Wat_na_het_SO_13-14.pdf by Vlaanderen-be

najaar 2013

s e i K jij

wattwilâ€‰... ech

tips

voor een doordachte studiekeuze 5

doel

en structuur van de brochure 7

Wat kan je studeren ?

1. 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6

Hoger onderwijs 9 De bama-structuur 9 Toelatingsvoorwaarden voor bachelor en master 11 Leerkrediet 11 Studiefinanciering 12 Lerarenopleiding 13 Professioneel gerichte bacheloropleidingen 14 aan hogescholen 1.7 Academisch gerichte bachelor- en masteropleidingen 22 2. Hoger beroepsonderwijs (HBO5) 37 2.1 Hoger beroepsonderwijs in centra voor 37 volwassenenonderwijs (HBO5) 2.2 Hoger beroepsonderwijs voor verpleegkunde (HBO5) 38 3. Secundair-na-secundair 39 4. Secundair onderwijs voorbereidend jaar op het hoger 40 onderwijs 5. Secundair onderwijs specialisatiejaren 3e graad 40 beroepssecundair onderwijs 6. Secundair onderwijs tweede kwalificatie 3e graad 41 7. Secundair volwassenenonderwijs 42 8. Opleidingen tot uniformberoepen 43 8.1 Defensie 43 8.2 Politie 43 9. Kerkelijk hoger onderwijs 44 9.1 Rooms-katholieke godsdienst 44 9.2 Protestantse godsdienst 44 10 . SYNTRA-opleidingen 45 11. Opleidingen ingericht door de VDAB 46 12. PrivĂŠ-onderwijs 46 13. Studeren en stage lopen in het buitenland 46 14. Flexibel studeren 47 14.1 Flexibele leerroutes 47 14.2 Open Universiteit Nederland 48 14.3 Examencommissies 49

Waar kan je studeren ? 1. Universiteiten en hogescholen 2. HBO5 Verpleegkunde 3. Uniformberoepen

51 53 62 65

De inhoud van deze brochure evolueert snel. Aanvullingen op deze publicatie vind je op www.sidin.be. Een nieuwe editie is gepland in oktober 2014. Deze brochure bevat, waar mogelijk, de namen van de studierichtingen zoals ze op de websites van de verschillende onderwijsinstellingen staan.

Waar kan je aan de slag ? 67 De audiovisuele sector 71 De bediendensector 72 De sector prefab betonindustrie 73 De binnenvaartsector 74 De bouwsector 75 De sector bus en car (bezoldigd vervoer van personen) 76 De chemiesector 77 De diamantsector 78 De sector dienstencheques 79 De elektrotechnische sector 80 De garage- en koetswerksector 81 De groene sectoren 82 De sector handel in brandstoffen 83 De horeca 84 De houtsector 85 De internationale handel, het vervoer en 86 de logistiek: bedienden De kappersector 87 De sector mode en confectie 88 De lokale besturen 89 De sector voor metaal-, machine- en elektrische bouw 90 De sector montage en kraanbediening 91 De sector papier- en kartonverwerkende nijverheid 92 De sector podiumkunsten en muziek 93 De printmedia sector 94 De sector van de social profit 95 De sector taxi en verhuur van voertuigen met bestuurder 96 De textielsector 97 De textielverzorging 98 De sector van transport en logistiek: arbeiders 99 De uitzendsector 100 De vastgoedsector 101 De sector verhuizingen, meubelbewaring & 102 aanverwante activiteiten De voedingsindustrie 103

Bijkomende info

105

1. Handige hulp: de centra voor leerlingenbegeleiding 107 2. Voor wie meer wil weten over verder studeren 109 3. Voor wie meer wil weten over de sprong naar de 110 arbeidsmarkt

Joost zit in het zesde jaar TSO koel- en warmtechnieken. Hij twijfelt over wat hij nu verder gaat doen. Koeltechnicus is een knelpuntberoep, dus hij kan meteen aan de slag. Het loon valt goed mee, maar hij is bang dat hij dan nooit meer kan studeren. Het lijkt Joost wel wat om verder te studeren. Hij had goede punten en volgens de leerkrachten moet een professionele bachelor wel haalbaar zijn. Maar hij wil liever ineens voor industrieel ingenieur studeren. Hij weet wel dat hij zich dan extra zal moeten inzetten voor wiskunde, maar gelooft dat hij dat aankan. Of misschien toch met een professionele bachelor starten en via een schakeltraject achteraf opklimmen tot industrieel ingenieur? Joost is ook actief als medewerker van een jeugdcentrum en hij vindt het wel fijn om andere jongeren te helpen met hun problemen. Hij weet nog niet of hij dat als vrijwilliger wil blijven doen, of er liever als professioneel aan de slag wil. Wat kiezen? Meteen geld verdienen? Zich specialiseren in zijn studiedomein of iets totaal anders gaan studeren?

Nikki heeft er een zevende jaar kinderzorg op zitten. Wat gaat ze doen ? Werken? Ze hoeft zich niet in te schrijven bij de VDAB, want ze kan meteen starten in het kinderopvangverblijf waar ze stage liep. Of toch ook maar inschrijven bij de VDAB? Studeren? Een secundair-na-secundair TSO Leefgroepenwerking lijkt haar wel interessant. De studierichting Orthopedagogie vindt Nikki ook boeiend, maar de theoretische vakken schrikken haar wat af. Ze heeft gehoord dat orthopedagogie ook wordt aangeboden in het hoger beroepsonderwijs (HBO5) van het volwassenenonderwijs. Al vanaf het eerste jaar bestaat de opleiding daar uit veel stage en andere praktijkonderdelen. Maar theorie blijft wel belangrijk, ook in het volwassenenonderwijs. Zou ze dan niet meteen starten aan de hogeschool? Na de HBO5-opleiding kan Nikki er dan nog voor kiezen om via een schakeltraject een bachelor te behalen. Kleuterjuf worden ziet ze ook wel zitten. Maar haar ouders en leerkrachten denken dat dit te zwaar zal zijn. Zoâ€™n grote groep kleuters de baas kunnen is niet haar sterkste punt. Maar zij ziet zichzelf wel voor een klasje staan. Wat kiezen? Meteen aan de slag? Een andere richting inslaan of iets doen waar ze eigenlijk al als kind van droomde, maar wat iedereen haar afraadt?

Pablo zit in het zesde jaar ASO latijn-wiskunde. Hij worstelt met volgende keuzes. Stopt hij voorlopig even met studeren en wordt hij kelner? De vorige zomervakanties werkte hij als hulpkelner in een klasserestaurant aan de kust. Hij heeft er gezien hoe de collega’s fors geld verdienen. Hij hoorde hun verhalen: “Wij moeten maar drie of vier maanden hard werken. De rest van het jaar is het af en toe een weekend meedraaien.”

Aicha zit in het zesde jaar ASO moderne talen-wiskunde. Haar dilemma ? De mama van Aicha runt een kleine keten van kledingzaken. In de vakanties werkt Aicha er als verkoopster. Ze doet dat wel graag, voor een tijdje toch. Ze is telkens weer blij als haar vakantiejob erop zit. Haar moeder wil haar liefst in één van de winkels laten werken en haar zo voorbereiden om later de hele zaak over te nemen. Aicha vindt het idee best aanlokkelijk: flink geld verdienen en je eigen baas zijn. Maar ze beseft ook dat ze keihard zal moeten werken en risico’s zal moeten nemen. Ze is gek op dieren en wil eigenlijk dolgraag dierenarts worden. Haar leraren twijfelen: “Zal dat niet te zwaar zijn voor jou, Aicha? De eerste jaren is dat stevig blokken en je scores voor wetenschappen vallen wat tegen.” Maar Aicha weet dat ze reserves heeft. Ze blokt nu enkel om te slagen en niet meer dan dat. Haar leraren zien Aicha eerder als verpleegster: “Je bent zo sociaal, Aicha. Je hebt zoveel aandacht voor anderen. En daar zijn de wetenschappen niet zo zwaar.” Maar als kind al werd Aicha ziek van de geur in een ziekenhuiskamer. Is dat wel iets voor haar? Wat kiezen? De verzekerde toekomst? Toch doen wat leraren afraden? Kiezen voor iets waar ze spontaan niet zou aan beginnen?

Pablo houdt van lezen en schrijven. Hij leest één of twee boeken per week en is ‘hoofdredacteur’ van de maandelijkse familiekrant. Ook aan de schoolkrant werkt hij mee. Vandaar zijn droom om Taal- en Letterkunde te studeren en later leraar te worden. Maar bij de kerstexamens had hij een tekort voor Engels en Duits. Hij begreep er niks van. Ondanks die slechtere resultaten gelooft hij dat hij moet kiezen voor wat hij het liefste doet. Voor wiskunde haalt Pablo altijd erg goede cijfers. Daarom heeft zijn klastitularis (ook wiskundeleraar) hem al een paar keer aangesproken: “Pablo, man, jij moet toch voor burgerlijk ingenieur gaan!”. Zijn oudere broer is ingenieur en moet voor zijn werk vaak naar het buitenland. Hij reist niet zo graag en twijfelt daarom of hij die weg wil inslaan. Wat kiezen? Snel geld? De uitdaging als ingenieur? Zijn droom?

tips voor een doordachte studie- of beroepskeuze

Tips voor een doordachte studie- of beroepskeuze Je staat binnenkort voor een belangrijke keuze die een blijvende invloed heeft op de rest van je leven. Je kan heel veel wegen uit. De kennis en vaardigheden die je nu opdoet, zijn een onmisbare basis voor je verdere professionele toekomst. Maar levenslang bijleren is een must voor iedereen, ongeacht of je nu nog verder studeert of meteen al een beroep gaat uitoefenen. Misschien twijfel je over wat te doen nadat de poort van de secundaire school definitief achter je dichtslaat. Je bent niet de enige. Voor hen geldt hetzelfde als voor jou: een studie- of beroepskeuze, daar moet je toch wel even over nadenken. Weeg de voor en tegens grondig af. Hier volgen alvast enkele tips voor een doordachte studie- of beroepskeuze.

Een studie- of beroepskeuze... ... is jouw keuze ! Jij moet een keuze maken. Niet anderen voor jou. Maar om die keuze zelf te maken, moet je jezelf goed kennen. Wie ben ik? Wat wil ik? Wat kan ik? Dat zijn de drie kernvragen.

Dan moet je er natuurlijk wel tijdig bij zijn. Ook als je beslist om te gaan werken, zijn er misschien een aantal formaliteiten (inschrijven bij de VDAB, kinderbijslag, ... ) die je in orde moet brengen. Je informeren is dus de boodschap.

... vraagt zelfkennis!

... vraagt goede informatie

Om jezelf te kennen, denk je na over wie je bent, wat je doet en waarom. Je kan ook heel wat opsteken van je omgeving. Familie, vrienden en kennissen zullen je steeds weer vragen: “Wat ga jij volgend jaar doen?” Antwoord met een vraag: “Waar denk jij dat ik goed in ben?” Sommigen zullen niet weten wat zeggen en anderen zullen misschien hun eigen keuze opdringen, maar je zal sowieso meer over jezelf leren. Hoe zien anderen me? Welke talenten heb ik volgens hen?

Kiezen gaat beter als je over goede informatie beschikt. Hoe kom je aan die informatie?

... vraagt tijd ‘Kiezen’ gaat niet vanzelf, het vraagt tijd en inspanning. Begin er dus op tijd mee en doe het actief en grondig. Geloof in jezelf, maak een tijdsschema en een concreet stappenplan om tot een weloverwogen beslissing te komen. Houd in je stappenplan ook rekening met de praktische uitvoering ervan (inschrijving, verplaatsing, huisvesting, financiën, ... ). Laat je niet opjutten door je omgeving die vindt dat je in maart of april al moet hebben beslist. De meeste inschrijvingen lopen tot september en een studentenkamer vind je heus dan ook nog - al is de keuze dan beperkter. Je beslist beter wat later en overtuigd, dan dat je te vroeg een verkeerde keuze maakt. Let wel op: soms laten opleidingsinstituten slechts een beperkt aantal kandidaten tot de opleiding toe.

Via de school, de leraren en het CLB Je kan in de eerste plaats terecht bij je school en je leraren. Zij hebben de taak om je te begeleiden in je studie-of beroepskeuze. Samen kunnen jullie deze brochure als vertrekbasis gebruiken. Het CLB ondersteunt op haar beurt de school en leraren in die begeleiding. Gebeurt er niets op jouw school? Dan kan je er eens op de leerlingenraad over beginnen. Of je kan rechtstreeks beroep doen op het CLB. Achteraan bij de bijkomende info vind je de adressen van de CLB’s. Via oud-leerlingen Bevraag oud-leerlingen van je school. De ene school is de andere niet. Daarom is het zinvol uit te zoeken welke problemen oud-leerlingen van jouw school ondervinden in hun verdere studies en/of hun beroep. Zij kunnen je informeren over de sterke en zwakke punten van je vooropleiding en je realiteitszin aanscherpen over wat de beroepsrealiteit inhoudt. Veel scholen organiseren zelf zo’n infomoment op een avond of namiddag.

tips voor een doordachte studie- of beroepskeuze

Via het net De hogescholen, universiteiten en sectorfondsen hebben elk een eigen webstek met info. Surf naar www.hogeronderwijsregister.be voor de juiste gegevens van de onderwijsinstellingen. Bij de adressen in deel 2 staan trouwens ook de websites van de onderwijsinstellingen. Voor de websites van de sectorfondsen blader je door naar deel 3. Surf naar www.onderwijskiezer.be voor gedetailleerde info over alle professionele en academische bachelors, masters, HBO5, uniformopleidingen en studeren in het buitenland. Je kan de info raadplegen vanuit verschillende ingangen: belangstelling, schoolvakken of studiegebieden. Een online-belangstellingsvragenlijst is geïntegreerd. www.onderwijskiezer.be/iprefer Via de SID-in’s In elke Vlaamse provincie gaat een SID-in door. Op deze Studie-informatiedagen hebben alle Vlaamse onderwijsinstellingen en heel wat beroepssectoren een infostand. Bovendien organiseren de meeste onderwijsinstellingen en sommige beroepssectoren ook vaak hun eigen infomomenten. Op de SID-in kom je te weten wanneer die precies plaatsvinden. De data waarop er SID-in’s in jouw buurt zijn, vind je op de achterflap van deze brochure en op de website: www.sidin.be Bekijk achteraan de vragen waarop je zeker een antwoord wil krijgen tijdens de SID-in. Neem ze mee en leg ze aan de informanten voor.

Maak een lijstje van je capaciteiten, interesses, vaardigheden en talenten Vergelijk dat lijstje met de eisen die aan bepaalde opleidingen en beroepen worden gesteld. Ga ook op zoek naar je zwakke punten. Wie vaardig is met zijn handen, kiest vaak beter voor een praktische dan een theoretische opleiding. Als je het niet leuk vindt om fysieke inspanningen te leveren, kies dan niet voor een job in de bouwsector.

Analyseer kritisch je studiehouding Is het moeilijk om nog een tandje bij te steken? Studeer je nu eigenlijk niet zoveel en heb je nog reserves die je kan aanspreken? Ben je bereid meer tijd aan je studies te besteden als je er voor zou kiezen om verder te studeren? Ben je voldoende gemotiveerd en heb je een goede studiemethode? Peil alvast zelf naar je studiemotiviatie en studiemethode via www.onderwijskiezer.be/istudy

Stel een lijst op met pro’s en contra’s Kan je moeilijk kiezen tussen verder studeren en gaan werken? Of weet je al wat je wil doen, maar twijfel je over de studierichting of het beroep dat je wil uitoefenen? Maak dan voor elke keuze een lijst met pro’s en contra’s. Overloop hierbij hoe het zit met je kennis en vaardigheden om die studie te volgen of dat beroep uit te oefenen. Ook de toekomstperspectieven mag je niet uit het oog verliezen: wat zijn mijn doorgroeimogelijkheden in deze job of waar kan ik aan de slag met dat hoger diploma? Vul deze lijsten regelmatig aan en overweeg alle pro’s en contra’s bij je definitieve keuze.

Kiezen met het hart of met het verstand? Uiteraard kan je niet blindelings je hart volgen en hou je best rekening met de realiteit bij het maken van je keuze. Als je bijvoorbeeld wilt werken in een bepaalde sector, informeer je dan eerst eens over de grootte van de sector en de bedrijven (kmo’s, multinationals, ... ) die ertoe behoren. Dat kan voor een stuk je arbeidskansen bepalen. Heel wat mensen die een bepaalde studie volgen, komen uiteindelijk in een totaal andere sector terecht. Hoeveel verkopers hebben dat vak gestudeerd? Hoeveel mensen werken met een onderwijsdiploma in de bank- of verzekeringssector? Ga zo maar door. Anders gezegd: de tewerkstellingskansen hangen niet altijd af van de vooropleiding die je hebt gevolgd, maar van wie je geworden bent en waar je je wil voor inzetten. Zelfs als je voor een richting kiest waar een grote vraag is naar afgestudeerden, is dat geen garantie op hoge tewerkstellingskansen. Want die vraag is misschien al afgenomen op het moment dat jij drie, vier of vijf jaar later afstudeert. Laat je dus in je keuze vooral leiden door wat je graag doet en wat je boeit.

tips voor een doordachte studie- of beroepskeuze

Doel en structuur van de brochure inleiding

deel 1

deel 2

Geeft je tips bij het maken van een doordachte studie- of beroepskeuze. Je vindt er enkele praktijkgerichte suggesties en voorbeelden die je helpen bij je bezoek aan een SID-in.

Overloopt de verschillende studiemogelijkheden na het secundair onderwijs. Het bevat informatie over o.a. : 1. Het hoger onderwijs zoals de bama-structuur, leerkrediet, lerarenopleiding, studiefinanciering en een overzicht van alle bama-opleidingen. 2. Het hoger beroepsonderwijs: met aandacht voor de verschillende vormen en opleidingen die het HBO aanbiedt 3. Secundair-na-secundair 4. Secundair onderwijs voorbereidend jaar op het hoger onderwijs 5. Secundair onderwijs specialisatiejaren derde graad beroepssecundair onderwijs 6. Secundair onderwijs tweede kwalificatie derde graad 7. Secundair volwassenenonderwijs 8. De opleidingen tot uniformberoepen: met Defensie en Politie 9. Kerkelijk hoger onderwijs: Rooms-katholieke en Protestantse godsdienst 10. SYNTRA-opleidingen 11. Opleidingen ingericht door de VDAB 12. PrivĂŠ-onderwijs 13. Studeren en stage lopen in het buitenland 14. Flexibel studeren: met de flexibele leerroutes, open universiteit Nederland en de examencommissies

Geeft je een volledig overzicht van de instellingen die de opleidingen, vermeld in het eerste deel, inrichten.

deel 3

Geeft een overzicht van verschillende beroepssectoren. Je krijgt hier per sector een korte beschrijving van wat de sector precies doet, wat de meest voorkomende beroepen in de sector zijn en welke opleidingen je op deze beroepen voorbereiden.

deel 4

Geeft een overzicht van waar je terecht kan met je vragen of waar je nog extra informatie kan krijgen. Naast een lijst van alle CLB-centra, krijg je ook praktische informatie over de sprong naar de arbeidsmarkt en advies over vorming en opleiding.

