aan schaalvergroting te doen en een aanzienlijke kritische massa te verzamelen om doelstellingen en uitdagingen uit het Horizon 2020-kaderprogramma aan te kunnen pakken, over de grenzen heen. EJP cofunds bestaan uit een brede waaier van activiteiten die per programma worden vastgelegd, naargelang de wenselijkheid van de implementatiemethode. FWO-deelname aan EJPs beperkt zich tot die activiteiten die een duidelijk kader voor externe/open oproepen hebben voor projectfinanciering, geïnitieerd door nationale financiers, en die qua oproepmechanisme vergelijkbaar zijn met de ERA-NETs. In totaal werden er in 2021 39 ERA-NET-projecten en 7 EJP-projecten toegekend, binnen 17 verschillende netwerken. Binnen het fundamentele kanaal ging het om 37 projecten, waaronder 7 EJP-projecten. Voor het SBO-financieringskanaal werden 9 projecten toegekend. De financiële details en het toegekende bedrag per instelling zijn opgenomen in Tabel 56 en Tabel 57 voor de deelname met middelen voor fundamenteel onderzoek, en in Tabel 58 en Tabel 59 voor de deelname met middelen voor strategisch basisonderzoek. Tabel 56: ERA-NET/EJP - fundamenteel onderzoek – 2021 in cijfers Beschrijving

Bedrag (in euro)

Gemiddeld toegekend bedrag per project (incl. overhead)

263.762

Toegekend bedrag FWO-middelen (incl. overhead)

7.234.243

Toegekend bedrag EC top-up

2.524.967

Totaal toegekend bedrag (incl. overhead en EC top-up)

9.759.210

Tabel 57: ERA-NET/EJP-budget fundamenteel onderzoek per universiteit/ onderzoeksinstelling Universiteit

Bedrag (in euro) excl./incl. overhead

KU Leuven

3.768.454/3.994.561

UAntwerpen

2.111.551/2.238.243

UGent

1.796.137/1.903.905

VUB

563.382/597.185

ITG

466.778/494.784

UHasselt

412.500/437.250

Sciensano

88.000/93.280

Totaal

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

9.206.802/9.759.210

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 58: ERA-NET/EJP - SBO – 2021 in cijfers Beschrijving

Bedrag (in euro)

Gemiddeld toegekend bedrag per project (incl. overhead) Toegekend bedrag FWO-middelen (incl. overhead)

295.193 2.499.506

Toegekend bedrag EC top-up

157.240

Totaal toegekend bedrag (incl. overhead en EC top-up)

2.656.746

Tabel 59: ERA-NET/EJP-budget SBO per universiteit/onderzoeksinstelling in 2021 Universiteit

Bedrag (in euro) incl. overhead

KU Leuven

1.032.194

UGent

803.820

ILVO

238.297

UAntwerpen

214.438

imec

167.997

VITO

200.000

Totaal

2.656.746

In het nieuwe Kaderprogramma Horizon Europe zal niet langer het programma ERANET aangeboden worden voor samenwerking tussen financierende organisaties uit de lidstaten, maar wel het nieuwe programma ‘Partnerships’. Het FWO heeft ondertussen beslist om deel te nemen aan de Partnerships van de ‘tweede golf’. In deze fase is het weliswaar nog onvoldoende duidelijk wat de start van het vastleggingskrediet voor die nieuwe partnerschappen is, wanneer de eerste budgetten bijgevolg moeten worden voorzien, en tot wanneer dat financiële engagement juist loopt. Het FWO voorziet alvast de volgende bedragen per partnerschap:

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Beschrijving netwerk Cluster 1: Health Pandemic Preparedness Rare Diseases Personalised Medicine One Health AMR Cluster 6: Food, Bioeconomy, Natural Resources, Agriculture and Environment Agriculture of Data Animal Health and Welfare* Sustainable Food Systems* Totaal per jaar Totaal 5 jaar

Budget fundamenteel onderzoek

Budget SBO

5x 350.000 euro 5x 350.000 euro 5x 350.000 euro 5x 350.000 euro 5x 350.000 euro 5x 350.000 euro 5x 350.000 euro

2.450.000 euro

12.250.000 euro

* Mits bijkomende middelen worden toegekend door het kabinet van minister Jo Brouns, in hoedanigheid van Vlaams minister van Werk, Economie, Innovatie & Landbouw.

Joint Programming Initiatives Joint Programming Initiatives (JPI) streven naar een coördinatie van onderzoeksprogramma’s van verschillende landen in Europa en zelfs daarbuiten. Het is de bedoeling om Europees onderzoek over de grenzen heen meer op elkaar af te stemmen en onderzoekers samen te laten werken rond welbepaalde thema’s. Joint Programming focust op grote gemeenschappelijke uitdagingen (grand challenges) waar Europa, net als de rest van de wereld, mee geconfronteerd wordt. Het FWO ondersteunt de JPI-calls enkel met top-ups a rato van 10.000 euro per jaar en voor een maximumperiode van drie jaar (in totaal dus ten belope van 30.000 euro) voor lopende FWO-projecten die kunnen worden geïntegreerd in een onderzoeksconsortium. Er zijn 10 JPIs: • • • • • • • •

VOORWOORD

JPND - Neurodegenerative Diseases (Alzheimer): www.neurodegenerationresearch.eu FACCE - Agriculture, Food Security & Climate Change: www.faccejpi.com Cultural Heritage and Global Change: www.jpi-culturalheritage.eu HDHL – A Healthy Diet for a Healthy Life: www.healthydietforhealthylife.eu AMR – Antimicrobial Resistance: www.jpiamr.eu Climate: www.jpi-climate.eu/home More Years, Better Lives - The Potential and Challenges of Demographic Change: www.jp-demographic.eu Urban Europe: www.jpi-urbaneurope.eu

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

• •

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Water Challenges for a Changing World: www.waterjpi.eu Oceans - Healthy and Productive Seas and Oceans: www.jpi-oceans.eu

In 2021 werden geen uitgaven gemaakt in het kader van onze JPI-deelname.

Internationale contacten Wetenschappelijke onderzoeksgemeenschappen Wetenschappelijke Onderzoeksgemeenschappen (WOG) zijn internationale netwerken van onderzoekers. Door het financieren van die netwerken mikt het FWO op meer coördinatie en structurele samenwerking – zowel nationaal als internationaal – inzake wetenschappelijk onderzoek. Daarbij wordt gestreefd naar een 60-tal WOGs. Een WOG bestaat uit ten minste drie Vlaamse onderzoeksgroepen van ten minste twee Vlaamse universiteiten en ten minste twee onderzoeksgroepen van Franstalige universiteiten of buitenlandse universiteiten of wetenschappelijke instellingen. Een krediet ter ondersteuning van een WOG bedraagt gedurende vijf jaar 12.500 euro per jaar aan werkingsmiddelen bedoeld voor het financieren van gastcolleges, workshops, symposia en wetenschappelijke samenwerkingsverbanden op postdoctoraal niveau. Die ondersteuning is na positieve evaluatie verlengbaar. Op 1 januari 2021 waren er nog 61 groepen actief, waarvan er 18 eindigden op 31 december 2021. Het Gebiedsoverschrijdend Panel (GOP) heeft 22 aanvragen ontvangen en geëvalueerd. Van de 18 groepen die eindigden op 31 december 2021 hebben er 7 een verlenging aangevraagd. De begroting van 2022 voorzag in de financiering van 61 WOGs. Dat betekent dat er 18 nieuwe WOGs toegekend konden worden. Weliswaar werden er op basis van de wetenschappelijke evaluatie slechts 15 WOGs voor financiering voorgedragen en door de raad van bestuur toegekend. Internationale coördinatie-acties Het FWO stelt zich met het financieringskanaal Internationale CoördinatieActie (ICA) tot doel om de verankering van coördinatie-acties van internationale samenwerkingsverbanden in Vlaanderen financieel te ondersteunen. Dat budget is bestemd voor de algemene wetenschappelijke coördinatie en het administratieve beheer van het samenwerkingsverband, met uitsluiting van het wetenschappelijk onderzoek zelf. Het gaat om samenwerkingsverbanden die opgericht worden in het kader van multilaterale en supranationale instanties zoals, maar niet beperkt tot, de EU, de VN, de OESO, UNESCO of de WHO. De aanvrager kan maximaal 75.000 euro per jaar ontvangen en dat gedurende drie jaar, eventueel verlengbaar na positieve evaluatie. Er werd slechts één ICA-aanvraag ontvangen in 2021. Het Gebiedsoverschrijdend Panel (GOP) keurde die aanvraag goed.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Organisatie wetenschappelijke congressen in België Internationale wetenschappelijke congressen zijn een belangrijk middel om het wetenschappelijke debat te stimuleren, kennis te verspreiden en informele netwerken van wetenschappers op te bouwen die het onderzoek ten goede kunnen komen. Daarom voorziet het FWO in de mogelijkheid om financiële steun aan te vragen voor de organisatie van congressen waarbij de internationale en interuniversitaire dimensie centraal staan. Een dergelijk krediet bedraagt maximaal 10.000 euro (voor grote internationale referentiecongressen) en kan gebruikt worden om materiële kosten te dekken maar ook voor de reis- en verblijfskosten van buitenlandse sprekers. Tabel 60 geeft een overzicht van het aantal aanvragen en toekenningen en het toegekende bedrag voor de organisatie van congressen per wetenschapsgebied. Tabel 60: Organisatie van wetenschappelijke bijeenkomsten in België: slaagkans per wetenschapsgebied A(n)

A(Bedrag)

T(n)

T(bedrag)

47.500

46.000

49.944

30.290

Medische wetenschappen

16.000

Interdisciplinair

10.000

3.200

Gedrags- en maatschappijwetenschappen

9.000

8.600

Biologische wetenschappen

23.500

155.944

127.590

Wetenschap en technologie Cultuurwetenschappen

Totaal

Werkingstoelage sabbatsverlof Sinds 2020 neemt het kanaal wetenschappelijke opdracht (sabbatical leaves) de vorm aan van een werkingstoelage sabbatsverlof. De beoordeling van de noodzaak van de wetenschappelijke opdracht (sabbatical leave) ligt immers niet langer bij het FWO en werd een verantwoordelijkheid van de onthaalinstelling. Onderzoekers die een engagementsverbintenis hebben van hun onthaalinstelling – om gedurende de periode van de sabbatical leave ontlast te worden van alle onderwijs- en administratieve taken – kunnen bij het FWO een additionele werkingstoelage sabbatsverlof aanvragen. Die werkingstoelage (minimaal 3 maanden – maximaal 1 jaar) van maximaal 2.000 euro per maand kan enkel worden aangewend voor uitgaven die rechtstreeks in verband staan met onderzoeksactiviteiten uitgevoerd tijdens het sabbatsverlof. De slaagcijfers voor dit kanaal worden getoond in Tabel 61.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 61: Slaagcijfers werkingstoelage sabbatsverlof per instelling A(n)

T(n)

UHasselt

VUB

UAntwerpen

UGent KU Leuven

Totaal

Duurzaam reisbeleid Het FWO zet in op internationalisering van wetenschappelijk onderzoek door onderzoekers in Vlaanderen in alle fasen van hun carrière mogelijkheden te bieden om internationaal samen te werken en ervaring op te doen in het buitenland. Die internationale dimensie is een rode draad door het FWO, met als drijfveer het behouden en versterken van de competitiviteit van Vlaams onderzoek op wereldschaal. De internationale mobiliteit van onderzoekers heeft echter ook een keerzijde: ze beïnvloedt ontegensprekelijk de klimaatverandering. Omdat het FWO op jaarbasis heel wat reizen financiert in het kader van wetenschappelijk onderzoek, wil het actief bijdragen aan de bewustmaking rond die problematiek. Het FWO implementeerde daarom in al zijn financieringskanalen een duurzaam reisbeleid met als doel bij te dragen aan de klimaatdoelstellingen, zonder daarbij extra drempels in te bouwen voor de onderzoekers zelf. Meer info vindt u op de FWO-website. Het ontvankelijk maken van de kost voor CO2-bijdrage is gebonden aan een jaarlijkse rapporteringsplicht van de onthaalinstellingen. Hoewel 2021 wegens de aanhoudende pandemie nog steeds geen representatief jaar was wat internationale mobiliteit betreft, leverden de onthaalinstellingen toch de volgende data aan:

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

A N A LY S E VA N D E B E S T E D I N G

Tabel 62: Aantal gevlogen kilometers binnen FWO-onderzoeksprojecten en -mandaten, aantal ton CO2 -uitstoot en bedrag CO2-bijdrage (per onthaalinstelling)

Aantal gevlogen km binnen FWOonderzoeksprojecten en -mandaten waar men CO2-bijdrage wenste

Aantal ton CO2-uitstoot

Bedrag CO2-bijdrage (in euro)

Antwerp Management School

0,00

Evangelische Theologische Faculteit Leuven

0,00

Faculteit voor Protestantse Theologie en Religiestudies Brussel

0,00

Hogere Zeevaartschool

0,00

Instituut voor Tropische Geneeskunde

0,00

KU Leuven

297.755,00

39,00

1587,00

UAntwerpen

169.264,76

44,13

626,21

UGent

689.779,00

307,25

4608,77

0,00

Vlerick

0,00

VUB

0,00

Onthaalinstelling

UHasselt

* Nieuw duurzaam reisbeleid verplicht niet tot CO2-bijdrage, nieuw beleid is momenteel in ontwikkeling. ** Duurzaam reisbeleid sinds eind 2021 geimplementeerd, rapportering mogelijk vanaf boekingen jaar 2022.

Tabel 63: Aantal gevlogen kilometers binnen FWO-reiskredieten en aantal ton CO2uitstoot (per reisagentschap) Aantal gevlogen km binnen FWO-reiskredieten

Aantal ton CO2-uitstoot

Omnia Travel

950.293

117,825

Uniglobe South West Travel

232.255

54,600

Reisagentschap

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

O R G A N I S AT I E

ORG ANISATIE Deugdelijk bestuur Deugdelijk bestuur in de Vlaamse publieke sector is geregeld via het Bestuursdecreet van 7 december 2018, dat in werking trad op 1 januari 2019 (Titel III, Hoofdstuk 2 e.v.). Het Bestuursdecreet bevat onder meer enkele maatregelen over hoe organisaties bestuurd en gecontroleerd worden en op welke wijze daarover wordt gecommuniceerd naar externe actoren. Onafhankelijke bestuurders Artikel III.40 van het Bestuursdecreet bepaalt dat minimaal een derde van het aantal stemgerechtigde leden van de raad van bestuur een onafhankelijke bestuurder is. Artikel 19 van het gewijzigde decreet van 30 april 2009 betreffende de organisatie en financiering van het wetenschaps- en innovatiebeleid bepaalt dat de leden van de raad van bestuur worden benoemd door de Vlaamse Regering, bepaalt de vereisten waaraan kandidaten voor het mandaat van onafhankelijke bestuurder moeten voldoen en bepaalt dat 4 van de 12 leden van de raad van bestuur onafhankelijke bestuurders moeten zijn. Bijgevolg is daardoor een derde van het aantal stemgerechtigde leden van de raad van bestuur een onafhankelijke bestuurder. Vergoeding leden raad van bestuur Artikel III.39 van het Bestuursdecreet bepaalt dat het bedrag van de jaarlijkse bezoldiging, opgesplitst in een vast en variabel gedeelte, eventuele vertrekpremies, de zitpenningen en vergoedingen van leden van de raad van bestuur openbaar worden gemaakt door publicatie in het jaarverslag van de betrokken entiteit. Dat jaarverslag wordt bovendien bekendgemaakt op de website van de entiteit. De vergoeding van de leden van de raad van bestuur van het FWO is vastgelegd in artikel 20 van de statuten. De leden ontvangen een vaste vergoeding van 1.500 euro op jaarbasis en 150 euro presentiegeld per vergadering; de leden van de raad van bestuur die zich moeten verplaatsen, ontvangen ook een vergoeding die hun reis- en verblijfskosten dekt. In 2021 werden de volgende nettobedragen uitbetaald:

VOORWOORD

Verstraete Willy

Voorzitter

Van de Vel An*

Ondervoorzitter

Blondé Bruno

Lid

1.749,15 euro

Bury Jo**

Lid

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

3.646,05 euro /

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

O R G A N I S AT I E

Delcour Jan***

Lid

Dhaene Leon****

Lid

De Knop Paul

Lid

2.101,45 euro

De Paepe Anne

Lid

1.766,55 euro

Meulemans Ann

Lid

1.794,15 euro

Sipido Karin*****

Lid

Van Bael Marlies

Lid

1.860,52 euro

van Sas Jos

Lid

2.017,28 euro

Hermans Herwig

Regeringsafgevaardigde

2.098,88 euro

Lauwers Karl

Regeringsafgevaardigde

1.822,72 euro

* bedrag uitbetaald aan Umicore ** bedrag uitbetaald aan VIB *** wenst geen vergoeding **** bedrag uitbetaald aan vennootschap ***** bedrag uitbetaald aan KU Leuven

Vergoeding leidend ambtenaar FWO De secretaris-generaal van het FWO ontvangt een vergoeding die afgestemd is op de rechtspositieregeling van het personeel van de Vlaamse overheid en die opgenomen is in het Vlaams Personeelsstatuut (VPS).

