Issuu

Landinrichting

Openruimtenetwerk Woluwebekken

Woluweveld Inrichtingsplan november 2011

Landinrichting

Woluweveld

Colofon

Afdeling Land en Bodembescherming, Ondergrond, Natuurlijke Rijkdommen Koning Albert II-laan 20 bus 20 1000 Brussel Tel. 02 553 21 86 Fax 02 553 21 85 www.lne.be

Vlaamse Landmaatschappij Gulden Vlieslaan 72 1060 Brussel Tel. 02 543 72 00 Fax 02 543 73 99 www.vlm.be

Eindredactie:

Maarten Sper (VLM)

Coverfoto:

Foto: Els Remans

Datum rapport november 2011

status / revisie Inrichtingsplan

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

INHOUD INHOUD ............................................................................................................................. 2 deel 1. INLEIDING ............................................................................................................. 4 1.1. Leeswijzer ........................................................................................................ 4 1.2. Kader landinrichting .......................................................................................... 5 1.3. Situering opdracht ............................................................................................ 5 1.3.1. Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel ............................................. 5 1.3.2. Inrichtingsproject Open ruimtenetwerk Woluwebekken.............................. 6 1.3.3. Inrichtingsplan Woluweveld ....................................................................... 6 1.3.4. Inspraak en adviesprocedures................................................................... 7 deel 2. PROJECTSITUERING ........................................................................................... 8 2.1. Ligging en afbakening van het projectgebied .................................................... 8 2.2. Gebiedsbeschrijving ......................................................................................... 8 2.2.1. Reliëf ......................................................................................................... 8 2.2.2. Bodem ....................................................................................................... 8 2.2.3. Oppervlaktewater ...................................................................................... 9 2.2.4. Natuur en bos ...........................................................................................10 2.2.5. Landbouw en jacht ...................................................................................11 2.2.6. Landschap en cultuurhistorie ....................................................................12 2.2.7. Archeologie en bouwkundig erfgoed.........................................................15 2.2.8. Mobiliteit en Infrastructuur ........................................................................15 2.2.9. Zachte Mobiliteit .......................................................................................16 2.2.10. Toerisme en recreatie ...........................................................................18 2.2.11. Kantoren, bedrijvenzones en militair domein .........................................21 2.2.12. Stilte......................................................................................................21 2.2.13. Leefbaarheid en sociale dynamiek, scholen ..........................................24 2.3. Juridische en beleidsmatige aspecten .............................................................25 2.3.1. Ruimtelijke ordening .................................................................................25 2.3.2. Hydrologie ................................................................................................28 2.3.3. Natuur en milieu .......................................................................................31 2.3.4. Landschap................................................................................................32 2.3.5. Stilte .........................................................................................................33 2.3.6. Toerisme, recreatie ..................................................................................33 2.3.7. Mobiliteit ...................................................................................................35 2.3.8. Buurt en Voetwegen .................................................................................36 2.3.9. Archeologie ..............................................................................................36 2.3.10. Beleidsnota‟s ........................................................................................37 deel 3. PROJECTBESCHRIJVING ...................................................................................38 3.1. Planprogramma Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel ..........................38 3.1.1. Inrichtingsproject “Open ruimte netwerk Woluwebekken” .........................38 3.1.2. Inrichtingsplan Woluweveld als uitvoering van Open ruimte netwerk Woluwebekken” .........................................................................................................39 3.2. Projectdefinitie en doelstellingen .....................................................................40 3.2.1. Inrichtingsplan Woluweveld als uitvoering van “Open ruimte netwerk Woluwebekken” .........................................................................................................40 3.3. Inrichtingsmaatregelen ....................................................................................42 3.3.1. Inrichten poorten ......................................................................................43 3.3.2. Groene inrichting Woluwevallei ................................................................49 3.3.3. Inrichting open Woluweveld ......................................................................58 Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL 3.3.4. Landschappelijke inkleding bedrijventerrein Diegem Zuid ........................62 3.3.5. Infrastructuur ............................................................................................70 3.4. Overzichtstabel maatregelen en kostenraming ................................................76 deel 4. UITVOERINGSPROGRAMMA ..............................................................................81 deel 5. FINANCIERINGSPLAN .........................................................................................85 deel 6. BIJLAGEN .............................................................................................................94 6.1. Bijlage 1 : watertoets IP Woluweveld ...............................................................94 6.1.1. Situering project .......................................................................................94 6.1.2. Selectie van de terreinacties die mogelijk een impact hebben op het watersysteem .............................................................................................................94 6.1.3. Toetsing van maatregelen op impact op het watersysteem ......................96 6.1.4. Overzicht voorziene maatregelen .............................................................98 6.1.5. Eindconclusie en ontwerp waterparagraaf ..............................................104 6.2. Bijlage 2: Maatregelen Fase 2 .......................................................................105 deel 7. KAARTEN ...........................................................................................................118 Kaart 1: Project situering Kaart 2: Gebiedsbeschrijving Kaart 3: Mobiliteit en recreatie Kaart 4: Gewestplan Kaart 5: Visie VSGB Kaart 6: Jeugdruimtebeleidsplan Kaart 7: visie openruimtenetwerk Woluwebekken Kaart 8: visie Woluweveld Kaart 9:maatregelen landinrichting

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

DEEL 1. INLEIDING 1.1.

Leeswijzer

Dit voorliggend inrichtingsplan is opgebouwd uit vijf delen. Deel 1 omvat een algemene inleiding waarin de wetgeving, de kadering van het inrichtingsplan binnen het inrichtingsproject “Open ruimtenetwerk Woluwebekken” en het planprogramma Plateau van Moorsel en ook de inspraak- en adviesprocedure aan bod komen. Vanaf deel 2 gaat het concreet over het inrichtingsplan “Woluweveld” en wordt het projectgebied gesitueerd en beschreven. Ook de relevante juridische en beleidsmatige aspecten worden aangehaald. In deel 3 worden de voor dit plan relevante gebiedsopties van het planprogramma geselecteerd en concreter uitgediept tot een projectdefinitie en doelstellingen. Vervolgens worden de inrichtingsmaatregelen per deelzone en het benodigde beheer beschreven. Dit wordt vervolledigd met de kostenraming van de werken. Deel 4 omvat het uitvoeringsprogramma. Dit omvat een overzicht van alle partnerschappen die binnen dit inrichtingsplan worden afgesproken. Ze hebben betrekking op de uitvoering van de maatregelen en het beheer achteraf. De verdeling van de kosten van het volledige project wordt ten slotte overzichtelijk weergegeven per partner in deel 5, het financieringsplan.

Werken in twee fases

Dit plan heeft de bedoeling een antwoord te geven op de vragen van de partners en de inrichtingsvraagstukken van het gebied. Omwille van een beperkt budget moet de uitvoering in kader van dit inrichtingsplan beperkt worden tot een beperkt aantal inrichtingsmaatregelen. In bijlage 2 wordt het totaalbeeld van gewenste inrichting en de nodige budgetten geschetst. Het is mogelijk dat deze maatregelen via andere financieringsbronnen en via budgetten van andere partners kunnen uitgevoerd worden. De maatregelen die in dit plan uitvoerig worden besproken zijn dus enkel die van de eerste fase.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

1.2.

Kader landinrichting

Het decreet van 21 december 1988 De wettelijke basis voor landinrichting wordt gegeven door de artikelen 6bis en 11 tem 14 van het decreet van 21 december 1988 houdende de oprichting van de Vlaamse Landmaatschappij zoals aangevuld met het decreet van 22 november 1995 en gewijzigd bij decreten van 8 december 2000, 19 juli 2002, 7 mei 2004, 19 mei 2006. Het besluit van de Vlaamse Regering van 28 mei 2004 Het voorliggend inrichtingsplan werd opgemaakt in toepassing van het besluit van de Vlaamse regering van 28 mei 2004 betreffende de procedure tot opmaak van landinrichtingsplannen en houdende de opheffing van het besluit van de Vlaamse regering van 6 juni 1996 houdende nadere regelen betreffende de landinrichting en houdende de wijziging van het besluit van de Vlaamse regering van 17 maart 1998 houdende de subsidiëring van de landinrichtingswerken, gewijzigd bij besluit van de Vlaamse Regering van 7 maart 2008. Dit besluit definieert de landinrichtingsplannen, regelt de procedures van adviesverlening en goedkeuring van de plannen. Het subsidiebesluit De partners die bijdragen tot de uitvoering van dit inrichtingsplan kunnen daarvoor een tussenkomst van het Vlaamse Gewest bekomen conform het besluit van de Vlaamse Regering van 17 maart 1998 houdende subsidiëring van de landinrichtingswerken, gewijzigd bij besluit van de Vlaamse Regering van 28 mei 2004 en van 10 oktober 2008. De subsidiëring van landinrichtingswerken uitgevoerd door gemeentes of provincies wordt nader bepaald bij Ministerieel besluit van 12 april 2006 houdende subsidiëring van landinrichtingswerken uitgevoerd door gemeentes of provincies.

1.3. 1.3.1.

Situering opdracht Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel

De Vlaamse Landmaatschappij kreeg op 14 juli 2005 van de minister bevoegd voor landinrichting de opdracht om een landinrichtingsproject voor het Plateau van Moorsel uit te werken. Het plateau van Moorsel is een landbouwplateau dat drager is van een belangrijk deel van de open ruimte tussen Leuven en Brussel. Het omvat de open ruimte in Kortenberg, Zaventem, Kraainem, Wezembeek-Oppem en Huldenberg. Het planprogramma Plateau van Moorsel werd goedgekeurd op 1 juli 2007. Het planprogramma voor het Plateau van Moorsel omvat vier inrichtingsprojecten landinrichting met name “Openruimtenetwerk Woluwebekken”, “Voervallei”, “Gewestweg N253” en “Dijleland” Het planprogramma geeft de richtlijnen en doelstellingen voor concrete inrichtingsprojecten mee. Binnen deze inrichtingsprojecten moeten inrichtingsplannen voor de realisatie van de doelstellingen zorgen.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

1.3.2.

Inrichtingsproject

Open

ruimtenetwerk

Woluwebekken Het inrichtingsplan Woluweveld kadert in het landinrichtingsproject “Open ruimtenetwerk Woluwebekken”. De globale doelstelling van dit project is een open ruimtenetwerk te realiseren in de rand rond Brussel ter hoogte van Zaventem, Kraainem en Wezembeek-Oppem, Machelen en deels Tervuren. Een eerste inrichtingsplan “Fietslinken” focuste op het realiseren van een aantal missing links voor fietsers, gelegen in of aansluitend op open ruimtes. Het tweede inrichtingsplan “Woluweveld” heeft als doel één van de belangrijkste Randstedelijke open ruimtes , namelijk het Woluweveld in te richten en te verbinden met omliggende open ruimtes vanuit een integrale benadering van de open ruimte. Planprogrammma Plateau van Moorsel

Inrichtingsplan fietspaden

Inrichtingsproject landinrichting Openruimtenetwerk Woluwebekken

Inrichtingsproject landinrichting Voervallei

Inrichtingsplan Woluweveld

Inrichtingsplan Kleine Maelbeek en Vuilbeek

Inrichtingsproject landinrichting Dijleland

Inrichtingsproject landinrichting Gewestweg N253

Een derde inrichtingsplan “Kleine Maelbeek en Vuilbeek” moet bijdragen tot de uitbouw van een groenstructuur rond twee nevenlopen van de Woluwe en zo het groen karakter van de Randstedelijke zone rond de Woluwe versterken. Koppelen van landschap, ecologie, waterberging en recreatie rond deze beken staat centraal.

1.3.3.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL open ruimtegebied “Woluweveld” te Zaventem als strategische actie geselecteerd. Binnen het landinrichtingsproject Open Ruimtenetwerk Woluwebekken is het Woluweveld dus een prioritair gebied voor een inrichtingsplan.

1.3.4.

Inspraak en adviesprocedures

Het inrichtingsplan wordt ingevolge de regelgeving opgemaakt door de Vlaamse Landmaatschappij, onder begeleiding van de planbegeleidingsgroep „Openruimtenetwerk Vlaams Stedelijk Gebied rond Brussel‟ die door de Vlaamse minister bevoegd voor landinrichting werd opgericht bij ministerieel besluit van 24 juni 2008. Het voorliggend voorstel van inrichtingsplan wordt, conform de regelgeving onderworpen aan een adviesprocedure. Deze adviezen kunnen het inrichtingsplan aanvullen of bijsturen. De adviesprocedure van dit inrichtingsplan vangt aan met de kennisgeving van het inrichtingsplan aan de Commissie voor Landinrichting. Het voorliggend ontwerp van “inrichtingsplan Woluweveld” is onderworpen aan het advies van de Deputatie van de provincie Vlaams-Brabant en de gemeenteraden van de gemeentes Zaventem, Kraainem en Machelen. Daarbij kan het College van Burgemeester en Schepenen beslissen het inrichtingsplan gedurende 30 dagen ter inzage te leggen in het gemeentehuis; opmerkingen en bezwaren worden dan gevoegd bij het advies van de gemeenteraad. Op basis van deze adviezen maakt de Vlaamse Landmaatschappij onder begeleiding van de planbegeleidingsgroep het eindvoorstel van inrichtingsplan op. Dit wordt geadviseerd door de Commissie voor Landinrichting, waarna het, bij positief advies, ter goedkeuring aan de minister bevoegd voor landinrichting wordt bezorgd. Op lokaal niveau werd een workshop met de omwonenden georganiseerd om hun wensen te leren kennen en ook belangrijke detailinformatie te weten te kunnen komen. Met een plaatselijke bedrijf (hoofdzetel Toyota Europe) werd ook reeds actief samengewerkt en werden ook een aantal sleutelfiguren geraadpleegd betreffende inrichting van het Woluweveld en de kansen die dit voor een bedrijf als Toyota kan bieden. Tenslotte werd een workshop georganiseerd met lokale natuuractoren om een beter beeld te krijgen op de verhouding park- natuur in de inrichtingsplannen.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

DEEL 2. PROJECTSITUERING 2.1.

Ligging en afbakening van het projectgebied

(kaart 1: projectsituering)

Het projectgebied, gelegen in de westrand van Brussel, bevat het Woluweveld, de aanliggende open ruimtes “Acacia” en het “Morenveld” (Diegem) en het aanliggende deel van de Woluwevallei. De totale oppervlakte is ongeveer 875 ha. Het centraal gelegen Woluweveld is een vrij groot (ongeveer 130 ha) ingesloten landbouwgebied vlak tegen Brussel. De open ruimte van Acacia bedraagt 30 ha en het Morenveld heeft een oppervlakte van 22 ha. Het projectgebied is gelegen in delen van Sint-Stevens-Woluwe (gemeente Zaventem), Diegem (gemeente Machelen) en Kraainem. De grenzen van het projectgebied worden meer precies gevormd door in het oosten de vallei van de Woluwe, in het zuiden het knooppunt E40-RO, Molenbos en wijk Acacia, in het westen de grens met het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en het grondgebied van de NAVO en in het noorden de spoorlijn en het knooppunt RO-A201. Door de relatief grote oppervlakte open ruimte binnen de RO, de ligging vlak tegen de hoofdstad en zijn hoofdzakelijk agrarische bestemming is het een vrij uniek open ruimtegebied. Het is een zo goed als autovrij gebied temidden van oververzadigde wegen. Het sluit ook aan op de Woluwevallei hetgeen een structurerend element is voor de open ruimte voor heel de noordoostelijke rand rond Brussel.

2.2.

Gebiedsbeschrijving

(kaart 2: gebiedsbeschrijving) 2.2.1.

Reliëf

Het Woluweveld ligt op de rand van het plateau grenzend aan de Woluwevallei. Aan de oostzijde helt het plateau een 50 tal meter naar de Woluwe. Op de kop van het Woluweveld vertrekt er een laagte/droogdal in noordelijke richting. Woluweveld vormt samen met Acacia en Morenveld grotendeels het westelijk deelstroomgebied van de Woluwe en bevat hoogtelijnen van 80 tot 40 meter boven zeeniveau. De vallei van de Woluwe zelf heeft hoogtelijnen tussen 40 en 20 meter boven zeeniveau.

2.2.2.

Bodem

Het Woluweveld bestaat grotendeels uit droge leemgronden. De vallei van de Woluwe bestaat uit natte leem. Op de kop van het plateau komen er opduikingen voor van droog zand tot zandleem. Deze komen ook plaatselijk voor op de helling naar de Woluwevallei.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL De potentiële erosie varieert op de kop van het plateau van zeer laag tot matig. Op de flanken daarentegen gaat de potentiële erosie van hoog tot zeer hoog, waardoor het aangewezen is om het bodemgebruik hierop af te stemmen. Zowel in het Woluweveld als in het gebied Acacia liggen akkers met een helling en zijn er erosieproblemen. Voor een groot deel zijn hier al maatregelen genomen onder de vorm van grasbufferstroken, een aantal knelpunten blijven bestaan. In het Morenveld zijn er minder problemen door een hoog aandeel grasland. Ook het meer noordelijk gelegen Morenveld bevat zandige opduikingen, waarvan de verschillende oude zandgroeves getuige zijn. In Diegem werd vroeger Lediaanzandsteen gewonnen.

2.2.3.

Oppervlaktewater

Oppervlaktewater: algemene karakteristieken Het projectgebied behoort integraal tot het hydrografisch bekken van Dijle en Zenne en hieronder tot het deelbekken van de Woluwe. Het bekken van de Woluwe is 102 km² in totaal. 47,5 km² ligt op Vlaams grondgebied de rest op het Brussels Gewest. Het Woluweveld watert af naar de Woluwe. De Woluwe is een waterloop van eerste categorie vanaf de kruising met de E40 en wordt vanaf daar beheerd door het Vlaams Gewest. Tussen de E40 en het Brussels gewest is de Woluwe tweede categorie en beheerd door de provincie. Ten noorden van de spoorweg wordt ze overwelfd. De RO watert via een aantal zijgrachten af naar de Woluwe. Ter hoogte van de kruising Woluwelaan-RO is er een bufferbekken voor de RO aangelegd. In de vallei van de Woluwe ligt de moerriool met een doorsnede van 3,6 op 3,5 m, die zowel riool- als oppervlaktewater vervoert. Belangrijker naar waterberging toe is de Woluwecollector die in de jaren dertig werd aangelegd. Vanaf Machelen loopt de Woluwe al in een gescheiden stelsel. Oppervlaktewaterkwaliteit De biologische waterkwaliteit op de onbevaarbare waterlopen is slechts op één punt bepaald. De Woluwe heeft, bij het binnenstromen in Zaventem op de grens met het Vlaamse Gewest, een goede biologische kwaliteit. De chemische waterkwaliteit varieert van matig tot zwaar verontreinigd (bron: deelbekkenbeheerplan van de Woluwe, september 2007). De Woluwe daalt snel in kwaliteit na het binnenlopen in het Vlaams Gewest. De Woluwe is trouwens de meest verontreinigde waterloop van het Dijle-Zennebekken die huishoudelijke en industriële afvalwaters ontvangt van onder meer het zuidoosten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest, delen van de Brusselse randgemeenten, Machelen en Vilvoorde (bron: Bekkenbeheerplan van het Dijle-Zenne-bekken, 2008-2013). In het deelbekken van de Woluwe is er één MAP-meetpunt. het nitraatgehalte blijft onder de grens van 50 mg NO3-/l (bron: deelbekkenbeheerplan van de Woluwe, september 2007). Grondwater De valleigebieden van de Woluwe zijn aangeduid als zeer (grondwater)kwetsbaar. De watervoerende laag bestaat er uit zand, de deklaag wordt beschouwd als onbestaande

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL (zandig of minder dan 5 meter) en de onverzadigde zone is minder dan 10 meter dik. In de overige delen van het projectgebied is het grondwater kwetsbaar. Wateroverlast Karakteriserend voor het bekken van de Woluwe is de gevoeligheid voor zomerstormen. Dit komt door de combinatie van de hoge verzegelinggraad van dit bekken met een sterk verloop van het reliëf. Bij winterstormen worden geen problemen gesignaleerd. In het Woluweveld zijn een aantal grachten aanwezig die plaatselijk het oppervlaktewater opvangen. Uit terreinbezoeken en overleg zijn een aantal plaatsen gedetecteerd waar er wateroverlast voorkomt. Dit komt onder meer doordat bij zware regenval er veel oppervlaktewater in de riolen terechtkomt dat wat verder voor overlast zorgt. Bijvoorbeeld ter hoogte van Woluwedal, de huizen langs de Eversestraat en de sportinfrastructuur daar, maar ook in het landbouwgebied (Harenweg, Lange Wagenstraat). De zone rond de Stockmansmolen is gekend omwille van soms zware overstromingen. Dit omwille van de collector Kleine Maelbeek die hier toekomt en bij zware neerslag het water niet meer op de overvolle Woluwecollector kwijt kan. De Ontlastingsbeek is een aparte stroom in het Woluwebekken : Dit is een by-pass van de Woluwe die start aan de Henneaulaan en terug in de Woluwe stroomt ter hoogte van de Lambroekstraat. De zone rond de ontlastingsbeek was vroeger voorzien van een aantal schotten om wateroverlast tegen te gaan. Deze schotten zijn verwijderd. Samen met een diepe langsgracht langs de RO zijn hier mogelijkheden om waterberging en natuurontwikkeling te combineren. Momenteel is dit niet in het inrichtingsplan opgenomen. Erosie en sedimenttransport Erosie treffen we voornamelijk aan in de reliëfrijkere gebieden van het deelbekken van de Woluwe in Zaventem, Kraainem, Wezembeek-Oppem, Tervuren en het zuidelijke deel van Machelen. In de aangelegde groene zones op bedrijventerreinen zijn reeds allerlei erosiebekkens aangelegd door de bedrijven. In het Woluweveld zijn er aan het kerkhof en op de wegen die het veld doorkruisen bewijzen van problemen m.b.t. erosie en sedimenttransport. Watergebruik De landbouw onttrekt in de zomer water uit Woluwe.

2.2.4.

Natuur en bos

De belangrijkste ecologische waarden van het Woluweveld situeren zich ter hoogte van de holle wegen, houtkanten, kleine overhoekjes, enkele hellinggraslanden en de open akkers. De groenen braakzones op bedrijventerreinen en het buffergroen van infrastructuur ondersteunen deze ecologische waarden samen met de tuinen van de omliggende woonwijken. Op grotere schaal wordt het Woluweveld vooral door het aanwezige groen langs infrastructuurbundels en langs de Woluwe met omliggende groengebieden verbonden. Een aantal ecologisch interessante soorten komen voor in het Woluweveld: o.a. braamsluiper, kneu, ringmus, patrijs en sleedoornpage maar ook de huiszwaluw vindt slijk Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL op het Woluweveld om zijn nesten te bouwen in de dorpskern van Sint-Stevens-Woluwe. Het Woluweveld ligt als een stapsteen in een doortrekroute voor trekvogels rond de Woluwevallei die Zoniënwoud verbindt met Floordambos. Vooral de onweersbekkens meer noordelijk gelegen te Machelen worden door trekvogels als rustplaats gebruikt. De Woluwevallei op zich vormt een verbinding doorheen Randstedelijk gebied tussen het Zonienwoud en het Floordambos. Groen en natuur hebben een multifunctionele rol in randstedelijk gebied. Dit kan voor begripsverwarring zorgen indien er over parken wordt gesproken. In dit inrichtingsplan is het de bedoeling om bij aanleg van openbaar groen en inrichten van parkachtige situaties enz telkens te kiezen voor een ecologische invulling. Dit versterkt zowel de ecologische waarde van het hele gebied, is goedkoop en onderhoudsarm en heeft een educatief karakter. Daarenboven worden meer informele speelplekken ook door de jeugd erg geapreccieerd.

