1
///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
MONITORING RELANCEPLAN VLAAMSE VEERKRACHT Voortgangsrapportering Meetmoment september 2021 Speerpunt 01. Economie en samenleving verduurzamen Overzicht van alle projecten
///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
2
Inhoud 01. Economie en samenleving verduurzamen ..................................................................................................................... 5 VV001 - ASBESTPREMIE DAKEN EN BUITENMUREN NIET-RESIDENTIEEL MET ISOLATIE ......................... 5 VV002 - ASBESTPREMIE BUITENMUREN RESIDENTIEEL MET ISOLATIE ............................................................ 9 VV003 - ASBESTPREMIE DAKEN RESIDENTIEEL MET ISOLATIE .............................................................................12 VV004 - CIRCULAIRE ECONOMIE - ASBEST (LOKALE BESTUREN) .......................................................................15 VV005 - CIRCULAIRE ECONOMIE - ASBEST (SECTORPROTOCOLLEN) ..............................................................18 VV006 - FINANCIERING ENERGIELUIK WONINGRENOVATIEPREMIE ................................................................22 VV007 - FINANCIERING FLANKEREND BELEID TRANSITIE OUDE ELEKTRISCHE VERWARMING EN TOEKOMSTBESTENDIG MAKEN VAN HET ELEKTRICITEITSNET .............................................................................26 VV008 - EPC-LABELPREMIE RESIDENTIEEL .....................................................................................................................29 VV009 - RENOVATIES SOCIALE WONINGEN VERSNELLEN .....................................................................................32 VV010 - SOCIALE WONINGBOUW .........................................................................................................................................35 VV011 - VEB-ENERGIE-EFFICIËNTIE VLAAMSE OVERHEID.........................................................................................38 VV012 - VERLENGING EN UITBREIDING SLOOP- EN HEROPBOUWPREMIE..................................................42 VV020 - BIO-ECONOMIE ............................................................................................................................................................. 45 VV021 - ONDERZOEKSINFRASTRUCTUUR (BIJ STRATEGISCHE ONDERZOEKSCENTERS (SOC’S), SPEERPUNTCLUSTERS, VLAAMSE ONDERZOEKSINSTELLINGEN EN HOGER ONDERWIJS)...................49 VV022 - VERSTERKING O&O BEDRIJVEN ......................................................................................................................... 53 VV023 - VERSTERKING ONDERZOEKSVELD EN VERSNELLING O&O ................................................................ 56 VV024 - GROENBLAUWE INFRASTRUCTUUR - OPEN RUIMTE ............................................................................61 VV025 - BLUE DEAL - ONDERZOEK.....................................................................................................................................66 VV026 - BLUE DEAL - MOW.....................................................................................................................................................70 VV027 - BLUE DEAL - ECONOMIE ......................................................................................................................................... 74 VV028 - DROOGTERESISTENTE TEELTEN ........................................................................................................................ 77 VV029 - GROENE INVESTERINGEN OP LAND- EN TUINBOUWBEDRIJVEN.....................................................81 VV030 - HERGEBRUIK VAN RESTWATER .........................................................................................................................85 VV031 - GROENBLAUWE INFRASTRUCTUUR - BEBOUWDE OMGEVING .......................................................88 VV032 - INNOVATIEVE PROJECTEN CIRCULAIR WATERGEBRUIK EN SLIMME MEETNETTEN EN DATASYSTEMEN ..............................................................................................................................................................................92 VV033 - SENSIBILISERING, OPLEIDING EN ADVISERING ...........................................................................................98 VV034 - VLAGGENSCHIPPROJECTEN NATUURGEBASEERDE OPLOSSINGEN ..............................................101 VV035 - GROENBLAUWE INFRASTRUCTUUR - WATERLOPEN .........................................................................106 VV036 - NATTE NATUUR .........................................................................................................................................................110 VV047 - WATERSTOFONDERZOEK ...................................................................................................................................... 115 VV048 - INVESTERING LED-VERLICHTING GEWESTWEGEN (VEKP) .................................................................. 119 VV049 - LAADPALEN - VERSNELDE UITROL LAADINFRASTRUCTUUR......................................................... 122 VV100 - ACHTERSTAND BIJ SUBSIDIES TEGEN LEEGSTAND VERMINDEREN .............................................. 127 VV101 - INHAALBEWEGING VERNIEUWING BEDRIJVENTERREINEN .................................................................130 3
VV102 - INVESTEREN IN KERNVERSTERKING VIA PROJECTOPROEPEN........................................................ 134 VV103 - LANTIS - PFOS-VERVUILING................................................................................................................................. 137 VV104 - VEERKRACHTIGE STEDEN NA CORONA (EXTRA OPROEP STADSVERNIEUWING) ................ 139 VV105 - ONTSNIPPEREN VAN VLAAMS LANDSCHAP................................................................................................ 142 VV106 - VERGROENING OPENBAAR VERVOER DE LIJN ........................................................................................ 146 VV123 - CIRCULAIR BOUWEN ...............................................................................................................................................150 VV124 - CIRCULAIRE MAAKINDUSTRIE............................................................................................................................. 152 VV125 - CIRCULAIRE ECONOMIE - RECYCLAGEHUB ................................................................................................. 155 VV126 - CALL GROENE WARMTE......................................................................................................................................... 159 VV170 - FLANDERS FUTURE TECHFUND AANWENDEN VOOR INNOVATIEF ONDERZOEK OP VLAK VAN (HOOG-RISICO) PLATFORMTECHNOLOGIE ......................................................................................................... 162 VV171 - VLAANDEREN CHIPLAB VAN DE WERELD ..................................................................................................... 164 VV172 - INVESTERINGEN IN VLAGGENSCHIPRELANCEPROJECTEN VAN DE VLAAMSE HAVENS INZAKE CO² CAPTATIE & HERGEBRUIK........................................................................................................................... 167 VV173 - AD HOC INVESTERINGSMIDDELEN ALS COFINANCIERING VOOR EUROPESE STEUN.......... 170 VV174 - NOODKOOPLENINGEN............................................................................................................................................. 172
4
01. Economie en samenleving verduurzamen VV001 - ASBESTPREMIE DAKEN EN BUITENMUREN NIET-RESIDENTIEEL MET ISOLATIE BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij - Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Belanghebbenden
Fluvius PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
01. Renovatie gebouwenpatrimonium (energetisch & asbestverwijdering)
Speerpunt Relanceplan 01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING Op 20 juli 2018 keurde de Vlaamse Regering het actieplan Asbestafbouw goed. Het plan moet Vlaanderen uiterlijk tegen 2040 asbestveilig maken en bevat de volgende doelstellingen: • Alle asbestcementen toepassingen rondom gebouwen verwijderen tegen 2034. • Alle eenvoudig te bereiken, niet-hechtgebonden asbesttoepassingen verwijderen tegen 2034. • Alle andere eenvoudig te bereiken asbesttoepassingen in slechte staat verwijderen tegen 2040. Asbestdaken en -gevels dateren van voor 2001 en zijn ondertussen dus minstens 20 jaar oud, met risico op beschadiging. Dit geeft aanleiding tot: • Vervuiling van bodem, lucht en water • Verhoogde kosten of belemmeringen voor energetische renovaties en onderhoud van gebouwen • Verlies van recycleerbaar bouwafval omwille van asbestcontaminatie • Het niet kunnen plaatsen van fotovoltaïsche of thermische zonnepanelen op asbesthoudende daken. Gezien de langetermijndoelstelling om alle gebouwen drastisch energetisch te renoveren tegen 2050, vormt de aanwezigheid van asbest in dakbedekking, onderdaken en gevelbekleding, een belangrijk struikelblok voor het behalen van deze doelstelling. Ter ondersteuning van het versneld uitvoeren van renovaties van asbesthoudende daken en muren van niet-residentiële gebouwen, wordt voor investeringen met eindfactuur in 2021 en 2022 een verhoogde isolatiepremie voor dak- dan wel buitenmuurisolatie gegeven per isolatieproject met voorafgaande asbestverwijdering van een asbesthoudend (onder)dak of asbesthoudende gevel voorzien. Deze premie vormt een tussenkomst onder de vorm van een verhoogde isolatiepremie vanwege de Vlaamse overheid in de meerkosten die investeerders hebben bij de renovatie van een asbesthoudend dak en moet zorgen voor een versnelde en veilige/verantwoorde verwijdering van 5
PROJECTOMSCHRIJVING het asbesthoudend materiaal. Investeerders hebben tot 2 jaar na factuurdatum de tijd een premie aan te vragen, waarna deze na controle door Fluvius, als werkmaatschappij van de elektriciteitsdistributienetbeheerders, wordt uitbetaald. De premies voor energiebesparende investeringen zijn in Vlaanderen opgevat als ‘openbaredienstverplichtingen’ opgelegd aan de elektriciteitsdistributienetbeheerders. De technische voorwaarden voor de premies zijn per onderdeel gericht op het behalen van de langetermijndoelstelling 2050 voor energetische prestatie. Eenmaal per jaar valideert het VEKA de door Fluvius uitbetaalde premies en wordt vanuit de Vlaamse (relance)middelen een vergoeding aan de elektriciteitsdistributienetbeheerders uitbetaald voor de door hen uitbetaalde in aanmerking komende premies binnen de daarvoor beschikbare middelen. Volgens het Actieplan asbestafbouw is het doel om tegen 2034 al het asbest dat aanwezig is in de gebouwschil te verwijderen. Voor niet-residentiële gebouwen wordt op basis van cijfers van OVAM en VEKA verondersteld dat 25% van de 270.000 gebouwen met risicobouwjaar beschikken over een asbesthoudende gebouwschil (gevel en/of dakbedekking) en 3% over een asbesthoudend onderdak. Dit betekent dat tegen 2034 jaarlijks zo’n 5.400 niet-residentiële gebouwen asbestvrij moet worden gemaakt. Uitgaande van de gemiddelde dak- en buitenmuuroppervlaktes van woningen, woongebouwen en niet-woongebouwen, een forfaitaire premie van 8 euro boven de premie voor dak- of muurisolatie en een bereik van 75% van de jaarlijks asbestvrij te maken gebouwen door deze premie, is voor de jaarlijkse geschatte aangepakte niet-residentiële gebouwen een budget nodig 15 miljoen euro voor de meerkost (dit is de bijkomende forfaitaire premie van 8 euro per m²) van de dak- en/of buitenmuurisolatiepremie in geval van gelijktijdige asbestverwijdering. Er worden geen reguliere middelen ingezet voor de meerkost van de premie voor isolatie voor wat betreft de verhoging van de isolatiepremie in geval van gelijktijdige asbestverwijdering. De relancemiddelen volstaan hiervoor. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
30.000.000 EUR
Output
7000 uitbetaalde premies voor dak- en/of buitenmuurisolatie na voorafgaande asbestverwijdering in niet-residentiële gebouwen
Outcome
7000 niet-residentiële gebouwen met dak- en/of buitenmuurisolatie na voorafgaande asbestverwijdering
Impact
Broeikasgasemissies - Finaal energieverbruik in GWh ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Premies kunnen worden aangevraagd bij Fluvius vanaf 2021. In juli 2021 was na evaluatie een beperkte wijziging aan belemmerende voorwaarden betreffende uitvoerder, opgenomen in een ministerieel besluit,noodzakelijk. 6
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Asbestpremie daken en buitenmuren niet-residentieel met isolatie regelgeving
2020 Q4
Gerealiseerd
1283 uitbetaalde premies in 2021
2022 Q1
Op schema
2217 uitbetaalde premies in 2022
2023 Q1
Nog niet gestart
2217 uitbetaalde premies in 2023
2024 Q1
Nog niet gestart
1283 uitbetaalde premies in 2024
2025 Q1
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
7000 uitbetaalde premies voor daken/of buitenmuurisolatie na voorafgaande asbestverwijdering in niet-residentiële gebouwen
7000
2025 Q1
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
30.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 30.000.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
7
AGENDERING VLAAMSE REGERING Besluit van de Vlaamse Regering van 18 december 2020 houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - BVR Besluit van de Vlaamse Regering houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - nota Besluit van de Vlaamse Regering houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - advies KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN VV002 - Asbestpremie buitenmuren residentieel met isolatie
8
VV002 - ASBESTPREMIE BUITENMUREN RESIDENTIEEL MET ISOLATIE BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij - Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Belanghebbenden
Fluvius PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
01. Renovatie gebouwenpatrimonium (energetisch & asbestverwijdering)
Speerpunt Relanceplan 01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING Op 20 juli 2018 keurde de Vlaamse Regering het actieplan Asbestafbouw goed. Het plan moet Vlaanderen uiterlijk tegen 2040 asbestveilig maken en bevat de volgende doelstellingen: • Alle asbestcementen toepassingen rondom gebouwen verwijderen tegen 2034. • Alle eenvoudig te bereiken, niet-hechtgebonden asbesttoepassingen verwijderen tegen 2034. • Alle andere eenvoudig te bereiken asbesttoepassingen in slechte staat verwijderen tegen 2040. Asbestdaken en -gevels dateren van voor 2001 en zijn ondertussen dus minstens 20 jaar oud, met risico op beschadiging. Dit geeft aanleiding tot: • Vervuiling van bodem, lucht en water • Verhoogde kosten of belemmeringen voor energetische renovaties en onderhoud van gebouwen • Verlies van recycleerbaar bouwafval omwille van asbestcontaminatie • Het niet kunnen plaatsen van fotovoltaïsche of thermische zonnepanelen op asbesthoudende daken. Gezien de langetermijndoelstelling om alle gebouwen drastisch energetisch te renoveren tegen 2050, vormt de aanwezigheid van asbest in dakbedekking, onderdaken en gevelbekleding, een belangrijk struikelblok voor het behalen van deze doelstelling. Ter ondersteuning van het versneld uitvoeren van renovaties van asbesthoudende muren van residentiële gebouwen, wordt voor investeringen met eindfactuur in 2021 en 2022 een verhoogde isolatiepremie voor dak- dan wel buitenmuurisolatie gegeven per isolatieproject met voorafgaande asbestverwijdering van een asbesthoudende gevel voorzien. Deze premie vormt een tussenkomst onder de vorm van een verhoogde isolatiepremie vanwege de Vlaamse overheid in de meerkosten die investeerders hebben bij de renovatie van een asbesthoudende gevel en moet zorgen voor een versnelde en veilige/verantwoorde verwijdering van het asbesthoudend materiaal. Investeerders hebben tot 2 jaar na factuurdatum de tijd een premie aan te vragen, waarna deze na controle door Fluvius, als werkmaatschappij van de elektriciteitsdistributienetbeheerders, wordt uitbetaald. De premies voor energiebesparende investeringen zijn in Vlaanderen opgevat als 9
PROJECTOMSCHRIJVING ‘openbaredienstverplichtingen’ opgelegd aan de elektriciteitsdistributienetbeheerders. De technische voorwaarden voor de premies zijn per onderdeel gericht op het behalen van de langetermijndoelstelling 2050 voor energetische prestatie. Eenmaal per jaar valideert het VEKA de door Fluvius uitbetaalde premies en wordt vanuit de Vlaamse Relancemiddelen een vergoeding aan de elektriciteitsdistributienetbeheerders uitbetaald voor de door hen uitbetaalde in aanmerking komende premies. De meerkost voor het asbestgedeelte van de premie wordt voor premies 2021 en 2022 volledig vergoed vanuit de relancemiddelen. Op basis van cijfers van OVAM en VEKA wordt het aantal woningen of woongebouwen met asbesthoudende dakbedekking en/of een asbesthoudend onderdak en/of -gevels ingeschat op 328.000. Daarnaast hebben 511.000 woningen en woongebouwen een asbesthoudend onderdak. Er is een zekere overlap in de aanwezigheid van asbest in meerdere gebouwdelen van eenzelfde gebouw. Het asbestplan streeft naar het asbestveilig maken van Vlaanderen tegen 2034. Dat wil zeggen dat jaarlijkse ruim 40.000 woningen en 1.500 woongebouwen asbestvrij gemaakt moet worden gedurende 14 jaar, en dit op het vlak van asbest aanwezig in dakbedekking en/of onderdak en/of gevelbekleding. Uitgaande van de gemiddelde buitenmuuroppervlaktes van woningen en woongebouwen, een forfaitaire premie van 8 euro boven de premie voor dak- of muurisolatie en een bereik van 75% van de jaarlijks asbestvrij te maken gebouwen door deze premie, is voor de jaarlijkse geschatte aangepakte residentiële gebouwen een budget nodig 6 miljoen euro voor de meerkost (dit is de bijkomende forfaitaire premie van 8 euro per m²) van de buitenmuurisolatiepremie in geval van gelijktijdige asbestverwijdering. Er worden geen reguliere middelen ingezet voor de financiering van deze meerkost bovenop de isolatiepremie in geval van gelijktijdige asbestverwijdering. Het voorziene relancebudget volstaat hiervoor. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
12.000.000 EUR
Output
9000 uitbetaalde premies voor buitenmuurisolatie na voorafgaande asbestverwijdering in residentiële gebouwen
Outcome
9000 residentiële asbestverwijdering
Impact
Broeikasgasemissies - Finaal energieverbruik in GWh
gebouwen
met
buitenmuurisolatie
na
voorafgaande
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Premies kunnen worden aangevraagd bij Fluvius vanaf 2021. In juli 2021 was na evaluatie een beperkte wijziging aan belemmerende voorwaarden betreffende uitvoerder, opgenomen in een ministerieel besluit, noodzakelijk.
Noodzakelijke politieke actie
10
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Asbestpremie buitenmuren residentieel - regelgeving
2020 Q4
Gerealiseerd
750 uitbetaalde premies in 2021
2022 Q1
Vertraging
3375 uitbetaalde premies in 2022
2023 Q1
Nog niet gestart
3375 uitbetaalde premies in 2023
2024 Q1
Nog niet gestart
1500 uitbetaalde premies in 2024
2025 Q1
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
9000 uitbetaalde premies voor buitenmuurisolatie na voorafgaande asbestverwijdering in residentiële gebouwen
9000
2025 Q1
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
12.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 12.000.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Besluit van de Vlaamse Regering van 18 december 2020 houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - BVR Besluit van de Vlaamse Regering houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - nota Besluit van de Vlaamse Regering houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - advies
11
VV003 - ASBESTPREMIE DAKEN RESIDENTIEEL MET ISOLATIE BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij - Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Belanghebbenden
Fluvius PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
01. Renovatie gebouwenpatrimonium (energetisch & asbestverwijdering)
Speerpunt Relanceplan 01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING Op 20 juli 2018 keurde de Vlaamse Regering het actieplan Asbestafbouw goed. Het plan moet Vlaanderen uiterlijk tegen 2040 asbestveilig maken en bevat de volgende doelstellingen: • Alle asbestcementen toepassingen rondom gebouwen verwijderen tegen 2034. • Alle eenvoudig te bereiken, niet-hechtgebonden asbesttoepassingen verwijderen tegen 2034. • Alle andere eenvoudig te bereiken asbesttoepassingen in slechte staat verwijderen tegen 2040. Asbestdaken en -gevels dateren van voor 2001 en zijn ondertussen dus minstens 20 jaar oud, met risico op beschadiging. Dit geeft aanleiding tot: • Vervuiling van bodem, lucht en water • Verhoogde kosten of belemmeringen voor energetische renovaties en onderhoud van gebouwen • Verlies van recycleerbaar bouwafval omwille van asbestcontaminatie • Het niet kunnen plaatsen van fotovoltaïsche of thermische zonnepanelen op asbesthoudende daken. Gezien de langetermijn doestelling om alle gebouwen drastisch energetisch te renoveren tegen 2050, vormt de aanwezigheid van asbest in dakbedekking, onderdaken en gevelbekleding, een belangrijk struikelblok voor het behalen van deze doelstelling. Volgens het Actieplan asbestafbouw is het doel om tegen 2034 al het asbest dat aanwezig is in de gebouwschil te verwijderen. De voorgestelde subsidie is gericht op het bereiken van ongeveer 75% van het jaarlijkse potentieel van de voorraad asbestgebouwen per jaar. Ter ondersteuning van het versneld uitvoeren van renovaties van asbesthoudende daken van residentiële gebouwen, wordt voor investeringen met eindfactuur vanaf 2021 een verhoogde isolatiepremie voor dak- dan wel buitenmuurisolatie gegeven per isolatieproject met voorafgaande asbestverwijdering van een asbesthoudende gevel voorzien. Deze premie vormt een tussenkomst onder de vorm van een verhoogde isolatiepremie vanwege de Vlaamse overheid in de meerkost die investeerders hebben bij de renovatie van een asbesthoudend dak en moet zorgen voor een versnelde en veilige/verantwoorde verwijdering van het asbesthoudend materiaal. Investeerders 12
PROJECTOMSCHRIJVING hebben tot 2 jaar na factuurdatum de tijd een premie aan te vragen, waarna deze na controle door Fluvius, als werkmaatschappij van de elektriciteitsditributienetbeheerders, wordt uitbetaald. De premies voor energiebesparende investeringen zijn in Vlaanderen opgevat als ‘openbaredienstverplichtingen’ opgelegd aan de elektriciteitsdistributienetbeheerders. De technische voorwaarden voor de premies zijn per onderdeel gericht op het behalen van de langetermijndoelstelling 2050 voor energetische prestatie. Eenmaal per jaar valideert het VEKA de door Fluvius uitbetaalde premies en wordt vanuit de Vlaamse Relancemiddelen een vergoeding aan de elektriciteitsdistributienetbeheerders uitbetaald voor de door hen uitbetaalde in aanmerking komende premies. De meerkost voor het asbestgedeelte van de premie wordt voor premies 2021 en 2022 vergoed vanuit de relancemiddelen. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
42.000.000 EUR
Output
40000 uitbetaalde premies voor dakisolatie na voorafgaande asbestverwijdering in residentiële gebouwen
Outcome 36000 residentiële gebouwen met dakisolatie na voorafgaande asbestverwijdering Impact
Broeikasgasemissies - Finaal energieverbruik in GWh ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Premies kunnen worden aangevraagd bij Fluvius vanaf 2021. In juli 2021 was na evaluatie een beperkte wijziging aan belemmerende voorwaarden betreffende uitvoerder, opgenomen in een ministerieel besluit, noodzakelijk.
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Asbestpremie daken residentieel - regelgeving
2020 Q4
Gerealiseerd
3810 uitbetaalde premies in 2021
2022 Q1
Vertraging
13333 uitbetaalde premies in 2022
2023 Q1
Nog niet gestart
13333 uitbetaalde premies in 2023
2024 Q1
Nog niet gestart
9524 uitbetaalde premies in 2024
2025 Q1
Nog niet gestart
13
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
40000 uitbetaalde premies voor dakisolatie na voorafgaande asbestverwijdering in residentiële gebouwen
4000
2025 Q1
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
42.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 42.000.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Besluit van de Vlaamse Regering van 18 december 2020 houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - BVR Besluit van de Vlaamse Regering houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - nota Besluit van de Vlaamse Regering houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - advies
KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
14
VV004 - CIRCULAIRE ECONOMIE - ASBEST (LOKALE BESTUREN) BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden
Vereniging van steden en gemeenten, Interafval PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
01. Renovatie gebouwenpatrimonium (energetisch & asbestverwijdering)
Speerpunt Relanceplan 01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING Op 20 juli 2018 keurde de Vlaamse Regering het actieplan Asbestafbouw goed. Het plan moet Vlaanderen uiterlijk tegen 2040 asbestveilig maken en bevat de volgende doelstellingen: • Alle asbestcementen toepassingen rondom gebouwen verwijderen tegen 2034. • Alle eenvoudig te bereiken, niet-hechtgebonden asbesttoepassingen verwijderen tegen 2034. • Alle andere eenvoudig te bereiken asbesttoepassingen in slechte staat verwijderen tegen 2040. Het actieplan beschrijft de prioritaire doelgroepen waarvoor de OVAM een ondersteuningskader moet uitwerken: residentiële gebouwen, publieke gebouwen (lokale besturen, zorgvoorzieningen, …) , landbouw, jeugd (scholen, …). Voor de doelgroep lokale besturen en residentiële gebouwen werd een subsidie-instrument voorzien voor de organisatie en coördinatie van lokale asbestafbouwprojecten volgens vastgelegde projectformules. Doelgroep: particulieren, jeugdverenigingen, lokale besturen Ondersteuning: – subsidies voor de lokale projectcoördinatie; – subsidies voor de cofinanciering van asbestinzameling en verwijdering; – ontzorging voor aanbesteding door particulier zelf Gesubsidieerde projectformules: o organisatie van ophaling van asbestcement afval aan huis o specifieke Calls naar lokale jeugdinfrastructuur om asbest gericht te inventariseren en te verwijderen. o gegroepeerde verwijdering van asbesthoudende leidingisolatie en vloerbekleding via raamcontracten INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
27.600.000 EUR
15
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Output
Aantal asbestverwijderingen uitgevoerd jeugdinfrastructuur/lokale besturen) Aantal ingezamelde tonnages asbestcement
per
doelgroep
(particulieren/lokale
De realisatie van een asbestveilig Vlaanderen 2040 meet zich af aan het aantal asbestveilige gebouwen met risicobouwjaar tot 2001. De impact van dit project beoogt het toewerken naar een maximaal aantal asbestveilige locaties in Vlaanderen. Dit door Outcome de relancebudgetten via asbestprojecten bij lokale besturen in te zetten voor een maximaal aantal verwijderlocaties bij burgers, lokale jeugdinfrastructuur en lokale besturen. Zo wordt op deze locaties toegewerkt naar een asbestveilige leefomgeving. Impact
Aantal asbestverwijderingen in gebouwen uitgevoerd - Aandeel van de bevolking in (zeer) goede gezondheid ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR Beslissing VR 9.07.2021 en herverdeling 16.07.2021
Beschrijving voortgang
Noodzakelijke politieke actie
Herverdeling eerste schijf 10.000 keuro naar Mina-fonds is in voorbereiding.
geen
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
Operationalisering
2021 Q3
STATUS Op schema
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
27.600.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 27.600.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR 16
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 9 juli 2021. Circulaire economie -Asbest lokale besturen KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
17
VV005 - CIRCULAIRE ECONOMIE - ASBEST (SECTORPROTOCOLLEN) BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij
Betrokken entiteit(en) VO
Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij - Agentschap voor Infrastructuur in het Onderwijs
Belanghebbenden
Vereniging van de Vlaamse Huisvestingsmaatschappij, Vlaamse Maatschappij Voor Sociaal Wonen, Vlaams Infrastructuurfonds voor Persoonsgebonden Aangelegenheden, Boerenbond, Algemeen Boerensyndicaat PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
01. Renovatie gebouwenpatrimonium (energetisch & asbestverwijdering)
Speerpunt Relanceplan 01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING Op 20 juli 2018 keurde de Vlaamse Regering het actieplan Asbestafbouw goed. Het plan moet Vlaanderen uiterlijk tegen 2040 asbestveilig maken en bevat de volgende doelstellingen: • Alle asbestcementen toepassingen rondom gebouwen verwijderen tegen 2034. • Alle eenvoudig te bereiken, niet-hechtgebonden asbesttoepassingen verwijderen tegen 2034. • Alle andere eenvoudig te bereiken asbesttoepassingen in slechte staat verwijderen tegen 2040. Het plan beschrijft de prioritaire doelgroepen waarvoor de OVAM een ondersteuningskader moet uitwerken: residentiële gebouwen, publieke gebouwen, landbouw, jeugd (scholen, …). Voor de sectoren zorgvoorzieningen, scholen, landbouw en sociale huisvesting wordt onder de vorm van een sectorprotocol een ondersteuningskader met ontzorging, cofinanciering en subsidiëring aangeboden. Het sectorprotocol wordt vormelijk ondertekend door de OVAM, de voogdij minister(s) en de sectorvertegenwoordiging. Het beheer en de operationalisering van de sectorprotocollen gebeurt binnen de werking van de OVAM. De Relancemiddelen zijn een sterke aanvulling op de reguliere jaarlijkse 3000 keuro. Ze maken het mogelijk om naast het bestaande sectorprotocol voor scholen nieuwe te initiëren voor de doelgroepen zorg, landbouw en sociale huisvesting Sectorprotocol scholen Doelgroep: Vlaamse onderwijsinstellingen Ondersteuning: – contracten op afroep voor gratis asbestinventaris; – contracten op afroep voor asbestverwijdering met cofinanciering – subsidies voor asbestverwijdering door eigen aannemer 18
PROJECTOMSCHRIJVING Partners: GO!, AGION Sectorprotocol landbouw Doelgroep: Vlaamse landbouwondernemingen Ondersteuning: – contracten op afroep voor gratis asbestinventaris; – contracten op afroep voor asbestverwijdering met cofinanciering – subsidies voor asbestverwijdering door eigen aannemer Partners: Boerenbond, ABS, VAC Sectorprotocol sociale huisvesting Doelgroep: Vlaamse sociale woningen Ondersteuning: – subsidie per gerealiseerde asbestveilige woning; – aangepaste procedure extrapolatie van asbestinventarissen voor kostenbesparing – contract op afroep voor de gratis inzameling van asbestcement afval van asbestdaken en -gevels Partners: VMSW, VVH Sectorprotocol zorgvoorzieningen Doelgroep: Vlaamse zorgvoorzieningen Ondersteuning: – contracten op afroep voor gratis asbestexpertise; – subsidies voor asbestverwijdering door eigen aannemer – optie contracten op afroep voor asbestverwijdering met cofinanciering Partners: VIPA INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
12.400.000 EUR
Output
Aantal asbestinventarisaties en asbestverwijderingen uitgevoerd.
Outcome Meer gebouwen geïnventariseerd en asbestveilig gemaakt.
Impact
Aantal nieuw gebouwde of volledige vernieuwde m² ziekenhuisinfrastructuur Investeringen in schoolinfrastructuur - Aandeel van de bevolking in (zeer) goede gezondheid - Aantal asbestverwijderingen in gebouwen uitgevoerd - Aantal asbestinventarisaties in gebouwen uitgevoerd ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Beslissing VR 16.07.2021 voor protocol scholen en landbouw. Beslissing herverdeling geagendeerd voor VR 17.09.2021. Protocol zorg in onderhandeling met de sector. 19
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Operationalisering en/of opschaling protocol scholen, sociale huisvesting en landbouw
2021 Q2
Op schema
Ondertekening protocol zorgvoorzieningen
2021 Q2
Vertraging
Ondertekening protocollen sociale huisvesting en landbouw
2021 Q2
Vertraging
Operationalisering protocol zorgvoorzieningen
2021 Q4
Op schema
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
12.400.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 12.400.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 16 juli 2021. Circulaire economie – asbest sectorprotocollen scholen Vervolgprotocol asbestafbouwbeleid scholen (incl. internaten en clb's) van het gesubsidieerd onderwijs. Bijlage Vervolgprotocol asbestafbouwbeleid van het Go! Gemeenschapsonderwijs. Bijlage
20
AGENDERING VLAAMSE REGERING
KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
21
VV006 - FINANCIERING ENERGIELUIK WONINGRENOVATIEPREMIE BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Vlaams Energie- en Klimaatagentschap - WonenVlaanderen
Belanghebbenden
Fluvius PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
01. Renovatie gebouwenpatrimonium (energetisch & asbestverwijdering)
Speerpunt Relanceplan 01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING Uit onderzoek blijkt dat 57% van de woningen herstellingen, renovaties of een totaalrenovatie nodig hebben om te voldoen aan de minimale woningkwaliteitseisen. Om de energiedoelstellingen van de Vlaamse langetermijnrenovatiestrategie 2050 te behalen, moeten in 96,5 % van de Vlaamse woningen werkzaamheden uitgevoerd worden. Als we zowel woningkwaliteit als energie in rekening brengen, zijn er bijna in alle Vlaamse woningen nog werken nodig. Beide doelstellingen op vlak van woningkwaliteit en energieprestatie, kunnen in de meeste gevallen niet los van elkaar worden gezien. Bovendien toont onderzoek aan dat problemen inzake woningkwaliteit en slechte energieprestatie zich concentreren in bepaalde segmenten van de woningmarkt en bij bepaalde doelgroepen, nl de meest kwetsbare doelgroep van alleenstaanden, eenoudergezinnen, huishoudens met een beperkt inkomen, en dat precies hier de renovatieactiviteit het laagst is. Om de renovatiegraad op te krikken bestaan er sinds jaren premies gericht op energie-efficiëntie en het stimuleren van investeringen in hernieuwbare energie installaties enerzijds (energiebeleid) en doelgroepgerichte premies voor de verbetering van de woningkwaliteit anderzijds (woonbeleid). Ter bevordering van de klantvriendelijkheid en de transparantie alsook om de renovatiegraad te verhogen, is een vereenvoudiging van het premielandschap noodzakelijk, met uniforme en versterkte doelgroepgerichte maatregelen en premies. Door zoveel mogelijk premies die gericht zijn op energiebesparing, kwaliteitsverbetering en aanpassing van de woning in één loket te bundelen, wordt aan deze nood tegemoet gekomen. Hierbij werd vertrokken van volgende uitgangspunten: (i) het behouden van de aandacht voor woningkwaliteit en (ii) het verhogen van de aantrekkelijkheid van de premies. De mate van ondersteuning hangt af van financiële draagkracht van de investeerder. Steun voor energetische investeringen voor iedereen, steun voor investeringen in woningkwaliteit 22
PROJECTOMSCHRIJVING voor lagere inkomens waarbij het steunpercentage afhankelijk is van het inkomen. Dit impliceert voor energiepremies afstappen van de verhoogde premies voor de doelgroep ‘beschermde afnemer’ (= federaal bepaalde rechthebbenden op sociale maximumprijzen energie). De klantgerichtheid wordt bevorderd door een vlotte dossierbehandeling, het voorzien van slechts één indienings- en betaaladres en het vereenvoudigen van de procedures. Maximale aandacht gaat naar de begeleiding en ontzorging van kwetsbare doelgroepen. Vereenvoudiging en vergaande afstemming van de in aanmerking komende investeringen en de toekenningsvoorwaarden die worden gehanteerd in de huidige stelsels. De relancemiddelen worden ingezet voor de financiering van een deel van de energiegerelateerde onderdelen van deze nieuwe, geïntegreerde premie. De premies die niet vergoed kunnen worden vanuit de relancemiddelen, worden vergoed vanuit de nettarieven, tenzij hiervoor expliciet bijkomende middelen voorzien zouden zijn vanuit de Vlaamse uitgavenbegroting of het Energiefonds, zoals bepaald in het Energiebesluit van 19 november 2010. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
180.000.000 EUR
Output
225.000 premie-aanvragen voor energiegerelateerde investeringen over periode 20222024.