Deel 1

WAT KAN JE STUDEREN ? overzicht van alle studiemogelijkheden overzicht van alle studiemogelijkheden

bio

tec

psyc

holo

gie

der

let taal te e rk n un de

s wet ociale ens cha ppen

bed

rij

fsk

paramedi sc wetensch he appen

wetenschappen pod i KUN umSTE N

etenhandelsw schappen

k wet unstensc happ e

moraal en wijsbegeerte

archeologie

e ch is en og app ag ch ped tens we

e nd lde en bee nst ku

gie

olo echn

e politiek en happ wetensc

iek

idsgezondhe zorg

criminologische wetenschappen

muziek

enst

godsdi

nau wete tische nsch appen

nis

ede

chi

ges

indu wete striele nsch appen

wat kan je studeren ?

Dit deel geeft een opsomming van alle studiemogelijkheden, ingedeeld volgens de onderwijsstructuren. Per studierichting staan één of meerdere codes die aangeven waar je de studie kan volgen. In deel 2 vind je per code de naam van de onderwijsinstelling met de contactgegevens.

1. Hoger onderwijs 1.1 De bama-structuur Het hoger onderwijs in Vlaanderen bestaat uit: –– het professioneel gericht onderwijs; –– het academisch gericht onderwijs. Aan de hogescholen kan je professioneel gerichte opleidingen volgen. Binnen het kader van een School of Arts kan je er ook academisch gerichte kunstopleidingen volgen in deze studiegebieden: –– audiovisuele en beeldende kunst; –– muziek en podiumkunsten. Aan de universiteiten kan je academisch gerichte opleidingen volgen, met uitzondering van de academische kunstopleidingen. De Hogere Zeevaartschool biedt binnen het studiegebied nautische wetenschappen zowel professionele als academische opleidingen aan.

Afkortingen en termen BA: bachelor. Een PBA of professioneel gerichte bachelor is in de eerste plaats gericht op de beroepspraktijk en biedt dus een directe uitstroommogelijkheid naar de arbeidsmarkt. Een academisch gerichte bachelor (ABA) legt de nadruk op een brede academische vorming of een vorming in de kunsten en bereidt dus voornamelijk voor op een masteropleiding.

schakelprogramma: overgangsprogramma tussen professionele bachelor en master met een studieomvang van ten minste 45 studiepunten en ten hoogste 90 studiepunten. Op basis van wat je door praktijkervaring hebt geleerd (EVC) en wat je eerder hebt gestudeerd (EVK) kan het aantal studiepunten dalen tot nul.

BANABA: staat voor bachelor na bachelor. Dit is een bacheloropleiding van ten minste 60 studiepunten die aansluit op een andere bacheloropleiding.

School of Arts: een afzonderlijke structuur binnen een hogeschool of over meerdere hogescholen heen, die een vrij grote mate van autonomie heeft. De universiteiten zijn vertegenwoordigd in het bestuur. Binnen een School of Arts worden zowel professionele als academische kunstopleidingen aangeboden.

MA: master. Een masteropleiding legt de nadruk op gevorderde wetenschappelijke of artistieke kennis en competenties die je nodig hebt voor de zelfstandige beoefening van wetenschap of kunst of voor de uitoefening van een beroep. De studieomvang bedraagt ten minste 60 studiepunten. Een master sluit aan op een academische bacheloropleiding. MANAMA: staat voor master na master. Dit is een masteropleiding nadat je al een master behaalde.

studiepunt: maat voor studiebelasting waarbij één studiepunt gelijk is aan 25-30 uur studie, oefeningen, hoorcollege, labo,... De studieomvang van elke opleiding en elk opleidingsonderdeel wordt in studiepunten uitgedrukt. voorbereidingsprogramma: een programma dat kan worden opgelegd aan een student die niet in het bezit is van een diploma dat op rechtstreekse wijze toelating verleent tot de opleiding waarvoor hij zich wenst in te schrijven.

wat kan je studeren ?

Schema bama-structuur Professionele opleidingen

Academische opleidingen DOCTOR

MASTER (MANAMA) Master na masteropleiding Duur: min. 60 studiepunten

VOORBEREIDINGSPROGRAMMA Duur: *

MASTER (MA) Duur: min. 60 studiepunten

BACHELOR na bachelor (BANABA) Duur: min. 60 studiepunten

SCHAKELPROGRAMMA

VOORBEREIDINGSPROGRAMMA

Duur: tussen 45 en 90 studiepunten

Duur: *

VOORBEREIDINGSPROGRAMMA Duur: *

PROFESSIONEEL GERICHTE BACHELOR (PBA) Duur: 180 studiepunten

ACADEMISCH GERICHTE BACHELOR (ABA) Duur: 180 studiepunten

HOGESCHOLEN SCHOOL OF ARTS

UNIVERSITEITEN HOGERE ZEEVAARTSCHOOL (enkel Nautische Wetenschappen) SCHOOL OF ARTS (enkel kunstopleidingen)

In de voorbereidingsprogrammaâ€™s zijn de studiepunten vrij te bepalen door de onderwijsinstellingen.

wat kan je studeren ?

1.2 Toelatingsvoorwaarden voor bachelor en master Om toegelaten te worden tot een bacheloropleiding moet je in principe een diploma secundair onderwijs hebben. Het maakt niet uit of het een diploma ASO, TSO, KSO of BSO is. Een getuigschrift BSO is echter niet voldoende (een 7de jaar volgend op het BSO heeft wel recht op een diploma secundair onderwijs). Als je geen diploma secundair onderwijs hebt, neem je best contact op met de hogeschool of universiteit waar je een opleiding wil volgen om te bekijken wat de mogelijkheden zijn om toch toegelaten te worden. Als je ooit al een diploma hoger onderwijs (van een hogeschool of een centrum voor volwassenenonderwijs) behaald hebt, zullen ze je rechtstreeks kunnen toelaten, eventueel zelfs met vrijstellingen. De hogescholen en de universiteiten hebben in hun onderwijs- en examenreglement ook afwijkende toelatingsvoorwaarden tot hun opleidingen vastgelegd die rekening houden met humanitaire, medische, psychische of sociale redenen of met je kwalificatieniveau, je verdiensten of je competenties. De toegang tot het hoger onderwijs is vrij, met uitzondering van het artistiek hoger onderwijs en de opleidingen genees- en tandheelkunde. Een hogeschool of universiteit kan dus niet beslissen om een inschrijvingsstop in te voeren voor bepaalde opleidingen. Iedereen die voldoet aan de decretale toelatingsvoorwaarden (dus in het bezit is van een diploma secundair onderwijs) kan zich inschrijven in een bacheloropleiding van zijn keuze. Voor de opleidingen van de studiegebieden audiovisuele en beeldende kunst, en muziek en podiumkunsten moet je ook slagen voor een artistieke toelatingsproef. De hogeschool waar je je wenst in te schrijven, neemt deze toelatingsproef zelf af. Alle informatie hierover vind je bij de onderwijsinstellingen zelf. Voor de universitaire opleidingen geneeskunde en tandheelkunde moet je ook slagen voor een toelatingsexamen. Dit toelatingsexamen wordt centraal georganiseerd. Alle informatie hierover vind je op de website www.ond.vlaanderen.be/toelatingsexamen Om rechtstreeks toegelaten te worden tot een masteropleiding, moet je in het bezit zijn van een academisch bachelordiploma. Ben je echter in het bezit van een professioneel bachelordiploma, dan kan een instelling je toelaten tot een masteropleiding als je eerst met succes een schakelprogramma hebt afgewerkt. Op basis van wat je door praktijkervaring hebt geleerd (EVC) en wat je eerder hebt gestudeerd (EVK) kan het aantal studiepunten dalen tot nul. Net als bij de bacheloropleidingen kan een instelling ook voor de toelating tot een masteropleiding afwijkende toelatingsvoorwaarden vastleggen in het onderwijs- en examenreglement. Een instelling kan de toelating tot een masteropleiding beperken tot afgestudeerden van een welbepaalde bacheloropleiding. Als je niet in het bezit bent van een diploma van die bacheloropleiding, kan de instelling je niettemin toelaten, op voorwaarde dat je succesvol een voorbereidingsprogramma hebt afgewerkt.

1.3 Leerkrediet Elke student krijgt bij de inschrijving in het hoger onderwijs een leerkrediet. Dat is een virtuele rugzak met 140 studiepunten. Voor je inschrijving haal je de studiepunten die je opneemt uit je rugzak. Als je slaagt, krijg je de opgenomen studiepunten terug. De eerste 60 studiepunten waarvoor je slaagt (als je ingeschreven bent met een diplomacontract), krijg je zelfs dubbel terug. Als je niet slaagt of gedelibereerd wordt, verlies je de opgenomen studiepunten. De bedoeling van het leerkrediet is je te stimuleren een bewuste studiekeuze te maken en om de hogeschool of universiteit

wat kan je studeren ?

aan te sporen je studievoortgang te bewaken. Als je leerkrediet op of onder nul komt, dan kan je je enkel nog inschrijven met de toestemming van de instelling (hogeschool of universiteit) en kan de instelling het studiegeld verdubbelen. Als je na je inschrijving ontdekt dat je toch een verkeerde studiekeuze gemaakt hebt en dus van opleiding wenst te veranderen, dan kan dit gevolgen hebben voor jouw leerkrediet. Elke instelling bepaalt zelf de datum tot waarop je je kan uitschrijven uit een opleiding met teruggave van het leerkrediet. Deze datum vind je in het onderwijs- en examenreglement van je instelling. Als je je voor deze datum uitschrijft, krijg je de ingezette studiepunten terug bij je leerkrediet. Als je je na deze datum uitschrijft, ben je het opgenomen leerkrediet kwijt. Als je ingeschreven bent met een creditcontract kan je bij uitschrijving nooit het ingezette leerkrediet terugkrijgen. Ben je echter een generatiestudent (dit is een student die zich de eerste keer in het hoger onderwijs inschrijft voor een bacheloropleiding), dan zijn de spelregels een beetje anders. Als je dan voor 1 december van opleiding verandert (of ‘heroriënteert’), krijg je het volledige leerkrediet terug. Doe je dit tussen 1 december en 15 maart, dan nog krijg je de helft terug. Voor opleidingsonderdelen waarvoor de examenperiode gestart is kan je het leerkrediet niet meer terugkrijgen door van opleiding te veranderen (of te heroriënteren). Daarvoor kan je het leerkrediet enkel terugverdienen door te slagen voor de examens. Op het ogenblik dat je een masterdiploma behaalt, worden er 140 studiepunten terug afgetrokken van jouw leerkrediet. Als je daarna nog een bachelor- of masterdiploma wilt behalen, zal je meer studiegeld moeten betalen, tenzij je nog een positief leerkrediet overhebt. Als je een professionele of academische bachelor behaalt, wordt er niets afgetrokken van je leerkrediet. Op deze manier wil de overheid toch aan iedereen de kans geven om een masterdiploma te behalen. Als je na het behalen van een masterdiploma of bij het verlaten van het hoger onderwijs geen 60 studiepunten meer over hebt van jouw leerkrediet, kan je eenmalig terug leerkrediet opbouwen. Jaarlijks krijg je 10 studiepunten toegekend tot een maximum van 60 studiepunten. Eénmaal je onder deze opbouw valt, kan je geen aanspraak meer maken op de bonus voor de eerste 60 geslaagde studiepunten. Zodra dit leerkrediet opgebruikt is, zal je wel zelf je bijkomende opleiding(en) in het hoger onderwijs moeten bekostigen. Alle informatie over het leerkrediet vind je op www.studentenportaal.be Via deze website kan je ook de stand van je eigen leerkrediet opvolgen. Zolang je voldoende leerkrediet hebt, kan een instelling in principe niet weigeren om je in te schrijven. Een instelling kan je wel weigeren, ook al heb je voldoende leerkrediet, als je in het kader van studievoortgangsbewaking bindende voorwaarden opgelegd hebt gekregen voor je inschrijving en je hieraan niet voldeed.

1.4 Studiefinanciering Studeren kost een flinke duit: de aankoop van boeken, een treinabonnement, de huur van een kot... Studietoelagen zijn er om het je financieel wat makkelijker te maken.

Om voor een studietoelage in aanmerking te komen, moet je wel aan een aantal inkomens-, nationaliteits- en pedagogische voorwaarden voldoen. –– Je moet op 31 december 2013 belg zijn. Als je geen Belg bent, moeten jij of je ouders al een tijd in België wonen, werken of gewerkt hebben. –– Of je een studietoelage krijgt, hangt onder meer af van je gezinssituatie en de hoogte van het inkomen. Naast het loon horen daar ook bv. ontvangen uitkeringen en alimentatiegelden bij.

wat kan je studeren ?

–– Je kan een studietoelage verkrijgen voor het volgen van twee bachelors, één master, één voorbereidingsprogramma, één schakelprogramma en één specifieke lerarenopleiding aan een hogeschool of universiteit. Zowel de opleiding als de instelling moeten erkend zijn, en de opleiding moet leiden tot een diploma. Je moet bovendien nog voldoende studietoelagekrediet hebben. Wil je elders binnen de Europese Hogeronderwijsruimte (45 landen) studeren? Dan kan je onder bepaalde voorwaarden je studietoelage meenemen. Meer informatie vind je op www.studietoelagen.be of bel naar 1700, het gratis nummer van de Vlaamse overheid. In het hoger onderwijs zijn de studietoelagen van de Vlaamse overheid lang niet de enige financiële tegemoetkoming. Aan elke hogeschool of universiteit zijn er studentenvoorzieningen of sociale voorzieningen die studiefinancieringen en studieleningen aanbieden, of overbruggingsleningen als je door omstandigheden tijdelijk meer kosten hebt. Ze betalen waar nodig ook renteloze voorschotten uit op de studietoelagen van de Vlaamse overheid. Contactgegevens en meer informatie over studentenvoorzieningen of sociale voorzieningen vind je via www.centenvoorstudenten.be.

1.5 Lerarenopleiding Als je leraar wil worden heb je twee mogelijkheden: of je volgt de geïntegreerde lerarenopleiding, of je volgt de specifieke lerarenopleiding. Beide lerarenopleidingen brengen een student de basiscompetenties van leraar bij en resulteren in het diploma van leraar. Toch zijn er verschillen tussen beide opleidingen. Een woordje uitleg:

De geïntegreerde lerarenopleiding is een bacheloropleiding die je kunt volgen aan een hogeschool. Het is een opleiding van 180 studiepunten die vakinhoudelijke kennis en pedagogische competenties integreert. Van de 180 studiepunten worden minstens 45 studiepunten als praktijk ingevuld. Deze opleiding resulteert in het diploma van bachelor in het onderwijs: kleuteronderwijs, bachelor in het onderwijs: lager onderwijs of bachelor in het onderwijs: secundair onderwijs. In de geïntegreerde lerarenopleiding voor het secundair onderwijs kies je voor twee vakken die je dan later zal mogen onderwijzen. De specifieke lerarenopleiding is een opleiding van 60 studiepunten die je volgt na een vakinhoudelijke opleiding (bijvoorbeeld een master). De opleiding spitst zich toe op de verwerving van pedagogische competenties. Van de 60 studiepunten moet de helft (30 studiepunten) aan praktijk besteed worden. De specifieke lerarenopleiding wordt aangeboden door de universiteiten, de hogescholen én de centra voor volwassenenonderwijs. Het diploma dat je behaalt is een diploma van leraar en heeft dezelfde waarde in de drie instellingen. Hiermee kan je onder andere lesgeven in de hogere graden van het secundair onderwijs. In masteropleidingen van 120 studiepunten kunnen 30 studiepunten van de specifieke lerarenopleiding worden ingebouwd als afstudeerrichting. De instellingen kunnen ook 15 studiepunten van de specifieke lerarenopleiding als keuzepakket aanbieden in het opleidingsprogramma van de academisch gerichte bacheloropleiding. Meer info: www.ond.vlaanderen.be/hogeronderwijs/leraar

wat kan je studeren ?

1.6 Professioneel gerichte bacheloropleidingen aan hogescholen Een professioneel gerichte bacheloropleiding omvat 180 studiepunten (komt overeen met 3 studiejaren van 60 studiepunten) en bereidt rechtstreeks voor op een job onmiddellijk na de studie (vandaar: ‘professioneel’). Die opleidingen vind je in hogescholen.

Inhoud

Onder verdeling

In de theorielessen is de benadering van de leerstof eerder concreet. Je bespreekt theoretische modellen en hun toepassingsmogelijkheden in de dagelijkse praktijk. Hoe zit iets in elkaar? Hoe ontstaat iets? Hoe herken je het? Hoe kan je het herstellen? Hoe kan je erop inwerken? Welke zijn vooren nadelen? Welke technieken kan je gebruiken?

Professioneel gerichte bacheloropleidingen vind je in volgende studiegebieden: architectuur; audiovisuele en beeldende kunst; biotechniek; gezondheidszorg; handelswetenschappen en bedrijfskunde; industriële wetenschappen en technologie; muziek en podiumkunsten; nautische wetenschappen; onderwijs; sociaal-agogisch werk.

In de praktijklessen ga je proefondervindelijk om met de materie die in de theoretische lessen aan bod is gekomen. Vaak worden er specifieke beroepsvaardigheden aangeleerd en getraind. Studenten maken ook kennis met Praktijkgericht Wetenschappelijk Onderzoek. Tijdens de stageperiode maak je uitgebreid kennis met je toekomstig werkveld en leer je omgaan met beroepseigen mogelijkheden en moeilijkheden (stress, werken tijdsdruk, organisatieproblemen, beperkte financiële middelen ...).

Ver volgopleidingen

Afstudeerrichting Een differentiatie in een opleidingsprogramma met een studieomvang van ten minste 30 studiepunten.

Moeilijkheidsgraad Je krijgt meer leerstof te verwerken dan in het secundair onderwijs. Meestal krijg je een goed aaneensluitend geheel van lessen en stages. De lessen hebben meestal plaats in kleinere groepen. De afstand tussen student en docent is klein. Er wordt een beroep gedaan op je redeneer- en vooral op je werkvermogen.

Na een professioneel gerichte bacheloropleiding kan je: –– een andere professioneel gerichte bacheloropleiding volgen; –– een bachelor-na-bacheloropleiding volgen; –– een lerarenopleiding volgen; –– een masteropleiding volgen, maar dan moet je eerst slagen voor een schakelprogramma (45 tot 90 studiepunten).

wat kan je studeren ?

Studiemogelijkheden professioneel gerichte bacheloropleidingen De cijfers en letters na elke opleiding verwijzen naar deel 2 met de lijst van onderwijsinstellingen vanaf p. 51. Per studiegebied zijn alle basisopleidingen (vetgedrukt) aangevuld met de afstudeerrichtingen (niet vetgedrukt en cursief). Een aantal opleidingen kan je ook in het Engels of het Frans volgen. Raadpleeg www.onderwijskiezer.be of de onderwijsinstellingen voor meer informatie.

Architectuur ANTWERPEN

VL-BRA & BRUSSELS HS

LIMBURG

OOST-VL

17B

Toegepaste architectuur Interieurvormgeving

WEST-VL

Landschaps- en tuinarchitectuur

2D 19A

19A

Audiovisuele en beeldende kunst ANTWERPEN

VL-BRA & BRUSSELS HG

LIMBURG

OOST-VL

WEST-VL

OOST-VL

WEST-VL

Audiovisuele kunsten Assistentie audiovisueel

Beeld

Geluid

Montage

Podiumtechnieken

4C 2E

Beeldende vormgeving

Biotechniek ANTWERPEN Agro- en biotechnologie

VL-BRA & BRUSSELS HG

LIMBURG 13F

Agro-industrie Biotechnologie

Dierenzorg

Groenmanagement 9D

Tuinbouw

Voedingsmiddelentechnologie

16E

13F

Landbouw

1E 19D

16E 1E 19D

16E

1E 19D

16E

1E 19D

16E

19D

16E

wat kan je studeren ?