2.2.5.

Landbouw en jacht

In het Woluweveld zijn er in totaal 8 landbouwbedrijven actief, waarvan 1 landbouwer met de bedrijfsgebouwen in het gebied. De totale oppervlakte aangegeven landbouwgrond bedraagt 170,12 ha. Belangrijk is dat een groot deel van de huidige oppervlakte in de omgeving van Woluweveld in een niet agrarische gewestplanbestemming ligt. (Van de 170,12 ha ligt 2,88 ha in woongebied, 1,86 ha in gebied voor openbaar nut, 1,52 ha in recreatiegebied, 6,46 ha in buffergebied, 11,44 ha in agrarisch gebied, 64,77 ha in agrarisch gebeid met ecologisch karakter, 17,85 ha in gebied voor kantoor en diensten luchthaven gerelateerd en 9,97 ha in militair gebied.). De druk op landbouw is hoog. De meeste bedrijven met grond in het Woluweveld hebben een zeer grote bedrijfsoppervlakte of een groot areaal met een belangrijke andere hoofdactiviteit. Dus we kunnen hier spreken van zeer leefbare bedrijven, normaal ook met bedrijfsopvolging. Er werd een enquête gehouden bij de landbouwers die aangifteplichtig zijn bij de mestbank, beperkt tot het eigenlijke Woluweveld. Alle landbouwers zijn het er over eens dat de kwaliteit van de grond zeer goed is en geschikt voor alle teelten, dus optimaal voor akkerbouw en groenteteelt (witloof, aardappelen, granen, bieten,…) Wel is er wildschade door konijnen of bosduiven die komen van de graspleinen of bomen in de omgeving . Er zijn enkele percelen aanwezig die opgehoogd zijn en landbouwkundig ongeschikt zijn. Deze percelen liggen momenteel braak, ingezaaid met gras. Er zijn geen problemen qua ontsluiting of te kleine percelen, één landbouwer wil de holle wegen breder. Er bestaat reeds een agro-aanneming (Boerenbond) die plaatselijke boeren inschakelt in beheer van luchthaven tijdens de wintermaanden. Er is interesse om dit uit te breiden naar landschapsbeheer. Er is jacht in het gebied aanwezig.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

2.2.6.

Landschap en cultuurhistorie

a) Woluweveld Uit bijgevoegde kaart blijkt dat het Woluweveld ten tijde van Ferraris(1771-1778) deel uit maakte van een groot akkercomplex. Dit akkercomplex werd omgeven door in het oosten en het noorden de vallei van de Woluwe, in het westen de Zennevallei en in het zuiden door de valleitjes van de Schaarbeek en Rodebeek en het Linthoutbos.

Voor het Woluweveld zijn er een aantal opvallende elementen op de Ferrariskaart te zien. Het gebied heeft een heel open karakter en wordt doorsneden door een aantal landwegen, waarvan het patroon tot op heden nog herkenbaar is gebleven. Het gaat o.a. over de Eversestraat, Tiendeschuurveld, Harenweg, Lange Wagenstraat, Elie Aubinaustraat, Zaventemsebaan, Nijveldstraat, Lambroekstraat, Karenberg en Ter wilgen. Enkele van deze wegen vormen plaatselijk een holle weg. Er waren ook twee voetwegen aanwezig op het Woluweveld. Er waren een drietal groeves aanwezig (kalksteen?), een drietal bosjes omhaagd, evenals een boomgaard. Langs de steenweg bevond zich een reeks galgen en raden om potentiële misdadigers af te schrikken. Een aantal vijvers/poelen ten noordoosten van de kerk vallen op. De Woluwevallei was voornamelijk in gebruik als grasland (beemd en broek), met bomenrijen, leigrachten en ter hoogte van Zaventem en ten zuiden van Sint-Stevens-Woluwe grote vijvers. De vallei is nagenoeg onbebouwd, buiten een watermolen en een hoeve met slotgracht.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Op de Ferrariskaart zijn oude verbindingswegen terug te vinden van het Woluweveld met Diegem, Zaventem,…. Vaak zijn nog restanten van deze wegen aanwezig maar worden ze onderbroken door Grote infrastructuur (bv Weg naar Sint Stevens-Woluwe, verlengde van Ter Wilgen, de Woluweweg). Nabij de kerk bevond zich vroeger ook een bos; het Woluwebos Enkele historische karakteristieken van het Woluweveld: Tot voor de tweede wereldoorlog waren er nog schaapherders die heidevelden beheerden. Vermoedelijk was het Harenheideveld zo een gebied. Het Woluweveld heeft vroeger een belangrijke plaats ingenomen in de witloof en cichoreiteelt. Dit was zo tot de eerste wereldoorlog. De naam van het lokaal van de plaatselijke cultuurvereniging “ De trekkers” is een verwijzing hiernaar. Op het Woluweveld (Harenheideveld) werd een vliegveld aangelegd door de Duitsers in WOII. Dit vormt de kern van de latere militaire activiteit. Op terrein zijn nog restanten van basissen van oude Duitse Zendmasten terug te vinden De Enenboom stond al sinds de Middeleeuwen ter hoogte van de grens tussen Sint-Stevens-Woluwe en Evere. Dit was vermoedelijk oorspronkelijk een doornige boom (meidoorn ?) waar maar één tak van mocht doorgroeien. Later werd dit een linde. De boom is verdwenen bij de recente aanleg van de verkaveling Harenheide IV. Bij een eerder inrichtingsplan „Fietspaden‟ van de VLM werd de heraanleg hiervan al voorzien. De Oude watermolens langs de Woluwe zijn ook typisch erfgoed. Ze liggen nu verstopt in de dorpskern doordat de Woluwe verlegd is geweest en de oude bedding gedempt. Voorbeelden : Pinxterenmolen (nu winkel), De Snuifmolen, De Molen van Erps (nu Woluwelaan), de Stockmansmolen (nog in goede staat). Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Waar nu park en woningen “Kasteelgaarde” te vinden zijn, was vroeger Kasteel de Borcht, een watermotte in moerassige zone. Oude Keulse Weg: deze oude Romeinse baan is ook terug te vinden onder de E40. In het Woluweveld lag deze op de Kleine Everse Weg en in het verlengde daarvan het Tiendeschuurveld. De oude Woluwearm tegen het Brussels gewest (aan de Europese School) is vroeger een waterkerskwekerij geweest. b) Woluwevallei De Woluwevallei vormt een belangrijke bovenlokale landschappelijke structuur die de verschillende openruimte gebieden, zoals het Woluweveld aan elkaar rijgt. Het Woluweveld ligt op de westflank van de Woluwevallei. De Woluwe wordt geflankeerd door een aantal groene restzones die door een kwaliteitsvolle inrichting en ontsluiting een robuuste groen-blauwe verbinding kunnen vormen tussen de parken en groenstructuren van het Brussels Gewest en de grotere natuurstructuren in het noorden zoals o.a. het Floordambos. Ten noorden van Rijmelgem is één van de twee laatste openruimte verbindingen aanwezig waarbij zowel de westflank (Woluweveld- als de oostflank van de Woluwe (Lozenberg) momenteel nog open ruimte zijn. Tegen het Brussels Gewest aan is nog zo een open ruimteverbinding waar de Hennekenberg met Acacia verbonden zijn via de Woluwe. Er zijn ook nog twee plaatsen waar nog twee oude meanders van de Woluwe bewaard zijn : ter hoogte van het bufferbekken aan de verkeerswisselaar Henneaulaan en op de langs de Woluwelaan ter hoogte van het Brussels Gewest.

c) Acacia Het gebied Acacia is één van de laatste openruimte gebieden op de westflank van de Woluwe waar de volledige gradiënt van Woluwevallei tot akkerplateau nog aanwezig is. Dit vormt een geheel met de Woluwe en een oude zandgroeve. Hier ligt een oude meander van de Woluwe, met veel rietvegetatie en nog restanten van moerasvegetatie. Dit gebied grenst aan de Europese school en de Montessori school. Er zijn nog interessante Kleine landschapselementen aanwezig op de taluds en een prachtig steil reliëf. Ook is er nog een voetweg die het gebied ontsluit en als fietspad voor de schoolkinderen van de Montessori school wordt gebruikt. Deze sluit aan op wegels en wijken langs de snelweg en is verbonden met Woluweveld. Het hof Ten Kleinenberg is beschermd als dorpsgezicht en de percelen beneden hebben een groene bestemming (buffergebied) maar het volledige gebied zou mogelijk bufferzone worden. d) Morenveld Het Morenveld is door zijn sterk reliëf, ondanks de relatief kleine oppervlakte, een landschappelijk aantrekkelijk gebied in Diegem. Het ligt tegen de grens met Brussel aan. Het reliëf is onder andere mee gevormd door verschillende zand- en steengroeven die hier geweest zijn. Aan de grens met Brussel is de toegang onherkenbaar, ingenomen door particulieren en erg rommelig. Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

2.2.7.

Archeologie en bouwkundig erfgoed

Voor het projectgebied zijn slechts een vrij beperkt aantal gegevens bekend over archeologisch vindplaatsen. Hiervoor zijn verschillende factoren verantwoordelijk. Enerzijds is er bijna geen recente informatie voorhanden door het beperkte veldverkennend en ander onderzoek in het gebied. Andere factor is het feit dat er binnen de projectperimeter al heel wat gebouwd werd wat de vernieling van het eventueel aanwezige bodemarchief in de hand heeft gewerkt zonder dat dit van nabij werd opgevolgd of gedocumenteerd. Over het bouwkundig erfgoed zijn meer gegevens bekend. De oudste resten van menselijke aanwezigheid binnen de projectperimeter dateren uit de Romeinse Tijd (57 v.Chr. – 476 n.Chr.). Ze zijn gelegen in het zuiden van het projectgebied. Eén vindplaats leverde naast nederzettingssporen ook munten op (loc. 3201). Ten zuiden van deze vindplaats, net aan de rand van het projectgebied, aan de samenloop van de Woluwe en de Kleine Maalbeek zouden bij opgravingen in 1784 resten gevonden zijn van een Romeinse toren, brug, munten, beelden, wapens e.a. oudheden (loc. 4756) Daarnaast zou oogstfeest georiënteerde Oude Keulse Baan (loc. 4153) ook haar wortels vinden in het Romeinse wegenpatroon. Het merendeel van de historische plaatsen binnen het projectgebied gaat niet verder terug dan de Late Middeleeuwen (1250-1500 n.Chr.). Het gaat vnl. om watermolens die langsheen de Woluwe gelegen waren: de Borgmolens (loc. 3859), Verkrankenmolen (loc. 3855), de Watermolen (loc. 3921), de Prinsenmolen/Molen van Erps (loc. 3946) en de ‟s Hertogen Molen/Molen van Kortenberg (loc. 3945). Deze laatste drie zijn reeds verdwenen. In de buurt van de watermolens vinden we ook hoeves terug uit diezelfde Late Middeleeuwen. Het Hof te Rijmelgem, een nederzetting die teruggaat tot de Frankische Periode (ca. 500-1000 n.Chr.; loc. 3947), het Forbertshof (loc. 3949), het Hof te Kleinenberg (loc. 3919). Ook de Sint. Stevenskerk te Sint-Stevens-Woluwe gaat terug tot de Late Middeleeuwen (loc. 3918). De gemeente herbergt tenslotte ook een 17de eeuws kasteel „de Borcht‟ (loc. 3840), een waterkasteel dat mogelijk de opvolger is van een oudere motte. Van recentere datum (Nieuwste Tijd: vanaf de 19de eeuw) is de Craenhemmolen, een graanmolen gelegen langs de Kleine Maalbeek, langs de zuidelijke grens van het projectgebied. Bij de ontwikkeling van het kerkhof zal de nabijheid van de Romeinse vindplaats in rekening moeten worden gebracht en zal de inrichting van de/het betreffend(e) perce(e)len aandacht moeten besteed worden aan een voorafgaand archeologisch onderzoek teneinde mogelijke grondsporen voortijdig op te sporen en te registreren en zodoende te voorkomen dat ze ongedocumenteerd verloren zouden gaan. Van in de Middeleeuwen werden te Diegem steengroeven en kalkovens uitgebaat. Alle gebouwen werden uit de Diegemse steen, de plaatselijke Lediaanse zandsteen, opgetrokken. Sinds de exploitatie is stopgezet, is het gebied overgelaten aan de natuur en stilaan ontwikkelen zich hier belangrijke natuurwaarden.

2.2.8.

Mobiliteit en Infrastructuur

Het Woluweveld wordt omgeven door een aantal grotere infrastructuren zoals de steenweg Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Brussel-Leuven (N1), de E40, de RO, de Woluwelaan en de A201. Het Woluweveld wordt hoofdzakelijk ontsloten door middel van veldwegen en/of holle wegen die uiteindelijk aansluiten op deze grotere infrastructuren. Het Woluweveld is niet toegankelijk voor autoverkeer, wel voor landbouwverkeer en zachte recreatie. Sluipverkeer (onder andere gebruik door terreinwagens ) is wel een probleem op de oude Zaventemse baan en op de Harenweg. De Jozef Van Damstraat in de kern van Sint-Stevens-Woluwe doet dienst als parallelweg voor de Woluwelaan en wordt gebruikt om zo via het centrum van Sint-Stevens-Woluwe het kruispunt Woluwelaan – Leuvensesteenweg te ontwijken. De Eversestraat vormt geen probleem meer sinds deze werd geknipt .

2.2.9.

Zachte Mobiliteit

1. Functioneel fietsroutenetwerk Door de ligging van het Woluweveld tussen Brussel en de luchthaven vormt dit een belangrijke, (potentiële) doorgangszone voor zachte mobiliteit. Daarnaast passeert er één van de drie (potentiële) fietssnelwegen tussen Leuven en Brussel, namelijk het fietspad langs de HST Lijn. Naar analogie van het GEN voor openbaar vervoer wordt er ook een FIETSGEN voorbereidt door beide gewesten en de provincie. De bovenlokale fietsroute langs de HST lijn zou in de toekomst een rol als fietssnelweg in dit Fietsgen kunnen vervullen. Samenwerking met Brussel staat hier centraal. Fietsverkeer rond het Woluweveld en het Morenveld vormt om die redenen één van de actiegebieden voor verdere uitwerking van een FIETSGEN. Een korte beschrjiving van het fietsroutenetwerk : Het provinciaal (functionele) fietsroutenetwerk dwarst het Woluweveld via de Zaventemsebaan . Ook langs de Woluwelaan, de Leuvensesteenweg, de H. Henneaulaan ligt het provinciaal fietsroutenetwerk. Langs de Henneaulaan is er momenteel geen fietspad. Woluweveld vormt de verbinding tussen de bovenlokale HST-route en een route van het Brussels gewest. Deze Brusselse fietsroute start aan het einde van de Kleine Everse weg en loopt tot de Grote Markt van Brussel. De Zaventemse baan is momenteel voor een deel onderbroken door bos op militair domein en loopt dood op de Henneaulaan. Om die reden is het niet bruikbaar voor fietsers. De Harenweg en Kleine Everse Weg worden aangelegd in kader van een eerder landinrichtingsproject namelijk Inrichtingsplan „Fietspaden‟ Het verlengde van de Harenweg is de weg naar Sint-Stevens-Woluwe. Deze weg wordt ook nauwelijks gebruikt door fietsers momenteel vanwege de slechte verharding en ook de barrière van de A 201. Enkele strategische actiepunten voor fietsen voetgangersverkeer in het gebied zijn de volgende :

Oversteek Bourgetlaan en Weg naar Sint-Stevens-Woluwe Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Deze oversteek vormt een actueel knelpunt, een mogelijke oplossing vormt een fietsbrug .

Door de aanleg van een trambedding op het Brussels Gewest kan een fietsbrug een belangrijk knooppunt voor zachte mobiliteit vormen. Oversteek RO en Zaventemse baan De RO is een gekend knelpunt voor zachte mobiliteit. De aanleg van de Zaventemse baan als fietspad sluit hier op aan. De mogelijke aanleg van een fietsbrug wordt ook vanuit het project gestimuleerd via overleg en aanleg aansluitende infrastructuur. Via deze brug wordt het mogelijk om zowel langs het HST naar Brussel te fietsen vanuit het station van Zaventem als naar de Grote Markt via de Kleine Everse Weg. Met het Ministerie van Defensie zijn afspraken gemaakt om via het OASIS-project de verdwenen Zaventemse weg terug in te schakelen voor dit fietsnetwerk. Oversteek Woluwelaan en Hippokrateslaan (UCL) en openmaken holle weg Samen met het Brussels gewest dient bekeken te worden wat de mogelijkheden zijn om hier voor een veilige oversteek te zorgen voor de voetgangers, recreanten en fietsers die zich tussen de gewesten willen bewegen. De holle weg die op de grens loopt heeft een groot potentieel om veel voetgangers en fietsers (erlangs) te vervoeren. Een algemeen aandachtspunt bij aanleg van nieuwe fietsinfrastructuur is het vermijden van sluipverkeer. 2. Buurt en voetwegen Het netwerk van buurt- en voetwegen werd in 2009 geïnventariseerd door een samenwerking tussen VLM, vrijwilligers en provincie Vlaams – Brabant voor Zaventem Kraainem en Wezembeek-Oppem. De gemeente Machelen inventariseert haar buurt- en voetwegen in functie van onderhoud tijdens 2010. In het Woluweveld zijn een aantal ingenomen buurt – en voetwegen die een rol kunnen

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL spelen in de uitbouw van een open ruimtenetwerk. Voorbeelden : Het stukje Zaventemse baan op militair domein (Boske) De talrijke buurt – en voetwegen die nog langs de Woluwe liggen. De oude buurtweg die loopt van de Zaventemse baan naar de Hermeslaan en stopt voor het bedrijventerrein. In feite loopt deze door helemaal tot Diegem centrum De weg naar Sint-Stevens-Woluwe die de voortzetting is van de Harenweg tot de Haachtsesteenweg Een Trage Weg die de Elie Aubinaulaan verbindt met de wijk Harenheide Een Trage weg (geen buurt of voetweg) die de wijk Acacia ontsluit Een Holle weg die aansluit op de UCL en de Trage Wegen langs de Woluwe Een buurt of voetweg die de Frans Smolderstraat verbindt met de Woluweweg richting Zaventem centrum Een Trage weg langs de R0 die de Wijk Kleine Dael verbindt met de Stockmansmolen Trage wegen die zich gevormd hebben langs de E40 in de bufferzone en ondanks het lawaai druk gebruikt worden door bewoners van de wijken

2.2.10.

Toerisme en recreatie

(kaart 3: recreatie Woluweveld) Fietsen : Fietsknoopuntennetwerk Dijleland Het fietsknooppuntennetwerk Dijleland komt langs in de Woluwevallei en verbindt knooppunt 51 en 53. Ten noorden van het Woluweveld liggen twee verbindingroutes naar Brussel.

Lokale fietsroutes : De Vliegeniersroute is een lokale fietsroute die het Woluweveld en de Woluwe doorkruist. Wandelen: Doordat het Woluweveld niet ontsloten is voor autoverkeer en een relatief groot open ruimtegebied vormt, is het gebied een eerder rustige zone om te wandelen of te fietsen. Vanuit de omgevende wijken, bedrijventerreinen en militair domein worden de veldwegen spontaan en zelfs vrij intensief gebruikt om te wandelen, te joggen, te fietsen, … . In het voorjaar van 2009 werd via een enquête door VLM een beperkt onderzoek gedaan naar het gebruik van het Woluweveld . Dit gaf aan dat het intensief wordt gebruikt door wandelaars en joggers. Er bleek behoefte aan ontmoetings- en rustplekken.

Wandelknooppuntennetwerk Dijleland: dit wandelknooppuntennetwerk is momenteel in opmaak voor een aantal gemeentes van Regionaal Landschap Dijleland en stopt aan het park van Tervuren. Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Groene wandeling Leefmilieu Brussel. Het Brussels gewest heeft in haar randzone een groene wandeling uitgestippeld al dan niet gecombineerd met fietsen.

Door de Woluwevallei ter verbinden en op Vlaams grondgebied te versterken als groen/blauwe structuur wordt de Woluwe over haar ganse lengte opgewaardeerd. Er zijn drie raakpunten met project Woluweveld verbinding Morenveld met Moeraske te Schaarbeek : dit Brussels natuurgebiedje aan het station van Schaarbeek ligt in vogelvlucht 2 km van het Woluweveld. Via het Morenveld en een continu fietstraject langs de HST route in de toekomst vormt het Moeraske g een logisch aangrijppunt voor een toekomstige ingericht Woluweveld

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

verbinding Woluwe met Woluwewandelpad dat start aan hof Ter Musschen

verbinding Kleine Everse Weg met Groene Wandeling ter hoogte van oud kerkhof van Evere : via een wandellink van 500 meter zou het Woluweveld met de Groene Wandeling van Brussel worden verbonden, ter hoogte van het kerkhof van Evere

Aandachtspunten voor recreatie op het Woluweveld In het Woluweveld wordt veel gejogd, voornamelijk door de militairen en door werknemers of buurtbewoners. De huidige toestand van de paden/wegen is niet altijd ideaal voor joggers. Joggers vormen een belangrijke doelgroep bij inrichting in functie van recreatieve doeleinden. Het Woluweveld wordt vooral aan de oostzijde vaak gebruikt door buurtbewoners om met hun hond te gaan wandelen, wat voor overlast zorgt : bepaalde plekken zijn Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL hondentoiletten geworden. Loslopende honden vormen regelmatig een ergernis voor joggers en landbouwers. Ook dit vormt een aandachtspunt bij toekomstige inrichting. Het Woluweveld bevat ook een lokaal andbouwwerktuigenmuseum: Nabij de kerk van SintStevens-Woluwe ligt het landbouwwerktuigenmuseum in een authentieke hoeve. Dit museum vormt een belangrijke aanvulling op het Woluweveld, door haar sterke link met het agrarisch verleden van de gemeente. Het museum wordt door de gemeente beheerd.

2.2.11.

Kantoren, bedrijvenzones en militair domein

Het Woluweveld is omgeven door bedrijvenzones met heel wat braakliggende terreinen en erosiebekkens. Uit meerdere enquêtes bij bedrijven afgenomen blijkt een duidelijke vraag naar goede fietsverbindingen. Uit een studie van de GOM (Gewestelijke Ontwikkelingsmaatschappij) Vlaams-Brabant blijkt de luchthavenregio de regio bij uitstek waar de werknemers kort bij hun werk wonen, maar er niet met de fiets kunnen geraken door gebrek aan veilige fietspaden. Het bedrijf Toyota investeert zelf in een groene fietslink over het Woluweveld tussen hun beide vestigingen via jaarlijkse opruim- en aanplantacties. Het militair domein neemt ook een groot deel van de ruimte in beslag. Het ministerie van defensie is bezig met het OASIS – project waar op een stukje bos op militair domein een aantal wooneenheden worden gepland.

2.2.12.