Outcome Energiebesparing en hoger aandeel hernieuwbare energie bij 202.500 unieke woningen. Impact
Aandeel hernieuwbare energie in totaal energiegebruik - Broeikasgasemissies - Finaal energieverbruik in GWh ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR Het decreet voor de oprichting van het unieke loket voor de aanvraag en behandeling van premie-aanvragen werd definitief goedgekeurd door de Vlaamse Regering in juli 2021. Parlementaire behandeling volgt begin oktober 2021.
Beschrijving voortgang
Het bijhorende uitvoeringsbesluit van de Vlaamse regering werd een eerste keer principieel goedgekeurd op 9 juli 2021. Doelstelling is definitieve goedkeuring in Q4 2021. De ontwikkeling van het loket is gestart. Hiervoor werd een projectleider aangesteld en een samenwerkingsovereenkomst tussen het Agentschap Wonen Vlaanderen, VEKA en Fluvius ondertekend.
Noodzakelijke politieke actie
23
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Definitieve goedkeuring decreet oprichting uniek loket door Vlaamse regering Eerste principiële goedkeuring besluit Vlaamse regering Definitieve goedkeuring besluit vergoedingen elektriciteitsdistributienetbeheerders
2021 Q3
Gerealiseerd
Bekrachtiging Vlaamse Regering decreet oprichting uniek loket Definitieve goedkeuring door Vlaamse Regering besluit oprichting uniek loket en wijziging van het Energiebesluit en het Besluit Vlaamse Codex Wonen
2021 Q4
Op schema
Go live uniek loket frontoffice en backoffice met basisfunctionaliteiten
2022 Q3
Op schema
25000 uitbetaalde premies in 2022
2023 Q1
Nog niet gestart
Uitbreiding functionaliteiten uniek loket voor premieaanvragen
2023 Q2
Nog niet gestart
50000 uitbetaalde premies in Q1+Q2 2023
2023 Q3
Nog niet gestart
50000 uitbetaalde premies in Q3+Q4 2023
2024 Q1
Nog niet gestart
50000 uitbetaalde premies in Q1+Q2 2024
2024 Q3
Nog niet gestart
50000 uitbetaalde premies in Q3+Q4 2024
2025 Q1
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
225.000 premie-aanvragen voor energiegerelateerde investeringen over periode 2022-2024.
225000
2025 Q1
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
180.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 180.000.000 EUR 24
PROJECTFINANCIERING o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING 1ste principiële goedkeuring decreetswijziging op 5 februari 2021 - decreet 1ste principiële goedkeuring decreetswijziging op 5 februari 2021 - nota 1ste principiële goedkeuring decreetwijziging op 5 februari 2021 - memorie Bisnota aan de Vlaamse Regering van 9 juli 2021. ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot oprichting van een uniek loket voor de aanvraag en behandeling van bepaalde woon-en energiepremies en tot wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 en het Besluit Vlaamse Codex Wonen van 2021 Besluit van de Vlaamse Regering tot oprichting van een uniek loket voor de aanvraag en behandeling van bepaalde woon-en energiepremies en tot wijziging van het Energiebesluit van19 november 2010 en het Besluit Vlaamse Codex Wonen van 2021 Besluit van de Vlaamse Regering houdende toekenning van vergoedingen aan de elektriciteitsdistributienetbeheerders ter financiering van openbare dienstverplichting en ter bevordering van het rationeel energiegebruik Schematisch overzicht geïntegreerde premie. Bijlage KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
25
VV007 - FINANCIERING FLANKEREND BELEID TRANSITIE OUDE ELEKTRISCHE VERWARMING EN TOEKOMSTBESTENDIG MAKEN VAN HET ELEKTRICITEITSNET BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Belanghebbenden
Fluvius PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
01. Renovatie gebouwenpatrimonium (energetisch & asbestverwijdering)
Speerpunt Relanceplan 01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING Ongeveer 101.000 prosumenten verliezen in 2021 hun (virtuele) terugdraaiende teller gezien ze al over een digitale meter beschikken. Het arrest van het Grondwettelijk Hof van 14 januari 2021 heeft een onmiddellijke of uitgestelde impact op alle prosumenten die sinds 2006 een PV-installatie plaatsten. Naast een retroactieve investeringspremie voor de getroffen prosumenten, wordt een flankerend beleid voorgesteld om de impact op deze prosumenten te beperken. Omdat het aangewezen is dat eigenaars van decentrale productie-installaties hun onmiddellijk elektriciteitsverbruik verhogen of hun productie tijdelijk opslaan, wordt een toegenomen interesse verwacht bij dergelijke prosumenten om een thuisbatterij te plaatsen. De batterij kan immers het zelfverbruik en de flexibiliteit verhogen en aldus de investering in PV rendabeler maken. Daarom wordt voorzien in een hogere premie voor thuisbatterijen. Hiervoor wordt 19 780 000 euro relancemiddelen begroot. Het wegvallen van het principe van de virtuele terugdraaiende teller en het feit dat op termijn het uitsluitend nachttarief verdwijnt zijn evoluties die het in het bijzonder voor eigenaars van een warmtepomp en/of elektrische boilers en eigenaars met een accumulatieverwarming belangrijk maken om het gebruik van de apparaten zoveel mogelijk te sturen naar de juiste momenten van de dag. Door die toestellen automatisch aan te sturen, kan de factuur verlaagd worden. Het komt er op aan om enerzijds het energieverbruik te spreiden en momenten van hoge marktprijzen te vermijden en anderzijds het energieverbruik te verschuiven naar momenten waarop ze zelf produceren of de marktprijs laag is. Ter ondersteuning van die aanpassing wordt een nieuwe REGpremie ingevoerd om accumulatieverwarming, elektrische boilers en warmtepompen automatisch aan te sturen. Hiervoor wordt 270 000 euro relancemiddelen begroot. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
20.050.000 EUR
26
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Output
Toekenning van 900 premies voor de sturing elektrische warmte en 8600 premies voor een thuisbatterij
Een flexibeler elektriciteitsverbruik: een verschuiving van de vraag naar elektriciteit wanneer de prijzen laag zijn en (hernieuwbare) energie overvloedig ter beschikking is, Outcome een hoger zelfverbruik van eigen geproduceerde elektriciteit bij prosumenten. Dit alles leidt tot minder congestie op het net en de mogelijkheid om meer hernieuwbare energie aan te sluiten. Impact
Aandeel hernieuwbare energie in totaal energiegebruik - Finaal energieverbruik in GWh ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Op 9 juli 2021 keurde de Vlaamse Regering het ontwerp van besluit definitief goed wat betreft het invoeren van een retroactieve investeringspremie voor PVeigenaars waarvoor de virtuele terugdraaiende teller wegvalt. In dat wijzigingsbesluit zijn ook de verhoogde batterijpremie en de premie voor sturing van elektrische warmte geregeld. De batterijpremie kan aangevraagd worden bij VEKA via https://www.energiesparen.be/thuisbatterij Tot en met half augustus werden 3575 premies voor een thuisbatterij aangevraagd. De premie sturing elektrische warmte kan aangevraagd worden bij Fluvius via https://www.fluvius.be/nl/thema/premies/premies-voor-huishoudelijkeklanten/sturing-elektrische-warmte. Het aantal aanvragen is nog beperkt. Op 1 april 2022 zal het jaarrapport over 2021 ten laatste gevalideerd zijn. Op dat moment kan over verdere aantallen worden gerapporteerd.
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Regelgeving voor premie thuisbatterij en sturing elektrische warmte definitief goedgekeurd
2021 Q3
Gerealiseerd
9500 premies uitbetaald voor thuisbatterij en voor sturing van elektrische accumulatieverwarming, elektrische boilers en warmtepompen
2021 Q4
Op schema
27
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Aantal premies sturing elektrische warmte aangevraagd
900
2021 Q4
Aantal aangevraagde premies thuisbatterij
8600
2021 Q4
3.924
46 %
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
20.050.000 EUR
Uitvoering VAK
1.165.669 EUR
Uitvoering VEK
1.165.669 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 20.050.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Definitieve goedkeuring op 09/07/2021 van het ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - nota
KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
28
VV008 - EPC-LABELPREMIE RESIDENTIEEL BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Belanghebbenden
Fluvius PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
01. Renovatie gebouwenpatrimonium (energetisch & asbestverwijdering)
Speerpunt Relanceplan 01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING Volgens de langetermijn renovatiedoelstelling moeten alle bestaande woongebouwen uiterlijk in 2050 een vergelijkbaar energieprestatieniveau halen als nieuwbouwwoningen met vergunningsaanvraag in 2015. Deze langetermijndoelstelling betekent dat tegen 2050 het gemiddelde EPC-kengetal van het volledige woningenpark wordt verlaagd met 75%. Op de gehanteerde EPC-schalen met energielabels (A tot F), komt dit overeen met het label A (EPCkengetal 100). Op basis van data uit de EPC-databank wordt vastgesteld dat op dit moment ongeveer 3,5% van het bestaande woningenpark van bijna 3 miljoen woningen (huizen en appartementen) voldoet aan het streefdoel, terwijl 29% een F-label heeft. Er moeten dus nog 2,9 miljoen woningen evolueren naar de doelstelling 2050 (96,5% van het woningenbestand). Dat betekent dat, als de inspanningen uniform worden gespreid, de komende dertig jaar per jaar gemiddeld 3% van het woningenbestand of ruim 95.000 wooneenheden moeten evolueren naar de doelstelling 2050. Gebeurt de renovatie, zoals doorgaans het geval is, in fases, ligt de noodzakelijke renovatiegraad nog hoger. Om dit te verwezenlijken legt de langetermijnrenovatiestrategie 2050 een sterk accent op grondige renovaties op natuurlijke opportuniteitsmomenten, zoals bijvoorbeeld bij transactiemomenten (verkoop, vererving), start van een nieuwe verhuring en sloop van de slechtste woningen gevolgd door vernieuwbouw. Maar ook buiten deze sleutelmomenten blijft het verhogen van de renovatiegraad en het stimuleren van diepgaande energetische renovaties een permanente noodzaak. Prioriteit gaat naar de slechtst presterende woningen. Daarom werd vanaf 1 januari 2021 een EPC-labelpremie ingevoerd voor die investeerders in een woning of appartement met een zeer slecht EPC-label, die de woning renoveren tot minstens label C (appartement tot minstens label B). Het premiebedrag varieert in functie van het behaalde label na renovatie en kan in stappen worden verkregen.
29
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
25.350.000 EUR
Output
8400 aangevraagde premies over periode 2021-2022
Outcome
Energiebesparing van EPC-label E/F/D naar EPC-label C/B/A in 8400 woningen
Impact
Broeikasgasemissies - Finaal energieverbruik in GWh ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Maatregel ingegaan vanaf 2021. Relancemiddelen voorzien voor renovaties in 2021 en 2022 (dus start-EPC's opgemaakt in die 2021 en 2022). Op basis van een slecht EPC-voor en een goed EPC-na binnen de 5 jaar na start EPC, kan een premie worden aangevraagd bij de netbeheerder. Wie start met renoveren in 2021, heeft dus tijd tem 2026 om dat nieuwe EPC te laten opmaken en daarna nog 1 jaar tijd om de premieaanvraag in te dienen. Bijgevolg kent dit project een trage opstart, wat echter niet representatief is voor het uiteindelijk succes en het uiteindelijk aantal grondig gerenoveerde woningen.
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Regelgevende teksten goedgekeurd
2020 Q4
Gerealiseerd
1600 gerenoveerde woningen met de EPC-labelpremie in 2021
2022 Q1
Vertraging
6800 gerenoveerde woningen met EPC-labelpremie
2023 Q1
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
8400 aangevraagde premies over periode 2021-2022
8400
2023 Q1
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
25.350.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen 30
PROJECTFINANCIERING o Europees Herstelfonds: 25.350.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Besluit van de Vlaamse Regering van 18 december 2020 houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - BVR Besluit van de Vlaamse Regering van 18 december 2020 houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - nota Besluit van de Vlaamse Regering van 18 december 2020 houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - advies KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
31
VV009 - RENOVATIES SOCIALE WONINGEN VERSNELLEN BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Matthias Diependaele
Trekkende entiteit VO
Wonen-Vlaanderen
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Belanghebbenden
De sociale huisvestingsmaatschappijen en het Vlaams Woningfonds die beroep kunnen doen op deze subsidies voor de energetische renovatie van sociale huurwoningen. Het voordeel dat hiermee wordt gecreëerd door een lagere energiefactuur komt ten goede van de sociale huurders. PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
01. Renovatie gebouwenpatrimonium (energetisch & asbestverwijdering)
Speerpunt Relanceplan 01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING Met het oog op het behalen van de ambitieuze Vlaamse klimaat- en energiedoelstellingen tegen 2050, moet er volop worden ingezet op de energetische renovatie van sociale huurwoningen. Zo werd door de Vlaamse Regering immers beslist dat uiterlijk in 2050 de bestaande woningen een gelijkwaardig of vergelijkbaar energieprestatieniveau moeten behalen als nieuwbouwwoningen met een vergunningsaanvraag in 2015. Naast grote inspanningen op de private woonmarkt, wordt ook van de sociale huisvestingssector een inhaalbeweging verwacht op dat vlak . Het doel van dit project is om aan de hand van de toekenning van VKF-premies aan sociale huisvestingsmaatschappijen en het Vlaamse Woningfonds de energetische renovatie van sociale huurwoningen te stimuleren en te versnellen. Naast de opname van een gesubsidieerde lening bij de renovatie van sociale huurwoningen kunnen initiatiefnemers dan ook gebruik maken van deze subsidie wat voor hen voordeliger is. Op die manier worden initiatiefnemers gestimuleerd om projecten op te starten wat enerzijds een positieve impact zal hebben bij het heropstarten van de bouwsector na de coronavirusmaatregelen en anderzijds zal resulteren in sociale woningen met een laag energieverbruik en bijgevolg een beperkte CO2-impact. Rekening houdend met het gegeven dat er geen subsidie toegekend kan worden voor de plaatsing van een gascondensatie ketel, gaan we uit van een gemiddelde subsidie van 6.734 euro per woning. Met een budget van 30 miljoen euro, afkomstig van het relanceplan 'Vlaamse Veerkacht', zullen op die manier ongeveer 4.455 woningen een energetische renovatie kunnen ondergaan. De Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW) zal instaan voor het beheer en de toekenning van deze subsidie aan de initiatiefnemers, zoals ze dat tot nu toe ook al heeft gedaan voor de middelen die vanuit het Vlaams Klimaatfonds ter beschikking werden gesteld voor de energetische renovatie van sociale huurwoningen. Er kan dus verder gewerkt worden op een bestaande regeling die al is ingeschreven in het Besluit Vlaamse Codex Wonen van 2021 (artikel 5.48 32
PROJECTOMSCHRIJVING tot en met artikel 5.55). Daarbij kan een initiatiefnemer afhankelijk van de energetische investeringen die worden gedaan in de sociale huurwoning zoals bijvoorbeeld de plaatsing van een zonneboiler, condensatieketel, warmtepomp, zoldervloerisolatie, de na-isolatie van de bestaande spouwmuur,… een subsidie aanvragen bij de VMSW. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
30.000.000 EUR
Output
Aan een gemiddelde subsidie van 6.743 euro per woning, zal met een budget van 30 miljoen euro op die manier ongeveer 4.455 woningen een energetische renovatie kunnen ondergaan.
Versnelde energetische renovatie van sociale huurwoningen met een daling van het Outcome energieverbruik als gevolg, wat op zijn beurt zal resulteren in een daling van de CO2uitstoot. Impact
Aandeel hernieuwbare energie in totaal energiegebruik - Evolutie gemiddeld E-peil woongebouwen ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Op 25 juni 2021 werd dit project geagendeerd en goedgekeurd door de Vlaamse regering. Via het herverdelingsbesluit van 16 juli 2021 werd de eerste schijf van 15 miljoen euro in VAK en VEK ter beschikking gesteld van het agentschap Wonen-Vlaanderen. Deze middelen zullen aan de hand van een toelageMB (in opmaak) ter beschikking worden gesteld aan de VMSW die instaat voor de toekenning en uitbetaling van de subsidie voor de energetische renovatie van sociale huurwoningen aan de initiatiefnemers.
Noodzakelijke politieke actie
/
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL Opmaak nota aan de Vlaamse regering met oog op herverdeling middelen.
TIMING 2021 Q2
Opmaak toelagebesluit waarbij het eerste deel van de middelen vanuit het agentschap Wonen-Vlaanderen aan de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal 2021 Wonen ter beschikking worden gesteld die instaat voor het beheer en de Q3 toekenning van de subsidie.
STATUS Gerealiseerd
Op schema
33
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Tweede herverdeling waarbij de resterende middelen (15 mio euro in VAK 2022 en VEK) worden ter beschikking gesteld van het agentschap WonenQ1 Vlaanderen
Op schema
Opmaak toelagebesluit waarbij het tweede deel van de middelen vanuit het agentschap Wonen-Vlaanderen aan de Vlaamse Maatschappij voor 2022 Sociaal Wonen ter beschikking worden gesteld die instaat voor het beheer Q2 en de toekenning van de subsidie.
Op schema
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Aantal sociale huurwoningen waarvoor een subsidie voor de energetische renovatie van sociale huurwoningen werd toegekend
4455
2022 Q4
1.053
23,6 %
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
30.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 30.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 25 juni 2021. Renovaties sociale woningen versnellen KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
34
VV010 - SOCIALE WONINGBOUW BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Matthias Diependaele
Trekkende entiteit VO
Departement Financiën en Begroting - Wonen-Vlaanderen
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Wonen-Vlaanderen
Belanghebbenden
De sociale huisvestingsmaatschappijen kunnen dankzij de verhoogde leningsmachtiging meer leningen opnemen bij Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW), zodat er sneller bijkomende sociale woningen gebouwd en gerenoveerd kunnen worden. De uitbreiding van het sociaal huurpatrimonium richt zich bij uitstek tot de meest kwetsbare groepen op de woningmarkt. PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
01. Renovatie gebouwenpatrimonium (energetisch & asbestverwijdering)
Speerpunt Relanceplan 01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING De vraag naar sociale huurwoningen in Vlaanderen is groter dan het aanbod. De huidige pandemie zorgt bovendien voor bijkomende uitdagingen op de woningmarkt, voornamelijk in het onderste segment van de huurmarkt. Daarnaast staan we voor ambitieuze Vlaamse klimaat- en energiedoelstellingen tegen 2050. Zo werd door de Vlaamse regering beslist dat uiterlijk in 2050 de bestaande woningen een gelijkwaardig of vergelijkbaar energieprestatieniveau moeten behalen als nieuwbouwwoningen met een vergunningsaanvraag in 2015. Om het patrimonium binnen de sociale huisvestingssector op dit niveau te brengen, moeten nog grote investeringen gebeuren. De doelstelling van dit project is om de sociale woningbouw en de renovatie van sociale woningen te versnellen door éénmalig in het begrotingsjaar 2021 de FS3-machtiging van de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW) te verhogen met 250 miljoen euro. Hierdoor kunnen sociale huisvestingsmaatschappijen goedkope leningen aangaan bij VMSW om hun bouw- en renovatieprojecten te financieren. De VMSW staat in voor het toekennen van deze leningen aan de initiatiefnemers volgens een regeling die is opgenomen in het Besluit Vlaamse Codex Wonen van 2021 (artikel 5.38 tot en met 5.44). Voor de financiering van deze maatregelen zal de VMSW renteloze leningen opnemen bij het Vlaamse Gewest die zich op haar beurt zal financieren op de kapitaalmarkt. Het budget van 5 miljoen euro betreft een compensatie van de rentelasten waarmee Financiën & Begroting zal worden geconfronteerd gedurende een periode van 4 jaar (gerekend aan 0,5% rente). 35
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
5.000.000 EUR
Output
Uitgaande van een gemiddelde bouwkost kunnen dankzij de verhoogde FS3-machtiging van 250 miljoen euro ongeveer 1.300 sociale huurwoningen gebouwd worden. Een deel van het budget kan ook naar renovatie gaan. Aangezien de omvang en de complexiteit van renovaties sterk kan variëren, is het niet direct mogelijk om daar op voorhand een exact aantal woningen op te kleven.
Enerzijds zal dit leiden tot de bouw van bijkomende sociale huurwoningen wat een positief effect zal hebben op de kandidaat-huurders die momenteel op de wachtlijst staan voor een sociale huurwoning. Anderzijds zal dit ook voor een versnelling zorgen in Outcome de energetische renovatie van sociale huurwoningen met een daling van het energieverbruik als gevolg, wat op zijn beurt zal resulteren in een daling van de CO2uitstoot. Impact
Aandeel bevolking onder de armoededrempel - Evolutie gemiddeld E-peil woongebouwen - Broeikasgasemissies ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Op 25 juni 2021 werd dit project geagendeerd en goedgekeurd door de Vlaamse regering. Via het herverdelingsbesluit van 16 juli 2021 werd de eerste schijf van 1,25 miljoen euro in VAK en VEK ter beschikking gesteld voor de compensatie van de rentekosten voor de verhoging van de FS3-machtiging met 250 miljoen euro. De volgende stap is nu de vastlegging en vereffening van deze middelen.
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Opmaak nota aan de Vlaamse Regering met oog op herverdeling van de middelen
2021 Q2
Gerealiseerd
Herverdeling 1,25 mio euro in 2021
2022 Q3
Gerealiseerd
Vastlegging en uitbetaling 1,25 mio euro in 2021
2021 Q4
Op schema
Herverdeling 1,25 mio euro in 2022
2022 Q3
Op schema
Vastlegging en uitbetaling 1,25 mio euro in 2022
2022 Q4
Op schema 36
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Herverdeling 1,25 mio euro in 2023
2023 Q3
Op schema
Vastlegging en uitbetaling 1,25 mio euro in 2023
2023 Q4
Op schema
Herverdeling 1,25 mio euro in 2024
2024 Q3
Op schema
Vastlegging en uitbetaling 1,25 mio euro in 2024
2024 Q4
Op schema
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Aantal ‘sociale huurwoningen – nieuwbouw’ die werden toegewezen op het jaarbudget
1300
2022 Q4
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
5.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 5.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 25 juni 2021. Sociale Woningbouw KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
37
VV011 - VEB-ENERGIE-EFFICIËNTIE VLAAMSE OVERHEID BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO Vlaams Energiebedrijf Webpagina trekkende Projectpagina entiteit m.b.t. project Betrokken entiteit(en) VO
Belanghebbenden
Elke Vlaamse entiteit die onderworpen is aan de wetgeving overheidsopdrachten kan gebruik maken van het VEB als aankoopcentrale en/of als opdrachtencentrale. Vanuit haar opdracht concentreert het VEB zich prioritair op overheden in Vlaanderen en in het bijzonder deze die gevat worden door de wetgeving overheidsopdrachten. Met andere woorden: de Vlaamse overheid zelf en entiteiten die werkingsmiddelen, subsidies ontvangen vanuit de Vlaamse overheid. De entiteiten die in aanmerking komen voor subsidiëring vanuit dit relanceplan zijn evenwel beperkt tot deze waarbij de Vlaamse Overheid ook de toezichthoudende entiteit is (institutionele sector 1312), en de aan de wetgeving overheidsopdrachten onderworpen onderwijs- en zorginstellingen in het Vlaams Gewest. PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
01. Renovatie gebouwenpatrimonium (energetisch & asbestverwijdering)
Speerpunt Relanceplan 01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING Verbeteren van energieprestatie Vlaamse Overheid door ondersteuning investeringen Voor de overheidsgebouwen wordt vanuit de voorbeeldrol van de overheid 2045 gesteld voor een CO2-neutrale gebouwenvoorraad. De uitdaging is om tegen 2045 geen emissies meer uit gas of stookolie te genereren in gebouwen en technische infrastructuur. De Vlaamse overheid wil haar verantwoordelijkheid opnemen in het behalen van de doelstellingen met behulp van het interne Klimaatplan van de Vlaamse overheid. Elke entiteit moet jaarlijks haar primair energieverbruik met 2,5% verminderen en hiertoe een meerjarenplan opnemen in hun ondernemingsplan (VR 2020 2905 0517/1BIS). Om deze klimaatdoelstellingen te halen, moeten onder andere investeringen gebeuren in een goed onderbouwde vastgoedstrategie en daaraan gekoppeld duurzaam meerjarenonderhoudsplan met implementatie van energiebesparende maatregelen. De projecten die worden weerhouden voor het toekennen van steun, moeten zorgen voor een versnelling van de klimaatinspanningen en moeten helpen om de economie te laten opveren. We opteren hierbij voor projecten die direct of indirect bijdragen tot het verduurzamen van het 38
PROJECTOMSCHRIJVING vastgoed van de Vlaamse overheid. • Projecten die inzicht geven in de energie- en koolstofbesparingsmogelijkheden Daarnaast worden ook maatregelen ondersteund die slechts indirect tot een energie- of koolstofbesparing leiden, maar wel essentieel zijn om tot een koolstofneutraal patrimonium te komen doordat ze leiden tot een kwantitatief en kwalitatief inzicht in besparingsmogelijkheden en verbruik. - Energiescans of -audits • Projecten die leiden tot een directe energie- en koolstofbesparing Dit zijn meestal projecten waarbij technische aanpassingen en/of gebouwschilmaatregelen worden geïmplementeerd (niet-limitatieve lijst): - Relighting - Verwarmen en koelen (HVAC), met bijzondere aandacht voor uitfasering van stookolie-installaties - Isolatiemaatregelen (muur, dak, vloer) - Schrijnwerk en beglazing - Energieprestatiecontracten, zowel bij de facilitatie als bij de uitvoering - Hernieuwbare energie (opwekking en opslag) Er zal een procentuele steun toegekend worden op de weerhouden projecten, zodat de subsidieefficiëntie gewaarborgd wordt. Het percentage steun dat zal worden toegekend, wordt bepaald overeenkomstig de (potentiële) impact van het project of maatregel, zijnde de energie- en CO2besparing. Er wordt geopteerd om met een vast steunpercentage te werken per type project of maatregel. Energiescans of -audits: 20% - 25% (Vlaamse overheid) EPC-facilitatie en uitvoering: 20% - 25% (Vlaamse overheid) Groene Warmte: 30% - 37,5% (Vlaamse overheid) Technische installaties: 30% - 37,5% (Vlaamse overheid) Gebouwschil 40% - 50% (Vlaamse overheid) INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
20.000.000 EUR
Output
Kwantitatieve einddoelstelling: 261.428 m² gerenoveerd vloeroppervlak
Outcome Kwantitatieve einddoelstelling: 261.428 m² gerenoveerd vloeroppervlak Impact
Finaal energieverbruik in GWh - Aandeel hernieuwbare energie in totaal energiegebruik ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Goedgekeurd op de Vlaamse Regering op 16 juli 2021 Subsidiereglement uitgewerkt Communicatie aan de doelgroep 39
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Validatie operationeel kader voor toewijzing projecten
2021 Q1
Op schema
Selectie van weerhouden projecten 2021 (40%)
2021 Q3
Vertraging
Selectie van weerhouden projecten 2021 (100%)
2021 Q4
Nog niet gestart
Selectie van weerhouden projecten 2022 (40%)
2022 Q2
Nog niet gestart
Selectie van weerhouden projecten 2022 (100%)
2022 Q4
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Verbeteren van energieprestatie Vlaamse Overheid door selectie van projecten voor de rennovatie van 261.428 m² vloeroppervlak
261.428 m²
2022 Q4
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
20.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 20.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 16 juli 2021. Relance budget 11 – VEB energie-efficiëntie Vlaamse overheid KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
40
41
VV012 - VERLENGING EN UITBREIDING SLOOP- EN HEROPBOUWPREMIE BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO Woningeigenaars, sectoren en bedrijven actief in de bouwsector
Belanghebbenden
PROJECTSITUERING Cluster Relanceplan
01. Renovatie gebouwenpatrimonium (energetisch & asbestverwijdering)
Speerpunt Relanceplan 01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING Sloop en heropbouw is een belangrijke beleidsmaatregel om het verouderd patrimonium, dat vaak minder geschikt is voor een grondige energetische renovatie, versneld te laten slopen en te herbouwen, via een stimulerend beleid. Op die manier komt bebouwde ruimte versneld terug vrij, waarbij deze ruimte opnieuw wordt ingevuld met woongebouwen die aan de actuele energieprestatie-eisen voldoen. De Vlaamse sloop- en heropbouwpremie werd ingevoerd vanaf 1 oktober 2018 en liep af op 31/12/2020. Deze premie van 7500 euro was bestemd voor de gebieden waar de 6% btw bij sloopen heropbouw niet van toepassing was (= buiten de centrumsteden). Vanaf 1 januari 2021 wordt de federale maatregel inzake 6% btw gedeeltelijk uitgebreid naar het volledige grondgebied, weliswaar beperkt tot de enige/eigen woning met een bewoonbare oppervlakte tot 200 m² en dit voor een periode van 2 jaar. De Vlaamse sloop- en heropbouwpremie wordt verlengd voor bouwaanvragen in 2021 en 2022, en is aanvullend bij de federale 6% btw bij sloop en heropbouw voor dezelfde periode. Deze Vlaamse sloop- en heropbouwpremie is enkel bestemd voor wie niet kan genieten van de uitbreiding van de federale maatregel. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
17.600.000 EUR
Output
1760 uitbetaalde sloop- en herbouwpremies
Outcome
Minstens 1760 bijna-energieneutrale nieuwbouwwoningen ter vervanging van energieinefficiënte woningen.