Gezondheidszorg ANTWERPEN

VL-BRA & BRUSSELS HG

5G 7I 9D

4E 12A

Farmaceutische en biologische laboratoriumtechnologie

5G 7I 9D

4E 12A

Medische laboratoriumtechnologie

Biomedische laboratoriumtechnologie

LIMBURG 15C

OOST-VL

WEST-VL

1D 19E

16A 17B

1D 19E

17B

5G 7I 9D

4E 12A

15C

1D 19E

16A 17B

Ergotherapie

5I 9D

13D

19E 20A 20H

16A 17C

Logopedie en audiologie

19E 20A 20H

16A

Audiologie

19E 20A

16A

Logopedie

19E 20A

16A

Medische beeldvorming

Optiek en optometrie

Orthopedie

Orthopedische technologie

Schoentechnologie voor sport en revalidatie

9D 20A 20H

Podologie

17A

Sport en bewegen Verpleegkunde

5I 7B 9C 9E 9F

1A 4E 12A

Voedings- en dieetkunde

5G 9D

4E 12A

Vroedkunde

5I 7B 9C 9E

4E 12A

13D 15A

1E 19E 20A 20H

16A 16C 16E 17B

1D 19E

16A

1E 19B 20A 20H

16A 16C

Handelswetenschappen en bedrijfskunde ANTWERPEN Bedrijfsmanagement Accountancy-fiscaliteit

VL-BRA & BRUSSELS HG

LIMBURG

OOST-VL

WEST-VL

5F 7A 9C 9D 9F

1A 12B

13 B 15C

1F 19B 19C 19H 20A 20H

16A 16C 17B

5F 7A 9C 9D 9F

1A 12B

13 B 15C

1F 19C 19H 20A 20H

16A 16C 17B

Eventmanagement

16C

Financie- en verzekeringswezen

5F 7A 9D 9F

1A 12B

13 B 15C

Internationaal ondernemen

7A 9F

20A 20H

KMO-management

19B 19H 20A 20H

Logistiek management

5F 7A 9D 9F

13B 15C

19B 20A 20H

16C 17B

Marketing

5F 7A 9D 9F

1A 12B

13B 15C

1F 19B 19H 20A 20H

16C 17B

Milieumanagement

19C 19H 20A 20H

16C 17B

19C 20H

Rechtspraktijk

5F 7A 9D

Sport- en cultuurmanagement

Winkel- en retailmanagement

12B

13B 15C

19C 20A 20H

16A

20H

16A

wat kan je studeren ?

VL-BRA & BRUSSELS HG

ANTWERPEN Communicatiemanagement

5F 9F

CommerciĂŤle communicatie

5F 9F

Event, concept en organisatie

Public relations en voorlichting

5F 9F

Hotelmanagement

Informaticamanagement en multimedia

Informaticamanagement en -systemen

Interactive multimedia design

Journalistiek

5F 9F

LIMBURG 13A

OOST-VL 20A

17C

13A

17C

13A

17C

WEST-VL

16A

13A

20A

17C 17B

Netwerkeconomie 5F 7A 9C 9D 9F

1A 4A 12B

13 B 15C

1F 19B 19H 20A

16A 16C 17B 17C

Bedrijfsvertaler-tolk

12B

13 B 15C

19B

16A

Event- en projectmanagement

Intercultural relations management

Management assistant

5F 7A 9C 9D 9F

1A 12B

13 B 15C

1F 19B 19H 20A

16A 16C 17B 17C

Medical management assistant

5F 9C

12B

13B

1F 19B 20A

17B 17C

Office management

20A

Retailmanagement Toegepaste informatica

19B 5F 7A 9D

1A 4D 12A

13B

19B 19H

16C 17B

Applicatieontwikkeling

13B

16C

Softwaremanagement

13B

16C

Systemen en netwerkbeheer

13B

Toerisme en recreatiemanagement

13A

16A 17C

IndustriĂŤle wetenschappen en technologie ANTWERPEN

LIMBURG

OOST-VL

WEST-VL

Audiovisuele technieken: film, tv en video Audiovisuele technieken: fotografie

Autotechnologie

7I 9G

Auto-elektronica

Bedrijfsvoertuigen

Mototechnologie

Personenwagens

Bouw

VL-BRA & BRUSSELS HG

2B 16C

13F

16B

wat kan je studeren ?

ANTWERPEN

VL-BRA & BRUSSELS HG

LIMBURG

OOST-VL

5G 7I 9D

12A

15C

1D 19B

Biochemie

5G 7I 9D

12A

15C

1D 19B

Chemie

5G 7I 9D

12A

15C

1D 19B

Milieuzorg

12A

Procestechnologie

5G 7I 9D

12A

Chemie

WEST-VL

1D 19B 15C

5K 9D 9G

13F 15C

1F 19B

16B 16C

Automatisering

5K 9G

15C

19B

16B 16C

Elektromechanica

15C

1F 19B

16B 16C

Elektromechanica

Industrial management

16C

Klimatisering

5K 9D 9G

13F 15C

Onderhoudstechnologie

5K 9D 9G

13F 15C

Procesautomatisering

5K 9D

Technisch-commercieel adviseur

1F 19B

16C

5B 9D 9G

13F 15C

16B 16C

Elektronica

9D 9G

15C

16B 16C

ICT

9D 9G

15C

16B 16C

15C

16C

Elektronica-ICT

Energiemanagement

Energietechnologie

Elektrotechniek

16C 1D

Facilitair management Grafische en digitale media Cross-media ontwerp

20E

Grafimediabeleid Grafimediatechnologie

20E 5B

20E

Multimediaproductie

20E 19B

Houttechnologie

17D

Industrieel productontwerpen Integrale veiligheid

Logistiek

9D 16B

Luchtvaart Aspirant-lijnpiloot

16B

Luchtvaarttechnologie

16B 15C

Milieuzorg

19B

Modetechnologie Multimedia en communicatietechnologie

17D

Digital arts and entertainment

17D

Multimedia en communicatietechnologie

17D

wat kan je studeren ?

ANTWERPEN Ontwerp- en productietechnologie

VL-BRA & BRUSSELS HG

LIMBURG

OOST-VL 1D

WEST-VL 16C

Kunststofverwerking

16C

Ontwerp- en productietechnologie

16C 19B

Textieltechnologie 5J

1F 19B

Landmeten

19B

Makelaardij

19B

Vastgoed

Muziek en podiumkunsten ANTWERPEN Dans

VL-BRA & BRUSSELS HG

LIMBURG

OOST-VL

WEST-VL

5H 4B

Musical

13E

Pop- en rockmuziek Muziekmanagement

13E

Muziektechniek

13E

Muzikant

13E

Nautische wetenschappen ANTWERPEN Scheepswerktuigkunde (1) (1)

VL-BRA & BRUSSELS HG

LIMBURG

OOST-VL

WEST-VL

VL-BRA & BRUSSELS HG

LIMBURG

OOST-VL

WEST-VL 16A 16D 17A

ook in het Frans te volgen

Onderwijs ANTWERPEN 5D 7H 9B 9F

1A 4E 11 12B 12D

13A 15B

1F 19F 20F

Lager onderwijs

5D 7H 9B 9C 9F

1A 4E 11 12B 12D

13A 15B

1E 1F 19F 20D 16A 16D 16F 17A

Pedagogie van het jonge kind

Secundair onderwijs

5D 7G 9B 9C 9F

1A 1C 4E 11 12B

13A 15C

1E 20B 20G

16A 16F 17A

Aardrijkskunde

5D 7G 9B 9F

1A 4E 11 12B

13A 15C

1E 19F 20B

16A 16F 17A

Bewegingsrecreatie

5D 7G 9C

1C 4E 11 12B

13A 15C

1E 19F 20B

16F 17A

20B

16F

Kleuteronderwijs

Bio-esthetiek

20F

wat kan je studeren ?

ANTWERPEN Biologie

5D 9B 9F

Biotechnieken

VL-BRA & BRUSSELS HG 1A 4E 11 12B

LIMBURG

OOST-VL

WEST-VL

13A 15C

1E 19F 20B

16A 16F 17A

15C

Bouw

Burotica

Chemie Duits

Economie

5D 7G 9B 9F

1A 4E 11 12B

13A 15C

1E 19F 20B

16A 16F 17A

Elektriciteit

5D 9F

15C

16A

Engels

5D 7G 9B 9F

1A 4E 11 12B

13A 15C

1E 19F 20B

16A 16F 17A

Frans

5D 7G 9B 9F

1A 4E 11 12B

13A 15C

1E 19F 20B

16A 16F 17A

Fysica

5D 9B 9F

4E 11 12B

13A 15C

19F 20B

16A 16F

Geschiedenis

5D 7G 9B 9F

1A 4E 11 12B

13A 15C

1E 19F 20B

16A 16F 17A

20B

16F

Haartooi

Handel-burotica

Hout

Informatica

7G 9B 9F

Islamitische godsdienst

1A 4E

13A 15C

1E 19F 20B

16F

1A 4E 11 12B

13A 15C

1E 19F 20B

16A 16F 17A

16A 16F

4E 11

Katholieke godsdienst

7G 9B 9F

1A 12B

15C

1E 20B

Latijn

12B

15C

20B

Lichamelijke opvoeding

5D 7G 9C

1C 4E 11 12B

13A 15C

1E 19F 20B

Mechanica

5D 9F

15C

Mode

Muzikale opvoeding

Natuurwetenschappen

Nederlands

5D 7G 9B 9F

Niet-confessionele zedenleer

16F 17A 16A

15C

19F 20B 20G

1A 4E 11 12B

13A 15C

1E 19F 20B

16A 16F 17A

4E 11

13A

19F

17A

Plastische opvoeding

7G 9C

1A 11

13A 15C

19F 20B 20G

16A

Project algemene vakken

7G 9B

13A 15C

1E 19F 20B

16A 16F 17A

Project kunstvakken

5D 7G 9C

1A 11

13A 15C

1E 19F 20B 20G

16A

Techniek

5D 7G 5F 9B 9F

11 12B

15C

1E 19F

16A 16F 17A

Technologische opvoeding

20B

Voeding-verzorging

12B

15C

19F 20B

16F

Wiskunde

5D 7G 9B 9F

1A 4E 11 12B

13A 15C

1E 19F 20B

16A 16F 17A

wat kan je studeren ?

Sociaal-agogisch werk ANTWERPEN

VL-BRA & BRUSSELS HG

LIMBURG

OOST-VL

Gezinswetenschappen

16C

Maatschappelijke veiligheid Orthopedagogie

5E 7D

Orthopedagogie

Toegepaste jeugdcriminologie

Sociaal werk

WEST-VL

5C 7D 9D

15C

19B

16C

1A 4A 12C

13A

19B 20C

16C 17A 17C

13A

19B 20C

16C 17A 17C

19B 20C

17C

19B 20C

16C

19B 20C

16C 17C

Kunst- en cultuurbemiddeling

Maatschappelijk werk

5C 7D 9D

1A 4A 12C

Maatschappelijke advisering

7D 9D

4A 12C

Personeelswerk

5C 7D 9D

1A 12C

Sociaal-cultureel werk

5C 7D 9D

1A 4A 12C

Sociaal-juridische dienstverlening

13A

16C

Syndicaal werk

20C 12C

Sociale readaptatiewetenschappen: kinderen, jongeren en welzijn 9A

16C 17A

Arbeids- en organisatiepsychologie

16C

Klinische psychologie

16C

Schoolpsychologie en pedagogische psychologie 9A

16C

Toegepaste psychologie

wat kan je studeren ?

1.7 Academisch gerichte bachelor- en masteropleidingen Een academisch gerichte bacheloropleiding omvat 180 studiepunten (komt overeen met 3 studiejaren van 60 studiepunten). De opleidingen leggen de nadruk op een brede academische (theoretische) vorming of een vorming in de kunsten. Ze zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en bereiden je voornamelijk voor op een masteropleiding. De masteropleiding omvat ten minste 60 studiepunten. Meerdere masteropleidingen omvatten 120 studiepunten, enkele zelfs 180 studiepunten zoals diergeneeskunde en geneeskunde. De opleidingen leggen de nadruk op gevorderde wetenschappelijke of artistieke kennis en competenties die je nodig hebt voor het zelfstandig beoefenen van wetenschap of kunst, of voor het uitoefenen van een beroep. Het uiteindelijke doel is de vorming van een onderzoeker. De masteropleidingen worden afgesloten met een masterproef. Academisch gerichte opleidingen volg je aan de universiteiten. Academisch gerichte opleidingen worden nog enkel door de hogescholen aangeboden binnen het kader van een School of Arts (voor de kunstopleidingen) en aan de Hogere Zeevaartschool (voor het studiegebied nautische wetenschappen).

Inhoud Je verwerft een overzicht van de inhoud van de eigen wetenschap (domein, doelstellingen, probleemzones, ...). Je leert er een specifieke wetenschapstaal en een uitgebreid begrippenkader. Je krijgt een overzicht van belangrijke stromingen, theorieën en denkmodellen. Je leert hoe je een eigen onderzoeksmethodologie en –technieken gebruikt. Je maakt ook kennis met een aantal hulpwetenschappen. Als je bv. pedagogische wetenschappen studeert, heb je ook inzichten nodig uit filosofie, psychologie en biologie. Je kan geografie maar echt bestuderen als je een ruime notie hebt van natuurkunde, scheikunde, wiskunde, planten dierkunde.

architectuur; bewegings- en revalidatiewetenschappen; biomedische wetenschappen; biotechniek; conservatie-restauratie; diergeneeskunde; economische en toegepaste economische wetenschappen; farmaceutische wetenschappen; geneeskunde; geschiedenis; godgeleerdheid, godsdienstwetenschappen en kerkelijk recht; handelswetenschappen en bedrijfskunde; industriële wetenschappen en technologie; politieke en sociale wetenschappen; productontwikkeling; psychologie en pedagogische wetenschappen; rechten, notariaat en criminologische wetenschappen; sociale gezondheidswetenschappen; taal- en letterkunde; tandheelkunde; toegepaste biologische wetenschappen; toegepaste taalkunde; toegepaste wetenschappen; verkeerskunde; wetenschappen; wijsbegeerte en moraalwetenschappen.

Afstudeerrichting Een differentiatie in een opleidingsprogramma met een studieomvang van ten minste 30 studiepunten.

Moeilijkheidsgraad Er komt heel wat denkwerk bij kijken. Het soort denkactiviteiten verschilt van richting tot richting. Je hebt een goed begrips- en redeneervermogen nodig. Daarnaast moet je ook over een stevig geheugen beschikken, want je krijgt beduidend meer leerstof te verwerken dan in het secundair onderwijs. Bovendien wordt er bij het instuderen en het verwerken van de leerstof een grote zelfstandigheid verondersteld. De leerstof bestaat vaak uit wetenschappelijke teksten waarin complexe concepten en modellen worden behandeld.

Onder verdeling Elke opleiding behoort tot een studiegebied. Een studiegebied bundelt aanverwante opleidingen. Academisch gerichte bachelor- en masteropleidingen vind je aan de universiteiten in volgende studiegebieden: archeologie en kunstwetenschappen;

Academisch gerichte opleidingen vind je aan de hogescholen enkel terug in de studigebieden audiovisuele en beeldende kunst, muziek en podiumkunsten en nautische wetenschappen.

Ver volgopleidingen Na een academisch gerichte bacheloropleiding volg je: –– een aansluitende masteropleiding; –– een niet-aansluitende masteropleiding, na het volgen van een voorbereidingsprogramma; –– een andere academisch gerichte bacheloropleiding, al dan niet met studieverkorting. Na een masteropleiding volg je: –– een andere masteropleiding, al dan niet met studieverkorting; –– een master-na-masteropleiding; –– een lerarenopleiding; –– een doctoraat.

wat kan je studeren ?

De cijfers en letters na elke opleiding verwijzen naar deel 2 met de lijst van onderwijsinstellingen vanaf p. 51. Een aantal opleidingen kan je ook in het Engels of het Frans volgen. Raadpleeg www.onderwijskiezer.be of de onderwijsinstellingen voor meer informatie.

Archeologie, Geschiedenis, Kunstwetenschappen, Taal- en Letterkunde, Toegepaste Taalkunde ANTWERPEN BA

VL-BRA & BRUSSELS HG BA

Afrikaanse talen en culturen 10

Archeologie

Bedrijfscommunicatie

Culturele studies

Europese studies: transnationale en mondiale perspectieven

Geschiedenis

3A 10

Oudheid

3A 10

LIMBURG BA

OOST-VL BA 18

10J*

Oudheid tot heden

10 10

Geschiedenis van de oudheid

Historische taal- en letterkunde 3A 10A

10C

Journalistiek Gedrukte en online media

Radio- en tv-journalistiek

Kunstwetenschappen

Kunstwetenschappen en archeologie

Literatuur van de moderniteit

10C

Meertalige communicatie

10A

Meertalige professionele communicatie

Musicologie

Oosterse talen en culturen

Arabistiek en islamkunde

China (China-traject)

China (UGent-traject)

India

Japan

MesopotamiĂŤ

Oost-Europese talen en culturen 3A 10

3A 10

Taal- en regiostudies: arabistiek en islamkunde

Taal- en regiostudies: japanologie

Taal- en regiostudies: Oude Nabije Oosten

Egyptologie

Syro-MesopotamiĂŤ

Syro-Palestina

Taal- en letterkunde

WEST-VL

10J*

wat kan je studeren ?

ANTWERPEN BA

VL-BRA & BRUSSELS HG BA

Taal- en regiostudies: Sinologie

Taal- en regiostudies: Slavistiek en Oost-Europakunde

Taalkunde Toegepaste taalkunde

10C 6D

LIMBURG BA

10C 6D

Theater- en filmwetenschap

WEST-VL BA

10 3A 10A

Tolken

OOST-VL

18(1) 3A 10A

Vergelijkende moderne letterkunde 10C 6D

Vertalen

3A 10A

Westerse literatuur

Nederlands + vreemde taal 1 (Engels, Frans, Duits) + vreemde taal 2 (Engels, Frans, Duits, Italiaans, Russisch, Spaans, Turks)

(1)

Audiovisuele en beeldende kunst ANTWERPEN BA

Audiovisuele kunsten Animatiefilm

VL-BRA & BRUSSELS HG BA

2A 4C 4C

LIMBURG

OOST-VL

2A 4C

13C 15D

19A

13C 15D

19A

13C 15D

13C 15D 19A

19A

Communicatie en multimedia design Documentaire

Film

Radio

Schrijven

Televisie

Televisie-film

13C 15D

5A 7C 7F

13C 15D

2E 19A

Fotografie

13C 15D

19A

Grafisch ontwerp

5A 7C

13C 15D

2E 19A

Juweelontwerp en edelsmeedkunst

5A 7C

13C 15D

Mode

Beeldende kunsten

19A

Multimediale vormgeving

2E 19A

Textielontwerp

2E 19A

WEST-VL BA

wat kan je studeren ?

ANTWERPEN BA

Theaterkostuum

Vrije kunsten

5A 7F

VL-BRA & BRUSSELS HG BA 2A

MA 2A

Productdesign

LIMBURG

OOST-VL

13C 15D

2E 19A

13C 15D

WEST-VL BA

2E 19A

Architectuur ANTWERPEN BA

VL-BRA & BRUSSELS HG

LIMBURG

OOST-VL

Architectuur

10B

14B

10L

Interieurarchitectuur

10B

14B

10L

Monumenten- en landschapszorg

Stedenbouw en ruimtelijke planning

WEST-VL BA

10L

Conservatie, Restauratie ANTWERPEN BA Conservatie, restauratie

VL-BRA & BRUSSELS HG BA

LIMBURG BA

OOST-VL BA

WEST-VL BA

Criminologische wetenschappen, Rechten ANTWERPEN BA

Criminologische wetenschappen

VL-BRA & BRUSSELS HG BA

3A 10

3A 10 10A*

3A 10

Burgerlijk en procesrecht

Criminologie

Economisch recht

Fiscaal recht

Internationaal en Europees recht

Onderzoeksmaster rechten

Publiek recht

Rechten

OOST-VL BA

WEST-VL BA

Economie, recht en bedrijfskunde Rechten

LIMBURG

14A**

10J*

wat kan je studeren ?