Stilte

Akoestische kwaliteit :De voornaamste geluidsbronnen Wegen:

Geluidskaart wegverkeer – provincie Vlaams-Brabant - dag

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Spoorwegen:

Luchthaven:

Inrichtingsplan Woluweveld

Geluidskaart spoorverkeer – provincie Vlaams-Brabant – dag

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Geluidskaart luchthaven Zaventem

Stiltekwaliteit De akoestische kwaliteit of lage geluidsdruk van een gebied kan gezien worden als een aanleiding om een gebied als stiltegebied te beschouwen (zie ook beleid). De diepere betekenis van stiltegebieden ligt echter in het behouden en koesteren van een kwaliteitsvol geluidslandschap. Daarom hoeft stilte geen doel op zich te zijn, maar kan het ingepast worden in een ruime integrale benadering van bijvoorbeeld landschapsontwikkeling, natuurprojecten, duurzame mobiliteit, cultureel maatschappelijke projecten. Een stilteplek is een afgebakende en vaak omsloten plaats, meestal gekoppeld aan een rustplaats waar je in het bijzonder van de stilte kunt genieten. Specifiek voor het projectgebied is er eerder sprake van (rand)stedelijke stiltegebieden . Een andere benaming is pauzegebieden. Het zijn plaatsen in de lawaaierige omgeving waar een combinatie van factoren zowel akoestische als meer psychologische elementen uit de landschapskwaliteit voor een stiltekwaliteit zorgen, een pauze-effect veroorzaken. De stiltekwaliteit is ook afhankelijk van degene die ze ervaart. (Rand)Stedelijke stilteplekken moeten ook vanuit de beleving van de plaatselijke bewoners bekeken worden, wiens referentiekader anders is dan mensen die in meer landelijke gebieden wonen. Dit aspect vormt een belangrijke richtlijn bij inrichting van open ruimtes in Randstedelijk Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL gebied.

2.2.13.

Leefbaarheid en sociale dynamiek, scholen

Langs de steenweg ligt aan de voet van het Woluweveld een lagere school. Aan de overzijde van de E40, ter hoogte van Acacia ligt de Europese School Brussel II op grondgebied van de gemeente Sint-Lambrechts-Woluwe, grenzend aan Zaventem. Deze school omvat zowel een crèche, lagere school als middelbare school en staat in verbinding met het Woluweveld via de Bareelstraat en de Lange Wagenstraat. Vlakbij de Europese school bevindt zich ook de Internationale Montessori School gelegen in het Hof ten Kleinenberg (beschermd landschap). Ook deze school omvat een crèche, een lagere school en een middelbare school, maar is kleinschaliger. Ten zuiden van Acacia langs de Woluwe ligt Woluwe Shopping Center dat een belangrijke rol speelt voor de omgeving. De dorpsdynamiek van Sint-Stevens-Woluwe wordt gekenmerkt door een groot aantal migratiebewegingen. Dit maakt het soms moeilijk om nieuwe mensen te integreren in de bestaande sociale structuur. De buurtwerkgroep “Buitengewone buurt” probeert in SintStevens-Woluwe de integratie te bevorderen door allerlei activiteiten om buurtmensen samen te brengen. Identiteit van het gebied hangt samen met de betrokkenheid van de bewoners. Deze identiteit versterken is ook een doelstelling van het inrichtingsplan. In de dorpskern van Sint-Stevens-Woluwe is er een groot tekort aan speelmogelijkheden voor jongeren. De grote infrastructuurbundels vormen grote barrières door het gebrek aan veilige oversteekplaatsen. Aan beide zijden van de Woluwelaan zijn er chirolokalen. Ook in de wijk Bessenveld (Morenveld) bevind zich op grondgebied Zaventem een lokaal voor de jeugdbeweging.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

2.3.

2.3.1.

Juridische en beleidsmatige aspecten

Ruimtelijke ordening

Gewestplan (kaart 4: gewestplan) De akkers van het Woluweveld hebben hoofdzakelijk de bestemming “agrarische gebieden met ecologisch belang” en in mindere mate “agrarisch gebied”. De bedrijventerreinen in het noorden liggen in de bestemming “gebied voor luchthavengerelateerde kantoren en diensten” met tussen beiden een strook “bufferzones”. Ook de ring ligt grotendeels in de bestemming “bufferzones”. De dorpskern van Sint-Stevens-Woluwe heeft voornamelijk de bestemming “woongebied” en in mindere mate ook “recreatiegebieden”, “gebied voor gemeenschapsvoorzieningen en openbaar nut”. Langs de steenweg komen ook de bestemmingen “ambachtelijk bedrijven en kmo‟s”, “industriegebieden” en “ontginningsgebieden” voor. Enkele aandachtspunten zijn: Landbouwgrond die in bedrijvenzone ligt. Voorbeeld in de niet gerealiseerde bestemmingen op Bessenveld en Lozenberg. Mits realisatie wordt landbouw er in de toekomst een kleine geïsoleerde enclave. Recreatieterrein op waterziek gebied vlak bij het Boske. Recreatieterrein langs de Woluwe. Het Boske en aanliggend groen zijn gelegen op militair domein.

bestemming Woongebied (100+101+102+104)

hectare

Woonuitbreidings- en woonaansnijdingsgebied (105 + 183) Gemeenschapsvoorzieningen en openbaar nut (200) Recreatiegebied + gebied voor dagrecreatie (400+401) Parkgebied (500) Buffergebied (600) Groen- en Natuurgebied (700+701) Agrarisch gebied (900) Industriegebieden (1000) Gebied voor ambachtelijke bedrijven en kmo‟s (1100) Ontginningsgebied + Uitbreiding ontginningsgebied (1200+1201) Andere

Structuurplannen (kaart 5: visie VSGB)

Inrichtingsplan Woluweveld

175,5584

20,14617239

8,551

0,981268456

30,4437

3,493561279

14,915

1,711568123

9,8993

1,135992378

200,9843

23,06391694

3,1589

0,362498997

46,1275

5,293352907

13,7492

1,577786956

41,9843

4,817900742

3,913

0,449035606

322,1385

36,96694522

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Ruimtelijke Structuurplan Vlaanderen Het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen werd op 23 september 1997 door de Vlaamse Regering goedgekeurd. In de gemeentes gelegen rond het Brussels Hoofdstedelijk Gewest vinden ontwikkelingen plaats die maken dat hier een stedelijk gebied tot stand is gekomen. Omwille van het stedelijk karakter van (delen van) deze gemeentes en vanuit de wenselijkheid om het stedelijk karakter ervan in het ruimtelijk beleid te continueren vormen delen van deze gemeentes, het Vlaams strategisch gebied rond Brussel (VSGB). In delen van deze gemeentes waar de zogenaamde groene gordel aanwezig is, wordt het buitengebiedbeleid gevoerd. Dit beleid weerspiegelt gebiedsspecifieke ontwikkelingsperspectieven voor het strategisch gebied rond Brussel. Het projectgebied is volledig gelegen in het Vlaams strategisch gebied rond Brussel. Het RSV stelt dat het Vlaams Gewest via gewestelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen (GRUP) zorgt voor de afbakening van de stedelijke gebieden (VSGB). Afbakening Vlaams strategisch gebied rond Brussel De visievorming en de voorbereiding van de afbakening voor het VSGB is een overlegproces met twee belangrijke componenten: de afbakening van het Vlaams strategisch gebied rond Brussel een programma van bestemmingswijzigingen. Deze opdracht is gestart in 2004. Momenteel wordt de opmaak van een GRUP voorbereid. In de gewenste ruimtelijke structuur voor deelgebied „het ruimere Zaventemse‟ is het Woluweveld als volgt aangeduid: “Randstedelijk open ruimte gebied met nadruk op integratie en verbreding van de landbouw”; De aangrenzende gebieden Acacia en 3 Linden zijn “Randstedelijk open ruimte gebied met nadruk op recreatieve bos- en parkontwikkeling”. Tussen deze open ruimte gebieden zijn ecologische, recreatieve, visuele en bosverbindingen voorzien. De vallei van de Woluwe is een structuurbepalende beekvallei. De visievorming heeft geleid tot een voorontwerp van gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan voor “Afbakening van het VSGB en aansluitende open ruimtegebieden”. De bespreking van dit voorontwerp komt in deel 3 aan bod wanneer deze een impact heeft op de gebieden die binnen dit inrichtingsplan behandeld worden. Aangezien het een voorontwerp betreft kunnen er nog wijzigingen optreden, die indien relevant mee in dit ontwerp inrichtingsplan verwerkt worden. Ruimtelijk Structuurplan Vlaams-Brabant Het Ruimtelijk Structuurplan Vlaams-Brabant werd op 7 oktober 2004 bij ministerieel besluit goedgekeurd en gepubliceerd in het Belgisch staatsblad op 16 november 2004. Het Provinciaal ruimtelijk structuurplan Vlaams Brabant is in werking getreden op 1 december 2004. De provincie werd opgedeeld in 4 grote deelruimten. Het projectgebied is gelegen in „Het Verdicht Netwerk‟, deels in het „subgebied Mechelen-Leuven-Brussel en deels in de „open schicht‟.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Gemeentelijke Ruimtelijke Structuurplannen Het structuurplan van de gemeente Zaventem bevindt zich in de fase van het voorontwerp en kan nog wijzigen. De voor het Woluweveld relevante aspecten worden hier toch al aangehaald. In het richtinggevend deel, wordt het Woluweveld beschreven bij het deelgebied Sint-StevensWoluwe: Het behoud van deze open kamer is van zeer groot belang, niet zozeer omwille van de ongereptheid van de natuur, maar omwille van de zeldzaamheid van dergelijke open ruimten op het grondgebied, blijvend contact met de natuur en rust. Om het huidige statuut als open ruimte te vrijwaren, en om weerstand te kunnen bieden tegen de druk kunnen een aantal maatregelen genomen worden die bestemmingswijziging in de toekomst bemoeilijken: - De ruimte moet zodanig georganiseerd worden dat zij werkelijk een deel uitmaakt in positieve zin van het patroon van de inwoners en gebruikers van de omliggende bedrijventerreinen. - Een vlotte bereikbaarheid van het aanleunend recreatiegebied door langzaam verkeer (wandelaars, joggers, fietsers, …), zowel vanuit de kern van Sint-StevensWoluwe, vanaf de groene band, als vanuit de bedrijvenzones is aangewezen. (vb. Zaventemse baan, Tiendeschuurveld). De Zaventemse baan werd onderbroken ter hoogte van het landbouwperceel voor het militair domein. Deze weg kan opnieuw aangesloten worden naar het kruispunt Tiendeschuurveld-Everestraat; - Aansluiting zoeken met groene band - Uitsluiten van autoverkeer (beperkt tot landbouwers). - Herwaarderen van de holle wegen - Verhogen van sociale controle door aanmoedigen van het gebruik van de wegen. - Het responsabiliseren van de landbouwers en ze betrekken bij het beheer van de open ruimte. - Het actief aanwenden van de bufferzones, door aanleggen van “schermgroen” en benutten ervan als circulatieruimte voor wandelaars, joggers, … . Hierbij dient uiteraard rekening gehouden met de bewerking van de akkers. De gemeente Zaventem wenst een groene band aan te leggen waarbij de kernen van de verschillende gemeenschappen onderling verbonden worden door een netwerk van wegen die voorbehouden zijn aan langzaam verkeer, fietsers, wandelaars. Het gaat zowel om een functioneel als een recreatief netwerk. De band neemt als onderligger de natuurlijke structuur van het grondgebied, vooral de beekvalleien van Woluwe, Kleinbeek en Maalbeek. Zie bovenstaande schets. Op het tracé liggen een aantal stepstones die als ankerplaatsen moeten dienen voor het geheel:

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL De recreatiezone in de Woluwevallei in Sint-StevensWoluwe, het gemeentepark in Zaventem, de dorpskern van Nossegem, Voskapel, de dorpskern van Sterrebeek met de kasteelparken, de recreatie zone Het Zeen, het domein de Burbure, de parken in Kraainem. In Woluwe wordt er zijdelings een verbinding gezocht met het recreatiegebied “Woten”, het Woluweveld en een bestaand tracé in de Woluwevallei richting Sint-Lambrechts-woluwe. Een ernstig struikelblok blijft de overgang tussen Woluwe en Zaventem, het oversteken van het complex Woluwelaan-Ring rond Brussel. Het project om het autowegencomplex te overbruggen met een lichte brug voor voetgangers en fietsers verdient verder onderzoek.

2.3.2.

Hydrologie

Bekkenbeheerplannen en waterschap Het Woluweveld ligt in het gebied van: Bekkenbeheerplan Zenne Dijle Deelbekkenbeheerplan Woluwe Waterschap Zenne-Noord Oppervlaktewaterkwaliteitsdoelstellingen De Woluwe is een onbevaarbare waterloop met categorie 1 en 2. De Ontlastingsbeek is categorie 2. Statuut en beheer van waterlopen In het VLAREM werden de waterkwaliteitsdoelstellingen vastgelegd voor de waterlopen in Vlaanderen. In het stroomgebied van de Woluwe dienen alle waterlopen te voldoen aan de normen voor basiskwaliteit. Belangrijkste lopende en geplande initiatieven van verschillende partners VMM – provincie Vlaams-Brabant: Masterplan Woluwe De basis hiervoor is de hydrologisch en hydraulische modellering uitgevoerd door Talboom in opdracht van VMM en Provincie Vlaams – Brabant. Om de knelpunten betreffende waterbeheer op te lossen werd door de VMM een

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL computermodel opgemaakt van de Woluwe. Dit model bracht een aantal knelpunten naar boven op basis waarvan een Masterplan moet worden uitgewerkt. Het Masterplan is momenteel nog in opmaak evenals een aantal detailstudies voor bufferbekkens. Dit is gekoppeld aan het Europese Interreg IVB project Flood Resilient Cities. Dit project heeft als doel de stijgende vraag naar meer huizen en andere gebouwen in stedelijke gebieden af te stemmen op de toenemende behoefte aan meer en betere maatregelen voor overstromingsbeheer. Overheden en universiteiten in Noordwest – Europa werken samen aan innovatieve oplossingen om het overstromingsbeheer in de stad te verbeteren. De acht deelnemende steden zijn Bradford, Brussel, Dublin, Leuven, Mainz, Nijmegen, Orléans en Parijs. Voor het projectgebied werden een aantal mogelijke bergingslocaties voorgesteld. Onder andere een winterbedding in de Woluwe, vlak langs het Woluweveld, kan bijdragen tot oplossing van het overstromingsprobleem.

Winterberging Woluweveld

Kaart: mogelijke bergingslocaties in het Woluwebekken (studie VMM- provincie)

Aquafin: Bovenlokale waterzuiveringprojecten Aquafin voorziet een aantal projecten waarvan de timing en de opname in investeringsprogramma‟s nog onzeker is en mogelijk op langere termijn pas te realiseren is. Het gaat om aanleg van DWA op de Woluwecollector en Kleine Maelbeek collector vanaf de verkeersknoop in Machelen tot de kruising van de Dezangrélaan met de Kleine Maelbeek (projectnr 22150). Overstorten van de DWA naar de Woluwecollector

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL worden voorzien. Noot: De Woluwecollector komt met gemengd water toe in Brussel en zal altijd nog gemengd water blijven bevatten en niet enkel als RWA dienst doen. Aanleg van DWA vanaf kruising van de Dezangrélaan met de Kleine Maelbeek tot de kruising van de Kleine Maelbeek met de Mechelsesteenweg (project 21552). Dit is opgesplitst in A (Doortocht Mechelsesteenweg) en B (rest). Deel A wordt op korte termijn (2011) uitgevoerd samen met de doortocht Mechelsesteenweg. Deel B zit voorlopig in een onzeker stadium omdat er eerst een ontkoppeling van RWA water in Tervuren (bovenstrooms) moet gebeuren alvorens er kostenefficiënt een DWA kan aangelegd worden langs de Kleine Maelbeek collector.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Agentschap Wegen en Verkeer : Bekkens in kader van infrastructuurprojecten In het kader van het TV3V – project kruispunt E40 – Woluwelaan is er ondergrondse berging voorzien door aanleg van verbrede rioleringsbuizen. Langere termijn :

In het kader van verbreding van de R0 is er extra berging voorzien rond de verkeersknopen. Bovenstaande schetsen geven een beeld hiervan maar concrete lokaties en bergingsvolumes zijn op dit moment niet bekend. In het kader van herinrichting van de Leuvensesteenweg is er dicht bij de Woluwelaan een bekken voorzien. In het kader van aanpassing wegenis Leuvensesteenweg is er extra berging voorzien in het Woluwedal. Watertoets (zie bijlage 1 ) Een inrichtingsplan in kader landinrichting is watertoetsplichtig. De watertoets bij voorliggend inrichtingsplan wordt opgemaakt in een apart document.

2.3.3.

Natuur en milieu

Speciale beschermingszones Speciale beschermingszones zijn niet aanwezig(SBZ). Wel grenst het projectgebied aan een habitatrichtlijngebied van het Brussels Gewest, gelegen rond de Woluwe. Een oude Woluwearm op Vlaams grondgebied (Acacia) sluit aan op deze habitatrichtlijnzone. Vanuit dit kader is het belangrijk randinvloeden te beperken en meer nog, waar mogelijk deze groene Structuur van Europees Belang rond de Woluwe ook op Vlaams grondgebied Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL een verlengstuk te geven. Provinciaal natuurbeleid De Verenigde Naties hebben 2010 uitgeroepen tot Internationaal jaar van de Biodiversiteit. Volgende twee projecten zijn daar een uitvloeisel van: Het Interreg-project „SOorten en LAndschappen als dragers voor BIOdiversiteit‟, of kortweg SOLABIO, groepeert 27 partners uit 5 Vlaamse en 3 Nederlandse provincies met als doel de biodiversiteit in de grensregio Vlaanderen-Nederland te doen toenemen en de waardevolle landschappen te herstellen. De provincie Vlaams-Brabant heeft rond biodiversiteit een campagne opgestart: “Je hebt meer buren dan je denkt”. Hiermee wil de provincie alle lokale overheden, verenigingen en burgers ertoe aanzetten om samen te werken aan een verbetering en versterking van de Vlaams-Brabantse biodiversiteit. “Ook in onze provincie hebben veel dieren en planten het moeilijk. Daarom willen we ze letterlijk koesteren.” Iedere gemeente bestaat uit een specifieke combinatie van leefgebieden. Dit betekent dat iedere gemeente ook een specifieke soortenlijst heeft. Uit deze lijst komen de soorten die symbool staan voor hun leefgebieden: de koesterburen. Dit zijn de koesterburen van Zaventem: Braamsluiper, Eikelmuis, Geelgors, Graslathyrus, Huiszwaluw, Karwijselie. In het Woluweveld is o.a. Braamsluiper een broedvogel. De gemeente Machelen heeft volgende koestersoorten: veldleeuwerik, graslathyrus, ligusterstipspanner, gewone dwergvleermuis, huismus, geel walstro, beemdkroon, anemonenbekerzwam, ruige leeuwentand. Voor de gemeente Kraainem zijn volgende soorten geselecteerd als koestersoort: gekraagde roodstaart, ijsvogel, gewone dwergvleermuis, dicht havikskruid, gewone grootoorvleermuis, watervleermuis en huismus. Gemeentelijk natuurbeleid Door de gemeente Zaventem werd een Gemeentelijk Natuurontwikkelingsplan (GNOP) opgemaakt en door de gemeenteraad goedgekeurd. Deze dateren al van de jaren ‟90. Een groot deel van de acties uit het GNOP komen ook voor in het ontwerp gemeentelijke structuurplan, vooral de creatie van de groene band speelt een belangrijke rol in deze gemeente waar versnippering een belangrijke impact heeft op de natuurkwaliteit en het draagvlak van natuurbehoud ook afhangt van waardering door omwonenden en recreanten.

2.3.4.

Landschap

Beschermde monumenten en landschappen, dorpsgezichten Het decreet van 3 maart 1976 tot bescherming van monumenten en stads- en dorpsgezichten regelt de bescherming, de instandhouding, het onderhoud en het herstel van monumenten en stads- en dorpsgezichten. Ten zuiden van het Woluweveld is het volgende dorpsgezicht beschermd: Kleine Bergstraat: Hof ten Kleinenberg met zijn omgeving. Het Hof te Kleinenberg is ook als monument beschermd. Daarnaastvzijn er nog twee orgels beschermde monumenten: Orgel OLV der Zeven

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Smartenkerk in Machelen en het Orgel Sint - Stefaanskerk te St Stevens Woluwe. Er zijn geen beschermde landschappen aanwezig ,noch ankerplaatsen (cf decreet betreffende de landschapszorg van 16 april 1996)

2.3.5.

Stilte

Stiltegebieden zijn al sinds verschillende jaren opgenomen in het leefmilieubeleid van de Vlaamse Regering. Dit o.a. via de milieubeleidsplannen. Doelstellingen toekomstig beleid: samen met gemeente- en provinciebesturen verder werken rond rust en stilte met als doel meer gebieden het kwaliteitslabel Stiltegebied te kunnen geven; over de beleidsgrenzen heen werken rond rust en stilte; de ontwikkeling van een beleid rond stiltegebieden in steden, agglomeraties en gemeentekernen.

2.3.6.

Toerisme, recreatie

Het Strategisch Beleidsplan van de Provincie Vlaams-Brabant formuleert een aantal strategische doelstellingen voor de periode 2008-2013. De meest relevante worden hieronder opgesomd: de profilering van de regio d.m.v. de aanwezige parken, tuinen en bosgebieden rondom de hoofdstad. Dit behelst het inventariseren en het stimuleren van de recreatieve ontsluiting van parken, tuinen, bossen en natuurgebieden. Ook het bevorderen, het herstel en de instandhouding van landschappelijk erfgoed speelt hier een cruciale rol. De ontwikkeling van een knooppuntensysteem voor fietsers (hieraan zou een systeem worden gekoppeld van fietscafés en fietsvriendelijke logies), een wandelnetwerk en een digitaal ruiternetwerk. Verdere ondersteuning van een kwaliteitsvolle logiesinfrastructuur en het „uitwaaieren‟ van de zakentoerisme-dynamiek naar de toeristisch-recreatieve troeven van de regio. Verbeteren van de interne en externe mobiliteit via extra aandacht voor openbaar vervoer en (functioneel) fietsverkeer. Structurele samenwerking met hoofdstad en met Provinciehoofdstad Leuven op gang brengen. Tevens ook de verbetering van de samenwerking met de lokale toeristische diensten, o.m. door de mogelijkheid van het afsluiten van een aangepast convenant voor de periode 2008-2013. Jeugdruimtebeleidsplan gemeente Zaventem

(Kaart 6 jeugdruimtebeleidsplan)

De gemeente Zaventem heeft een jeugdruimtebeleidsplan voor de periode 2010-2020

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL laten opmaken waarvan het rapport dateert van februari 2010. Uit een eerste versie van het informatief gedeelte van het jeugdruimtebeleidsplan werden de knelpunten en kansen geselecteerd relevant voor Woluweveld. Formele speelruimten • Er zijn weinig formele speelruimten aanwezig in Sint-Stevens-Woluwe. De speelruimte aan de tennis Woten kan omschreven worden als „minimaal‟. Dit is tevens te afgelegen om te kunnen spreken van een wezenlijk onderdeel van de bestaande speelinfrastructuur van de gemeente. De speelruimte in het park Liekendaal is uitgebreider en richt zich hoofdzakelijk op de buurt. De groene ruimte aan de Frans Smolderstraat biedt bijkomende informele voetbalmogelijkheden. • De buitenruimte van de school aan de Leuvensesteenweg is recent heraangelegd en beschikt over een uitgebreide speelruimte. Deze is echter niet-toegankelijk. • De bestaande speelruimten zijn klassiek ingericht. (type speeltoestelinrichting) • Enkele wijken bezitten geen speelruimte: Rijmelgem, Acacia, Tiendeschuurveld • Bijkomende sportgerichte ruimten zijn wenselijk. Informele speelruimten • Er zijn weinig tot geen pleinen in Sint-Stevens-Woluwe die gericht zijn op ontmoeting (van onder andere kinderen en jongeren). Het kerkplein is voorbehouden aan parkeerplaatsen. • De groene ruimte aan de Frans Smolderstraat biedt een waaier aan speel en sportmogelijkheden. De toegankelijkheid en de kwaliteit van de inrichting van deze zone is voor verbetering vatbaar. Een verdere uitwerking van deze zone zou een meerwaarde zijn voor Sint-Stevens-Woluwe. De verbeterde toegankelijkheid van en naar de kern van SintStevens-Woluwe is hierbij een voorwaarde. • Het park in de kern van Sint-Stevens-Woluwe biedt onvoldoende ruimte om de noden van kinderen, jongeren en jeugdverenigingen op te vangen. Formele sportinfrastructuur • Een voetbalveld wordt ter beschikking gesteld van de jeugdbewegingen. • De formele sportinfarstructuur is gericht op sporten in club verband. Er is geen volwaardig alternatief voor jongeren die willen sporten in een niet-georganiseerde context. Een voetbalveld wordt ter beschikking gesteld van de jeugdbewegingen (voetbalveld aan de Leuvensesteenweg) Mobiliteit • De grote verkeersassen zorgen voor een verminderde actieradius en mobiliteit van kinderen. Bijkomende voorzieningen zullen vooral buurtgericht moeten bekeken worden. • Een toekomstige herinrichting van de Leuvensesteenweg biedt perspectief om de verkeersveiligheid rondom de school te verbeteren. • Een verbeterde toegankelijkheid van de groene zone aan de Frans Smolderstraat is een voorwaarde om van deze groene zone een aantrekkelijk gebied te maken voor de gemeente.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

2.3.7.