Bestuurs- en adviesorganen Raad van bestuur De raad van bestuur is als volgt samengesteld: Naam

Titel

Voorzitter Verstraete Willy

Emeritus professor - UGent

Ondervoorzitter Van de Vel An

Umicore

Leden

VOORWOORD

Blondé Bruno

Professor - UAntwerpen

Bury Jo

Algemeen directeur - VIB

De Knop Paul

Prorector - VUB

De Paepe Anne

Prorector - UGent

Delcour Jan

Professor - KU Leuven

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

O R G A N I S AT I E

Dhaene Leon

N2FINANCE

Meulemans Ann

2bridge

Sipido Karin

Professor - KU Leuven

Van Bael Marlies

Professor - UHasselt

van Sas Jos

Nokia Bell Labs

Lid met raadgevende stem Andries Mark

Leidend ambtenaar Vlaams Agentschap Innoveren en Ondernemen

Hanssens Johan

Leidend ambtenaar Departement Economie, Wetenschap en Innovatie

Secretaris-generaal Willems Hans

Secretaris-generaal - FWO

Regeringsafgevaardigden Hermans Herwig

Raadgever begroting, kabinet van de Vlaamse minister van Financiën en Begroting, Wonen en Onroerend Erfgoed Matthias Diependaele

Lauwers Karl

Raadgever Wetenschap & Innovatie bij kabinet Vlaams minister Jo Brouns

Verslaggever Huysmans Danny

Directeur operationeel beheer - FWO

Auditcomité van de raad van bestuur Het auditcomité van de raad van bestuur is als volgt samengesteld: Naam

Titel

Voorzitter van Sas Jos

Nokia Bell Labs

Leden De Knop Paul

Prorector - VUB

Dhaene Leon

N2FINANCE

Regeringsafgevaardigden

VOORWOORD

Hermans Herwig

Raadgever begroting, kabinet van de Vlaamse minister van Financiën en Begroting, Wonen en Onroerend Erfgoed Matthias Diependaele

Lauwers Karl

Raadgever Wetenschap & Innovatie bij kabinet Vlaams minister Jo Brouns

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

O R G A N I S AT I E

Benoemings- en remuneratiecomité Naam

Titel

Voorzitter Verstraete Willy

Emeritus professor – UGent

Leden De Knop Paul

Prorector - VUB

Meulemans Ann

2Bridge

Van Bael Marlies

Professor - UHasselt

Secretaris-generaal Willems Hans

Secretaris-generaal - FWO

Beleidsvoorbereidende organen Werkgroep onderzoeksbeleid Naam

Titel

Voorzitter Willems Hans

Secretaris-generaal - FWO

Leden Blust Ronny

Vicerector onderzoek – UAntwerpen

Boehme Olivier

Coördinator Cel Strategie en Beleid - FWO

D’hooge Jan

Vicerector onderzoek - KU Leuven

Haenen Ken

Vicerector onderzoek - UHasselt

Huysmans Danny

Directeur operationeel beheer - FWO

Lemahieu Ignace

Directeur onderzoeksaangelegenheden – UGent

Vanderkerken Karin

Vicerector onderzoek - VUB

Van Minnebruggen Geert

Head of Core Facilities - VIB

Verbaeys Isabelle

Hoofd internationale aangelegenheden - FWO

Dagelijks bestuur

VOORWOORD

Naam

Titel

Boehme Olivier

Coördinator cel strategie en beleid - FWO

Huysmans Danny

Directeur operationeel beheer - FWO

Verbaeys Isabelle

Hoofd internationale aangelegenheden - FWO

Willems Hans

Secretaris-generaal - FWO

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

O R G A N I S AT I E

Expertpanels Expertpanels vormen het kloppende hart van het FWO. Zij beoordelen de verschillende aanvragen voor mandaten en onderzoeksprojecten. Fundamenteel onderzoek Voor de fundamentele kanalen zijn er 30 vakspecifieke panels en 1 interdisciplinair panel. Elk panel is onderverdeeld in een panel voor de beoordeling van de mandaten (aspiranten fundamenteel onderzoek, postdoctorale onderzoekers) en projecten fundamenteel onderzoek. De meerderheid van de panelleden is niet verbonden aan een Vlaamse universiteit. De 30 expertpanels zijn verdeeld over 5 wetenschapsgebieden: Biologische wetenschappen • • • •

Bio 1: Moleculaire en Cellulaire Biologie Bio2: Functionele Biologie Bio3: Biodiversiteit en Ecologie Bio4: Toegepaste Biologische Wetenschappen

Cultuurwetenschappen • • • • •

Cult1: Taal Cult2: Kunsten en Literatuur Cult3: Geschiedenis, Kunstgeschiedenis en Archeologie Cult4: Theologie, Filosofie en Godsdienstwetenschappen Cult5: Filosofie en Ethiek

Gedrags- en maatschappijwetenschappen • • • •

G&M1: Rechtswetenschappen en Criminologie G&M2: Economie, Bedrijfseconomie en Management G&M3: Psychologie, Pedagogiek, Onderwijskunde en Sociaal Werk G&M4: Sociale, Politieke en Communicatiewetenschappen

Medische wetenschappen • • •

VOORWOORD

Med1: Farmaceutische Wetenschappen en Eiwitchemie Med2: Genetica, Functioneel Genoomonderzoek, Bio-informatica, Ontwikkelingsbiologie Med3: Microbiologie en Immunologie

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

• • • • •

O R G A N I S AT I E

Med4: Kankeronderzoek Med5: Neurowetenschappen, Klinische Neurologie, Psychiatrie, Musculoskeletaal Onderzoek, Reumatologie, Orthopedie en Dermatologie Med6: Cardiovasculair Systeem, Ademhalingssysteem, Nefrologie, Hematologie Med7: Gastro-enterologie, Hepatologie, Endocrinologie, Metabolisme en Voeding, Reproductie, Urogenitaal Systeem Med8: Gezondheidswetenschappen

Wetenschap en technologie • • • • • • • • •

W&T1: Wiskundige Wetenschappen W&T2: Fysica W&T3: Gecondenseerde Materie en Fysische Chemie W&T4: Chemie W&T5: Informatica en Kennistechnologie W&T6: Chemische Ingenieurstechnieken, Materiaalkunde W&T7: Energie, Elektrotechniek, Elektronica en Werktuigkunde W&T8: Wetenschappen van de Aarde en de Ruimte W&T9: Wetenschap en Technologie van Constructies en de Gebouwde Omgeving

Interdisciplinair expertpanel Naast die 30 expertpanels is er een interdisciplinair expertpanel, waaraan interdisciplinaire onderzoeksprojecten worden voorgelegd. Dat houdt in dat in elk van de betrokken disciplines (die tot een verschillend gebied behoren) vooruitgang kan worden geboekt door de uitvoering van het gezamenlijke project, in elk van de disciplines afzonderlijk en/of op een gezamenlijk gebied. Projecten waarin de ene discipline slechts instrumenteel is voor de andere, waarin vanuit de ene discipline hulpmiddelen worden aangereikt voor een onderwerp uit een andere discipline, komen niet in aanmerking. De samenstelling van de FWO-expertpanels is beschikbaar op de FWO-website. Strategisch basisonderzoek De aanvragen voor aspiranten strategisch basisonderzoek worden beoordeeld door 24 thematische panels. Die bestaan voor minstens één derde uit leden met een industriële achtergrond. De meerderheid van de leden is verbonden aan een nietVlaamse instelling. • •

VOORWOORD

SBBio1 - Moleculaire en cellulaire biologie van de eukaryoten (exclusief planten) SBBio4A - Toegepaste biologische wetenschappen A - milieutechnologie, geologie, ecotoxicologie

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

• • • • • • • • •

•

• • • • • • • • • • • •

O R G A N I S AT I E

SBBio4B - Toegepaste biologische wetenschappen 2 - levensmiddelen, industriële biotechnologie, microbiologie SBBio4C - Toegepaste biologische wetenschappen 4 - landen tuinbouw SBGM - Gedrags- en maatschappijwetenschappen, en cultuurwetenschappen SBMed1A - Farmaceutische wetenschappen SBMed1B - Medische biochemie SBMed2 - Genetica en functioneel genoomonderzoek inclusief bio-informatica SBMed3 - Immunologie en infectieziekten bij de mens SBMed4 - Kankeronderzoek SBMed5 - Organen en orgaansystemen: neurologie, psychiatrie, reumatologie, orthopedie, kinesitherapie, tandheelkunde, maxillofaciale geneeskunde, KNO en dermatologie SBMed6-7 - Organen en orgaansystemen: cardiovasculair systeem, ademhalingssysteem, nefrologie, urogenitaal systeem, reproductie, hematologie, gastro-enterologie, hepatologie, endocrinologie, metabolisme SBMed8 - Gezondheidswetenschappen SBMed9 - Diergeneeskunde en dierlijke productie SBWT4A - Chemie A: organische synthese en medicinale chemie SBWT4B - chemie B: polymeerchemie/materiaalchemie - analytische en anorganische chemie SBWT5A - Data science SBWT5B - Informatica en datacommunicatie SBWT6A - Chemische ingenieurstechnieken katalyse SBWT6B - Materiaalkunde SBWT7A - Werktuigkunde A - mechatronica, productontwerp en -ontwikkeling, productietechnieken, industrial engineering SBWT7B - Werktuigkunde B: energie-generatie en -omzettingssystemen, fluïdummechanica, biomechanica SBWT7C - Elektronica en telecom SBWT9 - Bouwkunde en architectuur, ruimtelijke ordening

Tijdens de evaluatieprocedure van de projecten Strategisch Basisonderzoek (SBO) worden twee overkoepelende commissies (één commissie per finaliteitsluik: SBO-E en SBO-M) ingeschakeld. Die staan in voor (1) de aanstelling van de (inter)nationale evaluatoren en (2) de formulering van een advies van finale rangschikking en selectie op basis van de resultaten van de afzonderlijke SBO-expertpanels. Op basis van de adviezen van de overkoepelende commissies neemt de raad van bestuur aansluitend de beslissing over de SBO-steunverlening. De samenstelling van deze panels/commissies is beschikbaar op de FWO-website. Onderzoeksinfrastructuur De evaluatie van de aanvragen voor middelzware onderzoeksinfrastructuur gebeurt op universiteitsniveau. Voor de evaluatie van de tweejaarlijkse aanvragen voor zware

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

O R G A N I S AT I E

onderzoeksinfrastructuur doet het FWO een beroep op de uit internationale experten samengestelde Science Commissie voor de wetenschappelijke evaluatie en de Commissie Invest voor de financiële haalbaarheid. Voor de evaluatie van de aanvragen voor internationale onderzoeksinfrastructuur worden naast externe evaluatoren twee commissies ingesteld: • •

De Commissie Science evalueert de wetenschappelijke kwaliteit van de aanvragen voor zware en internationale onderzoeksinfrastructuur. De Commissie Strategie onderzoekt de opbouw, kwaliteit en haalbaarheid van het operationele en financiële plan en het strategische belang voor Vlaanderen van aanvragen voor internationale infrastructuur die door de Commissie Science als ‘wetenschappelijk excellent’ of ‘zeer goed’ zijn gecatalogeerd.

De samenstelling van deze commissies is beschikbaar op de FWO-website. Biomedisch en klinisch onderzoek Voor het programma TBM worden bij het sluiten van de oproep de ingediende projectvoorstellen ingedeeld in thematische groepen op basis van hun onderwerp. Voor elke thematische groep wordt een specifiek expertpanel samengesteld. Voor de fundamentele klinische mandaten wordt met een aparte jury gewerkt. De samenstelling van deze panels is beschikbaar op de FWO-website. Internationale samenwerking Commissie Internationale Wetenschappelijke Contacten De Commissie Internationale Wetenschappelijke Contacten (CIWC) geeft advies over aanvragen inzake de internationale mobiliteit van onderzoekers (d.i. deelname aan congressen/workshops en lange/korte verblijven in het buitenland), de organisatie van wetenschappelijke bijeenkomsten in België, de wetenschappelijke opdrachten (sabbatical leaves) en de internationale uitwisselingsakkoorden en samenwerkingsprojecten. De commissie vergadert maandelijks (met uitzondering van de maand augustus) en telt 17 Vlaamse leden, die vandaag deel uitmaken of vroeger lid waren van de fundamentele FWO-expertpanels. De samenstelling van de commissie is beschikbaar op de FWO-website.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

O R G A N I S AT I E

Gebiedsoverschrijdend panel De raad van bestuur kan een beroep doen op het gebiedsoverschrijdend panel (GOP) bij het beoordelen van aanvragen ingediend over verschillende wetenschappelijke gebieden heen, al dan niet met een internationale dimensie. Het gaat onder meer om aanvragen in deze financieringskanalen: • • • • • •

bilaterale onderzoekssamenwerking (als er geen gezamenlijk evaluatiepanel optreedt); Lead Agency Procedures (LAP), waarbij de partnerorganisatie ook als Lead Agency kan optreden; internationale coördinatie-acties; Pegasus Marie Curie Fellowships; wetenschappelijke onderzoeksgemeenschappen (WOGs); bijzondere doctoraatsbeurzen.

In verband met de deelname aan ERA-NET worden de Vlaamse leden van dit panel op voorhand geconsulteerd om advies te verlenen. De samenstelling van de commissie is beschikbaar op de FWO-website.

Verslag van de werking van de panels Fundamenteel onderzoek Binnen het FWO zijn er in het kanaal van de fundamentele mandaten (FM) (postdoc en aspirant) en in het kanaal van de fundamentele projecten (FP) 30 vakspecifieke panels (in de gebieden Bio, Cult, G&M, Med, W&T) en 1 interdisciplinair panel. In totaal zijn er dus 62 expertpanels voor de fundamentele kanalen. Elk panel heeft in principe 12 leden, onder wie de wetenschappelijke voorzitter (telkens een panellid dat niet verbonden is aan een Vlaamse onderzoeksinstelling). Alle leden worden aangeduid door de raad van bestuur en zijn minimaal van postdoctoraal niveau. Kandidaat-experten worden geëvalueerd op hun wetenschappelijke expertise door het Expertisecentrum O&O Monitoring (ECOOM). Externe kandidaten worden gescreend op basis van de methode goedgekeurd door de raad van bestuur. Panelleden die een projectaanvraag indienen als (co)promotor of die optreden als (co)promotor of als supervisor voor een mandaataanvraag die behandeld zal worden door het panel waarvan ze lid zijn, kunnen tijdens de betreffende aanvraagronde niet in dat panel zetelen. Panels worden dan ook definitief samengesteld na het sluiten van de te evalueren oproepen, zodat panelleden met een belangenconflict vervangen kunnen worden. Er wordt bij de samenstelling van de panels naar gestreefd dat maximaal twee derde van de aangestelde leden van hetzelfde geslacht is over alle panels heen. Verder wordt ervoor gezorgd dat meer dan de helft van de leden van elk

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

O R G A N I S AT I E

expertpanel niet verbonden is aan een Vlaamse onderzoeksinstelling. Ten slotte wordt er aandacht besteed aan de complementariteit van de expertises en probeert men een concentratie van instellingen waaraan panelleden verbonden zijn te vermijden. De termijn van een lidmaatschap van een FP- en een FM-expertpanel bedraagt in principe drie jaar. Die termijn is eenmaal hernieuwbaar. De evaluatieprocedure voor de aspiranten fundamenteel onderzoek en de postdoctorale onderzoekers, uitgevoerd door de expertpanels FM, bestaat uit twee stappen: een online preselectiemeeting en een interviewmeeting, waarbij de finale score van de kandidaten wordt bepaald. Bij de evaluatie van de aspiranten fundamenteel onderzoek stelt het panel per aanvraag drie interne evaluatierapporten op. In 2021 werden er van de 2.121 verwachte evaluatierapporten 2.102 effectief ingediend (99%). Bij de (online) interviewmeetings voor de aspiranten fundamenteel onderzoek waren 369 van de 383 aangestelde panelleden aanwezig (96%). Bij de evaluatie van de postdoctorale onderzoekers stelt het panel per aanvraagdossier twee interne evaluatierapporten op voor de preselectiemeeting. Daarnaast worden er twee externe evaluatierapporten opgesteld door buitenlandse experten die specialist zijn in het onderwerp van de aanvraag maar niet in het panel zetelen. Ten slotte stelt het panel één syntheserapport per aanvraagdossier op, dat de twee interne en de twee externe evaluatierapporten samenvat. Van de 2.412 verwachte interne evaluatierapporten werden er 2.381 effectief ingediend (99%). Van de 1.213 verwachte syntheserapporten werden er 1.193 effectief ingediend (98%). Bij de online interviewmeetings voor de selectie van de postdoctorale onderzoekers waren 368 van de 372 aangestelde panelleden aanwezig (99%). De evaluatieprocedure voor de projecten fundamenteel onderzoek, uitgevoerd door de expertpanels FP, is gebaseerd op interne en externe reviews en een ‘rebuttal’ geschreven door de aanvrager(s). De finale score van de aanvragers wordt bepaald tijdens de jaarlijkse panelmeeting. Van de 2.487 verwachte interne evaluatierapporten werden er 2.437 effectief ingediend (98%). Van de 1.247 verwachte syntheserapporten werden er 1.228 effectief ingediend (98%). Bij de online panelvergadering waren 359 van de 377 aangestelde panelleden aanwezig (95%). Strategisch basisonderzoek Voor de aanvragen binnen het kanaal aspiranten strategisch basisonderzoek zijn er 24 expertpanels die instaan voor de evaluatie van de aanvragen. Er wordt bij de samenstelling van de panels naar gestreefd dat maximaal twee derde van de aangestelde leden van hetzelfde geslacht is over alle panels heen. Verder wordt ervoor gezorgd dat meer dan de helft van de leden van elk expertpanel niet verbonden is aan een Vlaamse onderzoeksinstelling. Omwille van de focus van het programma is meer dan een derde van de leden actief in ondernemingen met activiteiten in onderzoek en ontwikkeling.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

O R G A N I S AT I E

De evaluatieprocedure bestaat uit twee stappen: een online preselectiemeeting en een interviewmeeting, waarbij de finale score van de kandidaten wordt bepaald. Voor iedere aanvraag worden er binnen het panel drie interne evaluatierapporten opgesteld. In 2021 werden er van de 1.311 verwachte evaluatierapporten 1.292 effectief ingediend (99%). Bij de (online) interviewmeetings voor de aspiranten strategisch basisonderzoek waren 258 van de 268 aangestelde panelleden aanwezig (96%). Voor de aanvragen voor de projecten strategisch basisonderzoek wordt gebruik gemaakt van zowel externe als interne peerreview. Iedere aanvraag wordt aan minstens vier externe peerreviewers voorgelegd, waarna de aanvragers de kans hebben om te reageren via een ‘rebuttal’. De interne peerreview gebeurt via een tweetrapsproces door respectievelijk SBO-expertpanels en overkoepelende commissies. 162 van de 170 interne evaluatierapporten werden ingediend (95%) en 96 van de 107 experten (90%) woonden de online panelmeeting bij. Toegepast biomedisch onderzoek Voor elke thematische groep wordt een specifiek expertpanel samengesteld (interne peerreview) op basis van een expertenpool. Per projectvoorstel worden minstens twee experten als hoofdevaluator aangeduid. De procedure bevat ook een interview met de aanvragers. In 2021 werden 97 van de 101 evaluatierapporten ingediend (96%) binnen 7 expertpanels. 35 van de 40 experts (88%) woonden de online vergadering bij.