Impact
Broeikasgasemissies - Finaal energieverbruik in GWh 42
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Verlenging en verhoging Vlaamse Sloop- en heropbouwpremie in 2021 en 2022
2020 Q4
Gerealiseerd
Aanvraagprocedure sloop- en heropbouw operationeel
2021 Q1
Gerealiseerd
300 sloop- en herbouwpremies uitbetaald
2021 Q2
Op schema
600 sloop- en herbouwpremies uitbetaald
2021 Q4
Nog niet gestart
900 sloop- en herbouwpremies uitbetaald
2022 Q2
Nog niet gestart
2022 Q4
Nog niet gestart
2023 Q2
Nog niet gestart
1600 sloop- en herbouwpremies uitbetaald
2023 Q4
Nog niet gestart
1760 sloop- en herbouwpremies uitbetaald
2024 Q4
Nog niet gestart
1200 sloop- en herbouwpremies uitbetaald
1400 sloop- en herbouwpremies uitbetaald
OUTPUT INDICATOR 1760 uitbetaalde sloop- en herbouwpremies
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD 1760
2024 Q4
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
17.600.000 EUR 43
PROJECTFINANCIERING Uitvoering VAK
3.845.000 EUR
Uitvoering VEK
3.845.000 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 17.600.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Besluit van de Vlaamse Regering van 18 december 2020 houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - BVR Besluit van de Vlaamse Regering houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - nota Besluit van de Vlaamse Regering houdende wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010 - advies KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
44
VV020 - BIO-ECONOMIE BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Departement Economie, Wetenschap en Innovatie
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Departement Landbouw en Visserij
Belanghebbenden
Bedrijven, speerpuntclusters, universiteiten, hogescholen, (strategische) onderzoekscentra PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
05. Versterking O&O
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
De bio-economie omvat zowel de productie van hernieuwbare biologische hulpbronnen als het gebruik van die hulpbronnen en reststromen. Deze worden verwerkt tot waardevolle producten zoals voedsel, diervoeder, biogebaseerde producten en energie. Vlaanderen heeft een sterke traditie in biogebaseerde activiteiten. Gezien de afwezigheid van grote voorraden natuurlijke hulpbronnen, heeft Vlaanderen expertise opgebouwd in het slim omgaan met grondstoffen voor een circulaire bio-economie. De strategie en het beleidsplan Bio-economie hebben tot doel het netwerk van innovatieactoren op dit gebied te versterken en nieuwe initiatieven voor het duurzaam gebruik van biogebaseerde oplossingen te stimuleren. Deze acties pakken de huidige uitdagingen van de bio-economie in Vlaanderen aan door: - meer samenwerking op te bouwen tussen actoren in verschillende economische sectoren; - innovatie te stimuleren in samenwerking met partners uit de landbouw; - ondersteuning te bieden aan start-ups en KMO's bij de snelle opschaling en industrialisatie van hun oplossingen; - de onderzoeksgemeenschap op dit gebied te stroomlijnen en versterken; - de bestuurlijke capaciteit te versterken om de Vlaamse bio-economie op te volgen en te ondersteunen. Het eerst impulsprogramma bio-economie werd op 18 december 2020 door de Vlaamse Regering goedgekeurd. Hiermee gaat een investering gepaard van 10 miljoen EUR, waarvan 3 miljoen EUR voor wetenschappelijk onderzoek en 7 miljoen EUR voor O&I-projecten in samenwerking met bedrijven. Een tweede impulsprogramma van 10 miljoen EUR zal in 2021 worden voorgesteld.
45
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
20.000.000 EUR FWO-oproep: minimum 6 tweejarige projecten goedgekeurd tegen eind 2021. Tegen eind 2022 worden nog eens 6 bijkomende projecten goedgekeurd.
Output
O&I-projecten met bedrijven: - Actie clusterprojecten: tegen eind 2021 worden een 3-tal (grotere) clusterprojecten bio-economie verwacht. - Actie pilootinfrastructuur: tegen eind 2021 worden een 60-tal 'piloottrajecten biogebaseerde toepassingen' verwacht. FWO-oproep: Met de thematische oproep bio-economie wil men excellent vernieuwend strategisch basisonderzoek binnen het thema bio-economie financieren zodat technologische ontwikkelingen met hoog potentieel voor economische of maatschappelijke valorisatie, de grootste kans van slagen krijgen.
Outcome
Impact
O&I-projecten met bedrijven: - Actie clusterprojecten: versterking van waardenketens inzake bio-economie passend binnen de (triplehelix) roadmaps van de speerpuntclusters. - Actie pilootinfrastructuur: opschaling van labo-onderzoek inzake bio-economie naar marktrijpe toepassingen. O&O-bestedingen door bedrijven - ECONOMIE EN SAMENLEVING VERDUURZAMEN ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR FWO-oproep: Op 9 juli werd het reglementair kader voor de thematische FWOoproep bio-economie definitief vastgelegd door de Vlaamse Regering. De eerste thematische oproep bio-economie werd ondertussen reeds gelanceerd door het FWO met een indieningsdeadline van eind september 2021. Tegen eind 2021 zullen alle ingediende projectaanvragen beoordeeld zijn zodat de gekozen projecten op 1 jan 2022 van start kunnen gaan. 0&I-projecten met bedrijven:
Beschrijving voortgang
Actie clusterprojecten: Op 17/6/2021 werd een eerste clusterproject bioeconomie goedgekeurd: BIOPOL4MOTIVE, dat getrokken wordt door speerpuntcluster Catalisti (VAK: 1.277 kEUR). Dit is een ICON-project. Actie pilootinfrastructuur: Op 2 juli werden alle modaliteiten en documenten gepubliceerd, een infosessie vond plaats op 26/8 met een 100-tal ingeschrevenen. De lancering van de elektronische indieningstool zal plaatsvinden op 13/9/2021. Onderzoeksagenda: het opzet, de doelstelling en afbakening van de opmaak van een onderzoeksagenda werd afgestemd met de stakeholders op de stuurgroep bio-economie van 27 april 2021
Noodzakelijke politieke actie 46
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Start opbouw van onderzoeksagenda voor de Vlaamse Bio-economie
2021 Q3
Op schema
Toekenning van de steunmiddelen voor O&I-projecten met bedrijven
2021 Q4
Op schema
Tweede impulsprogramma bio-economie
2021 Q4
Op schema
Lancering FWO oproep bio-economie onderzoeksprojecten
2021 Q4
Op schema
OUTPUT INDICATOR Aantal goedgekeurde clusterprojecten bio-economie
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD 3
2021 Q4
FWO-oproep 1: aantal goedgekeurde 6 tweejarige projecten eerste oproep
2021 Q4
aantal goedgekeurde 'piloottrajecten 60 bio-gebaseerde toepassingen'
2021 Q4
FWO-oproep 2: aantal goedgekeurde 6 tweejarige projecten tweede oproep
2022 Q4
FWO-oproep 1: aantal voltooide projecten eerste oproep
6
2023 Q4
FWO-oproep 2: aantal voltooide projecten tweede oproep
6
2024 Q4
1
33 %
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
20.000.000 EUR
Uitvoering VAK
1.277.000 EUR
Uitvoering VEK
340.000 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 20.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
47
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 12 december 2020. Vlaams beleidsplan bio-economie Nota aan de Vlaamse Regering van 30 april 2021. Besluit van de Vlaamse Regering over de thematische oproep met betrekking tot de bio-economie bij het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen (FWO) Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de regels voor de thematische oproep voorde bio-economie bij het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen (FWO) Nota aan de Vlaamse Regering van 21 mei 2021. Besluit van de Vlaamse Regering over de thematische oproep met betrekking tot de bio-economie bij het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen (FWO) Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de regels voor de thematische oproep voorde bio-economie bij het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen (FWO) Advies van het FWO volgend op de principiële goedkeuring van de Vlaamse Regering Besluit van de Vlaamse Regering over de thematische oproep met betrekking tot de bio-economie bij het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen (FWO) Nota aan de Vlaamse Regering van 9 juli 2021. Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering over de thematische oproep met betrekking tot de bio-economie bij het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen (FWO) Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de regels voor de thematische oproep voorde bio-economie bij het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen (FWO) Advies van de Raad van State. Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de regels voor de thematische oproep voor de bio-economie bij het Fonds Wetenschappelijk Onderzoek - Vlaanderen (FWO) KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
48
VV021 - ONDERZOEKSINFRASTRUCTUUR (BIJ STRATEGISCHE ONDERZOEKSCENTERS (SOC’S), SPEERPUNTCLUSTERS, VLAAMSE ONDERZOEKSINSTELLINGEN EN HOGER ONDERWIJS) BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Departement Economie, Wetenschap en Innovatie
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Agentschap Innoveren en Ondernemen
Belanghebbenden
Bedrijven, speerpuntclusters, universiteiten, hogescholen, (strategische) onderzoekscentra PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
05. Versterking O&O
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Excellente wetenschap en innovatie zijn dé voorwaarden om de grote maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. De versterking van deze onderzoeks- en innovatie (O&I)-basis kan niet zonder de uitbouw van grootschalige, state-of-the-art (internationale) O&I-infrastructuren. Bovendien zijn deze infrastructuren nodig om de innovatiekloof te kunnen overbruggen en de transfer van kennis en technologie te versnellen naar het industriële en kmo-weefsel. Om onze kennisbasis te versterken, zullen we daarom bijkomend investeren in O&I- en technologische infrastructuur met een inhoudelijke focus op 3 thema’s: digitalisering, duurzaamheid en zorg. Een investeringsagenda werd samengesteld op basis van een bevraging van het veld. Er worden 14 subprojecten gefinancierd, waarvan 7 binnen de pijler 'Duurzaamheid' (39,20 mio €), 3 binnen de pijler ‘Digitaal’ (36,02 mio €) en 4 binnen de pijler ‘Gezondheid’ (25,91 mio €) voor een gezamenlijk budget van 101,14 mio €. Het gaat om de hiernavolgende subprojecten (projectuitvoerder(s) / toegekende middelen Vlaamse Veerkracht). Pijler Duurzaamheid: (VV021/01) Bio Base NextGen Fermentation Platform: acht drukfermentoren met geavanceerde sensoren (Bio Base Europe Pilot Plant (BBEPP) / 1,38 mio €); (VV021/02) Bio Base Demo: demonstratiefermentor op 50 m³ (BBEPP / 10,61 mio €); (VV021/03) Microbiële fermentatiestromen als eiwitbron in voedings- en voedertoepassingen van Vlaamse bedrijven (BBEPP en Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) / 3 mio €); (VV021/04) BioCon pilot plant: biomassa-conversieplatform (KU Leuven / 8,20 mio €); (VV021/05) Samen bouwen aan een klimaatneutraal Vlaanderen: onderzoeks- en demonstratieinfrastructuur (KU Leuven / 7,96 mio €); 49
PROJECTOMSCHRIJVING (VV021/06) Biotope incubator (Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) / 6,50 mio €); (VV021/07) Green Hydrogen Lab (UHasselt / 1,56 mio €); Pijler Digitaal: (VV021/08) Acceleratorprogramma met 6 end-to-end digitale pilootproductielijnen voor digitale transformatie van High-Mix-Low-Volume (HMLV) productie (Flanders Make / 11 mio €); (VV021/09) Uitbreiding Fotonica pilootlijn infrastructuur (VUB Brussels Photonics Team (B-PHOT) / 5,02 mio €); (VV021/10) Miniaturisatie in geavanceerde halfgeleidertechnologieën: opzet van een Hoge Numerieke Apertuur (NA) Extreme Ultra Violet (EUV)-golflengte Lab (Imec / 20 mio €); Pijler Gezondheid: (VV021/11) CESPE Innovatie Accelerator voor (bio)farmaceutische productie (UGent / 9 mio €); (VV021/12) Ecosysteem voor pandemiebestrijding: Vaccinopolis (4 mio €) + Flipped TTO (1,3 mio €) (UAntwerpen / 5,3 mio €); (VV021/13) Europese translationele motor voor AAV-gentherapie (KU Leuven / 9,17 mio €); (VV021/14) Remote Clinical Monitoring Center (RCMC) (UHasselt / 2,44 mio €). INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
100.000.000 EUR
Output
De verwachte output per subproject werd opgenomen in de nota aan de Vlaamse Regering zelf (zie link onder het veld 'Agendering Vlaamse Regering').
Outcome
De verwachte outcome per subproject werd opgenomen in de nota aan de Vlaamse Regering zelf (zie link onder het veld 'Agendering Vlaamse Regering').
Impact
Aandeel hernieuwbare energie in totaal energiegebruik - O&O-bestedingen door bedrijven ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Na goedkeuring door de Vlaamse Regering op 9 juli 2021 worden nu de overeenkomsten uitgewerkt i.s.m. de betrokken instellingen/begunstigden. Aansluitend zullen de eerste subsidieschijven in betaling gesteld worden.
Noodzakelijke politieke actie
Na akkoord over (de inhoud van) de overeenkomsten, dient de minister als laatste de 14 overeenkomsten te ondertekenen. GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
Bevraging van het veld.
TIMING
STATUS
2021 Q3
Gerealiseerd
50
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Alle projecten werden goedgekeurd.
2021 Q3
Gerealiseerd
Alle overeenkomsten werden opgemaakt.
2021 Q4
Op schema
Alle overeenkomsten werden ondertekend door alle partijen.
2022 Q1
Nog niet gestart
Alle projecten zijn gestart.
2022 Q4
Nog niet gestart
Voortgangsrapportage over werkjaar 2022.
2023 Q1
Nog niet gestart
Voortgangsrapportage over werkjaar 2023.
2024 Q1
Nog niet gestart
Voortgangsrapportage over werkjaar 2024.
2025 Q1
Nog niet gestart
Voortgangsrapportage over werkjaar 2025.
2026 Q1
Nog niet gestart
Alle projecten zijn afgerond.
2026 Q2
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Aantal goedgekeurde projecten van investeringsagenda onderzoeksinfrastructuur
14
2021 Q4
Aantal gestarte projecten van investeringsagenda onderzoeksinfrastructuur
14
2022 Q4
Aantal voltooide projecten van investeringsagenda onderzoeksinfrastructuur
14
2026 Q2
14
100 %
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
100.000.000 EUR
Uitvoering VAK
1.276.579 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 100.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
51
AGENDERING VLAAMSE REGERING De 14 projecten werden door de Vlaamse Regering goedgekeurd op 9 juli 2021. Nota aan de Vlaamse Regering van 9 juli 2021: Vlaamse Veerkracht: investeringsimpuls in O&O&Iinfrastructuur (VR 2021 0907 VV DOC.0099/1BIS) KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN VV023 - Versterking onderzoeksveld en versnelling O&O
52
VV022 - VERSTERKING O&O BEDRIJVEN BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Agentschap Innoveren en Ondernemen
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden
Ondernemingen PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
05. Versterking O&O
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Innovatie staat centraal in de aanpak van het herstel in Vlaanderen. In de eerste plaats omdat innovatie nodig is om onze bedrijven competitief en productief te houden, zodat jobs in Vlaanderen behouden en gecreëerd kunnen worden. Vlaamse bedrijven staan in de voorhoede van innovatie in Europa. Investeringen ten belope van 2,16% van het bbp onderstrepen de R&D-intensiteit van de bedrijven en dragen sterk bij tot het feit dat we in Vlaanderen met 2,92% in 2018 dicht bij de 3% O&O-doelstelling zitten. We stellen bovendien vast dat bedrijven in deze crisis blijven inzetten op innovatie en willen hen daarin ondersteunen. Daarom trekken wij 100 miljoen euro extra uit voor subsidies aan O&O-projecten van bedrijven. Deze subsidies zullen worden toegekend onder de voorwaarden van de huidige instrumenten die gericht zijn op O&O-steun aan bedrijven. Het innovatiebeleid slaagt er steeds beter in om ook kleine(re) bedrijven te bereiken. Toch blijft de spreiding van O&O over meer sectoren en bedrijfstypes een uitdaging voor onze regio. Na de Corona-crisis zal innovatie nog meer dan voorheen bepalend zijn voor de concurrentiekracht van onze bedrijven en de economische groei. Deze investeringen gaan daarom gepaard met een doorlichting van het VLAIO innovatie-instrumentarium. We willen immers meer innoverende ondernemingen en meer innovatie in bedrijven stimuleren. De uitdaging bestaat erin om het aantal innoverende bedrijven in Vlaanderen op te trekken en het instrumentarium dat Vlaanderen inzet om ondernemingen aan te zetten tot innovatie laagdrempeliger te maken, aan te passen aan de mogelijkheden van kmo’s en sterker in te zetten op economische valorisatie van de resultaten van innovatie. Bij het opmaken van het Vlaams regeerakkoord werd deze uitdaging verwoord als het verbreden van het O&O-instrumentarium naar kleine bedrijven. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
100.000.000 EUR
Output
Aantal goedgekeurde projectenen 53
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Outcome
Meer O&O-investeringen ondernemingen
Impact
O&O-bestedingen door bedrijven ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Projecten worden volop geselecteerd.
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Doorlichting VLAIO-instrumentarium
2021 Q4
Op schema
Selectie van O&O-projecten via reguliere aanpak
2022 Q4
Op schema
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Gezondheid en zorg - COOCK Gezondheid en zorg - TETRA Gezondheid en zorg Clusterprojecten
8.000.000
2021 Q3
Vastleggingen Relance Middelen O&O
30.000.000,00
2021 Q4
18.666.644 62 %
Aantal projecten
100
2022 Q4
68
68 %
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
100.000.000 EUR
Uitvoering VAK
20.704.998 EUR
Uitvoering VEK
7.387.433 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 100.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR
54
PROJECTFINANCIERING • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING VR 2020 1812 DOC.1463 - Bijkomende middelen voor VLAIO O&O-projecten 2020 - nota Impulsprogramma - Innovatie in gezondheid en zorg. Nota VR 18/06/2021 Impulsprogramma - Innovatie in gezondheid en zorg. Kadernota VR 18/06/2021 Impulsprogramma - Innovatie in gezondheid en zorg. Bijlage. Doelgroepbevraging KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
55
VV023 - VERSTERKING ONDERZOEKSVELD EN VERSNELLING O&O BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Departement Economie, Wetenschap en Innovatie
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Agentschap Innoveren en Ondernemen
Belanghebbenden
Bedrijven, speerpuntclusters, universiteiten, hogescholen, (strategische) onderzoekscentra PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
05. Versterking O&O
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Innovatie is meestal een proces van vele jaren, startend met fundamenteel onderzoek over strategisch basisonderzoek naar meer toegepast onderzoek. Om de innovaties van de toekomst te kunnen voeden, hebben we daarom versterking nodig van onze kennisbasis, en zullen we bijkomend investeren in onderzoeksprojecten met een inhoudelijke focus op 3 thema’s: digitalisering, duurzaamheid en zorg. Binnen dit Vlaamse Veerkracht project worden de hiernavolgende subprojecten gefinancierd (projectuitvoerder(s) / toegekende middelen Vlaamse Veerkracht). (VV023/01) Oproepen infrastructuur hogescholen (meerdere / 6 mio €): dit subproject omvat het investeren in onderzoeksinfrastructuren bij de Vlaamse hogescholen. Hiervoor zal een bedrag van 2 x 3 mio € worden verdeeld in 2 oproepen (2021 en 2022). De oproep voor 2021 werd op 23 april 2021 goedgekeurd door de Vlaamse Regering en wordt vanaf 23 augustus 2021 tot 15 september 2021 opengesteld. Projecten zullen maximaal 3 jaar mogen lopen. (VV023/02) Bedrijfsprojecten ETS-innovatiefonds & CCS-CCU (meerdere / 10 mio €) (VV023/03) Projecten via VLIR (IOF) (meerdere / 17,96 mio €): in het kader van dit subproject werd een investeringsagenda samengesteld op basis van een bevraging van het veld. Enerzijds wordt binnen dit subproject voorzien in de versterking van de Industriële Onderzoeksfondsen (IOF) ten belope van 14 mio €, waarbij via de VLIR 7 O&O&I-infrastructuurprojecten werden uitgewerkt. Daarnaast worden 2 O&O&I-infrastructuurprojecten van enerzijds het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG) en anderzijds een consortium imec/VITO ondersteund. Er worden in het kader van dit subproject dus 9 'sub-subprojecten' gefinancierd, waarvan 3 binnen de pijler ‘Duurzaamheid’ (6,76 mio €), 1 binnen de pijler ‘Digitaal’ (0,56 mio €) en 5 binnen de pijler ‘Gezondheid’ (10,65 mio €) voor een gezamenlijk budget van 17,96 mio €. Het gaat meer bepaald om de volgende subsubprojecten:
56
PROJECTOMSCHRIJVING Pijler Duurzaamheid: (VV023/061) Innovatief ecosysteem voor circulair gebruik en opwaardering van CO2, stikstof en andere componenten in de lucht ter verbetering van de kwaliteit van onze leefomgeving (UAntwerpen / 1,86 mio €) (VV023/062) Valorisatie van agro-industriële biomassa & biomassa residuen in een duurzame circulaire bio-economie (KU Leuven / 1,90 mio €) (VV023/063) Imec-VITO: membranen (imec en VITO / 3 mio €) Pijler Digitaal: (VV023/064) Een schaalbare en flexibele infrastructuur voor de transformatie naar digitaal-fysieke werkomgevingen (UHasselt / 0,56 mio €) Pijler Gezondheid: (VV023/065) MabMine: een geïntegreerd platform voor de identificatie, isolatie en karakterisatie van humane monoklonale antilichamen (KU Leuven / 1,90 mio €) (VV023/066) PRISMO: PRecisiegeneeskunde door geÏntegreerde Spatiale Multi-Omics (KU Leuven / 1,89 mio €) (VV023/067) HighTru Lab: geautomatiseerd, geïntegreerd en modulair High Throughput platform voor reactie-optimalisatie en continue flow productie van geneesmiddelen in Vlaanderen (UGent / 4,40 mio €) (VV023/068) MICROLAB: centre of excellence voor microfabricage van microfluidics in glas (VUB / 1,46 mio €) (VV023/069) Supporting ITM's Scientific Infrastructure to Innovate for the Global Good (ITG / 1 mio €) De inzet van de resterende middelen a rato van 25 mio € moet nog worden bepaald. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
60.000.000 EUR
Output
VV023/01: de verwachte output werd opgenomen in de nota aan de Vlaamse Regering zelf (zie link onder het veld 'Agendering Vlaamse Regering'). VV023/06: de verwachte output per sub-subproject werd opgenomen in de nota aan de Vlaamse Regering zelf (zie link onder het veld 'Agendering Vlaamse Regering').
VV023/01: de verwachte outcome werd opgenomen in de nota aan de Vlaamse Regering zelf (zie link onder het veld 'Agendering Vlaamse Regering'). Outcome VV023/06: de verwachte output per sub-subproject werd opgenomen in de nota aan de Vlaamse Regering zelf (zie link onder het veld 'Agendering Vlaamse Regering'). Impact
Aandeel hernieuwbare energie in totaal energiegebruik - O&O-bestedingen door bedrijven ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
57
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG VV023/01: de oproep 2021 is via de VLAIO-website gepubliceerd en staat open vanaf 23 augustus 2021 tot 15 september 2021. Daarna volgt jurering. Beschrijving voortgang
Noodzakelijke politieke actie
VV023/06: na goedkeuring door de Vlaamse Regering op 9 juli 2021 worden nu de overeenkomsten uitgewerkt i.s.m. de betrokken instellingen/begunstigden. Aansluitend zullen de eerste subsidieschijven in betaling gesteld worden. VV023/01: na de toekenning van steun aan de projecten zullen de subsidies per ministerieel besluit geregeld worden. VV023/06: na akkoord over (de inhoud van) de overeenkomsten, dient de minister als laatste de 9 overeenkomsten te ondertekenen. GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
(VV023/01) Oproep 1 hogescholen gelanceerd.
2021 Q3
Gerealiseerd
(VV023/01) Projecten oproep 1 hogescholen zijn opgestart.
2022 Q2
Nog niet gestart
(VV023/01) Projecten oproep 1 hogescholen zijn afgerond.
2025 Q2
Nog niet gestart
(VV023/01) Oproep 2 hogescholen gelanceerd.
2022 Q3
Nog niet gestart
(VV023/01) Projecten oproep 2 hogescholen zijn opgestart.
2023 Q2
Nog niet gestart
(VV023/01) Projecten oproep 2 hogescholen zijn afgerond.
2026 Q2
Nog niet gestart
(VV023/06) Bevraging van het veld.
2021 Q3
Gerealiseerd
(VV023/06) Alle projecten zijn goedgekeurd.
2021 Q3
Gerealiseerd
(VV023/06) Alle overeenkomsten werden opgemaakt.
2021 Q4
Op schema
(VV023/06) Alle overeenkomsten werden ondertekend door alle partijen.
2022 Q1
Nog niet gestart
(VV023/06) Alle projecten zijn gestart.
2022 Q4
Nog niet gestart
(VV023/06) Voortgangsrapportage over werkjaar 2022.
2023 Q1
Nog niet gestart 58
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
(VV023/06) Voortgangsrapportage over werkjaar 2023.
2024 Q1
Nog niet gestart
(VV023/06) Voortgangsrapportage over werkjaar 2024.
2025 Q1
Nog niet gestart
(VV023/06) Voortgangsrapportage over werkjaar 2025.
2026 Q1
Nog niet gestart
(VV023/06) Alle projecten zijn afgerond.
2026 Q2
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
(VV023/03) Aantal goedgekeurde projecten
9
2022 Q4
(VV023/01) Aantal goedgekeurde projecten
20
2022 Q4
(VV023/01) Aantal voltooide projecten
20
2026 Q2
(VV023/06) Aantal voltooide projecten
9
2026 Q2
9
100 %
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
60.000.000 EUR
Uitvoering VAK
5.435.167 EUR
Uitvoering VEK
3.718.562 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 60.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
59
AGENDERING VLAAMSE REGERING VV023/01: de oproep 2021 voor 3 miljoen euro werd door de Vlaamse Regering goedgekeurd op 23 april 2021. Nota aan de Vlaamse Regering van 23 april 2021: investeringen in onderzoeksinfrastructuur bij hogescholen in het kader van het Relanceplan (VR 2021 2304 VV DOC.0033/1BIS) Ministerieel Besluit tot toekenning van steun voor onderzoeksinfrastructuur bij hogescholen, in uitvoering van het Besluit van de Vlaamse Regering van 24 april 2009 tot toekenning van steun aan projecten ter bevordering van het ondernemerschap Bijlage 1. Handleiding oproep onderzoeksinfrastructuur hogescholen Bijlage 2. Aanvraag onderzoeksinfrastructuur VV023/06: de 9 projecten werden door de Vlaamse Regering goedgekeurd op 9 juli 2021. Nota aan de Vlaamse Regering van 9 juli 2021: Vlaamse Veerkracht: versterking onderzoeksveld en versnelling O&O: onderdeel O&O&I-infrastructuren voor universiteiten en kennisinstellingen (VR 2021 0907 VV DOC.0100/1BIS) KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN VV021 - Onderzoeksinfrastructuur (bij Strategische Onderzoekscentra (SOC's), speerpuntclusters, Vlaamse onderzoeksinstellingen en hoger onderwijs)
60
VV024 - GROENBLAUWE INFRASTRUCTUUR - OPEN RUIMTE BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO Vlaamse Landmaatschappij Betrokken entiteit(en) Vlaamse Landmaatschappij - Departement Omgeving - Agentschap Natuur VO en Bos - Vlaamse Milieumaatschappij Belanghebbenden
programmateam Water-Land-Schap PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
06. Blue deal
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Het project groen-blauwe infrastructuur - open ruimte wil problemen met water in landelijke gebieden oplossen in nauwe samenwerking met de gebruikers van het gebied. Het bestaat uit drie projectonderdelen. Het project zet versterkt in op waterconservering in de open ruimte om grondwatervoorraden aan te vullen en verdroging van natuur- en landbouwgebieden tegen te gaan. Het is daarbij noodzakelijk dat we beter gebruik maken van de perioden met neerslagoverschot om perioden met neerslagtekorten te overbruggen. Dat kan enkel als we zowel infiltratie als retentie in de bovenstroomse gebieden versterken. Dit heeft ook als gevolg dat bij hevige neerslag water minder snel afvloeit en overstromingsschade in afwaartse gebieden wordt vermeden. Maatregelen om water langer tegen te houden en te laten infiltreren in de open ruimte zijn onder meer erosiemaatregelen, aanleggen van bufferbekkens, het voorzien van peilgestuurde drainages, bovenwaterlopen terug meer laten meanderen, waterpeilen in de valleigebieden terug verhogen door minder water te onttrekken en minder te draineren in polders en wateringen, afwateringskanalen in natuurgebieden zoveel mogelijk dempen. De realisatie van dergelijke maatregelen is vaak niet eenvoudig gelet op de sterke versnippering van de ruimte in Vlaanderen waarbij natuur-, bos- en landbouwgebieden naast elkaar voorkomen en landgebruik niet altijd in overeenstemming is met de noden van het watersysteem. Daarom is een nauwe samenwerking met de beheerders van de open ruimte essentieel. Het project richt zich dan ook op (1) het mobiliseren van lokale gebiedscoalities voor het nemen van droogtemaatregelen in hun gebied (Water-Land-Schap 2.0) en (2) op het nemen van extra droogtemaatregelen binnen de geïntegreerde gebiedsgerichte projecten waarbij al een structurele samenwerking tussen gebiedspartners is opgezet. Ook toegang tot grond is een cruciale factor om deze maatregelen mogelijk te maken. Daarom voorziet het project ook (3) de oprichting van een grondenbank Blue Deal die inzet op grondmobiliteit en rechtstreekse aankopen om het landgebruik meer in overeenstemming te brengen met de noden van het watersysteem. Tot slot stelt de (4) oprichting van gebiedsfondsen de lokale coalities in staat om ook de meer complexe maatregelen voor de versterking van het watersysteem te kunnen uitvoeren.