ANTWERPEN BA

VL-BRA & BRUSSELS HG BA

Sociaal recht

Strafrecht

LIMBURG BA

OOST-VL BA

WEST-VL BA

Veiligheidswetenschappen *

In Kortrijk (Kulak) en Brussel (HUB) worden enkel de twee eerste jaren van deze opleiding aangeboden.

Samenwerking tussen UHasselt en KU Leuven.

Economische en toegepaste economische wetenschappen, Handelswetenschappen en bedrijfskunde, Verkeerskunde ANTWERPEN BA

VL-BRA & BRUSSELS HG BA

LIMBURG BA

OOST-VL BA

Accountancy en revisoraat Algemene economie

Bedrijfseconomie

Management van overheidsorganisaties

Bedrijfskunde

Beleidseconomie

Bestuurskunde en publiek management

Economische wetenschappen

Handelsingenieur

10A

10C

Accountancy Accountancy en fiscaliteit Finance and Risk management

10A

Human resources management

10C

Internationaal zakenwezen

10C

10A

Internationale betrekkingen

10A

Management en informatica

18 10C

10A

Strategisch management

18 18

Informatiemanagement

Internationale bedrijfseconomie en bedrijfswetenschappen

10A 3A 10

Management Milieu- en preventiemanagement

10C

Fiscale wetenschappen

Meertalige professionele communicatie

18 10A

Marketing management

10A 10C

Bedrijfsmanagement en ondernemerschap Financieel management

Economie, recht en bedrijfskunde

Handelswetenschappen

18 6A

Cultuurmanagement

6A 10A

10A

WEST-VL BA

wat kan je studeren ?

ANTWERPEN BA

VL-BR & BRUSSELS HG BA

Mobiliteitswetenschappen

LIMBURG BA

14B

Mobiliteitsmanagement

14B 6A

Organisatie en management 6A

6A 3A 10

Toegepaste economische wetenschappen

3A 10

14B

Accountancy

10J

Accountancy en financiering

14B

Bedrijfsfinanciering

Beleidsmanagement

14B

Innovatie en ondernemerschap

14B

Marketing

14B

Toegepaste economische wetenschappen: bedrijfskunde

Toegepaste economische wetenschappen: economisch beleid

Toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur

3A 10

14B

Accountancy en financiering

14B

Financiering

Marketing

14B

Marketing engineering

Operationeel management

Operationeel management en logistiek

14B

Technologie-, innovatie- en milieumanagement

14B

Toegepaste economische wetenschappen: handelsingenieur in de beleidsinformatica

WEST-VL

14B

Verkeersveiligheid Sociaal-economische wetenschappen

OOST-VL

Toerisme

3A 10

Verzekeringen

14B

14B 18

Godsdienst, Moraal en Wijsbegeerte ANTWERPEN BA

Godgeleerdheid en godsdienstwetenschappen

VL-BRA & BRUSSELS HG BA 10

Samenleving, recht en religie

Wereldgodsdiensten, interreligieuze dialoog en religiestudie

Wijsbegeerte en moraalwetenschappen

OOST-VL BA

Moraalwetenschappen

Wijsbegeerte

LIMBURG

Logica en wetenschapsfilosofie

Media, cultuur en politieke filosofie

Moraalwetenschappen en humanistiek

WEST-VL BA

wat kan je studeren ?

Medische wetenschappen, Paramedische wetenschappen, Gezondheidszorg ANTWERPEN BA Biomedische wetenschappen

MA 6H

VL-BRA & BRUSSELS HG BA

3C 10

Biomedisch onderzoek

14B

OOST-VL BA

Milieu en gezondheidswetenschappen

Moleculaire en cullulaire biomedische wetenschappen

Onderwijs

Onderzoek in de biomedische wetenschappen

Onderzoek, management en communicatie in de biomedische wetenschappen

Tropische biomedische wetenschappen

Herkauwers

Onderzoek

Paard

Varken, pluimvee en konijn

18 6H

Ergotherapeutische wetenschappen 6H

3C 10 6H

Farmaceutische zorg

18 3C 10

3C 10

18 14B

Huisarts 3C 10

Maatschappelijke gezondheidszorg

Prespecialisatie

Sociale geneeskunde

Wetenschappelijk onderzoek

Ziekenhuisarts

Ziekenhuisgeneeskunde

3C 6H

3C 10

Apotheek

Apotheker

Biofarmaceutische wetenschappen

Industrie

10 18

Gezondheidsvoorlichting en -bevordering Lichamelijke opvoeding en bewegingswetenschappen

3A 10

Aangepaste bewegingsactiviteiten

Bewegingsonderwijs

Fitheid en gezondheid

Fysieke activiteit, fitness en gezondheid

Onderwijs

Sportmanagement

3A 10

Sporttraining en coaching Training en coaching

18 18

Huisartsgeneeskunde

Geneesmiddelenontwikkeling

10J

Epidemiologie

Geneeskunde

6H 6H

Gezelschapsdieren

Farmaceutische wetenschappen

WEST-VL

Klinisch wetenschappelijk onderzoek

Diergeneeskunde

LIMBURG

18 18 18 18

3A 10

10J

wat kan je studeren ?

ANTWERPEN BA

VL-BRA & BRUSSELS HG BA 10

OOST-VL

Audiologie

Logopedie

Logopedische en audiologische wetenschappen

3C 10

Management en beleid van gezondheidszorg Gezondheidszorgbeleid

Ziekenhuismanagement

Milieu- en preventiemanagement Revalidatiewetenschappen en kinesitherapie

WEST-VL BA

Management, zorg en beleid in de gerontologie 6G 6H

Inwendige aandoeningen

6G 6H

10A

3A 10

6G 6H

14B*

3A 10

Kinderen

10H

Musculoskeletale aandoeningen

6G 6H

3A 10

14B*

Neurologische aandoeningen

6G 6H

3A 10

14B

14B*

Geestelijke gezondheidszorg

Geriatrische revalidatie / Revalidatie bij ouderen

6G 6H

Lerarenopleiding

6G 6H

3A 10

Seksuologie 10

Tandheelkunde 6H

Verpleegkunde en vroedkunde

LIMBURG

Verpleegkunde

Vroedkunde

In samenwerking met KU Leuven.

Muziek en podiumkunsten ANTWERPEN BA

VL-BRA & BHG BA

2C 4C

Acteren

Kleinkunst

5H 4C

LIMBURG BA

OOST-VL BA

19A

19G

Scheppende muziek

19G

Uitvoerende muziek

19G

Drama

Regie-schrijven Woordkunst

2C 4B

Compositie

2C 4B

Directie

2C 4B

Muziek

Instrumentenbouw Instrument-zang

2C 4B

Jazz-lichte muziek

2C 4B

Muziekpedagogie Muziektheorie-schriftuur Muziektherapie

WEST-VL BA

wat kan je studeren ?

Nautische wetenschappen VL-BRA & BRUSSELS HG

ANTWERPEN BA Nautische wetenschappen

LIMBURG BA

OOST-VL BA

WEST-VL BA

Pedagogische wetenschappen en Psychologie ANTWERPEN BA

VL-BRA & BRUSSELS HG BA 3A

Agogische wetenschappen

10 10

Orthopedagogiek

Pedagogiek en onderwijskunde

Sociale agogiek

Sociale en culturele pedagogiek Arbeids- en organisatiepsychologie

10 3A

3A 10

Bedrijfspsychologie en personeelsbeleid Klinische en gezondheidspsychologie

Klinische psychologie

Onderwijs Schoolpsychologie

18 10

Theoretische en experimentele psychologie Theorie en onderzoek

10J

Onderwijs- en opleidingskunde

Psychologie

WEST-VL

3A 3A

Onderwijskunde Pedagogische wetenschappen

OOST-VL

Educatieve studies Opleidings- en onderwijswetenschappen

LIMBURG

18 10

wat kan je studeren ?

Politieke en Sociale wetenschappen ANTWERPEN BA

VL-BRA & BRUSSELS HG BA

OOST-VL BA

3A 10

Film- en televisiestudies

Journalistiek 6A

Nieuwe media en maatschappij

Strategische communicatie

Europese studies: transnationale en mondiale perspectieven

10 18

EU-studies Filmstudies en visuele cultuur

Journalistiek

10C

10A 10

Overheidsmanagement en â€“beleid 6A

Politieke communicatie

Politieke wetenschappen en sociologie Politieke wetenschappen

Sociologie

10 6A

3A 10

Internationale politiek

Nationale politiek

18 6A

6A 6A

Sociaal werk en sociaal beleid

Sociale en culturele antropologie Sociologie

Mediastudies

Sociaal-economische wetenschappen

Communicatiemanagement

Politieke wetenschappen

WEST-VL

Bedrijfscommunicatie Communicatiewetenschappen

LIMBURG

3A 10

Vergelijkende en internationale politiek

Productontwikkeling ANTWERPEN BA Productontwikkeling

MA 6B

VL-BRA & BRUSSELS HG BA

LIMBURG BA

OOST-VL BA

WEST-VL BA

wat kan je studeren ?

Toegepaste biologische wetenschappen, Biotechniek ANTWERPEN BA

VL-BRA & BRUSSELS HG BA

OOST-VL BA

Bio-informatica 6E

3A 10 10

Bio-ingenieurswetenschappen: biosysteemtechniek

Bio-ingenieurswetenschappen: bos- en natuurbeheer Bio-ingenieurswetenschappen: cel- en genbiotechnologie

Agrobiotechnologie

Medische biotechnologie

Moleculaire biotechnologie

Bio-ingenieurswetenschappen: cel- en gentechnologie

Bio-ingenieurswetenschappen: chemie en bioprocestechnologie

Biochemische biotechnologie

Chemische biotechnologie

Voedingsbiotechnologie

Bio-ingenieurswetenschappen: chemie en voedingstechnologie

Bio-ingenieurswetenschappen: landbouwkunde 6E

Bio-ingenieurswetenschappen: levensmiddelen technologie

Bio-ingenieurswetenschappen: levensmiddelenwetenschappen en voeding

Bio-ingenieurswetenschappen: milieutechnologie

Biowetenschappen (industrieel ingenieur)

10D

10 10D 10D

Natuur en milieu

10D

Plantaardige en dierlijke productie

10D

Tropische plantaardige productie Biowetenschappen: voedingsindustrie Voedingsmiddelentechnologie

Animal life

Tuinbouwkunde

18 18

Bio-ingenieurswetenschappen: landen waterbeheer

Biowetenschappen: landen tuinbouwkunde

Bio-ingenieurswetenschappen: katalytische technologie Bio-ingenieurswetenschappen: landen bosbeheer

Aardobservatie Bio-ingenieurswetenschappen

LIMBURG

18 18

10D

WEST-VL BA

wat kan je studeren ?

Toegepaste wetenschappen, Industriële wetenschappen en technologie ANTWERPEN BA Industriële wetenschappen

10D 10E

Industriële wetenschappen: chemie

Industriële wetenschappen: elektromechanica

6C 10E

6I 10E

10F

6I 10D 10E

3B 10F

6I 10D

Automotive engineering

6I 10E

Elektromechanica

6I 10D 10E

Luchtvaarttechnologie 6C 10D 10E

6C 10D 10E

LIMBURG BA

3B 10F

OOST-VL

10K 10M

10G* 10F

6C 10E

Automatisering

Industriële wetenschappen: elektronica-ICT

3B 10F 6I 10E

Industriële wetenschappen: biochemie Industriële wetenschappen: bouwkunde

VL-BRA & BRUSSELS HG

10G*

WEST-VL BA

10I 10K

18A

10G*

10K 10M 18

10K 18

10I

10F

10G*

10K 10M 18

10K 18

18A

3B 10F

10G*

10K 10M 18

10K 18

10I 18A

10I

3B 10F

10G*

10K 10M 18

10K 18

10I 18A

Automotive engineering

Elektronica

10D 10E

10K 18

10I 18A

ICT

10D 10E

10K 18

10I

Informatie- en communicatietechnieken Informatie- en communciatietechnologie

3B 6C

Multimedia en informatietechnologie

18A 18

18A

Automatisering

18A

Elektrotechniek

18A

10G*

10K

10I

Automatisering

10G*

10K

10I

Elektrotechniek

10G

10K

Industriële wetenschappen: elektrotechniek

Industriële wetenschappen: energie

10D 10E

Industriële wetenschappen: industrieel ontwerpen 18

Industriële wetenschappen: informatica

Industriële wetenschappen: milieukunde

10E

18A

10I

18A

Industriële wetenschappen: kunststofverwerking Industriële wetenschappen: landmeten

10I 18A

10K 18

wat kan je studeren ?

ANTWERPEN BA

VL-BRA & BRUSSELS HG BA

IndustriĂŤle wetenschappen: nucleaire technologie

LIMBURG

OOST-VL

10G

Milieutechnologie - radiochemie

10G*

Nucleaire technieken/Medisch nucleaire technieken

10G* 10G*

IndustriĂŤle wetenschappen: verpakkingstechnologie Ingenieurswetenschappen

3A 10

Ingenieurswetenschappen: Architectuur

3A 10

10G* 18

Architectuurontwerp en bouwtechniek

Stadsontwerp en architectuur

Ingenieurswetenschappen: Bedrijfskundige systeemtechnieken en operationeel onderzoek

Ingenieurswetenschappen: Biomedische ingenieurstechnieken

3A**

Ingenieurswetenschappen: Biomedische technologie

Ingenieurswetenschappen: Bouwkunde

3A 10

Ingenieurswetenschappen: Chemie en materialen

Ingenieurswetenschappen: Chemische technologie

Ingenieurswetenschappen: Chemische technologie en materiaalkunde Ingenieurswetenschappen: Computerwetenschappen

18 18

18 10

3A 10

Informatie- en communicatietechnologie

Ingebedde systemen

Software engineering

Ingenieurswetenschappen: Elektronica en informatietechnologie

Ingenieurswetenschappen: Elektrotechniek

Elektronische circuits en systemen

Informatie- en communicatietechnologie

Ingenieurswetenschappen: Energie

Ingenieurswetenschappen: Fotonica

3A**

Ingenieurswetenschappen: Geotechniek en mijnbouwkunde

Ingenieurswetenschappen: Materiaalkunde

Metaalkunde

Textielkunde

Ingenieurswetenschappen: Toegepaste computerwetenschappen

Ingenieurswetenschappen: Toegepaste natuurkunde Ingenieurswetenschappen: Verkeer, logistiek en intelligente transportsystemen

Ingenieurswetenschappen: Werktuigkunde

Ingenieurswetenschappen: Werktuigkunde -elektrotechniek

Elektrische energietechniek

Energie

Lucht- en ruimtevaart

WEST-VL BA

wat kan je studeren ?

ANTWERPEN BA

VL-BRA & BRUSSELS HG BA

LIMBURG BA

OOST-VL BA

Maritieme techniek

Mechanische constructie

Mechanische energietechniek

Regeltechniek en automatisering

Voertuigtechnologie en transport

Werktuigbouwkunde

Ingenieurswetenschappen: Wiskundige ingenieurstechnieken

Nanowetenschappen en nanotechnologie

10 3B

Samenwerking tussen UHasselt en KU Leuven.

Samenwerking tussen VUB en UGent.

18 10K 10L

Stedenbouw en rumitelijke planning

WEST-VL

Wetenschappen ANTWERPEN BA Biochemie en biotechnologie

Moleculaire en cellulaire genbiotechnologie Biologie

MA 6H

VL-BRA & BRUSSELS HG BA

3A 10

6H 6H

Cel- en systeembiologie

Ecologie en milieu

Evolutie en gedragsbiologie

10J

3A 10

14B

10J

14B

Onderwijs

3A 3A

Biomoleculaire wetenschappen 6E

3A 10 3A

Computerwetenschappen 6E

Economie en bedrijfsleven

Onderwijs

Onderzoek

10J

3A 3A 10

3A 10

18 18

Geografie en geomatica Geografie

Landmeetkunde Geologie

14B

Geografie

Milieu: biodiversiteit en ecosystemen

Fysica en sterrenkunde

WEST-VL

Genetica, cel- en ontwikkelingsbiologie

Fysica

OOST-VL

6H 6E 6H

Biodiversiteit: behoud en herstel

Chemie

LIMBURG

18 10

wat kan je studeren ?

ANTWERPEN BA

VL-BRA & BRUSSELS HG BA

LIMBURG BA

14B

OOST-VL BA

Computernetwerken en gedistribueerde systemen

Databases

14B

Software engineering

6F 6A 6H

Milieuwetenschappen Statistiek

Sterrenkunde

Toegepaste informatica

3A 10

Toerisme

10 6F

3A 10

FinanciĂŤle wiskunde

Fundamentele wiskunde

Toegepaste wiskunde

Wiskundige informatica

14B

Wiskundige natuurkunde en sterrenkunde Zuivere wiskunde

10J

14B

Multimedia

Wiskunde-onderwijs

14B

Human-Computer Interaction

Wiskunde

Geomatica en landmeetkunde Informatica

WEST-VL

18 6F

3A 18 18

10J

wat kan je studeren ?

2. Hoger beroepsonderwijs

(HBO5)

Deze opleidingen bereiden je voor op het uitoefenen van een beroep. Ze behoren tot het hoger onderwijs en situeren zich qua niveau tussen het secundair onderwijs en de bachelors. Breng je zoâ€™n opleiding tot een goed einde, dan behaal je het diploma van gegradueerde. Nu kan je de opleidingen van het hoger beroepsonderwijs alleen in de centra voor volwassenenonderwijs volgen. Een uitzondering daarop is de opleiding hoger beroepsonderwijs voor Verpleegkunde (HBO5-verpleegkunde). Die opleiding volg je in een school voor voltijds secundair onderwijs en duurt drie jaar in plaats van twee. Vanaf 1 september 2014 worden de opleidingen van het hoger beroepsonderwijs aangeboden binnen samenwerkingsverbanden tussen centra voor volwassenenonderwijs, secundaire scholen en hogescholen.

De opleidingen van het hoger beroepsonderwijs zijn sterk praktijkgericht. Heel wat van die opleidingen geven aansluiting op een verkort leertraject in een professionele bacheloropleiding. Eens je het diploma van gegradueerde hebt behaald, kan je dus een aansluitende bacheloropleiding beginnen; je bent in dat geval van een deel van de opleiding vrijgesteld.

2.1 Hoger beroepsonderwijs in centra voor volwassenenonderwijs (HBO5) Deze opleidingen worden modulair georganiseerd. Zo kan je als cursist het opleidingstraject afleggen op je eigen tempo. Afhankelijk van de opleiding doe je er ongeveer twee jaar over om het diploma van gegradueerde te behalen. Je kan deze opleidingen zowel in dag-, avond- als gecombineerd onderwijs volgen. Bij het gecombineerd onderwijs wordt een deel van de opleiding in afstandsonderwijs aangeboden. De opleidingen zijn ingedeeld in studiegebieden. Op zoek naar een centrum voor volwassenenonderwijs of een opleiding? Surf naar www.ond.vlaanderen.be/onderwijsaanbod; www.wordwatjewil.be en www.onderwijskiezer.be.