Administratie Contactgegevens van de administratie vindt u terug op de FWO-website. Contactgegevens voor de onderzoekers vindt u terug op de FWO-website.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

O R G A N I S AT I E

Organigram van de FWO-administratie:

Raad van bestuur

Cel strategie en beleid

Aanvragen en lopende projecten

Secretaris-generaal

Internationale aangelegenheden Communicatie

ICT Directeur operationeel beheer

Personeelsbeheer Boekhouding en begroting Logistiek

• • •

• • • • • • •

Secretaris-generaal: dr. Hans Willems Directeur operationeel beheer: Danny Huysmans Cel strategie en beleid: dr. Olivier Boehme (coördinator), dr. Gregory Absillis, dr. Inge Geurden, dr. An Goris, dr. Steven Heylen, dr. Joke Meeus, dr. Jan Mertens, dr. Dirk Otte, dr. Kristien Peeters, dr. Tim Thijs, dr. Guy Thoonen, dr. Frederik Van Acker, dr. Tom Van de Putte, ir. Ann Van Hauwaert, dr. Alexandra Vandervelde, dr. Isabelle Verbaeys, Caroline Volckaert Internationale aangelegenheden: dr.ir. Isabelle Verbaeys (hoofd), dr. Gregory Absillis, Tinne Jacobs Communicatie: Kim Barbé, Liesbeth Delvax Aanvragen en lopende projecten: Els De Samblanx, Joke Sierens ICT: Geert De Pauw Personeelsbeheer: Stephan Duray Boekhouding en begroting: Alain De Dobbeleer, Jochen Collier Logistiek: Cedric Van den Bosch (operationele planning), Danique Moors (informatiebeheer), Werner Coorevits (logistieke ondersteuning)

Klachtenmanagement Sinds 2011 heeft het FWO een klachtenprocedure opgesteld, die op 16 november 2011 goedgekeurd werd door de raad van bestuur. Die klachtenprocedure is gebaseerd op de bepalingen van het nieuwe Bestuursdecreet. Jaarlijks moet de secretaris-generaal aan de raad van bestuur het aantal geregistreerde klachten en de afhandeling van die klachten rapporteren. Er moet ook jaarlijks worden

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

O R G A N I S AT I E

gerapporteerd in het jaarverslag van het FWO en, via het departement EWI, aan de Vlaamse Ombudsdienst. In 2021 werd een beperkt aantal klachten ontvangen, terwijl het aantal aanvragen bleef toenemen en de werking van het FWO verder onderworpen bleef aan de opgelegde beperkingen inzake de bestrijding van het coronavirus. Van de vijf ontvangen klachten werd 1 klacht onontvankelijk verklaard; de overige 4 werden ongegrond verklaard. Het FWO concludeert daaruit dat de dienstverlening ten aanzien van de onderzoekers vlot en correct verloopt, wat evenwel niet wegneemt dat de dienstverlening en de klanttevredenheid van de aanvragers voor het FWO aandachtspunten blijven. Wie niet tevreden is over de werking van het FWO of de wijze waarop een klacht werd behandeld, kan contact opnemen met de Vlaamse Ombudsdienst. In 2021 uitte geen enkele klager zijn ontevredenheid ten aanzien van het FWO bij de Vlaamse Ombudsdienst. Het FWO blijft inzetten op het verhogen van de kwaliteit van zijn dienstverlening, en dat met het oog op zelfevaluatie. In 2021 organiseerde het FWO een bevraging onder de aanvragers en begunstigden om de kwaliteit van zijn dienstverlening te laten evalueren. Daarnaast worden panelleden ook systematisch bevraagd over de kwaliteit van de evaluatieprocedures. De volgende klachten heeft het FWO in 2021 geregistreerd en afgehandeld: Klacht m.b.t. de beoordeling van een FWO-onderzoeksproject De klager uitte ontevredenheid over de feedback die ontvangen werd naar aanleiding van de afwijzing van de aanvraag. Aangezien het FWO zich niet in de plaats mag stellen van de beoordeling, kon er enkel worden nagegaan of het betrokken FWO-panel een fout zou hebben begaan bij de beoordeling van de betrokken aanvraag. Uit onderzoek van de betrokken aanvraag bleek echter dat het panel geen inbreuk had begaan op de FWO-reglementering of de deontologische code van het FWO en dat de motivatie van het panel geen gebreken vertoonde. Deze klacht werd ongegrond verklaard. Klacht m.b.t. ontvankelijkheid van een aanvraag tot het verkrijgen van een FWOmandaat als aspirant strategisch basisonderzoek De klager meende dat de aanvraag onterecht onontvankelijk werd verklaard op basis van de geldende FWO-reglementering. Uit onderzoek is evenwel gebleken dat de dienstverlening van het FWO in deze correct verlopen was en dat er geen fout vastgesteld kon worden in hoofde van het FWO. Deze klacht werd ongegrond verklaard.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

O R G A N I S AT I E

Klacht m.b.t. de beoordeling van een aanvraag tot het verkrijgen van een mandaat als (junior) postdoctoraal onderzoeker De klager uitte zijn ontevredenheid aangaande de beoordeling van zijn (afgewezen) aanvraag; meer specifiek met betrekking tot de score die werd toegekend en het feit dat de aanvraag als ‘reserve’ werd aangeduid. Conform artikel II.77,§1,4°,c) dient het FWO een klacht niet te behandelen wanneer het georganiseerde administratieve beroep (onder de vorm van de beroepsprocedure bij het FWO) niet werd aangewend of hangende is. Aangezien tegen de beslissing tot afwijzing van de aanvraag een beroep mogelijk is, werd deze klacht onontvankelijk verklaard. Klacht m.b.t. de beoordeling van een aanvraag voor een FWO-onderzoeksproject De klager uitte zijn ontevredenheid over een van de aangestelde interne reviewers voor de beoordeling van zijn aanvraag. Aangezien het FWO zich niet in de plaats mag stellen van de beoordeling, kon er enkel worden nagegaan of het betrokken FWO-panel een fout zou hebben begaan bij de beoordeling van de betrokken aanvraag. Uit onderzoek van de betrokken aanvraag bleek echter dat het panel geen inbreuk had begaan op de FWO-reglementering of de deontologische code van het FWO. Er kon evenmin een fout in hoofde van het FWO worden vastgesteld. Deze klacht werd ongegrond verklaard. Klacht m.b.t. de beoordeling van een aanvraag voor een FWO-onderzoeksproject De klager uitte zijn ontevredenheid over het feit dat de bovenvermelde aanvraag niet gefinancierd werd, meer specifiek met betrekking tot de feedback die ontvangen werd na de beoordeling van de aanvraag. Aangezien het FWO zich niet in de plaats mag stellen van de beoordeling, kon er enkel worden nagegaan of het betrokken FWO-panel een fout zou hebben begaan bij de beoordeling van de betrokken aanvraag. Uit onderzoek van de betrokken aanvraag bleek echter dat het panel geen inbreuk had begaan op de FWO-reglementering of de deontologische code van het FWO. Deze klacht werd ongegrond verklaard.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

BELEIDSR APP ORTERING Toetsing van de stand van de uitvoering van het beleidsplan en de samenwerkingsovereenkomst De realisatie van de strategische doelstellingen (SD) die uiteengezet worden in hoofdstuk 3 van het Beleidsplan 2019-2023, worden intern opgevolgd aan de hand van operationele doelstellingen (OD). Die geven aan hoe de strategische opties concreet zullen worden uitgevoerd. De ODs zijn weergegeven in tabellen die per strategische doelstelling en haar onderdelen aangeven wat concreet zal worden gedaan, door welke actor binnen (of eventueel buiten) het FWO en wanneer. Alle doelstellingen moeten, tenzij anders bepaald, behaald zijn tegen het einde van de nieuwe beleidsperiode (2023). Als opvolgingstermijn wordt doorgaans 2019-2023 opgegeven, tenzij een bepaalde actie tijdens een welbepaald jaar moet plaatsvinden. Een kleurencode geeft de mate van voortgang voor elke OD aan: Doelstelling bereikt

continu beleid/op schema

niet op schema

aandachtspunt

Van excellentie tot doorbraak 1.1. FWO, BOF en EU werken complementair OD 1.1.1.

Wat

Wanneer

Het FWO stemt de complementariteit van zijn steunprogramma’s af met het BOF.

2019-2023

Het overleg tussen FWO en VLIR, inclusief BOF-aangelegenheden, vindt verder periodiek plaats. Er werd door VLIR i.s.m. FWO een Lerend Netwerk-dag georganiseerd met als thema vernieuwende benaderingen van de evaluatie van onderzoek en onderzoekers. Het FWO zal daar de ‘tweede as’ komen voorstellen en verschillende collega’s van het FWO nemen deel aan deze interactieve studiedag. 1.2. FWO werkt met zijn partners mee aan het Vlaamse W&I-beleid OD 1.2.1.

Wat

Wanneer

Het FWO gaat in op kansen tot overleg met de Vlaamse W&I-partners en betrekt ook zelf die partners bij het overleg over de eigen werking waar gewenst en vereist.

2019-2023

De geijkte kanalen daarvan worden verder gevolgd (RVB, WGOB, EWImanagementcomité, Europaplatform, e.a.).

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

1.3. Een volgehouden groeipad voor basisonderzoek OD 1.3.1.

Wat

Wanneer

Afhankelijk van de extra middelen van de Vlaamse overheid stijgen de slaagkansen voor de projecten fundamenteel onderzoek, aspiranten fundamenteel onderzoek en de projecten strategisch basisonderzoek naar 33%.

2019-2023

De slaagkansen 2021 zijn als volgt: • • • • • • •

21,4% - SBO-E en 17,5% SBO-M; 20,5% fundamentele projecten; 22,6% postdoc junior; 22,8% postdoc senior; 26,5% TBM-projecten; 27,7% aspiranten fundamenteel onderzoek; 30,1% aspiranten strategisch basisonderzoek.

Deze OD sluit aan bij de doelstelling in de Beleidsnota van november 2019 van minister H. Crevits: “Binnen de verschillende programma’s van het FWO m.b.t. fundamenteel onderzoek en met name mandaten en projecten fundamenteel onderzoek, ERC-opvangmandaten en kredieten aan navorsers, bewaken we de transparantie van het evaluatiekader en we streven naar aanvaardbare slaagkansen in alle programma’s.” OD 1.3.2.

De federale middelen t.b.v. het FWO worden gecontinueerd.

In 2021 ontvangt het FWO van de federale overheid in totaal 40.027.000 euro, bestaande uit 2.069.000 euro IIKW, (1.458.000 euro FGWO), 19.000.000 euro RSZ-Maribel, 7.000.000 euro recuperatie werkgeversbijdrage sociale zekerheid en 10.500.000 euro vrijstelling bedrijfsvoorheffing postdocs. IIKW: Op 14 juli 2021 werd het KB getekend zodat de middelen 2021 definitief werden vastgelegd. Er werd een overeenkomst getekend tussen het FWO en F.R.S.FNRS m.b.t. praktisch/administratief beheer. Hierin wordt onder andere bepaald dat het F.R.S.-FNRS het nodige zal doen om tijdig de jaarrekeningen neer te leggen bij de Nationale Bank van België. FGWO: Op 30 november 2021 heeft er een verzoeningszitting plaatsgevonden met als resultaat dat er een voorstel tot minnelijke regeling werd besproken en dat dat voorstel binnen de structuren van de FOD Volksgezondheid en het betrokken kabinet besproken zal worden zodat dat tijdens de volgende verzoeningszitting op 8 februari 2022 eventueel verder uitgewerkt kan worden.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

1.4. De eigenheid van fundamenteel en strategisch onderzoek blijft bewaard OD 1.4.1.

Wat

Wanneer

Het FWO monitort de instroom op relevantie van de keuze voor een van beide aspirantenkanalen, rekening houdend met de karakteristieken per aspirantenkanaal. De resultaten van deze monitoring vormen de basis voor het actief sturen van kanaalkeuzes en het scherper aflijnen van de kanalen opdat de juiste voorstellen in het juiste kanaal ingediend worden.

2019-2020

Een uitgebreide analyse op de instroom en resultaten van de oproepen 2021 werd aan de raad van bestuur voorgelegd. OD 1.4.2.

Het FWO voert een informatieen sensibiliseringsactie uit om complementariteit en synergie tussen fundamenteel en strategisch onderzoek te benadrukken.

2019/20202023

Continu beleid. OD 1.4.3.

De doctoraatsbeurzen aspirant SB worden uitgebreid met de keuze voor maatschappelijke finaliteit.

2019-2023

Wordt verder opgevolgd. OD 1.4.4.

•

VOORWOORD

2019-2023

Er wordt voortdurend afgestemd met het Agentschap Innoveren en Ondernemen (VLAIO) voor het beheer van de strategische programma’s.

Het nieuwe samenwerkingsprotocol tussen FWO en VLAIO werd goedgekeurd rond het wederzijds inzetten van expertise. Hierin wordt vanaf 2021 de samenwerking voor SBO bestendigd maar die voor SB-ASP de facto stopgezet. Het FWO zal VLAIO, waar nodig en op verzoek, ondersteunen bij de behandeling van de oproepen waarbij inhoudelijke expertise m.b.t. het vakgebied en kennis van de academische setting een meerwaarde biedt voor VLAIO (o.a. het Baekelandprogramma, VLAIO ICON-programma’s en het Flanders Industry Innovation Moonshot-programma). Continuering van de deelname van VLAIO-adviseurs aan de evaluatie van het utilisatieplan binnen de expertpanels SBO, met uitzondering van de panels Social Sciences and Humanities. Samenwerking rond de impactmeting SBO in het kader van de Vlaamse Brede Heroverweging (VBH). Aangezien SBO-projecten typisch een looptijd van 4 jaar hebben en de doelstelling van dit project is om via een survey de socio-economische impact van de SBO-projecten in kaart te brengen, wordt een portfolio-analyse uitgevoerd op de SBO-projecten bij VLAIO (voor de periode 2010-2015) en bij het FWO (periode 2016-2020). VLAIO en EWI zijn vertegenwoordigd in de SBO-VBH-stuurgroep die deze analyse coördineert.

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

OD 1.4.5.

De ICM-FWO Fellowships worden in lijn gebracht met de modaliteiten van het mandaat aspirant fundamenteel onderzoek.

2019

DOELSTELLING BEREIKT Geïntegreerd in resp. aspirantprogramma’s fundamenteel onderzoek en strategisch basisonderzoek (vanaf oproep 2019: toevoeging van telkens één mandaat aan panel G&M2 en SBGM) Dit doel is dus bereikt. 1.5. Continuering en optimalisering strategisch basisonderzoek OD 1.5.1.

•

VOORWOORD

Wat

Wanneer

Het FWO continueert en optimaliseert waar wenselijk en mogelijk het programma SBOprojecten, i.s.m. VLAIO.

2019-2023

Goedkeuring door de raad van bestuur van nieuwe gebruiksvriendelijkere scoreroosters SBO-E(S) en SBO-M en implementatie voor externe en interne peerreview vanaf SBO-oproep 2021-2022. Deze nieuwe evaluatieroosters bundelen deelcriteria zonder te raken aan de criteria gestipuleerd in het SBObesluit, noch aan hun detailniveau of relatieve gewichten. Voor de uitwerking van dit nieuwe scorerooster werd advies ingewonnen bij de adviseurs van VLAIO-innovatiesteun. Externe en interne review lopende met de nieuwe SBO-scoreroosters. In opvolging van de beleidsnota van minister Crevits (november 2019) waarin staat: “We realiseren binnen het FWO specifieke aandacht voor transdisciplinaire projecten, waarbij niet vertrokken wordt vanuit een bepaalde discipline, maar vanuit een concreet probleem of fenomeen dat men over disciplines heen wil onderzoeken”, werd het kabinet-Crevits een nota bezorgd waarin de mogelijkheden, voorwaarden en aandachtspunten om transdisciplinair (TD) onderzoek (met gesubsidieerde participatie van actoren uit het werkveld) binnen het SBO-programma te kunnen subsidiëren, besproken worden.

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

OD 1.5.2.

BELEIDSRAPPORTERING

SBO biedt ruimte voor thematische deelprogramma’s: AI, Cybersecurity en Personalised Medicine.

2019-2023

Naar aanleiding van een ‘memorandum of understanding’ tussen EWI en het Nederlandse Ministerie van Economische Zaken en Klimaat betreffende een samenwerking op het gebied van Personalised Medicine (PM), was het FWO betrokken bij de voorbereidende vergaderingen voor een bilaterale NederlandsVlaamse oproep op het vlak van PM. Deze oproep is echter eerder bedrijfsgericht en zou weinig wetenschappelijke meerwaarde creëren. VLAIO en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland kwamen dan ook tot het voorstel om een oproep te lanceren, vooral ten aanzien van de bedrijfswereld, via het bestaande Eureka-kader. Het FWO zal dan ook niet participeren in (de financiering van) deze oproep. Wat de grensoverschrijdende samenwerking betreft, is het ook belangrijk te vermelden dat het FWO binnen de tweede golf van HE-partnerschappen al wil inzetten op partnerschap 6: ‘Personalised Medicine’. De raad van bestuur van het FWO besliste om deel te nemen aan het cofundpartnerschap ‘Personalised Medicine’ in het EU-kaderprogramma Horizon Europe. Dat partnerschap situeert zich in de thematische cluster ‘Health’, waaruit de raad in totaal vier partnerschappen selecteerde voor deelname met de hoogste prioriteit. De effectieve startdatum van het ‘Personalised Medicine’-partnerschap wordt verwacht in 2023/2024 (‘tweede golf’). Het FWO voorziet de nodige budgettaire ruimte om te kunnen deelnemen aan minimaal 5 oproepen binnen het partnerschap, over een periode van 7 jaar, voor een bedrag van 700.000 euro per oproep. 1.6. Klinische mandaten OD 1.6.1.