Mobiliteit

Gewestelijk (Vlaams en Brussels) – provinciaal BELIRIS project Bourgetlaan Leopold 3 laan Dit BELIRIS project zorgt voor een verlenging van een bestaande Brusselse tramlijn tot op de grens met het Vlaams Gewest. Een ondertunneling van doorgaand autoverkeer is ter hoogte van de NATO voorzien. Afhankelijk van de uitkomst van de planvorming van de LIJN kan een verdere verlenging van deze tramlijn op het Vlaamse gewest voorzien worden. START -project Het verkeersinfarct in de omgeving van de hoofdstad is de meest bepalende en beperkende factor van de regionale en lokale mobiliteit. Het beleid wil hierop inspelen door een structurele aanpak van het openbaar vervoer in de regio. Het START platform coördineert de verschillende ontwikkelingen rond de economische leefbaarheid van de luchthavenregio. Een goede mobiliteit speelt hierin een essentiële rol.

FIETSGEN en bovenlokaal fietsroutenetwerk De basis voor functioneel fietsverkeer wordt gelegd in het Functioneel Fietsroutenetwerk. De subsidieverdeling is hier 40% Vlaams Gewest BMV en 40% provincie Vlaams-Brabant. Belangrijk voor de regio is de al deels aangelegde fietssnelweg tussen Leuven en Brussel langs het HST-traject alsook het fietsroutenetwerk van het Brussels Gewest. Naar analogie van het GEN voor openbaar vervoer wordt er ook een FIETSGEN voorbereidt door beide gewesten en de provincie. De bovenlokale fietsroute langs de HST lijn zou in de toekomst een rol als fietssnelweg in dit Fietsgen kunnen vervullen. Samenwerking met Brussel staat ook hier centraal. In het voorjaar van 2010 hebben de ministers bevoegd voor mobiliteit in beide gewesten (Crevits, Grouwels) een samenwerkingsovereenkomst afgesloten rond grensoverschrijdende mobiliteit, met ondermeer als doelstelling het creëren van dit fietsgen.

Relevante lopende of geplande projecten AWV Verbreding RO die gekoppeld gaat met aanleg van een fietsbrug en eventueel maatregelen naar landschappelijke verbindingen Heraanleg Leuvensesteenweg met aanleg krijgt fietspaden en waterberging aan Woluwedal Herinrichting zuiden van Woluwelaan (AWV –Grontmij) TV3V project herinrichting omgeving Woluwelaan, Leuvensesteenweg, E40 (met fietspaden) Oversteek Woluwelaan ter hoogte van Lozenberg Heraanleg Woluwelaan en Kerkstraat ten Noorden van de Haachtsesteenweg

Mobiliteitsplan Zaventem

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Dit is momenteel in een fase van herziening. Concreet voor Woluweveld wordt over volgende zaken nagedacht bij de huidige herziening van het gemeentelijk mobiliteitsplan idee van stedelijke boulevards: Ten noorden van Woluweveld kan de A 201 deels als stedelijke boulevard voorzien worden aansluitend op het BELIRIS project. Aan de oostzijde van Woluweveld zou de Woluwelaan ook deze rol kunnen spelen met bijhorende fietsen voetgangersbruggen verleggen verkeer Leuvensesteenweg naar de Bevrijdingslaan om de kern van Sint-Stevens-Woluwe terug leefbaar te maken noodzaak veilige oversteken over Woluwelaan (gaat samen met boulevard idee), ook aan de kruising met Leuvensesteenweg Jozef Vandamstraat knippen om sluipverkeer tegen te gaan Mobiliteitsplan Machelen In kader van het mobiliteitsplan van Machelen wordt er momenteel een globale inrichting voorzien van de zone Bessenveld voor de zachte weggebruiker. Het gaat onder andere om een combinatie van gemeentelijke fietspaden en fietspaden aan te leggen via een module 12 (Bessenveldlaan). Volgende initiatieven, verder beschreven in het inrichtingsplan sluiten hier op aan: Fietsbrug A201, fietspad op de Weg naar St Stevens Woluwe en aanleg van ene fijnmazig fietsroutenetwerk op bderijventerreinen via het Euopees GIFTT – project.

2.3.8.

Buurt en Voetwegen

De juridische aspecten hiervan zijn provinciale bevoegdheid. De provincie heeft vooral een ondersteunende en adviserende rol naar de gemeentes toe. De provincie heeft samen met de VLM een pilootproject rond inventarisatie van de buurt en voetwegen gedaan in het gebied van landinrichtingsproject Open Ruimtenetwerk Woluwebekken.

2.3.9.

Archeologie

Een screening van de inrichtingsmaatregelen van het inrichtingsplan levert volgende aandachtspunten op. Wat de maatregelen hieronder betreft zal afhankelijk van de ingreep in de bodem - zoals zal blijken uit de op te stellen technische plannen - al dan niet een archeologisch vooronderzoek en/of opvolging van de graafwerken noodzakelijk zijn. Ook het advies op de stedenbouwkundige vergunningsaanvraag van erfgoedconsulenten bij het agentschap Ruimte & Erfgoed zal hierbij opgenomen dienen te worden. Maatregel 2.4.1. (p. 55): groene inrichting Woluwevallei Aanleg winterbedding Maatregel 2.5.1. (p. 56): groene inrichting Woluwevallei Hermeanderen Woluwe Maatregel 5.2.1. (p. 72): fietspad Zaventemsebaan Aanleg 2-sporenbeton op tracé onverharde/halfverharde weg

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Maatregel 5.3.1. (p. 73): fietspad Diegem Aanleg 2-sporenbeton op tracé onverharde/halfverharde weg

2.3.10.

Beleidsnota’s

In de beleidsnota Leefmilieu( 2009 -2014) wordt landinrichting in de Rand rond Brussel (Vlaamse rand) en specifiek het landinrichtingsproject Plateau van Moorsel aangehaald als prioritair. Hier wordt een budgettering aan gekoppeld vanuit het budget landinrichting op Vlaams niveau. Er wordt in deze beleidsnota ook specifiek de klemtoon gelegd op een nauwere samenwerking met het Brussel Gewest, hetgeen in de hierboven aangehaalde samenwerkingsovereenkomst rond mobiliteit tussen Brussel en Vlaanderen tot uiting komt. In de beleidsnota Platteland zegt de minister dat hij de vertegenwoordiging van de regio Vlaanderen in het PURPLE netwerk (Peri Urban Regions Platform Europe) wil voortzetten. Daarbij wordt het Vlaamse streven naar een duurzame ontwikkeling van de peri-urbane open ruimte op een Europees niveau gebracht. Samen met onze PURPLE-partners zal hij de kennisuitwisseling, beleidsontwikkeling en projectuitvoering in de Europese peri-urbane open ruimten en plattelandsontwikkeling bevorderen. Het Woluweveld bood in 2009 een studiebezoek aan dit PURPLE - platform vanwege zijn specifiek randstedelijk karakter en zijn ligging naast de hoofstad van Europa. Het inrichtingsplan past vooral in de intentie van de minister om projectuitvoering in de Europese peri-urbane ruimten te bevorderen.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

DEEL 3. PROJECTBESCHRIJVING 3.1.

Planprogramma

Landinrichtingsproject

Plateau van Moorsel Het planprogramma voor het “Plateau van Moorsel” heeft als doelstelling te investeren in de open ruimte en leefbaarheid tussen Leuven en Brussel. Het planprogramma beschrijft hiertoe de visie en de krachtlijnen. Vier strategische projecten werden samen met een aantal partners uitgekozen. Het gaat om de inrichtingsprojecten landinrichting: 1. 2. 3. 4.

Openruimtenetwerk Woluwebekken Voervallei N253 Dijleland

Voorliggend inrichtingsplan kadert in het “Openruimtenetwerk Woluwebekken”

3.1.1.

Inrichtingsproject “Open ruimte netwerk Woluwebekken”

Voor het Inrichtingsproject “Openruimtenetwerk Woluwebekken” wordt als doel gegeven een openruimtenetwerk te vormen binnen het Randstedelijk gebied. Met de volgende meerwaarden die een inrichtingsproject moet bieden. Coördinatie en overlegplatform voor de verschillende processen die invloed hebben op de open ruimte (Streefbeeld RO, Masterplan Woluwe, START, ..) Grondverwerving, kavelruil, landbouwstudie Inrichting gericht op Versterken recreatieve/ functionele infrastructuur Versterken ecologische en landschappelijk infrastructuur en maatregelen ter bestrijding van wateroverlast. (onder ander open maken van ingebuisde waterlopen wordt als actie aangehaald) Versterken landbouwstructuur

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

3.1.2.

Inrichtingsplan Woluweveld als uitvoering van Open ruimte netwerk Woluwebekken”

Landinrichting wil via het landinrichtingsproject “Open ruimtenetwerk Woluwebekken” op terrein uitvoering geven aan de visie voor de open ruimte vanuit het Afbakeningsproces Vlaams Strategisch Gebied rond Brussel van het departement RWO (Ruimtelijke planning). In het eindrapport van dit afbakeningsproces werd inrichting van het randstedelijke open ruimtegebied “Woluweveld” te Zaventem als strategische actie geselecteerd. Binnen het landinrichtingsproject Open Ruimtenetwerk Woluwebekken is Woluweveld bijgevolg een prioritair gebied om een inrichtingsplan voor op te maken. Op ”kaart 7: visie openruimtenetwerk Woluwebekken” is duidelijk te zien hoe de Woluwevallei een groenblauw lint vormt tussen Brussel en het Floordambos. Als een ketting verbindt het verschillende bossen, parken en open ruimten.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

3.2. 3.2.1.

Projectdefinitie en doelstellingen Inrichtingsplan Woluweveld als uitvoering van “Open ruimte netwerk Woluwebekken”

(kaart 8: visie Woluweveld)

Visie: “Van een restgebied dat lijkt te wachten om ingenomen te worden door een harde bestemming transformeren we het Woluweveld naar een waardevol open ruimtegebied in de stadsrand met een eigen identiteit.” Het behoud van deze open ruimte is van zeer groot belang, niet zozeer omwille van de ongereptheid van de natuur, maar omwille van de zeldzaamheid van dergelijke open ruimte in deze regio, zeker binnen de Ring rond Brussel (RO), en omwille van de belangrijke rol die ze kan spelen op verschillende gebieden (leefbaarheid, milieu, zachte mobiliteit,…) Dit inrichtingsplan wil aan de globale doelstelling, de vorming van een open ruimtenetwerk, bijdragen door: Het beter inrichten van het Woluweveld voor de verschillende gebruikers, zodat het Woluweveld geen restruimte meer is, maar een gebied met een eigen identiteit met een groot maatschappelijk draagvlak voor het behoud ervan als open ruimte gebied. Het optimaliseren van de landbouwstructuur om zo het agrarisch gebruik te versterken en een definitief karakter te geven. De vallei van de Woluwe wordt verder versterkt als ecologische en recreatieve drager. Het optimaliseren van de infrastructuur voor zachte recreatie zoals wandelen, joggen, fietsen. Het gebied door middel van wandelen/of fietsverbindingen met de omliggende openruimtes verbinden en zo onderdeel uitmaken van het open ruimte netwerk. Aansluitend bij de bebouwing aantrekkelijke publieke ruimtes ontwikkelen om de leefbaarheid voor omwonenden te verhogen. Het kleinschalig ecologisch netwerk versterken om het ecologisch functioneren in het Woluweveld te verbeteren Door kleine maatregelen het watersysteem verbeteren en lokale knelpunten oplossen. Functionele barrières oplossen door o.a. de aanleg veilige oversteekplaatsen (fietsbruggen) in de planvorming te integreren en vanuit het overlegkader dat landinrichting biedt te stimuleren. Door bedrijventerreinen mee te integreren wordt het Woluweveld één groot geheel en ontstaat er een “win-win”-situatie voor de bedrijven en voor de open ruimte. Het Woluweveld is strategisch gelegen tussen de vele bedrijventerreinen. Deze zone biedt heel wat mogelijkheden in het woon - werktraject van werknemers die de fiets willen gebruiken.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL De groene buffer wordt op de bedrijventerreinen zelf voorzien. Participatie, educatie, sensibilisatie en identiteit zijn belangrijke aandachtspunten bij de inrichting. Ook het aspect stilte en rustbeleving zijn belangrijk om aandacht aan te schenken.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

3.3.

Inrichtingsmaatregelen

De inrichtingsmaatregelen omschreven in het volgende hoofdstuk zijn een selectie van maatregelen - gekozen door partners. Voor de weerhouden maatregelen in het inrichtingsplan Woluweveld werd een afweging gemaakt op basis van: - Het voorbeeldkarakter: de maatregelen moeten een stimulans bieden voor soortgelijke open ruimte projecten in de toekomst; - de prioriteiten vanuit het landinrichtingsproject; - de prioriteiten bij de partners; - haalbaarheid en realiseerbaarheid op korte termijn (3-6 jaar). Voor deze maatregelen is een budgetvastlegging voorzien op de subsidiepost landinrichting of binnen de begroting van partners.

De inrichtingsmaatregelen worden gegroepeerd besproken. Volgende indeling wordt hierbij gehanteerd: 3.3.1 3.3.2 3.3.3 3.3.4 3.3.5

Inrichten poorten Woluwe Inrichting open Woluweveld Landschappelijke inkleding bedrijventerrein Diegem Infrastructuur

Maatregelen voor een tweede fase (zie bijlage 2) Er werd in de voorbereidende fase echter gestreefd naar de opmaak van een totaalplan voor Woluweveld. Omwille van een beperkt budget werden de meest strategische maatregelen geselecteerd voor dit inrichtingsplan. Maatregelen die eveneens onderzocht werden maar nu niet worden meegenomen, worden in bijlage 2 opgenomen. De hoge grondprijzen zijn vaak de oorzaak om projecten naar een latere fase te verschuiven. Het gaat enerzijds om maatregelen die achteraf nog kunnen toegevoegd worden door de VLM of andere partners of via Europese projecten. Voorbeelden zijn bijkomende inkleding van een wandelnetwerk dat wordt gecreëerd, recreatieve inkleding van een park dat door een terug opengelegde waterloop wordt gecreëerd. Anderzijds gaat het om andere zones die na grondige afweging naar een tweede fase zijn verschoven zoals het aanleggen van een groene recreatief kader voor een kerkhof gelegen op het hoogste punt van het Woluweveld.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

3.3.1.

Inrichten poorten

(Kaart 9 maatregelen landinrichting) Algemeen: Om de samenhang van de verschillende deelzones en het diverse gebruik van het gebied te versterken is het belangrijk dat het gebied een identiteit krijgt voor alle bezoekers en gebruikers. Aan de hoofdtoegangen van het gebied worden daarom “poorten” ingericht. Bezoekers, bewoners, gebruikers krijgen zo het gevoel dat ze een afgelijnd gebied met een eigen identiteit betreden. Aan deze poorten kan ook diverse informatie gegeven worden zoals parkreglement, informatie wandelingen, uitleg recreatieve netwerken, lokale evenementen en initiatieven, maar ze kunnen ook ingericht worden als ontmoetingsplaats voor bewoners, rustplaats voor recreanten,enz… Om sluikverkeer tegen te gaan kan aan de poort ook een barrière voorzien worden.

Situering poorten

Inrichtingsmaatregelen: In een overkoepelende studie wordt de identiteit van de verschillende poorten bepaald. Ook wordt er een huisstijl en een inrichtingsschets voor alle poorten uitgewerkt. De inrichting van deze poort wordt verder uitgewerkt in een ontwerpende studie „identiteit poorten Zaventem‟. Belangrijk is af te stemmen met de gemeente Zaventem welke de Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL inrichtingswensen zijn en af te toetsen wat de haalbaarheid hiervan is binnen de nieuwe gewestplanbestemming, bepaald in het GRUP VSGB.

Uitvoeringseenheid 1.1 verwerving en bosuitbreiding poort Eenenboom SITUERING Dit is een stukje (toekomstig) parkgebied op het gewestplan dat gelegen is tussen de Eversestraat en het Boske op militair domein. Het vormt een toegangspoort tot het Woluweveld. De toekomstige fietssnelweg loopt hier ook door.

situering poort Eenenboom

Foto‟s bestaande toestand – huidig landbouwgebruik

INRICHTING De poort Eenenboom wordt ingericht als een natuurlijke baken langs een bestaand netwerk van fietsroutes, jogging- en wandelpaden. Er wordt geopteerd om deze zone als een inheems loofbos (autochtoon plantmateriaal) te laten ontwikkelen. Zo zal het nieuwe bos aansluiten bij het bestaande Boske (militaire eigendom). In dit bestaande bos zijn er recent plannen opgemaakt voor een woonproject (OASIS). Het bos dient, bij overtollige neerslag, om een volume water te bufferen (wadi): het overtollige water van de onmiddellijke omgeving zal op een gepaste manier opgevangen en afgeleid worden naar het bos waar het opgehouden kan worden en waar het langzaam Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL in de bodem kan doordringen. Een gepaste en gezoneerde ontsluiting van het bos biedt, aan wandelaars en recreanten, ook de kans om dit gebied te ontdekken en te beleven. Er wordt een natuurlijk onverhard pad (houtsnipperpad) doorheen een gedeelte van het bos aangelegd. Een andere zone blijft onverstoord door het niet te ontsluiten. Ter hoogte van de Everseweg is er plaats voor een infobord en een zitbank. De oversteek over de Everseweg wordt door de gemeente Zaventem bekeken i.k.v. de heraanleg van de Everseweg. Visualisaties: Zicht op poort Eenenboom

Huidige toestand

Voorstel inrichting

bosuitbreiding en WADI (Voorziening voor de infiltratie van regenwater)

Huidige toestand perceel

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

visualisatie bosuitbreiding en wadi

MAATREGELEN Nr. 1.1.1 1.1.2 1.1.3 1.1.4 1.1.5

Omschrijving maatregel Aanleg bos Aanleg wadi Aanleg wandelpad Voorzien recreatieve infrastructuur verwerving via minnelijke schikking of onteigening

Uitvoering VLM VLM VLM VLM VLM

Beheer Zaventem Zaventem Zaventem Zaventem Zaventem

Inrichtingsschets „Poort Eenenboom‟

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Uitvoeringseenheid 1.2 inrichting centrumpoort

SITUERING De centrumpoort is de lokatie achter de kerk van Sint-Stevens-Woluwe waar de site rond het park en het gemeentelijk heemkundig museum een uitvalsbasis kunnen worden vanuit de dorpskern naar het Woluweveld.

situering Centrumpoort

INRICHTING De centrumpoort doet dienst als sociale ontmoetingsruimte. Hier zijn chirolokalen, een gemeentepark, het heemkundig museum enz. Er wordt extra zitgelegenheid gecreëerd en een infobord geplaatst.

Concept inrichting Centrumpoort

MAATREGELEN Nr. 1.2.1

Uitvoering VLM

Omschrijving maatregel Plaatsen zitmeubilair en infoborden

Inrichtingsplan Woluweveld

Beheer Zaventem

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Uitvoeringseenheid 1.3 inrichting poort Hermeslaan SITUERING De poort Hermeslaan is gelegen aan de bushalte op de Nieuwe Hermeslaan.

situering poort Hermeslaan

INRICHTING De poort Hermeslaan vormt de schakel tussen bedrijventerreinen, open ruimte en woonzone. Een „eyecatcher‟ zal deze belangrijke schakel visualiseren. Deze poort wordt gecombineerd met ecologische inrichting (groenaanleg) en koppeling met de bushalte. MAATREGELEN Nr. 1.3.1 1.3.2 1.3.3

Uitvoering Particulier Particulier Particulier

Omschrijving maatregel Infobord Eyecatcher Groenaanleg

Inrichtingsplan Woluweveld

Beheer Particulier Particulier Particulier

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

3.3.2.

Groene inrichting Woluwevallei

Algemeen

De Woluwe wordt geflankeerd door een aantal groene restzones die door een kwaliteitsvolle inrichting en ontsluiting een robuuste groen-blauwe verbinding kunnen vormen tussen de parken en groenstructuren van het Brussels Gewest en de grotere natuurstructuren in het noorden zoals o.a. het Floordambos. Inrichtingsmaatregelen De Woluwevallei is een structurerend element dat vertrekt in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en verder loopt doorheen Zaventem en Machelen. De versterking van deze ecologische en recreatieve drager is van strategisch belang. Enkele inrichtingsprincipes voor de Woluwe zijn: De Woluwe wordt versterkt als groene vallei. Het bestaande gemeentepark aan de Woluwe krijgt een hedendaagse inrichting die beantwoord aan noden van de jeugd. Waar nog ruimte is voor waterberging wordt deze maximaal ingeschakeld op multifunctionele wijze. Waar mogelijkheden zijn om een aaneensluitende Woluwewandeling te creëren wordt dit maximaal benut. De toegangspoorten tot de Groene Wandeling worden ontwikkeld

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Uitvoeringseenheid 2.1 Toegangen Groene Wandeling SITUERING De Woluwepoort en de poort aan de Hippocrateslaan zijn 2 strategische knooppunten gekoppeld aan de groene wandeling van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De Woluwepoort is een strategische poort gelegen aan het kruispunt van de Leuvensesteenweg en de Woluwelaan. De poort vormt „een brug‟ over de Woluwelaan tussen 2 fysisch gescheiden delen van Sint-Stevens-Woluwe. De poort aan de Hippocrateslaan ligt op de grens met het Brussels Hoofdstedelijk gewest. INRICHTING Om deze strategische plaatsen te accentueren is het belangrijk om op deze locatie een „eyecatcher‟ te plaatsen. Naast een ecologische schakel in de Woluwevallei worden deze poorten ingericht als ontmoetingsplaats. De inrichting van deze poorten wordt verder uitgewerkt in een ontwerpende studie „identiteit poorten Zaventem‟. Belangrijk is af te stemmen met de gemeente Zaventem welke de inrichtingswensen zijn en af te toetsen wat de haalbaarheid hiervan is binnen de nieuwe gewestplanbestemming, bepaald in het GRUP VSGB.