BIOTECHNIEK Biotechnologie

Chemie

Chemie en textiel

Cosmetische wetenschappen GEZONDHEIDSZORG Agogische bijscholing orthopedagogie

Bijscholing verpleegkunde in de geestelijke gezondheidszorg

Kaderopleiding nursing: geriatrie en ouderenzorg

Kaderopleiding nursing: psychiatrische verpleegkunde

Kaderopleiding nursing: ziekenhuisverpleegkunde

Verpleegkunde

HANDELSWETENSCHAPPEN EN BEDRIJFSKUNDE Bank, beurs en financiĂŤn

Bedrijfsorganisatie

Boekhouden

Fiscale wetenschappen

Gids

Hotel- en cateringmanagement

Informatica

Informatica-programmeren

Logistiek, transport en mobiliteit

Marketing

Meertalig secretariaat

Ondernemingscommunicatie

Ondernemingsmanagement

Openbare besturen

Rechtspraktijk

Reisleider

Toeristische gidsen

Verkeerskunde

Verzekeringen

wat kan je studeren ?

INDUSTRIĂ‹LE WETENSCHAPPEN EN TECHNOLOGIE Auto-expertise

Bedrijfsautomatisatie

Bouw- en houtconstructie

Bouwkundig tekenaar

CAD-CAM confectie- en textieltechnieken

Design en textiel

Elektriciteit

Elektromechanica

Elektronica

IndustriĂŤle informatica

Mechanica

Motorvoertuigentechniek

Openbare werken

Telecommunicatietechnieken

Textielproductietechnieken

Topografie SOCIAAL AGOGISCH WERK Agogische bijscholing orthopedagogie

Assistent in de psychologie

Bibliotheekwezen en documentaire informatiekunde

Maatschappelijk werk

Orthopedagogie

Personeelswerk

Seniorenconsulentenvorming

Sociaal-cultureel werk

Syndicaal werk

Tolk voor doven

2.2 Hoger beroepsonderwijs voor verpleegkunde (HBO5) Deze opleiding duurt gewoonlijk drie jaar en wordt georganiseerd door secundaire scholen die hiervoor samenwerken met een hogeschool die de professionele bachelor opleiding verpleegkunde aanbiedt. De opleiding bestaat uit vijf opeenvolgende modules. Er zijn twee starten instapmomenten per jaar: 1 september en 1 februari. Zo kan je als cursist het opleidingstraject afleggen op je eigen tempo. Toegelaten worden tot de opleiding is ook mogelijk nadat je slaagde voor een toelatingsproef, zonder dat je daarom het secundair onderwijs met succes moet hebben voltooid. Na deze opleiding behaal je het diploma van gegradueerde en kan je op basis van een verkort traject een bacheloropleiding in de verpleegkunde volgen. De cijfers in de tabel na elke opleiding verwijzen naar deel 2 met de lijst van de onderwijsinstellingen vanaf p. 51.

ANTWERPEN Hoger beroepsonderwijs voor verpleegkunde

33 34 35 36 37 38

VL-BRA & BRUSSELS HG 38A 39 40

LIMBURG 41 42 43

OOST-VL

WEST-VL

44 45 45A 45B 45C 46 47 49A 49B

48 48A 48B 49 49C 50 51 52 52A

wat kan je studeren ?

3. Secundair-na-secundair Secundair-na-secundair (afgekort: Se-n-Se) staat voor het geheel van korte opleidingen binnen de derde graad technisch en kunstsecundair onderwijs. Ze komen in de plaats van de vroegere specialisatiejaren van het technisch en kunstsecundair onderwijs; ze zijn sterk beroepsgericht en bevinden zich qua niveau tussen het secundair en hoger onderwijs in. Je kan deze opleidingen volgen in een instelling voor secundair onderwijs en je behaalt er een certificaat mee.

Op dit moment duren alle opleidingen Se-n-Se één jaar (of: twee semesters); in de toekomst kunnen Se-n-Se-opleidingen één tot drie semesters duren. In de meeste gevallen heb je twee starten instapmomenten per jaar: 1 september en 1 februari. Het hangt echter van de school af of er daadwerkelijk op 1 februari opnieuw met de opleiding wordt begonnen. Als de school akkoord is, kan je dubbel zo lang over de studie doen. Toegelaten worden tot een Se-n-Se vanuit het zesde leerjaar secundair onderwijs beperkt zich tot studierichtingen van hetzelfde studiegebied. Overstappen vanuit het zesde leerjaar naar een Se-n-Se van een ander studiegebied kan alleen op voorwaarde dat de ‘toelatingsklassenraad’ van die Se-n-Se daarover een gunstige beslissing nam. Er zijn 2 mogelijkheden voor iemand zonder diploma secundair onderwijs om tot een Se-n-Se toegelaten te worden: –– slagen voor een toelatingsproef die door de toelatingsklasseraad wordt georganiseerd, of –– gunstige beslissing van de toelatingsklasseraad op basis van EVC (= Eerder Verworven Competenties) of EVK (= Eerder Verworven Kwalificaties). EVC of EVK kan ook leiden tot vrijstelling van bepaalde programmaonderdelen.

Se-n-Se TSO Administratie vrije beroepen Animatie in de ouderenzorg Audio-, video- en teletechnieken Biochemie Chemische procestechnieken

Agro- en groenbeheer Apotheekassistent Automotive Bouw constructie- en planningstechnieken Commercieel webverkeer

Contactologie-optometrie

Creatie en patroonontwerpen

Agro- en groenmechanisatie Assistent voedingsindustrie Bakkerijtechnieken Butler-Intendant Computergestuurde mechanische productietechnieken Dentaaltechnieken en supra-structuren

Drogisterij-cosmetica

Esthetische lichaamsverzorging

Gestandaardiseerde en geprogrammeerde

Grime Hout constructie- en planningstechnieken Industriële computertechnieken Industriële onderhoudstechnieken Interactieve multimediatechnieken

Haventechnieken Immobiliënbeheer Industriële elektronicatechnieken Industriële warmtetechnieken Internaatswerking

KMO-administratie Leefgroepenwerking

KMO-ondernemerschap Mechanica constructie- en planningstechnieken Orthopedische instrumenten Regeltechnieken Stuur- en beveiligingstechnieken Textielveredeling en breikunde Toerisme en organisatie Vleeswarentechnieken Water- en luchtbeheersingstechnieken

Netwerkbeheer Public relations Sportclub- en fitnessbegeleider Tekst- en beeldintegratietechnieken Toegepaste autotechnieken Verkoop en distributie Voedselbehandeling

druktechnieken Hotelbeheer Industriële bouwtechnieken Industriële koeltechnieken Integrale veiligheid Internationaal transport en goederenverzending Kunststofvormgevingstechnieken Medico-sociale administratie Productie- en procestechnologie Rotatiedruktechnieken Tandartsassistentie Textielvormgevingstechnieken Toerisme en recreatie Vliegtuigtechnicus Weg- en waterbouwtechnieken

wat kan je studeren ?

Se-n-Se KSO Architecturale vormgeving

Audiovisuele vormgeving

Industriële vormgeving

Ruimtelijke vormgeving

Grafische vormgeving

4. Secundair onderwijs voorbereidend jaar op het hoger onderwijs Bepaalde studierichtingen uit het hoger onderwijs veronderstellen heel wat voorkennis of vaardigheden vanuit het secundair onderwijs. Voor wie deze onvoldoende in de gevolgde studierichting heeft kunnen verwerven, bestaan er voorbereidende jaren.

Ze bereiden meestal voor op studierichtingen waarvoor er bijzondere toelatingsvoorwaarden worden gesteld (bv. in de vorm van een toelatingsexamen). Deze opleiding duurt één jaar. De voorbereidende jaren zijn: –– bijzondere wetenschappelijke vorming –– bijzondere beeldende vorming –– bijzondere muzikale vorming –– voorbereidende divisie van de Koninklijke Militaire School –– bijzondere vorming dans –– bijzondere vorming woordkunst-drama

5. Secundair onderwijs specialisatiejaren 3e graad beroepssecundair onderwijs Na het zesde leerjaar kan je aansluitend een zevende specialisatiejaar (derde leerjaar van de derde graad) in het beroepssecundair onderwijs volgen. De toelating tot het zevende jaar is beperkt tot studierichtingen van hetzelfde studiegebied. Overstappen naar een zevende specialisatiejaar van een ander studiegebied kan enkel mits gunstige beslissing van de toelatingsklassenraad van het specialisatiejaar.

Specialisatiejaren hebben tot doel leerlingen een bijkomende en meer gespecialiseerde vorming te geven en op die manier beter voor te bereiden op de arbeidsmarkt. De aandacht gaat naar praktijkvakken en stages naast een beperkt aantal uren algemene vorming. Er bestaat ook een zevende jaar BSO (naamloos leerjaar). Heb je een specialisatiejaar succesvol beëindigd, dan kan je afhankelijk van je vooropleiding een diploma van secundair onderwijs of een studiegetuigschrift behalen. In het geval van het naamloos leerjaar is dat evenwel alleen een diploma van secundair onderwijs. Dit naamloos leerjaar zal vanaf 1 september 2014 veelal verdwijnen, tenzij het wordt georganiseerd met minimaal 28 lestijden algemene vakken.

wat kan je studeren ?

7DE SPECIALISATIEJAREN BSO Agromanagement

Auto-elektriciteit

Banketaannemer-traiteur

Banketbakkerij-chocoladebewerking

Agromanagement

Bedrijfsgrafiek

Bedrijfsvloeren en waterdichte bekuipingen

Bedrijfsvoertuigen

Beperkte kustvaart

Bijzonder transport

Bijzondere schrijnwerkconstructies

Bio-ecologische bouwafwerking

Bloemsierkunst

Bosbouw en bosbeheer

Bouw historische muziekinstrumenten

Carrosserie- en spuitwerk

Composietverwerking

Computergestuurde werktuigmachines

Dakwerken

Decoratie en restauratie schilderwerk

Decor- en standenbouw

Dieetbakkerij

Diesel- en LPG-motoren

Fotolassen

Geautomatiseerde diamantbewerking en kwaliteitsanalyse

Gemeenschapsrestauratie

Gespecialiseerd recreatiemedewerker

Gespecialiseerde dierenverzorging

Grafische opmaaksystemen

Haarstilist

Hotelonthaal

Industrieel onderhoud

Industriële elektriciteit

Industriële houtbewerking

Instellen van textielmachines

Interieurinrichting

Juwelencreatie

Kantooradministratie en gegevensbeheer

Kinderzorg

Koeltechnische installaties

Labo- glasintrumentenbouw

Land- en tuinbouwmechanisatie

Logistiek

Manegehouder-rijmeester

Matrijzenbouw

Mecanicien voor onderhoud en herstel van motorfietsen

Mechanische en hydraulische kranen

Meerkleurendruk-drukwerkveredeling

Metaal- en kunststofschrijnwerk

Meubelgarneren

Mode- en maatkleding heren

Mode-verkoop

Modelmakerij

Modespecialisatie en trendstudie

Non-ferro metalen dakbedekkingen

Organisatie-assistentie

Pijpfitten-lassen-monteren

Publiciteit en illustratie

Renovatie bouw

Restaurantbedrijf en drankenkennis

Restauratie bouw

Restauratie muziekinstrumenten

Restauratie van meubelen

Restauratie van schrijnwerk

Scheeps- en havenwerk

Schipper-motorist

Slagerij-fijnkosttraiteur

Specialiteitenrestaurant

Stijl- en designmeubelen

Thuis- en bejaardenzorg/zorgkundige

Topsport-sportbegeleider

Tuinaanleg en -onderhoud

Tuinbouwproductie

Uurwerkherstelling

Veehouderij en landbouwteelten

Veiligheidsberoepen

Verkoop en vertegenwoordiging

Verwarmingsinstallaties

Wegenbouwmachines

Wereldgastronomie

Winkelbeheer en etalage

Zeefdruk

6. Secundair onderwijs tweede kwalificatie 3e graad Leerlingen die in het secundair onderwijs de derde graad van het ASO, TSO, BSO of KSO beëindigd hebben, kunnen opnieuw starten in een eerste jaar of in een tweede jaar (onder bepaalde voorwaarden) van de derde graad van het ASO, TSO, het KSO of het BSO.

Een overzicht van alle bestaande studierichtingen in de derde graad ASO, TSO, BSO en KSO vind je via www.ond.vlaanderen.be/onderwijsaanbod of www.onderwijskiezer.be

wat kan je studeren ?

7. Secundair volwassenenonderwijs Het secundair volwassenenonderwijs biedt een brede waaier van opleidingen aan, die gegroepeerd zijn in studiegebieden en die cursisten in staat stellen een erkend diploma, getuigschrift of certificaat te behalen. Het wordt georganiseerd door de centra voor volwassenenonderwijs.

Het secundair volwassenenonderwijs wordt modulair georganiseerd. De leerstof wordt onderverdeeld in een aantal modules. Meerdere modules vormen samen een opleiding. Het centrum is vrij om een module over een gedeelte van het jaar, over een heel jaar of over meerdere jaren te spreiden. Dat betekent dat de modules op verschillende ogenblikken van het jaar kunnen starten. Dankzij die structuur kan de cursist zelf het studiepakket samenstellen en de duur van de studie bepalen. Voor meer informatie contacteer je best de centra. Je kan deze opleidingen zowel in dagen avondonderwijs volgen. De modules kunnen georganiseerd worden in contactonderwijs of in gecombineerd onderwijs. Bij contactonderwijs worden alle lessen in het centrum gegeven. Bij gecombineerd onderwijs wordt een deel van de module in de klas gegeven en een deel van de module kan zelfstandig verwerkt worden, thuis of in een open leercentrum. Je vindt hier ook het studiegebied algemene vorming terug. Dat is de nieuwe naam voor het vroegere tweedekansonderwijs. De opleidingen van dat studiegebied bieden volwassenen van minimum 18 jaar de kans om nog een diploma secundair onderwijs te behalen.

De studiegebieden in het secundair volwassenenonderwijs zijn: Algemene vorming

Auto

Bib-,archief en documentatiekunde (experimenteel studiegebied)

Bijzondere educatieve noden

Boekbinden

Bouw

Chemie

Decoratieve technieken

Diamantbewerking

Grafische technieken

Handel

Hout

Huishoudelijk onderwijs

Informatie- en communicatietechnologie

Juwelen

Kant

Koeling en warmte

Land- en tuinbouw

Lederbewerking

Lichaamsverzorging

Mechanica-elektriciteit

Mode

Muziekinstrumentenbouw

Nederlands tweede taal

Personenzorg

Smeden

Talen richtgraad 1 en 2

Talen richtgraad 3 en 4

Textiel

Toerisme

Voeding

Op zoek naar een centrum voor volwassenenonderwijs of een opleiding? Surf naar www.ond.vlaanderen.be/onderwijsaanbod en www.wordwatjewil.be

wat kan je studeren ?

8. Opleidingen tot uniformberoepen De opleidingen tot uniformberoepen (Defensie, Politie) zijn pas toegankelijk na een bepaalde toelatingsprocedure (selectieproeven of toelatingsexamens).

Alle info is terug te vinden op de websites. Voor de lijst met de adressen zie deel 2 op p. 96.

8.1 Defensie www.mil.be A. OFFICIER (MANAGER) Beroepsofficier via de universiteit van Defensie, nl. de Koninklijke Militaire School - Polytechnische faculteit (burgerlijk ingenieur) - Faculteit sociale en militaire wetenschappen (master) Beroepsofficier via universiteit - Master in de nautische wetenschappen via de Hogere Zeevaartschool te Antwerpen - Industrieel ingenieur via een industriële hogeschool - Arts, tandarts, apotheker, dierenarts via een burgeruniversiteit Officier van het hulpkader (Piloot of Luchtverkeersleider) Beroepsofficier via bijzondere werving (op basis van masterdiploma) B. ONDEROFFICIER (TEAM LEADER) Beroepsonderofficier, gespecialiseerde opleiding via de Koninklijke School voor onderofficieren te Sint-Truiden - Technisch Onderofficier - Niet-technisch Onderofficier Beroepsonderofficier, rekrutering op basis van een bachelordiploma C. SOLDAAT OF MATROOS Soldaat of matroos statuut Beperkte Duur Soldaat of matroos vrijwillige Militaire Inzet

8.2 Politie www.jobpol.be De Lokale en de Federale Politie vormen samen de Geïntegreerde Politie. Het operationele kader bestaat uit politieambtenaren die in vier kaders zijn verdeeld: –– het agentenkader: Agenten van Politie (beperkte politiebevoegheid); –– het basiskader: Inspecteurs van Politie; –– het middenkader: Hoofdinspecteurs van Politie (interne promotie) en Hoofdinspecteurs van Politie met bijzondere specialisatie (externe werving op basis van bepaalde diploma’s bachelor); –– het officierskader: Commissarissen en hoofdcommissarissen van Politie (Interne promotie en externe werving op basis van een masterdiploma). Deze politieambtenaren zijn bevoegd voor de uitoefening van opdrachten van gerechtelijke en bestuurlijke politie.

wat kan je studeren ?

Om te kunnen behoren tot het operationeel kader, zowel bij de Federale als de Lokale Politie, moet je voldoen aan enkele algemene toelatingsvoorwaarden. Wie slaagt voor het geheel van de selectieproeven (4) kan een politieopleiding volgen in een van de politieacademies, conform het gepostuleerde niveau. Naast het operationele kader is er ook administratief en logistiek kader (Calog). Dit Calog-kader bestaat uit vier niveaus: niveau D : geen diplomavereiste niveau C : op basis van een diploma 6 jaar secundair onderwijs niveau B: op basis van een bachelordiploma niveau A : op basis van een masterdiploma Er zijn verschillende functies in dit Calog-kader waarvoor je kan postuleren.

9. Kerkelijk hoger onderwijs Deze opleidingen veronderstellen een sterk religieuze ingesteldheid. Zij leiden naar een taak als bedienaar of naar onderwijsberoepen.

9.1 Rooms-katholieke godsdienst Priester

6 à 7 jaar

De opleiding tot priester kan gevolgd worden aan het: –– Grootseminarie, Potterierei 72, 8000 Brugge (intern) Tel. 050 33 03 62 - www.grootseminariebrugge.be - grootseminarie.brugge@kerknet.be –– Johannes XXIII-Seminarie, Herestraat 51, 3000 Leuven Tel. 016 31 02 00 - www.kerknet.be - marc.steen@theo.kuleuven.be Wie een lerarendiploma heeft, maar geen lesbevoegdheid voor godsdienst, kan deze behalen via een deeltijdse aanvullende opleiding. Wie een diploma hoger onderwijs heeft, andere dan de lerarenopleiding, kan eveneens een aangepast programma volgen tot godsdienstleraar. Voor info: www.kerknet.be

9.2 Protestantse godsdienst Predikant Kerkelijk werk Godsdienstleraar - voor het lager onderwijs - voor het secundair onderwijs

De opleidingen Bedienaar en Kerkelijk werk worden aangeboden in: –– Instituut voor Bijbelse Vorming (IBV), Sint-Janbergsesteenweg 97, 3001 Leuven Tel. 016 20 08 95 - www.ibvleuven.be - secretariaat@ibvleuven.be –– Evangelische Theologische Faculteit (ETF), Sint-Janbergsesteenweg 97, 3001 Leuven Tel. 016 20 08 95 - www.etf.edu - info@etf.edu –– Faculteit voor Protestantse Godgeleerdheid, Bollandistenstraat 40, 1040 Brussel Tel. 02 735 67 46 - www.protestafac.ac.be - info@protestafac.ac.be

5 jaar 2/3 jaar 4 jaar 4 jaar

wat kan je studeren ?