Wat

Wanneer

Het FWO zal de programma’s klinische doctoraatsbeurs (KDB) en fundamenteel klinisch mandaat (FKM) evalueren en desgevallend hervormen met het oog op het maximaal bereiken van de vooropgestelde doelstellingen van de programma’s.

2020

DOELSTELLING BEREIKT Er werden 8 nieuwe FKM-mandaten toegekend op 18 aanvragen (44% slaagpercentage). Voor de hernieuwingen werd de verhoogde selectiviteit voor de eerste keer toegepast: 6 eerste hernieuwingen van het mandaat werden toegekend (op 10 aanvragen) en 4 tweede hernieuwingen (op 6 aanvragen).

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

1.7. Doorbraakonderzoek door excellente wetenschappers OD 1.7.1.

Wat

Wanneer

Het FWO zal de aanvraagformulieren zodanig opbouwen dat onderzoekers meer aandacht kunnen besteden aan de kwaliteit en impact die voorgaand onderzoek heeft gehad, waarbij impact breder wordt begrepen dan volgens de klassieke bibliometrische e.d. standaarden. (cf. ‘tweede as’).

2020

De integratie van de tweede as in de aanvraagformulieren voor de postdoctorale mandaten (opening september) en in de scoreroosters voor de evaluatie door de expertpanels en externe evaluatoren wordt afgerond. De volgende programma’s waarvoor dat zal gebeuren, zijn die voor de aspiranten en projecten FO. Daarbij wordt op de webfiches, in de infosessies en andere communicatiekanalen toegelicht waarover die aanpassingen gaan. De publicatielijsten, die voor alle programma’s gelden, zijn eveneens aangepast conform de beslissing ter zake. Alle nieuwe oproepen bevatten voortaan een onderdeel tweede as. Het werd toegelicht aan de DOCs van de hoofdonthaalinstellingen, de partners in de VLIR en op alle infosessies over de oproepen. Het wordt ook meegenomen bij de evaluaties van de nieuwe aanvragen. OD 1.7.2.

Het FWO zal zijn evaluatoren blijvend informeren over de vereisten om origineel en risicovol onderzoek te steunen.

2019-2023

Het thema doorbraakonderzoek is behandeld op het online conclaaf. Daarbij is ervoor geopteerd de piste uit te werken waarbij in de evaluatieformulieren m.b.t. de verslaggeving over het door het FWO ondersteunde onderzoek specifieke vragen over dit thema worden gesteld. De resultaten daarvan moeten toelaten een beter beeld te krijgen van de mate waarin het FWO doorbraakonderzoek financiert. In het najaar volgt een nota voor de raad van bestuur ter zake. Door de raad van bestuur is beslist dat de vragen over doorbraakaspecten van ondersteund FWO-onderzoek zullen worden getoetst in een afzonderlijke enquête gericht aan de onderzoekers. De vragenlijst, bevragings- en evaluatieprocedure worden op punt gesteld. Aangezien gebruik gemaakt wordt van de bestaande panels projecten FO, moet rekening gehouden worden met hun werklast, die zich situeert van april tot december. Daarom en omdat de nodige voorbereiding ook enige tijd in beslag neemt, wordt de eerste doorbraakbevraging gepland voor begin 2023. Op die manier vindt nog een eerste meting plaats binnen de huidige beleidsperiode. De volgende kan georganiseerd worden aan het begin van de nieuwe periode en de resultaten uit die twee geëvalueerde enquêtes kunnen dan de basis vormen voor concrete beleidsvoorstellen met betrekking tot dit thema.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

1.8. ‘Team science’: samenwerken over instellingen en wetenschapsdomeinen heen OD 1.8.1.

Wat

Wanneer

Het FWO zal de financiële bovengrenzen voor zijn fundamentele onderzoeksprojecten verhogen om zo grotere, meer interdisciplinaire en/of instellingsoverschrijdende projecten te stimuleren. Die verhoging zal nooit ten koste gaan van de algemene slaagkansen.

2020

Zie onder OD 1.8.2. OD 1.8.2.

2020

Een selectievoordeel zal worden toegekend aan fundamentele onderzoeksprojecten waarvan de expertpanels oordelen dat het interdisciplinaire en instellingsoverschrijdende karakter een duidelijke meerwaarde is voor alle in het project betrokken disciplines.

Het thema ‘Team Science’ werd grondig besproken op het FWO-conclaaf 2021. Hierbij werden onder meer uitgebreide statistieken besproken met betrekking tot Team Science in het programma Fundamentele Projecten bij het FWO. In 2020 bleek bij meer dan 61% van de aanvragen in dit programma meer dan één (co)promotor betrokken te zijn, en bij 31% van de aanvragen meer dan één onthaalinstelling. De raad van bestuur besloot dat het FWO al goede inspanningen doet wat Team Science betreft, en dat er in het kanaal FO ook ruimte moet blijven voor de soloonderzoekers. Als er in FO een samenwerking is, moet die volgens de raad van bestuur goed en correct worden geëvalueerd, maar het moet niet iets zijn dat meteen formeel wordt beloond of extra gescoord (selectievoordeel). De werkgroep rond interdisciplinariteit in het kader van de FWOpanelstructuurhervorming heeft de voorbije maanden een concreet voorstel uitgewerkt voor de manier waarop inter- en multidisciplinaire aanvragen in de toekomst behandeld zouden kunnen worden bij het FWO. Als onderdeel van de panelstructuurhervorming korte termijn (zie OD 2.4.2) zal in de evaluatie van het interdisciplinaire panel de interdisciplinariteit van het projectvoorstel mee geëvalueerd worden om zodoende een selectievoordeel toe te kennen aan erg sterke interdisciplinaire projecten. De implementatie van die beleidslijn wordt voorbereid voor de oproepen vanaf 2023. In de reguliere fundamentele panels zal de aanvrager voor multidisciplinaire projecten een externe review kunnen aanvragen van een expert met een ander wetenschappelijk profiel dan de scope van het panel. Zodoende wordt de evaluatie van multidisciplinaire projecten in de reguliere panels meer onder de aandacht gebracht, verfijnd en procedureel ondersteund. Dat alles beoogt op wat langere termijn ook het bewerkstelligen van een cultuurverandering bij zowel aanvragers als panelleden wat de aanpak van multidisciplinaire aanvragen betreft.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

1.9. Ruimte en tijd voor junior en senior onderzoekers creëren OD 1.9.1.

Wat

Wanneer

Het FWO monitort de aanwending van het krediet voor een wetenschappelijke opdracht om op basis van de resultaten dat instrument beter af te stemmen op de noden van zowel junior als senior onderzoekers.

2019-2023

DOELSTELLING BEREIKT Het nieuwe kanaal ‘werkingstoelage sabbatsverlof’ werd op 6 januari 2020 gelanceerd, inclusief een brede communicatie naar de onderzoekswereld. Voor meer informatie: zie de programmaspecifieke webfiche op de FWO-website. OD 1.9.2.

Het FWO past de bestaande regelgeving van korte en lange onderzoeksverblijven en wetenschappelijke opdrachten aan om het mogelijk te maken beide types van ondersteuning te combineren zonder de afzonderlijke aanvraagprocedures apart te moeten doorlopen.

201-2023

DOELSTELLING BEREIKT Het vernieuwde kanaal ‘werkingstoelage sabbatsverlof’ werd gelanceerd (zie OD 1.9.1.). Hierbij werd de nodige flexibiliteit ingebouwd. De werkingstoelage kan aangewend worden voor één of meerdere korte of lange verblijven.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

1.10. Infrastructuur: aandacht voor nieuwe initiatieven OD 1.10.1.

Wat

Wanneer

Het FWO continueert en optimaliseert waar nodig en mogelijk de oproepen voor (middel)zware onderzoeksinfrastructuur om optimaal te beantwoorden aan de noden van de Vlaamse onderzoeksinstellingen inzake onderzoeksinfrastructuur.

2019-2023

Een nieuwe oproep voor (middel)zware onderzoeksinfrastructuur werd gelanceerd begin 2021 met deadline 16 september 2021. De evaluatieronde van de oproep (middel)zware onderzoeksinfrastructuur 2021-2022 is lopende. Intussen wordt op basis van de resultaten van de klantenbevraging en interviews met stakeholders gewerkt aan een optimalisering van de organisatie van infrastructuuroproepen. De toekenningen zijn voorzien in maart 2022. De focus bij de optimalisering van de organisatie van infrastructuuroproepen ligt nu op middelzware onderzoeksinfrastructuur. Een brainstorming met de universiteiten heeft al plaatsgevonden. Daarbij werden een aantal aanpassingen afgetoetst. Die zullen begin 2022 aan de raad van bestuur worden voorgelegd ter goedkeuring. OD 1.10.2.

Het VSC bouwt een Tier-1 Supercomputingplatform in Vlaanderen uit in de periode 2019-2022 bestaande uit drie gekoppelde omgevingen: een Tier-1 compute-, cloud- en storage-infrastructuur. Bij de implementatie ervan wordt een beroep gedaan op de kennis, ervaring en hostingcapaciteit van alle partners binnen het VSC.

2019-2023

Het uitrollen van het Tier-1 Supercomputing-platform met drie componenten is een continu proces. Wegens covid heeft het uitrollen van de nieuwe supercomputer, gehuisvest aan de UGent, vertraging opgelopen. De pilootfase is sedert november opgestart. De productiefase is voorzien in februari 2022. De productiefase van het ‘cloud’-luik werd in 2021 opgestart en intussen zijn er al twee oproepen voor cloud-aanvragen georganiseerd in juni en november 2021. Vanaf 2022 zullen de oproepen voor cloud parallel lopen aan de oproepen voor het ‘compute’-luik. Voor het ‘data’-luik zijn er pilootprojecten lopende. Intussen wordt ook het Tier-1 Saas na 2022 voorbereid en zal op basis van een voorstudie, uitgevoerd door het consultancybedrijf Technopolis, gewerkt worden aan een VSC Toekomstplan. De HEC-raad stelde daarvoor een werkgroep aan om dat proces verder vorm te geven.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

OD 1.10.3.

BELEIDSRAPPORTERING

Het VSC promoot actief het gebruik van wetenschappelijk/technisch rekenen in de Vlaamse bedrijfswereld en bevordert de uitwisseling van ideeën en expertise tussen kennisinstellingen en bedrijven.

2019-2023

De VSC Industrial Board werd opnieuw samengesteld. Daarvan maken naast vertegenwoordigers uit de bedrijfswereld (incl. kmo’s) ook netwerkorganisaties (Agoria) en andere stakeholders zoals SOCs deel uit. Ook werd in de nieuwe samenstelling een vertegenwoordiger van VLAIO opgenomen als lid van de Industriële Raad. Mits ondersteuning door de Industriële Raad worden er blijvend initiatieven genomen om de meerwaarde van supercomputing aan bedrijven bekend te maken. Er worden best practices uitgewisseld met andere landen in het kader van het gezamenlijk Europees LUMI/EuroHPC-initiatief. De focus van de outreach blijft gericht naar spin-offs en de samenwerking met speerpuntclusters. Mits ondersteuning door de Industriële Raad worden er blijvend initiatieven genomen om de meerwaarde van supercomputing aan bedrijven bekend te maken. Er worden best practices uitgewisseld met andere landen in het kader van het gezamenlijke Europese LUMI/EuroHPC-initiatief. Er werd in 2021 ook werk gemaakt van het verzamelen van demomateriaal en use cases en het aanbieden van HPCondersteuning aan bedrijven die met HPC wensen te starten. De High End Computing raad (HEC) – Vlaanderen blijft de ondersteuning van de industrie als een van de strategische doelstellingen vooropstellen en dat zal ook mee opgenomen worden in het toekomstplan dat VSC aan het uitwerken is. 1.11. Rechten en plichten OD 1.11.1.

Wat

Wanneer

Het FWO tekent nieuwe, meer eenvoudige en meer strikte procedures uit m.b.t. de verslaggeving en werkt aan een strakker opvolgbeleid betreffende de conclusies van de verslagevaluatie.

2019-2020

De nota rond de gewijzigde procedure voor de onderzoeksprojecten FO en de implementatie van de principes voor de andere FWO-programma’s werd goedgekeurd. De IT-matige implementatie werd opgestart in het najaar van 2021. In een eerste fase zullen (gewijzigde) verslaggevingssjablonen geïmplementeerd worden voor alle onderzoeksprojectenprogramma’s (FO, SBO, TBM en de bilaterale OP), de mandatenprogramma’s, de mobiliteitskredieten en de infrastructuurprogramma’s. De implementatie hiervan dient afgerond te zijn in 2022. Daarna volgen de overige FWO-programma’s.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

Duidelijke en vlotte procedures 2.1. Administratie en begeleiding ten dienste van de onderzoekers OD 2.1.1.

Wat

Wanneer

In 2020 wordt hierover een nulmeting door middel van een gebruikersbevraging uitgevoerd i.s.m. een externe partner. De bevindingen van deze nulmeting worden getoetst op toepasbaarheid en meegenomen in de administratieve werking t.a.v. de onderzoekers.

Vanaf 2020

In maart 2021 vond een nieuwe klantenbevraging plaats. Bij de verwerking van de resultaten werd een vergelijking gemaakt met de bevindingen uit 2020. De resultaten werden in september 2021 aan de raad van bestuur voorgelegd. Zie ook onder OD 2.4.1. Begin 2022 werd een nieuwe bevraging opgestart die op het einde van dat jaar uitgevoerd zal worden. De vragenlijst zal uitgebreid worden om verschillende elementen uit het huidige beleidsplan te kunnen evalueren. Tevens zullen de resultaten van die bevraging worden gebruikt in het kader van de evaluatie van de huidige samenwerkingsovereenkomst met de Vlaamse overheid. 2.2. Responsieve dienstverlening OD 2.2.1.

Wat

Wanneer

Het FWO werkt aan een regelmatige bevraging van de deelnemers aan zijn processen (evaluatoren, aanvragers, ontvangers van ondersteuning) met het oog op de mogelijke verbetering daarvan.

2019-2023

Om bevragingsmoeheid te voorkomen werd in 2021 geen bevraging uitgevoerd voor de programma’s waarvoor al in 2020 en 2019 een bevraging plaatsvond. In 2022 zal opnieuw een bevraging georganiseerd worden. Wel vond er een bevraging plaats voor de volgende programma’s/panels: EOS, Odysseus, bilaterale onderzoeksprojecten en de CIWC. In 2022 zullen alle panels die in 2021 geen vragenlijst ontvingen, opnieuw bevraagd worden.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

OD 2.2.2.

BELEIDSRAPPORTERING

Het FWO continueert en verbetert waar wenselijk en mogelijk zijn klachten- en beroepsprocedures.

2019-2023

In 2021 heeft het FWO vijf klachten en zeven beroepen ontvangen. De klachten worden gecoördineerd door de klachtencoördinator en voorgelegd aan het directiecomité. De beroepen worden voorbereid door de juridische dienst van het FWO en voorgelegd aan de raad van bestuur. Op vraag van de raad van bestuur zal de beroepsprocedure besproken worden op de vergadering van de raad van bestuur van februari 2022. 2.3. Homogene aanpak over de panels van een aanvraagprogramma heen OD 2.3.1

Wat

Wanneer

Het FWO voert de nieuwe selectieen aanwervingsprocedure m.b.t. de expertpanels mandaten en projecten fundamenteel onderzoek uit.

2018/20192023

De selectie en aanstelling van de panelleden fundamentele panels voor oproepen 2021 verliep zoals gepland en volgens de voorziene procedure; nota’s voor het aanstellen van de panelleden werden in februari (postdoc), maart en juni 2021 (PhD en projecten) aan de raad van bestuur voorgelegd. De oproep voor nieuwe panelleden werd gelanceerd in maart en afgesloten eind april 2021. De administratie noteerde 1.041 sollicitaties van kandidaat-panelleden. Die kandidaturen werden in mei 2021 overgedragen aan ECOOM voor screening. OD 2.3.2

2019-2023

Het FWO voert de nieuwe evaluatieprocedure m.b.t. de expertpanels mandaten en projecten fundamenteel onderzoek uit.

Continu beleid. De tijdslijn voor de aanvraag- en evaluatieprocedure betreffende het mandaat aspirant wordt herbekeken. Ter voorbereiding van de nota aan de raad van bestuur m.b.t. de aanpassing van de tijdslijn aspiranten werd door de werkgroep procesbeheer ook een werklastmeting uitgevoerd zodat ook de personeelsimplicaties van een nieuwe tijdslijn verwerkt kan worden in de betrokken nota. Die nota zal in 2022 ter bespreking voorgelegd worden aan de raad van bestuur.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

2.4. Permanente evaluatie reviewproces Wat OD 2.4.1

Wie

Het FWO voert een grondige evaluatie uit van de hervormingen van de reviewprocedure voor de mandaten en de projecten fundamenteel onderzoek.

Wanneer 2020

Continu beleid. De klantenbevraging die normaliter gepland was voor 2022, wordt in overleg met het Vlaams departement EWI mogelijk gecombineerd met de bevraging in het kader van de evaluatie van het FWO door de evaluatiecel van EWI in 2023. De bezorgdheid daarbij is de onderzoekers niet te overbevragen, wat kan leiden tot een lagere respons. Een concreet werkschema voor de volgende onderzoekersbevraging is opgesteld in samenspraak met EWI. De resultaten van die bevraging zullen aan EWI worden overgemaakt in het kader van de FWO-evaluatie in 2023. OD 2.4.2

2020-2021

Het FWO evalueert en hervormt de panelstructuur voor de mandaten en de projecten fundamenteel onderzoek, met bijzondere aandacht voor een meer interdisciplinaire benadering.