61
PROJECTOMSCHRIJVING De extra droogtemaatregelen zijn specifieke relance-deelprojecten binnen ruimere inrichtingsprojecten. Deze deelprojecten zijn volledig gefinancierd door relancemiddelen. Een aantal extra droogtemaatregelen betreft subsidies aan lokale actoren. Dan worden de relancemiddelen steeds aangevuld door reguliere middelen van deze lokale actoren. Het subsidiepercentage wordt vastgelegd in de specifieke oproepen en overeenkomsten. Water-LandSchap betreft in hoofdzaak subsidies aan lokale actoren. Ook hier worden de relancemiddelen steeds aangevuld door reguliere middelen van deze lokale actoren. Het subsidiepercentage is vastgelegd in de oproep Water-Land-Schap. De verwervingen in het kader van de grondenbank Blue Deal zijn deels gefinancierd door relancemiddelen (10 mio euro) en deels gefinancierd door Vlaamse middelen (10 mio euro). Het systeem van de gebiedsfondsen met inbegrip van de concrete financieringsmodaliteiten wordt momenteel nog uitgewerkt. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
40.000.000 EUR
Output
15 systeeminnovaties gerealiseerd, 10 gebiedsprogramma's opgemaakt ism coalities, 15 extra droogtemaatregelen gerealiseerd, 10 gebiedsfondsen opgericht, 150 ha aangekochte grond ifv vernatting
verhoogde inzicht in de werking van maatregelen, bevorderde data- en kennisuitwisseling, vergroten van de waterreserve, verhoogde waterretentie in de Outcome bodem, vernatten van gebieden, verbeterde waterkwaliteit, bijkomende groen-blauwe verbindingen Impact
Grondwaterstand - Kritische debieten op onbevaarbare waterlopen ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
alle projectonderdelen zijn opgestart en eerste terreinrealisaties zitten in de stijgers : aankoop van 55 ha in de grondenbank Blue Deal, aanbesteding van eerste dossiers droogtemaatregelen, oproep Water-Land-Schap is gelanceerd
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
W-L-S: lanceren oproep
2021 Q2
Gerealiseerd
W-L-S: indienen voorstellen systeeminnovaties en gebiedsprogramma's
2021 Q3
Op schema
62
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
W-L-S: selectie op basis van de ingediende voorstellen
2021 Q4
Op schema
W-L-S: start inhoudelijke studie
2021 Q3
Op schema
W-L-S: start begeleidingstraject en procesbegeleiding gebiedsprogramma's (vastlegging geraamd op 2 mio euro)
2022 Q1
Nog niet gestart
W-L-S: start uitvoering systeeminnovaties (vastlegging geraamd op 3 mio euro)
2022 Q1
Nog niet gestart
W-L-S: goedkeuring gebiedsprogramma's door de Vlaamse Regering
2022 Q4
Nog niet gestart
W-L-S: start uitvoering gebiedsprogramma's (vastlegging geraamd op 10 mio euro)
2023 Q1
Nog niet gestart
W-L-S: systeeminnovaties uitgevoerd
2024 Q1
Nog niet gestart
W-L-S: gebiedsprogramma's uitgevoerd
2026 Q3
Nog niet gestart
INR: goedkeuring droogtemaatregelen
2021 Q1
Gerealiseerd
INR: droogtemaatregelen 2021 zijn vastgelegd (vastlegging geraamd op 2 mio euro)
2021 Q4
Op schema
INR: droogtemaatregelen 2022 zijn vastgelegd (vastlegging geraamd op 3 mio euro)
2022 Q4
Op schema
INR: droogtemaatregelen zijn uitgevoerd
2026 Q4
Op schema
Grondenbank: goedkeuring grondenbank Blue Deal
2021 Q1
Gerealiseerd
Grondenbank: oprichten rapporteringsoverleg met VLM, VMM, Agentschap Natuur en Bos en Departement Omgeving
2021 Q1
Gerealiseerd
Grondenbank : vastleggen middelen grondenbank Blue Deal schijf 1 (vastlegging 5 mio euro)
2021 Q4
Op schema
Grondenbank: aankoop gronden tbv vernatting deel 1 (vereffening 2 mio euro)
2021 Q4
Op schema
Grondenbank: vastlegging middelen grondenbank Blue Deal schijf 2 (vastlegging 5 mio euro)
2022 Q4
Nog niet gestart 63
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Grondenbank: aankoop gronden tbv vernatting deel 2 (vereffening 2 mio euro)
2022 Q4
Nog niet gestart
Grondenbank: aankoop gronden tbv vernatting deel 3 (vereffening 2 mio euro)
2023 Q4
Nog niet gestart
Grondenbank: aankoop gronden tbv vernatting deel 4 (vereffening 2 mio euro)
2024 Q4
Nog niet gestart
Grondenbank: aankoop gronden tbv vernatting deel 5 (vereffening 2 mio euro)
2025 Q4
Nog niet gestart
Grondenbank: grondenbank Blue Deal is uitgevoerd
2026 Q4
Op schema
gebiedsfondsen - oprichting gebiedsfondsen
2022 Q2
Op schema
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
aantal systeeminnovaties in uitvoering
15
2022 Q1
aantal opgerichte gebiedsfondsen
10
2022 Q4
aantal opgemaakte gebiedsprogramma's
10
2022 Q4
aantal gebiedsprogramma's in uitvoering
10
2023 Q1
aantal extra droogtemaatregelen in uitvoering
15
2023 Q1
aantal werkzame gebiedsfondsen
10
2023 Q1
aantal uitgevoerde systeeminnovaties W-L-S
15
2024 Q1
aantal gerealiseerde extra droogtemaatregelen inrichtingsprojecten
15
2026 Q3
aantal aangekochte ha grond ifv vernatting
150
2026 Q3
1
6%
55
33 %
64
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
aantal gerealiseerde gebiedsprogramma's
10
2026 Q3
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
40.000.000 EUR
Uitvoering VAK
6.411.000 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 39.600.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 400.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Bisnota aan de Vlaamse Regering van 23 april 2021 KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
65
VV025 - BLUE DEAL - ONDERZOEK BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Agentschap Innoveren en Ondernemen
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Departement Landbouw en Visserij - Vlaamse Milieumaatschappij
Belanghebbenden
primaire sector, agro-industriële sector, kennisinstellingen, praktijkcentra landbouw PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
06. Blue deal
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
De waterbeschikbaarheid per capita in Vlaanderen is één van de laagste in de OESO. De klimaatverandering en meer specifiek de droge zomers van de afgelopen jaren hebben hun sporen nagelaten. De grondwaterreserves slinken zienderogen en droogteperiodes leiden tot uitputting van regenwaterreserves en grote schommelingen in watergebruik met nefaste gevolgen voor natuur en landbouw. De landbouwsector komt in de problemen voor wat betreft het garanderen van voldoende voedselproductie voor de industriële voedingssector. Het inkomen van de landbouwers staat onder druk en is onzeker. Naast investeringen is innovatie belangrijk om aan deze uitdagingen het hoofd te bieden. Bedoeling is op vrij korte termijn innovaties te initiëren die een antwoord bieden aan deze uitdagingen en kostenefficiënt kunnen toegepast worden op bredere schaal. Mogelijke onderzoekspistes zijn circulair watergebruik met aandacht voor de waterkwaliteit (voedselveiligheid, milieuaspecten zoals zoutintrusie), onderzoek naar droogteresistente en nieuwe klimaatrobuuste (eiwit)teelten en teelttechnieken of beheersmaatregelen die een duurzaam antwoord kunnen bieden op de klimaatverandering (zoals peilgestuurde drainage of het verhogen van het koolstofgehalte in de bodem zodat de bodem het water langer kan vasthouden). Indirect zal ook de bevoorradingszekerheid van de voedingsnijverheid gegarandeerd worden en zal de toeleveringssector van de resultaten van dit impulsprogramma kunnen genieten. Specifiek voor de nieuwe droogteresistente en/of eiwitteelten voor Vlaanderen moet er aandacht besteed worden aan zowel teelttechniek, afzetmogelijkheden en verwerkingstechnieken. Om deze doelstellingen te realiseren wordt gebruik gemaakt van een bestaand onderzoeksprogramma, met name de landbouwtrajecten. De steuntoekenning in het kader van LAtrajecten betreft niet-staatssteun en is voorbehouden voor Organisaties voor Onderzoek en Kennisverspreiding voor de uitvoering van niet-economische activiteiten zoals onafhankelijke onderzoeksactiviteiten en/of kennisverspreiding. Dit onderzoeksprogramma is vraaggedreven en beoogt reeds tijdens de duur van het project 66
PROJECTOMSCHRIJVING veranderingen teweeg te brengen bij een ruime doelgroep. De projecten worden aan 90% gesteund, met 10% inbreng van leden van de begeleidingscommissie, wat het vraaggedreven karakter moet garanderen. Regelmatig worden, naast landbouworganisaties en individuele landbouwers, ook industriële sectororganisatie en toeleveranciers of afnemers van landbouwproducten in de gebruikerscommissies aangetroffen. De finaliteit van het programma is primair economisch met aandacht voor maatschappelijke aspecten. De call 2020 omvat verschillende projecten die reeds aan de gestelde doelstellingen voldoen. Gezien de budgettaire ruimte die voorhanden is, is het slaagpercentage van het programma laag (ca. 27% voor de call 2020) en kwaliteitsvolle projecten kunnen niet altijd gesteund worden. Extra middelen voor dit programma kunnen leiden tot een belangrijke economische en maatschappelijke meerwaarde. Het programma Landbouwtrajecten werd in de loop van 2020 hervormd voor wat betreft de evaluatiecriteria, onder meer om tegemoet te komen aan de vraag uit het beleid om sterker in te zetten op maatschappelijke uitdagingen inzake innovatieve, milieu‐ en klimaatvriendelijke economische productie. Voor de call 2020-2021 werd een nieuw criterium ‘maatschappelijke meerwaarde’ toegevoegd dat met name de milieu- en sociale aspecten van duurzame landbouw omvat. Milieuaspecten zijn bijvoorbeeld efficiënt water(her)gebruik, circulaire economie, minder gebruik van pesticiden en meststoffen, klimaatmitigatie door minder broeikasgassen, klimaatadaptatie en biodiversiteit. Sociale aspecten zijn bijvoorbeeld arbeidsveiligheid, gezondheid van landbouwer en consument, inkomenszekerheid, (dieren)welzijn, werkbaar werk en landschapsbeleving. De bedoeling is om projecten die in aanzienlijke mate geïnspireerd zijn door aspecten van duurzame landbouw, en een hoog ambitieniveau hebben op dat vlak, een zekere (beleids)prioriteit te kunnen geven. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
6.000.000 EUR
Output
Minstens 6 onderzoeksprojecten gericht op duurzaam watergebruik in de landbouwsector.
• Verminderd watergebruik van kwetsbare bronnen • Duurzamer watergebruik via alternatieve bronnen Outcome • Bijkomende waterbesparende technologieën en technieken • Verhoogd aandeel droogteresistente teelten • Bevorderde data- en kennisuitwisseling" Impact
Grondwaterstand - Aandeel waterverbruik klassieke bronnen ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
6 miljoen Euro subsidies zijn voorzien. De projecten worden aan 90% gesteund. Inbreng van 10% private middelen van eindgebruikers van de resultaten. Er werd in de eerste call reeds 2,3 miljoen Euro subsidies toegekend voor 3 projecten. De individuele projecten worden elk apart opgevolgd d.m.v. projectspecifieke KPI's waaronder het aantal implementaties, lanceringen en/of gebruik van vernieuwende producten, processen/diensten door de doelgroepbedrijven. Er is 67
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG tevens een begeleidingsgroep voorzien per project. Via het FRIS portaal kan verdere informatie over de gesteunde projecten opgezocht worden. https://www.vlaio.be/nl/nieuws/overzicht-gesteunde-la-trajecten-oproep-20202021 Ondertussen is ook de tweede call voor proposals gelanceerd via de website van VLAIO. https://www.vlaio.be/nl/andere-doelgroepen/landbouw-la-trajecten/hoe-eenla-traject-aanvraag-indienen/oproep-landbouw-la
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
labeling landbouwtrajecten die binnen de blue deal passen
2021 Q1
Op schema
Initiëren van innovaties in de primaire sector m.b.t. nieuwe droogteresistente teelten en waterbeheer
2021 Q2
Op schema
Lancering tweede call "bleu deal landbouwtrajecten"
2021 Q3
Op schema
Start eerste landbouwtrajecten/blue deal projecten
2021 Q4
Op schema
Beslissing over blue deal projecten call 2021-2022
2022 Q2
Nog niet gestart
Start tweede batch landbouwtrajecten/blue deal projecten
2022 Q4
Nog niet gestart
Tussentijdse evaluatie lopende blue deal Landbouwtrajecten
2024 Q4
Nog niet gestart
Eindevaluatie resultaten blue deal landbouwtrajecten
2026 Q3
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Aantal gesteunde landbouwtrajecten 3 onder de "blue deal"
2021 Q2
3
100 % 68
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Aantal gesteunde landbouwtrajecten 3 onder de "blue deal".
2022 Q2
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
6.000.000 EUR
Uitvoering VAK
1.472.742 EUR
Uitvoering VEK
96.000 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 6.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 28 mei 2021. Blue Deal - Ecologiesteun aan bedrijven en steun voor onderzoek in de landbouwsector KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
69
VV026 - BLUE DEAL - MOW BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Lydia Peeters
Trekkende entiteit VO De Vlaamse Waterweg Betrokken entiteit(en) De Vlaamse Waterweg VO Belanghebbenden
Industrie en landbouw gevestigd langs de waterlopen, drinkwatermaatschappijen, binnenvaartondernemers PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
06. Blue deal
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Met de ‘Blue Deal’ wil de Vlaamse regering de strijd tegen droogte en waterschaarste aanpakken. Voor de voeding van de hoofdassen in het Vlaamse binnenwaterennet bestaat een afhankelijkheid van stroomopwaarts gelegen waterwegen in beheer van andere landen en regio’s. Het water dat voor de exploitatie van dit waterwegennet beschikbaar is dient dan ook zo optimaal mogelijk benut te worden. Binnen de “Blue Deal” wordt door de Vlaamse waterwegbeheerder een selectie van projecten opgenomen in volgende domeinen: 1. Voorzien van pompinstallaties op waterwegen die onderhevig zijn aan waterschaarste met als doel de watervoorziening voor scheepvaart, industrie, drinkwaterbedrijven, landbouw maximaal te vrijwaren ook bij periodes van langdurige droogte; 2. Renovatie van sluisdeuren en -mechanismen waardoor lekverliezen worden gereduceerd. Uitvoering van het project: 1. Oppompen van schutwater bij sluizen naar het opwaarts pand – pompinstallaties Het voorzien van vaste pompinstallaties op een aantal vaarassen: Het netwerk van Albertkanaal en de Kempense kanalen worden uitsluitend gevoed met water dat afkomstig is uit de Maas, waarvan een deel in gemeenschappelijk beheer met Nederland. Dit maakt dat slechts een deel van het Maaswater ter voeding van deze kanalen kan worden aangewend. Op elk van de 6 sluizencomplexen van het Albertkanaal werd gebouwd/zal worden gebouwd een pompinstallatie waardoor schutverliezen beperkt worden door terugpompen van water van het afwaartse naar het opwaartse kanaalpand… wat resulteert in beperking van waterafname uit de Maas. Deze installaties werden reeds ontworpen. Daarbij is het ontwerp zo opgevat zodat ze, bij voldoende waterbeschikbaarheid, ook in omgekeerde richting als waterkrachtcentrale kunnen werken. Het Kanaal naar Charleroi wordt gevoed vanuit Wallonië. De afgelopen zomers werden we telkens geconfronteerd met een ontoereikende toevoer, waardoor in eerste instantie moest overgegaan worden tot gegroepeerd schutten, en in tweede instantie tot het instellen van een 70
PROJECTOMSCHRIJVING diepgangbeperking. Door de bouw van pompinstallaties op de 4 sluizen van het kanaal kan deze problematiek vermeden worden en kan de scheepvaart ook in periodes met zeer lage waterbeschikbaarheid blijven doorgaan. Voor de eerstvolgende zomers wordt in afwachting van de bouw van de vaste installaties voorzien in de huur van mobiele pompen. In de Durmevallei is de bouw van 2 pompstations voorzien in de verdere realisatie van de Sigmagebieden Groot Broek en Klein Broek. Ze voorzien om het bovenstroomse hemelwater van beken en grachten naar de Durme gecontroleerd af te voeren, alsook om de waterstand in het Sigmagebied Groot Broek te reguleren. De bouw van deze 2 pompstations biedt zowel een remediëring tegen de wateroverlast in de winterperiode in de Durmevallei (bij hoogtij en piekwaterstanden), als een remediëring tegen verdroging in de zomerperiode (sponswerking en verhoging grondwaterstanden in Groot Broek). 2. Dichting sluisdeuren zodat geen lekverliezen optreden – renovatie sluisdeuren Uit patrimoniuminspecties blijken de lekverliezen ter hoogte van een reeks sluisdeuren niet verwaarloosbaar. Door een overwogen combinatie van renovatie/vervanging van deuren en modernisering van de bewegingsmechaniek zullen deze lekverliezen tot een minimum beperkt worden. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
35.000.000 EUR
Output
6 bijkomende pompinstallaties en waterkrachtcentrales, 4 sluiscomplexen met structurele herstellingswerken ter vermindering van lekverliezen.
Verminderd verlies van water, Verbeterde waterallocatieopties, vergroten van de Outcome waterreserve, Verhoogde productie duurzame energie, Verbeterde afstemming waterallocatie Impact
Diepgangbeperking op bevaarbare waterlopen - Evolutie tonkilometers binnenvaart Emissie van broeikasgassen door transport per modus (in kton CO2-equivalent) ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR Dit project verloopt volgens planning:
Beschrijving voortgang
- Voor de structurele herstelling aan de sluis in Ooigem werden de offertes ontvangen. Een gunning volgt. - Voor de verhoging van de pompcapaciteit in het Albertkanaal (Hasselt, Diepenbeek en Genk) werd het contract gegund. Een volgende stap is de opstart van de effectieve werken.
71
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG - De vervanging van de sluisdeuren in Boezinge Dorp zijn gestart. - De werken voor het verhogen van de pompcapaciteit aan de Durme ter hoogte van het Groot Broek zijn gestart. - De raamovereenkomst voor mobiele pompen in afwachting van de ingebruikname van de te bouwen pompinstallaties loopt reeds. - Voor het vervangen van de sluisdeuren van de sluizen Briegden en Neerharen alsook voor de pompinstallaties van het kanaal Brussel-Charleroi is het aanbestedingsdossier in opmaak. Voor wat betreft de sluizen van Briegden en Heerharen is er wel een beperkte vertraging t.o.v. de vorige rapportering aangezien de aanbesteding niet meer in 2021 zal kunnen plaats vinden wel in het voorjaar van 2022. Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Vervangen sluisdeuren Boezinge Dorp
2021 Q4
Op schema
Pompinstallaties Kanaal Brussel-Charleroi
2022 Q4
Op schema
Raamovereenkomst huur mobiele pompen in afwachting van ingebruikname effectieve pompen
2022 Q4
Op schema
Structurele herstelling sluis Ooigem
2022 Q4
Op schema
Pompinstallaties Durme t.h.v. Groot Broek
2023 Q4
Op schema
Pompcapaciteit Albertkanaal: Hasselt, Diepenbeek en Genk: Bouwen van pompinstallaties en waterkrachtcentrales ter hoogte van de sluizencomplexen
2023 Q4
Op schema
Pompcapaciteit Albertkanaal / Pompcapaciteit Albertkanaal: Wijnegem
2023 Q4
Op schema
Vervangen sluisdeuren sluizen Briegden en Neerharen
2025 Q4
Vertraging
72
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE
TIMING
Voltooiing van Blue Deal-project: bouw van pompinstallaties
4
2026 Q2
Voltooiing van Blue Deal-project: herstelling van sluisdeuren
4
2026 Q2
REALISATIE
REALISATIEGRAAD
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
35.000.000 EUR
Uitvoering VAK
15.063.000 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 33.900.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 1.100.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 5 maart 2021 - goedkeuring opstart initiatieven die invulling geven aan relanceprojecten MOW 2021 Nota aan de Vlaamse Regering - bijlage
KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
73
VV027 - BLUE DEAL - ECONOMIE BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Agentschap Innoveren en Ondernemen
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Belanghebbenden
Ondernemingen PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
06. Blue deal
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Uit recente kaarten die gemaakt werden op basis van satellietbeeldenonderzoek blijkt dat België één van de Europese landen is die het zwaarst getroffen worden door de extreme droogte. Ons grondwater staat een pak lager dan normaal en daarmee doen we het slechter dan bvb. Spanje en Zuid-Italië. Bijna de helft van onze oppervlakte staat in het diepste rood. Met de ‘Blue Deal’ wil de Vlaamse regering die droogte en waterschaarste aanpakken: • op een structurele manier; • met een verhoogde inzet van middelen en juiste instrumenten; • met betrokkenheid van de industrie als deel van de oplossing; • met een duidelijke oproep naar de lokale besturen om ook inspanningen te doen. Doelstelling van dit project is ondernemingen aan te zetten tot investeringen in innovatieve waterbesparende technologieën precies om zich te wapenen tegen waterschaarste en zich minder waterafhankelijk te maken. Dat doen we door bijkomend 10 miljoen euro te voorzien op de twee ecologiesteunmaatregelen, met name Ecologiepremie Plus (EP Plus) en Strategische Ecologiesteun (STRES), van het Agentschap Innoveren & Ondernemen, specifiek voor waterbesparende projecten, en door een oproep te lanceren voor waterbesparende projecten die niet subsidieerbaar zijn onder EP Plus of STRES. De EP Plus is een laagdrempelig steuninstrument om innovatieve maar gestandaardiseerde (breed uitrolbare) ecologische technologieën te ondersteunen. Via een applicatie kan een onderneming een steunaanvraag indienen voor een technologie die op de Limitatieve Technologieënlijst (LTL), de lijst met steunbare technologieën, staat. Deze lijst evolueert en is vraaggestuurd, maw. technologieën komen op de lijst doordat een leverancier of een investerende onderneming een aanvraag doet om een nieuwe technologie op de lijst te laten zetten. De Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (VITO) beoordeelt vervolgens het ecologisch voordeel, de meerkost en het steunpercentage op basis van de kosteneffectiviteit. Los van de technologieën met betrekking tot waterbesparing die vandaag al op de lijst staan, bevraagt het Agentschap Innoveren & Ondernemen proactief de markt in de zoektocht naar nieuwe technologieën om op de lijst te zetten. Bovendien wordt bekeken of de EP Plus aangepast moet worden zodat, naast de innovatieve technologieën die nu al gesteund kunnen worden, ook minder 74
PROJECTOMSCHRIJVING of niet-innovatieve maar desalniettemin klimaatefficiënte technologieën betoelaagd kunnen worden. Op die manier zouden we nog meer investeringen in relevante technologieën kunnen stimuleren en een versnelling hoger kunnen schakelen in het tegengaan van droogte en waterschaarste. STRES anderzijds is een steuninstrument voor bedrijfsspecifieke, innovatieve investeringen die, omwille van hun bedrijfsspecifieke karakter, niet standaardiseerbaar of breed uitrolbaar zijn. Ook deze steunmaatregel staat open voor waterbesparende dossiers. De oproep zal openstaan voor kmo’s die waterbesparende projecten zullen realiseren die omwille van hun niet-innovatieve karakter niet passen onder EP Plus of STRES. De oproep wordt op die manier een brede en laagdrempelige aanvulling op de reguliere ecologiesteun. Met deze hervormingen van de ecologiesteun, gericht op het sterker stimuleren van (kleinere) ondernemingen tot investeringen in waterbesparende technologieën, en een proactieve benadering van bedrijven via clusterorganisaties en andere overheidsinstellingen die werken rond de waterproblematiek bij bedrijven, willen we meer (waterintensieve) bedrijven aanzetten tot waterbesparende investeringen. Op die manier hopen we een structurele bijdrage te kunnen aan de strijd tegen droogte en waterschaarste. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
10.000.000 EUR
Output
Minstens 15 dossiers voor waterbesparende projecten
Outcome
Verminderd watergebruik van kwetsbare bronnen Duurzamer watergebruik via alternatieve bronnen Verhoogd gebruik van proceswater Nieuwe waterbesparende technieken en technologieën Verhoogde bewustwording duurzaam watergebruik
Impact
Aandeel waterverbruik klassieke bronnen ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Alle onderdelen van dit project (via drie steunkanalen; EP Plus, STRES en oproep waterbesparingsprojecten) zijn opgestart. Alleen de tweede (en evt. volgende calls, afhankelijk van de noodzaak) zijn nog niet opgestart, omdat we daar eerst de resultaten van de eerste oproep afwachten.
Noodzakelijke politieke actie
Op schema
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL Openzetten EP Plus en STRES voor waterbesparingsdossiers
TIMING
STATUS
2021 Q3 Gerealiseerd 75
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Openzetten eerste oproep waterbesparingsdossiers
2021 Q4 Op schema
Openzetten volgende call(s) waterbesparingsdossiers
2022 Q3 Nog niet gestart
Tien miljoen euro steunbudget gealloceerd aan kwalitatieve projecten 2022 Q4 Op schema OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Aantal dossiers voor waterbesparende projecten
15
2022 Q4
6
40 %
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
10.000.000 EUR
Uitvoering VAK
1.416.104 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 10.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 28 mei 2021. Blue Deal - Ecologiesteun aan bedrijven en steun voor onderzoek in de landbouwsector KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
76
VV028 - DROOGTERESISTENTE TEELTEN BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Departement Landbouw en Visserij
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden PROJECTSITUERING Cluster Relanceplan
06. Blue deal
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Inzetten op onderzoek en innovatie productie, afzet en verwerking van droogteresistente teelten. Ketenpaanpak voorzien, gaat om nieuwe teelten zoals plantaardige eiwitten. a) Project : "slimme combinatie van teeltkeuze en technologie voor een rendabele klimaatrobuuste land- en tuinbouw". De plantaardige praktijkcentra in Vlaanderen zullen zich verenigen om een project uit te voeren gericht op enerzijds een innovatie-gedreven waterefficiëntie in land- en tuinbouw en anderzijds op een aanpassing van de teelkeuze en/of teeltplan van de landbouwers. b) Oproep droogteresistente teelten – eiwitten De projectoproep ‘Realisatie Eiwitstrategie’ helpt concrete initiatieven i.k.v. de zes doelstellingen van de eiwitstrategie uit te voeren en de huidige knelpunten, zoals afzetontwikkeling, weg te werken. Bij deze initiatieven staat samenwerking tussen diverse partners in de eiwitketen voorop, waardoor duurzame eiwitketens opgezet en uitgebouwd worden. De projecten moeten bijdragen tot de verduurzaming en verbreding van het eiwitaanbod in Vlaanderen. c) project 'FutureAdapt: Future proof gewassen voor de Vlaamse landbouwer'. Dit project heeft als doel de Vlaamse landbouw weerbaarder te maken tegen de gevolgen van klimaatverandering door te focussen op adaptatie van gewassen aan droogte en verzilting. Binnen het project wordt geïnvesteerd in bijkomende gespecialiseerde infrastructuur die moet toelaten om de knowhow in Vlaanderen te versterken rond plantenveredeling met focus op droogtetolerantie en zoutstresstolerantie van bestaande of innovatieve gewassen en cultivars enerzijds en het modelleren van de impact van droogte op gewasopbrengsten anderzijds. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
8.000.000 EUR
Output
a) 12 deelnemende partners aan het samenwerkingsverband Praktijkcentra Plant in kader van het project "slimme combinatie van teeltkeuze en technologie voor een rendabele klimaatrobuuste land- en tuinbouw" b) 16 projecten die een minimumscore op de beoordelingscriteria behalen en worden 77
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT geselecteerd c) 1 project FutureAdapt van EV ILVO - Verminderd gebruik van kwetsbare bronnen - Verhoogd aandeel droogteresistente teelten Outcome - Bevorderde data- en kennisuitwisseling - Verhogen bevoorradingszekerheid voedingsnijverheid - Verhoogde veerkracht van individuele landbouwbedrijven Impact
Aandeel waterverbruik klassieke bronnen ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Goedkeuring door VR van project 'slimme combinatie van teeltkeuze en technologie voor een rendabele klimaatrobuuste land- en tuinbouw'
2021 Q2
Gerealiseerd
uitvoering project 'slimme combinatie van teeltkeuze en technologie voor een rendabele klimaatrobuuste land- en tuinbouw'
2023 Q4
Op schema
oproep voor projecten 'realisatie eiwitstrategie'
2021 Q4
Op schema
selectie projecten 'realisatie eiwitstrategie'
2022 Q1
Nog niet gestart
Uitvoering geselecteerde projecten
2025 Q4
Nog niet gestart
Goedkeuring door VR van project 'FutureAdapt' van Eigen Vermogen ILVO
2021 Q2
Gerealiseerd
uitvoering project 'FutureAdapt'
2024 Q4
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR a) - deelnemers aan het samenwerkingsverband
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD 12
2023 Q4
78
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
'Praktijkcentra Plant' in kader van het project 'Slimme combinatie van teeltkeuze en technologie voor een rendabele klimaatrobuuste land- en tuinbouw' c) - project 'FutureAdapt: Future proof gewassen voor de Vlaamse landbouwer'
1
2024 Q4
b) - aantal projecten dat een minimumscore op de beoordelingscriteria behaalt en wordt geselecteerd
16
2025 Q4
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
8.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 8.000.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING nota aan de Vlaamse Regering van 16 juli 2021: subsidie praktijkcentra plant (DOC VR2021 1607 VV DOC.0113/1bis) nota aan de Vlaamse Regering van 16 juli 2021: FutureAdapt (DOC VR2021 1607 VV DOC.0131/1bis) Nota aan de Vlaamse Regering van 16 juli 2021. Bestedingskader middelen Projectoproep Realisatie Eiwitstrategie
79
KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
80
VV029 - GROENE INVESTERINGEN OP LAND- EN TUINBOUWBEDRIJVEN BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Departement Landbouw en Visserij
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden PROJECTSITUERING Cluster Relanceplan
06. Blue deal
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
a) pré-ecoregelingen Er wordt aan landbouwers de kans geboden om een of meerdere nieuwe verbintenissen aan te gaan voor een termijn van 1 jaar. - de inzaai van een productief kruidenrijk grasland op een landbouwperceel van minimum 30 are - ecologisch beheer van grasland op een landbouwperceel van minimum 30 are - de inzaai van milieu-, klimaat-, en biodiversiteitsvriendelijke hoofdteelten op een landbouwperceel van minimum 30 are - toepassing van precisielandbouw per perceelniveau - het verhogen van het effectieve organische koolstofgehalte in bouwland via het teeltplan b) groene investeringen op land- en tuinbouwbedrijven - productieve investeringen op land- en tuinbouwbedrijven - niet-productieve investeringen op land- en tuinbouwbedrijven INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
Output
10.000.000 EUR a) pré-ecoregelingen - oppervlakte met verbintenis 'inzaai van een productief kruidenrijk grasland op een landbouwperceel' - oppervlakte met verbintenis 'ecologisch beheer van bestaand grasland op een landbouwperceel' - oppervlakte met verbintenis 'inzaai van milieu-, klimaat- en biodiversiteitsvriendelijke hoofdteelten op een landbouwperceel' - oppervlakte percelen met toepassing van precisielandbouw per perceelniveau - oppervlakte met verbintenis 'verhogen van het effectieve organische koolstofgehalte in bouwland via teeltplan' b) groene investeringen
81
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT - Aantal productieve investeringen in land- en tuinbouwbedrijven - Aantal niet-productieve investeringen in land- en tuinbouwbedrijven - Verminderd watergebruik van kwetsbare bronnen - Verhoogde waterretentie in de bodem - Verhoogde koolstofopslag in de bodem Outcome - Verhoogde infiltratie - Stimulans alternatieve verdienmodellen in de landbouw - Verhoogde veerkracht van individuele landbouwbedrijven Impact
Grondwaterstand - Aandeel waterverbruik klassieke bronnen ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
a) pré-ecoregelingen: principiële goedkeuring op 16 juli 2021 van het ontwerp besluit Vlaamse Regering tot bepaling van de regels om subsidies te verlenen voor de uitvoering van maatregelen met een gunstig effect op milieu-, klimaat, of biodiversiteit
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
pré-ecoregelingen: opmaak regelgeving
2021 Q4
Op schema
pré-ecoregelingen: aangaan verbintenissen
2022 Q2
Nog niet gestart
pré-ecoregelingen: uitvoering verbintenissen
2023 Q2
Nog niet gestart
productieve en niet-productieve investeringen op land- en tuinbouwbedrijven
2022 Q4
Nog niet gestart
aanwerving personeel
2021 Q4
Op schema
OUTPUT INDICATOR oppervlakte met een verbintenis 'ecologisch beheer van bestaand
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD 3.940
2022 Q4
82
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
grasland op een landbouwperceel' (ha) oppervlakte met een verbintenis 'inzaai van een productief kruidenrijk grasland op een landbouwperceel' (ha)
3.380
2022 Q4
oppervlakte percelen met toepassing van precisielandbouw per perceelniveau (ha)
25.500
2022 Q4
oppervlakte met een verbintenis 'inzaai van milieu-, klimaat- en biodiversiteitsvriendelijke hoofdteelten op een landbouwperceel' (ha)
3.000
2022 Q4
oppervlakte met een verbintenis 'verhogen van het effectieve organische koolstofgehalte in bouwland via teeltplan' (ha)
50.000
2022 Q4
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
10.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 10.000.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 16 juli 2021. Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot bepaling van de regels om subsidies te verlenen voor de uitvoering van maatregelen met een gunstig effect op milieu, klimaat of biodiversiteit Besluit van de Vlaamse Regering tot bepaling van de regels om subsidies te verlenen voor de uitvoering van maatregelen met een gunstig effect op milieu, klimaat of biodiversiteit
83
KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
84
VV030 - HERGEBRUIK VAN RESTWATER BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Departement Landbouw en Visserij
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden PROJECTSITUERING Cluster Relanceplan
06. Blue deal
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
De projectoproep “Hergebruik Restwater” wil het hergebruik van restwater in de land- en tuinbouwsector stimuleren. Met deze projectoproep wordt ingespeeld op de uitdagingen rond toenemende waterbehoefte, dalende waterbeschikbaarheid en de principes van circulaire economie. De projecten moeten bijdragen tot het verhoogd aanwenden van alternatieve waterbronnen in de land- en tuinbouwsector om zo bij te dragen tot duurzaam, circulair watergebruik. Samenwerkingsverbanden tussen landbouwers met een watervraag enerzijds en aanbieders van restwater anderzijds kan leiden tot een win-win situatie. De landbouwsector verhoogt zo de bevoorradingszekerheid voor water, terwijl hergebruik van restwater ook zorgt voor een afname van de druk op kwetsbare waterbronnen. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
10.000.000 EUR
Output
- 9 projecten die een minimumscore op de beoordelingscriteria behalen en worden geselecteerd
- Verminderd watergebruik van kwetsbare bronnen - Verduurzamen watergebruik via alternatieve bronnen - Vergroten van de waterreserve Outcome - Verhogen bevoorradingszekerheid van de voedingsnijverheid - Verhoogde veerkracht van individuele landbouwbedrijven - Bevorderde data- en kennisuitwisseling Impact
Aandeel waterverbruik klassieke bronnen ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR 85
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG Beschrijving voortgang Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
oproep voor projecten
2021 Q4
Op schema
selectie projecten
2022 Q1
Nog niet gestart
uitvoering geselecteerde projecten
2025 Q4
Nog niet gestart
overkoepelende studiedag en brede kennisdeling
2025 Q4
Nog niet gestart
aanwerving personeel
2021 Q4
Op schema
uitbesteding behandeling dossiers na 2022
2022 Q4
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR aantal projecten dat een minimumscore op de beoordelingscriteria behaalt en wordt gesubsidieerd
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
9
2025 Q4
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
10.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 10.000.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 16 juli 2021. Bestedingskader middelen Projectoproep Hergebruik Restwater 86
KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
87
VV031 - GROENBLAUWE INFRASTRUCTUUR - BEBOUWDE OMGEVING BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Departement Omgeving
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden PROJECTSITUERING Cluster Relanceplan
06. Blue deal
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Met dit relanceproject wil de Vlaamse overheid groenblauwe dooradering en klimaatadaptatie in de bebouwde omgeving versneld stimuleren en ondersteunen binnen het Vlaams adaptatiebeleid. Het vanuit het departement Omgeving eerder geïnitieerde programma ‘Vlaanderen breekt uit’ zal gebruikt worden om de acties en maatregelen van dit project op te zetten. Met een oproep worden de 15 meest ambitieuze steden en gemeentes in Vlaanderen geselecteerd die voorbeeldstellend willen zijn voor het beleid rond groenblauwe dooradering en klimaatadaptatie van de Vlaamse regering. De bedoeling is om ter beschikking te staan voor vragen van deze steden en gemeentes en om samen met hen op zoek te gaan naar de projecten met de grootste meerwaarde voor de doelstellingen uit de Blue Deal. De geselecteerde steden en gemeentes zullen in kader van de oproep enerzijds minstens 3 quickwin projecten realiseren binnen de drie jaar. Met de quick-wins realiseren de gemeenten een significante toename van groen en blauw binnen de bebouwde omgeving. Daarnaast zal de gemeente een concreet uitvoeringsdossier moeten opstellen voor een transformatieproject dat een structurele ruimtelijke transformatie realiseert voor groenblauwe dooradering, klimaatadaptatie, waterretentie en -infiltratie en een grotere meerwaarde biedt voor de lokale leefomgevingskwaliteit. Belangrijk bij al deze projecten is het hefboomeffect dat ze hebben voor de ruimere omgeving. Door het engagement van lokale besturen voor verankering van een onthardingsvisie in de lokale beleidsplanning en door het opnemen van een ambassadeursrol voor het beleid rond groenblauwe dooradering en klimaatadaptatie, wordt een structurele aanpak van deze beleidsvoornemens in de toekomst gegarandeerd. Ze betrekken hierbij doelgroepen en stakeholders met als doel een breed draagvlak te creëren in de regio voor groenblauw en klimaatadaptatie. Om een onthardings- en vergroeningsgolf op gang te brengen, worden bovendien verenigingen en intercommunales ondersteund in de realisatie van projecten die zorgen voor ontharding en vergroening en zo onder meer droogte tegengaan. Hiervoor wordt een tweede oproep uitgewerkt. Zo ontstaat een grotere coalitie van actoren die actief de bebouwde omgeving klimaatadaptief 88
PROJECTOMSCHRIJVING willen inrichten. Deze oproep richt zich op kleine en middelgrote projecten rond ontharding en vergroening met aandacht voor de droogteproblematiek van de bodem o.a. via een betere waterinfiltratie in de bebouwde omgeving. Er wordt ingezet op zowel private als publieke delen van terreinen. Opdat de projecten een grote voorbeeldfunctie zouden hebben, wordt er gekozen voor terreinen met een grote zichtbaarheid voor verschillende doelgroepen. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
20.000.000 EUR
Output
• 45 quick-win projecten met een significante toename van groenblauw gerealiseerd binnen de 2,5 jaar. • 15 uitvoeringsdossiers (inrichtingsnota + overeenkomst partners) voor ruimtelijke transformatieprojecten gericht op groenblauwe dooradering zijn uitgewerkt en klaar voor uitvoering • minstens 45 kleine en middelgrote projecten zijn gerealiseerd • 1 Vlaams-brede campagne gelanceerd rond groenblauwe dooradering en ontharding
• Verminderde afvoer van hemelwater • Verhoogde infiltratie • Verhoogde grondwatervoorraad Outcome • Temperatuurregulatie • Meer groen en biodiversiteit • Verbeteren van de leefomgevingskwaliteit • Draagvlakcreatie voor groenblauw en klimaatadaptatie Impact
Grondwaterstand ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR De eerste projectoproep binnen VV031, namelijk ‘groenblauwe dooradering in de bebouwde ruimte’ werd in augustus 2021 gelanceerd. Indiendatum is uiterlijk 1 oktober 2021. Beoordeling en jurering van de projectvoorstellen gebeurt eind oktober en voorleggen aan de Vlaamse Regering eind november 2021.