Godsdienstleraar voor het lager onderwijs kan gevolgd worden aan: –– Instituut voor Bijbelse Vorming (IBV), Sint-Janbergsesteenweg 97, 3001 Leuven Tel. 016 20 02 95 - www.ibvleuven.be - info@ibvleuven.be –– Faculteit voor Protestantse Godgeleerdheid, Bollandistenstraat 40, 1040 Brussel Tel. 02 735 67 46 - www.protestafac.ac.be - info@protestafac.ac.be Godsdienstleraar voor het secundair onderwijs kan enkel gevolgd worden aan: –– Evangelische Theologische Faculteit ( ETF), Sint-Janbergsesteenweg 97, 3001 Leuven Tel. 016 20 08 95 - www.etf.edu - info@etf.edu –– Faculteit voor Protestantse Godgeleerdheid, Bollandistenstraat 40, 1040 Brussel Tel. 02 735 67 46 - www.protestafac.ac.be - info@protestafac.ac.be Via deze link vind je alle bekwaamheidsbewijzen voor de godsdienstvakken terug: www.ond.vlaanderen.be/bekwaamheidsbewijzen

10.SYNTRA-opleidingen In de SYNTRA-opleidingen staat praktijk centraal. De docenten zijn vakmensen, ondernemers die zelf elke dag in de praktijk staan. De meeste opleidingen bestaan uit verschillende modules die naargelang de praktijkervaring van de cursist, behaalde studiebewijzen of credits tot een individueel traject leiden.

Ondernemerschapstraject In een ondernemerschapstraject leer je hoe je een eigen zaak opzet, uitbouwt en leidt. De opleiding is alternerend en omvat twee delen: een cursus bedrijfsbeheer en een deel beroepskennis. De cursus bedrijfsbeheer gaat over de beheersaspecten van je onderneming. In de beroepsgerichte vorming staan specifieke vakcompetenties centraal, naast generieke en sectoraal ingevulde ondernemerscompetenties. De meeste opleidingen duren twee tot drie jaar en kunnen zowel overdag als ’s avonds worden gevolgd. Een stageovereenkomst of een praktijkstage bieden je de mogelijkheid om bijkomende ervaring op te doen binnen een onderneming.

Voltijdse dagopleidingen Vanaf 18 jaar kunnen jongeren (die voldaan hebben aan de leerplicht) ondernemerschapstrajecten volgen in een voltijds onderwijstempo (dagopleidingen). Deze opleidingen zijn vooral interessant voor jongeren die, na hun secundair onderwijs, willen kiezen voor méér praktijk en minder theorie. De meeste opleidingen duren één tot twee jaar. Er is ook een praktijkstage voorzien. Na afloop ontvang je een ondernemersdiploma. De meeste dagopleidingen voldoen bovendien aan de voorwaarden voor het behouden van de kinderbijslag.

Leertijd De leertijd, ook wel ‘leercontract’ genoemd, is een praktijkgerichte voorbereiding op een leven als werknemer of ondernemer. De leertijd koppelt een praktijkopleiding in een onderneming (4 dagen per week) aan een theoretische vorming (1 dag per week) in een SYNTRA-campus. Leertijdopleidingen vinden overdag plaats. De leertijd duurt één tot drie jaar en is voor jongeren tussen 15 en 25 jaar. Je kan in de leertijd een gelijkwaardig getuigschrift 2de graad secundair onderwijs, een studiegetuigschrift 2de leerjaar 3de graad secundair onderwijs en een diploma secundair onderwijs behalen. Hiervoor moet je aan enkele voorwaarden voldoen (kijk op www.leertijd.be/meer-over-leertijd). De onderwijsstudiebewijzen geven meer mogelijkheden om verder te studeren in secundair en hoger onderwijs, en voor een job bij de overheid. Naast de voltijdse dagopleidingen, de leertijd en de ondernemingsopleiding biedt SYNTRA nog een ruime waaier van korte cursussen. Surf naar www.syntra.be of contacteer de SYNTRA-campus in jouw buurt voor het volledige aanbod.

wat kan je studeren ?

11. Opleidingen ingericht door de VDAB De Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsopleiding (VDAB) geeft opleidingen aan werkzoekenden en aan werknemers die zich willen om- of bijscholen. Een opleiding kan je kansen op de arbeidsmarkt gevoelig doen stijgen. Ongeacht of je werk zoekt of gewoon hogerop wilt. Daarom doet de VDAB er alles aan om het aanbod van zijn opleidingen uit te breiden en te verbeteren. Aangepast aan jouw persoonlijke behoeften en de eisen van het moderne bedrijfsleven. Zo maakt de VDAB elk jaar het verschil voor duizenden mensen.

Op www.vdab.be/opleidingen vind je een uitgebreid aanbod van opleidingen. Je kan er uitgebreid zoeken via verschillende opties zoals vakgebied, trefwoorden en regio. De duur van de opleidingen kan variëren van enkele dagen tot enkele maanden. In overleg met een instructeur kies je de meest efficiënte opleiding. Wil je leren via het internet, in groep of via een combinatie van beide ? De VDAB zoekt samen met jou de ideale formule. Voor de meeste opleidingen doe je een gemotiveerde aanvraag of doorloop je een procedure. Na een succesvolle opleiding ontvang je een getuigschrift. Voor bepaalde opleidingen krijg je zelfs een wettelijk erkend certificaat. Een extra troef bij het solliciteren! Voor meer informatie over opleidingen en werk, surf naar www.vdab.be of bel het VDAB-servicenummer 0800 30 700 (elke werkdag van 8 u. tot 20 u.). Wil je eerst nog wat informatie over het reilen en zeilen op de arbeidsmarkt? Ga dan naar p. 108.

12. Privéonderwijs Het privéonderwijs (al dan niet schriftelijk) is in ons land niet wettelijk gereglementeerd.

Deze instellingen leveren geen wettelijk erkende diploma’s af, tenzij ze erkend zijn door het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming. Het aanbod is zeer verscheiden, zowel naar de aard van de opleidingen, de lesmodaliteiten als de prijs.

13. Studeren en stage lopen in het buitenland Er bestaat een waaier aan mogelijkheden om tijdens je studies of na je diploma hoger onderwijs in het buitenland te studeren. Wil je meer weten, surf dan naar www.ond.vlaanderen.be/infolijn/faq/buitenland

Als je in het buitenland wilt studeren of een stage wilt volgen, moet je in de meeste gevallen zelf op zoek gaan naar een buitenlandse onderwijsinstelling. Wil je gaan studeren in een Europees land, dan kan je terecht op www.enic-naric.net. Daar staat per land een lijst van de erkende opleidingen en instellingen voor hoger onderwijs.

wat kan je studeren ?

Op www.ec.europa.eu/ploteus en www.euroguidance.be vind je meer over de leermogelijkheden binnen de Europese ruimte. Voor landen buiten Europa neem je rechtstreeks contact op met de ambassade of het consulaat van het gastland in Brussel of met Belgische ambassades in het buitenland. Op www.diplomatie.belgium.be vind je zowel de adressen van de buitenlandse ambassades in België als de adressen van Belgische ambassades in het buitenland. In de brochure ‘Aanpakken en Wegwezen’ van de vzw JINT (Grétrystraat 26, 1000 Brussel, tel. 02 209 07 20) staat een overzicht van internationale sites waarop je informatie over onderwijs, opleidingen en onderwijsinstellingen in het buitenland kan vinden. Surf naar www.jint.be voor meer informatie. Bij de planning van je buitenlands project krijg je sinds kort hulp van ‘Kamiel’. Op www.kamiel.info krijg je hulp om je paperassen en administratie in orde te krijgen voor je naar het buitenland vertrekt. Je vindt er basisinfo over de volgende thema’s: kinderbijslag, wachttijd, wacht- werkloosheidsuitkeringen, ziekteverzekering, belastingen, reis- en verblijfsdocumenten. EUROPASS biedt je een Europass-Mobiliteit aan als bewijs van een Europese stage of leerervaring. De Europass-Mobiliteit moet voor je vertrek aangevraagd worden door de organisatie die je naar het buitenland begeleidt. Europass biedt je ook een portfolio van documenten aan die je helpen om je ervaringen, taalkennis en kwalificaties duidelijk te maken in andere Europese landen. Europass is van toepassing in alle landen van de Europese Unie, de kandidaat-lidstaten en de landen van de Europese Economische Ruimte. Surf naar www.europass-vlaanderen.be. Europass heeft ook een Europese website waar je je Europass- CV en Europass-Taalpaspoort kunt invullen. Surf naar www.europass.cedefop.europa.eu. Informeer je zeker of je buitenlands diploma of getuigschrift gelijkwaardig is met een Vlaams diploma of getuigschrift. Op www.ond.vlaanderen.be/infolijn/faq/gelijkwaardigheid vind je hierover uitgebreide uitleg en nuttige doorverwijzingen. Bovenstaande helpt je op weg als je op eigen houtje beslist verder te studeren in het buitenland. Maar neem ook eens een kijkje op de site van EPOS: www.epos-vlaanderen.be. Daar vind je heel wat internationale programma’s waaraan Vlaamse universiteiten en hogescholen deelnemen.

14. Flexibel studeren 14.1 Flexibele leerroutes Bij de inschrijving aan een instelling van hoger onderwijs kan je kiezen uit verschillende soorten contracten: –– een diplomacontract: je schrijft je in met het oog op het behalen van een diploma van een opleiding en volgt de lessen, stages ... Je kan rekenen op begeleiding van de instelling. –– een creditcontract: je schrijft je in met het oog op het behalen van een creditbewijs voor één of meerdere opleidingsonderdelen, los van de opleiding. Je kan rekenen op begeleiding van de instelling voor de opleidingsonderde(e)l(en) waarvoor je een creditcontract hebt afgesloten. –– een examencontract: je schrijft je in voor het afleggen van examens met het oog op het behalen van hetzij een diploma van een opleiding, hetzij een creditbewijs voor één of meerdere opleidingsonderdelen. Je volgt de lessen niet. Je legt enkel de examens af. Bepaalde opleidingsonderdelen komen omwille van hun aard (bv. een practicum) niet in aanmerking voor een examencontract. De instelling legt in de onderwijsregeling vast over welke opleidingsonderdelen het gaat en motiveert dat ook. –– je kan contracten combineren.

wat kan je studeren ?

Je kan in het hoger onderwijs via een flexibele leerroute een diploma of een creditbewijs behalen. De instelling bepaalt zelf hoe ze de flexibele leertrajecten aanbiedt. De flexibilisering van het hoger onderwijs laat jou als student toe zelf je studieprogramma samen te stellen. Je moet dus niet noodzakelijk een voltijds studieprogramma volgen. Je bepaalt zelf voor hoeveel studiepunten je inschrijft, naargelang je capaciteiten en de tijd die je aan je studie kan besteden. Als je om de een of andere reden geen (voltijds) dagonderwijs kan volgen, zijn er ook mogelijkheden om toch een diploma hoger onderwijs te behalen. Zo kan je met een hogeschool of universiteit een examencontract afsluiten. Dat betekent dat je je enkel inschrijft voor het afleggen van examens en dus geen lessen volgt. Enkele instellingen hoger onderwijs ontwikkelden een aanbod in begeleide zelfstudie waarbij je ook ruimte vrijhoudt voor practica en stages. Soms kan je opleidingen ook via afstandsonderwijs volgen. Sommige instellingen bieden bepaalde opleidingen ook aan in weekend- of avondonderwijs. Andere instellingen maken de combinatie van studeren met andere zaken mogelijk door bv. alle lessen op één dag per week te groeperen of specifieke trajecten voor werkstudenten aan te bieden. Informeer je dus bij de hogescholen en de universiteiten zelf voor de concrete mogelijkheden over flexibele leertrajecten. Contactgegevens vind je in deel 2 van deze brochure. De opleidingen die volgens een flexibele leerroute worden ingericht, kan je opzoeken op www.onderwijskiezer.be Studietrajecten die zich specifiek richten op werkstudenten, kan je terugvinden op www.hogeronderwijsregister.be

14.2 Open Universiteit Nederland De Open Universiteit Nederland biedt geaccrediteerde academische opleidingen in afstandsonderwijs aan voor volwassenen die werk en/of gezin met hun studies willen combineren. Om een maximale toegankelijkheid te realiseren is de Open Universiteit Nederland zeer flexibel georganiseerd. Wie studeert aan de Open Universiteit Nederland is niet gebonden aan vaste uren of een vaste studieplaats. Het onderwijs wordt aangeboden in de vorm van zelfstudiepakketten die je studeert waar en wanneer je wil. De student bepaalt in ruimte mate zelf zijn studietempo. Bij de Open Universiteit Nederland kan je een academische bachelor en een master behalen in de studierichtingen psychologie, arbeids- en organisatiepsychologie en gezondheidspsychologie, informatica, Nederlands recht, cultuurwetenschappen, milieuwetenschappen en managementwetenschappen. Naast de bachelor- en masteropleidingen biedt de Open Universiteit Nederland nog kortlopende opleidingen aan. De meeste cursussen kunnen ook afzonderlijk gevolgd worden. Dankzij een verdrag tussen Nederland en de Vlaamse Gemeenschap is de Nederlandse graad van “bachelor”, “master” of “doctor” gelijkwaardig aan een Vlaamse graad van “bachelor”, “master” of “doctor”. Het masterdiploma in rechten en psychologie vormen een uitzondering. Surf naar www.ond.vlaanderen.be/naric voor meer uitleg over de erkenning en gelijkwaardigheid van buitenlandse diploma’s. Via de website www.openuniversiteit.be vind je meer informatie over het cursusaanbod van de Open Universiteit Nederland.

wat kan je studeren ?

14.3 Examencommissies Bepaalde diploma’s, getuigschriften en attesten kan je niet alleen behalen door opleiding te volgen, maar ook door je individueel voor te bereiden en de examens via een examencommissie af te leggen.

De Examencommissie secundair onderwijs Deze examencommissie, die deel uitmaakt van het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming, richt examens in die leiden naar: –– het getuigschrift van de eerste graad secundair onderwijs; –– het getuigschrift van de tweede graad secundair onderwijs; –– het diploma secundair onderwijs (ASO, TSO, KSO en BSO). Een diploma behaald via de Examencommissie van de Vlaamse Gemeenschap is gelijkwaardig aan hetzelfde diploma behaald op school. Meer info vind je op de website www.ond.vlaanderen.be/secundair/examencommissie

De Centrale Examencommissie van de Federale Overheidsdienst Economie, KMO, Middenstand en Energie Denk je eraan om een handels- of ambachtsonderneming op te starten, dan moet je eerst bewijzen dat je beschikt over de nodige kennis van bedrijfsbeheer. Heb je in het secundair onderwijs geen attest bedrijfsbeheer behaald en wens je daarvoor geen opleiding te volgen, dan kan je bij de Centrale Examencommissie van de FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie het examen over de basiskennis van het bedrijfsbeheer afleggen. Als je slaagt, krijg je een getuigschrift. Als je onderneming ook een gereglementeerd beroep uitoefent, dan moet je naast de basiskennis van het bedrijfsbeheer, ook de beroepsbekwaamheid van het gereglementeerde beroep bewijzen. Ben je niet in het bezit van een diploma dat verwijst naar het gereglementeerd beroep dat je wil uitoefenen, en beschik je niet over de juiste praktijkervaring, dan kan je de beroepsbekwaamheid ook bewijzen door een examen af te leggen voor de Centrale Examencommissie van de FOD Economie, KMO, Middenstand en Energie. Voor de uitoefening van sommige activiteiten is bovendien een vergunning of melding vereist. Meer info vind je in de rubriek Ondernemen op www.economie.fgov.be Voor studenten die met een examencontract studeren (zie flexibele leerroutes op p. 47) moet de universiteit of hogeschool een examencommissie organiseren.

wat kan je studeren ?

: o d o t

ist l k c e je ch mee te t e e verg an niet -in! a d r i e s t h e ac ar d a n n neme .be

sidin

www.

Deel 2

WAAR KAN JE STUDEREN ? lijst van de onderwijsinstellingen

waar kan je studeren ?

Dit deel bevat een overzicht van de onderwijsinstellingen. Je vindt er de universiteiten en de hogescholen. Ze worden oplopend gerangschikt volgens postcode. Deze nummers/codes worden ook gebruikt in deel 1.

1. Universiteiten en hogescholen 1

HUB - KAHO

Warmoesberg 26, 1000 Brussel Gebr. De Smetstraat 1, 9000 Gent

Campus Brussel Stormstraat 2, 1000 Brussel

Campus Hoger Instituut Gezinswetenschappen H.Hamoirlaan 136, 1030 Schaarbeek

Campus Parnas Stationsstraat 101, 1700 Dilbeek

Technologiecampus Gent Gebroeders De Smetstraat 1, 9000 Gent

Campus Waas Hospitaalstraat 23, 9100 Sint-Niklaas

Campus Dirk Martens Kwalestraat 154, 9320 Nieuwekerken

LUCA SCHOOL OF ARTS

Koningsstraat 328, 1030 Schaarbeek

Campus Sint-Lukas Brussel Paleizenstraat 70, 1030 Schaarbeek

Campus Narafi V. Rousseaulaan 75, 1190 Vorst

Campus Lemmensinstituut Lemmensberg 3, 3000 Leuven

Campus Sint-Lucas Architectuur Gent Hoogstraat 51, 9000 Gent

Campus Sint-Lucas Beeldende Kunst Gent Zwartezustersstraat 34, 9000 Gent

www.hub-kaho.be info@hubrussel.be info@kahosl.be

www.luca-arts.be info@luca-arts.be

waar kan je studeren ?

VRIJE UNIVERSITEIT BRUSSEL

Pleinlaan 2, 1050 Elsene

Campus Etterbeek Pleinlaan 2, 1050 Elsene

Erasmus Hogeschool Nijverheidskaai 170, 1070 Anderlecht

Campus Jette Laarbeeklaan 103, 1090 Jette

ERASMUSHOGESCHOOL

Nijverheidskaai 170, 1070 Anderlecht

Departement Management, Media & Maatschappij Zespenningenstraat 70, 1000 Brussel

Koninklijk Conservatorium Brussel - School of Arts Regentschapsstraat 30, 1000 Brussel

Rits - School of Arts A.Dansaertstraat 70, 1000 Brussel

Departement Design & Technologie Nijverheidskaai 170, 1070 Anderlecht

Departement Gezondheidszorg & Landschapsarchitectuur Departement Onderwijs & Pedagogie Campus Jette Laarbeeklaan 121, 1090 Jette

ARTESIS PLANTIJN HOGESCHOOL ANTWERPEN

Keizerstraat 15, 2000 Antwerpen

www.vub.ac.be info@vub.be

www.ehb.be info@ehb.be

www.ap.be info@ap.be

Campus Mutsaard (Koninklijke academie) Mutsaardstraat 31, 2000 Antwerpen Keizerstraat 14, 2000 Antwerpen (opleiding Grafische Vormgeving) Nationalestraat 28, 5de verdieping, 2000 Antwerpen (opleiding Mode)

Campus Paardenmarkt (Wetenschap en Techniek) Paardenmarkt 92, 2000 Antwerpen

Campus ’t Zuid (Gezondheid & Welzijn) Kasteelstraat 17, 2000 Antwerpen

Campus ’t Zuid (Onderwijs en Training) Verschansingsstraat 29, 2000 Antwerpen Bouwmeestersstraat 3, 2000 Antwerpen

waar kan je studeren ?