Tijdens de eerste helft van 2021 vonden voor de vier werkgroepen verschillende vergaderingen plaats in het kader van het kortetermijntraject van de panelstructuurhervorming. De concrete resultaten van alle werkgroepen werden in juni door de werkgroepvoorzitters gepresenteerd en werden in het najaar van 2021 in een schriftelijke nota voorgelegd aan de raad van bestuur. De raad van bestuur keurde de voorstellen van de vier werkgroepen voor de panelstructuur hervorming korte termijn goed. De implementatie van die hervorming wordt voorbereid voor de oproepen 2023 (eerste call postdoc 2023). 2.5. Permanente evaluatie van de FWO-programma’s OD 2.5.1.

Wat

Wanneer

Het FWO onderzoekt of de programma’s hun vooropgestelde doelen bereiken.

2019-2023

In 2021 werd het SBO-programma onderworpen aan een impactanalyse (ook gekaderd in de Vlaamse Brede Heroverweging). Die opdracht wordt uitgevoerd door IDEA consult. Op basis van het drieluik portfolioanalyse, bevraging en de 3 casestudy’s werden de volgende conclusies gemaakt: • • • •

VOORWOORD

Het DNA van het SBO-programma bleef overeind bij de overgang van IWT naar FWO. De gestegen populariteit van het SBO-programma zet de slaagpercentages onder druk. De gerealiseerde effecten liggen in lijn met de gewenste effecten. Er is een blijvende impact op de onderzoeksconsortia en de samenwerking met de begeleidingscommissie na afloop.

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

OD 2.5.2.

BELEIDSRAPPORTERING

Het FWO probeert een profiel van de (on) succesvolle onderzoeker in de verschillende aanvraagkanalen op te stellen.

2019-2023

Analyse oproep 2021 gepland begin 2022. OD 2.5.3.

Het FWO brengt de output en impact van de verschillende gesteunde mandaten en projecten in kaart.

2019-2023

In deze context wordt bekeken hoe het FRIS (Flanders Research Information Space)onderzoeksportaal gebruikt kan worden. Dat sluit aan bij het principe eenmalige bevraging (administratieve vereenvoudiging) dat de Vlaamse overheid onderschrijft. De nota rond de gewijzigde procedure voor de verslaggevingsmodaliteiten voor de onderzoeksprojecten FO en de implementatie van de principes voor de andere FWO-programma’s werd goedgekeurd (zie OD 1.11.1.). De IT-matige implementatie werd opgestart in het najaar van 2021. In een eerste fase zullen (gewijzigde) verslaggevingssjablonen geïmplementeerd worden voor de onderzoeksprojecten fundamenteel onderzoek. In de nieuwe verslaggevingssjablonen is ook de mogelijkheid toegevoegd om datasets en een aantal metadata-elementen daarover toe te voegen. Ook bij publicaties zijn er een aantal velden toegevoegd om de Open Access-status te beschrijven. In het kader van de werkzaamheden van de FOSB en de bepalingen binnen de Samenwerkingsovereenkomst FWO – EWI zal binnen de implementatie ook gekeken worden hoe de beschikbare informatie in FRIS geïntegreerd kan worden binnen de verslaggevingssjablonen.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

In Europa en de wereld 3.1. Blijven inzetten op ERA-NET en de FET-Flagships OD 3.1.1.

Wat

Wanneer

Het FWO investeert jaarlijks min. 7 miljoen euro (4,5 mio euro voor projecten fundamenteel en 2,5 mio euro voor projecten strategisch basisonderzoek) in oproepen van ERA-NET, met een gemiddeld projectbudget van 350.000 euro, en langs die weg ook de FET-Flagships.

2019-2023

Volgend op de ‘ad hoc’ deelname aan het SEA JFS-netwerk (South East Asia Joint Funding Scheme), met als topic ‘Infectious Diseases’ (incl. COVID-19), werd begin 2021 de volgende toekenning gedaan: •

SEA JFS: 212.000 euro voor 1 project (FO).

Momenteel is het FWO betrokken in 24 lopende ERA-netwerken (en ook van het daaraan nauw verwante EJP), inclusief de ERA-NETs die de FET-Flagships ondersteunen, namelijk FLAG-ERA en QuantERA. In 2021 werden in het kader van ERA-NET-oproepen de volgende toekenningen gedaan: •

•

VOORWOORD

Aquatic Pollutants: 292.666 euro voor 1 project (FO); door het terugverdieneffect van 35.331 euro moet in 257.335 euro uit eigen middelen worden voorzien. FOSC (Food Systems and Climate): 640.721 euro voor 2 projecten (1 FO en 1 SBO); door het terugverdieneffect van 63.000 euro moet in 577.721 euro uit eigen middelen worden voorzien. ICRAD (Infectious Animal Diseases): 980.540 euro voor 3 projecten (2 FO en 1 SBO); door het terugverdieneffect van 280.540 euro moet in 700.000 euro uit eigen middelen worden voorzien. BiodivRestore (Biodiversity and Restoration): 951.530 euro voor 4 projecten (alle FO); door het terugverdieneffect van 156.087 euro moet 795.443 euro uit eigen middelen worden geput, wat een budgetverhoging inhoudt van 45.443 euro ten opzichte van de oorspronkelijke inleg, ten bedrage van 750.000 euro. BlueBio COFUND (Blue Bioeconomy): 176.000 euro voor 1 project (SBO).

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

• •

•

• •

•

VOORWOORD

BELEIDSRAPPORTERING

CHIST ERA lV (ICT research): 349.800 euro voor 1 project (FO). EJP RD (Rare Diseases): 1.350.477 euro voor 5 projecten (alle FO), wat een budgetverhoging inhoudt ten opzichte van de oorspronkelijke inleg met 1.000.477 euro, die initieel 350.000 euro bedroeg. EJP SOIL: 330.000 euro voor 1 project (FO). ENUTC (Urban Transformation Capacities): 991.205 euro voor 3 projecten (alle FO); door het terugverdieneffect van 291.205 euro moet 700.000 euro uit eigen middelen worden geput, wat de initiële inleg is. ERA-MIN3 (Raw Materials and the Circular Economy): 1.014.832 euro voor 3 projecten (2 FO, 1 SBO); door het terugverdieneffect van 314.832 euro moet 700.000 euro uit eigen middelen worden geput, wat de initiële inleg is. FLAG ERA lll (Flagships ‘Graphene’ en ‘Human Brain Project (HBP)’ ERA-NET): 913.617 euro voor 3 projecten (alle SBO), wat 213.617 euro meer is dan initieel voorzien. HDHL-INTIMIC (Intestinal Microbiome): 63.600 euro voor 2 projecten (alle FO). JPIAMR-ACTION (Antimicrobial transmission interventions): 1.339.636 euro voor 5 projecten (4 FO, 1 SBO); door het terugverdieneffect van 439.636 euro moet 900.000 euro uit eigen middelen worden geput, wat een budgetverhoging inhoudt van 200.000 euro ten opzichte van de oorspronkelijke inleg, ten bedrage van 700.000 euro. NEURON cofund 2 (Neurodevelopmental Disorders): 1.782.256 euro voor 6 projecten (alle FO); door het terugverdieneffect van 582.256 euro moet 1.200.000 euro uit eigen middelen worden geput, wat een budgetverhoging inhoudt van 500.000 euro ten opzichte van de oorspronkelijke inleg, ten bedrage van 700.000 euro. QUANTERA ll (Quantum Technologies): 628.160 euro voor 2 projecten (1 FO en 1 SBO); door het terugverdieneffect van 120.607 euro moet 507.553 euro uit eigen middelen worden geput.

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

In navolging van de partnerschappen uit de eerste golf heeft de raad van bestuur de geprioriteerde partnerschappen uit de tweede golf nu ook effectief omgezet in een selectie. Die geselecteerde partnerschappen uit de tweede golf betreffen: • • • • •

Pandemic preparedness and Societal Resilience Personalised Medicine Rare Diseases One Health AMR Safe and Sustainable Food Systems for People, Planet & Climate.

Die selectie brengt het totale aantal partnerschappen met voorziene FWO-deelname op 10, wat de partnerschappen uit zowel de eerste als tweede golf betreft. Er wordt evenwel nog gekeken of aansluiting bij 2 bijkomende partnerschappen mogelijk is, budgettair gezien, omdat die ook met hoge prioriteit naar voren zijn geschoven door de raad van bestuur van het FWO. Dat betreffen de volgende cofundpartnerschappen: • •

Animal Health & Welfare Agriculture of Data

Meer duidelijkheid over een al dan niet selectie van die 2 bijkomende netwerken zal volgen in 2022.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

OD 3.1.2.

De FWO-instrumenten behorend bij de projecten fundamenteel onderzoek en strategisch basisonderzoek worden per oproep flexibel ingezet met het oog op de eigenheid van het onderzoek en de belangen van de geïnteresseerde onderzoekers.

2019-2023

In 2021 neemt het FWO deel aan 12 ERA-NET/EJP-oproepen. Het fundamentele kanaal wordt ingeschakeld in 11 oproepen dat jaar, en voor 7 oproepen gebeurt dat simultaan met het SBO-kanaal. In 1 oproep wordt enkel het SBO-kanaal ingeschakeld: Enkel FO: • • • •

ERA-NET CHIST-ERA (ICT research) ERA-NET HDHL INTIMIC (intestinal microbiomics) ERA-NET NEURON (disease-related neuroscience) EJP Soil (agricultural soil management)

Zowel FO als SBO: • • • • • • •

ERA-NET AMR HARISSA (antimicrobial resistance) ERA-NET Biodivrestore (biodiversity and restoration) ERA-NET ERA-MIN 3 (raw materials and the circular economy) ERA-NET QuantERA ll (quantum technologies) EJP Rare Diseases (rare diseases research) ERA-NET Transcan 3 (translational cancer research) ERA-NET UTC (urban transformation capacities)

Enkel SBO: •

FLAG-ERA lll (Graphene and Human Brain Project)

Wat de FWO-deelname aan het ‘biodiversity’-partnerschap betreft, kan finaal wel worden deelgenomen met zowel FO- als SBO-middelen, naar aanleiding van een herevaluatie van de budgettaire situatie en aangezien het potentieel een simultane inschakeling van beide kanalen behelst. In 2021 werden in totaal 43 ERA-NET- en EJP-projecten toegekend, zijnde 34 FOprojecten en 9 SBO-projecten. Wat de Horizon Europe-partnerschappen betreft en hun oproepen waarin het FWO participeert, zullen beide kanalen (FO en SBO) structureel en simultaan worden ingeschakeld.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

3.2. Uitbreiding van Seal of Excellence (ERC/Marie Curie): meer beloftevolle jonge onderzoekers opvangen OD 3.2.1.

Wat

Wanneer

Het FWO onderzoekt de mogelijkheid tot de creatie van opvangprojecten voor aanvragen ERC Consolidator en Advanced Grant met een score A na stap 2 in de ERC-evaluatie.

2019-2023

Het Seal of Excellence voor de MSCAmandaten wordt ingevoerd. Deze doelstelling is dus bereikt. DOELSTELLING BEREIKT De raad van bestuur kende aan 6 ontvankelijke kandidaten een MSCA IF SoE toe. De raad van bestuur keurde 5 aanvragen tot een ERC-runner-upproject voor Vlaamse ERC Consolidator Grant-aanvragen met score A in stap 2 goed. 3.3. National Contact Point (NCP) Europees Kaderprogramma OD 3.3.1.

Wat

Wanneer

De continuïteit van de werking wordt verzekerd en de verdere opbouw op basis van de volgende vastgelegde middellangetermijndoelstellingen:

2019-2023

•

NCP Flanders is de voornaamste gids inzake Horizon 2020 voor bedrijven en academische instellingen (universiteiten, hogescholen, onderzoeksinstellingen) in Vlaanderen; de adviseurs van NCP Flanders staan in contact met stakeholders (bedrijven/ organisaties/onderzoekers) en leveren aan hen kwalitatieve informatie op frequente basis; NCP Flanders is klaar voor FP9.

Er werd inspanningen geleverd om NCP Flanders meer kenbaar te maken bij aanvragers van H2020-subsidies en/of mogelijke HEU-geïnteresseerden met de focus op bedrijven, waardoor het aantal geregistreerden van de website verdubbeld is tussen december 2020 en nu, met vandaag 1.320 unieke profielen.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

De doelstellingen/opdrachten voor 2022-2023 werden aangepast: •

•

NCP Flanders is de voornaamste gids inzake Horizon 2020, Horizon Europe en Digital Europe voor alle geïnteresseerde stakeholders in Vlaanderen, zowel bedrijven en academische instellingen als overheids- en non-profitorganisaties waarbij NCP Flanders de “Minimum standards and Guiding principles for setting up systems of National Contact Points (NCP systems) under Horizon Europe” van de Europese Commissie onderschrijft. Adviseurs van NCP Flanders staan in contact met de voornaamste stakeholders van Horizon Europe en Digital Europe met speciale aandacht voor mogelijke nieuwkomers in Horizon Europe. Ze brengen kwalitatieve informatie op frequente basis naar alle doelgroepen.

OD 3.3.2.

Er wordt voor de NCP-werking gestreefd naar een capaciteit van 8 VTE.

2019-2023

DOELSTELLING BEREIKT De minister keurde de aanwerving van 2 nieuwe VTE goed: 1 specifiek voor het nieuwe subsidieprogramma van de Commissie ‘Digital Europe’ en 1 nieuwe VTE voor het NCP Flanders-team. Voor NCP Flanders komen we vanaf 1 september 2021 op 7,7 VTE voor Horizon Europe en 1 VTE voor Digital Europe. Met dit totaal van 8,7 VTE is de initiële doelstelling alvast bereikt. OD 3.3.3.

De verantwoordelijkheden van de NCPadviseurs worden aangepast op basis van de nieuwe structuur van het 9de Kaderprogramma.

2019-2023

De verdeling van de taken werd gedaan op basis van de nieuwe structuur, met de nieuwe clusters en afschaffing/toevoeging van enkele programma’s. De 7,7 VTE voor NCP Flanders-Horizon Europe werden verdeeld over de 3 pillars: 0,8 VTE voor pillar 1; 4,4 voor pillar 2; 0,7 voor pillar 3; 0,5 voor widening and ERA en 1,3 voor coördinatie en Legal&Finance-opvolging. Er is nu ook 1 VTE voor NCP Digital. 3.4. Evaluatie partnerlanden voor bilaterale samenwerking OD 3.4.1.

Wat

Wanneer

Het FWO continueert de extra-Europese bilaterale onderzoekssamenwerkingen, met de nodige aandacht voor het garanderen van een voldoende hoge slaagkans.

2019-2023

In het voorjaar 2021 werden twee oproepen in het kader van de extra-Europese bilaterale onderzoekssamenwerking gelanceerd, nl. met China (NSFC) en Brazilië (FAPESP). Voor China (NSFC) en Brazilië (FAPESP) werden er respectievelijk 11 (131 ontvankelijke aanvragen) en 7 (48 ontvankelijke aanvragen) gezamenlijke projecten geselecteerd voor financiering. Die projecten starten op 1 januari 2022. In 2021 werd contact opgenomen met Rusland (RSF) en Zuid-Afrika (NRF) voor het lanceren van een gezamenlijke oproep in 2022. Rusland (RSF) ging akkoord om in 2022 een gezamenlijke oproep te lanceren. Gezien de geopolitieke ontwikkelingen werd de samenwerking met RSF in 2022 verbroken (zie statement op de FWO-website).

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

OD 3.4.2.

BELEIDSRAPPORTERING

Het FWO analyseert jaarlijks de bestaande en potentiële toekomstige partnerlanden opdat de Commissie Bilaterale Onderzoekssamenwerking (CBOS) het aanbod kan afstemmen op de noden van de Vlaamse onderzoeker.

2019-2023

De CBOS vond plaats op 7 december 2021. De conclusies worden gerapporteerd in 2022. 3.5. Continuering EOS-programma OD 3.5.1.

Wat

Wanneer

Het FWO continueert het EOS-programma.

2019-2023

In het voorjaar ontvingen het FWO en FNRS 278 ontvankelijke pre-proposals. Op 19-21 april 2021 werden die aanvragen geëvalueerd door 3 EOS-subpanels (Exact Sciences, Life Sciences, SSH). In totaal selecteerden zij 80 pre-proposals die door mogen naar de full-proposal-fase met als deadline 7 juli 2021. Ondertussen worden de nodige stappen ondernomen inzake onder meer internationale peerreview en samenstelling finaal EOS-panel. Op 29-30 november 2021 vond het finale EOS-panel plaats. Dat panel selecteerde, rekening houdend met het beschikbare budget, uit de 80 full proposals 37 aanvragen ter financiering. Wat het Vlaamse/internationale luik van die 37 projecten betreft, investeerde het FWO 65.843.282 euro. De geselecteerde projecten gaan van start op 1 januari 2022. 3.6. Extra ruimte voor Lead Agency Procedures, bi- en multilateraal OD 3.6.1.

Wat

Wanneer

Afhankelijk van de voorwaarden en context die de multilaterale Lead Agency-procedure binnen Europa met zich zal meebrengen, bekijkt het FWO of een deelname aan de Europese multilaterale Lead Agencyprocedure verwezenlijkt kan worden, ook hier met aandacht voor een voldoende hoge slaagkans.