Concept inrichting Centrumpoort

MAATREGELEN Nr. 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4

Omschrijving maatregel Woluwepoort: Plaatsen eyecatcher als poort en baken Woluwepoort: Groenaanleg Woluwepoort: Open leggen Woluwe Poort Hippecrateslaan

Inrichtingsplan Woluweveld

Uitvoering

Beheer

VLM

Zaventem

VLM VMM VLM

Zaventem VMM Zaventem

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Uitvoeringseenheid 2.2 aanleg Woluwe wandelpad tussen „Groene wandeling‟ en Leuvensesteenweg SITUERING

situering Woluwe wandelpad

INRICHTING Naast de Woluwe zelf als blauwe-ecologische verbinding wordt een wandelpad uitgewerkt in de Woluwevallei. Dit wandelpad - sluit aan op het Brussels Gewest ter hoogte van Hof Ter Musschen, - passeert langs de oostzijde van de Woluwelaan onder andere als een buurtweg door het bedrijventerrein en het Woluwedal - maakt verder de verbinding via de Stockmansmolen met Zaventem en de wijk Kleinedaal. Dit wandelpad verbindt een aantal interessante ecologische en cultuurhistorische sites van de Woluwevallei. Grotendeels kan dit wandelpad bestaande voetwegen volgen. Op sommige plaatsen is een nieuw traject nodig maar hiervoor is er telkens nog voldoende ruimte aanwezig. Naast een verbinding Noord-Zuid wordt ook een fietsen wandelverbinding met Kraainem geoptimaliseerd en bewegwijzerd.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL MAATREGELEN

Nr. 2.2.1. 2.2.2. 2.2.3. 2.2.4. 2.2.5. 2.2.6. 2.2.7. 2.2.8. 2.2.9. 2.2.10 2.2.11 2.2.12 2.2.13 2.2.14 2.2.15

Omschrijving maatregel verbeteren fietspad vanaf Hippocratreslaan tot losliggend fietspad aanleg wandelpad Woluwe aanplant haag tussen Woluwedal en zijstrook/fietspad Aanleg wandelpad heraanleg parking langs Woluwelaan in waterdoorlatend materiaal Aanleg wandelpad Heraanleg parking Optimaliseren brandweg Ecologische herinrichting poel Aanleg wandelpad Aanleg wandelpad Aanleg wandelpad Aanleg wandelpad Bewegwijzering grondgebied Zaventem Bewegwijzering grondgebied Kraainem

Inrichtingsplan Woluweveld

Uitvoering

Beheer

AWV ANB

AWV VLM

AWV Zaventem

AWV VLM AWV Particulier Particulier VLM VLM VLM VLM VLM VLM

AWV Zaventem AWV particulier Particulier Zaventem Kraainem Zaventem Zaventem Zaventem Kraainem

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Uitvoeringseenheid Denaeyerstraat

2.3

aanleg

fietsverbinding

met

Kraainem

via

SITUERING

situering fietsverbinding met Kraainem

INRICHTING Vanaf de bestaande buurtweg langs de Woluwe kan voor fietsers een doorsteek naar de kern van Kraainem voorzien worden. MAATREGELEN Nr. 2.3.1.

Uitvoering VLM

Omschrijving maatregel fietsbrug over Woluwe

Inrichtingsplan Woluweveld

Beheer Kraainem

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Uitvoeringseenheid 2.4 inrichting Woluwepark SITUERING

situering Woluwepark

INRICHTING Aan het meest zuidelijke gedeelte van het Woluwepark – aan de kruising Leuvensesteenweg-Woluwelaan – wordt de Woluwepoort ontwikkeld. Het Woluwepark behelst het gedeelte van het park gelegen tussen de Woluwe en de Frans Smoldersstraat. De bestaande voetbalvelden blijven bestaan. Ze kunnen wel verbeterd worden. Ook wordt er een groene buffer voorzien tussen het zuidelijke oefenveldje en de Woluwe. De zone waar nu gebouwen staan kan volledig gerenoveerd en geoptimaliseerd worden. In de studie van de poorten zal onderzocht worden of er extra bebouwing mogelijk is op de kop van de Woluwepoort. Anders kan er in deze zone geopteerd worden voor 1 of 2 nieuwe gebouwen waar alle clubhuizen in gevestigd zijn (voetbal, chiro,…). De Agoraspace (omheind basketbaveld) – die gepland is door de sportdienst van Zaventem – kan een plaats krijgen ten noorden van de voetbalvelden. De sportactiviteiten worden best zoveel mogelijk in het midden van het park te voorzien wegens veiligheidsredenen voor de kinderen en jeugd. Helemaal in het noorden van het park wordt er ruimte voorzien voor een volkstuinproject. Dit kan verder uitgewerkt worden, bijvoorbeeld in samenwerking met VELT vzw. Verder wordt het volledige park ingegroend met streekeigen beplanting (bomen en struiken). Voor de graslanden kan een maaibeheer toegepast worden.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

De Frans Smoldersstraat kan geherprofileerd worden. Zo ontstaat er in de straat ruimte voor parkeren en bomen. MAATREGELEN Nr. 2.4.1 2.4.2

Uitvoering VLM VLM

Omschrijving maatregel Aanleg wandelpad in Woluwepark Inrichting volkstuinproject

Beheer Zaventem Zaventem

Uitvoeringseenheid 2.5 verwerving percelen en aanleg winterbedding Woluwe SITUERING

INRICHTING In het natuurpark wordt een winterbedding aangelegd door VMM. Deze zone kan een zeer hoge natuurwaarde krijgen, mits enkele ecologische randvoorwaarden bij de inrichting. Een van de belangrijkste aandachtspunten hierbij is een natuurlijke oeverinrichting. Dit impliceert de verwijdering van aanwezige beschoeiingen op de Woluwe. Zo kan de Woluwe weer op een natuurlijke wijze gaan meanderen met een afwisseling van steile en flauwe oevers. De geleidelijke overgang van de oevers naar de hogere randen van de winterbedding brengt een hoge variatie met zich mee in o.a. vochttoestand. Gepaste vegetaties zullen zich ontwikkelen, gaande van vochtminnende vegetaties aan de oevers Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL tot drogere hooilanden en houtkanten op de hogere gedeeltes. De ruige hoekjes die zullen ontstaan met o.a. doornstruwelen zijn het biotoop van struweelvogels zoals de koestersoort, de braamsluiper. Een andere Zaventemse koestersoort, de eikelmuis, zal hier zeker ook zijn gading vinden en zal zelfs profiteren van menselijke aanwezigheid in de omgeving (lees: de aanwezigheid van tuinhuisjes en andere bouwsels om in te overwinteren). Misschien dat zelfs de huiszwaluw (koestersoort) er terecht kan op de slikplaten van de winterbedding voor het vergaren van de noodzakelijke modder voor de bouw van z‟n nest. De bestaande volkstuinen moeten verplaatst worden. Hiervoor kan een lokatie gezocht worden in het parkgedeelte of in een parkzone in het centrum van SintStevens-Woluwe. Tussen de winterbedding en Woluwedal wordt een buffer aangeplant. Deze zal bij voorkeur bestaan uit autochtone soorten. Een afwisseling van lagere struikvormende soorten en opgaande solitairen lijkt de meeste diversiteit te bieden op ecologisch vlak. Afhankelijk van de schermfunctie (buffer) kan de keuze aangepast worden. Langs de Woluwe wordt een wandelpad aangelegd. Eventueel kan het wandelpad de Woluwe oversteken en in de winterbedding in de vorm van knuppelpaden verdergezet worden. MAATREGELEN

Nr. 2.5.1. 2.5.2. 2.5.3. 2.5.4

Omschrijving maatregel aanleg winterbedding aanplant bufferstrook Aanleg knuppelpad Verwerving via minnelijke schikking of onteigening percelen winterbedding

Inrichtingsplan Woluweveld

Uitvoering VMM VMM VMM

Beheer VMM VMM VMM

VMM

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Uitvoeringseenheid 2.6 natuurherstelmaatregelen Woluwe SITUERING

INRICHTING Ten zuiden van de Leuvensesteenweg ligt een gemeentepark dat aansluit bij het Woluwepark ten noorden van de Leuvensesteenweg. In dit gemeentepark kan een kleinschalige waterberging - afgestemd op de parkfunctie - lokale overstromingsproblemen verminderen of oplossen. Ook hier is de aanleg van natuurlijke oevers een belangrijke stap in de verhoging van de natuurwaarde. Door de natuurlijke meandering zal er variatie ontstaan in de oeverranden, waarop dan weer verschillende vegetatietypes zich zullen ontwikkelen. Eandis wenst een perceel te verwerven langs de Woluwe. Ook op dit perceel is het aangewezen de Woluwe een natuurlijker karakter te geven door de oever af te schuinen en het perceel in te groenen.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

MAATREGELEN

Nr. 2.6.1 2.6.2

Omschrijving maatregel Hermeandering en herprofilering oevers Woluwe Hermeandering perceel Eandis

Uitvoering VMM VMM

Beheer VMM VMM

Uitvoeringseenheid 2.7 zichtbaar maken papiermolen Nr. 2.7.1

3.3.3.

Uitvoering VMM

Omschrijving maatregel Zichtbaar maken papiermolen

Beheer VMM

Inrichting open Woluweveld

Algemeen In het openruimtegebied zijn landbouw, natuur en recreatie de belangrijkste factoren. Inrichtingsmaatregelen

(kaart 9 maatregelen landinrichting) Uitvoeringseenheid 3.1 aanplant en beheer bermen SITUERING

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

INRICHTING Op een aantal locaties is het aangewezen om de bestaande houtkanten op de bermen te versterken of uit te breiden. Dit is op locaties waar er geen waardevolle, grazige vegetatie aanwezig is. Deze maatregel zal leiden tot een verhoging van de natuurwaarde op het Woluweveld. Veel ongewervelden (zoals sleedoornpage), maar ook kleinere zoogdieren en vogels zullen hier een gepast biotoop vinden. De koestersoorten geelgors en braamsluiper zullen in deze houtige bermen zeker gepaste zangposten en nestgelegenheid vinden. MAATREGELEN Nr. 3.1.1

Uitvoering Zaventem

Omschrijving maatregel aanplant bermen

Inrichtingsplan Woluweveld

Beheer Zaventem

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Uitvoeringseenheid 3.2 verwerving natuurontwikkeling (insectenpark)

inrichten

zone

bufferbekken

SITUERING

INRICHTING Het perceel (aan de Nieuwe Hermeslaan) vormt de overgang tussen akkerland, een houtige opslag en weilanden. Noordelijk van het perceel ligt er een natte depressie met een dominante begroeiing van heen (Scirpus maritimus). Deze natte depressie zal in de toekomst meer gaan fungeren als natuurlijk bufferbekken voor overvloedige regenwaterafvoer. Het bufferbekken zal naar het zuiden toe nog vergroot worden waardoor de buffercapaciteit groter wordt. Er wordt geopteerd om dit perceel (96 are) natuurvriendelijk in te richten, met het accent op insecten en andere kleine ongewervelden. In de onmiddellijke omgeving zijn er immers weinig mogelijkheden voor deze diergroep. Deze insecten bieden op zich een aantrekkelijke voedselbron voor andere diersoorten, zoals onder andere de huiszwaluw (koestersoort Zaventem). Een uitgangspunt hiervoor is een inrichting van de vegetatie met aanbod van voldoende voedselplanten en schuilmogelijkheden. Voldoende structuur in de vegetatie (hogere en lagere planten) is noodzakelijk. Volgend streefbeeld wordt voorgesteld. Het grootste gedeelte zal op termijn kunnen evolueren naar een bloemrijk grasland (58 are). Aanvullend wordt voorzien in een ruigte (20 are). Om reeds op korte termijn bloeiende planten in het perceel te krijgen wordt er voorgesteld om vier stroken, verspreid over het perceel, in te zaaien met een kruidenmengsel (zie figuur 2) (17 are). Ook houtige gewassen zijn voor bepaalde diersoorten zeer nuttig (voedsel, nestgelegenheid,…). Daarom worden er drie stroken houtkant aangeplant. Er wordt tevens een kleine oppervlakte voorbehouden voor spontane ontwikkeling (19 are). Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Op de oostelijke rand van het perceel wordt tevens een bomenrij voorzien als lijnvormig begeleidend element voor de wandelweg. Ter hoogte van het aanpalend weiland (noordoosten) wordt een knotwilgenrij voorzien. Verder naar de holle weg toe (zuidoosten) wordt een lijnaanplant voorzien van zomereik en winterlinde. Aan de overkant van de weg bestaat de vegetatie uit een bosopslag. De drie boomsoorten (zomereik, winterlinde en schietwilg) zijn nuttige waardbomen voor allerlei insecten. In combinatie met de voorgestelde maatregelen voor inrichting is er tevens ruimte voor waterberging. De (al dan niet tijdelijke) aanwezigheid van water in deze zone zal voor een extra variatie zorgen, met een hogere biodiversiteit tot gevolg.

MAATREGELEN Nr. 3.2.1 3.2.2 3.2.3 3.2.4 3.2.5

Omschrijving maatregel aanplant bomenrij aanplant knotwilgenrij aanplant struiken inzaaien bloemenmengsel ruigte (mengsel PVM SOLABIO) Verwerving via minnelijke schikking of onteigening

Inrichtingsplan Woluweveld

Uitvoering VLM VLM VLM

Beheer Zaventem Zaventem Zaventem

VLM

Zaventem

VLM

Zaventem

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Uitvoeringseenheid 3.3 hydrologische maatregelen INRICHTING De waterhuishouding en de afwatering van het Woluweveld worden geoptimaliseerd. Er worden 2 infiltratievoorzieningen aangelegd. Het water wordt via buizen en grachten afgeleid naar het laagste punt van het Woluweveld; het bestaande bufferbekken aan de Nieuwe Hermeslaan. MAATREGELEN Nr. 3.3.1. 3.3.2. 3.3.3. 3.3.4. 3.3.5. 3.3.6. 3.3.7.

3.3.4.

Omschrijving maatregel opvang achter wilgenbosje verbinden met infiltratie: doorsteek Infiltratievoorziening 1: aan kruispunt Harenweg Verwerven strook 1500 m² voor aanleg infiltratievoorziening 1 Gracht langs 2 kanten Elie Aubinaustraat infiltratievoorziening2: aan begin beekje Gracht Lange Wagenstraat Berm aanleggen

Landschappelijke Diegem Zuid

inkleding

Uitvoering

Beheer

VLM

Zaventem

VLM

Zaventem

VLM

Zaventem

VLM VLM VLM VLM

Zaventem Zaventem Zaventem Zaventem

bedrijventerrein

Algemeen Ten noorden van het Woluweveld liggen verschillende grotere bedrijven/kantoren waarvan de onbebouwde zones aansluiten bij het Woluweveld. Landschappelijk en ecologisch is het interessant indien deze groenzones maximaal aansluiten bij het Woluweveld. Voor de Toyota-site werd na overleg al een eerste beplantingsvoorstel uitgewerkt. Voor de andere grotere bedrijven wordt dit eveneens uitgewerkt binnen dit inrichtingsplan. Er wordt niet gewerkt met bufferzone op landbouwgebied, er wordt vanuit gegaan dat buffergroen op de bedrijventerreinen zelf kan. Bij de aanleg van deze buffers kan er uitgegaan worden van de aanwezige ecologische waarden of kan er aandacht besteedt worden aan specifieke soorten. Er kan bijvoorbeeld wilde liguster gebruikt worden in eventuele aanplanten, wat de waardplant is voor de ligusterstipspanner (koestersoort Machelen). Ook worden er voorstellen gedaan om de huidige bufferbekkens te herinrichten op een ecologisch verantwoorde manier. Een van de mogelijke maatregelen is hierin de aanleg van schuine oevers. Dit laat de ontwikkeling toe van specifieke vegetaties welke bijdragen tot de biodiversiteit en de ecologische waarde van het bekken. Bufferbekkens kunnen zo een toevluchtsoord worden voor tal van planten en diersoorten. O.a. de gewone dwergvleermuis (koestersoort Machelen) zal zulke zones gebruiken, als foerageergebied, Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL vanwege de aanwezigheid van allerlei ongewervelden. Om het beheer van deze maatregelen te garanderen kan er onderzocht worden of het nodig is een overkoepelende structuur rond het parkmanagement van het bedrijventerrein op te zetten. Het gebied Diegem Zuid is mee opgenomen in een Europees project. Via GIFT is er de mogelijkheid tot cofinanciering en zullen de maatregelen verder worden uitgewerkt.

Inrichtingsmaatregelen Aangezien er voor maatregelen op grondgebied van de gemeente Machelen geen subsidies landinrichting kunnen ingezet worden, worden al deze maatregelen, voornamelijk gelegen op particuliere eigendom, weerhouden voor fase 1.

Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Uitvoeringseenheid 4.1 laanbeplanting Nieuwe Hermeslaan SITUERING

BPA Diegem, nr 9 Hermes - bestemmingsplan

INRICHTING In het BPA Hermes werd er een laanbeplanting voorzien op de Nieuwe Hermeslaan. Uitvoering van deze maatregel betekent dat het bedrijventerrein visueel redelijk goed gebufferd wordt. Het uitzicht vanop het Woluweveld richting het bedrijventerrein zal gebufferd worden door deze bomen. MAATREGELEN Nr. 4.1.1

Uitvoering Particulier

Omschrijving maatregel Aanplant bomen

Inrichtingsplan Woluweveld

Beheer Machelen

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Uitvoeringseenheid 4.2 inrichten bufferzone Exxon SITUERING

INRICHTING In het BPA Hermes werd een bufferzone voorzien rond de zuidkant van de gebouwen van het bedrijf Exxon. In samenwerking met dit bedrijf wordt deze bufferzone aangeplant. MAATREGELEN Nr. 4.2.1.

Uitvoering Particulier

Omschrijving maatregel Aanleg groenvoorziening

Inrichtingsplan Woluweveld

Beheer Particulier

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Uitvoeringseenheid 4.3 ecologische inrichting zone natuurontwikkeling Exxon SITUERING

INRICHTING Het bestaande infiltratiebekken gelegen naast de gebouwen van Exxon kan op een ecologisch verantwoorde wijze heringericht worden. De zone eromheen wordt ingericht als een zone voor natuurontwikkeling. Maatregelen zijn o.a. afschuinen oevers en aanplant van riet en lisdodde. Deze maatregelen moeten besproken worden met het privébedrijf.

Foto bestaande toestand infiltratiebekken

MAATREGELEN Nr. 4.3.1. 4.3.2.

Uitvoering Particulier Particulier

Omschrijving maatregel oevers afschuinen groenaanleg

Inrichtingsplan Woluweveld

Beheer Particulier Particulier

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Uitvoeringseenheid 4.4 ecologische inrichting zone natuurontwikkeling en infiltratiebekken SITUERING

INRICHTING Op de laagst gelegen zone van het bedrijventerrein ligt een historische poel die nu dienst doet als infiltratiebekken. Deze poel was voorheen een stopplaats voor trekvogels. Bij ecologische herinrichting is het belangrijk aandacht te hebben voor de noden van deze trekvogels (o.a. slijkbermen).

Illustratie Bing maps: luchtfoto

Foto bestaande toestand zone natuurontwikkeling en infiltratiebekken

MAATREGELEN Nr. 4.4.1. 4.4.2.

Uitvoering Particulier Particulier

Omschrijving maatregel oevers afschuinen groenaanleg

Inrichtingsplan Woluweveld

Beheer Particulier Particulier

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Uitvoeringseenheid infiltratiebekkens

4.5

ecologische

herinrichting

bestaande

SITUERING

INRICHTING Aan de Hermeslaan zijn er 2 infiltratiebekkens aangelegd die ook op een ecologische manier heraangelegd kunnen worden. De houten oeverversteviging kan verwijderd worden en langs 1 zijde kan de oever afgeschuind worden.

Foto bestaande toestand infiltratiebekken

MAATREGELEN Nr. 4.5.1. 4.5.2. 4.5.3.

Uitvoering Particulier Particulier Particulier

Omschrijving maatregel houten oeverversteviging afbreken oevers afschuinen groenaanleg

Inrichtingsplan Woluweveld

Beheer Particulier Particulier Particulier

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Uitvoeringseenheid 4.6 groenaanleg sites bedrijven SITUERING

INRICHTING Voor de Toyota-site werd na overleg al een eerste beplantingsvoorstel uitgewerkt. Voor de andere grotere bedrijven wordt dit eveneens uitgewerkt binnen dit inrichtingsplan. Deze aanplantactie gebeurt op vrijwillige basis. De te bevragen bedrijven die grenzen aan het Woluweveld zijn: Exxon, 3M, HP en Green Square. MAATREGELEN Nr. 4.6.1

Omschrijving maatregel ingroening bestaande bedrijventerreinen

Inrichtingsplan Woluweveld

Uitvoering Particulier

Beheer Particulier

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

3.3.5.

Infrastructuur

fietsinfrastructuur

Fiets- en wandelverbindingen zijn van belang om het Woluweveld en de Woluwe tot een open ruimtenetwerk te kunnen verbinden.

inrichtingsmaatregelen De maatregelen i.k.v. de realisatie van het fietsGEN zijn een vervolg op het „inrichtingsplan Fietspaden‟. Zij zijn structureel belangrijk en weerhouden voor de eerste fase. Voor deze maatregelen (5.2.1, 5.2.2, 5.3.1, 5.4.1) kan bijkomende subsidie i.k.v. het functioneel fietsroutenetwerk aangevraagd worden.

(Kaart 9: maatregelen landinrichting) Uitvoeringseenheid 5.1 aanleg fietsbruggen INRICHTING Om de bereikbaarheid van het Woluweveld te verbeteren worden op 2 strategische Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL plaatsen fietsbruggen voorgesteld. De eerste fietsbrug over de A201 verbindt het Woluweveld met Diegem. MAATREGELEN Nr. 5.1.1 5.1.2

Uitvoering AWV AWV

Omschrijving maatregel aanleg fietsbrug over A201 Aanleg fietsbrug over R0

Inrichtingsplan Woluweveld

Beheer AWV AWV

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Uitvoeringseenheid 5.2 fietspad Zaventemsebaan SITUERING

INRICHTING Het fietspad Zaventemsebaan kadert in het functioneel fietsroutenetwerk van de provincie Vlaams-Brabant. Dit fietspad wordt aangelegd op een officiële buurtweg: chemin nr 5. Het fietspad blijft ook dienst doen als toegangsweg voor de landbouwers. Daarom wordt er gekozen voor een 2-sporen-beton. Op een aantal cruciale plaatsen wordt een verbreding van de weg voorzien. Deze verbreding dient als fietsuitwijkstrook maar ook als tijdelijke parking wanneer de landbouwer moet laden- en/of lossen op zijn percelen. MAATREGELEN Nr. 5.2.1. 5.2.2. 5.2.3 5.2.4 5.2.5 5.2.6

Omschrijving maatregel 2 sporenbeton: 120-60-120 Aanleg kasseioversteek en betongoten Aanleg jogging/wandelpad Aanleg fietsuitwijkstroken Aanleg grachten afwatering fietspad Verwerving via minnelijke schikking of onteigening

Inrichtingsplan Woluweveld

Uitvoering VLM VLM VLM VLM VLM VLM

Beheer Zaventem Zaventem Zaventem Zaventem Zaventem Zaventem

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Uitvoeringseenheid 5.3 fietspad Diegem SITUERING

INRICHTING Langs de Sint-Stevens-Woluweweg en de Luchtschipstraat wordt het functioneel fietsroutenetwerk van de provincie Vlaams-Brabant verdergezet naar Diegem. Dit fietspad wordt aangelegd in een 2 sporen beton. Via een fietsbrug over de A201 wordt de verbinding met Woluweveld op termijn verzekerd. In het noorden heeft het fietspad een aansluiting op de Haachtsesteenweg. MAATREGELEN Nr. 5.3.1.