Campus Lange Nieuwstraat (Gezondheid en Welzijn) Lange Nieuwstraat 101, 2000 Antwerpen

Campus Meistraat (Management en Communicatie) Meistraat 5, 2000 Antwerpen

Campus Kronenburg (Onderwijs en Training - Wetenschap en Techniek) Kronenburgstraat 47, 2000 Antwerpen

Campus Conservatorium (Koninklijk Conservatorium Antwerpen) Desguinlei 25, 2018 Antwerpen

Campus Merksem (Gezonheid en Welzijn) J.De Boeckstraat 10, 2170 Merksem

Campus Dodoens (Wetenschap en Techniek) Leopoldstraat 42, 2800 Mechelen

Campus Boom (Wetenschap en Techniek) Van Leriustraat 227, 2850 Boom

UNIVERSITEIT ANTWERPEN

Prinsstraat 13, 2000 Antwerpen

Stadscampus Prinsstraat 13, 2000 Antwerpen

Campus Mutsaard Mutsaardstraat 31, 2000 Antwerpen

Campus Paardenmarkt Paardenmarkt 92, 2000 Antwerpen

Campus Zuid Schildersstraat 41, 2000 Antwerpen

Campus Groenenborger Groenenborgerlaan 171, 2020 Antwerpen

Campus Middelheim Middelheimlaan 1, 2020 Antwerpen

Campus Merksem Van Aertselaerstraat 31, 2170 Merksem

Campus Drie Eiken Universiteitsplein 1, 2610 Wilrijk

Campus Hoboken Salesianenlaan 30, 2660 Hoboken

www.uantwerpen.be stip@uantwerpen.be

waar kan je studeren ?

7 KAREL DE GROTE HOGESCHOOL

Brusselstraat 45, 2018 Antwerpen

Campus Groenplaats Nationalestraat 5, 2018 Antwerpen

Campus Markgrave Van Schoonbekestraat 143, 2018 Antwerpen

Campus Sint-Lucas Sint-Jozefstraat 35, 2018 Antwerpen

Campus Zuid

www.kdg.be info@kdg.be

Brusselstraat 23, 2018 Antwerpen

Campus Linkeroever L.Frarynlaan 30, 2050 Antwerpen

Campus Congres Kerkstraat 45, 2060 Antwerpen

Campus Noord 1 - Pothoekstraat Pothoekstraat 125, 2060 Antwerpen

Campus Noord 2 - Oudesteenweg Oudesteenweg 81, 2060 Antwerpen

Campus Don Bosco Hoboken Salesianenlaan 30, 2660 Hoboken

8 HOGERE ZEEVAARTSCHOOL

Noordkasteel Oost 6, 2030 Antwerpen

www.hzs.be info@hzs.be

9 THOMAS MORE

Zandpoortvest 13, 2800 Mechelen

www.thomasmore.be info@thomasmore.be

MECHELEN-ANTWERPEN KEMPEN

Kleinhoefstraat 4, 2440 Geel

Campus Antwerpen Thomas More Mechelen-Antwerpen Carolus: Korte Nieuwsstraat 33, 2000 Antwerpen Sint-Andries: Sint-Andriesstraat 2, 2000 Antwerpen Sanderus: J. De Bomstraat 11, 2018 Antwerpen

Campus Vorselaar Thomas More Kempen Lepelstraat 2, 2290 Vorselaar

Campus Turnhout Thomas More Kempen campus Blairon 800, 2300 Turnhout

waar kan je studeren ?

Campus Geel Thomas More Kempen Kleinhoefstraat 4, 2440 Geel

Campus Lier Thomas More Kempen Antwerpsestraat 99, 2500 Lier

Campus Mechelen Thomas More Mechelen-Antwerpen Kruidtuin: Lange Ridderstraat 44, 2800 Mechelen De Ham: Raghenoplein 21bis, 2800 Mechelen Faydherbe: Zandpoortvest 16, 2800 Mechelen De Vest: Zandpoortvest 60, 2800 Mechelen

Campus De Nayer Thomas More Mechelen-Antwerpen www.kuleuven.be J. De Nayerlaan 5, 2860 Sint-Katelijne-Waver onderwijscommunicatie@kuleuven.be

10 KU LEUVEN

Oude Markt 13, bus 5005, 3000 Leuven

10A

KU Leuven@HUBrussel Warmoesberg 26, 1000 Brussel

10B

KU Leuven@LUCA Campus Sint-Lucas Paleizenstraat 65-67, 1030 Schaarbeek

10C

KU Leuven@Thomas More Carolus: Korte Nieuwstraat 33, 2000 Antwerpen Sint-Andries: Sint-Andriesstraat 2, 2000 Antwerpen

10D

KU Leuven@Thomas More Kleinhoefstraat 4, 2440 Geel

10E

KU Leuven@Thomas More Campus De Nayer Jan De Nayerlaan 5, 2860 Sint-Katelijne-Waver

10F

KU Leuven@GroepT Vesaliusstraat 13, 3000 Leuven

10G

KU Leuven@KHLim (in samenwerking met UHasselt) Agoralaan, Gebouw B, Bus 8, 3590 Diepenbeek

10H

KU Leuven@Kulab (voorheen KHBO) Xaverianenstraat 10, 8200 Brugge

10I

KU Leuven@Kulab (voorheen KHBO) Zeedijk 101, 8400 Oostende

10J

KU Leuven@Kulak E. Sabbelaan 53, 8500 Kortrijk

10K

KU Leuven@KAHO Sint Lieven Gebroeders De Smetstraat 1, 9000 Gent

waar kan je studeren ?

10L

KU Leuven@LUCA (campus Sint-Lucas) Hoogstraat 51, 9000 Gent

10M

KU Leuven@KAHO Sint Lieven Kwalestraat 154, 9320 Aalst

11 GROEP T

A.Vesaliusstraat 13, 3000 Leuven

www.groept.be groept@groept.be

12 KH LEUVEN

Abdij Van Park 9, 3001 Heverlee

www.khleuven.be info@khleuven.be

12A

Departement Gezondheidszorg en Technologie Herestraat 49, 3000 Leuven

12B

Departement Economisch Hoger Onderwijs Departement Lerarenopleiding Heverlee Campus Hertogstraat Hertogstraat 178, 3001 Heverlee

12C

Departement Sociale School Heverlee Groeneweg 151, 3001 Heverlee

12D

Departement Lerarenopleiding Diest Campus Clenardus Weerstandsplein 2, 3290 Diest

13 HOGESCHOOL PXL

Elfde-Liniestraat 24, Gebouw A, 3500 Hasselt

13A

Campus Vildersstraat Vildersstraat 5, 3500 Hasselt

13B

Campus Elfde Linie Elfde-Liniestraat 26, 3500 Hasselt

13C

MAD-faculty (in samenwerking met KHLim) Campus C-mine C-mine 5, 3600 Genk Campus Elfde Linie Elfde-Liniestraat , 3500 Hasselt

13D

Campus Guffenslaan Guffenslaan 39, 3500 Hasselt

13E

Campus Quartier Canal Bootstraat 9, 3500 Hasselt

13F

Campus Diepenbeek Agoralaan, 3590 Diepenbeek

www.pxl.be pxl@pxl.be

waar kan je studeren ?

14 UNIVERSITEIT HASSELT

Martelarenlaan 42, 3500 Hasselt

14A

Campus Hasselt Martelarenlaan 42, 3500 Hasselt

14B

Campus Diepenbeek Agoralaan â€“ Gebouw D, 3590 Diepenbeek

15 KATHOLIEKE HOGESCHOOL LIMBURG

Agoralaan gebouw B bus 1 3590 Diepenbeek

15A

Campus Oude Luikerbaan

www.uhasselt.be info@uhasselt.be studentensecretariaat@uhasselt.be

www.khlim.be informatie@khlim.be

Oude Luikerbaan 79, 3500 Hasselt

15B

Campus Hemelrijk Hemelrijk 25, 3500 Hasselt

15C

Campus Diepenbeek Agoralaan Gebouw B bus 1, 3590 Diepenbeek

15D

MAD-faculty (i.s.m. PXL) Campus C-mine C-mine 5, 3600 Genk Campus Elfde Linie Elfde Liniestraat, 3500 Hasselt

16 KATHOLIEKE HOGESCHOOL VIVES NOORD KATHOLIEKE HOGESCHOOL VIVES ZUID

Xaverianenstraat 10, 8200 Brugge

www.khbo.be info@khbo.be

Doorniksesteenweg 145, 8500 Kortrijk

www.katho.be info@katho.be

16A

Campus Brugge KH Vives Noord Xaverianenstraat 10, 8200 Sint-Michiels

16B

Campus Oostende KH Vives Noord Zeedijk 101, 8400 Oostende

16C

Campus Kortrijk KH Vives Zuid Doorniksesteenweg 145, 8500 Kortrijk

16D

Campus Tielt KH Vives Zuid Beernegemstraat 10, 8700 Tielt

16E

Campus RoeselareKH Vives Zuid Wilgenstraat 32, 8800 Roeselare

16F

Campus Torhout KH Vives Zuid St.-Jozefstraat 1, 8820 Torhout

waar kan je studeren ?

17 HOWEST

Marksesteenweg 58, 8500 Kortrijk

17A

Campus Brugge Sint-Jorisstraat 71, 8000 Brugge

17B

Campus Rijselstraat Rijselstraat 5, 8200 Sint-Michiels

17C

Campus Renaat de Rudderlaan Renaat de Rudderlaan 6, 8500 Kortrijk

17D

Campus Graaf Karel de Goedelaan Graaf Karel de Goedelaan 5, 8500 Kortrijk

18 UNIVERSITEIT GENT

St.-Pietersnieuwstraat 33, 9000 Gent

18A

Universiteit Gent Campus Kortrijk Graaf Karel de Goedelaan 5 8500 Kortrijk

19 HOGENT

Kortrijksesteenweg 14, 9000 Gent

19A

Campus Bijloke J.Kluyskensstraat 2, 9000 Gent

19B

Campus Schoonmeersen Valentin Vaerwyckweg 1, 9000 Gent

19C

Campus Mercator Henleykaai 84, 9000 Gent

19D

Campus Melle Brusselsesteenweg 161, 9000 Gent

19E

Campus Vesalius Keramiekstraat 80, 9000 Gent

19F

Campus Ledeganck K.L. Ledeganckstraat 8, 9000 Gent

19G

Campus Hoogpoort Hoogpoort 64, 9000 Gent

19H

Campus Aalst Arbeidstraat 14, 9300 Aalst

www.howest.be info@howest.be

www.ugent.be acs@ugent.be

www.hogent.be info@hogent.be

waar kan je studeren ?

20 ARTEVELDEHOGESCHOOL

Hoogpoort 15, 9000 Gent

20A

Campus Kantienberg Voetweg 66, 9000 Gent

20B

Campus Kattenberg Kattenberg 9, 9000 Gent

20C

Campus Sint-Annaplein Sint-Annaplein 31, 9000 Gent

20D

Campus Brusselsepoortstraat Brusselsepoortstraat 93, 9000 Gent

20E

Campus Mariakerke Industrieweg 232, 9030 Mariakerke

20F

Campus Sint-Amandsberg J.Gerardstraat 18, 9040 Sint-Amandsberg

20G

Campus Goudstraat Goudstraat 37, 9000 Gent

20H

Campus Leeuwstraat Leeuwstraat 1, 9000 Gent

www.arteveldehs.be info@arteveldehs.be

waar kan je studeren ?

2. HBO5 Verpleegkunde 33

Sint-Norbertusinstituut - Afdeling Verpleegkunde Lokkaardstraat 6, 2018 Antwerpen Tel. 03 238 43 73 www.sint-norbertus.be

Leonardo Lyceum / SITO 7 campus Stuyvenberg Lange Beeldekensstraat 267, 2060 Antwerpen Tel. 03 217 71 16 www.sito7.be

Hoger Instituut voor Verpleegkunde Sint-Elisabeth Herentalsstraat 70, 2300 Turnhout Tel. 014 47 13 00 www.hivset.be

Sint-Aloysiusinstituut voor Verpleegkunde Kolveniersvest 24, 2500 Lier Tel. 03 480 17 66 www.sal.be

Sint-Norbertusinstituut voor Verpleegkunde Rooienberg 23, 2570 Duffel Tel. 015 30 38 83 www.verpleegkunde-duffel.be

Koninklijk Technisch Atheneum Paramedisch Instituut Augustijnenstraat 92, 2800 Mechelen Tel. 015 29 01 36 www.paramedin.be

38 A

Koninklijk Technisch Atheneum - Paramedisch Instituut Laarbeeklaan 121, 1090 Brussel Tel. 02 472 25 43 www.paramedin.be

Sint-Guido-Instituut Sainte-Adresseplein 12, 1070 Brussel Tel. 02 520 86 30 www.sintguido.be

Sint-Franciscusinstituut voor Verpleegkunde Naamsestraat 105, 3000 Leuven Tel. 016 23 07 66 www.stfran.be

Provinciaal Instituut Verpleegkunde Hasselt Kunstlaan 1, 3500 Hasselt Tel. 011 26 05 10 www.pivh.be

waar kan je studeren ?

Vrij Technisch Instituut - Campus Salvator Salvatorstraat 20, 3500 Hasselt Tel. 011 24 62 40 www.vti-hasselt.be

Regina Mundi Verpleegopleiding Weg naar As 62, 3600 Genk Tel. 089 35 69 25 www.verpleegopleiding-genk.be

BenedictusPoort Campus Maria Middelares Kortrijksesteenweg 1024, 9000 Gent Tel. 09 222 37 82 www.benedictuspoort.be

Instituut voor Verpleegkunde Sint-Vincentius Campus Sint-Lievenspoort Sint-Lievenspoortstraat 143, 9000 Gent Tel. 0478 64 46 07 www.ivv-gent.be

45A

Instituut voor Verpleegkunde Sint-Vincentius Campus Guislain Jozef Guislainstraat 43, 9000 Gent Tel. 09 216 35 50 www.ivv-gent.be

45 B

Instituut voor Verpleegkunde Sint-Vincentius Campus Sint-Elisabeth Sint-Walburgastraat 9, 9700 Oudenaarde Tel. 055 31 13 94 www.ivv-gent.be

45 C

Instituut voor Verpleegkunde Sint-Vincentius Campus Sint-Vincentius Eeklo Zuidmoerstraat 125, 9900 Eeklo Tel. 09 341 82 29 www.ivv-gent.be

Technisch Instituut Sint-Carolus Campus Waas Hospitaalstraat 23, 9100 Sint-Niklaas Tel. 03 780 89 07 www.sint-carolus.be

Sint-Augustinusinstituut voor Verpleegkunde Leopoldlaan 9, 9300 Aalst Tel. 053 70 33 79 www.sai-aalst.be

waar kan je studeren ?

Hogere Beroepsopleiding voor Verpleegkunde Vestiging Sint-Michiels Koning Albert I-laan 6, 8200 Brugge Tel. 050 30 18 95 www.hbov.be

48 A

Hogere Beroepsopleiding voor Verpleegkunde Vestiging Brugge Zonnekemeers 18, 8000 Brugge Tel. 050 34 75 89 www.hbov.be

48 B

Hogere Beroepsopleiding voor Verpleegkunde Vestiging Oostende FrĂ¨re Orbanstraat 145A, 8400 Oostende Tel. 059 80 17 57 www.hbov.be

KTA Vesaliusinstituut Oostende Leffingestraat 1, 8400 Oostende Tel. 059 70 68 70 www.vesaliusinstituut.be

49 A

KTA Vesaliusinstituut Keramiekstraat 80, 9000 Gent Tel. 09 222 40 15 www.vesaliusinstituut.be

49 B

KTA Vesaliusinstituut Ninovestraat 169, 9600 Ronse Tel. 055 23 53 92 www.vesaliusinstituut.be

49 C

KTA Vesaliusinstituut Rijselstraat 3, 8200 Brugge Tel. 050 70 37 71 www.vesaliusinstituut.be

Leielandscholen Campus HBO5 Verpleegkunde Kortrijk Doorniksesteenweg 145, 8500 Kortrijk Tel. 056 28 06 00 www.siniko.be

Hoger Beroepsonderwijs voor Verpleegkunde Ic Dien Westlaan 99, 8800 Roeselare Tel. 051 20 73 54 www.icdien.be

waar kan je studeren ?

Hoger Beroepsonderwijs Verpleegkunde Aleydis Vijfseweg 2, 8790 Waregem Tel. 056 60 24 68 www.aleydis.be

52 A

Hoger Beroepsonderwijs Verpleegkunde Aleydis Grote Hulststraat 55, 8700 Tielt Tel. 051 40 27 65 www.aleydis.be

3. Uniformberoepen 53

Defensie Algemene Directie Human resources Bruynstraat 200 Kwartier Koningin Astrid Blok DOO - 1120 Brussel Gratis nummer: 0800 33348 - www.mil.be

53 A

Informatiecentrum Antwerpen BelgiĂŤlei 119, 2018 Antwerpen Tel. 03 231 24 20

53 B

Informatiecentrum Brussel Kortenberglaan 125, 1000 Brussel Tel. 02 742 69 66

53 C

Informatiecentrum Hasselt Guffenslaan 24, 3500 Hasselt Tel. 011 28 88 70

53 D

Informatiecentrum Gent G. De Craeyerstraat 2, 9000 Gent Tel. 09 267 36 26

53 E

Informatiecentrum Brugge Leopold Debruynestraat 125, 8310 Brugge Tel. 050 36 62 70

Politie Directie van de rekrutering en van de selectie Fritz Toussaintstraat 8, 1050 Brussel Gratis nummer: 0800 99 404 - www.jobpol.be

54 A

Campus Vesta APB Politieopleidingen Antwerpen Oostmalsesteenweg 75, 2520 Ranst Tel. 03 205 19 50

54 B

Gewestelijke en Intercommunale Politieschool Oudstrijderslaan 199, 1140 Brussel Tel. 02 201 16 16

waar kan je studeren ?

54 C

Trainings- en Opleidingscentrum voor Politie Poverstraat 75, 1731 Asse Tel. 02 456 89 20

54 D

Provincie Limburg Opleiding en Training M. Habetslaan 7, 3600 Genk Tel. 089 77 82 50

54 E

Oost-Vlaamse Politieacademie Sprendonkstraat 5, 9042 Mendonk Tel. 09 345 69 64

54 F

West-Vlaamse Politieschool K. Leopold III- laan 41, 8200 Brugge Tel. 050 40 45 40

: o d o t

ist l k c e je ch mee te t e e verg an niet -in! a d r i e s t h e ac ar d a n n neme e

.b sidin . w w w

Deel 3

WAAR KAN JE AAN DE SLAG? overzicht van beroepssectoren

waar kan je aan de slag ?

Proficiat! Je staat op het punt de schoolpoort achter je dicht te trekken, liefst met een diploma of kwalificatie in de hand. Er zijn twee mogelijkheden: of je gaat voortstuderen, of je zet de stap naar de arbeidsmarkt. In beide gevallen is het interessant te weten in welke sectoren je zoal terecht kan komen, hetzij binnenkort, hetzij in een iets verdere toekomst.

Oneindig veel beroepen ... Wil je echt zicht krijgen op wat je moet kennen en kunnen in een bepaald beroep dan moet je eens gaan kijken op Competent www.competent.be. Competent is een beroependatabank. Ze bevat fiches met informatie over de inhoud van beroepen, welke activiteiten je moet kunnen uitvoeren, wat je daarvoor moet kunnen en kennen, hoe het werk georganiseerd is, welke opleidingen vereist zijn, enz. Deze informatie is door de sociale partners goedgekeurd.