2019-2023

Als Lead Agency ontving het FWO 57 ontvankelijke voorstellen met ARRS (Slovenië), FNR (Luxemburg), Oostenrijk (FWF) en/of Zwitserland (SNSF) als partner, waarvan 2 trilateraal. In het buitenland werden 20 ontvankelijke aanvragen met het FWO als partner ingediend, waarvan 5 trilateraal. Momenteel worden die aanvragen geëvalueerd.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

De 56 ontvankelijke (tijdens de evaluatie werd een additioneel project onontvankelijk verklaard) bilaterale/trilaterale aanvragen ingediend bij het FWO als Lead Agency werden door de reguliere FWO-panels fundamenteel onderzoek geëvalueerd. Hiervan werden er 15 toegekend. Het gaat telkens om bilaterale aanvragen die op 1 januari 2022 van start gingen gaan. Van de 20 ontvankelijke Weave-aanvragen ingediend in het buitenland met het FWO als partner werden er 5 goedgekeurd. In twee gevallen gaat het om een trilateraal project. Die projecten zullen eveneens van start gaan op 1 januari 2022. Ter uitbereiding van de samenwerkingsmogelijkheden voor Vlaamse onderzoekers ging het FWO voor de aanvraagronde 2022 gesprekken aan met DFG (Duitsland), NCN (Polen) en F.R.S.-FNRS (Franse Gemeenschap België). Deze drie fondsen gingen akkoord om vanaf 2022 met het FWO in zee te gaan. In 2022 zal het voor Vlaamse onderzoekers dus mogelijk zijn om gemeenschappelijke onderzoeksprojecten in te dienen met Sloveense (ARRS), Zwitserse (SNSF), Oostenrijkse (FWF), Luxemburgse (FNR), Poolse (NCN), Duitse (DGF) en Franstalige (F.R.S.-FNRS) onderzoekers en dit zowel bij het FWO als bij de respectievelijke buitenlandse onderzoeksfinanciers als lead agent. Hiermee bevindt het FWO zich in de kop van het peloton wat onderlinge samenwerkingsopportuniteiten met betrokken Europese onderzoekscouncils betreft. Op 14 januari 2022 zal er samen met F.R.S.-FNRS een infosessie voor Belgische onderzoekers worden georganiseerd. OD 3.6.2.

In afwachting van deze multilaterale LAP zal het FWO blijven inzetten op reeds bestaande bilaterale LAP-overeenkomsten, met de nodige aandacht voor het garanderen van een voldoende hoge slaagkans.

2019-2023

DOELSTELLING BEREIKT Vanaf 2021 zijn er geen individuele LAP-oproepen meer. Die werden immers geïntegreerd in het Weave-initiatief (zie OD 3.6.1.).

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

3.7. Mobiliteit OD 3.7.1.

Wat

Wanneer

Het FWO continueert:

2019-2023

•

de mobiliteitskredieten voor congresdeelname en kort/lang verblijf in het buitenland, met oog voor laagdrempeligheid en een voldoende hoge slaagkans; de versterking van wetenschappelijke netwerken door enerzijds de diverse projectmatige uitwisselingsakkoorden te blijven implementeren (mits optimalisatie bij elke oproep) en het aanbod ervan af te stemmen op de Vlaamse noden, en door anderzijds het continueren van het kanaal wetenschappelijke onderzoeksgemeenschappen en internationale coördinatieacties.

Voor de reiskredieten staat de oproep continu open. Maandelijks vindt er een evaluatie door de CIWC plaats. Wegens COVID-19 zijn er nog steeds beduidend minder aanvragen voor reiskredieten. De reglementen van de reiskredieten werden in mei 2021 geoptimaliseerd met (1) aanpassingen inzake intersectorale mobiliteit en (2) noodzakelijke aanpassingen inzake de Brexit. In juni 2021 werd er 1 ICA geëvalueerd door de GOP. Een oproep voor WOGs werd zoals gebruikelijk geopend. In november 2021 werden 15 van de 22 ingediende WOGs door de GOP geselecteerd voor financiering. OD 3.7.2.

Het FWO continueert het Odysseusprogramma en optimaliseert het.

2019-2023

Op 25 en 26 februari 2021 vonden het Odysseus Type I- en Type II-evaluatiepanel plaats. Zij selecteerden respectievelijk 5 en 8 Odysseusprojecten voor financiering. In navolging van de aanbevelingen van het Rekenhof werden de rapporteringsprocessen geoptimaliseerd. Zo worden door het FWO jaarlijks de aanstellingen van de Odysseuspromotoren aan de onthaalinstellingen opgevraagd en opgevolgd. Daarnaast werden in lijn met het nieuwe reglement een tijdslijn en procedure opgesteld om de rapportering (zowel wetenschappelijk door het FWO als evaluatie van de Odysseuspromotoren door hun onthaalinstelling) in goede banen te leiden. Een volgende oproep staat ingepland met een deadline op 30 september 2022.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

100

Van de in 2021 toegekende Type I- en Type II-onderzoekers gingen er al respectievelijk 4 (van de 5) en 5 (van de 8) onderzoekers van start. Van de lopende Odysseus-mandaathouders werden in juni 2021 de aanstellingspercentages gecontroleerd en bevestigd door de betrokken onthaalinstellingen. De verslaggeving van de lopende mandaathouders werd door het FWO aan de onthaalinstellingen opgevraagd en ontvangen. De nieuwe oproep staat in de steigers met een deadline op 30 september 2022. Voor deze oproep vervalt de overgangsmaatregel. Bijgevolg zal de komende oproep volledig onder het hernieuwde reglement plaatsvinden. OD 3.7.3.

Het FWO zet een nieuw laagdrempelig kanaal op voor inkomende mobiliteit voor een onderzoeksverblijf voor zowel junior als senior buitenlandse onderzoekers. Hierbij worden synergieën opgezocht met de bestaande mobiliteitskredieten voor uitgaande mobiliteit.

2020-2021

Wegens de huidige COVID-19-omstandigheden is het nog steeds niet opportuun om momenteel dat kanaal te lanceren. De reglementen voor het inkomende mobiliteitskanaal werden in oktober 2021 door de raad van bestuur van het FWO goedgekeurd. Momenteel wordt er gewerkt aan het online aanvraagformulier zodat dit kanaal gelanceerd kan worden zodra de COVID-19-situatie gestabiliseerd is.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

101

3.8. Expertise en infrastructuur samenbrengen over de grenzen heen OD 3.8.1.

Wat

Wanneer

FWO voorziet in een specifiek programma voor structurele financiering van de Vlaamse deelname aan grootschalige internationale onderzoeksinfrastructuren. Dat nieuwe programma krijgt de naam ‘IRI’ en vervangt (a) het bestaande FWO-programma Big Science voor financiering van exploitatie en logistieke kosten, (b) de investeringen in internationale infrastructuren via het kanaal Zware infrastructuur (in de toekomst is het niet meer mogelijk om in dat kanaal nog langer financiering aan te vragen voor nietVlaamse infrastructuur), en (c) de ad-hoc financieringen voor Vlaamse deelnames in ESFRI die door de voormalige Herculesstichting werden toegekend.

2019-2023

Op basis van de resultaten van de evaluatie van de tweede IRI-call zal een derde oproep voor internationale onderzoeksinfrastructuur begin 2022 gelanceerd worden. De eindbeslissing zal eind 2022 genomen worden. Het IRI-programma is ook opgenomen in de optimaliseringsoefening van de infrastructuurprogramma’s die momenteel loopt binnen het FWO. Enkele scenario’s werden een eerste keer besproken op het FWO-conclaaf in juni 2021 en zullen in de loop van 2022 verder geanalyseerd worden. Intussen loopt er samen met de collega’s van EWI ook een evaluatie van een aantal IRI-projecten die op vraag van de commissies Science en Strategy meer in detail worden bekeken met het oog op toekomstige aanvragen. OD 3.8.2.

2019-2020

Er wordt een strategische mapping gemaakt van prioriteiten inzake deelname aan grootschalige onderzoeksinfrastructuur in Europa en de wereld.

Samen met het departement EWI werd een overzicht gemaakt van de zware en internationale onderzoeksinfrastructuren in Vlaanderen (Onderzoeksinfrastructuur in Vlaanderen en de deelname aan internationale onderzoeksinfrastructuren 2020 | Vlaanderen.be). Dat wordt erkend door het ESFRI-Forum als de Vlaamse Roadmap.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

102

Aangezien om de twee jaar nieuwe onderzoeksinfrastructuren worden gefinancierd, is er behoefte aan een inventaris die regelmatig wordt geüpdatet. Door het departement EWI werd via het FRIS-portaal een werkpakket opgestart waarbij vanaf 2022 de instellingen hun onderzoeksinfrastructuur zichtbaar maken via dat portaal. De afspraken met de instellingen zijn hiervoor al gemaakt, de structuur van de databank is afgesproken. Het inbrengen van de informatie door de instellingen wordt verwacht te starten eind 2021, begin 2022. Een dergelijke inventaris die automatisch geüpdatet zal worden, zal niet alleen een aantal beleidsanalyses mogelijk maken, maar maakt het ook mogelijk om onderzoeksinfrastructuren (internationale) visibiliteit en attractiviteit te geven. Ze kan eventueel zelfs ter vervanging van de roadmapbrochure dienen. OD 3.8.3.

Het FWO zal bijdragen aan een sterkere positionering van Vlaanderen door een actieve rol in het management of de coördinatie van internationale infrastructuren te promoten.

2019-2023

Samen met EWI wordt de rol van Vlaanderen in het management van internationale infrastructuren verder opgevolgd. Ook worden de internationale tendensen opgevolgd en worden de internationale onderzoeksinfrastructuren waar Vlaanderen aan deelneemt, gestimuleerd om binnen hun disciplines op zoek te gaan naar synergieën (bv. in het beheer van data). Dat zal toelaten om toekomstige aanvragen beter te kunnen voorbereiden. 3.9. Brexit OD 3.9.1.

Wat

Wanneer

Het FWO volgt de gevolgen van het Brexitdossier voor de wetenschap op en neemt waar gewenst en mogelijk de gepaste maatregelen om wetenschappelijke samenwerking tussen Vlaanderen en het VK mogelijk te maken.

2019-2023

Continue opvolging en antwoord op interne/externe vragen betreffende dit thema. In lijn met de wijzigingen inzake Brexit doorgevoerd bij de reguliere FWO-mandaten en -projecten werden de reglementen van de reiskredieten aangepast. Vanaf de aanvraagronde aspirant die opent in 2021, worden masterdiploma’s niet meer automatisch erkend en dienen de houders daarvan een equivalentieverklaring aan te vragen bij NARIC. Daartoe was geen reglementswijziging noodzakelijk, maar dat is wel duidelijk gecommuniceerd op de webfiche. NARIC is door het FWO op de hoogte gebracht van dit nieuwe feit, maar het voorziet niet in andere dan de bestaande procedures.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

103

Open wetenschap 4.1. Open Access: stimuleren en sensibiliseren OD 4.1.1.

Wat

Wanneer

Met het oog op de naleving van zijn Open Access-regulering volgt het FWO de naleving daarvan meer systematisch op. Hiertoe vraagt het FWO aan zijn beneficianten om bij een gestructureerde rapportering van hun output per publicatie aan te geven of er aan de Open Access-regulering voldaan is en zo ja, onder welke vorm.

2020-2023

Een nulmeting werd uitgevoerd op basis van de gegevens aangeleverd door de kennisinstellingen, hoewel niet alle kennisinstellingen gegevens hebben gedeeld, omwille van de beperkte betrouwbaarheid ervan. Niet in alle institutionele databanken werd immers afdoende de link gelegd tussen academische output en Vlaamse financiering. Voor de gegevens die wél beschikbaar werden gemaakt, is veelal niet duidelijk of de Vlaamse financiering in kwestie voortvloeit uit het FWO, dan wel uit een ander financieringskanaal. Bijgevolg is de nulmeting voor het FWO het resultaat van een gewogen gemiddelde van de beschikbare cijfers, op basis van het gekende aandeel van het FWO in het totale Vlaamse financieringslandschap. Op die manier behaalt het FWO een resultaat van 55,86% Open Access voor de nulmeting, wat betekent dat het FWO terechtkomt in het groeipad met het hoogste ambitieniveau. Het Open Access-streefcijfer voor 2022 bedraagt zodoende 60%. De koppeling tussen een publicatie en een FWO-project en/of -mandaat, en eveneens het Open Access-label werden technisch geïmplementeerd in het FRISportaal. In 2022 zal de meting van het aandeel Open Access-publicaties maximaal gebeuren via FRIS. Voor kennisinstellingen die nog niet aanleveren aan FRIS, zal dat door de instelling zelf gebeuren volgens de afgesproken meetmethode. Metingen voor Open Access-publicaties in een bepaald jaar zullen jaarlijks herhaald worden en de cijfers zullen retrospectief aangepast worden ter vervollediging.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

OD 4.1.2.

BELEIDSRAPPORTERING

Het FWO sensibiliseert de onderzoekers over relevante aspecten van Open Access, i.s.m. met zijn partners.

104

2019-2023

Een universele slide ter toelichting van de FWO-reglementering inzake Open Access werd samengesteld, ter gebruik tijdens infosessies allerhande. Op die manier tracht het FWO zowel een publiek te bereiken van onderzoekers die mogelijk voor het eerst van FWO-financiering zullen kunnen genieten, alsook van onderzoekers die al eerder FWO-financiering hebben verkregen. In de hervormde verslaggeving zal aan onderzoekers gevraagd worden om de Open Access-status van hun publicaties aan te geven. Eveneens wordt hier vermeld dat Open Access publiceren een verplichting is van het FWO. OD 4.1.3.

Het FWO volgt de internationale evoluties i.v.m. Open Access op en speelt daar gepast op in.

2019-2023

In het voorjaar van 2021 werd de problematiek rond Plan S gepresenteerd aan de FOSB om de FOSB zodoende de kans te geven om een uniforme Vlaamse visie over het plan te ontwikkelen. Vooralsnog blijkt de FOSB niet van mening dat de Vlaamse financieringskanalen (FWO, alsook BOF) Plan S dienen te onderschrijven en staat het plan ook niet hoog op de agenda van de FOSB-werkgroepen. Het FWO was in de tweede helft van 2021 vertegenwoordigd in de nieuwe werkgroep OS (Open Science) van Science Europe, die zowel thema’s gerelateerd aan Open Access als aan Open Data zal behandelen. 4.2. Open Data: vertrouwen creëren OD 4.2.1.

Wat

Wanneer

Uiterlijk in juni 2019 worden de Research Data Management Plans (RDMP) m.b.t. de in 2018 toegekende onderzoeksprojecten ingediend. Deze RDMPs worden bij elke nieuwe toekenning opgevraagd, vanaf 2020 ook voor de toegekende onderzoeksmandaten.

2019-2023

Een nieuwe stand van zaken voor alle projecten met startdatum 1 januari 2019 of later en alle mandaten met startdatum in 2020 werd opgevraagd bij de DOCs van de onthaalinstellingen op 1 december 2021. Voor 98% van de projecten met startdatum 1 januari 2019, 99% van de projecten met startdatum 1 januari 2020 en 91% van de projecten met startdatum 1 januari 2021 was er bij die laatste stand van zaken een DMP ingediend. Tevens was er voor 99% van de aspiranten en voor 94% van de postdoctorale onderzoekers met startdatum in 2020 een DMP ingediend.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

OD 4.2.2.

BELEIDSRAPPORTERING

Het FWO blijft overleg plegen met VLIR en andere relevante actoren over de modaliteiten van het RDMP en meer bepaald over het beleidskader m.b.t. het delen van data.

105

2019-2023

Het FWO is vertegenwoordigd in de nieuwe werkgroep OS (Open Science) van Science Europe. Het FWO bleef ook vertegenwoordigd in de werkgroep Research Data Management & Open Science en in de Task Force DMP van de Flemish Open Science Board (FOSB). In die laatste werkgroep werkte het FWO actief mee aan het afwerken van het Vlaamse minimale DMP-template, op basis van het huidige VLIR/FWO DMPtemplate. Op 30 augustus 2021 vond een overleg plaats met de DOCs van de hoofdonthaalinstellingen met betrekking tot onder meer Data Management Plans. Bij dat overleg werd benadrukt dat het cruciaal is dat ook voor elk project gestart in 2019 en 2020 een DMP wordt ingediend. OD 4.2.3.

Het FWO volgt de pilot van de EU m.b.t. EOSC op en bekijkt de rol die het daarbij kan spelen.

2019-2023

De EOSC Association heeft task forces opgericht en de leden uitgenodigd om daaraan deel te nemen. Het FWO vaardigt Joke Meeus en Charlotte D’Eer, die de coördinatie van FOSB/FRDN verzorgen, af in de TF ‘Data stewardship curricula and career paths’. Opvolging via lidmaatschap General Assembly EOSC Ass., FOSB, Science Europe EOSC Group en TF.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

106

4.3. Algemene aandacht voor diversiteit OD 4.3.1.

Wat

Wanneer

Het FWO blijft streven naar een transparante en rechtvaardige selectieprocedure waarbij kandidaten beoordeeld worden op hun wetenschappelijke kwaliteiten en op de kwaliteit van hun onderzoeksproject, ongeacht hun achtergrond.

2019-2023

De impact van de COVID-19-pandemie op het aantal aanvragen en toekenningen van onderzoeksfinanciering (aspirantenmandaten, postdoctorale mandaten, projecten FO, SBO en TBM) werd verder opgevolgd. Tot op heden is er geen negatief effect merkbaar op de cijfers bij het FWO. Die informatie werd tevens gedeeld met de Jonge Academie, die daarnaar zal verwijzen op hun webpagina rond ‘COVID, zorg en (gender)ongelijkheid’. Voor de AstraZeneca Foundation Awards (wetenschappelijke prijzen) werd het reglement gewijzigd zodat de leeftijdslimiet van 45 jaar vanaf heden opgeschoven kan worden naar aanleiding van een werkonderbreking door zwangerschaps- en ouderschapsverlof, langdurige ziekte, enz. naar analogie met de wetenschappelijke senioriteitslimieten bij de mandaten. Bij de volgende oproep zal bekeken worden of de leeftijdslimiet ook vervangen kan worden door een senioriteitslimiet. Op het aanvraagformulier van alle wetenschappelijke prijzen wordt bij het gender van de aanvrager nu ook in de optie X (niet-binair) voorzien. In het najaar werd de eerder aangekondigde ‘Gender analysis of fellowship and research project applications at the Research Foundation – Flanders (FWO) between 2016 and 2020’ gepubliceerd in het Vlaams indicatorenboek. De data werden ook gepresenteerd op de studiedag van het FWO die plaatsvond op 27 oktober 2021. De impact van de COVID-19-pandemie op het aantal aanvragen en toekenningen van onderzoeksfinanciering wordt nog steeds opgevolgd. Tot op heden zijn er geen grote of opvallende effecten merkbaar op de cijfers van het FWO. In het kader van het gender- en diversiteitsbeleid en het Horizon Europekaderprogramma stelde het FWO een Gender Equality Plan (GEP) op dat in december 2021 werd goedgekeurd door de raad van bestuur (nota FWORB21150). Het GEP omvat onder andere bijkomende doelstellingen omtrent gegevensverzameling en -monitoring en opleiding van de leden van de expertpanels die mee bijdragen tot een rechtvaardige selectieprocedure. Conform de verplichtingen van de Europese Commissie en zoals vastgelegd in het GEP wordt het plan begin 2022 gepubliceerd op de FWO-website.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

OD 4.3.2.