Uitvoering VLM

Omschrijving maatregel 2 sporen fietspad

Inrichtingsplan Woluweveld

Beheer Machelen

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Uitvoeringseenheid 5.4 fietspad Boske SITUERING

INRICHTING In het militair domein „het Boske‟ loopt in het verlegde van de Zaventemsebaan, een trage weg. Deze wordt binnen het „OASIS-project‟ ontworpen en aangelegd. MAATREGELEN Nr. 5.4.1.

Uitvoering Particulier

Omschrijving maatregel aanleg buurtweg in militair domein

Inrichtingsplan Woluweveld

Beheer Zaventem

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Uitvoeringseenheid 5.5 herstel Trage wegen SITUERING

INRICHTING Deze trage weg verschaft de bewoners van Sint-Stevens-Woluwe een aangename verbinding met de bushalte op de Hermeslaan. MAATREGELEN Nr. 5.5.1.

Omschrijving maatregel verharding 1 spoor in steenslag 350 lm, 1,2 m breed

Inrichtingsplan Woluweveld

Uitvoering

Beheer

VLM

Zaventem

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

3.4.

code

Overzichtstabel maatregelen en kostenraming Omschrijving maatregel

aantal

dimensie

TOTAAL Uitvoering incl. kosten en btw

beheer

1. Inrichten poorten 1.1 1.1.1.

Verwerving en bosuitbreiding poort Eenenboom aanleg bos

1.1.2.

aanleg wadi

1.1.3.

aanleg wandelpad

1.1.4.

voorzien recreatieve infrastructuur

1.1.5.

verwerving via minnelijke schikking of onteigening

1.2 1.2.1.

210

Are

35.763

VLM

Zaventem

150.650

VLM

Zaventem

140

917

VLM

Zaventem

Stuk

1.507

VLM

Zaventem

232

Are

490.271

VLM

Zaventem

Inrichting centrumpoort plaatsen zitmeubilair en infoborden

2.817

VLM

Zaventem

1.3 1.3.1.

Inrichting poort Hermeslaan infobord

Stuk

983

Particulier

1.3.2.

eyecatcher

Stuk

65.500

Particulier

1.3.3.

groenaanleg

500

Stuk

655

Particulier

2. Groene inrichting Woluwevallei 2.1 2.1.1.

Toegangen Groene Wandeling Woluwepoort: poort en baken

Stuk

25.000

VLM

Zaventem

2.1.2.

Woluwepoort: groenaanleg

10.153

VLM

Zaventem

2.1.3.

Woluwepoort: Open leggen Woluwe

25.000

VMM

2.1.4.

Poort Hippocrateslaan:

32.750

VLM

Zaventem

2.2

Aanleg Woluwewandelpad tussen „Groene Wandeling‟ en Leuvensesteenweg‟

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL 2.2.1.

verbeteren fietspad vanaf Hippocratreslaan tot losliggend fietspad

21.222

AWV

2.2.2.

aanleg wandelpad Woluwe

28.886

ANB

2.2.3.

aanplant haag tussen Woluwedal en zijstrook/fietspad

355

4.651

AWV

2.2.4.

Aanleg wandelpad

112

m²

1.761

VLM

Zaventem

2.2.5.

heraanleg parking langs Woluwelaan in waterdoorlatend materiaal

14.115

AWV

2.2.6.

Aanleg wandelpad

100

m²

1.572

VLM

Zaventem

2.2.7.

Heraanleg parking

9.923

AWV

2.2.8.

Optimaliseren brandweg

410

25.000

Particulier

2.2.9.

Ecologische herinrichting poel

Stuk

19.650

Particulier

2.2.10. Aanleg wandelpad

466

m²

7.326

VLM

Zaventem

2.2.11. Aanleg wandelpad

584

m²

9.180

VLM

Kraainem

2.2.12. Aanleg wandelpad

135

m²

2.122

VLM

Zaventem

2.2.13. Aanleg wandelpad

m²

1.273

VLM

Zaventem

2.2.14. Bewegwijzering grondgebied Zaventem

100

Stuk

65.500

VLM

Zaventem

2.2.15. Bewegwijzering grondgebied Kraainem

stuk

5.240

VLM

Kraainem

2.3 2.3.1.

Aanleg fietsverbinding met Kraainem via Denayerstraat fietsbrug over Woluwe

stuk

7.860

VLM

Kraainem

2.4 2.4.1.

Inrichting Woluwepark aanleg wandelpad in Woluwepark

880

13.833

VLM

Zaventem

2.4.2

Inrichting volkstuinproject

65.500

VLM

Zaventem

2.5 2.5.1.

Verwerving percelen en aanleg winterbedding Woluwe aanleg winterbedding

566.860

VMM

2.5.2.

Aanplant bufferstrook

2250

Stuk

4.421

VMM

2.5.3.

aanleg knuppelpad + brug

14.410

VMM

2.5.4.

verwerving via minnelijke schikking of onteigening

282

are

225.400

VMM

2.6

Natuurherstelmaatregelen Woluwe

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL 2.6.1.

Hermeandering en herprofilering oevers Woluwe

97.290

VMM

2.6.2.

Hermeandering perceel Eandis

4.585

VMM

2.7 2.7.1

Zichtbaar maken papiermolen Zichtbaar maken papiermolen

150.000

VMM

1.965

Zaventem

3. Inrichting open Woluweveld 3.1 3.1.1

Aanplant en beheer bermen aanplant bermen

3.2 3.2.1.

Verwerving en inrichten zone bufferbekken en natuurontwikkeling (insectenpark) aanplant bomenrij 1 TP

707

VLM

Zaventem

3.2.2.

aanplant knotwilgenrij

Stuk

491

VLM

Zaventem

3.2.3.

aanplant struiken

778

VLM

Zaventem

3.2.4.

inzaaien bloemenmengsel ruigte (mengsel PVM SOLABIO)

1700

m²

3.341

VLM

Zaventem

3.2.5.

verwerving via minnelijke schikking of onteigening

213,4

Are

80.868

VLM

Zaventem

3.3 3.3.1.

Hydrologische maatregelen opvang achter wilgenbosje verbinden met infiltratie: doorsteek

3.930

VLM

Zaventem

3.3.2.

infiltratievoorziening 1: aan kruispunt Harenweg

16.539

VLM

Zaventem

3.3.3.

Verwerving 1500 m² voor infiltratievoorzieningen

are

7.500

VLM

Zaventem

3.3.4.

gracht langs 2 kanten Elie Aubinaustraat

11.790

VLM

Zaventem

3.3.5.

infiltratievoorziening2: aan begin beekje

7.860

VLM

Zaventem

3.3.6.

gracht Lange Wagenstraat

7.205

VLM

Zaventem

3.3.7.

berm aanleggen

200

3.930

VLM

Zaventem

11.463

Particulier

Machelen

4000

m²

13.624

Particulier

4. Landschappelijke inkleding bedrijventerrein Diegem 4.1 4.1.1.

Laanbebeplanting Nieuwe Hermeslaan aanplant bomen

4.2 4.2.1.

Inrichten bufferzone Exxon aanleg groenvoorziening

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL 4.3 4.3.1.

Ecologische inrichting zone natuurontwikkeling Exxon oevers afschuinen

725

m³

14.246

Particulier

4.3.2.

groenaanleg

1500

Stuk

9.825

Particulier

4.4 4.4.1.

Ecologische inrichting zone natuurontwikkeling en infiltratiebekken oevers afschuinen 2000

m³

39.300

Particulier

4.4.2.

groenaanleg

250

Stuk

1.638

Particulier

4.5 4.5.1.

Ecologische herinrichting bestaande infiltratiebekkens houten oeverversteviging afbreken

2.456

Particulier

4.5.2.

oevers afschuinen

750

m³

14.738

Particulier

4.5.3.

groenaanleg

4500

Stuk

29.475

Particulier

4.6

Groenaanleg sites bedrijven

4.6.1.

ingroening bestaande bedrijventerreinen

26.200

Particulier

5. Infrastructuur 5.1

Aanleg fietsbruggen

5.1.1.

aanleg fietsbrug over A201

3.000.000

AWV

5.1.2.

aanleg fietsbrug over R0

3.000.000

AWV

5.2

Fietspad Zaventemsebaan

5.2.1.

2 sporenbeton: 120-60-120

1000

144.100

VLM

Zaventem

5.2.2.

aanleg kasseioversteek en betongoten

30.392

VLM

Zaventem

5.2.3.

aanleg jogging en wandelpad

1000

26.200

VLM

Zaventem

5.2.4.

aanleg fietsuitwijkstroken

m²

983

VLM

Zaventem

5.2.5.

aanleg grachten afwatering fietspad

1000

10.153

VLM

Zaventem

5.2.6.

verwerving via minnelijke schikking of onteigening

Are

32.500

VLM

Zaventem

5.3

Fietspad Diegem

5.3.1. 5.4 5.4.1.

2 sporen-fietspad Fietspad Boske aanleg buurtweg in militair domein

174.119

VLM

Machelen

24.781

Particulier

Zaventem

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL 5.5 5.5.1.

Herstel Trage Wegen 1 spoor verharden in steenslag

408

m²

6.414

VLM

Zaventem

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

DEEL 4. UITVOERINGSPROGRAMMA Het inrichtingsplan “Woluweveld” voorziet dat de Vlaamse minister bevoegd voor landinrichting met de goedkeuring van onderhavig inrichtingsplan: - VMM belast met Op het domein toebehorende aan of toe te bedelen aan de VMM - Woluwepoort: open leggen Woluwe (maatregel 2.1.3) - Verwerving percelen en aanleg winterbedding Woluwe (maatregel 2.5.1, 2.5.2, 2.5.3, 2.5.4) - Hermeandering en herprofilering oevers Woluwe (maatregel 2.6.1, 2.6.2) - Zichtbaar maken papiermolen (maatregel 2.7.1) Waarbij het beheer vanaf de voorlopige oplevering van de werken en de overdracht na de definitieve oplevering gebeurt door: - VMM: maatregel 2.1.3, 2.5.1, 2.5.2, 2.5.3, 2.6.1, 2.6.2, 2.7.1 Waarbij de verworven gronden voor de uitvoering van de inrichtingsmaatregelen worden overgedragen aan: VMM: maatregel 2.5.4 (maar formulering klopt niet want VMM zal zelf verwerven)

AWV belast met

Op het domein toebehorende aan of toe te bedelen aan AWV op grondgebied Zaventem -

aanleg fietsbrug over RO (maatregel 5.1.1)1 verbetering Woluwe fietspad en heraanleg parkings (maatregel 2.2.1, 2.2.3, 2.2.5, 2.2.7)

Waarbij het beheer vanaf de voorlopige oplevering van de werken en de overdracht na de definitieve oplevering gebeurt door: AWV: maatregel 2.2.1, 2.2.3, 2.2.5, 2.2.7, 5.1.1 Op het domein toebehorende aan of toe te bedelen aan AWV op grondgebied Machelen - aanleg fietsbrug over A201 (maatregel 5.1.2)2 Waarbij het beheer vanaf de voorlopige oplevering van de werken en de overdracht na de definitieve oplevering gebeurt door: AWV: maatregel 5.1.2

de timing is afhankelijk van de voortgang van het dossier R0 de realisatie door AWV en de andere partners ( Brussels Gewest) is afhankelijk van de evolutie van dit fietsbrug dossier Dit geldt ook voor de timing 2

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL -

ANB belast met

Op het domein toebehorende aan of toe te bedelen aan ANB - aanleg Woluwe wandelpad (maatregel 2.2.2) Waarbij het beheer vanaf de voorlopige oplevering van de werken en de overdracht na de definitieve oplevering gebeurt door: - ANB: maatregel 2.2.2

De Vlaamse landmaatschappij, overeenkomstig art. 13§4 van het decreet van 21 december 1988, belast met Op het domein toebehorende aan of toe te bedelen aan de gemeente Zaventem -

verwerving en bosuitbreiding poort Eenenboom (maatregel 1.1.1 – 1.1.5) inrichting centrumpoort (maatregel 1.2.1) Woluwepoort en poort Hippocrateslaan (maatregel 2.1.1, 2.1.2, 2.1.4) aanleg Woluwe wandelpad (maatregel 2.2.4, 2.2.6, 2.2.10, 2.2.12, 2.2.13, 2.2.14) inrichting Woluwepark (maatregel 2.4.1 en 2.4.2) verwerving en inrichten zone bufferbekken en natuurontwikkeling (insectenpark) (maatregel 3.2.1-3.2.5) - hydrologische maatregelen (maatregel 3.3.1 - 3.3.7) - fietspad Zaventemsebaan (maatregel 5.2.1 – 5.2.6) - herstel Trage wegen (maatregel 5.5.1) Waarbij het beheer vanaf de voorlopige oplevering van de werken en de overdracht na de definitieve oplevering gebeurt door: -

de gemeente Zaventem: maatregel 1.1.1, 1.1.2, 1.1.3, 1.1.4, 1.2.1, 2.1.1, 2.1.2, 2.1.4, 2.2.4, 2.2.6, 2.2.10, 2.2.12, 2.2.13, 2.2.14, 2.4.1, 2.4.2, 3.2.1, 3.2.2, 3.2.3, 3.2.4, 3.3.1, 3.3.2, 3.3.3, 3.3.4, 3.3.5, 3.3.6, 3.3.7, 5.2.1, 5.2.2, 5.2.3, 5.2.4, 5.2.5, 5.5.1

Waarbij de verworven gronden voor de uitvoering van de inrichtingsmaatregelen worden overgedragen aan: -

de gemeente Zaventem: maatregel 1.1.5, 3.2.5, 3.3.3, 5.2.6

Op het domein toebehorende aan of toe te bedelen aan de gemeente Kraainem - aanleg en bewegwijzering Woluwe wandelpad (maatregel 2.2.11 en 2.2.15) - aanleg fietsverbinding met Kraainem via Denaeyerstraat (maatregel 2.3.1) Waarbij het beheer vanaf de voorlopige oplevering van de werken en de overdracht na de definitieve oplevering gebeurt door: -

de gemeente Kraainem: maatregel 2.2.11, 2.2.15, 2.3.1

Op het domein toebehorende aan of toe te bedelen aan de gemeente Machelen - Aanleg fietspad Diegem (maatregel 5.3.1) Waarbij het beheer vanaf de voorlopige oplevering van de werken en de overdracht na Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL de definitieve oplevering gebeurt door: -

de gemeente Machelen: maatregel 5.3.1

- De gemeente Zaventem, overeenkomstig art. 13§5 van het decreet van 21 december 1988, belast met Op het domein toebehorende aan of toe te bedelen aan de gemeente Zaventem - aanplant en beheer bermen (maatregel 3.1.1) Waarbij het beheer vanaf de voorlopige oplevering van de werken en de overdracht na de definitieve oplevering gebeurt door: -

de gemeente Zaventem: maatregel 1.1.1, 1.1.2, 1.1.3, 1.1.4, 1.2.1, 2.1.1, 2.1.2, 2.1.4, 2.2.4, 2.2.6, 2.2.8, 2.2.10, 2.2.12, 2.2.13, 2.2.14, 2.4.1, 2.4.2, 3.1.1, 3.2.1, 3.2.2, 3.2.3, 3.2.4, 3.3.1, 3.3.2, 3.3.4, 3.3.5,3.3.6, 3.3.7, 5.2.1, 5.2.2, 5.2.3, 5.2.4, 5.2.5, 5.4.1, 5.5.1

Particulieren, overeenkomstig art. 13§5 van het decreet van 21 december 1988, belast met

Op het domein toebehorende aan particulieren -

inrichting poort Hermeslaan (maatregel 1.3.1, 1.3.2, 1.3.3) Woluwewandelpad: optimaliseren brandweg (maatregel 2.2.8) Woluwewandelpad: heraanleg poel (maatregel 2.2.9) laanbeplanting Nieuwe Hermeslaan (maatregel 4.1.1) inrichten bufferzone Exxon (maatregel 4.2.1) ecologische inrichting zone natuurontwikkeling Exxon (maatregel 4.3.1 - 4.3.2) ecologische inrichting zone natuurontwikkeling en infiltratiebekken (maatregel 4.4.1, 4.4.2) - ecologische herinrichting bestaande infiltratiebekkens (maatregel 4.5.1 – 4.5.3) - groenaanleg sites bedrijven (maatregel 4.6.1) - aanleg buurtweg in militair domein (maatregel 5.4.1)

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Waarbij het beheer vanaf de voorlopige oplevering van de werken en de overdracht na de definitieve oplevering gebeurt door: - Particulier: maatregel 1.3.1, 1.3.2, 1.3.3, 2.2.9, 4.2.1, 4.3.1, 4.3.2, 4.4.1, 4.4.2, 4.5.1, 4.5.2, 4.5.3, 4.6.1 de gemeente Zaventem: maatregel 2.2.8, 5.4.1 -

de gemeente Machelen: maatregel 4.1.1

De uitvoering van de maatregelen met nood aan grondverwerving is voorzien in 2014-2016. De uitvoering van de overige maatregelen (zonder nood aan grondverwerving) is voorzien in 2013-2014. Voor de inrichting van de parken en infrastructuur dient men rekening te houden met de opmaak van complexe technische uitvoeringsplannen, waardoor de uitvoering één jaar kan opschuiven.

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

DEEL 5. FINANCIERINGSPLAN 1. Werken die worden uitgevoerd door de VMM Op het domein of toe te bedelen aan de VMM. Totaal bedrag voor de uitgaven voor de maatregelen: 2.1.3, 2.5.1, 2.5.2, 2.5.3, 2.6.1, 2.6.2, 2.7.1 Totaal bedrag voor de uitgaven voor verwerving: 2.5.4 Raming inrichting 10% algemene kosten

658.447 € 65.845 €

21% BTW

138.274 €

Subtotaal inrichting

862.566 €

Raming verwerving

225.400 €

Deel VMM inrichting 100 %

862.566 €

Deel VMM verwerving 100%

225.400 €

2. Werken die worden uitgevoerd door AWV Op het domein of toe te bedelen aan AWV. Totaal bedrag voor de uitgaven voor de maatregelen: 2.2.,1, 2.2.3, 2.2.5, 2.2.7 Raming inrichting

38.100 €

10% algemene kosten

3.810, €

21% BTW

8.001 €

Subtotaal inrichting

49.911 €

Deel AWV inrichting 100 %

49.911 €

Totaal bedrag voor de uitgaven voor de maatregelen: 5.1.1 Raming inrichting

2.290.076 €

10% algemene kosten

229.007 €

21% BTW

480.917 €

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Subtotaal inrichting Deel AWV inrichting 100 %

3.000.000 €

Totaal bedrag voor de uitgaven voor de maatregelen: 5.1.2 Raming inrichting

2.290.076 €

10% algemene kosten

229.007 €

21% BTW

480.917 €

Subtotaal inrichting Deel AWV inrichting 100 %

3.000.000 €

3. Werken die worden uitgevoerd door ANB Op het domein of toe te bedelen aan ANB Totaal bedrag voor de uitgaven voor de maatregel: 2.2.2 Raming inrichting

22.050 €

10% algemene kosten

2.205 €

21% BTW

4.631 €

Subtotaal inrichting Deel ANB inrichting 100 %

28.886 €

Ruwe raming op basis van uitvoeringsconcept Ruwe raming op basis van uitvoeringsconcept 5 Ruwe raming op basis van uitvoeringsconcept 4

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

4. Werken die worden uitgevoerd door de Vlaamse Landmaatschappij Op het domein toebehorende of toe te bedelen aan de gemeente Zaventem Totaal bedrag van de uitgaven voor: - De maatregelen in Zaventem betreffende inrichting van de maatregelen: 1.1.1, 1.1.2, 1.1.3, 1.1.4, 1.2.1, 2.1.1, 2.1.2, 2.1.4, 2.2.4, 2.2.6, 2.2.10, 2.2.12, 2.2.13, 2.2.14, 2.4.1, 2.4.2, 3.2.1, 3.2.2, 3.2.3, 3.2.4, 3.3.1, 3.3.2, 3.3.4, 3.3.5, 3.3.6, 3.3.7, 5.2.2, 5.2.3, 5.2.4, 5.2.5, 5.5.1 - De maatregelen in Zaventem betreffende verwerving van gronden zijn de maatregelen: 1.1.5, 3.2.5, 3.3.3, 5.2.6 Raming inrichting

419.201 €

10% algemene kosten

41.920 €

21% BTW

88.032€

Subtotaal inrichting

19.154 €

Subtotaal inrichting

549.154 €

Grondverwerving

611.139 €

Totaal

Deel gewest inrichting 70% Deel gewest verwerving 50% Totaal aandeel gewest

1.304.393 €

384.408 € 305.569,5 € 689.977,5 €

Deel Zaventem inrichting 30% Deel Zaventem inrichting 100% Totaal aandeel Zaventem inrichting

164.746 € 144.100 € 308.845 €

Deel Zaventem verwerving 50% Totaal aandeel Zaventem

305.569,5 614.414 €

Totaal bedrag van de uitgaven voor: - De maatregelen in Zaventem betreffende inrichting van de maatregel: 5.2.1* Raming inrichting

110.000 €

10% algemene kosten

11.000 €

21% BTW

23.100 €

Subtotaal inrichting

144.100 €

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Totaal

Deel Zaventem inrichting 100%

144.100 €

*Voor de maatregel „5.2.1‟ is het mogelijk op basis van latere technische plannen tevens een subsidie in het kader van het fietsfonds en/of provinciale subsidie aan te vragen waardoor het aandeel van de gemeente voor deze maatregelen verlaagt van 100% naar 20%. Mits deze subsidie wordt het totaal aandeel voor de gemeente Zaventem 499.135,5 €.

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Op het domein toebehorende of toe te bedelen aan de gemeente Kraainem Totaal bedrag van de uitgaven voor: De maatregelen in Kraainem betreffende inrichting van de maatregelen: 2.2.11, 2.2.15, 2.3.1 Raming inrichting

17.008 €

10% algemene kosten

1.700 €

21% BTW

3.572 €

Subtotaal inrichting

Deel gewest inrichting 70% Deel Kraainem inrichting 30%

22.280 €

15.596 € 6.684 €

Op het domein toebehorende of toe te bedelen aan de gemeente Machelen Totaal bedrag van de uitgaven voor de maatregelen in Machelen betreffende inrichting van de maatregel: 5.3.1 * Raming inrichting

132.915 €

10% algemene kosten

13.292 €

21% BTW

27.912 €

Subtotaal inrichting Deel Machelen inrichting 100%

174.119 € 174.119 €

* de gemeente Machelen kan op basis van latere technische plannen een subsidie in het kader van het fietsfonds en/of provinciale subsidie aan vragen voor de maatregel 5.3.1 waardoor het aandeel van de gemeente voor deze maatregel verlaagt van 100% naar 20%

5. Werken die worden uitgevoerd door de Gemeente Zaventem Op het domein of toe te bedelen aan de gemeente Zaventem. Totaal bedrag voor de uitgaven voor de maatregelen: 3.1.1* Raming inrichting

1.500 €

10% algemene kosten

150 €

21% BTW

315 €

Subtotaal inrichting

1.965 €

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Subtotaal inrichting

1.965 €

Grondverwerving

0€

Totaal

1.965 € 1.965 €

Deel Zaventem inrichting 100%

*De gemeente Zaventem kan deze maatregel laten uitvoeren door Econet.