Beschrijving voortgang
Noodzakelijke politieke actie
Het reglement voor de tweede oproep richting verenigingen en intercommunales werd opgemaakt in samenspraak met verschillende afdelingen en entiteiten binnen het beleidsdomein Omgeving en zal in september 2021 voorgelegd worden aan het kabinet. In augustus heeft het kabinet de krachtlijnen ontvangen. De lancering voor deze oproep is voorzien voor voorjaar 2022. Besluit van de Vlaamse Regering voor toekenning ondersteuning aan weerhouden projecten - voor eerste en tweede oproep
89
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Groenblauwe infrastructuur: lancering oproep 2021 naar lokale besturen
2021 Q2
Op schema
Selectie van 15 steden en gemeenten op basis van de ingediende voorstellen
2021 Q4
Nog niet gestart
Start begeleidingstraject, inhoudelijke studie en procesbegeleiding gebiedsprogramma's
2022 Q1
Nog niet gestart
Lancering oproep naar verenigingen en intercommunales
2022 Q2
Op schema
15 masterplannen, financiële plannen, en overeenkomsten met partners voor transformatieprojecten zijn uitgewerkt
2024 Q3
Nog niet gestart
Realisatie van 45 quick-win projecten
2024 Q3
Nog niet gestart
Realisatie van minstens 45 kleine en middelgrote projecten rond ontharding en vergroening in de bebouwde omgeving
2024 Q3
Nog niet gestart
15 uitvoeringsdossiers voor complexe transformatieprojecten opgestart en 2026 in realisatie Q3
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Vlaams-brede campagne gelanceerd rond groenblauwe dooradering en ontharding
1
2023 Q4
Aantal quick-win projecten met een significante toename van groenblauw 45 gerealiseerd binnen de 2,5 jaar
2024 Q3
Aantal uitgewerkte uitvoeringsdossiers (inrichtingsnota + overeenkomst partners) voor 15 ruimtelijke transformatieprojecten gericht op groenblauwe dooradering
2026 Q3
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
20.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
90
PROJECTFINANCIERING
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 20.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Bisnota aan de Vlaamse Regering van 23 april 2021. Relanceplan Vlaamse Veerkracht – Blue Deal – beleidsdomein Omgeving KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
91
VV032 - INNOVATIEVE PROJECTEN CIRCULAIR WATERGEBRUIK EN SLIMME MEETNETTEN EN DATASYSTEMEN BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Vlaamse Milieumaatschappij
Webpagina trekkende entiteit Projectpagina m.b.t. project Betrokken entiteit(en) VO
Vlaamse Milieumaatschappij
Belanghebbenden
bedrijven, gemeenten, intergemeentelijke samenwerkingsverbanden, rioolbeheerders, drinkwatermaatschappijen PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
06. Blue deal
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Vlaanderen kent een lage waterbeschikbaarheid en is zeer gevoelig voor waterschaarste als gevolg van droogte. Enkele oorzaken zijn de hoge verhardingsgraad en urbanisatiegraad in Vlaanderen en het feit dat het waterbeheer in Vlaanderen gedurende lange tijd erop gericht was om water zo snel mogelijk af te voeren. Om waterschaarste op een structurele manier aan te pakken is een oplossingenmix noodzakelijk. Eén van de essentiële elementen is het inzetten op een meer duurzaam watergebruik onder meer door het aanspreken van alternatieve waterbronnen, een slimme sturing in waternetwerken en buffers. Dit project bestaat uit onderstaande onderdelen. Het project wordt integraal gerealiseerd met relancemiddelen. 1. Proeftuinen Droogte Via de proeftuinen droogte worden bedrijven die op een duurzame manier bedrijfsoverschrijdend (her)gebruik van water in de bedrijfsvoering opnemen en in droogteperiodes waterschaarste voorkomen of milderen, gesubsidieerd bij de concrete uitvoering van hun project. De selectie van de meest innovatieve en effectieve gebeurt na een algemene oproep. Om complementair te zijn aan bestaande ondersteuningsmogelijkheden voor bedrijven en landbouwbedrijven wordt deze subsidie benut voor samenwerkingsverbanden van minstens 3 bedrijven. Zowel in 2019 als 2020 kregen bedrijven reeds de kans om voorstellen in te dienen en werden resp. voor 4 miljoen en 3,2 miljoen subsidies toegekend. Via dit nieuwe initiatief zullen ook in 2021 en 2022 soortgelijke oproepen worden gelanceerd en zullen projecten worden gesubsidieerd. Het voorziene subsidiebudget bedraagt 4 miljoen per jaar. 2. Call circulair water: grootschalig hergebruik hemelwater, slimme sturing van bestaande buffers 92
PROJECTOMSCHRIJVING en optimale benutting van effluent Via dit initiatief worden in de praktijk projecten ondersteund die: - zorgen dat hemelwaterbuffers door een slimme sturing optimaler kunnen worden ingezet - grootschalige collectieve buffers realiseren om zo een oplossing te bieden aan bestaande of potentiële watertekorten of suboptimaal watergebruik - Effluent op een duurzame manier inzetten om te voldoen aan een lokale watervraag, dus zonder de ecologie van de ontvangende waterloop te hypothekeren of aanleiding te geven tot intensief transport over de weg van water. Een aantal interessante piloten worden geselecteerd en op het terrein geïmplementeerd. Voor dit initiatief wordt over de periode 2021-2022 een subsidiebudget van 16 miljoen euro uitgetrokken. 3. Automatisatie meetnetten oppervlaktewater en grondwater Via dit initiatief worden de nodige investeringen uitgevoerd om de bestaande meetnetten performanter te maken door het fijnmaziger te maken en de stap te zetten naar digitale monitoring en datavergaring om in periodes van droogte het nemen van goed onderbouwde (beleids)beslissingen op lokale of regionale schaal te faciliteren. De data-ontsluiting is hierbij ook voorzien. Het voorgestelde Blue Deal project draagt bij aan het effectiever en efficiënter beheer van de zoetwaterreserves zowel voor grond- als oppervlaktewater bij droogte en waterschaarste, het gerichter monitoren van het oppervlaktewater in functie van o.a. waterproductiecentra, het opvolgen van verzilting, het in kaart brengen van milieu-incidenten en het onderbouwen van het waterbeleid. Het initiatief omvat volgende concrete onderdelen: - De automatisatie van het kwaliteitsmeetnet oppervlaktewater door de inzet van onder meer multiparametersondes en geautomatiseerde monsternametoestellen; De aankoop van de hardware wordt aangekocht in 2021, het bijbehorende beheer wordt ingezet over een periode van drie jaar vanaf najaar 2021. - De automatisatie van grondwaterpeilmetingen en de uitbreiding van het grondwatermeetnet: De installatie van de automatische peilmeetsondes wordt gespreid over 2021-2023. De uitbreiding van het meetnet is voorzien voor 2022. - De uitbreiding van het laagwatermeetnet waterlopen: Hiervoor worden zowel in 2021 als 2022 investeringen voorzien. 4. Slimme datasystemen VMM We investeren in slimme datasystemen voor water waarin we informatie over het watersysteem en de waterketen samenbrengen en toegankelijk maken voor specifieke eindgebruikers: lokale besturen, waterbeheerders, kennisinstellingen, sectorale stakeholders, ….. De watersysteemdata en -informatie worden gebiedsgericht aangeboden via meerdere ingangen, voorstellingswijzen en communicatiekanalen zoals loketten en tools, interactieve indicatoren, dataportalen, …. Alle data worden aangeboden als ‘open data’ zodat externe partijen er bijkomende services rond kunnen ontwikkelen. De slimme datasystemen worden gerealiseerd door de bestaande portalen met watergerelateerde data zoals Databank Ondergrond Vlaanderen (DOV), Waterinfo en het Klimaatportaal verder uit te bouwen en met elkaar te koppelen of te integreren. Daarnaast zullen een aantal nieuwe modules opgezet worden rond waterkwaliteit, waterbeleving en drinkwater. De 93
PROJECTOMSCHRIJVING technische uitwerking van de modules zal uit efficiëntie-overwegingen zo veel mogelijk gekoppeld en geïntegreerd verlopen. Op die manier groeien we toe naar één slim waterplatform. 5. Slimme afvalwater- en hemelwaterinfrastructuur Aquafin Met dit project wordt het hoofdnetwerk van de afvalwater- en hemelwaterinfrastructuur in Vlaanderen omgevormd tot een slim net. De infrastructuur wordt uitgebreid met een "digitale laag" die in staat is een nieuwe functie te vervullen in het kader van de klimaatverandering en meer bepaald de strijd tegen droogte. Via het project worden concrete initiatieven genomen omtrent het digitaal meten en regelen van de bovenlokale hemel- en afvalwaterinfrastructuur. We maken werk van het optimaal verzamelen, delen en combineren van data tot kennis, inzichten en slimme sturingen. Het project ambieert de digitalisering van de infrastructuur om via real-time monitoring en simulaties naar predictieve modellering en slimmere sturingen een efficiënt en ecologisch antwoord te bieden op klimaatuitdagingen maar ook tegelijk op energie management reducties, vuilvrachtreductie en veiligheidspreventie van alle betrokkenen die op de infrastructuur toegang nodig hebben. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
45.000.000 EUR
Output
- 15 projecten gerealiseerd in het kader van de proeftuinen Droogte - 8 projecten gerealiseerd in het kader van de call circulair water - 20 bijkomende automatische meetpunten oppervlaktewaterkwantiteit beschikbaar - 200 automatische meetpunten grondwater incl dataontsluiting beschikbaar - 180 automatische meetpunten voor oppervlaktekwaliteit gerealiseerd - 2 nieuwe en 2 geoptimaliseerde modules binnen het nieuwe dataportaal water gerealiseerd - nieuwe automatiseringsarchitectuur en het smart data platform bij Aquafin beschikbaar
• Digitalisering infrastructuur • Verbeterde werking watersysteem via slimme sturing • Bevorderde data- en kennisuitwisseling Outcome • Verduurzaamd watergebruik via alternatieve bronnen • Verhoogd gebruik van proceswater • Snellere detectie van calamiteiten • Verbeterde onderbouwing waterbeleid Impact
Aandeel waterverbruik klassieke bronnen ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Voor de proeftuinen Droogte werd een eerste oproep gelanceerd. De eerste draftvoorstellen konden tot 26 juli worden ingediend. Na ontvangst van feedback op deze voorstellen, worden definitieve voorstellen uitgewerkt die begin oktober moeten worden ingediend.
94
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG Voor de call Circulair Watergebruik is een reglement in voorbereiding. Voor de automatisatie van de meetnetten oppervlaktewater en grondwater worden de bestekken voorbereid om deze opdrachten in de markt te plaatsen. De uitwerking van de slimme datasystemen is opgestart. De eerste opdrachten zijn gegund en in uitvoering. Vervolgstappen worden voorbereid. Voor de slimme afvalwater- en hemelwaterinfrastructuur van Aquafin is de opdracht tot uitvoering van dit project in voorbereiding. Aansluitend kunnen de mijlpalen verder gedefinieerd worden en deze zullen dan ook bij de volgende rapportering meer in detail beschikbaar worden gesteld. Noodzakelijke politieke actie
In 2021 en 2022 zullen een aantal subsidiedossiers in het kader van de oproep "Proeftuinen Droogte 3.0" en de call circulair water ter goedkeuring worden voorgelegd aan minister Zuhal Demir en aan de Vlaamse Regering. GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Proeftuinen Droogte: lancering oproep 2021
2021 Q2
Gerealiseerd
Call circulair water: lancering oproep
2021 Q3
Op schema
Selectie samenwerkingsverbanden Proeftuinen Droogte oproep 2021
2021 Q4
Op schema
2021 Q4
Op schema
Selectie projecten circulair water
2022 Q1
Nog niet gestart
Proeftuinen Droogte lancering oproep 2022
2022 Q2
Nog niet gestart
Automatische metingen oppervlaktewaterkwaliteit voor minstens 180 punten incl. ontsluiting meetgegevens via IoT platform
2022 Q4
Op schema
Uitbreiding volautomatisch meetnet oppervlaktewaterkwantiteit met minstens 20 punten incl. ontsluiting meetgegevens via IoT platform
2022 Q4
Op schema
Selectie samenwerkingsverbanden Proeftuinen Droogte oproep 2022
2022 Q4
Nog niet gestart
Herverdeling middelen uit relanceprovisie + opdracht uitvoering aan Aquafin voor het deelproject slimme afvalwater- en hemelwaterinfrastructuur Aquafin
95
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
Automatische metingen grondwater in minstens 200 putten incl. ontsluiting meetgegevens via IoT platform
STATUS
2023 Q4
Op schema
De realisatie van minstens 2 nieuwe modules binnen het nieuwe 2023 dataportaal en minstens 2 bijkomende modules voor bestaande portalen Q4 waarin VMM participeert
Op schema
Een smart data platform en nieuwe automatiseringsarchitectuur is beschikbaar om intelligente sturing van de Aquafin-infrastructuur toe te laten
2025 Q4
Nog niet gestart
Volledige uitvoering projecten call circulair water
2026 Q3
Nog niet gestart
Volledige uitvoering projecten Proeftuinen Droogte door geselecteerde samenwerkingsverbanden
2026 Q3
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Aantal bijkomende automatische meetpunten voor oppervlaktekwaliteit
180
2022 Q4
bijkomende automatische meetpunten oppervlaktewaterkwantiteit
20
2022 Q4
Aantal nieuwe automatische meetpunten grondwater incl dataontsluiting beschikbaar
200
2023 Q4
Aantal nieuwe modules binnen het nieuwe dataportaal water
2
2023 Q4
Aantal bijkomende modules voor bestaande portalen waarin VMM participeert
2
2023 Q4
Aantal projecten gerealiseerd in het kader van de call circulair water
8
2026 Q3
Aantal projecten gerealiseerd in het kader van de Proeftuinen Droogte
15
2026 Q3
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
45.000.000 EUR
96
PROJECTFINANCIERING Uitvoering VAK
233.524 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 43.300.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 1.700.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Bisnota aan de Vlaamse Regering van 23 april 2021. Relanceplan Vlaamse Veerkracht – Blue Deal – beleidsdomein Omgeving KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
97
VV033 - SENSIBILISERING, OPLEIDING EN ADVISERING BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Departement Landbouw en Visserij
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden PROJECTSITUERING Cluster Relanceplan
06. Blue deal
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Sensibilisering, opleiding en advisering van land- en tuinbouwers, onder meer door in te zetten op digitalisering (online tools, bedrijfsdata verzamelen en analyseren, …) a) projectoproepen samenwerking Om de gevolgen van de Covid-19-pandemie op de land- en tuinbouwsector te milderen worden projectoproepen rond samenwerking m.b.t. ondernemerschap, digitalisering en kennisdeling gelanceerd. De samenwerkingsprojecten beogen oplossingen voor water- en droogteproblematiek, klimaatverandering, duurzame energie en efficiënter beheer van natuurlijke hulpbronnen. Ook kunnen zij gericht zijn op een digitale transformatie met het oog op het verhogen van veerkracht en ondernemerschap van bedrijven. b) bodempaspoort Met het bodempaspoort zal een digitaal en gebruiksvriendelijk instrument ontwikkeld worden en aangeboden worden aan de landbouwer, waarbij bodemdata uit verschillende bronnen op een overzichtelijke manier en op perceelsniveau worden samengebracht. Op die manier wordt de landbouwer gestimuleerd om een data-gedreven, gerichter en meer duurzaam bodembeheer uit te voeren. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
6.000.000 EUR a) projectoproepen samenwerking - 15 samenwerkingsprojecten
Output b) bodempaspoort - 1 digitaal instrument Outcome
- Verminderd watergebruik van kwetsbare bronnen - Toegenomen waterreserve - Digitalisering leer- en adviestrajecten 98
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT - Positie van de landbouwer in de voedselketen versterkt - Verhoogde veerkracht van individuele landbouwbedrijven Impact
Aandeel waterverbruik klassieke bronnen ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
a) Projectoproep samenwerking: goedkeuring VR op 16 juli 2021. Lancering oproep wordt voorbereid. b) Financiering ontwikkeling bodempaspoort: goedkeuring VR 10 september 2021
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
projectoproep samenwerking 2021
2021 Q4
Op schema
selectie projecten i.k.v. oproep 2021 samenwerking
2022 Q1
Nog niet gestart
uitvoering projecten oproep samenwerking
2025 Q4
Nog niet gestart
projectoproep samenwerking 2022
2022 Q4
Nog niet gestart
bodempaspoort
2022 Q4
Op schema
aanwerving personeel
2021 Q3
Op schema
uitbesteding behandeling dossiers na 2022
2022 Q4
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Bodempaspoort: digitaal instrument
1
2022 Q4
Oproep samenwerking: aantal samenwerkingsprojecten dat een minimumscore op de beoordelingscriteria behaalt en wordt gesubsidieerd
15
2023 Q1
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
6.000.000 EUR 99
PROJECTFINANCIERING Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 6.000.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 16 juli 2021. Sensibilisering, opleiding en advisering KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
100
VV034 - VLAGGENSCHIPPROJECTEN NATUURGEBASEERDE OPLOSSINGEN BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Departement Omgeving
Betrokken entiteit(en) VO
Agentschap Natuur en Bos - Departement Omgeving - Vlaamse Milieumaatschappij - De Vlaamse Waterweg
Belanghebbenden
Lokale besturen, waterbeheerders, terreinbeherende verenigingen, landbouwers, private eigenaars, … PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
06. Blue deal
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Met de Blue Deal wil de Vlaamse Regering onder andere inzetten op natuurgebaseerde oplossingen om de waterhuishouding in de open en de bebouwde omgeving toekomstgericht te herstellen. Met die aanpak beoogt ze integrale oplossingen uit te werken die de leefbaarheid en de omgevingskwaliteit verhogen, die helpen om de impact van klimaatverandering op te vangen en te milderen, en die bijdragen tot o.a. aanvulling van de grondwatertafel, biodiversiteitsherstel en een verhoogde koolstofopslag. In het kader van de relance-investeringen werden vier gebieden in Vlaanderen geselecteerd als ‘vlaggenschip’projecten om deze integrale, natuur-gebaseerde aanpak versneld te ontwikkelen en te realiseren. Tijdens de periode 2021–2024 wordt in die vier projectgebieden versneld en op grote schaal ingezet op concrete terreinrealisaties. Het betreft het kustduinencomplex (West-Vlaanderen), Rivierherstel Leie (West- en Oost-Vlaanderen), Vallei van de Kleine Nete (Antwerpen) en het brongebied van de Zwarte Beek (Limburg). Gezamenlijk bestrijken die vier projecten een breed spectrum van specifieke wateruitdagingen, waarvoor natuurgebaseerde oplossingen ontwikkeld en gerealiseerd zullen worden. Deze projecten zullen telkens ingebed worden in een brede gebiedswerking met alle betrokken actoren. Voor Rivierherstel Leie en de vallei van de Kleine Nete bestaat er reeds zo’n (langlopende) gebiedswerking. Aan de kust wordt de uitdaging opgenomen als nieuw spoor binnen de gebiedswerking van T.OP Kustzone. Voor de Zwarte beek wordt er een gepaste governance opgezet. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
Output
23.000.000 EUR Kleine Nete: (deelproject 1): Aantal m² gesloopte bebouwing, afgegraven terreinen en weggenomen verharding Kleine Nete: (deelproject 1): Aantal m² verworven woon-, woonuitbreidings- en recreatiegebied i.f.v. realisatie rivier- en valleiherstelproject 101
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Kleine Nete: (deelproject 2): Aantal m² verworven project- en/of ruilgronden in functie van realisatie natte natuurdoelen SBZ-H Zwarte Beek: Aantal ha verworven ten bate natte natuur Duinencomplex: Aantal gerealiseerde projecten ifv versterking watersysteem kustduinen Leie: Aantal ha ingerichte natte natuur • Opmaak en uitvoering meerjarenprogramma voor gebiedsgerichte projecten rond waterberging, - buffering en infiltratie. Herstel van habitatrichtlijngebieden met structurele verdrogingsproblemen. • Vernatten van gebieden • Verhoogde infiltratie Outcome • Verhoogde waterretentie in de bodem • Verhoogde koolstofopslag in de bodem • Verbeterde hydromorfologie • Verhoogde berging in en langs waterlopen • Verminderde verzilting • Bijkomende groenblauwe verbindingen Impact
Grondwaterstand - Kritische debieten op onbevaarbare waterlopen ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR Binnen de Vlaamse overheid werd voor elk vlaggenschipproject een entiteitsoverschijdende gebiedswerking opgezet. Voor ‘Kleine Nete’ en ‘Kustduinencomplex’ is een governance-structuur met alle belanghebbenden operationeel, en werd een plan van aanpak voor de Relanceinvesteringen opgemaakt.
Beschrijving voortgang
Kleine Nete Binnen de randvoorwaarden waarbinnen de relancemiddelen ingezet kunnen worden, wordt vanuit het beleidsdomein Omgeving voorgesteld de vlaggenschipmiddelen voor Kleine Nete in te zetten voor drie specifieke en uitzonderlijke initiatieven die binnen de reguliere werking moeilijk realiseerbaar zijn: - Project 1. De Grote Opkuis (trekker VMM). De 13 betrokken Kleine Netegemeenten hebben zich in het kader van het strategisch project o.a. geëngageerd om op korte termijn (tegen 2024) elk minstens 1 ha netto ontharding en 13 ha bosuitbreiding te realiseren. Om deze ambitie inzake ontharding waar te maken en te faciliteren wordt vanuit het beleidsdomein Omgeving het initiatief genomen om in één centrale aanbesteding voor werken de concrete sloop van gebouwen en constructies en het wegnemen van verhardingen, ophogingen en verontreinigingen etc. met het oog op valleiherstel en herstel van de infiltratiecapaciteit op te nemen waarbij dergelijke werken op korte termijn effectief uitgevoerd kunnen worden op de terreinen van de betrokken gemeenten of andere partners binnen de gebiedswerking. - Project 2. Grondverweving signaalgebied Olympiadelaan Herentals i.f.v. 102
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG valleiherstel (trekker ANB). De Vlaamse Regering duidde het woonuitbreidingsgebied Olympiadelaan langs de Kleine Nete in Herentals aan als signaalgebied. Via een samenwerkingsverband tussen stad Herentals, provincie Antwerpen en de Vlaamse overheid is de afgelopen jaren een ambitieuze ontwikkelingsvisie uitgewerkt voor dit gebied waarbij de Kleine Nete opnieuw ruimte zal krijgen om te meanderen en dit gebied heringericht zal worden valleigebied zodat een groenblauwe ader van formaat doorheen het kleinstedelijk gebied Herentals gerealiseerd wordt. Binnen het beleidsdomein Omgeving engageert VMM zich om de werken voor de herinrichting op korte termijn uit te voeren (via VV035 Groenblauwe infrastructuur – waterlopen), doch om dit te kunnen realiseren is een specifieke grondbeleidsstrategie ontwikkeld waarbij het Agentschap voor Natuur en Bos deze gronden (bestemd als woonuitbreidingsgebied en woongebied) verwerft (en het latere beheer van het nieuw te ontwikkelen stedelijk natuurgebied op zich neemt) en de stad Herentals instaat voor de herlokalisatie van een aantal bestaande functies (zoals voetbalterreinen en delen van het recreatiepark Netepark) die binnen deze als natte natuur te ontwikkelen zone niet behouden kunnen blijven. - Project 3. Versnellen grondmobiliteit i.f.v. de realisatie van de natte natuurkernen van Natura 2000 (trekker VLM). Binnen de vallei van de Kleine Nete dienen in uitvoering van de door de Vlaamse Regering vastgestelde Europese natuurdoelen (IHD) een aantal grote natte natuurkernen ontwikkeld te worden. Het gaat o.a. om de SBZ-H-gebieden van Graafweide-Schupleer, Olens Broek-Langdonken, De Zegge-Mosselgoren en waar nog een oppervlakte van meer dan 300 ha nieuwe natte natuur te realiseren is. Voor de realisatie van de natte natuur zijn grondverwevingen nodig. Zowel voor de verwerving van projectgronden in SBZ-H als voor ruilgronden voor landbouwers die uitgeruild moeten worden. Grondaankopen kunnen o.a. via een aantal bestaande grondenbanken die daarvoor ingezet kunnen worden, maar verlopen in praktijk moeizaam. Om dit proces te kunnen versnellen wordt voorgesteld om aanvullend het instrument ‘vergoedingen bij lokale grondenbanken’ uit het decreet landinrichting in te zetten. Voor kustduinencomplex is een ambitienota voor versterking van de waterfuncties in de duinen opgemaakt in samenwerking met alle relevante stakeholders die actief in de duinen. Deze nota zal gebruikt worden als afwegingskader voor de projectoproep die volgt in september 2021.