BELEIDSRAPPORTERING

Waar mogelijk en zinvol zal het FWO meewerken aan onderzoeksprojecten of beleidsgerichte studies inzake gender en diversiteit in de academische wereld.

107

2019-2023

Er werd een uitgebreide analyse uitgevoerd van het aantal aanvragen en toekenningen voor onderzoeksfinanciering (aspiranten FO en SB, postdoctorale mandaten, projecten FO) bij het FWO in de periode 2016-2020. Die analyse werd gepresenteerd in een nota voor de raad van bestuur (nota FWORB2172) en zal dit najaar gepubliceerd worden in het Vlaamse Indicatorenboek. De data zal tevens op een nog te bepalen moment voorgesteld worden aan de werkgroep gender van de VLIR en publiekelijk beschikbaar gemaakt worden via de FWO-website. Op vraag van prof. Julie Duqué (UCL) en prof. Alban de Kerchove d’Exaerde (ULB) werd een analyse uitgevoerd van het aantal aanvragen en toekenningen voor onderzoeksfinanciering (aspiranten FO en SB, postdoctorale mandaten, projecten FO) in neurobiologie en medische wetenschappen bij het FWO in de periode 20162020. Die informatie werd tevens gedeeld met dr. Antonietta Gabriella Liuzzi (KU Leuven) en het Women in Neuroscience Repository (https://www.winrepo.org/). Op vraag van prof. Jan De Schampheleire en Evgeniya Rangelova (beiden VUB) nam Tim Thijs namens het FWO op 16 en 17 februari 2021 deel aan een stakeholdersworkshop van het Targeted-MPI-project (Transparent and Resilient Gender Equality through Integrated Monitoring, Planning and Implementation; https://targeted-mpi.eu/), een onderzoeksproject gefinancierd door Horizon 2020. Het FWO is toegetreden tot de CIS-CFS Gender om overleg tussen de verschillende beleidsniveaus en organisaties inzake gender te faciliteren. Het FWO wordt vertegenwoordigd door Tim Thijs. De overige leden zijn het departement EWI, Service public de Wallonie - Économie, Emploi, Recherche, Fédération WallonieBruxelles, BELSPO, INNOVIRIS en het NCP. Tim Thijs maakt namens het FWO deel uit van het External Advisory Committee van WISENIGHT (https://wisenight.eu/), een tweedaags wetenschapsfestival over wetenschap, duurzaamheid en genderdiversiteit georganiseerd door de Belgian Women in Science (BEWISE) in het kader van de Marie Skłodowska-Curie actions (MSCA) European Researchers’ Night. Het evenement zal plaatsvinden op 24 en 25 september in het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen en Planetarium te Brussel. Het FWO is toegetreden tot de Stuurgroep van de Expertendatabank (www. expertendatabank.be), een initiatief van de Vlaamse overheid. Het FWO wordt vertegenwoordigd door Tim Thijs. De Expertendatabank streeft naar een betere representatie van onze samenleving in de media en wil bijdragen aan het vergroten van de zichtbaarheid van experten uit groepen die traditioneel minder aan bod komen, onder meer mensen die zich identificeren als vrouw, een migratieachtergrond hebben en personen met een handicap.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

108

Ten slotte nam het FWO deel aan de European Platform of Women Scientists (EPWS) General Assembly (29 juni 2021) en werd de European Gender Summit 2021 (14-16 april 2021) en het feministische generatiedebat over wetenschap, academia en politiek van de UGent (28 mei 2021) bijgewoond (alle online). In het najaar werd de eerder aangekondigde ‘Gender analysis of fellowship and research project applications at the Research Foundation – Flanders (FWO) between 2016 and 2020’ gepubliceerd in het Vlaamse indicatorenboek. De data werden tevens gepresenteerd op de studiedag van het FWO die plaatsvond op 27 oktober 2021. In het kader van het gender- en diversiteitsbeleid en het Horizon Europekaderprogramma stelde het FWO een Gender Equality Plan (GEP) op dat in december 2021 werd goedgekeurd door de raad van bestuur (nota FWORB21150). Conform de verplichtingen van de Europese Commissie en zoals vastgelegd in het GEP wordt het plan begin 2022 gepubliceerd op de FWO-website. Na de doorstart van AcademiaNet in 2020 werden in 2021 tien vooraanstaande vrouwelijke onderzoekers verbonden aan een Vlaamse universiteit voorgedragen voor opname in de database van AcademiaNet. Er werd deelgenomen aan workshops en webinars over de evaluatie van onderzoek en onderzoekers (VLIR lerend netwerk, 30 september 2021), diversiteit in het hoger onderwijs (Jonge Academie, 9 november 2021) en research assessment (EU-LIFE alliance of research institutes, 28 oktober 2021). Bestaande initiatieven en samenwerking met onder meer EPWS, de Expertendatabank en de CIS-CFS Gender werden voortgezet. Er werd tevens toegezegd om mee te werken aan de ‘Women in Science Day 2022: gender-fair recruitment in academia’ georganiseerd door BeWiSe, die op 11 februari 2022 plaatsvindt (onder voorbehoud van de op dat moment geldende COVID-19maatregelen).

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

OD 4.3.3.

BELEIDSRAPPORTERING

Het HR Excellence in Research-label van de EC blijft behouden en het HR-beleid wordt hierop afgestemd.

109

2019-2023

In februari 2021 diende het FWO een zelfevaluatie in bij de Europese Commissie. Die wordt op dit moment voorgelegd aan evaluatoren die een oordeel dienen te vellen over het HR-beleid van het FWO en de mate waarin de Charter & Code geïmplementeerd zijn in de FWO-procedures. De Europese Commissie contacteerde het FWO in september 2021 om de site visit te organiseren. Gegeven de aanhoudende reis- en contactbeperkingen werd de keuze gebonden om de site visit online te organiseren dan wel uit te stellen naar een later moment. Het FWO koos ervoor om de site visit op een later moment, dat nog vastgesteld dient te worden, te organiseren. Tot die tijd kan het FWO het HR Excellence-label behouden. 4.4. Transparantie geven: van aanvraag tot feedback OD 4.4.1.

Wat

Wanneer

Het FWO bezorgt voor elke aanvraag feedback aan de indiener. Om de consistentie van de feedback te vergroten, wordt voor verschillende kanalen een hoofdevaluator aangeduid die de opmerkingen van de verschillende evaluatoren integreert. Voor de mandatenprogramma’s wordt ook de relatieve positionering van de aanvraag gecommuniceerd aan de indiener.

2019-2023

De transparantie van de vernieuwde procedures wordt geëvalueerd. Continu beleid. Tijdens de volgende mandatenrondes wordt de feedback aan afgewezen kandidaten al verstuurd na stap 1. Voor mandaten en projecten wordt de feedback van de panelleden voor alle aanvragers ook een week vroeger verwacht (één week i.p.v. twee weken na de vergadering) om die sneller aan de aanvragers te kunnen bezorgen. OD 4.4.2.

Het FWO bouwt structureel stakeholdersoverleg in.

2019-2023

Continu beleid.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

110

4.5. Transparantie vragen: blijvende aandacht voor wetenschappelijke integriteit OD 4.5.1.

Wat

Wanneer

Het FWO volgt de ontwikkelingen betreffende wetenschappelijke integriteit in binnen- en buitenland op en stelt waar nodig het beleidskader bij.

2019-2023

Continu beleid 4.6. Het FWO luistert naar de onderzoekers en de samenleving – Vlaamse Wetenschapsagenda OD 4.6.1.

Wat

Wanneer

Afhankelijk van de resultaten die de bevraging van de Vlaamse Wetenschapsagenda zal voortbrengen, bekijkt het FWO, samen met EWI, hoe ze blijvend het draagvlak voor wetenschap kunnen versterken door initiatieven rond wetenschapscommunicatie te promoten c.q. verbinden, en zo de kloof tussen kennisketen en maatschappij kunnen verkleinen.

2019-2020

DOELSTELLING BEREIKT FWO wordt ad hoc om advies gevraagd door buitenlandse organisaties (SFI, Wissenschaft im Dialog) bij het uitrollen van hun eigen versie van de VWA.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

111

In de samenleving 5.1. Het FWO communiceert over de wetenschap aan iedereen Heel deze strategische doelstelling beantwoordt aan wat minister Crevits in haar Beleidsnota van oktober 2019 vooropstelde (p. 53): “We willen de Vlaming warm maken voor wetenschap en innovatie en voor ondernemerschap. Daarom plannen we initiatieven op het vlak van beeldvorming rond ondernemers, technologie en wetenschappers. We werken in het onderwijs aan een ondernemende attitude en maken jongeren warm voor technologie en innovatie. We steunen wetenschappelijk onderzoek dat burgers betrekt en we bekijken hoe we het potentieel van technologische innovaties en wetenschappelijk onderzoek bekend kunnen maken bij de brede bevolking. Het doel is meer draagvlak te creëren en zoveel mogelijk mensen te verleiden om zelf te ondernemen en innovatief te zijn. Wetenschapscommunicatie heeft ook een bredere maatschappelijke impact. Door via communicatie het vertrouwen in wetenschap te verhogen, creëren we vruchtbare grond voor de introductie van innovatieve oplossingen voor een breed scala aan maatschappelijke uitdagingen. We stimuleren wetenschappers om op transparante en heldere wijze te communiceren over hun domein. Door in gesprek te gaan met het brede publiek etaleren we de kansen die wetenschappelijke evoluties met zich mee brengen. De creativiteit en spitsvondigheid van onze ondernemingen en wetenschappers kunnen bij de Vlamingen angst wegnemen en het vertrouwen in een duurzame en positieve toekomst bewerkstelligen. Of zoals Marie Skłodowska Curie het kernachtig uitdrukte: “Niets in het leven hoeft gevreesd te worden. Het hoeft alleen begrepen te worden.” Het is duidelijk dat wetenschapscommunicatie en het sensibiliseren voor een ondernemende en innoverende cultuur sterk aan belang winnen bij de uitbouw van een quadruple helix en missiegericht innovatiebeleid. Het goed betrekken van burgers en het maatschappelijke middenveld wordt een volwaardige pijler in het ecosysteem voor wetenschap en innovatie in Vlaanderen. Over het optimaal betrekken van burgers, middenveld, maar ook kleine bedrijven vragen we een advies aan VARIO en starten we een dialoog op om te komen tot een gedragen visie op een structurele aanpak.”

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

OD 5.1.1.

•

• • • •

• •

VOORWOORD

Wat

Wanneer

Naast de continuering van zijn bestaande communicatiekanalen lanceert het FWO acties die het als kwaliteitsmerk definiëren.

2019-2023

112

Het FWO-jaarboek ‘2020, een jaar in verhalen’ laat 6 voormalige FWOonderzoekers aan het woord die andere horizonten hebben opgezocht en stuk voor stuk topwetenschappers zijn geworden in hun gebied. Het jaarboek is begin juni verschenen in beperkte gedrukte oplage en in digitale vorm via ons Kennismakers-magazine. Van het Kennismakers-magazine verschenen 2 edities: In het spoor van essentiële wetenschap en 2020, een jaar in verhalen. Een Instagram take-over met een zeer breed scala van onderzoekers en onderzoeksdisciplines. Nieuw initiatief dit jaar: de podkast. Elke week publiceren we in onze podkast een nieuwe audio-uitzending (podcast) van of met FWO-onderzoekers. In opvolging van de nieuwsbrief rond ‘Vraag voor de Wetenschap’ lanceerden we begin dit jaar de nieuwsupdate #Onderzoekersinbeeld, waarin we FWOonderzoek dat in de media komt, bundelen in een maandelijkse nieuwsbrief waarvoor geadresseerden van de voormalige nieuwsbrief rond ‘Vraag voor de Wetenschap’ zich konden inschrijven. Met deze blogreeks op onze website zetten we verhalen van FWOonderzoekers in de kijker (35 in totaal). Op het einde van het jaar brachten we de aftelkalender ‘de 20 van 21’, met de 20 leukste beelden die we het afgelopen jaar via sociale media mochten ontvangen (zie FWO-website).

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BELEIDSRAPPORTERING

OD 5.1.2.

•

• • • •

Het FWO vraagt van zijn onderzoekers meer aandacht voor de communicatie van onderzoeksresultaten buiten het vakgebied, mede met het oog op het in kaart brengen van de (ruim begrepen) impact van het door het FWO ondersteunde onderzoek.

113

2019-2023

Binnen onze lezingenreeks ‘Grijze Cellen’ vonden er 2 online edities plaats, met als onderwerpen ‘Fake News’, ‘Gender(on)gelijkheid’, ‘Opvoeding’ en ‘Ruimtevaart’. Het FWO is al van bij de start partner van het project ‘Vlaamse PhD Cup en wetenschap uitgedokterd’ en moedigt zijn onderzoekers ook aan om aan zulke initiatieven deel te nemen. Dat dit loont, tonen de resultaten van de voorbije jaren. Dit jaar zijn er van de 58 kandidaten ook 30 (voormalige) FWOmandaathouders. Het FWO is ook al sinds de start partner van het Sound of Science-festival en zal dit jaar ook partner zijn van het vervangende Sound of Science Nights. De eerste 3 weken van september was er een online masterclass science communication voor jonge FWO-onderzoekers. Onze focusdag rond wetenschapscommunicatie werd door corona uitgesteld en zal plaatsvinden op donderdag 19 mei. Dankzij het partnerschap met ‘wetenschap uitgedokterd’ konden in het najaar ook 8 filmpjes opgenomen worden van jonge onderzoekers. Een volledig overzicht van ‘wetenschap uitgedokterd’ is terug te vinden op ons YouTube-kanaal: https://www.youtube.com/ playlist?list=PLCEGaKG7FTfzFSsTaEJYu7mel9_fbgXGm

5.2. Samenwerken over beleidsdomeinen heen OD 5.2.1.

Wat

Wanneer

Het FWO evalueert met verschillende andere beleidsdomeinen (Vlaams of federaal) of het haalbaar is om gezamenlijke oproepen voor onderzoeksfinanciering te organiseren. Als eerste dossier zal de haalbaarheid van een gezamenlijke oproep voor klinische trials (TBM-programma) met KCE geëvalueerd worden.

2020

Het thema werd voorbereid voor het conclaaf 2021, maar kon wegens tijdsgebrek niet aan bod komen. Naast de verkende initiatieven werden geen bijkomende acties ondernomen. De conclusie van 31 december 2020 is nog steeds geldig. Er werden geen bijkomende stappen meer gezet om concrete nieuwe samenwerkingen te initiëren.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

OD 5.2.2.

BELEIDSRAPPORTERING

In de expertpanels voor een aantal fundamentele programma’s (bv. Rode Neuzen, Kom op tegen Kanker) zullen vertegenwoordigers van andere relevante beleidsdomeinen opgenomen worden.

114

2019

De in 2020 beschreven bevraging en evaluatie vonden plaats begin 2021 en gaven aanleiding tot een nota die in juni 2021 door de raad van bestuur besproken is. De conclusie luidde dat, gegeven de beperkte middelen en de specifieke finaliteit van de kanalen Rode Neuzen en Kom op tegen Kanker, de modaliteiten van het programma en de evaluatieprocedure effectief en efficiënt zijn. Voor de humanitaire actie Kom op tegen Kanker werd de samenwerking met patiënten bestendigd via de patiëntencommissie van de organisatie. De modaliteiten voor de samenwerking werden in overleg verder verfijnd en de rol van de patiëntencommissie werd verduidelijkt. 5.3. Voorbereiden van onderzoekers op een latere carrière OD 5.3.1.

Wat

Wanneer

Het FWO continueert zijn communicatie over de loopbaanperspectieven voor jonge onderzoekers.

2019-2023

Tijdens infosessies voor kandidaten en startende mandaathouders wordt blijvend gecommuniceerd over de mogelijkheden tot intersectorale mobiliteit, mede in de context van hun loopbaanmogelijkheden. De dienst communicatie van het FWO nam begin dit jaar ook het initiatief om webfiches voor gesteunde onderzoekers (mandaten en projecten) op te maken. Die fiches (die momenteel nog in ontwikkeling zijn) zullen ook uitdrukkelijk verwijzen naar de mogelijkheden tot intersectorale mobiliteit. De webfiches voor mandaathouders zijn verder ontwikkeld en worden voorbereid voor publicatie. In de nieuw ontwikkelde sjablonen voor de rapportering wordt ook gepeild naar intersectorale mobiliteit, om op die manier geplande alsook ongeplande mobiliteit in kaart te brengen en de impact van dat beleid te evalueren. Er wordt tevens nagegaan of in de klantenbevraging aandacht besteed kan worden aan dit thema.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

OD 5.3.2.

BELEIDSRAPPORTERING

De huidige mogelijkheden tot intersectorale mobiliteit worden behouden en zelfs uitgebreid voor zowel pre- als postdoctorale onderzoekers. Deze mogelijkheden worden duidelijker gecommuniceerd naar de aanvragers en de mandaathouders.

115

2020

DOELSTELLING BEREIKT Beleidsnota kabinet 2019-2024: Intersectorale mobiliteit van de onderzoeker stimuleren. Mobiliteit monitoren en erover rapporteren. De huidige verslaggevingsmodaliteiten laten niet toe om te rapporteren over het gebruik van de mogelijkheden tot intersectorale mobiliteit. De implementatie van het nieuwe IT-platform in 2022 zal toelaten om gedetailleerde informatie op te vragen bij mandaathouders. De daaruit volgende resultaten zullen eind 2022 of begin 2023 gerapporteerd worden. De sjablonen die rapportering mogelijk dienen te maken, zijn ontwikkeld en worden IT-matig geïmplementeerd. Zodra er gegevens beschikbaar zijn, zullen die gerapporteerd worden. Tevens wordt de mogelijkheid bekeken om die thematiek in de klantenbevraging aan bod te laten komen.