6. Werken die worden uitgevoerd door particulieren: Op het domein toebehorende of toe te bedelen aan particulieren Totaal bedrag van de uitgaven voor de maatregelen op particuliere eigendom betreffende inrichting van de maatregelen - Maatregelen : 2.2.8, 2.2.9

Raming inrichting

34.084 €

10% algemene kosten

3.408 €

21% BTW

7.158 €

Subtotaal inrichting

44.650 €

Deel particulieren 30% Deel gewest inrichting 70% -

13.395 € 31.255 €

maatregelen 1.3.1, 1.3.2, 1.3.3, 4.4.1, 4.2.1, 4.3.1, 4.3.2, 4.4.1, 4.4.2, 4.5.1, 4.5.2; 4.5.3, 4.6.1, 5.4.1

Raming inrichting : 194.567 € 10% algemene kosten : 19.456 € 21% BTW : 40.0859 € Subtotaal inrichting 254.883 €

Deel particulieren 100%

254.883 €

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

7. SAMENVATTENDE TABELLEN Tabel 1. Totale kostenraming per uitvoerende partner.

Uitvoerende Partner

Kostenraming werken

incl. kosten en BTW (EUR) VMM

862.566,00

AWV

6.049.911

ANB

28.886

VLM

889.653

Gemeente Zaventem

Particulieren Totaal

1.965

Grondverwerving

Totaal

(EUR)

225.400 0 0 611.139 0

299.533 8.132.514

1.087.966 6.049.911 28.886 1.500.792

1.965

299.533 836.539

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

8.969.053

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Tabel 2. Totale kostenraming per financierende partner.

Kostenraming werken

Financierende Partner Vlaamse Gewest

incl. kosten en BTW (EUR) 431.259,00

VMM

862.566

AWV

6.049.911

ANB

28.886

Gemeente Zaventem

310.811

Gemeente Kraainem

6.684

Gemeente Machelen

174.119

Particulieren Totaal

268.278,00 8.132.514,00

Grondverwerving

Totaal

(EUR)

305.569,50

736.829

225.400 0 0 305.569,50

0 0

0 836.539

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

1.087.966 6.049.911 28.886

616.381 6.684

174.119 268.278 8.969.053

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Tabel 3. Overzicht financieringsplan.

Partner

Raming subsidie Vlaamse Gewest (EUR)

Raming aandeel partner (EUR)

VMM

1.087.966

AWV

6.049.911

ANB

28.886

689.978 15.596

616.381 6.684

174.119

particulier

31.255

268.278

Totaal

736.829

8.232.225

Gemeente Zaventem Gemeente Kraainem Gemeente Machelen

Algemeen totaal project

8.969.053

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

DEEL 6. BIJLAGEN 6.1.

Bijlage 1 : watertoets IP Woluweveld

Algemeen Het decreet IWB artikel 8 §1 stelt: “De overheid die moet beslissen over een vergunning, een plan of programma zoals vermeld in §5, draagt er zorg voor, door het weigeren van de vergunning of door goedkeuring te weigeren aan het plan of programma dan wel door het opleggen van gepaste voorwaarden of aanpassingen aan het plan of programma, dat geen schadelijk effect ontstaat of zoveel mogelijk wordt beperkt en, indien dit niet mogelijk is, dat het schadelijk effect wordt hersteld of, in de gevallen van de vermindering van de infiltratie van hemelwater of de vermindering van ruimte voor het watersysteem, gecompenseerd.” Een schadelijk effect wordt in het decreet IWB artikel 3 §2 17° gedefinieerd als: “ieder betekenisvol nadelig effect op het milieu dat voortvloeit uit een verandering van de toestand van watersystemen of bestanddelen ervan die wordt teweeggebracht door een menselijke activiteit; die effecten omvatten mede effecten op de gezondheid van de mens en de veiligheid van de vergunde of vergund geachte woningen en bedrijfsgebouwen, gelegen buiten overstromingsgebieden, op het duurzaam gebruik van water door de mens, op de fauna, de flora, de bodem, de lucht, het water, het klimaat, het landschap en het onroerend erfgoed, alsmede de samenhang tussen een of meer van deze elementen.” Als gevolg van het decreet IWB dient voor dit inrichtingsplan landinrichting de analyse en evaluatie van de effecten op het watersysteem en de voorwaarden om dat effect te vermijden, te beperken, te herstellen of te compenseren onderzocht te worden in een watertoets. De uitvoering van de watertoets wordt geregeld in het besluit van 20 juli 2006 van de Vlaamse Regering tot vaststelling van nadere regels voor de toepassing van de watertoets, tot aanwijzing van de adviesinstantie en tot vaststelling van nadere regels voor de adviesprocedure bij de watertoets, vermeld in artikel 8 van het decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid (BS 31 oktober 2006). Het is een formele verplichting voor de overheid die het plan of programma moet goedkeuren, of die de vergunning moet afleveren. De watertoets stimuleert echter de opsteller van het plan of programma of de initiatiefnemer van een activiteit om in het prille stadium van het proces na te denken over de gevolgen voor het watersysteem. Het is dus ook een preventief instrument. De elementen voor het uitvoeren van de watertoets voor de maatregelen voorzien in dit inrichtingsplan “Woluweveld” is als bijlage 1 bij dit rapport gevoegd.

6.1.1.

Situering project

Een uitgebreide situering (hydrografisch, juridisch,…) is te vinden het rapport zelf, meer bepaald in de delen 1 en 2, Inleiding en Projectsituering. De visie en de voorziene inrichtingsmaatregelen voor het project worden uitvoerig beschreven in deel 3, Projectbeschrijving.

6.1.2.

Selectie van de terreinacties die mogelijk een impact

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

hebben op het watersysteem In tabel 1 worden de terreinacties die een mogelijke impact hebben op het watersysteem, gebundeld per type. We onderscheiden de volgende types op basis van de beoordelingsschema‟s uit het uitvoeringsbesluit watertoets (artikel 3 §1): 1. verhardingen & constructies 2. wijziging van vegetatie 3. reliëfwijziging 4. buffer- of infiltratievoorzieningen 5. lozingen op rioleringsstelsel, oppervlaktewater of grondwater 6. grondwaterwinning 7. wijziging van de bedding en structuurkwaliteit waterloop 8. andere (maatregelen die niet onder te brengen zijn onder bovenstaande types uit het uitvoeringsbesluit watertoets) 8. andere

7. wijziging van de bedding en structuurkwal waterloop

6. grondwaterwinning

5. lozingen op rioleringsstelsel, opp- of grondwater

4. buffer- of infiltratievoorzieningen

3. reliëfwijziging

X X X X X X X X X X X X X X X

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

Aanleg parking Aanleg wandelpad Aanleg fietspad Aanleg sporten spelinfrastructuur Aanleg trap Aanplantingen Aanleg 2-sporen betonweg met fietsuitwijkstroken Afschuinen oevers Aanplant water- en oeverplanten Plaatsing recreatieve elementen Aanleg van bufferbekkens Aanleg van Wadi Aanleg van infiltratievoorziening Aanleg van (langs)grachten Aanleg van winterbedding Hermeandering waterloop

2. wijziging vegetatie

1. verhardingen en constructies

Tabel 1: terreinacties met een mogelijke impact op het watersysteem per type

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

6.1.3.

Toetsing

van

maatregelen

impact

het

watersysteem De maatregelen zijn uitvoering beschreven in het rapport en hebben elk een unieke code. Deze code is terug te vinden in de tabel onder punt 3.4 in het rapport. Deze codering wordt gebruikt in de verdere beoordeling hieronder. Een toetsing van de maatregelen in verband met een impact op het watersysteem gebeurt hierbeneden door middel van: de lokalisatie ten opzichte van de watertoetskaarten; de doelstellingen en de beginselen van het Decreet Integraal Waterbeleid; De maatregelen zijn gegroepeerd volgens de types van de beoordelingsschema‟s van het uitvoeringsbesluit watertoets artikel 3 §1. Acties die niet in te delen zijn volgens deze categorieën, worden ondergebracht onder “8) andere”. Sommige ingrepen kunnen in principe in meerdere categorieën thuishoren, maar worden voor de eenvoudigheid toch slechts één maal vermeld. De terreinacties worden eerst gesitueerd op de vijf watertoetskaarten. Volgende liggingen worden onderscheiden: OG: Overstromingsgevoelige gebieden (effectief-mogelijk)

IN: Infiltratiegevoelige gebieden

WB: Winterbedkaart

GW: Grondwaterstromingsgevoelige gebieden

ER: Erosiegevoelige gebieden

H: Hellingkaart

Vervolgens worden alle acties getoetst aan de doelstellingen en beginselen van het decreet integraal waterbeleid. De toetsing gebeurt door gebruik te maken van een standaard invultabel (zie tabel 4): o het vakje groen kleuren indien de actie aan de doelstelling voldoet of een uitwerking is van de doelstelling of beginsel o het vakje rood kleuren indien er een mogelijk knelpunt kan ontstaan met de doelstelling of het beginsel

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

doelstellingen van het decreet IWB (art. 5) D1: Het gronden oppervlaktewater op een zodanige manier beschermen, verbeteren en herstellen dat tegen eind 2015 een goede toestand van de watersystemen wordt bereikt. D2: De verontreiniging van oppervlakte- en grondwater voorkomen en verminderen. D3: De voorraden aan oppervlakte- en grondwater duurzaam beheren en gebruiken. D4: De verdere achteruitgang van aquatische ecosystemen, van rechtstreeks van waterlichamen afhankelijke terrestrische ecosystemen en van waterrijke gebieden voorkomen. D5: De aquatische ecosystemen en rechtstreeks van waterlichamen afhankelijke terrestrische ecosystemen in specifi eke gebieden verbeteren en herstellen. D6: Het beheer van hemelwater en oppervlaktewater organiseren. D7: De landerosie, de aanvoer van sedimenten naar het oppervlaktewater en het door menselijke ingrepen veroorzaakt transport en afzetting van slib en sediment terugdringen. D8: De waterwegen beheren en ontwikkelen met het oog op de bevordering van een milieuvriendelijker transportmodus van personen en goederen via de waterwegen, het realiseren van de intermodaliteit met de andere vervoersmiddelen en het bevorderen van de internationale verbindingsfunctie ervan. D9: De diverse functies binnen een watersysteem en de onderlinge verbanden integraal afwegen. D10: De betrokkenheid van de mens met het watersysteem bevorderen, waaronder het verhogen van de belevingswaarde in stedelijk gebied en vormen van zachte recreatie.

beginselen van van het decreet IWB (art. 6) B1: Het standstill beginsel. Voorkomen dat de toestand van het watersysteem verslechtert. B2: Het preventiebeginsel. Optreden om schadelijke effecten te voorkomen, eerder dan die achteraf te moeten herstellen. B3: Het bronbeginsel. Preventieve maatregelen aan de bron nemen. B4: Het voorzorgsbeginsel. Het treffen van maatregelen ter voorkoming van schadelijke effecten niet uitstellen omdat na afweging een oorzakelijk verband tussen het handelen of het nalaten en de gevolgen ervan niet volledig door wetenschappelijk onderzoek is aangetoond. B5: Het beginsel dat “de vervuiler betaalt”. De kosten voor maatregelen ter voorkoming, vermindering en bestrijding van schadelijke effecten en de kosten voor het herstellen van deze schade zijn voor rekening van de veroorzaker. B6: Het kostenterugwinningsbeginsel. De kosten voor waterdiensten in rekening brengen. B7: Het herstelbeginsel. Schadelijke effecten voor zover mogelijk herstellen tot de van toepassing zijnde referentieniveaus. B8: Het participatiebeginsel. Aan de burgers vroeg, tijdig en doeltreffend inspraak verlenen bij het voorbereiden, het vaststellen, het uitvoeren, het opvolgen en het evalueren van het integraal waterbeleid. B9: Het beginsel van hoog beschermingsniveau. Een zo hoog mogelijk beschermingsniveau nastreven van de aquatische ecosystemen, de rechtstreeks afhankelijke terrestrische ecosystemen en de waterrijke gebieden, zonder het multifunctionele gebruik van de watersystemen uit het oog te verliezen. B10: Het beginsel dat het watersysteem één van de ordenende principes is in de ruimtelijke ordening. B11: Het beginsel van de evaluatie ex ante. Een voorafgaande, systematische en grondige evaluatie van de gevolgen van het integraal waterbeleid op het milieu en de samenleving en voor de uitvoerende en handhavende instanties uitvoeren is nodig.

Landinrichtingsproject Plateau van Moorsel - Inrichtingsplan Woluweveld

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

6.1.4.

Overzicht voorziene maatregelen Type 1: verhardingen & constructies

maatregelen

2.1

Titel

Toegangen groene Wandeling

Beschrijving

Naast een ecologische schakel in de Woluwevallei wordt deze toegang ingericht als ontmoetingsplaats.

Watergevoelige gebieden

OG: mogelijk overstromingsgevoelig

Doelstellingen IWB

Beginselen IWB

D2 B2

IN: niet infiltratiegevoelig D3 B3

GW: zeer gevoelig

D4 B4

D5 B5

D6 B6

ER: erosiegevoelig

WB: geen winterbedding

D8 B8

B10

D10 B11

Maatregelen of Er worden nergens ondoorlaatbare verhardingen toegepast. aandachtspunten maatregelen

2.2

Titel

Aanleg Woluwewandelpad tussen „Groene Wandeling‟ en Leuvensesteenweg‟

Beschrijving

Als aansluiting op de Groene wandeling wordt in de vallei van de Woluwe een wandelpad voorzien (vnl. op bestaande voetwegen, gedeeltelijk nieuw traject) en een parking heraangelegd in steenslag, dolomiet of een ander doorlaatbaar materiaal.

Watergevoelige gebieden

OG: mogelijk overstromingsgevoelig

Doelstellingen IWB

Beginselen IWB

D2 B2

IN: niet infiltratiegevoelig D3 B3

GW: matig tot zeer gevoelig

D4 B4

D5 B5

D6 B6

ER: niet erosiegevoelig

WB: geen winterbedding

D8 B8

B10

D10 B11

Maatregelen of Er worden nergens ondoorlaatbare verhardingen toegepast. aandachtspunten maatregelen

2.4

Titel

Inrichting Woluwepark

Beschrijving

Aanleg van wandelpaden en een zone voor een ecologische volkstuin.

Watergevoelige gebieden

OG: mogelijk overstromingsgevoelig

Doelstellingen IWB

Beginselen IWB

IN: niet infiltratiegevoelig D3

GW: matig tot zeer gevoelig

ER: erosiegevoelig

WB: geen winterbedding

B10

D10

B11

Maatregelen of Er worden voor de wandelpaden geen ondoorlaatbare verhardingen toegepast. aandachtspunten maatregelen

5.2 – 5.3 – 5.4

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Titel

Heraanleg weg in 2-sporenbeton: fietspad Zaventemsebaan, Diegem en Boske

Beschrijving

Bestaande veldwegen in aarde en/of steenslagverharding worden verbeterd door de aanleg in 2sporenbeton met een middenstrook in gras. Er worden op 4 plaatsen fietsuitwijkstroken in beton voorzien van 20m op 2m.

Watergevoelige gebieden

OG: niet overstromingsgevoelig

Doelstellingen IWB

Beginselen IWB

Maatregelen of aandachtspunten

D2 B2

IN: niet infiltratiegevoelig D3 B3

D4 B4

GW: weinig gevoelig

ER: erosiegevoelig

WB: geen winterbedding

D6 B6

D8 B8

5.5

Titel

Herstel trage wegen

Beschrijving

Bestaande trage weg wordt hersteld in steenslag, niet gestabiliseerd OG: niet overstromingsgevoelig

Doelstellingen IWB

Beginselen IWB

Maatregelen of aandachtspunten

B10

B11

Er wordt gekozen voor een 2-sporen betonweg met een grasstrook middenin waardoor er nog infiltratie mogelijk is in de middenberm. Verder worden (langs)grachten en infiltratievoorzieningen aangelegd als bufferende maatregel (zie ook maatregel 3.3.).

maatregelen

Watergevoelige gebieden

D10

D2 B2

IN: niet infiltratiegevoelig D3 B3

D4 B4

GW: weinig gevoelig D5

D6 B6

ER: erosiegevoelig

WB: geen winterbedding

D8 B8

B10

D10 B11

Er worden nergens ondoorlaatbare verhardingen toegepast.

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Type 2: wijziging van vegetatie maatregelen Titel Beschrijving

4.3 – 4.4 – 4.5 Ecologische inrichting zone natuurontwikkeling Exon. Ecologische inrichting zone natuurontwikkeling en bufferbekken. Ecologische herinrichting bestaande infiltratievoorzieningen. Het bestaande bufferbekken gelegen naast de gebouwen van Exon, het bestaande bufferbekken aan het rond punt en de bestaande infiltratievoorzieningen worden ecologisch heringericht. Maatregelen zijn o.a. afschuinen oevers en aanplant van riet en lisdodde.

Watergevoelige gebieden

OG: niet overstromingsgevoelig

Doelstellingen IWB

Beginselen IWB

Maatregelen of aandachtspunten

D2 B2

IN: niet infiltratiegevoelig

D3 B3

D4 B4

GW: weinig gevoelig

ER: erosiegevoelig

WB: geen winterbedding

D6 B6

D8 B8

B10

D10 B11

Geen

100

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Type 4: bufferen infiltratievoorzieningen maatregelen

1.1.

Titel

Verwerving en bosuitbreiding poort Eenenboom

Beschrijving

De poort Eenenboom wordt ingericht als een recreatieknooppunt waar fietsroutes, jogging- en wandelpaden samenkomen met aandacht voor waterberging in de vorm van 2 bufferbekkens.

Watergevoelige gebieden

OG: niet overstromingsgevoelig

Doelstellingen IWB

Beginselen IWB

Maatregelen of aandachtspunten

IN: niet infiltratiegevoelig

D2 B2

D3 B3

GW: weinig gevoelig

D4 B4

D5 B5

ER: erosiegevoelig

D6 B6

D7 B7

D8 B8

WB: geen winterbedding

D9 B10

D10 B11

Er worden nergens ondoorlaatbare verhardingen toegepast.

maatregelen

2.5

Titel

Verwerving en inrichting winterbedding Woluwe

Beschrijving

Bestaande volkstuinen worden verplaatst en langsheen de Woluwe wordt een winterbedding voorzien.

Watergevoelige gebieden

OG: niet IN: niet overstromingsgevoelig infiltratiegevoelig

Doelstellingen IWB

Beginselen IWB

ER: erosiegevoelig (klein gedeelte)

GW: matig gevoelig D5

WB: geen winterbedding D9

B10

D10

B11

Maatregelen of Geen aandachtspunten maatregelen

3.2

Titel

Inrichten zone bufferbekken en natuurontwikkeling (insectenpark)

Beschrijving

Noordelijk van het perceel ligt er een natte depressie met een dominante begroeiing van heen (Scirpus maritimus). Deze natte depressie zal in de toekomst meer gaan fungeren als natuurlijk bufferbekken voor overvloedige regenwaterafvoer. Het bufferbekken zal naar het zuiden toe nog vergroot worden waardoor de buffercapaciteit groter wordt. Verder op het perceel wordt er inrichting voorzien met aanplantingen (hoge en lage planten, ruigtes, bloemenrijk weiland)

Watergevoelige gebieden

OG: niet overstromingsgevoelig

Doelstellingen IWB

Beginselen IWB

Maatregelen of aandachtspunten

IN: niet infiltratiegevoelig

D2 B2

D3 B3

D4 B4

GW: weinig gevoelig

ER: erosiegevoelig

WB: geen winterbedding

D6 B6

D8 B8

B10

D10 B11

Geen

maatregelen

3.3

Titel

Hydrologische maatregelen

101

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Beschrijving

2 infiltratievoorzieningen en grachten graven: Aan het kruispunt van de Lange Wagenstraat en de Zaventemsebaan wordt de bestaande opvang verbonden met een nieuwe aan te leggen infiltratievoorziening Deze voorziening loopt over in een gracht langsheen de Zaventemsebaan. Hiervoor wordt de bestaande gracht geherprofileerd. Een tweede infiltratievoorziening wordt aangelegd aan de aansluiting van de gracht langs de Zaventemsebaan en de bestaande gracht richting bufferbekken van maatregel 3.2. Aan de overzijde van de Zaventemse baan wordt een nieuwe gracht gegraven om het afstromend water en erosiemateriaal van de hoger gelegen landbouwpercelen op te vangen. Deze nieuwe gracht wordt verbonden met de te herprofileren gracht aan de overzijde van de baan via 2 onderbuizingen onder de weg. De grachten worden voorzien van schotten met gecontroleerd doorstroomdebiet waardoor samen met de 2 infiltratiezones een vertraging van het afstromend water gerealiseerd wordt.

Watergevoelige gebieden

OG: niet IN: niet overstromingsgevoelig infiltratiegevoelig

Doelstellingen IWB

Beginselen IWB

Maatregelen of aandachtspunten

D2 B2

D3 B3

D4 B4

GW: weinig gevoelig

ER: erosiegevoelig

WB: geen winterbedding

D6 B6

D8 B8

B10

D10 B11

Geen

102

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Type 7: wijziging van de bedding en structuurkwaliteit waterloop maatregelen

2.6

Titel

natuurherstelmaatregelen Woluwe

Beschrijving

Hermeandering Woluwe t.h.v. Denayerstraat en aanplant waterplanten als riet en lisdodde.

Watergevoelige gebieden

OG: mogelijk IN: niet overstromingsgevoelig infiltratiegevoelig

Doelstellingen IWB

Beginselen IWB

Maatregelen of aandachtspunten

D2 B2

D3 B3

GW: zeer gevoelig

D4 B4

D5 B5

D6 B6

ER: erosiegevoelig

WB: geen winterbedding

D8 B8

B10

D10 B11

Geen

103

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

6.1.5.

Eindconclusie en ontwerp waterparagraaf

Eindconclusie

De effecten op het watersysteem in het kader van de watertoets zijn over het algemeen positief. Waar ondoorlaatbare verhardingen komen (sportinfrastructuur, 2-sporenbetongweg), worden maatregelen getroffen om de negatieve impact te compenseren. Globaal gezien kan gesteld worden dat het uitvoeren van het inrichtingsplan haalbaar is voor het watersysteem. Het inrichtingsplan Woluweveld is verenigbaar met de doelstellingen van artikel 5 en de beginselen van artikel 6 van het decreet van 18 juli 2003 betreffende het integraal waterbeleid.

104

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

6.2.