Noodzakelijke politieke actie
Project Kleine Nete: Beslissing Vlaamse Regering inzet instrument ‘vergoedingen bij lokale grondenbanken’ uit decreet landrinrichting voor deelproject 3 binnen vlaggenschipproject Kleine Nete Project Rivierherstel Leie: Beslissing Vlaamse regering over in te zetten instrumenten voor realisatie natte natuur
103
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Kleine Nete: Selecteren deelprojecten voor financiering binnen Vlaggenschip Kleine Nete
2021 Q2
Gerealiseerd
Goedkeuring rapportering en werkplan gebiedswerking Kleine Nete
2020 Q4
Gerealiseerd
Kustduinen: Opmaak ambitienota voor waterfuncties in de kustduinen met relevante stakeholders
2021 Q2
Gerealiseerd
Kleine Nete: Deelproject 2. Opmaak schattingsverslagen te verwerven gronden
2021 Q3
Op schema
Kleine Nete: Deelproject 3. Voorbereiden ontwerpbeslissing Vlaamse Regering inzet instrument vergoedingen bij lokale grondenbanken
2021 Q3
Op schema
Kleine Nete: Deelproject 1. Uitwerken bestek en selecteren op te nemen 2021 locaties en werken Q3
Op schema
Kustduinen: Lanceren projectoproep voor realisatie ambities + selectie projecten ism expertengroep
2021 Q4
Op schema
Kleine Nete: Deelproject 2. Onderhandelingen met eigenaars i.f.v. opmaak overeenkomst over prijs te verwerven gronden
2021 Q4
Op schema
Kleine Nete: Deelproject 3. Beslissing Vlaamse Regering inzet instrument 2021 vergoedingen bij lokale grondenbanken Q4
Op schema
Kleine Nete: Deelproject 1. Publiceren bestek
2021 Q4
Op schema
Zwarte Beek: Verwerving 150 ha ten bate van natte natuur in het brongebied Zwarte Beek
2022 Q4
Op schema
Rivierherstel Leie: Opmaak LER voor vijf bijkomende deelgebieden
2024 Q4
Nog niet gestart
Rivierherstel Leie: Realisatie 100 ha natte natuur rivierherstel Leie
2024 Q4
Bij te sturen
Rivierherstel Leie: Opmaak inrichtingsplannen en uitvoeringsplannen voor 4 deelgebieden rivierherstel Leie
2024 Q4
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Zwarte Beek: Aantal ha verworven ten bate natte natuur
150
2022 Q4
Kleine Nete: (deelproject 1): Aantal m² verworven woon-,
70.000 m² (7 ha)
2022 Q4 104
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
woonuitbreidings- en recreatiegebied i.f.v. realisatie rivieren valleiherstelproject Kleine Nete: (deelproject 1): Aantal m² gesloopte bebouwing, afgegraven terreinen en weggenomen verharding
50.000 m² (5 ha)
2022 Q4
Rivierherstel Leie: Aantal ha ingerichte natte natuur
100
2024 Q4
Duinencomplex: Aantal gerealiseerde projecten ifv versterking watersysteem kustduinen
15
2024 Q4
Kleine Nete: (deelproject 2): Aantal m² verworven project- en/of ruilgronden in functie van realisatie natte natuurdoelen SBZ-H
1.000.000 m² (100 ha)
2024 Q4
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
23.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 19.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 4.000.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 23 oktober 2020. Tussentijdse beslissing gewestelijke planningsinitiatieven en projecten in de vallei van de Kleine Nete Nota aan de Vlaamse Regering van 23 oktober 2020. Voortgangsrapportage gewestelijke planningsinitiatieven en projecten in de vallei van de Kleine Nete tussen Kasterlee en Lier. Bijlage Bisnota aan de Vlaamse Regering van 23 april 2021. Relanceplan Vlaamse Veerkracht – Blue Deal – beleidsdomein Omgeving 105
VV035 - GROENBLAUWE INFRASTRUCTUUR - WATERLOPEN BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Vlaamse Milieumaatschappij
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden
Grondeigenaars, terreinbeherende organisaties, gemeenten PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
06. Blue deal
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Vlaanderen kent een lage waterbeschikbaarheid en is zeer gevoelig voor waterschaarste als gevolg van droogte. Enkele oorzaken zijn de hoge verhardingsgraad en urbanisatiegraad in Vlaanderen en het feit dat het waterbeheer in Vlaanderen gedurende lange tijd erop gericht was om water zo snel mogelijk af te voeren. Om waterschaarste op een structurele manier aan te pakken is een oplossingenmix noodzakelijk. Eén van de essentiële elementen is het vasthouden van water en het voorzien van meer ruimte voor water door het aanleggen van groenblauwe netwerken, het voorzien van buffers, het hermeanderen van waterlopen, het herstellen van winterbeddingen etc. om zo de waterbeschikbaarheid te verhogen. Het totaalproject bestaat uit een reeks investeringsprojecten waarmee de VMM als beheerder van de onbevaarbare waterlopen van 1e categorie inzet op het creëren van groenblauwe netwerken en het aanpassen van de beschikbare infrastructuur (wachtbekkens, stuwen) zodat zij kunnen worden ingezet om ook in tijden van droogte tot een optimaal waterlopenbeheer te komen voor mens en natuur. De investeringsprojecten zijn zeer divers maar alle deelprojecten bezitten steeds een vernattingscomponent of beogen de realisatie van een groenblauwe verbinding. Zo kan door hermeandering meer water gebufferd worden, bieden openleggingsprojecten de mogelijkheid om groenblauwe netwerken te creëren, .. Via vernieuwing van de kunstwerken worden wachtbekkens, bufferbekkens en gecontroleerde overstromingsgebieden zo optimaal mogelijk benut voor infiltratie, met slimme sturing voor berging en lediging.
De doelstelling voor dit project is het uitvoeren van een set van projecten voor het volledig voorziene budget van 30 miljoen euro. Dit budget is integraal afkomstig van relancemiddelen. Een lijst van concrete projecten die hiervoor in aanmerking komen is beschikbaar.
106
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
30.000.000 EUR
Output
gerealiseerde projecten
Outcome
• Vernatten van gebieden • Verhoogde berging in en langs waterlopen • Verbeterde werking watersysteem via slimme sturing • Digitalisering van de infrastructuur • Verbeterde hydromorfologie • Realiseren van groenblauwe verbindingen
Impact
Grondwaterstand - Kritische debieten op onbevaarbare waterlopen ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
In totaal zijn 9 projecten voor een totaalbudget van 9,105 keuro vastgelegd of vastleggingsklaar. 5 projecten zijn ook effectief gestart. Verschillende bijkomende projecten zijn gepubliceerd met het oog op vastlegging in de komende maanden.
Noodzakelijke politieke actie
nvt
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
35% van de budgetten vastgelegd
2021 Q4
Op schema
Uitvoering van 5 projecten gestart
2021 Q4
Gerealiseerd
Uitvoering van 10 projecten gestart
2022 Q4
Op schema
alle dossiers vastgelegd
2022 Q4
Op schema
5 projecten voltooid
2022 Q4
Op schema
50% van het VEK-budget benut
2023 Q4
Op schema
Uitvoering van 15 projecten gestart
2023 Q4
Op schema
107
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Uitvoering van 20 projecten gestart
2024 Q2
Op schema
10 projecten voltooid
2024 Q2
Op schema
75% van het VEK-budget benut
2025 Q4
Nog niet gestart
15 projecten voltooid
2025 Q4
Nog niet gestart
Uitvoering van minstens 20 projecten groenblauwe netwerken en optimalisatie infrastructuur aan waterlopen voor een totaal bedrag van 30 miljoen euro
2026 Q2
Op schema
OUTPUT INDICATOR gerealiseerde projecten
STREEFWAARDE 20
TIMING
REALISATIE
REALISATIEGRAAD
2026 Q2 PROJECTFINANCIERING
Beleidsruimte (begroot)
30.000.000 EUR
Uitvoering VAK
8.757.300 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 24.800.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 5.200.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Bisnota aan de Vlaamse Regering van 23 april 2021. Relanceplan Vlaamse Veerkracht – Blue Deal – beleidsdomein Omgeving KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
108
109
VV036 - NATTE NATUUR BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Agentschap Natuur en Bos
Betrokken entiteit(en) VO
Agentschap Natuur en Bos - Departement Omgeving - Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij - Vlaamse Milieumaatschappij - Vlaamse Landmaatschappij
Belanghebbenden PROJECTSITUERING Cluster Relanceplan
06. Blue deal
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Dit project betreft de opmaak en uitvoering van een meerjarenprogramma voor valleiherstel en herstel van natte natuur. Bijzondere aandacht dient te gaan naar het herstel en de bescherming van veengebieden (laagveen, hoogveen, veenbossen) die de grootste hoeveelheid water kunnen vasthouden en ook veel koolstof opslaan. Het Vlaams regeerakkoord 2019-2024 legt sterkt de nadruk op het verhogen van onze weerbaarheid tegen droogte, onder meer via circulair waterbeleid en de actieve inzet van een veerkrachtige ruimte met (extra) natuur om de klimaatverandering te milderen. Bossen, moerassen, meanderende rivieren en graslanden houden immers koolstof vast en bufferen wateroverlast, droogte en hitte-effecten. Daarom kiest de Vlaamse regering ervoor gezonde ecosystemen te herstellen door het versneld realiseren van een sterk samenhangend geheel van natuur-, bos- en valleigebieden, die kwaliteitsvol ingericht worden. Met de ‘Blue Deal’ wil de Vlaamse regering de strijd tegen droogte en waterschaarste aanpakken. Als onderdeel van deze Blue Deal wordt ingezet op een groot investeringsprogramma om natte natuur in Vlaanderen te herstellen. De afgelopen decenniajaar verloor Vlaanderen 75 procent van zijn natte natuur. Van de 244.000 hectare natte natuur die er rond de jaren 1950 nog was, blijft nu maar 68.000 hectare over, waarbij de kwaliteit van deze natuur wisselvallig van aard is. Via het investeringsprogramma in wetlands en valleigebieden zal deze natte natuur hersteld en versterkt worden. Wetlands zijn nuttige gebieden in de strijd tegen overstromingen en droogte. Ze zorgen voor een grotere wateropvangcapaciteit en tragere afvoer waardoor het risico op wateroverlast verkleint. Extra natte natuur creëren is een van de beste manieren om ons te wapenen tegen droogte en tegelijk meer natuurlijke buffers te hebben tegen hevige regenval. Daarnaast slaan wetlands koolstof op en zorgen ze zo voor de reductie van broeikasgassen. Wetlands zorgen tenslotte ook voor verkoeling. Het investeringsprogramma bestaat uit het realiseren van verscheidene natuurprojecten door het 110
PROJECTOMSCHRIJVING Agentschap Natuur en Bos via aankopen en inrichtingswerken voor een bedrag van 70 miljoen euro. Daarnaast wordt er voor derden een oproep gelanceerd voor specifieke aankoop- en investeringssubsidies in het kader van natte natuur voor een bedrag van 30 miljoen euro. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
100.000.000 EUR
Output
Bijdrage aan de realisatie van 2.250 ha meer tegen droogte weerbaar gemaakt gebied binnen het kader van Blue deal
• Vernatten van gebieden • Verhoogde bescherming van waardevolle bodems • Verhoogde berging in en langs waterlopen • Realiseren van groenblauwe verbindingen Outcome • Verbeterde hydromorfologie • Meer biodiversiteit • Verhoogde koolstofopslag in de bodem • Vertraagder afvoer van water Impact
Grondwaterstand ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR Het project omvat:
Beschrijving voortgang
1. Het verwerven of inrichtingen van natte natuur door het Agentschap Natuur en Bos op eigen terreinen of kaderend binnen een bestaande samenwerking. Op basis van aantal criteria zullen projecten uitgevoerd worden rond herstel en inrichting van (gedegradeerde) wetlands. De projecten worden geselecteerd op basis van: - Bijdrage aan de realisatie van de instandhoudingsdoelstellingen; - Opname in stroomgebiedbeheerplan ; - Waterconservering – bijdrage van project aan vasthouden, vertraging afvoer water ; - Bevorderen van infiltratie – wanneer expliciet het bevorderen van infiltratie wordt beoogd; - Verbetering van de waterkwaliteit; - Ecohydrologisch herstel – actieve grondwaterpeilverhoging; - Structuurherstel grachten en waterlopen; Op basis van deze aanpak worden lopende projecten versneld gerealiseerd (bvb. gebiedsgericht projecten in valleien zoals Kleine Nete, IJzervallei, Zennevallei, … ) of wordt de achterstand in uitvoering ingehaald (bvb. Sigmaplan, Demervallei, …) of waar mogelijk worden opportuniteiten benut met het oog op snelle realisatie. De verschillende in te richten natuurgebieden doorlopen allen dezelfde fasen: - Waar nodig worden gronden verworven of in een aantal gevallen geruild i.s.m. 111
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG met de Vlaamse Landmaatschappij; - Diverse studies of al of niet wettelijk verplichte plannen worden opgemaakt om de ecohydrologische toestand en de in te richten werken te bepalen en disproportionele gevolgen voor de omgeving te voorkomen; - De noodzakelijke werken voor effectieve realisatie van natte natuur op terrein, worden aanbesteed. De uitvoering is lopende waarbij de aanbestedingen voor inrichtingswerken stelselmatig worden opgestart. Verder hangt de realisatie mbt verwerving sterk af van de opportuniteiten die zich voordoen op het terrein. 2. Subsidiëren van derden voor de creatie van natte natuur door het Agentschap Natuur en Bos voor inrichtingswerken en grondverwervingen. Naast de realisatie van projecten in eigen beheer worden ook derden aangemoedigd om bij te dragen aan bijkomende natte natuur in Vlaanderen. Er worden aankoopsubsidies verleend voor de verwerving van gronden van die projecten die voldoen aan het natuurbeheerplan type 4, zijnde de meest ambitieuze typologie met de hoogste ecologische waarden in Vlaanderen. Naast deze aankoopsubsidies worden ook voor inrichtingswerken subsidies verleend aan derden via een oproep die in januari 2021 is gelanceerd en waarvan de projecten zijn ingediend. De selectie zal eind 2021 worden goedgekeurd. Deze oproep wordt opnieuw in januari 2022 gelanceerd. Het te bepalen subsidiabel bedrag wordt gebenchmarkt aan normkosten voor gelijkaardige inrichtingswerken. Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Lancering van de projectoproep investeringsprojecten 'natte natuur' 2021
2021 Q1
Gerealiseerd
Goedkeuring en toekenning van de projecten in het kader van de projectoproep 'natte natuur' 2021
2021 Q3
Op schema
Goedkeuring VR wijziging subsidiebesluit inrichtingen en aankopen in het kader van natte natuur (Blue deal)
2021 Q3
Gerealiseerd
Lancering van de projectoproep investeringsprojecten 'natte natuur' 2022
2022 Q1
Nog niet gestart
Alle noodzakelijke verwervingen van gronden zijn gerealiseerd
2022 Q3
Op schema
112
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Goedkeuring en toekenning van de projecten in het kader van de projectoproep 'natte natuur' 2022
2022 Q3
Nog niet gestart
Toekenning aankoopsubsidies aan derden voor gronden ter realisatie van projecten natte natuur
2022 Q4
Op schema
Uitbesteding van de noodzakelijke studies ter voorbereiding van de inrichtingswerken en uitbesteding van de inrichtingswerken
2022 Q4
Op schema
Uitvoering inrichtingswerken
2024 Q4
Op schema
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Bijdrage aan de realisatie van 2.250 ha meer tegen droogte weerbaar gemaakt gebied binnen het kader van Blue deal - projecten derden
2026 Q2
Bijdrage aan de realisatie van 2.250 ha meer tegen droogte weerbaar gemaakt gebied binnen het kader van Blue deal - projecten in regie van ANB
2026 Q2
250
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
100.000.000 EUR
Uitvoering VAK
5.435.167 EUR
Uitvoering VEK
3.718.562 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 94.400.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 5.600.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING VR 18 december 2020 - Projectsubsidies voor lokale hefboomprojecten ‘Natte Natuur’ in kader van gebiedsontwikkeling
113
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 16 juli 2021. Ontwerpbesluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering betreffende de subsidiëring van de planning, de ontwikkeling en de uitvoering van het geïntegreerd natuurbeheer Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 14 juli 2017 betreffende de subsidiëring van de planning, de ontwikkeling en de uitvoering van het geïntegreerd natuurbeheer, wat betreft inrichtingen en aankopen in het kader van natte natuur Advies van de Raad van State. Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 14 juli 2017 betreffende de subsidiëring van de planning, de ontwikkeling en de uitvoering van het geïntegreerd natuurbeheer, wat betreft inrichtingen en aankopen in het kader van natte natuur Advies Minaraad over het voorontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 14 juli 2017 betreffende de subsidiëring van de planning, de ontwikkeling en de uitvoering van het geïntegreerd natuurbeheer, wat betreft inrichtingen en aankopen in het kader van natte natuur VR 23 april 2021 Plan Vlaamse Veerkracht: projectlijnen die invulling geven aan relanceprojecten Omgeving in het kader van de Blue Deal VR 2021 3004 VV DOC.0041-1 Geïntegreerd natuurbeheer - notaBIS VR 2021 3004 VV DOC.0041-2 Geïntegreerd natuurbeheer - BVRBIS VR 16 juli 2021 wijziging subsidiebesluit inrichtingen en aankopen in het kader van natte natuur (Blue deal) VR 2021 1607 VV DOC.0121-1 Geïntegreerd Natuurbeheer - nota VR 2021 1607 VV DOC.0121-5 Geïntegreerd Natuurbeheer - advies VR 2021 1607 VV DOC.0121-2 Geïntegreerd Natuurbeheer - BVRBIS VR 2021 1607 VV DOC.0121-6 Geïntegreerd Natuurbeheer - advies
KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
114
VV047 - WATERSTOFONDERZOEK BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO Agentschap Innoveren en Ondernemen Webpagina trekkende Projectpagina entiteit m.b.t. project Betrokken entiteit(en) Agentschap Innoveren en Ondernemen - Departement Economie, VO Wetenschap en Innovatie
Belanghebbenden
De portfolio richt zich op bedrijven als begunstigden van steun. Dit omvat zowel grote ondernemingen als kmo’s. De portfolio beoogt evenwel een ruime impact op het ecosysteem die verder gaat dan individuele bedrijfsvalorisatie. Dit wordt expliciet opgenomen in de criteria, met een voorkeur voor projecten met impact op het ecosysteem waarbij i.h.b. de kmo’s baat hebben bij de uitvoering, ook wanneer zij geen projectpartner zijn. Ook samenwerking met kennisinstellingen en andere maatschappelijke actoren wordt hier in rekening genomen. De concrete invulling van impact op het ecosysteem en spill overs kan variëren, per project. Deze zullen later evenwel opgenomen worden als voorwaarden in de subsidietoekenningen zoals ook gebeurd is bij de deelname aan IPCEIbatterijen. PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
10. Waterstofonderzoek
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Waterstof is een belangrijke component in de transitie naar een klimaatneutrale energie. Waterstof is een energiedrager die kan gebruikt worden voor opslag van energie uit hernieuwbare bronnen maar heeft diverse toepassingen, zoals het gebruik in de industriële processen en aanwending voor transport. Om de transitie naar een waterstof-gedragen industrie mogelijk te maken, is de uitbouw van een waterstof-waardeketen een cruciale uitdaging. In de waterstofstrategie van de EU wordt uitgegaan van een productie van 40 GW waterstof uit hernieuwbare bronnen tegen 2030. Dit vraagt de uitbouw van waterstofproductie, maar ook de uitbouw van een waardeketen om transport en gebruik van waterstof en transitie van de industrie in het algemeen mogelijk te maken. Projectdoelstellingen : Met het huidige project beoogt de Vlaamse regering een ondersteuning van de transitie naar een duurzame waterstofindustrie in Vlaanderen via investeringen en projectfinanciering. Met deze portfolio beoogt de Vlaamse regering de uitbouw van een waardeketen in Vlaanderen te stimuleren die ingebed is in een lange termijn doelstelling van vergroening van de industrie en bijdraagt tot de transitie van de industrie waarbij ingespeeld wordt de evolutie naar een meer klimaatneutrale industrie. Het project omvat voor een grootste deel een portfolio die ingebed is in de belangrijke projecten 115
PROJECTOMSCHRIJVING van algemeen Europees belang (Important Projects Common European Interest-IPCEI). Hiermee beoogt de Vlaamse regering aansluiting bij ruimere Europese waardeketens om via die weg de competitiviteit en duurzaamheid van de beoogde transitie te ondersteunen. Waar de IPCEI-portfolio zich vooral richt op de uitbouw van een industriële waardeketen naar productie, transport, stockage en toepassingen van waterstof zal er binnen het project ook aandacht geschonken worden aan import van waterstof. De eigen productie nooit zal immers nooit kunnen voldoen aan de vraag zodat import vereist zal zijn om een stabiel en betaalbaar aanbod te waarborgen om continuïteit in de toepassingen te kunnen garanderen. Uitvoering van het project: Het project wordt gerealiseerd door investeringen en projectfinanciering bij bedrijven waarbij aangesloten wordt bij het Europese initiatief over Important Projects of Common European Interest (IPCEI). De focus ligt op projecten met een doorbraakkarakter en duidelijke ambitie met voorrang aan projecten met een bijdrage aan een innovatieve component. Projecten moeten een duidelijke impact hebben op het Vlaamse ecosysteem waarbij i.h.b. de kmo’s baat hebben bij de uitvoering, ook wanneer zij geen projectpartner zijn. Buiten de IPCEI-portfolio zullen ook additionele projecten met een focus op waterstof beschouwd worden. Dit kunnen O&O&I- of investeringsprojecten zijn die geen nood hebben aan de verruimde staatsteun geboden in IPCEI of projecten m.b.t. import van waterstof. Voor deelname aan IPCEI werd een portfolio opgebouwd op basis van expressions of interest vanuit de industrie ingediend in een open oproep op 5 juni 2020. Deze gebeurde gezamenlijk met het Brussels hoofdstedelijk gewest en het Waalse gewest met coördinatie door de federale overheid (FOD-economie). De portfolio beoogt een brede waardeketen met (1) productie van groene waterstof uit hernieuwbare energie, (2) omzetting naar vloeibare brandstoffen met afgevangen CO2 voor bewaring en gebruik als brandstof, (3) aanwending in industriële processen met het oog op groene transitie, (4) aanwending in mobiliteit (zwaar transport), (5) ondersteunende producten vereist voor de realisatie van waterstoftransitie, (6) infrastructuur voor transport en bewaring van waterstof. Er zijn 3 types projecten. (1) Projectmatige steun voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie (O&O&I). (2) Eerste industriële toepassing (first industrial deployment-FID): deze moeten steeds de ontwikkeling mogelijk maken van een nieuw product en/of de ontwikkeling van een fundamenteel nieuw productieproces. FID omvat grotendeels investeringen, maar gekoppeld aan de uitrol van de O&O&I resultaten. Zowel OPEX als CAPEX worden aanvaard. (3) Infrastructuur voor milieu en energie. Dit omvat financiering voor investeringen die niet noodzakelijk gekoppeld zijn aan O&O&I. De financiering wordt toegekend op basis van de beoogde milieuwinst. Enkel CAPEX wordt aanvaard. De opvolging van de projecten gebeurt door het Agentschap voor Innoveren en Ondernemen. Na notificatie zullen, aanvragen voor finale financiering behandeld worden door het agentschap, waarbij de operationele implementatie grotendeels zal gebeuren door toepassing van de gangbare werkwijze van het agentschap (evaluatie, betaling, opvolging, voorwaarden en mijlpalen…)
116
PROJECTOMSCHRIJVING Om een coherente samenwerking in de IPCEI-projecten mogelijk te maken werd een evaluatiecomité opgesteld met vertegenwoordigers van de verschillende financierende autoriteiten op regionaal of federaal niveau en coördinatie daar de federale overheid (FOD-economie). Via deze groep is er een nauw overleg tussen Vlaanderen, het Waalse gewest, het Brusselse hoofdstedelijk gewest en de federale overheid. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
125.000.000 EUR
Output Outcome Impact ALGEMENE PROJECTVOORTGANG Projectstatus
Opgestart
Beschrijving voortgang
Door het groot aantal indieningen werd in overleg met de Commissie beslist om de aanvragen in te dienen voor (pre)notificatie in verschillende golven. De twee eerste golven volgen de timing zoals vooropgesteld. Voor de volgende golven moet de timing nog verder uitgeklaard worden. Additionele mijlpalen zullen opgenomen worden zodra hier duidelijkheid over is. Voor de eerste twee golven loopt het project op schema. Vlaanderen neemt deel met vijf projecten. De informatie werd door de bedrijven overgemaakt aan de Duitse coördinator op 25 april, de individuele bedrijfsinformatie werd overgemaakt aan de Vlaamse overheid op 12 juli en in gewijzigde vorm op 25 augustus. Het overkoepelende document werd door de Duitse coördinator overgemaakt aan de Commissie, de individuele bedrijfsaanvragen door de lidstaten, voor Vlaanderen via FOD economie. Al de vereiste info voor de prenotificatie werd ontvangen door de Commissie op 31 augustus 2021, de prenotificatie is gestart met referentienummers SA.64641 en SA.64642. Voorafgaand aan indiening werden de portfolio's van de verschillende Belgische overheven bevestigd, deze werd gepubliceerd op de website van FOD-economie op 2 september.
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL Bezorgen van de Vlaamse projectvoorstellen aan de coördinator (Duitsland) voor integratie in het Europese notificatiedossier
TIMING 2021 Q2
STATUS Gerealiseerd
117
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Indienen (door coördinator Duitsland) van het dossier voor prenotificatie bij de Europese Commissie
2021 Q2
Gerealiseerd
Lancering oproep voor bijkomende projecten (buiten de IPCEI)
2022 Q1
Nog niet gestart
Steunbesluiten voor O&O&I-projecten
2022 Q1
Nog niet gestart
Steunbesluiten voor bijkomende projecten (buiten de IPCEI)
2022 Q4
Nog niet gestart
Steunbesluiten voor First Industrial Deployment
2022 Q4
Nog niet gestart
Subsidiebesluiten voor investeringen in klimaatacties
2022 Q4
Nog niet gestart
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
125.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 125.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
118
VV048 - INVESTERING LED-VERLICHTING GEWESTWEGEN (VEKP) BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Lydia Peeters
Trekkende entiteit VO
Agentschap Wegen en Verkeer
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Agentschap Wegen en Verkeer
Belanghebbenden
Weggebruikers, de burger PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
11. Vergroening weginfrastructuur
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Het doel van dit project is om via innovatieve LED-verlichting te investeren in duurzame weginfrastructuur. Het is energiezuiniger en vergt minder onderhoud. Door een beperkte aanpassing kan bovendien de zichtbaarheid op de weg verbeterd worden, wat leidt tot meer verkeersveiligheid en het aanpakken van files. Het uitvoeren van de ombouw van verlichting uitgerust met lampen naar LED-verlichting zal het energieverbruik van het AWV met ten minste 35% doen dalen, met een totale koolstofbesparing van 6.800 à 9.700 ton CO2 per jaar tot gevolg. Dit project draagt dus significant bij tot de doelstelling van de Vlaamse Regering om een totale reductie in energieverbruik te realiseren van 30% in 2030 t.o.v. het verbruik van 2015, zoals beschreven in het Vlaams Energie- en Klimaatplan 2021-2030. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
90.000.000 EUR
Output
Omgebouwde verlichting (naar LED) op gewestwegen, daling van het geïnstalleerd verlichtingsvermogen
Outcome
Optimalisatie van het onderhoudsprogramma van de verlichting, vermindering van het energieverbruik door de overheid (bijdrage aan klimaatplannen).
Impact
Broeikasgasemissies - Efficiëntie Vlaamse overheid (imago) ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Het project verloopt volgens planning: - De opdracht werd gegund, de startvergadering van het contract vond plaats en 119
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG het startbevel werd gegeven in september 2021. - De eerste werken vangen aan vanaf september voor de uitvoeringstermijn van 36 kalendermaanden. Deze bestaan uit het aanleveren en goedkeuren van het studiedossier, inspecties en het bestellen van de nodige toestellen. Vanaf januari 2022 worden de eerste leveringen voorzien om de effectieve ombouw te starten vanaf februari 2022. Ter voorbereiding is de opdrachtnemer volop bezig met de studiefase en worden er opleidingen voorzien om de ombouwing tot LED-verlichting vlot te laten verlopen. Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Aanbestedingsprocedure opstarten
2021 Q1
Gerealiseerd
Gunning
2021 Q3
Gerealiseerd
Uitvoering ombouw wegverlichtingsinstallaties voor LED-lampen langs de gewestwegen
2024 Q4
Op schema
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE
Aantal omgebouwde installaties
TIMING
REALISATIE
REALISATIEGRAAD
2024 Q4 PROJECTFINANCIERING
Beleidsruimte (begroot)
90.000.000 EUR
Uitvoering VAK
84.498.191 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 90.000.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
120
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 5 maart 2021 - goedkeuring opstart initiatieven die invulling geven aan relanceprojecten MOW 2021 Nota aan de Vlaamse Regering van 5 maart 2021 - bijlage Nota aan de Vlaamse Regering van 4 juni 2021 - Overheidsopdracht VWT-EW-2020-024: Ombouwen van wegverlichting uitgerust met lampen naar LED langs gewestwegen in het Vlaams Gewest KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
121
VV049 - LAADPALEN - VERSNELDE UITROL LAADINFRASTRUCTUUR BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Lydia Peeters
Trekkende entiteit VO
Departement Mobiliteit en Openbare Werken - Agentschap Wegen en Verkeer
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. Projectpagina project Betrokken entiteit(en) VO
Departement Mobiliteit en Openbare Werken - Agentschap Wegen en Verkeer
Belanghebbenden
(Toekomstige) eigenaars van elektrische wagens PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
11. Vergroening weginfrastructuur
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
De versnelde uitrol van laadinfrastructuur moet bijdragen tot de vergroening van het transport en de modal shift. Nu het wagenpark aan de vooravond staat van een transitie naar volledig elektrisch rijden, wordt er versneld werk gemaakt van een ambitieuze uitrol van laadinfrastructuur in Vlaanderen. Door het aantal laadpunten op te trekken en verder te investeren in snellaadinfrastructuur langs grote verkeersassen en strategische locaties in Vlaanderen wordt het comfort en de gemoedsrust van de EV-rijders over langere afstand gegarandeerd. Zo kan er meer ingezet worden op duurzame verkeersmodi. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
30.000.000 EUR
Output
Goedkeuren van een beleidskader, realisatie van oplaadinfrastructuur voor elektrische wagens
Outcome Stimuleren van emissievrij vervoer
Impact
Broeikasgasemissies - laadpalen: aantal charging point equivalents (CPE’s) - Aandeel hernieuwbare energie in totaal energiegebruik - Aandeel auto in modale verdeling verplaatsingen - Aandeel fiets in modale verdeling verplaatsingen - Emissie van broeikasgassen door transport per modus (in kton CO2-equivalent) ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
122
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG De nodige voorbereidingen voor het installeren van laadpaalinfrastructuur lopen volgens planning: - De strategienota laadinfrastructuur werd in Q4 2020 gerealiseerd. - De opdracht voor het opmaken van potentieelkaarten voor laadinfrastructuur werd gegund in Q2 2021. De eerste resultaten (behoeftenanalyses voor centrumsteden) zijn beschikbaar. Het eindrapport wordt opgeleverd in Q4 2021. - Er werd een decreet gerealiseerd in Q3 2021. Een bijhorend BVR wordt voorzien tegen Q4 2021. Beschrijving voortgang
- Het bestek voor de ondersteuning van de uitrol van laadpunten op het openbare domein is gelanceerd in Q3 2021. De offertes werden ontvangen in augustus 2021. Er wordt nu voorzien in de selectie en principiële toewijzing van de locaties aan kandidaten. - Voor semi-publieke laadinfrastructuur op privaat domein te stimuleren, liep er een projectcall van 19 mei tot 1 september 2021. - Voor snelladers langs de grote verkeersassen keurde de VR de projectoproep goed. De projectcall liep tot 15 september 2021. - De opdracht voor het verzamelen en ontsluiten van data over laadpunten is gegund in Q3 2021. De data worden real time ontsloten.
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Verzamelen data laadpunten
2021 Q4
Op schema
Subsidiecall laadinfrastructuur 2021
2021 Q4
Op schema
Opmaak potentieelkaarten laadinfrastructuur
2021 Q4
Op schema
Organisatie concessies publieke laadpunten
2022 Q4
Op schema
Subsidiecall laadinfrastructuur 2022
2022 Q4
Op schema
Onderbouwing uitrol laadpunten in Vlaanderen
2022 Q4
Op schema
Installatie snelladers langs de grote verkeersassen (deel 2022)
2024 Q4
Op schema
Installatie van snelladers langs de grote verkeersassen (deel 2021)
2024 Q4
Op schema 123
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE
TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Goedkeuring beleidskader voor de uitrol van oplaadinfrastructuur. Het beleidskader maakt het mogelijk: - de toekomstige oplaadpunten in kaart te brengen - de concessieopdrachten voor oplaadpunten in het publieke domein te lanceren - de uitrol van (semi-)publieke oplaadpunten op het particuliere domein te stimuleren - de doorlooptijd voor de installatie van oplaadpunten in te korten door de administratieve lasten te verminderen - het opladen in een slim elektriciteitsnet te stimuleren
Goedkeuring van het kader
Toekenning van concessies voor oplaadinfrastructuur. Het wetgevingskader voor de uitrol van publieke oplaadinfrastructuur wordt verzekerd via door de Vlaamse regering verleende concessies. De uitrol wordt overgelaten aan particuliere exploitanten.