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

FINANCIEEL OVERZICHT

116

FINANCIEEL OVER ZICHT De jaarrekening heeft betrekking op het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek Vlaanderen en gaat over het boekjaar 2021 (1 januari 2021 t.e.m. 31 december 2021). UITGAVEN (euro)

2021

2020

154.143.540,26

149.981.520,14

2.596.732,65

2.536.447,63

434.514,35

2.271.081,50

239.084.642,68

236.770.563,29

Administratief beheer

6.848.108,45

7.985.328,00

Bezoldigingen

4.742.358,23

4.499.933,75

Patronale bijdrage RSZ

1.291.381,10

1.224.782,27

Personeelsgebonden kosten

2.133.255,26

1.348.881,26

15.015.103,04

15.058.925,28

1.728.143,12

1.454.783,92

Personeel Toevoeging/Terugneming

571.516,86

489.732,30

Voorziening risico’s en kosten

-81.065,80

9.264,84

36.124,90

26.465,94

Mandaten Wetenschappelijke contacten Individuele kredieten en prijzen Onderzoeksprojecten Administratief beheer

Afschrijvingen

Financiële kosten Bedrijfskosten

0,00

Uitzonderlijke kosten

VOORWOORD

150.000,00

0,00

Minderwaarde handelsvorderingen

0,00

Belastingen

0,00

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

FINANCIEEL OVERZICHT

Totaal uitgaven

413.679.252,06

408.598.784,84

31.397.962,54

10.248.960,61

31.397.962,54

10.248.960,61

445.077.214,60

418.847.745,45

2021

2020

235.796.000,00

212.690.000,00

Strategisch basisonderzoek

75.533.000,00

68.825.000,00

Klinisch wetenschappelijk onderzoek

16.264.000,00

14.695.000,00

Onderzoeksinfrastructuur

39.537.000,00

30.666.000,00

Werkingsmiddelen

15.690.000,00

15.322.000,00

117

Toevoeging aan de vastleggingen Overgedragen resultaat

TOTAAL INKOMSTEN (euro) Toelagen Fundamenteel onderzoek

FOD Volksgezondheid

0,00

PDO Wetenschapsbeleid

0,00

RSZ

6.995.736,20

7.066.569,43

Voorheffing PDO

11.085.368,67

11.018.575,52

Bevordering werkgelegenheid

19.845.458,32

19.266.316,00

531.705,98

577.241,19

42.722,44

0,00

Bedrijven en fondsen Nalatenschappen Toelage Pegasus

0,00

Toelage EU

238.404,00

679.747,34

6.220.267,00

9.335.608,00

427.779.662,61

390.142.057,48

158.730,94

345.394,69

Wetensch. contacten, diverse

597.220,41

579.755,44

Onderzoeksprojecten

67.990,90

260.747,54

665.211,31

840.502,98

16.544,02

55.997,83

3.486,00

6.680,02

Hermesfonds

Terugbet. permanente mandaathouders Niet-opgenomen kredieten

Andere opbrengsten Financiële opbrengsten

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

FINANCIEEL OVERZICHT

Meerwaarde gebouw

4.162.194,57

Uitzonderlijke opbrengsten Totaal inkomsten Onttrekking aan vastleggingen

19.360,00

200,00

432.805.189,45

391.390.833,00

12.272.025,15

26.543.972,89

0,00

912.939,56

445.077.214,60

418.847.745,45

Over te dragen verlies TOTAAL ACTIVA (euro) II.

2021

2020

1.511.502,64

337.348,16

Terreinen

6.360.238,35

Gebouwen

13.301.738,46

13.731.654,92

2.349.097,22

483.236,98

166.925,25

220.772,47

1.136.470,14

1.335.050,65

2.725,06

5.761,16

61.605,83

12.454,34

23.378.800,31

22.149.168,87

1.272,78

129.047.369,48

82.653.697,37

420.070,41

432.500,05

950,07

-2.830.300,00

126.638.089,96

80.256.847,49

25.570,98

3.571.821,13

11.680.000,00

27.980.000,00

Immateriële vaste activa Licenties en software

III.

Materiële vaste activa

Verbouwingen Materieel en meubilair Informaticamaterieel Telefooncentrale Voertuig

IV.

Financiële vaste activa

VII.

Vorderingen < 1 jaar Debiteuren Diverse vorderingen Intervestigingen Geboekte waardeverminderingen

VIII.

Geldbeleggingen Effectenportefeuille Termijndeposito’s

VOORWOORD

118

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

IX.

FINANCIEEL OVERZICHT

11.705.570,98

31.551.821,13

16.398.779,17

39.374.443,78

Postcheckdienst

6.240,09

8.325,59

Kas

1.032,44

1.153,24

16.406.051,70

39.383.922,61

147.373,63

141.285,32

179.788.662,00

173.821.666,36

2021

2020

Liquide middelen Banken

Overlopende rekeningen

TOTAAL PASSIVA (euro) I.

Eigen vermogen

11.464.242,06

Overgedragen saldi

12.216.104,63

9.037.174,11

IV.

Vastleggingen 9.886.791,23

22.158.816,38

82.667.196,49

54.448.164,47

92.553.987,72

76.606.980,85

0,00

81.065,80

Congressen in België

518.805,33

436.259,71

Personeelskredieten

65.000,00

137.075,68

20.284.312,07

15.918.551,52

20.868.117,40

16.491.886,91

20.963.422,64

40.348.318,16

1.142.575,97

372.823,91

20.006.366,10

19.370.979,52

42.112.364,71

60.092.121,59

573.845,48

48.195,04

179.788.662,00

173.821.666,36

Bestemde Onbestemde

VII.

Voorzieningen

VIII.

a.Niet-vereffende kredieten

Werkingstoelage

IX.

Schulden < 1 jaar Crediteuren Te ontvangen facturen Bezoldiging en soc. lasten

Overlopende rekeningen

TOTAAL

VOORWOORD

119

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

FWO JA ARVERSLAG 2021

BIJLAGE

BIJL AG E: E VOLUTIES DOOR DE TIJD HEEN 2016-2021 Evolutie van de slaagkansen per universiteit voor aspiranten fundamenteel onderzoek

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Gemiddelde 2016-2021

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

VUB

112

114

100

120

105

KU Leuven

412

425

105

485

380

146

375

125

425

122

417

115

UGent

279

276

275

262

288

309

282

UAntwerpen

134

148

156

149

129

158

146

100

983

203

1006

221

1048

216

931

280

915

293

990

251

UHasselt Andere Totaal

32 1057

295

Evolutie van de slaagkansen per wetenschapsgebied voor aspiranten fundamenteel onderzoek

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Gemiddelde 2016-2021

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

Biologische wetenschappen

100

119

118

114

124

112

Cultuurwetenschappen

159

188

165

145

157

174

165

Gedrags- en maatschappij wetenschappen

210

227

198

195

256

216

Medische wetenschappen

268

252

301

296

267

290

279

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

120

FWO JA ARVERSLAG 2021

BIJLAGE

Wetenschap en Technologie

226

216

209

173

158

189

195

Interdisciplinair

983

203

1006

221

1048

216

931

280

915

293

32 1057

295

990

251

Totaal

Evolutie van de slaagkansen per universiteit voor aspiranten strategisch basisonderzoek

Oproep 2016

Oproep 2017

Oproep 2018

Oproep 2019

Oproep 2020

Oproep 2021

Gemiddelde 2016-2021

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

KU Leuven

304

111

329

116

322

103

219

230

254

276

UGent

177

185

195

162

194

185

UAntwerpen

UHasselt

662

200

672

200

692

200

534

200

586

200

648

196

632

199

VUB

Totaal

Evolutie van de slaagkansen per wetenschapsgebied voor aspiranten strategisch basisonderzoek

Oproep 2016

Biologische wetenschappen Cultuurwetenschappen + Gedrags- en maatschappij wetenschappen

Oproep 2017

Oproep 2018

Oproep 2019

Oproep 2020

Oproep 2021

Gemiddelde 2016-2021

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

(%)

161

132

129

105

111

123

127

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

121

FWO JA ARVERSLAG 2021

BIJLAGE

Medische wetenschappen

212

227

253

188

205

220

218

Wetenschap en Technologie

248

288

299

228

247

286

266

Gemiddelde

662

200

672

200

692

200

534

200

586

200

648

196

632

199

Slaagkansen per geslacht voor aspiranten fundamenteel onderzoek

2016

2017

2018

2019

2020

Gemiddelde 2016-2021

2021

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

478

489

103

462

436

134

436

134

475

127

463

115

505

109

514

118

579

117

495

146

495

146

577

167

528

134

1006

221

1048

216

931

280

931

280

1057

295

993

249

X Totaal

983

203

Slaagkansen per geslacht voor aspiranten strategisch basisonderzoek

Oproep 2017

2018

2019

2020

Gemiddelde 2016-2021

2021

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

374

105

382

112

304

115

304

115

341

103

336

107

298

309

229

307

287

534

200

534

200

648

196

624

199

Totaal

672

VOORWOORD

200

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

692

200

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

122

FWO JA ARVERSLAG 2021

BIJLAGE

Evolutie van de slaagkansen per nationaliteit voor aspiranten fundamenteel onderzoek

2016

2017

2018

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

Belgische

750

168

728

173

196

208

983

203

1006

Niet-EU Totaal

T (n)

2019

S (%)

A (n)

T (n)

755

170 22,5

689

251

39 15,5

221

1048

216

2020

2021

Gemiddelde 2016-2021

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

209

30,3

629

208

690

200

707

188

185

32,4

194

219

209

16,7

19,3

148

931

280

915

293

32 1057

295

990

251

Evolutie van de slaagkansen per nationaliteit voor aspiranten strategisch basisonderzoek

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Gemiddelde 2016-2021

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

552

170

555

167

555

165

29,7

425

164

38,6

491

170

484

147

510

164

109

30,3

34,6

Niet-EU

7,1

662

200

672

200

692

200

534

200

586

200

648

196

632

199

Belgische

Totaal

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

123

FWO JA ARVERSLAG 2021

BIJLAGE

Evolutie van de slaagkans voor postdoctorale onderzoekers

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Gemiddelde 2016-2021

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

102

104

KU Leuven

270

313

325

423

430

113

519

126

380

UGent

239

216

240

354

352

412

302

UAntwerpen

123

133

112

102

UHasselt

672

160

709

197

712

203

1044

256

25 1034

270

26 1186

269

893

226

VUB

Andere Totaal

Evolutie van de slaagkans voor postdoctorale onderzoekers per wetenschapsgebied

2016

2017

2018

2019

2020

2021

Gemiddelde 2016-2021

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

Biologische wetenschappen

139

119

154

113

Cultuurwetenschappen

151

159

133

179

184

240

174

Gedrags- en maatschappij wetenschappen

136

149

151

181

193

222

172

Medische wetenschappen

113

115

113

183

195

198

153

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

124

FWO JA ARVERSLAG 2021

BIJLAGE

Wetenschap en Technologie

174

182

212

320

307

329

254

Interdisciplinair

672

160

709

197

712

203

1044

256

25 1034

270

26 1186

269

893

226

Totaal

Slaagkansen per geslacht voor postdoctorale onderzoekers

2016

2017

2018

2019

2020

Gemiddelde 2016-2021

2021

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

411

103

416

122

417

118

613

146

603

169

660

150

520

135

261

293

288

431

110

428

101

521

119

370

712

203

1044

256

25 1034

270

1186

269

893

226

X Totaal

672

160

709

197

Evolutie van de slaagkansen per nationaliteit voor postdoctorale onderzoekers

2016

2017

2018

2019

2020

Gemiddelde 2016-2021

2021

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

A (n)

T (n)

S (%)

Belgische

368

100

346

104

329

119

36,2

447

133

29,8

426

132

485

133

407

124

170

201

245

21,6

311

24,1

300

351

282

Niet-EU

134

162

138

22,5

286

16,8

308

350

249

Totaal

672

160

709

197

712

203

1044

256

25 1034

270

26 1186

269

937

239

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

125

FWO JA ARVERSLAG 2021

BIJLAGE

Evolutie van de slaagkansen projecten fundamenteel onderzoek per instelling 2021

2020

2019

A (n)

A (k€)

T (n)

T (k€)

S %(n)

A (n)

A (k€)

T (n)

T (k€)

S %(n)

A (n)

A (k€)

T (n)

T (k€)

S %(n)

VUB

159

57805

12794

20,1

169

61.132

12.899

21,9

177

59.371

12.017

KU Leuven

511

210232

123

50518

24,1

555

227.230

138

58.949

24,9

558

225.081

134

54.386

UGent

432

161098

31987

18,8

445

165.839

33.008

18,9

423

153.140

101

36.592

UAntwerpen

233

87838

16839

19,7

218

79.484

15.585

18,4

226

80.345

15.430

UHasselt

30448

3897

14,7

27.776

5.097

18,9

30.889

4.746

ITG

7742

1885

25,0

7.264

1.095

13,3

7.868

1.726

UAMS

0,0

Vlerick

836

0,0

1.055

1.030

284

ETF

205

0,0

517

1297

567395

266

120422

20,5

1331

580.538

285 128.698

21,41

1358

568.579

302

127.562

Andere Totaal

2018

2017

2016

A (n)

A (k€)

T (n)

T (k€)

S %(n)

A (n)

A (k€)

T (n)

T (k€)

S %(n)

A (n)

A (k€)

T (n)

T (k€)

S %(n)

VUB

167

54.279

10.379

192

61.213

10.225

179

56.943

7.851

KU Leuven

572

218.847

144

47.600

605

224.781

150

48.352

648

235.978

140

41.487

UGent

420

140.226

30.083

477

154.502

104

30.672

466

146.797

22.580

UAntwerpen

227

75.982

12.382

190

61.691

12.394

209

63.626

10.033

23.463

2.814

21.549

3.780

21.939

2.094

ITG

3.065

UAMS

370

UHasselt

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

126

FWO JA ARVERSLAG 2021

BIJLAGE

Vlerick

692

222

3.001

398

5.251

1.327

519.925

290 103.878

1.367

528.987

ETF Andere Totaal

378

6.182

396

305 105.801

1.395

531.465

261

84.441

Evolutie van de slaagkansen projecten fundamenteel onderzoek per wetenschapsgebied 2021

2020

2019

A (n)

A (k€)

T (n)

T (k€)

S %(n)

A (n)

A (k€)

T (n)

T (k€)

S %(n)

A (n)

A (k€)

T (n)

T (k€)

S %(n)

Bio

149

79.730

18.269

22,2

154

77.257

17.525

22,1

182

87.329

20.028

24,2

Cult.

124

41.504

7.716

21,0

119

37.113

8.268

22,7

104

31.471

6.516

21,2

G&M

243

71.399

14.014

18,9

254

79.374

168.932

20,1

262

77.665

17.004

20,6

Med

412

212.344

43.694

20,6

437

221.018

48.330

21,3

436

214.798

47.616

22,5

W&T

317

136.555

30.532

20,5

311

136.858

30.586

21,5

320

129.320

31.194

22,8

25.863

6.197

21,2

28.918

7.057

23,2

27.996

5.204

20,4

1297

567.395

266

120.422

20,5

1331

580.538

285

126.698

21,4

1358

568.579

302

127.562

22,2

Int. Dis Totaal

2018

2017

2016

A (n)

A (k€)

T (n)

T (k€)

S %(n)

A (n)

A (k€)

T (n)

T (k€)

S %(n)

A (n)

A (k€)

T (n)

T (k€)

S %(n)

Bio

171

76.166

14.971

185

80.257

16.500

164

72.169

11.397

Cult.

112

31.521

6.255

118

33.373

7.211

127

37.769

5.941

G&M

280

76.004

15.269

275

77.762

14.969

316

86.360

13.899

Med

393

186.396

37.129

410

190.617

37.958

406

189.760

30.484

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

127

FWO JA ARVERSLAG 2021

W&T Int. Dis Totaal

BIJLAGE

322

125.715

25.386

340

129.851

25793

342

126.856

19869

24.123

4.868

17.127

3370

18.551

2851

1.327

519.925

290

103.878

1.367

528.987

305

105.801

1.395

531.465

261

84.441

Evolutie van de slaagkansen projecten strategisch basisonderzoek Oproepjaar

SBO

SBO-E

SBO-M

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

A(n)

T(n)

S(%)

2016

2017

2018

101

2019*

2020

A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans *wegens verschuiving tijdslijn 50% meer budget beschikbaar

Evolutie van de slaagkansen projecten toegepast biomedisch onderzoek Jaar

S(%)

bedrag

2016

33.718.873

13.747.585

41,0

2017

46.735.076

13.999.901

30,0

2018

36.897.934

12.103.767

33,0

2019

39.221.644

11.462.486

29,0

2020

50.077.793

11.466.283

22,9

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

128

FWO JA ARVERSLAG 2021

BIJLAGE

Overzicht aangevraagde en toegekende reiskredieten per wetenschapsgebied A = Aangevraagd; T = Toegekend; S = Slaagkans B = Biologische wetenschappen; C = Cultuurwetenschappen; G = Gedrags- en maatschappijwetenschappen; M = Medische wetenschappen; W&T = Wetenschap en Technologie; I = Interdisciplinair

2016

2017

337

228

343

253

225

135

236

157

480

279

454

491

329

W&T

651

476

2277 1503

I Totaal

2018 A

340

249

259

161

250

472

503

357

611

431

100

2234 1493

VOORWOORD

INHOUD

A N A LYS E VA N D E B E S T E D IN G

2019 A

302

224

241

150

302

447

500

343

571

402

67 2233

1504

282

124

593

405

561

379

100

2234 1496

M A N A G E M E N T S A M E N VAT T I N G O RG A N I S AT IE

2020 A

154

101

113

119

115

100

553

337

100

418

269

100

M ANAG EMENT SUMM ARY

B E LE IDS R A PP O RT E RIN G

2021

FIN A N CIE E L OV E R Z I CH T

INKOMSTEN B IJ L AG E

129