Bijlage 2: Maatregelen Fase 2

A. Voor het inrichtingsplan “Woluweveld” werden een aantal maatregelen naar een latere fase verschoven. Het gaat om maatregelen die nochtans essentieel zijn om de vooropgestelde visie te realiseren. Dit is gebeurd omwille van budgettaire beperkingen. In het kader van verdere projectwerking worden de fase 2 maatregelen mee gegeven bij het inrichtingsplan via deze bijlage. De belangrijkste twee redenen hiervoor zijn : Fase 2 geeft concrete, becijferde en gedragen acties. Dit houdt kansen open voor toekomstige opportuniteiten via Europese financiering, eigen financiering van lokale of andere partners of eventueel via bijkomende financiering voor landinrichting vanuit een globaal planprogramma voor de Vlaamse Rand (momenteel in opmaak). Door het toevoegen van fase 2 geeft het inrichtingsplan een globale visie en actieplan voor de toekomst van de valleien van Vuilbeek en Kleine Maelbeek. Vooral vanuit de gemeentes is er een grote behoefte aan dergelijke globale visie met acties aan gekoppeld als leidraad voor toekomstige beleidsplannen en actieplannen op gemeentelijk niveau. Maar de partners hebben hier ook nood aan als input voor het behoud en versterken van de open ruimte voor plannen op provinciaal en Vlaams niveau. Voorbeeld een mogelijke aanpassing van de R0. B. Op niveau van heel het inrichtingsproject Open ruimtenetwerk Woluwebekken zijn momenteel nog twee volledige gebieden niet aangepakt door gebrek aan budget. De Vallei van de Kleine Beek . Deze vallei bevat het Strategisch project Nossegemdelle uit het afbakeningsproces Vlaams Strategisch Gebied rond Brussel) De link tussen Woluweveld en Floordambos over de Woluwevallei. Dit gebied bevat volgende strategische projecten uit het VSGB : o Strategisch project Woluwe (studie in uitvoering voor Woluwebekken iov VLM) o Strategisch project reconversie zone Machelen – Vilvoorde o Strategisch open ruimtegebied luchthavenlaan Machelen Volgende kaart geeft een overzicht van de zones met inrichtingsplan en de strategische zones uit het afbakeningsproces VSGB zonder inrichtingsplan.

105

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Reconversie Machelen- Vilvoorde : geen inrichtingsplan

Open ruimte luchtavenlaan: geen inrichtingsplan

Globale aanpak Woluwevallei geen inrichtingsplan

Vallei Kleine Beek, Nossegemdelle: geen inrichtingsplan

Woluweveld :IP Woluweveld

Deel Woluwevallei : IP Woluweveld

Parkenlandschap : IP Kleine Maelbeek -Vuilbeek

106

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Overzicht maatregelen Fase 2

1 4

Situering maatregelen Fase2 voor Inrichtingsplan Woluweveld

107

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Poorten

Een aantal poorten rond het Woluweveld moeten nog worden ingericht naast de poorten die al in fase 1 zitten

POORT FIETSSNELWEG

Centrumpoort In de dorpskern van Sint Stevens Woluwe vormt de site rond de kerk, park en heemkundig museum de ideale uitvalsbasis om het dorp recreatief te verbinden met het Woluweveld, of met andere zones zoals de Woluwevallei. Een herinrichting van de speeltuin, infoborden, zitgelegenheid e.d. zijn de nodige inrichtingsmaatregelen. Gekoppeld hieraan kan het heemkundig museum beter benut worden als ontmoetings en infopunt en eventueel consumptiegelegenheid bieden met streekproducten. Situering

situering Centrumpoort

108

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Raming : Maatregel

kostprijs

plaatsen zitmeubilair en infoborden

2.816,50

vernieuwen speeltuin gemeentepark

78.600,00 Totaal

81.417 €

Poort Harenweg

Dit is gekoppeld aan een toekomstige fietsbrug over de A 201en afstaphalte van een tram voor de talrijke bedrijven met mogelijk verbinding naar de luchthaven. Dit multimodaal punt wordt voor fietsers, joggers en in mindere mate wandelaars (voorbeeld ; recreatie vanuit de hotelzone) als een “poort” ingericht samen met de aanleg van een fietsbrug over de A 201. Het is de bedoeling een poort ook hier het Woluweveld duidelijk herkenbaar maakt door een duidelijke toegang (herkenbare inrichtingsmaterialen, groen, infoborden,… ) Situering

situering poort Haerenweg Raming Maatregel

kostprijs

eyecatcher

196.500

infobord groenaanleg Totaal

982,5 1.310 198.792,5 €

Poort Harenheide

Deze poort vormt de toegang van het Woluweveld vanuit de Leuvensesteenweg, vlak aan een

109

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL café. Het is gekoppeld aan een herinrichting van een agrarisch binnengebied dat in de toekomst parkgebied wordt of mogelijk woongebied. Naargelang de toekomstige bestemming wordt een ander inrichtingsscenario voorgesteld. Waterberging, groen en park elementen en het verbinden van wijken via wandel en jogpaden vormen bijkomende aspecten buiten de toegangsfunctie. Deze poort vormt een schakel binnen een netwerk van natuurlijke parken in en rond het Woluweveld.

Park en wandelverbinding rond landbouwgebied Harenheide raming Maatregel

kostprijs

toegangsplein: 800 m²

68.120

parking

3.069,33

wandelpad: 1000 meter, dolomiet, 1,20 breed

36.680

hondentoilet

5.580,6

groenvoorziening

5.462,7

diverse

21.811,5

bufferbekken

72.050

verwerving via minnelijke schikking of onteigening

931.389,5 Totaal

1.144.164 €

Poort fietssnelweg

De fietssnelweg uit fase 1 laat de fietsers het Woluweveld verlaten of binnenkomen via deze locatie. Een inrichting van deze toegang tot het Woluweveld , afgestemd op de andere poorten met een minimum aan informatie over onder andere de fietssnelweg zou hier ingericht kunnen worden.

110

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Raming Maatregel

kostprijs

eyecatcher

196.500

infobord

982,5

groenaanleg

1.310 Totaal

Overzicht poorten fase 2: Poort Centrumpoort Poort Harenweg Poort haerenheide Poort fietssnelweg

Kostprijs

Totaal

198.792,5 €

81.417,00 198.792,50 1.144.164,00 198.792,50 1.623.166

111

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

2. Voetgangersbrug Woluwelaan Om het Woluweveld en de Woluwe terug te verbinden is er een veilige en groen ingerichte oversteek nodig. Er wordt bekeken samen met AWV om de bestaande verkeerslichten in functie hiervan in te richten. Dit is een punt waar al doden zijn gevallen. Vanuit de bevolking was er tijdens infosessie ook vraag naar ook hier een fietsen voetgangersbrug. Dit is een iets moeilijkere piste gezien de reeds voorgestelde fietsbruggen. Een inrichting van een veilige en groene kruising van de Woluwelaan met de Leuvense steenweg zou een enorm verschil maken om de barrièrewerking van de Woluwelaan op te heffen. Vanuit het standpunt van de lokale leefbaarheid zou de Woluwelaan als Groene Stedelijke Boulevard zoals die ten zuiden van de E40 functioneert, best doorgetrokken worden tot boven de E40, al dan niet met een tramlijn. Dit naar het voorbeeld van de A201 die ook wordt voorzien als een Stedelijke Boulevard in het Beliris-project met tramlijn. Hier zijn de maatregelen landinrichting volledig afhankelijk van beslissingen in Mobiliteitsplannen en door Afdeling Wegen. Een voetgangersbrug over de Woluwelaan van de Aldi van Sint Stevens Woluwe naar het toekomstige Woluwepark aan de overkant, ontsluit niet alleen het Woluwepark en bijhorend Woluwewandelpad voor de inwoners van Sint Stevens Woluwe. Het sluit deze dorpskern ook terug aan bij Zaventem centrum. Situering: Zie situeringskaart Raming Maatregel

kostprijs

Fietsbrug

3.00.0

3. Oude zandgroeve in het Noorden van Woluweveld

Inrichten oude zandgroeve als natuurzone met ook een plukboomgaard. Een oude zandgroeve in het Noorden van Woluweveld bevat voor de landbouw onbruikbare gronden. Deze locatie is ideaal om de natuurwaarde van het hele Woluweveld te versterken en ook de bevolking hier bij te betrekken. Er is één van de laatste onverharde wegen en een mooi uitzicht. Het sluit ook aan op het bermgroen van de R0. Vooral het verwerven van deze gronden bedraagt hier de grootste kost. Hier bevindt zich één van de twee laatste open ruimteverbindingen over de beide flanken van de Woluwevallei. Deze inrichtingen sluiten aan op een netwerk van toegankelijke en minder toegankelijke groenpolen in en rond het Woluweveld. Situering Zie situeringskaart

112

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Raming : Maatregel

kostprijs

Inrichting oude groeve plateau aanplant bos (0,88ha) (2x2) aanplant houtkant (0,84ha) (1x1) inzaaien bloemenmengsel ruigte (mengsel PVM SOLABIO): 0,93 ha (20 kg/ha, 70€/kg) inzaaien akkerrand tarwe aanleg wandelpad (dolomiet, 752 meter lang, 1,2 meter breed, 10 cm diep) plaatsing zitbanken (4 stuks, zonder rugleuning) verwerving via minnelijke schikking of onteigening

11.816,2 8.803,2 18.274,5 864,6 10.048,224 1.572 2.357.245

Inrichten speelboomgaard aanplant hoogstamfruitbomen (met drie boompalen in kastanje) aanplant houtkant sleedoorn (maat 60/100, ongeveer 100 lm, dubbel geschrankt)

2.796,85

aanleg wandelpad (dolomiet, 285 meter lang, 1,2 meter breed, 10 cm diep)

3.808,17

plaatsing meubilair aanleg trap (houten kader en opstaande treden, opgevuld met dolomiet?)

262 4.585 655

113

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL aanleg omheining (H120, kastanje hekwerk)

13.362

verwerving via minnelijke schikking of onteigening

1.534.860

Totaal

3.968.953

Kerkhof St Stevens Woluwe

Het kerkhof van St Stevens Woluwe linkt via het kerkhofpad de dorpskern met het Woluweveld en biedt een mooi zicht op het omliggende gebied. Door de nog niet benutte kerkhofzone en aansluitend weidegebiedje op natuurvriendelijke en onderhoudsarme wijze in te richten, kan ook hier een extra parkje voor de mensen worden gecreëerd. Dit sluit eveneens aan op de achtertuin van de parochiezaal. De inrichting is afgestemd op een toekomstige uitbreiding van het kerkhof en op waterberging. Hier is vooral een dure grondverwerving de voorwaarde tot realisatie. Situering Zie situeringskaart

raming Maatregel

kostprijs

inrichting park

243.845,60

hydrologische maatregelen park

7.008,5

verwerving via minnelijke schikking of onteigening

323.850 Totaal

547.704,10 €

Buurtparkje Elie Aubinaustraat

Deze restruimte wordt ingericht in functie van de wijkbewoners en past in een resem van parkjes in en rond het Woluweveld. Ook hier ligt de nadruk op natuurvriendelijke en onderhoudsarme inrichting. Het gaat onder andere om een ravotbosje, een plukboomgaard, een volkstuinzone maar ook een hondenweide. Hier liggen ook twee slechts nog deels toegankelijke trage wegen die het parkje

114

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL verbinden met de Poort Harenheide. Aan de andere zijde sluit dit parkje via bestaande trage wegen met het kerkplein (centrumpoort). Situering Zie situeringskaart

Schets buurtpark raming Maatregel

kostprijs

inrichting buurtpark

194.338,40

verwerving via minnelijke schikking of onteigening

27.765,00 Totaal

222.103,40 €

Morenveld in Diegem

Door een fiets en voetgangersbrug over de A 201 wordt dit gebied terug ontsloten met het Woluweveld en wordt Sint Stevens Woluwe terug verbonden met Diegem voor voetgangers en fietsers. Het Morenveld is een oud ontginningsgebied (Diegemse zandsteen) met cultuurhistorische waarde en een mooi hellend relief. Het Morenveld komt tot tegen de gewestgrens. Het sluit aan op het HST-fietspad en linkt het fietspad langs de Haachtse Steenweg aan het fietspad vanuit het Woluweveld. Er is een potentiële recreatieve link met de Hotelzone aan de Bessenveld laan. De opmaak van een gedetailleerde landschapsvisie biedt aanleiding voor allerlei inrichtingsmaatregelen gaande van aanleg speelbosjes, volkstuinen tot eventueel een voetgangersbrug over het spoor tot de kern van Diegem. Situering

115

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

Bingmaps: luchtfoto: zicht op het Morenveld en centrum Diegem Raming Maatregel

kostprijs

aanplant KLE's

2.620

aanleg wandelpad in steenslag 1,20 m breed, niet gestabiliseerd

31.440

inrichten bos - speelbos

102.180

voetgangersbrug

131.000 Totaal

267.240 €

Acacia

Dit buffergebied op het gewestplan biedt een mooi landschap op een heuvelachtige valleiflank van de Woluwe. Hier bevindt zich één van de twee laatste open ruimteverbindingen over de beide flanken van de Woluwevallei. Onderaan de Vallei ligt een oude , moerasachtige arm van de Woluwe met onder andere Reuzenpaardestaart. Dit sluit aan op habitatrichtlijngebied. Er zijn tal van mogelijkheden om via wandelpaden en natuurontwikkeling het landschap in te richten voor bewoners en mogelijk de Europese School. Het gebied sluit aan op het Woluweveld en op een interessant wandelparcours langs de E40. Eerst moet een meer gedetailleerde inrichtingsvisie worden uitgewerkt. Situering Zie situeringskaart Raming Maatregel

kostprijs

aanleg fietsverbinding

124.370,74

aanleg wandelpad in bufferzone

34.080

aanplant bufferzone (bomen)

16.375

ecologische inrichting bufferbekken

24.235

verwerving via minnelijke schikking of onteigening

408.876 Totaal

607.937

116

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL Totaaloverzicht Gebied

kostprijs

1 poorten

1.623.166 €

2 voetgangersbrug Woluwelaan

3.000.000 €

3 oude zandgroeve

3.968.953 €

4 park Kerkhof St. Stevens Woluwe

547.704,10 €

5 Buurtpark Elie Aubinaustraat

222.103,40 €

6 Morenveld

267.240 €

7 Acacia

607.937 € TOTAAL

10.237.103,50 €

117

Landinrichtingsproject PLATEAU VAN MOORSEL

DEEL 7. KAARTEN

118

Plateau van Moorsel Inrichtingsproject "Openruimtenetwerk Woluwebekken"

Inrichtingsplan Woluweveld

kaart 1 Projectsituering

MORENVELD

Legende: Projectgebied Woluweveld

WOLUWEVELD

3 km.

ACACIA Bron : - Digitale versie van de Orthofoto's, middenschalig, kleur, provincie Vlaams-Brabant, opname 2007, AGIV & Provincie Vlaams-Brabant (AGIV, 2008) -Topografische kaart 1/100.000, raster, NGI, Opname 2001 – 2006; © Nationaal Geografisch Instituut

0,5

1,5 km

Biologische waarderingskaart Bron: Digitale vers ie v an de Habitatrichtlijngebieden, MVG-LIN-AMINAL-Natuur, toestand 15/02/2008 (OC GIS-Vlaanderen)

Hydrografie be r me n

opb ouw be rm ho l l e w eg Pro je c tge b i ed Wo l uw e ve l d bi o l og i sc h mi n d e rw a ard e v ol

Plateau van Moorsel

co m pl e x v a n b i o l og i sc h mi n d e rw a ard e v ol l e en wa a rd e vo l le e l em e n ten co m pl e x v a n b i o l og i sc h mi n d e rw a ard e v ol l e , w a ard e v ol l e en z ee r w aa rd e vo l l e e l e me n te n co m pl e x v a n b i o l og i sc h mi n d e rw a ard e v ol l e en z ee r w aa rd e vo l l e e l e me n te n

Inrichtingsprojec t "Openruimtenetwerk Woluwebek ken"

bi o l og i sc h wa a rd ev o l co m pl e x v a n b i o l og i sc h wa a rd ev o l e e n z e e rw a ard e v ol l e el e m en te n bi o l og i sc h ze e r wa a rd ev o l

Inrichtingsplan Woluweveld

kaart 2 Gebiedsbeschrijving

Bron: Digitale vers ie v an de Habitatrichtlijngebieden, MVG-LIN-AMINAL-Natuur, toestand 15/02/2008 (OC GIS-Vlaanderen)

Reliëf

Bodem

72 - 73 61 - 62 Legend

52 - 53

01. An tropo geen

47 - 48 40 - 41 32 - 33 21 - 22

05. Droog zand

Bron: Digitaal Hoogt emodel Vlaanderen, MVG-LIN-AMI NALafdeling Water en MVG-LIN AWZ -afdeling Waterb ouwkundig Laborato rium en Hydrologisch onderzo ek (GI S-Vlaan deren, 20 04)

11. Droge za ndleem 12. Natte le em 13. Vo ch tig e l eem 14. Droge lee m 19. Vo ch tig e Zware Kl ei Proj ectgeb ied Wolu weveld

Bron: Digitale vers ie v an de Bodemk aart v an Vlaanderen, IWT, uitgave 2001 (OC GIS-Vlaanderen)

Plateau van Moorsel

Inrichtingsproject "Openruimtenetwerk Woluwebekken"

Inrichtingsplan Woluweveld

kaart 3 Recreatie Woluweveld Aansluiting met Brussels Hoofdstedelijk Gewest

Legende: Projectgebied Woluweveld

Fietsgen Recreatief Netwerk 2009 functioneel fietsroutenetwerk 2009 Fietsroutes Brussels Gewest

wandelpaden Beaulieuwandelpad Groene wandeling doorheen het Brussels Gewest verbindingen groene wandeling

Bron : - Digitale versie van topografische kaart 1/10.000, raster, zwart/wit, NGI, opname 1991-2008 (AGIV) - Groene Wandeling, 2010, Leefmilieu Brussel - BIM - Fietsroutes, 2010, Leefmilieu Brussel - BIM - Recreatieve infrastructuur Vlaams-Brabant, 2009, Provincie Vlaams-Brabant

0,5

1,5 km

Plateau van Moorsel Inrichtingsprojec t "Openruimtenetwerk Woluwebek ken"

Inrichtingsplan Woluweveld

kaart 4 Gewestplan Legende: Projec tgebied Woluwev eld vla selection 2 0100- woongebied 0101- woongebied met kultureel, historische en/of es thetis che waarde 0102- woongebied met landelijk karakt er 0104- woonpark 0105- woonuitbreidingsgebied 0180- reservegebied voor woonwijken 0183- woonaansnijdingsgebied 0200- gebied v oor gemeenschaps voorzieningen en openbaar nut 0400- recreati egebieden 0401- gebieden voor dagrecreatie 0500- parkgebieden 0600- buff erzones 0630- buff erzone met geluidswerende aarden wallen bij de luchthav en Zavent em 0631- buff erzone met geluidswerende gebouwen bij de eluchthaven Zav entem 0700- groengebied 0701- natuurgebied 0736- gebied v oor natuureducatieve infras truct uur 0800- bosgebieden 0900- agrarisc he gebieden 0901- landschappelijk waardevolle gebieden 0910- agrarisc he gebieden met ecologisc h belang 0930- serre 1012- kleinhandelszone 1015- gebied v oor luc ht havengerelateerde k antoren en diens ten 1016- projec tgebied t er uitv oering van maatregelen t egen grondlawaai bij de luc hthaven Zaventem 1100- ambac ht elijk e bedrijven en k mo's 1200- ontginningsgebieden 1201- uit breiding van ontginnings gebieden 1310- stortgebieden (huis af val en niet-gif tige stoffen 1400- militaire gebieden

´ 1:20.000

1500- best aande aut os nelwegen

Bron : - Digitale versie van topografische kaart 1/10.000, raster, zwart/w it, N GI , opname 1991-2008 (AGIV) - Vectoriële versie van het Gewestplan, MVG-LIN-AR OH M-Ru imtelijke Plannin g, 2002 (OC GIS-Vlaanderen)

Plateau van Moorsel Inrichtingsprojec t "Openruimtenetwerk Woluwebekk en"

Inrichtingsplan Woluweveld

kaart 5 Visie VSGB

´ 1:20.000

Afbakeningsvoorstel voor het Vlaams Stedelijke Gebied rond Brussel; Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, departement RWO - Ruimtelijke Planning

Plateau van Moorsel Inrichtingsproject "Openruimtenetwerk Woluwebekken"

Inrichtingsplan Woluweveld

kaart 6 Jeugdruimtebeleidsplan

´ Bron : Digitale vers ie v an topografische kaart 1/10.000, ras ter, zwartwit, NGI, opname 1991-2008 (AGIV)

openruimtenetwerk Woluwebekken Floordambos

Detail inrichtingsplan

Plateau van Moorsel

Park Diegem

Morenveld

Inrichtingsproject "Openruimtenetwerk Woluwebekken"

Nossegemdelle

Park Diegem

Hofhoeve

Mariadal Kersenberg

Woluweveld

parkachtige zone langs meanderende Woluwe

richting Woluweveld

Woluwe zichtbaar met wandelpad

Boesberg - Lindenberg project Molenbos valleigebied Kleine Maalbeek park kasteel van Sterrebeek gemeentepark kasteel Jourdain

buffer Acacia Woluwe geïntegreerd in bedrijventerrein

Morenveld

Woluweveld Inrichtingsplan Kleine Maelbeek en Vuilbeek

gemeentepark het Zeen

park kasteel de Burburre

Hennekenberg

kerkhof van Etterbeek park kasteel Ter Meren

gemeentepark Wezembeek

Groenveld

Hof ter Mussen

Hondsperreveld M

gemeentepark Beekstraat

M T T

T CC De Kam

park kasteel de Brunne site renbaan T

Vurenveld

richting park van Tervuren

kaart 7 Visie openruimtenetwerk Woluwebekken

Nossegemdelle

B Hofhoeve

Mariadal

Legende:

Kersenberg

Woluweveld

groene tram/spoorlijn

open ruimte in/langs vallei in te richten park

parkachtige zone langs meanderende Woluwe

richting Woluweveld

agrarisch gebied

Woluwe zichtbaar met wandelpad

onderzoek open te leggen waterloop recreatieve verbinding

Boesberg - Lindenberg project Molenbos valleigebied Kleine Maalbeek park kasteel van Sterrebeek gemeentepark kasteel Jourdain

buffer Acacia Woluwe geïntegreerd in bedrijventerrein

B metro/tram/trein station

school recreatiezone kerk

groen-oranje verbinding

hof/hoeve

open ruimte verbinding

ziekenhuis

waterloop

kasteel

gemeentepark het Zeen

park kasteel de Burburre

Hennekenberg

kerkhof van Etterbeek park kasteel Ter Meren

gemeentepark Wezembeek

Groenveld

Hof ter Mussen

Hondsperreveld M

gemeentepark Beekstraat

M T T

CC De Kam

Bron: Digitale versie van de topografische kaart 1/10.000, raster, kleur, NGI, opname 1991-2008 (AGIV)

park kasteel de Brunne site renbaan T

Vurenveld

richting park van Tervuren

Legende: luchthaven spoorweg wegen

groen op bedrijventerreinen prioritair veilige oversteek poort

stedelijk weefsel kerkhof 201

kerkhof met parkfunctie

buurtparken

militair domein NATO

landbouwgebied met holle wegen en groenpolen

school groen-blauwe as Woluwevallei RO

V LE U

EN S TE ENS E

WE G

E40

landschappelijke verbinding (open ruimte)

landbouwlandschap met KLE’s

groen op bedrijventerreinen

Vlaamse Landmaatschappij Vlaams-Brabant Diestsepoort 6, bus 74, 3000 Leuven Tel. 016 66 52 00 Fax 016 66 52 99 www.vlm.be