Schriftelijke kennisgeving van 2022 gunning van opdracht Q2 aan geslaagde kandidaten
Oplaadinfrastructuur: operationele semi-publieke en publieke laadpunten (uitgedrukt in charging point equivalents (CPE))
9000
2023 Q2
Oplaadinfrastructuur: operationele particuliere, semipublieke en publieke laadpunten (uitgedrukt in charging point equivalents (CPE))
22000
2025 Q2
Oplaadinfrastructuur: operationele particuliere, semipublieke en publieke laadpunten (uitgedrukt in
30000
2026 Q2
2021 Q4
1
75 %
124
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE
TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
charging point equivalents (CPE)) PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
30.000.000 EUR
Uitvoering VAK
322.344 EUR
Uitvoering VEK
56.988 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 29.460.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 540.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING
Nota aan de Vlaamse Regering van 5 maart 2021. Goedkeuring opstart initiatieven die invulling geven aan relanceprojecten MOW 2021 Nota aan de Vlaamse Regering van 5 maart 2021. Bijlage Besluit van de Vlaamse Regering van 26 maart 2021 tot vaststelling van de regels voor de subsidiëring van projecten ter uitvoering van het beleid voor de omschakeling naar zeroemissievervoermiddelen en vervoermiddelen aangedreven door alternatieve brandstoffen Besluit van de Vlaamse Regering van 26 maart 2021 tot vaststelling van de regels voor de subsidiëring van projecten ter uitvoering van het beleid voor de omschakeling naar zeroemissievervoermiddelen en vervoermiddelen aangedreven door alternatieve brandstoffen - nota Nota aan de Vlaamse Regering van 7 mei 2021. Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering betreffende het subsidiëren van projecten ter uitvoering van het beleid voor de omschakeling naar zero-emissie vervoermiddelen en vervoermiddelen aangedreven door alternatieve brandstoffen Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de regels voor desubsidiëring van projecten ter uitvoering van het beleid voor de omschakeling naar zero-emissievervoermiddelen en vervoermiddelen aangedreven door alternatieve brandstoffen Advies Raad van State over het een ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering ‘tot vaststelling van de regels voor de subsidiering van projecten ter uitvoering van het beleid voor de omschakeling
125
AGENDERING VLAAMSE REGERING naar zero-emissievervoermiddelen brandstoffen
en
vervoermiddelen
aangedreven
door
alternatieve
Nota aan de Vlaamse Regering van 9 juli 2021. Projectoproep uitrol ultrasnelladers (≥150kW) op parkings langs autosnel-en gewestwegen Oproep tot kandidaatstelling voor uitrol ultrasnelladers (≥150 kW) op parkings langs autosnel-en gewestwegen. Bijlage Kandidaatstellingsformulier. Bijlage Nota aan de Vlaamse Regering van 9 juli 2021. Visie ‘Clean power for transport’ 2030 CPT-Visie 2030. Op weg naar zeo-emissievervoer. Bijlage Bekrachtiging door de Vlaamse Regering van 16 juli 2021. Decreet over zero-emissievoertuigen en voertuigen aangedreven dor alternatieve brandstoffen. KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
126
VV100 - ACHTERSTAND BIJ SUBSIDIES TEGEN LEEGSTAND VERMINDEREN BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Departement Omgeving
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project Projectpagina Betrokken entiteit(en) VO
Departement Omgeving
Belanghebbenden
Aanvragers van de subsidie zoals decretaal bepaald. PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
16. Verbetering en verduurzaming ruimtelijke ordening
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Het hoofddoel van de Vlaamse subsidie-instrumenten ter bestrijding en voorkoming van leegstand en verwaarlozing van bedrijfsruimten is het tegengaan van één van de belangrijkste ruimtelijke problemen die zich reeds jarenlang voordoen, namelijk het stedelijk verval. Dat komt tot uiting in twee fundamentele ontwikkelingen: enerzijds de uitholling en anderzijds het uitdijen van de stad. Bij het fenomeen uitholling wordt men onder meer geconfronteerd met een verlies aan bedrijven, wat een duidelijke ruimtelijke impact heeft op het stedelijk weefsel. Wanneer bedrijven hun activiteit om economische redenen stopzetten of omwille van uitbreidingsproblemen of milieuhygiënische redenen naar nieuwe locaties moeten verhuizen, worden de oude bedrijfsruimten achtergelaten. Naargelang het type van gebouw, de al dan niet resterende bedrijfsinfrastructuur en de aantrekkelijkheid van de onmiddellijke omgeving, wordt door het marktmechanisme bepaald hoe snel deze gebouwen opnieuw in gebruik worden genomen. Leegstaande bedrijfsruimten die niet onmiddellijk worden heropgenomen in het marktaanbod leiden uiteindelijk tot verwaarlozing en verkrotting. Dergelijke panden oefenen bovendien een negatieve invloed uit op de omgeving. Daardoor dreigen de aanpalende buurten of wijken eveneens in een verkrottingsspiraal terecht te komen. Zulke bedrijfsruimten moeten dan ook beschouwd worden als probleemgebieden, zowel vanuit economisch standpunt, als vanuit het streven naar een kwaliteitsvolle leef- en woonomgeving. Als men deze trend wil tegengaan, moet men / vertrekken van een ruimtelijke ordening die uitgaat van de principes van een duurzame ontwikkeling, waarbij het beheer van de ruimte centraal staat. In stedelijke gebieden betekent dit in de eerste plaats een meer efficiënte organisatie en beheer van de ingenomen ruimte. De leegstaande en/of verwaarloosde bedrijfsruimten nemen in deze stedelijke gebieden immers ruimte in beslag die in principe, via inbreidingsprojecten, een nieuwe aangepaste bestemming kan krijgen. Een efficiënter beheer van de reeds ingenomen ruimte zal bovendien een verder ongecoördineerd aansnijden en versnipperen van de open ruimte helpen vermijden. De Vlaamse regering zit via het relancebeleid in op een inhaalbeweging op het vlak van de subsidiëring van openbare en private initiatieven om de sanering van de leegstaande en/of verwaarloosde bedrijfsruimten te versnellen. Hiervoor wordt een extra budget van 15 miljoen euro voorzien via dit project.
127
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
15.000.000 EUR
Output
Aantal toegekende saneringssubsidies leegstaande/verwaarloosde bedrijfsruimten
Outcome Aantal dossiers waarvan de saneringswerken werden gestart Impact
Aantal gesaneerde bedrijfsruimten ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
14 subsidieaanvragen werden bij MB goedgekeurd door de minister.
Noodzakelijke politieke actie
Voortgang is afhankelijk van goedkeuring van de voorgelegde subsidieaanvragen door de minister. GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Door de minister bij MB goedgekeurde aanvragen voor subsidie voor de saneringswerkzaamheden ingediend bij het departement Omgeving.
2021 Q3
Op schema
Door de minister bij MB goedgekeurde aanvragen voor subsidie voor de saneringswerkzaamheden ingediend bij het departement Omgeving.
2026 Q2
Op schema
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Aantal gesaneerde bedrijfsruimten (aantal gerealiseerde saneringsprojecten)
2022 Q4
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
15.000.000 EUR
Uitvoering VAK
5.572.642 EUR
Uitvoering VEK
257.615 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 15.000.000 EUR 128
PROJECTFINANCIERING • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING VR 12 maart 2021 - nota KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
129
VV101 - INHAALBEWEGING VERNIEUWING BEDRIJVENTERREINEN BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Agentschap Innoveren en Ondernemen
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden PROJECTSITUERING Cluster Relanceplan
16. Verbetering en verduurzaming ruimtelijke ordening
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
We blijven investeren in kwalitatieve ruimte om te ondernemen. We versnellen de transformatie van bestaande, verouderde bedrijventerreinen naar moderne en duurzame terreinen van de 21e eeuw. Bijzondere aandacht gaat naar meer ruimte voor groene en blauwe corridors, benutting van het potentieel van warmtenetten en zonne-energie, de verbetering van waterhuishouding, en aangepaste weginfrastructuur met meer ruimte voor veilig fietsen zodat ook meer werknemers met de fiets naar het werk kunnen komen. SVZ (op datum 02/09/2021) --> Voorbereiding 3 dossiers ten bedrage van ca. 2 miljoen euro/dossier. 1) Dossier Tybersite te Menen De realisatie van het brownfieldconvenant Menen – Tybersite is afhankelijk van het omvormen van de rotonde N58xN8 tot een lichtengeregeld kruispunt. Deze omvorming van het kruispunt is conform het RUP Tybersite een voorwaarde voor de volledige realisatie van het brownfieldproject. Ook de realisatie van het regionaal bedrijventerrein Menen-Wervik is afhankelijk van het omvormen van de rotonde N58xN8 tot een lichtengeregeld kruispunt, eveneens omwille van de verplichtingen uit het RUP en dit omwille van de verzadiging van het wegennet (N58) en de capaciteit van de bestaande rotondes (N58-N338 en N58-N8). Bijkomende verkeersgeneratie door het bedrijventerrein is niet mogelijk met de bestaande weginfrastructuur tussen de A19 en de rotonde N58-N388. Werken, activiteiten en omgevingsvergunningen in het kader van het bedrijventerrein zijn slechts mogelijk nadat de nodige werken om de capaciteit van het hogere wegennet te verhogen voltooid zijn. De actuele inschatting van de kostprijs van de werken bedraagt 4,5 miljoen euro excl. de bijkomende fietstunnels. Inclusief de fietstunnels wordt dit op 6,5 miljoen euro geraamd. Een mogelijke cofinanciering vanuit de relancemiddelen zou voor duidelijkheid over de beschikbare kredieten kunnen zorgen zodat het realisatietraject voor deze werken kan opgestart worden. 2) Dossier Wildebeek te Erembodegem/Denderleeuw Door de besprekingen in het kader van het brownfieldconvenant is er momenteel een dialoog tussen de gemeente Denderleeuw, de stad Aalst, AWV, MOW, VLAIO, SOLVA en de ontwikkelaar Zabra, om tot een oplossing te komen voor het kruispunt Nachtegaalstraat – N405, en bij uitbreiding het vlak 130
PROJECTOMSCHRIJVING bij gelegen kruispunt Industrielaan (Zuid III) met de N405. Dit is nodig om een volledige herontwikkeling van de Dekalpy site op het grondgebied Denderleeuw mogelijk te maken. Maar ook los van die ontwikkeling bleek eerder al dat verkeerstechnische aanpassingen wenselijk zijn. De betrokken partijen streven ernaar op korte termijn een akkoord te vinden over de oplossing en in bijzonder de financiering er van. Ze willen de positieve dynamiek en dialoog die er momenteel is, benutten. Inmiddels is er ook een omgevingsvergunningprocedure voor de eerste fase lopend bij de gemeente Denderleeuw. AWV en stad Aalst wensen een akkoord over de oplossing, en in bijzonder de financiering ervan voor de vergunning voor de eerste fase door de gemeente Denderleeuw wordt afgeleverd. Belangrijkste uitdaging is de financiering, en in bijzonder de verdeling ervan tussen de verschillende partijen ( Denderleeuw, Aalst, Zabra, AWV), naast de mogelijkheden die er zijn van VLAIO in het kader van de subsidie voor bedrijventerreinen. Van zodra de financiering duidelijk is, is ook een zo snel mogelijke realisatie door AWV belangrijk. Om een verkeerstechnisch goede oplossing te bekomen moeten er ook 5 à 6 eigendommen verworven of onteigend worden. Indien er geen mogelijkheid wordt gevonden om vanuit de Vlaamse Overheid daarin tussen te komen, zou dat impliceren dat deze verwervingskosten volledig moeten worden gedragen door Aalst, Denderleeuw en Zabra, naast hun aandeel in het niet-subsidiabele deel van de werken. Aalst, Denderleeuw, Zabra zijn bereid een aandeel te financieren maar vooral de hoge verwervingskosten bemoeilijken een overeenkomst over de verdeelsleutel. Een gedeeltelijke financiering van deze verwervingskosten vanuit de relancemiddelen zou een oplossing kunnen faciliteren. Vervolgens zullen ook bij AWV de nodige kredieten voor de uitvoering van de werken moeten voorzien worden. 3) Dossier Oude Briel te Baasrode Voor de herinvulling van de zone Oude Briel als watergebonden bedrijventerrein is al vele jaren voorbereidend studiewerk verricht (sedert 2002 en intussen voor meer dan 6,5 miljoen euro kosten). De mobiliteitssituatie is dan ook complex en vergt maatregelen op korte en op langere termijn en zowel vanuit AWV als vanuit De Vlaamse Waterweg en de betrokken gemeenten (Dendermonde en Buggenhout). Om tot een volwaardige en integrale realisatie te komen werd in 2015 gestreefd naar een gefaseerde aanpak op basis van een koepelovereenkomst tussen alle noodzakelijke partners. Deze koepelovereenkomst zou de engagementen vastklikken van de verschillende partners maar geraakte niet ondertekend. Intussen is duidelijk dat de eerstvolgende noodzakelijk stap de validering is van de technische studie over het meest wenselijke alternatief door de projectstuurgroep. Vervolgens zal een samenwerkingsovereenkomst voor de aanleg of herinrichting van een gewestweg ter verbetering van de ontsluiting voor een tewerkstellings-, winkel- of dienstenzone (kortweg SO VII) afgesloten worden tussen de projectpartners. DVW en AWV willen de financiële verdeling volgens de principes van SO VII opmaken, maar aangezien ook gezocht wordt naar andere projectpartners, is de financiële verdeling nog het voorwerp van verdere bespreking. Relancemiddelen zouden hier helpen om tot een financiële verdeling te komen opdat ook AWV sneller de nodige kredieten kan voorzien. 131
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
10.000.000 EUR
Output
Realisatie van de transformatie van een aantal belangrijke en vaak complexe dossiers inzake verouderde bedrijventerreinen tot moderne, duurzame bedrijventerreinen, waarvan reeds 3 concrete dossiers in voorbereiding zijn.
Outcome Doel: Knelpunten rond ontsluitingsinfastructuur helpen oplossen. Impact
Investeren in duurzame infrastructuur ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart
Beschrijving voortgang
Voorbereiding 3 dossiers ten bedrage van circa 2 miljoen euro/dossier.
Noodzakelijke politieke actie
Dossier voorleggen aan de Vlaamse regering
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Investeringsagenda opmaken
2021 Q2
Op schema
VV101 "Inhaalbeweging vernieuwing bedrijventerreinen" --> SVZ (02/09/2021) --> 3 dossiers in voorbereiding ten bedrage van ca. 2 miljoen euro/dossier.
2021 Q3
Op schema
Opstart projecten
2022 Q1
Nog niet gestart
Aanbesteding werken.
2023 Q1
Nog niet gestart
Start uitvoering werken.
2023 Q3
Nog niet gestart
Investeringen afgerond
2023 Q4
Nog niet gestart
Einde werken.
2024 Q3
Nog niet gestart
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
10.000.000 EUR 132
PROJECTFINANCIERING Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 10.000.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
133
VV102 - INVESTEREN IN KERNVERSTERKING VIA PROJECTOPROEPEN BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Agentschap Innoveren en Ondernemen
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden
Gemeenten, handelaars PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
16. Verbetering en verduurzaming ruimtelijke ordening
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Investeren in bedrijvige en bruisende kernen - projectoproepen rond aankoop en transformatie van handelspanden, flankerend beleid op vlak van mobiliteit en parkeren en data-gedreven beleidsvoeren op basis van retaildata - Oproep 'Aankoop en/of transformatie van handelspanden en bedrijfsruimten' (eerste schijf van 10 miljoen) - 'Profploeg' en 'Vitrine' (2 miljoen euro) INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
25.000.000 EUR
Output
Zorgen voor transformatie van leegstaande of onderbenutte handelspanden/bedrijfspanden tot actieve panden die bijdragen tot de versterking van het lokaal economisch weefsel, en ondersteuning van gemeenten via begeleiding en ervaringsuitwisseling.
- Oproep 'Aankoop en/of transformatie van handelspanden en bedrijfsruimten' --> stimuleren van het lokaal ondernemerschap. - Profploeg --> professionele ondersteuning van steden en gemeenten voor concrete Outcome aanpak van uitdagingen handelskernversterking. - Vitrine --> begeleiding van ervaringsuitwisseling tussen gemeenten en het documenteren en verspreiden van goede praktijken. Impact
ECONOMIE EN SAMENLEVING VERDUURZAMEN ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
134
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG - Oproep 'Aankoop en/of transformatie van handelspanden en bedrijfsruimten’: 4 subsidiedossiers ingediend voor een totaalbedrag van 931.350,6 euro. - 'Profploeg' en 'Vitrine': Aankondiging opdracht d.d. 28/04/2021 in het Bulletin der Aanbestedingen. Offertes van kandidaat aanbieders zijn ingediend. Gunningsbeslissing wordt door VLAIO voorbereid. -Vitrine: in voorbereiding bij VLAIO
Beschrijving voortgang
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Lanceren oproepen
2021 Q2
Op schema
Oproep gelanceerd --> 1 april 2021. SVZ (op datum van 27/08/2021) --> 4 subsidiedossiers ingediend voor een totaalbedrag van 931.350,6 euro.
2021 Q3
Op schema
2021 Q3
Op schema
Start dienstverlening aan lokale besturen en investeringen door lokale besturen. SVZ: Aankondiging opdracht d.d. 28/04/2021 in het Bulletin der Aanbestedingen, Selectieverslag d.d. 10/06/2021, Gemotiveerde selectiebeslissing d.d. 29/06/2021, Bestek nr. VLAIO-2021-07, Proces-verbaal van de opening van de offertes d.d. 10/08/2021, Gunningsverslag d.d. 27/08/2021 aan 'Idea Consult', tijdens eerste oproep --> 34 aanvragen voor begeleiding ingediend door gemeenten.
Einde oproep
2022 Q4
Einde fase dienstverlening en investeringen
2025 Q4
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
N aangekochte en n getransformeerde handelspanden en bedrijfsruimten
2022 Q4
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
25.000.000 EUR
135
PROJECTFINANCIERING Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 25.000.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING VR 12 maart 2021 - nota KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
136
VV103 - LANTIS - PFOS-VERVUILING BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Lydia Peeters
Trekkende entiteit VO
Lantis
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Lantis
Belanghebbenden
De burger, de volksgezondheid PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
16. Verbetering en verduurzaming ruimtelijke ordening
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Met dit initiatief wordt de PFOS-vervuiling afgeschermd die werd aangetroffen bij de aanleg van Oosterweel. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
23.000.000 EUR
Output Er wordt grondverzet gerealiseerd volgens het standstillprincipe. Hierbij wordt er enerzijds gewerkt met een specifieke afdekmethodiek, anderzijds worden Vvoor het Outcome grondwater worden bemalingsbeperkende invloeden gerealiseerd en is er lozing van gezuiverd grondwater. De werken worden uitgevoerd conform de adviezen van de commissie Grondverzet (o.l.v. professor Vrancken). Impact
Vertrouwen in de Vlaamse overheid ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR Het project is in uitvoering.
Beschrijving voortgang
Er werd een waterzuiveringsinstallatie geïnstalleerd voor de behandeling van het water. De exploitatie van de waterzuiveringsinstallatie is lopende. Er werd een fietsbrug gerealiseerd in functie van een vlotte en veilige doorgang voor fietsers.
137
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG De nodige grond wordt verplaatst. Naast de grondstockage werden opritten verlegd en is er behandeling met teerhoudend asfalt granulaatcement (TAGC). Aangaande de veiligheidsberm rond de 3M-site zullen de aanbevelingen van de commissie Grondverzet integraal en onverminderd geïmplementeerd worden. De afronding van dit project is voorzien in 2024. De juridische rechtsgrond is te vinden in de verkoopovereenkomst uit 2004 tussen het Vlaams Gewest en de BAM aangaande de gronden van de Oosterweelverbinding. Onder artikel 9 van de verkoopovereenkomst verbindt het Vlaams Gewest zich ertoe BAM te vrijwaren alle schade aangaande enige bodemverontreiniging op de site. Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
23.000.000 EUR
Uitvoering VAK
23.000.000 EUR
Uitvoering VEK
11.000.000 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 23.000.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 5 maart 2021 - goedkeuring opstart initiatieven die invulling geven aan relanceprojecten MOW 2021 Nota aan de Vlaamse Regering van 5 maart 2021 - bijlage
KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN 138
VV104 - VEERKRACHTIGE STEDEN NA CORONA (EXTRA OPROEP STADSVERNIEUWING) BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Bart Somers
Trekkende entiteit VO
Agentschap Binnenlands Bestuur
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Agentschap Binnenlands Bestuur
Belanghebbenden
13 centrumsteden, 21 provinciale steden en de Vlaamse Gemeenschapscommissie voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
16. Verbetering en verduurzaming ruimtelijke ordening
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
De oproep "Veerkrachtige steden na Corona" wil de steden bijkomend financieel ondersteunen bij de uitvoering van (in hoofdzaak) investeringsprojecten in een bepaalde wijk of stadsdeel. De focus is drieledig, namelijk de sociale, fysieke en economische dimensie van een bepaalde wijk of stadsdeel. De oproep mikt op projecten die vanuit een geïntegreerde aanpak inzetten op vernieuwing en innovatie binnen deze drie focusgebieden. Er is ook ruimte voor de ondersteuning van nieuwe werkingen in een opstartfase. Met de economische dimensie worden werkingen en investeringsprojecten beoogd die bijdragen tot de economische heropleving, het verhogen van de werkgelegenheid, ruimte voor ondernemerschap, opleidingsmogelijkheden, enzovoort. Met de sociale dimensie wil de oproep bijdragen aan een sociaal inclusieve stad met de steden als plaatsen waar iedereen mee aan boord blijft, met een sterk welbevinden en welzijn bij de bewoners, met een sociale mix, participatie en activering van kwetsbare groepen aan het maatschappelijke leven, het onderwijs, cultuur- en vrijetijdsaanbod, en waar condities voor sociale mobiliteit worden geschapen. Het derde focusgebied gaat over de kwaliteit van de publieke ruimte en de mate waarin omgevingskenmerken zoals toegang tot groen, goede woonomstandigheden, een mix van woongelegenheden, de aanwezigheid van cultuur en sportinfrastructuur in de buurt, wijk of het stadsdeel bijdragen aan de ontplooiing van de inwoners, de tevredenheid over de buurt, meer ontspanningsmogelijkheden, enzovoort. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
20.000.000 EUR
139
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Output Outcome Impact ALGEMENE PROJECTVOORTGANG Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
De Vlaamse Regering keurt het kader voor de oproep goed.
2021 Q1
Gerealiseerd
Lancering van de oproep
2021 Q2
Gerealiseerd
Jurering van de ingediende aanvragen naar stadsvernieuwingsprojecten
2021 Q3
Op schema
De Vlaamse Regering keurt de geselecteerde stadsvernieuwingsprojecten goed
2021 Q4
Nog niet gestart
Eindrapport van de gerealiseerde stadsvernieuwingsprojecten binnen deze oproep (deadline: 2026)
2026 Q3
Nog niet gestart
Jaarlijkse voortgangsrapporten van de stadsvernieuwingsprojecten
Nog niet gestart
Permanente evaluatie door stuurgroepen
Nog niet gestart
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
20.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR 140
PROJECTFINANCIERING o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 20.000.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING VR 5 maart 2021 - nota KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
141
VV105 - ONTSNIPPEREN VAN VLAAMS LANDSCHAP BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Departement Omgeving
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Agentschap Natuur en Bos - Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek - Agentschap Wegen en Verkeer
Belanghebbenden
VLM, lokale besturen, middenveldorganisaties PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
16. Verbetering en verduurzaming ruimtelijke ordening
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Dit project zet in op de ecologische ontsnippering van bestaande gewestelijke transportinfrastructuur en draagt zo bij aan het herstel van ecosystemen en de uitbouw van een netwerk van samenhangende natuur in Vlaanderen. Daarvoor werkten de betrokken entiteiten binnen de VO een Vlaams Actieprogramma Ecologische Ontsnippering (VAPEO) uit. Het beoogt een structureel georganiseerde, programmatische aanpak van de versnipperingproblematiek zowel binnen de Vlaamse overheid als in samenwerking met diverse externe partners. Het eerste deel van het VAPEO is gericht op de verwezenlijking van terreinrealisaties (ecoducten, ecotunnels,…) om de voornaamste versnipperingsknelpunten aan gewest- en snelwegen weg te werken. Hiervoor is een eerste vijfjarenprogramma opgemaakt met 15 concrete projecten die tijdens die periode worden uitgevoerd of verder uitgewerkt. Daarnaast kunnen acute knelpunten opduiken die een snelle uitvoering vragen aangezien het een rollend programma betreft. Ondersteunende instrumenten en een gerichte communicatie maken eveneens deel uit van het VAPEO. De afspraken voor de uitvoering van dit project zijn opgenomen in een protocol dat op 23 september 2020 werd ondertekend door de bevoegde Vlaamse ministers Zuhal Demir en Lydia Peeters. De financiële verdeelsleutel is als volgt bepaald : ½ AWV, ¼ ANB, ¼ DOMG. Concreet zullen volgende 6 projecten met Relance-middelen uitgevoerd worden: - E40 (Bertem): ombouw bestaande brug tot bermbrug; - N75 (Dilsen-Stokkem) : aanleg nieuwe ecobrug (met medegebruik); - N71 (Lommel): ontwerp ecoduct en mogelijke uitvoering; - N76 (Oudsbergen / Genk): ontwerp en aanleg ecobrug met medegebruik; - E17 (Waasmunster): ombouw bestaande brug tot bermbrug; - R0 (Hallerbos): ontwerp en aanleg ecobrug met medegebruik. Verder wordt er binnen Relance gewerkt aan 3 ondersteunende acties: - Communicatie; - Uitwerken ondersteunende instrumenten; 142
PROJECTOMSCHRIJVING - Acute knelpunten aanpakken. De andere VAPEO-projecten en ondersteunde acties worden met reguliere middelen aanbesteed tussen 2021-2024. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
25.000.000 EUR
Output
Realisatie van 6 ontsnipperingsprojecten.
Outcome
Verbetering van de ecologische ontsnippering.
Impact
Aantal opgeloste versnipperingsknelpunten aan gewestwegen ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR Het project 'Ontsnipperen van Vlaams landschap' werd goedgekeurd op de VR van 16 juli 2021. Door het financiële aandeel vanuit minister Demir via Relance-middelen te voorzien, diende de inpassing van de resp. projecten over de jaren 2021-2024 aangepast te worden.
Beschrijving voortgang
Voor de VAPEO-projecten die gefinancieerd worden met Relance-middelen zijn de trekkers bij de verschillende entiteiten momenteel bezig met het nodige overleg, opmaak en ondertekening van samenwerkingsovereenkomsten, en opmaak van ramingen en bestekken. Daarnaast wordt er gewerkt aan de uitwerking van acute knelpunten (bv. wilddetectiesysteem N76), opmaak van een communicatieplan en uitwerking van ondersteunende instrumenten (bv. Dieren Onder de Wielen 4).
Noodzakelijke politieke actie
Geen bijkomende politieke actie vereist.
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
E17 (Waasmunster): ontwerp en aanbesteding ombouw bestaande brug 2021 tot bermbrug Q4
Op schema
E40 (Bertem): ontwerp en aanbesteding ombouw bestaande brug tot bermbrug
Op schema
2021 Q4
143
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Communicatie - aanbesteding opdracht
2021 Q4
Op schema
N76 (Oudsbergen / Genk): ontwerp en aanbesteding ecobrug met medegebruik
2022 Q4
Op schema
Acute knelpunten aanpakken - aanbesteding
2022 Q4
Op schema
N75 (Dilsen-Stokkem): ontwerp en aanbesteding ecobrug (met medegebruik)
2022 Q4
Op schema
Uitwerking ondersteunende instrumenten - aanbesteding
2022 Q4
Op schema
N71 (Lommel): ontwerp en mogelijke aanbesteding ecoduct
2022 Q4
Op schema
R0 (Hallerbos): ontwerp en aanbesteding ecobrug met medegebruik
2022 Q4
Op schema
N71 (Lommel): oplevering ecoduct
2026 Q4
Nog niet gestart
E40 (Bertem): oplevering bermbrug
2026 Q4
Nog niet gestart
Acute knelpunten - oplevering
2026 Q4
Nog niet gestart
R0 (Hallerbos): oplevering ecobrug met medegebruik
2026 Q4
Nog niet gestart
E17 (Waasmunster): oplevering bermbrug
2026 Q4
Nog niet gestart
N76 (Oudsbergen / Genk): oplevering ecobrug met medegebruik
2026 Q4
Nog niet gestart
Uitwerking ondersteunende instrumenten - oplevering
2026 Q4
Nog niet gestart
Communicatie - oplevering opdracht
2026 Q4
Nog niet gestart
N75 (Dilsen-Stokkem): oplevering ecobrug (met medegebruik)
2026 Q4
Nog niet gestart
144
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Aantal gerealiseerde ontsnipperingsprojecten
6
2026 Q4
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
25.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 24.700.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 300.000 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 16 juli 2021. Ontsnipperen Vlaams landschap Vlaams actieprogramma ecologische ontsnippering. Deel 1 - wegen. Bijlage Protocol in verband met de uitvoering van het Vlaams Actieprogramma Ecologische Ontsnippering (VAPEO) Deel 1 - wegen. Bijlage Budget. Bijlage
KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
145
VV106 - VERGROENING OPENBAAR VERVOER DE LIJN BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Lydia Peeters
Trekkende entiteit VO
De Lijn
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
De Lijn
Belanghebbenden
Inwoners, weggebruikers, lokale besturen PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
17. Vergroening openbaar vervoer (De Lijn)
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
De doelstelling van dit project is een gefaseerde overgang naar een groene en duurzame busvloot van vervoersmaatschappij De Lijn. Naast een bijdrage aan de vergroening van het transport en de modal shift wil men via dit initiatief het economisch herstel te ondersteunen door te investeren in duurzame en openbare mobiliteit. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
93.000.000 EUR
Output
De concrete outputs betreffen het realiseren van een verdere elektrificatie van de busvloot. In functie hiervan worden hybride bussen omgebouwd naar e-hybride bussen en worden e-hybride bussen aangekocht. In functie van het onderhoud van deze bussen worden de stelplaatsen aangepast en wordt voorzien in een raamcontract voor het onderhoud van deze bussen.
Outcome Verbetering luchtkwaliteit. Impact
Aandeel hernieuwbare energie in totaal energiegebruik - Emissie van broeikasgassen door transport per modus (in kton CO2-equivalent) ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR Dit project is volop lopende:
Beschrijving voortgang
- De bestelling voor de ombouw van 280 hybride bussen naar plug-in ehybride bussen werd geplaatst (levering van de omgebouwde voertuigen is voorzien in 2022).
146
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG - Er werden 44 gelede e-hybride bussen besteld (de levering van deze voertuigen is voorzien in 2022). - Een studie voor de brandveiligheid in kader van een begeleide implementatie van de elektrische bussystemen wordt voorbereid. De gunning is voorzien voor Q3 2021. - Voor de uitvoering van de studies voor aanpassingen voor de stelplaatsen is het contract gesloten. De eerste overlegmomenten zijn doorgegaan met de leverancier voor de uitvoering van de studies. - De bestedingen voor het aanpassen van de laadinfrastructuur op de stelplaatsen voor de e-bussen en de plug-in hybride bussen is lopende. - Het raamcontract voor de aankoop en het onderhoud van e-bussen is lopende. De bestelling voor de ebussen is nog niet gedaan, maar wordt wel verwacht voor Q4 2021. Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Plaatsen van een bestelling voor de ombouw van bestaande hybride naar plug-in e-hybride bussen.
2021 Q2
Gerealiseerd
Het plaatsen van een bestelling voor de uitvoering van adviesopdrachten voor de uitrol van elektrische bussystemen en ondersteuning programmawerking.
2021 Q2
Gerealiseerd
Plaatsen van een bestelling voor plug-in hybride gelede bussen binnen het 2021 bestaande contract Q2
Gerealiseerd
Plaatsen van een bestelling voor de uitvoering van de studies voor de aanpassingen voor de stelplaatsen voor elektrische bussen.
2021 Q2
Vertraging
Bestelling voor e-bussen (volelektrische bussen).
2021 Q3
Vertraging
Het plaatsen van een bestelling voor de installatie voor de laadinfrastructuur op de stelplaatsen voor de e-bussen (volelektrische bussen) en de plug-in hybride bussen.
2021 Q3
Op schema
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Formele bestelling van groene bussen 4 en daarmee samenhangende
2024 Q4
2
50 % 147
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
oplaadinfrastuctuur in Vlaanderen en Brussel: - Bestelling geplaatst voor de ombouw van hybride bussen in ehybride bussen via een wijziging van de bestaande kaderovereenkomst - Bestelling geplaatst voor hybride plug-inbussen binnen de bestaande kaderovereenkomst - Bestelling geplaatst voor volelektrische bussen - Bestelling geplaatst voor de installatie van oplaadinfrastructuur in de depots van de (vol-)elektrische bussen en de hybride plug-inbussen Levering van de nieuwe of aangepaste bussen: - Nieuwe en omgebouwde e-hybride plug-inbussen zijn geleverd en in dienst gesteld (de bussen zijn aangepast om diensten te verlenen in de gebieden waaraan zij toegewezen zijn) 324 - Vol-elektrische bussen zijn geleverd en in dienst gesteld (de bussen zijn aangepast om diensten te verlenen in de gebieden waaraan zij toegewezen zijn) - De oplaadinfrastructuur is in werking gesteld in de busdepots van de toegewezen gebieden.
2025 Q4
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
93.000.000 EUR
Uitvoering VAK
41.742.000 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 93.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR
148
PROJECTFINANCIERING • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 5 maart 2021 - goedkeuring opstart initiatieven die invulling geven aan relanceprojecten MOW 2021 Nota aan de Vlaamse Regering van 5 maart 2021 - bijlage
KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
149
VV123 - CIRCULAIR BOUWEN BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Agentschap Innoveren en Ondernemen
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden PROJECTSITUERING Cluster Relanceplan
24. Uitbouwen circulaire economie
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
We willen via innovatie nieuwe Circulaire bouwtechnieken en recyclage tot stand brengen. Tegelijk moet dit aanleiding geven tot nieuwe circulaire businessmodellen in de sector van bouwmaterialen en gebouwen. Dit zal gebeuren door een mix van steun voor innovatie en ondernemerschap in te zetten zoals COOCK-projecten (Collectief Onderzoek & Ontwikkeling en Collectieve Kennisverspreiding), de KMO-groeisubsidie en proeftuinen, demo's en living labs. De projecten zullen zijn gericht op alle spelers binnen de maatschappelijke vijfhoek: bedrijven, kennisinstellingen, financiers, lokale en regionale overheden en organisaties uit de sociale sectoren. Door een breed gamma van doelgroepen aan te spreken kunnen nieuwe manieren van samenwerking in de keten (bv. rond gebruik van reststromen, nieuwe business¬modellen, samenwerking met de sociale economie,…) worden uitgetest en gestimuleerd. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
10.000.000 EUR
Output
projectoproepen gelanceerd
Steun toegekend aan 100 projecten voltooid over circulair bouwen, voor kennisverspreiding over circulaire maakindustrie, voor de inkoop van (externe en interne) adviezen over circulaire productie, en voor de oprichting van collectieve living Outcome labs door particuliere ondernemingen, en ten minste 500 ondernemingen (kmo’s) en organisaties die als rechtstreekse begunstigde of als deelnemer van collectieve projecten subsidies hebben ontvangen voor beide thema's circulair bouwen en circulaire maakindustrie samen (zie ook VV124) Impact
O&O-bestedingen door bedrijven
150
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Twee projectoproepen gelanceerd
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
COOCK oproep circulair bouwen en circulaire maakindustrie gelanceerd
2021 Q3
Gerealiseerd
KMO groeisubsidie eerste oproep circulair bouwen en circulaire maakindustrie gelanceerd
2021 Q3
Gerealiseerd
Eerste reeks projecten gesteund (1/2)
2022 Q2
Op schema
COOCK oproep circulair bouwen en circulaire maakindustrie geëvalueerd
2022 Q2
Op schema
KMO groeisubsidie eerste oproep circulair bouwen en circulaire maakindustrie geëvalueerd
2022 Q2
Op schema
Tweede reeks projecten gesteund (2/2)
2022 Q4
Nog niet gestart
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
10.000.000 EUR
Uitvoering VAK
1.582.584 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 10.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 28 mei 2021. Steunmaatregelen ten behoeve van Circulair Bouwen 151
VV124 - CIRCULAIRE MAAKINDUSTRIE BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Agentschap Innoveren en Ondernemen
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden PROJECTSITUERING Cluster Relanceplan
24. Uitbouwen circulaire economie
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Om de omslag te kunnen maken naar een circulaire maakindustrie moet worden ingezet op alle circulaire strategieën van design over hergebruik en delen, herstellen, hermaken tot recycleren. In het algemeen moeten nieuwe circulaire business concepten gepromoot worden in de maakindustrie. In het kader van de werkagenda ‘circulaire maakindustrie’ van het transversale programma ‘Vlaanderen Circulair’ onderzoeken we in de tweede helft van 2021 welke waardeketens in Vlaanderen het meest potentieel hebben om de opschaling van de circulaire economie te realiseren. Die waardeketens zijn breed en divers samengesteld en via het relancebeleid willen we extra inzetten op het behoud en het stimuleren van een nieuwe circulaire maakindustrie. Dit zal gebeuren door een mix van steun voor innovatie en ondernemerschap in te zetten, in het bijzonder COOCK-projecten, de KMO-groeisubsidie en proeftuinen, demo's en living labs.. De concrete keuze over welke instrumenten wanneer voor welke waardeketen zullen worden ingezet zal worden gemaakt in overleg met de betrokken stakeholders, die samenkomen in de aansturing van de werkagenda’s. De projecten zullen zijn gericht op alle spelers binnen de maatschappelijke vijfhoek: bedrijven, kennisinstellingen, financiers, lokale en regionale overheden en organisaties uit de sociale sectoren. Door een breed gamma van doelgroepen aan te spreken kunnen nieuwe manieren van samenwerking in de keten (bv. rond gebruik van reststromen, nieuwe business¬modellen, samenwerking met de sociale economie,…) worden uitgetest en gestimuleerd. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
15.000.000 EUR
152
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Output
projectoproepen gelanceerd
Steun toegekend aan 100 projecten voltooid over circulair bouwen, voor kennisverspreiding over circulaire maakindustrie, voor de inkoop van (externe en interne) adviezen over circulaire productie, en voor de oprichting van collectieve living Outcome labs door particuliere ondernemingen, en ten minste 500 ondernemingen (kmo’s) en organisaties die als rechtstreekse begunstigde of als deelnemer van collectieve projecten subsidies hebben ontvangen voor beide thema's circulair bouwen en circulaire maakindustrie samen (zie ook VV123) Impact
O&O-bestedingen door bedrijven ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Twee projectoproepen gelanceerd
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
KMO groeisubsidie voor circulair bouwen en circulaire maakindustrie eerste oproep gelanceerd
2021 Q3
Gerealiseerd
COOCK oproep circulair bouwen en circulaire maakindustrie gelanceerd
2021 Q3
Gerealiseerd
Eerste reeks projecten gesteund (1/2)
2022 Q2
Op schema
COOCK oproep circulair bouwen en circulaire mlaakindustrie geëvalueerd
2022 Q2
Op schema
KMO groeisubsidie circulair bouwen en circulaire maakindustrie beslissingen eerste oproep
2022 Q2
Op schema
Tweede reeks projecten gesteund (2/2)
2022 Q4
Nog niet gestart
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
15.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
153
PROJECTFINANCIERING
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 15.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 28 mei 2021. Steunmaatregelen ten behoeve van Circulaire Maakindustrie KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
154
VV125 - CIRCULAIRE ECONOMIE - RECYCLAGEHUB BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Agentschap Innoveren en Ondernemen
Belanghebbenden
Denuo, sectororganisatie (bv. essenscia, Centexbel, Agoria, ...) PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
24. Uitbouwen circulaire economie
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Algemeen beogen we recyclageprojecten te ondersteunen die afvalstoffen (zowel lokaal geproduceerde als geïmporteerde) omzetten in grondstoffen bv. investeringen in nieuwe voorbehandelingstechnieken, recyclage-installaties of uitbreiding van bestaande installaties; of aanpassingen van productieprocessen om gerecycleerde materialen te kunnen verwerken. We beogen hierbij een substantiële milieuwinst in verhouding tot de verleende ondersteuning bv. milieuwinst in de vorm van reductie van restafval, ontgiften van de kringloop (zoals asbestvernietiging) of opnieuw aangewende hoeveelheden recyclaten. Een marktverkenning werd uitgevoerd waarin we in eerste instantie als scope hanteerden: - asbest: De sectorprotocollen, de gesubsidieerde asbestafbouwprojecten bij lokale besturen en de nieuwe asbestpremie voor isolatie en asbestverwijdering zorgen voor een sterk stijgend volume aan te storten asbestafval. De extra relance-middelen gaan de komende jaren deze dynamiek nog versterken. Om de druk op de beperkte stortcapaciteit te verlagen, is de nood aan andere verwerkingstechnologie hoog. - matrassen: De nieuwe aanvaardingsplicht vanaf 1 januari 2020 creëert een aanbod aan selectief ingezamelde afvalstoffen waarvoor nieuwe verwerkingstechnieken mogelijk zijn. - luiers: Het opzetten van een nieuwe selectieve inzameling voor babyluiers en incontinentiemateriaal, evenals een normenkader voor de gerecycleerde materialen, wordt momenteel onderzocht - textiel: De voorbije crisis heeft duidelijk gemaakt dat onze economie kwetsbaar is voor deze stroom door het ontbreken van een aantal schakels in de verwerkingsketen in Vlaanderen/Europa. - kunststoffen (bv. verpakkingen): Enerzijds zetten we beleidsmatig sterk in op de afvalstroom verpakkingen waarbij we een betere sortering en recyclage verwachten, anderzijds stellen we vast dat het de inzet van kunststofrecyclaten sterk onder druk staat (o.a. gelinkt aan de olieprijzen). Deze lijst is echter te beschouwen als niet-limitatief. Elk initiatief dat Vlaanderen op weg zet om een toonaangevende recyclagehub binnen Europa te worden, komt potentieel in aanmerking voor ondersteuning. We streven daarbij naar een instrument dat het materialenbeleid en circulaire 155
PROJECTOMSCHRIJVING economie ondersteunt, en complementair is tov bestaande ondersteuningsinstrumenten. In theorie komen meerdere instrumenten in aanmerking om Vlaamse bedrijven te ondersteunen: subsidies, participaties, leningen, …. Op basis van de beschikbare juridische en financiële informatie is de voorkeurspiste om een investeringssubsidie uit te werken gezien dit de mogelijkheid om meer projecten te ondersteunen dan bij keuze voor participatie. Indien echter uit de marktverkenning zou blijken dat er ook potentieel is voor een mogelijke participatie, kunnen deze relancemiddelen ook zo worden ingezet of kan worden samengewerkt met PMV, om de beschikbare CE-middelen daar te activeren. Met het recyclinghub-project willen wij ten minste zes grote investeringen in nieuwe recyclingfaciliteiten stimuleren die lokale recycling en gesloten kringlopen mogelijk maken. Hiervoor worden 2 calls georganiseerd. De financiering van dit project verloopt in hoofdzaak via de extra toegekende relancemiddelen. De verkennende studie van Möbius (2020) werd gefinancierd vanuit de reguliere middelen. Na afronden van de 2e call wordt een evaluatie-opdracht voorzien vanuit de reguliere middelen. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
30.000.000 EUR
Output
Aantal toegekende subsidies aan nieuwe recyclage-installaties of recyclage-eenheden: minstens 6 tegen medio 2026
Een stijging van de hoeveelheid afval die selectief wordt ingezameld en gerecycleerd. Outcome Daling van de hoeveelheid afval die naar verbranding gaat. Alternatief voor het storten van asbestafval beschikbaar. Impact
Aandeel materiaalrecuperatie huishoudelijk afval - Aandeel materiaalrecuperatie bedrijfsafval ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR Het BVR werd een principieel goedgekeurd op de VR van 18 juni. Het advies RvS werd ontvangen op 23 juli. Het BVR zal voor definitieve goedkeuring worden geagendeerd op de VR van 3/9.
Beschrijving voortgang
Het MB is voorbereid, en zal nadien ter goedkeuring worden voorgelegd aan de minister. 10 dagen na publicatie treden BVR en MB in werking. We verwachten dat de 1e call kan gelanceerd worden in de 2e helft van september. De praktische voorbereidingen hiervoor zijn lopende (aanvraagformulier, sjablonen, leidraad indieners)
Noodzakelijke politieke actie
156
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Beoordelingskader (uitbesteed aan Möbius)
2021 Q1
Gerealiseerd
Marktverkenning (uitbesteed aan Möbius)
2021 Q1
Gerealiseerd
Implementatie van het beoordelingskader
2021 Q2
Vertraging
Lanceren 1e call
2021 Q4
Op schema
Lanceren 2e call
2022 Q2
Nog niet gestart
MP RRF: Minstens 6 recyclage-installaties zijn gerealiseerd
2026 Q2
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Aantal gerealiseerde recyclageinstallaties of eenheden
6
2026 Q3
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
30.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 30.000.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING Nota aan de Vlaamse Regering van 3/09/2021. Voorontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de regels voor de toekenning van steun aan ondernemingen om materiaalkringlopen te sluiten Besluit van de Vlaamse Regering tot vaststelling van de regels voor de toekenning van steun aan ondernemingen om materiaal kringlopen te sluiten Briefadvies Minaraad. BVR ondernemingssteun recyclagehub. Bijlage
157
AGENDERING VLAAMSE REGERING Advies SERV. BVR Recyclagehub. Bijlage Advies Raad van State. BVR Recyclagehub. Bijlage KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
158
VV126 - CALL GROENE WARMTE BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO
Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Belanghebbenden
Investeerders in grootschalige installaties voor de productie van groene warmte, benutting van restwarmte en warmtenetten. PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
25. Investeringen groene warmte
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Verhogen van het budget investeringssteun voor groene warmte en restwarmterecuperatie. De investeringssteun wordt toegekend via de calls groene warmte, restwarmte en warmtenetten. In 2021 en 2022 worden telkens 2 calls opengesteld voor projectaanvragen. Meer dan de helft van het totale energiegebruik in Vlaanderen gaat naar de productie van warmte. Er wordt nog steeds massaal gebruikgemaakt van fossiele brandstoffen. Grootschalige restwarmtebenuttingsprojecten recupereert warmte die anders verloren zou gaan, groene-warmte-projecten verhoogt het aandeel warmteproductie uit hernieuwbare energiebronnen. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
50.000.000 EUR
Output
Minstens 100% aangevraagd budget ten opzichte van het opengestelde budget
Outcome
710 kton vermeden CO2-emissies en ca. 3500 GWh warmteproductie in de eerste 10 jaar, waarvan de helft groene warmte.
Impact
Broeikasgasemissies - Aandeel hernieuwbare energie in totaal energiegebruik ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Eerste projectoproep afgerond. Aanpassingen aan Energiebesluit zijn goedgekeurd. Tweede projectoproep in voorbereiding.
Noodzakelijke politieke actie 159
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
MB eerste call gepubliceerd
2021 Q1
Gerealiseerd
Gunning eerste call
2021 Q2
Gerealiseerd
Aanpassingen Energiebesluit optimalisering callregeling
2021 Q3
Gerealiseerd
MB tweede call gepubliceerd
2021 Q4
Op schema
Gunning tweede call
2022 Q1
Nog niet gestart
MB derde call gepubliceerd
2022 Q1
Nog niet gestart
Gunning derde call
2022 Q2
Nog niet gestart
MB vierde call gepubliceerd
2022 Q4
Nog niet gestart
Gunning vierde call
2023 Q1
Nog niet gestart
Realisatie projecten
2026 Q3
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE TIMING REALISATIE REALISATIEGRAAD
Projecten goedgekeurd voor 3500 GWh warmteproductie in de eerste 10 jaar na realisatie.
3500 GWh
2023 Q1
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
50.000.000 EUR
Uitvoering VAK
11.431.928 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 44.300.000 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 5.700.000 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
160
AGENDERING VLAAMSE REGERING Energiebesluit van 19 november 2010 Titel VII Hoofdstuk IV en V Bisnota aan de Vlaamse Regering van 21 mei 2021. Call groene warmte Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010, wat betreft de aanpassing van de call-regeling voor de ondersteuning van groene warmte, restwarmte en biomethaan Nota aan de Vlaamse Regering van 7 mei 2021. Call groene warmte Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010, wat betreft de aanpassing van de call-regeling voor de ondersteuning van groene warmte, restwarmte en biomethaan Advies van de Raad van State. Ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het Energiebesluit van 19 november 2010, wat betreft de aanpassing van de call-regeling voor de ondersteuning van groene warmte, restwarmte en biomethaan. Bijlage KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
161
VV170 - FLANDERS FUTURE TECHFUND AANWENDEN VOOR INNOVATIEF ONDERZOEK OP VLAK VAN (HOOG-RISICO) PLATFORMTECHNOLOGIE BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Participatiemaatschappij Vlaanderen
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden PROJECTSITUERING Cluster Relanceplan
35. Extra relanceprojecten
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
PMV beheert tevens het Flanders Future Techfund, dat in 2019 werd opgericht met een beschikbaar kapitaal van 75 miljoen euro. Dit kapitaal willen we aanwenden voor investeringen in innovatief onderzoek op vlak van (hoog-risico) platformtechnologie. Het gaat hier dus om een injectie vanuit de reguliere werking van PMV die integraal met reguliere middelen van PMV wordt gefinancierd. Hier worden geen relancemiddelen voor ingezet. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
75.000.000 EUR
Output
Aantal gerealiseerde dossiers en geïnvesteerd bedrag
Outcome Investeringen in beloftevolle technologieplatformen Impact
Bredere economische valorisatie van toepassingen op basis van een technologieplatform ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
Er werd inmiddels 1 dossier goedgekeurd voor 15 mln. euro. De investering werd wel nog niet gerealiseerd. Verder zijn er nog 3 dossiers in detailanalyse.
Noodzakelijke politieke actie
De realisatie van de investeringen op een ESR-neutrale wijze vraagt een grotere inbreng van private spelers. Een heroriëntering van het FFTF wordt daarom voorbereid door PMV.
162
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
75.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 75.000.000 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING VR 29 maart 2019 - oprichting Flanders Future Techfund KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
163
VV171 - VLAANDEREN CHIPLAB VAN DE WERELD BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Departement Economie, Wetenschap en Innovatie
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden
IMEC PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
35. Extra relanceprojecten
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Imec (Interuniversitair Micro-Elektronica Centrum) ontstaat in 1984 als onafhankelijk onderzoekscentrum voor micro- en later nano-elektronica. Het doel is om alle academische kennis rond chiptechnologie in Vlaanderen te bundelen. Sinds 2016 is ook iMinds (voorheen IBBT), het strategische onderzoekscentrum van Vlaanderen op het gebied van digitale innovatie, onderdeel van imec. Daardoor vind je bij imec vandaag zowel soft- als hardware onderzoek & ontwikkeling onder één dak. De onderzoekscleanroom van imec is het strategische fundament van de unieke positie van imec als wereldleidend onderzoekscentrum op het vlak van nano-elektronica en digitale technologie. Zonder de cleanroom infrastructuur kan imec zijn brugrol tussen de academische wereld en de industrie niet spelen aangezien de cleanroom essentieel is om de industriële toepasbaarheid van de innovatieve concepten aan te tonen in een relevante productieomgeving. Tegen eind 2022 botst imec op de grenzen van de huidige cleanroom capaciteit. Dit resulteert in de nood tot ingebruikname van de “casco” cleanroom extensie die beschikbaar is binnen de huidige infrastructuur. Sinds zijn oprichting heeft imec zich ook als doelstelling gezet om spinoffs op te richten. Het creëren van startups, waarbij unieke hardware het verschil maakt, is echter zeer kapitaalintensief en risicovol. Om de oprichting van dergelijke kapitaalintensieve hardware spin-offs voldoende te kunnen ondersteunen, heeft imec samen met de Vlaamse Overheid in 2017 het Imec.xpand fonds gelanceerd, een onafhankelijk investeringsfonds dat intussen 117 miljoen euro kapitaal heeft opgehaald. De middelen komen voor meer dan 60% van privé-investeerders, waaronder verschillende buitenlandse investeerders. Imec.xpand werd opgezet als een traditioneel fonds met een investeringsperiode van 5 jaar en een totale looptijd van 10 jaar die 2 keer met een jaar verlengd kan worden. De investeringsperiode loopt binnenkort ten einde. Daarom is er beslist om een nieuw Imec.xpand fonds op te zetten, met het doel om 120 miljoen op te halen bij investeerders verdeeld over overheids- en overheidsgerelateerde entiteiten, universiteiten en internationaal gereputeerde technologiebedrijven. Het is de bedoeling om van start te gaan met een eerste closing van € 60 miljoen euro ten laatste in Q1 2022 en in 2022 de rest van het fonds te closen.
164
PROJECTOMSCHRIJVING Zowel de kapitaalsverhoging van Finlab als die van Fidimec worden gefinancierd via esr8 kapitaal, dat voorzien wordt bij begrotingsaanpassing 2021. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
70.000.000 EUR
Output
1. ingebruikname van de casco cleanroom extensie 2. opstart imec.xpand II fonds
1. het verrichten van grensverleggend strategisch onderzoek inzake nanotechnologie en digitale technologie, om de industriële toepasbaarheid van de innovatieve concepten Outcome aan te tonen in een relevante productieomgeving 2. start-ups in een vroeg stadium van voldoende financiële middelen voorzien: investeren in een aantal start-ups Impact
O&O-bestedingen door bedrijven - Aandeel innoverende bedrijven in de industrie- en dienstensector ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
Beschrijving voortgang
1. Kapitaalsverhoging van Finlab nv goedgekeurd door Vlaamse Regering op 21 mei 2021 (VR 2021 2105 VV DOC.0057) 2. Kapitaalsverhoging van FIDIMEC nv goedgekeurd door Vlaamse Regering op 7 mei 2021 (VR 2021 0705 VV DOC.0046)
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
1.1 kapitaalverhoging Finlab nv van 40 miljoen euro
2021 Q2
Vertraging
1.2 buitengewone algemene vergadering van Finlab nv
2021 Q3
Op schema
1.3 start werken cleanroom
2022 Q1
Op schema
1.4 oplevering cleanroom
2023 Q1
Op schema
2.1 kapitaalverhoging Fidimec nv van 30 miljoen euro
2021 Q2
Vertraging
2.2 buitengewone algemene vergadering Fidimec nv
2021 Q3
Op schema
2.3 eerste closing van het imec.xpand 2
2022 Q1
Op schema
165
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
70.000.000 EUR
Uitvoering VAK
70.000.000 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 70.000.000 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING 1. Kapitaalsverhoging van Finlab nv in het kader van de uitbreiding van de ‘casco’ Imec cleanroom extensie: VR 2021 2105 VV DOC.0057 2. Kapitaalsverhoging van FIDIMEC nv in het kader van de participatie in het Imec.xpand II investeringsfonds: VR 2021 0705 VV DOC.0046 Nota aan de Vlaamse Regering van 7 mei 2021. Kapitaalsverhoging van FIDIMEC nv in het kader van de participatie in het Imec.xpand II investeringsfonds KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
166
VV172 - INVESTERINGEN IN VLAGGENSCHIPRELANCEPROJECTEN VAN DE VLAAMSE HAVENS INZAKE CO² CAPTATIE & HERGEBRUIK BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Agentschap Innoveren en Ondernemen
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden
Vlaamse havens, bedrijven PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
35. Extra relanceprojecten
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Investeringen in vlaggenschiprelanceprojecten van de Vlaamse havens inzake CO2 captatie & hergebruik => zitten deels in de enveloppe O&O en moet op specifiek projectniveau opgevolgd worden door Vlaio. Zij werken met open calls die bottom up worden ingevuld. De klimaatdoelstellingen hebben tot doel de netto uitstoot van CO2 te beperken, wat kan bereikt worden door de energie efficiëntie op te drijven, processen te veranderen of andere producten aan te maken. Niettemin is het niet altijd mogelijk de aanmaak van CO2 te vermijden. In deze gevallen bestaat er een mogelijkheid om de aangemaakte CO2 af te vangen en ofwel na conditionering te transporteren voor opslag (CCS) ofwel om ze aan te wenden mits de inzet van hernieuwbare energie (CCU). De Vlaamse zeehavens, in het bijzonder de haven van Antwerpen en Northseaport zijn een uitermate geschikte locatie om de uitstoot aan CO2 te reduceren door deze af te vangen en op te slaan. De haven van Antwerpen huisvest de grootste Europese geïntegreerde energie- en chemiecluster en in Northseaport is er een belangrijke concentratie aan zware industrie, waaronder het geïntegreerde staalbedrijf ArcelorMittal. Verschillende belangrijke industriële processen van deze basisindustrie genereren inherent CO2 en de piste CCS/CCU kan in deze gevallen een oplossing aanreiken. De beoogde toepassingen van CCU noodzaken de aanmaak van groene waterstof aan de hand van hernieuwbare energie, de captatie en de verwerking van CO2 en de synthese van beide tot een bruikbare grondstof, bv methanol. In het kader van de IPCEI Waterstof (zie fiche VV047) zijn er mogelijkheden om innovatieve projecten, waaronder zogenaamde First Industrial Deployments te steunen, die tot doel hebben groene waterstof te genereren of die de synthese van bv groene methanol aan de hand van afgevangen CO2 en groene waterstof tot doel hebben. Er is echter een lacune voor de steun aan (innovatieve) projecten, die de captatie en verwerking van CO2 tot doel hebben. Dit is het onderwerp van het voorliggende project. De mogelijkheden om de bedoelde Vlaamse projecten te steunen zijn: Vlaamse steun, al dan niet 167
PROJECTOMSCHRIJVING via de reguliere kanalen, en Europese steun, op de eerste plaats via het ETS Innovatiefonds. Voor minstens twee belangrijke projecten in deze context werd een Letter of Intent (LOI) tot Vlaamse ondersteuning, ondertekend door de Vlaamse minister bevoegd voor innovatie, aangeleverd ter ondersteuning van de aanvraag bij het ETS Innovatiefonds. Vlaamse cofinanciering met als doel het verhogen van de slaagkans bij de evaluatie door het ETS Innovatiefonds behoort immers tot de mogelijkheden. Het is voor alle duidelijkheid mogelijk dat er zich bijkomende bedrijfsprojecten met het oog op de captatie en de verwerking van CO2 uit de zeehavens aanbieden voor ondersteuning. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
0 EUR
Output Outcome Impact ALGEMENE PROJECTVOORTGANG Projectstatus
Opgestart
Beschrijving voortgang
Letters of Intent in het kader van het ETS Innovatiefonds werden ondertekend. Het is wachten op de EU selectie.
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Steunbeslissing EC of Vlaamse overheid betreffende Vlaamse projecten CO2-captatie en/of -verwerking.
2021 Q4
Op schema
Definitieve Investeringsbeslissing Vlaamse projecten CO2-captatie en/of verwerking
2030 Q4
Nog niet gestart
Aanvang projectuitvoering Vlaamse projecten CO2-captatie en verwerking
2030 Q4
Nog niet gestart
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
0 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
168
PROJECTFINANCIERING
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
169
VV173 - AD HOC INVESTERINGSMIDDELEN ALS COFINANCIERING VOOR EUROPESE STEUN BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Hilde Crevits
Trekkende entiteit VO
Agentschap Innoveren en Ondernemen
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden PROJECTSITUERING Cluster Relanceplan
35. Extra relanceprojecten
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
We volgen de Europese subsidie- en financieringsmogelijkheden op met het oog op het realiseren van projecten in Vlaanderen op het vlak van innovatie, klimaat en duurzaamheid. Waar nuttig en mogelijk voorzien we aanvullende Vlaamse cofinancieringsmiddelen die inspelen op Europese financieringsmogelijkheden op het vlak van innovatie en duurzaamheid. In de context van projecten voor het ETS-innovatiefonds, kan het gaan om Vlaamse cofinanciering vanuit de reguliere enveloppes O&O en ecologiesteun in het Fonds Innoveren & Ondernemen. INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
0 EUR
Output Outcome Impact ALGEMENE PROJECTVOORTGANG Projectstatus
Opgestart
Beschrijving voortgang
De permanente monitoring van subsidiemogelijkheden via Europese kanalen voor projecten op het vlak van innovatie en duurzaamheid is een continu proces.
Noodzakelijke politieke actie
170
GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Permanente monitoring Europese opportuniteiten
2021 Q1
Op schema
Start toekenning Vlaamse cofinanciering voor projecten met Europese steun
2021 Q2
Op schema
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
0 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 0 EUR
KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
171
VV174 - NOODKOOPLENINGEN BETROKKENEN Bevoegde minister(s)
Zuhal Demir
Trekkende entiteit VO
Vlaams Energie- en Klimaatagentschap
Webpagina trekkende entiteit m.b.t. project
Projectpagina
Betrokken entiteit(en) VO Belanghebbenden
OCMW's, energiehuizen en noodkopers PROJECTSITUERING
Cluster Relanceplan
35. Extra relanceprojecten
Speerpunt Relanceplan
01. Economie en samenleving verduurzamen PROJECTOMSCHRIJVING
Het Noodkoopfonds is er op gericht om via projecten van OCMW’s renteloze leningen te verstrekken aan noodkopers voor de renovatie van hun woning. Noodkopers zijn eigenaars van kwalitatief en energetisch slecht scorende woningen, die door een gebrek aan financiële middelen hieraan niet kunnen remediëren. OCMW's die deelnemen aan de projectoproep kunnen een renteloze kredietlijn bekomen van maximaal 1.800.000 euro, waarmee noodkoopleningen kunnen verstrekt worden van maximaal 30.000 euro. Deze noodkooplening dient past te worden terugbetaald bij vervreemding van de woning, of uiterlijk na 20 jaar, gespreid over een periode van 20 jaar. Dit project wordt volledig gefinancierd met reguliere middelen.
INPUT, OUTPUT, OUTCOME, IMPACT Input
40.000.000 EUR
Output
Minimaal 1333 gerenoveerde noodkoopwoningen die voldoen aan de elementaire vereisten van veiligheid, gezondheid en woningkwaliteit, vermeld in artikel 3.1 van de Vlaamse codex Wonen.
Outcome
Energiebesparing bij de minimaal 1333 gerenoveerde noodkoopwoningen en overeenkomstige broeikasgasemissiereductie.
Impact
Broeikasgasemissies - Finaal energieverbruik in GWh ALGEMENE PROJECTVOORTGANG
Projectstatus
Opgestart na agendering VR
172
ALGEMENE PROJECTVOORTGANG Beschrijving voortgang
Evaluatie noodkoopfonds gebeurd, optimalisatievoorstellen goedgekeurd door de VR op 16 juli 2021. Tweede projectoproep in voorbereiding.
Noodzakelijke politieke actie GEDETAILLEERDE PROJECTVOORTGANG MIJLPALEN MIJLPAAL
TIMING
STATUS
Evaluatie NKF + formuleren optimalisatievoorstellen
2021 Q2
Gerealiseerd
Lancering projectoproep 2021
2021 Q3
Op schema
Lancering projectoproep 2022
2022 Q3
Nog niet gestart
OUTPUT INDICATOR
STREEFWAARDE
TIMING
gerenoveerde noodkoopwoningen
667
2026 Q3
gerenoveerde noodkoopwoningen
667
2027 Q3
REALISATIE REALISATIEGRAAD
PROJECTFINANCIERING Beleidsruimte (begroot)
40.000.000 EUR
Uitvoering VAK
0 EUR
Uitvoering VEK
0 EUR
Oorsprong middelen
• Europese middelen o Europees Herstelfonds: 0 EUR o Brexit-fonds: 0 EUR o React EU: 0 EUR • Vlaamse relancemiddelen: 0 EUR • Reguliere Vlaamse middelen: 40.000.000 EUR
AGENDERING VLAAMSE REGERING VR 14 februari 2020 Noodkoop - BVR VR 14 februari 2020 Noodkoop - nota VR 14 februari 2020 Noodkoop - bijlage
173
AGENDERING VLAAMSE REGERING VR 14 februari 2020 Noodkoop - advies VR 16 juli 2021 - nota VR 16 juli 2021 - BVR KOPPELING MET ANDERE PROJECTEN
174
175