... voor iedereen! Het is niet omdat je (binnenkort) gaat werken dat je de rest van je leven niet meer zal/kan bijleren. De sectoren bieden, onder andere via hun sectorfondsen, heel wat bijkomende opleidingskansen aan, ook als je al aan de slag bent. Op die manier bieden de sectoren doorgroeimogelijkheden. Als hulpmonteur in de montage, bijvoorbeeld, kan je doorgroeien naar monteur, brigadier en chef. De sectoren werken daarvoor samen met de VDAB, SYNTRA, centra voor volwassenenonderwijs en andere opleidingsverstrekkers. Het opleidingsaanbod vind je op de websites van de sectoren terug. Laat je niet afschrikken door een bepaald imago van een sector: vrouwen zijn welkom in heel wat sectoren en beroepen die nog als â€˜typisch mannelijkâ€™ beschouwd worden, en omgekeerd. Sectoren hebben dus oog voor diversiteit en bieden graag kansen aan gemotiveerde kandidaat-werknemers die, onder andere, on-the-job willen bijleren. Je zal ook ontdekken dat je met tal van niet-specifieke opleidingen toch in een bepaalde sector aan de slag kan. Zo hoef je geen artiest te zijn om in de podiumkunsten te werken. Je kan er ook terecht als kapper, schrijnwerker, onthaalbediende, boekhouder ... Eenzelfde opleiding of diploma kan leiden tot tewerkstelling in totaal uiteenlopende sectoren.

In deze brochure ... In deze brochure krijg je een overzicht van 30 sectoren, alfabetisch gerangschikt. Deze sectoren vertegenwoordigen samen meer dan 75% van alle werknemers in Vlaanderen. Dat betekent dat een aantal sectoren niet zijn opgenomen, bv. de schoonmaaksector, de distributiesector, de sector van banken en verzekeringen. Dit komt omdat deze sectoren (nog) geen sectorconvenant (zie afkortingen en termen p. 68) hebben. De uitzendsector is een bijzondere sector omdat ze mensen tewerkstelt in alle andere sectoren. Uitzendarbeid is voor vele schoolverlaters de opstap naar de arbeidsmarkt. In Wat doen we? krijg je een korte omschrijving van wat de sector precies doet en eventueel welke vaardigheden, attitudes ... typerend voor de sector zijn. Een drukafwerker moet niet alleen gevoel hebben voor techniek, maar ook nauwkeurig kunnen werken. In de houtsector zijn liefde voor het vak, flexibiliteit en teamgeest belangrijk.

waar kan je aan de slag ?

In Wie doet het? vind je meer uitleg bij de beroepen uit de sector. Maar soms is de lijst zo lang dat het bij een loutere opsomming blijft. En die opsomming is meestal ook niet volledig. Neem dus ook een kijkje op de website van het sectorfonds want daar staan vaak uitgebreide info en beschrijvingen van de beroepen in de sector. Je vindt meer uitleg over de opleidingsmogelijkheden in Hoe word je het? Voor heel wat sectoren kan je al een specifieke richting in het secundair onderwijs kiezen, maar zelfs als je dit niet deed, is het nog niet altijd te laat om je om te scholen. In Meer informatie staan de contactgegevens van het sectorfonds. De consulenten van dit fonds kunnen je informeren over eventuele tewerkstellingsmogelijkheden en -initiatieven. Maar ook eens je werknemer bent, houdt het leren niet op. De meeste sectoren bieden, onder andere via hun sectorfondsen, bijkomende opleidingskansen aan, waardoor je heel wat doorgroeimogelijkheden hebt. Het opleidingsaanbod vind je op de websites van de sectorfondsen.

Afkortingen en termen SECTOR Een sector verenigt alle bedrijven en hun werknemers, die actief zijn binnen een bepaalde bedrijfstak. Er wordt ook gesproken over economische sectoren, bedrijfssectoren ... SOCIALE PARTNERS De sociale partners zijn de vertegenwoordigers van de werkgevers (voor Vlaanderen: Unizo, Voka, Verso, Boerenbond) en van de werknemers (voor Vlaanderen: ACLVB, ACV, ABVV). PC OF PARITAIR COMITÉ In een paritair comité zetelen vertegenwoordigers van werkgevers en werknemers van ondernemingen met aanverwante activiteiten. De opdrachten van de paritaire comités zijn in hoofdzaak het sluiten van collectieve arbeidsovereenkomsten, het voorkomen of bijleggen van sociale conflicten en het uitvoeren van elke taak die hen door een wet is toevertrouwd. CAO (COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST)

Een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) is een akkoord dat gesloten wordt tussen werknemersorganisaties en werkgeversorganisaties en waarbij individuele en collectieve betrekkingen tussen werkgevers en werknemers in ondernemingen of in een bedrijfstak worden vastgesteld en de rechten en verplichtingen van de verschillende partijen worden geregeld. Er zijn drie soorten cao’s: de intersectorale cao’s die gesloten worden in de Nationale Arbeidsraad en waarvan de werkingssfeer zich uitstrekt tot verschillende bedrijfstakken en tot het gehele land, de sectorale cao’s die gesloten worden door de organisaties die erin vertegenwoordigd zijn en de ondernemings-cao’s.

SECTORCONVENANT Een sectorconvenant is een samenwerkingsakkoord tussen de Vlaamse regering en een sector waarbij de sector engagementen aangaat die te maken hebben met een betere aansluiting tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt, met het voeren van een competentiebeleid in de ondernemingen van de sector en met diversiteit. Sectorconsulenten staan in voor het realiseren van die engagementen. IBO (INDIVIDUELE BEROEPSOPLEIDING)

Een IBO is een individuele beroepsopleiding in de onderneming en gebeurt in samenwerking met de VDAB. Dit is een opleiding waarbij de cursist door de onderneming op de werkplek wordt getraind en begeleid. Na deze opleiding is het bedrijf verplicht om hem of haar een contract aan te bieden. KNELPUNTBEROEP Een knelpuntberoep is een beroep waarvan de vacatures minder snel worden ingevuld dan bij andere beroepen.

waar kan je aan de slag ?

de audiovisuele sector wat doen we ? De audiovisuele sector omvat alle bedrijven, organisaties en zelfstandigen die radio- en televisieprogramma’s produceren. Het gaat om zenders (bv. VTM, VRT, Q-Music, VIER, 4FM), productiehuizen (bv. Studio 100, Woestijnvis, Kanakna, ...) en de bedrijven die de technische diensten verlenen (bv. Videohouse, Outside, DB Video, ...). Radio, televisie, film, ... niemand ontsnapt eraan. Iedereen luistert en kijkt ernaar, niemand blijft er onberoerd bij. In de audiovisuele sector kan je meewerken aan de realisatie van programma’s en producties die voor een heleboel mensen een bron van kennis en vermaak zijn. Het gaat om krachtige media die een venster op de wereld bieden en zorgen voor ontspanning. Werken voor radio, tv of film spreekt waarschijnlijk tot de verbeelding, maar de werkelijkheid is heel wat minder glamoureus. Een programma in de ether krijgen of een film tot in de zalen brengen vraagt hard en intensief teamwork en is vaak een project van lange adem.

wie doet het ? Een programma of productie tot stand brengen vraagt een heel divers team van mensen, met elk zeer specifieke functieprofielen. Anderzijds vormt de hechte band tussen deze mensen de sleutel tot het maken van een geslaagd eindproduct. De redacteurs spelen een belangrijke rol bij het uitwerken van een tv- en/ of radioprogramma. Als redacteur bepaal je een onderwerp en werk je de inhoud uit op basis van eigen research. De eindredacteur overkoepelt dit procedé en volgt dit nauwgezet op. Een scenarist schrijft de scripts/ scenario’s/draaiboeken uit op basis van dit onderzoeksmateriaal. De producer zorgt er tijdens en na het werk van de redactie of productieassistenten voor dat de opnames goed kunnen verlopen.

meer informatie Sociaal Fonds Audiovisuele Sector Landsroemlaan 20 - 1083 Ganshoren Tel. 02 478 26 53 54 info@mediarte.be www.mediarte.be

Voor televisie en filmproducties stelt hij de crew van regisseurs, cameratechnici, geluidstechnici, enzovoort samen. Als producer waak je in eerste instantie over het budget en ben je verantwoordelijk voor alle praktische en logistieke aangelegenheden. De regisseur zorgt voor het juist in beeld brengen van de opnamen, zorgt voor een optimale inhoudelijke invulling in samenspraak met de eindredactie en draagt uiteindelijk de eindvertanwoordelijkheid voor de productie. Na de opnames zorgt de monteur ervoor dat de beelden, teksten, interviews, ... samengevoegd worden en dat beeld en geluid perfect op elkaar aansluiten. Andere mensen die je terugvindt achter de schermen van een tv- en/of radioprogramma of filmproductie zijn opnameleiders, technici, mensen verantwoordelijk voor styling en make-up, ondertitelaars, regie-assistenten, cameracorrectors (shaders), publieksopwarmers, kabelslepers, catering medewerkers,... Bedrijven in de audiovisule sector hebben naast de bovengenoemde mensen ook een heel team nodig dat zich bezighoudt met het personeelsbeheer, de boekhouding, het algemene management, marketing, sales, marktonderzoek enzovoort. Ook deze mensen zijn levensnoodzakelijk om een goede productie af te leveren.

hoe word je het ? Een bachelor in de audiovisuele technieken of master in de audiovisuele kunsten is de uitgelezen weg naar tewerkstelling in de sector. In deze professioneel en academisch gerichte opleidingen verwerf je de vaardigheden om als radiomaker, filmregisseur, camera-/lichtman of -vrouw, monteur, ... aan de slag te gaan. Met de website www.kiesvoormedia.be kan je de waaier van de verschillende sectorspecifieke audiovisuele opleidingen in het hoger onderwijs op een transparante manier raadplegen. Deze digitale studiewijzer geeft een richting bij het maken van een studiekeuze en geeft een objectieve vergelijking tussen de verschillende opleidingsinstellingen. Op www.mediarte.be (onder de rubriek ’opleidingen’) vind je een overzicht van heel wat opleidingen die een deur naar de audiovisuele sector kunnen openen.

waar kan je aan de slag ?

de bediendensector wat doen we ? Deze sector groepeert de ondernemingen en de bedienden (niet de arbeiders) van de subsectoren die niet tot een specifiek paritair comité behoren. Het gaat om een dertigtal uiteenlopende subsectoren: bv. autohandel, betonnijverheid, boekhoudkantoren, bouwbedrijven, callcenters, cementnijverheid, consultancy, grafische ondernemingen, garage bedrijven en koetswerk, glasnijverheid, groothandel, houtnijverheid, informatica, leasing, multimedia, publiciteitsagentschappen, reis bureaus, touroperators, studiebureaus, tabakbedrijven, uitgeverijen en uitzendkantoren.

Via Cevora kan je een lijst van beroepen krijgen waarvoor bedrijven moeilijk kandidaten vinden. Er is bijvoorbeeld veel vraag naar verkopers, IT-specialisten en administratief medewerkers. In de bouwsector is er vooral vraag naar werfleiders en tekenaars. Bedrijven ondervinden ook moeilijkheden om voldoende geschikte managementassistants en callcentermedewerkers te vinden. Een opleiding in combinatie met een goede talenkennis is een garantie op tewerkstelling in deze sector.

wie doet het ? Omdat de ondernemingen die tot deze sector behoren zeer divers zijn, is het moeilijk om een robotfoto te maken van de ‘standaardbediende’. Je hebt allerlei bedienden: het kan gaan om verkopers, callcenteroperatoren, hulpboekhouders, informatici, werfleiders in een bouwbedrijf, grafici, tekenaars in een studiebureau, communicatieverantwoordelijken, magazijnmedewerkers, managementassistants. Het gaat hier maar om een aantal voorbeelden van bediendenberoepen die je vindt in ondernemingen van het Aanvullend Paritair Comité voor Bedienden. Eigenlijk zijn zowat alle functies en alle studieniveaus vertegenwoordigd.

hoe word je het ? Je kan in de sector zowel met een heel algemene opleiding, zoals secretariaat-talen, als met een meer specifieke opleiding, zoals informatica of boekhouding, aan de slag. Opleidingen van elk niveau (secundair onderwijs, bachelor of master) komen hierbij in aanmerking.

meer informatie Cevora – Opleidingscentrum van het Aanvullend Paritair Comité voor Bedienden (ANPCB) E. Plaskylaan 144 – 1030 Schaarbeek Tel. 0800 99 715 contactcenter@cevora.be www.cevora.be

waar kan je aan de slag ?

de sector prefab betonindustrie wat doen we ? Van de straatstenen waarop we stappen over de palen die onze wegen verlichten, de blokken waaruit onze huizen zijn opgetrokken tot de buizen waarmee ons leidingwater tot bij ons wordt gebracht.

Deze heftoestellen zijn vaak zeer zwaar waardoor alle medewerkers strikt alle veiligheidsmaatregelen moeten opvolgen voor eigen veiligheid maar ook voor de veiligheid van hun collegaâ€™s.

Het uitgebreide gamma aan producten uit de prefab betonindustrie is bestemd voor de bouwsector in zijn brede betekenis. De tweede gemeenschappelijke noemer van deze producten: alle worden ze in een fabriek of een atelier, in reeks of op maat geproduceerd.

De prefab producten worden onderworpen aan de zeer strenge kwaliteitsnormen. Om zeker te zijn dat de kwaliteit goed is, voeren de labo-medewerkers dagelijks proeven uit zoals bepaald in de internationale normen.

De gebruiker krijgt prefab producten dus in hun definitieve vorm aangeleverd. Met als meest voor de hand liggende voordelen dat de kwaliteit van de producten superieur is (aangezien ze in een gecontroleerde industriĂŤle omgeving werden vervaardigd) en dat er op de bouwwerf een enorme tijdswinst wordt geboekt.

wie doet het ? Een medewerker zal tewerkgesteld worden in een fabriek waar prefabelementen worden geproduceerd. Er bestaan diverse functies en beroepen. Een ingenieur is vaak verantwoordelijk voor de productie van beton en uiteindelijk ook de producten. Hij bepaalt en controleert de samenstelling van beton. Afhankelijk van het soort product, vinden wij ook bekisters (ook vaak genoemd vervaardiger van prefab-elementen) in de fabrieken maar ook beton-operatoren. Waar een bekister een product op maat en volgens de wensen van de klant zal vervaardigen, zal een beton-operator werkzaam zijn aan de productieband waar standaardproducten worden geproduceerd. De meeste medewerkers in de fabrieken hanteren een heftruck en/of een rolbrug maar ook ander hefwerktuig gezien de aard van producten.

meer informatie Sociaal Fonds van de Betonindustrie (SFIB) Pleinlaan 5 - 1050 Elsene Tel. 02 738 74 34 opleidingen@fondsbeton.be www.fondsbeton.be

hoe word je het ? Beroep van een ingenieur kan enkel aangeleerd worden via een uitgebreide masterstudie. De beroepen van bekister en beton-operator kunnen aangeleerd worden op de werkvloer. Tot op heden bestaat nog geen specifieke opleiding om bekister in de prefab-producten te kunnen worden. Een technische opleiding waar nadruk ligt op planlezen en waar aandacht wordt besteed aan een degelijke basis van wiskunde biedt alvast een startperspectief in een van de betonfabrieken. Extra troef is uiteraard ook goede kennis van ijzervlechten, puntlassen en besturen van een heftruck en/of rolbrug. Daarnaast pijlen de werkgevers alvast naar nauwgezetheid en motivatie bij de toekomstige medewerkers.

waar kan je aan de slag ?

de binnenvaartsector wat doen we ? Goederenvervoer over heel Europa: het is dankzij de binnenvaart dat er ieder jaar honderdduizenden vrachtwagens van onze wegen gehaald worden. De binnenvaart is het vervoer van goederen over de binnenwateren: de rivieren en kanalen. Zo worden op het Albertkanaal evenveel goederen vervoerd als op de E 313 (Boudewijnsnelweg). EĂŠn binnenschip van 1200 ton vervoert evenveel lading als minimum 40 vrachtwagens. De binnenvaartschepen worden ook steeds groter. Een gemiddeld binnenschip is 110 meter lang en 11,4 meter breed.

wie doet het ? Om al deze schepen in beweging te houden, is er een divers team van mensen nodig. De minimale bemanning bestaat uit een schipper (kapitein), een stuurman en een matroos. De binnenvaartkapitein is verantwoordelijk voor het schip en zijn bemanning. Hij of zij plant, organiseert en delegeert de taken en activiteiten aan boord en geeft leiding aan de medeopvarenden. De kapitein vaart en voert manoeuvres uit. De stuurman staat de schipper bij en vervangt hem of haar in noodgevallen. Hij of zij is verantwoordelijk voor de technische werkzaamheden aan boord en staat ten dele in voor de effectieve uitvoering ervan. Verder lost de stuurman de schipper af bij het navigeren van het schip. De matroos binnenvaart assisteert schipper of stuurman bij het afvaren, aanmeren, ankeren en koppelen van het schip door gebruik van fenders, lieren, meerpalen en trossen. Tijdens manoeuvres, waarbij het risico bestaat in aanvaring te komen met andere schepen of objecten, geeft de matroos binnenvaart vanop het dek aanwijzingen aan de schipper of stuurman. Verder assisteert de matroos bij het bunkeren, het laden en het lossen van het schip.

meer informatie Fonds voor de Rijn- en Binnenscheepvaart Arenbergstraat 24 - 2000 Antwerpen Tel. 03 221 02 82 www.binnenvaartopleidingen.be

Ook staat hij of zij in voor het onderhoud van het schip, voor het basisonderhoud van machinekamer, elektriciteitsvoorziening, scheepsinstallaties en voor het onderhoud van meerdraden en -trossen. Ten slotte houdt de matroos toezicht op het stilliggend schip en lading.

hoe word je het ? Er is een opleiding in het BSO tot stuurman/kapitein Rijn- en binnenvaart. Dit is een doorgedreven praktische training. De laatste jaren is er een inhaalbeweging geweest op het vlak van volwassenenonderwijs en worden er om- en bijscholingen georganiseerd door VDAB en SYNTRA.

waar kan je aan de slag ?

de bouwsector wat doen we ?

hoe word je het ?

De bouwsector omvat de woningbouw, de industriebouw (het optrekken van kantoren en fabrieken), de burgerlijke bouwkunde (het bouwen van bruggen), de wegenwerken (het aanleggen en herstellen van wegen) en de baggersector.

De meeste bouwberoepen kunnen aangeleerd worden in het secundair onderwijs.

Bouwen is meer dan enkel stenen op elkaar stapelen en metselen. In de bouwsector help je mee ‘bouwen’ aan de droom van vele gezinnen. Of je werkt mee aan de bouw van een ziekenhuis, een fabriek. In de baggersector kan je zelfs een nieuw eiland ‘bouwen’. De afwisseling in de bouw is groot, je kan er verschillende dingen doen en je komt met veel mensen in contact.

wie doet het ? Een bouwvakarbeider kan verschillende beroepen uitoefenen: er zijn maar liefst 33 bouwberoepen! In de ruwbouw kan je bijvoorbeeld ijzervlechter, torenkraanbestuurder, bestuurder mobiele kraan, bouwplaatsmachinist, metselaar, bekister worden. In de ruwbouwafwerking zijn er beroepen zoals tegelzetter en stukadoor. Als stukadoor bepleister je vooral muren en plafonds. In de afwerking werken er schilders, behangers, isolateurs, glaszetters, installateurs centrale verwarming en sanitaire installateurs. Als wegenwerker of als boorder kan je meehelpen aan het maken en herstellen van wegen. De baggersector biedt kansen als baggerwerker en werktuigkundige in de baggervaart. Uiteraard werken er, naast technische medewerkers, ook bedienden binnen de bouwsector. Zo kan je als bediende bijvoorbeeld aan de slag in een bouwbedrijf of werken als tekenaar in één van de subsectoren. Op pagina 70 vind je meer informatie over werken als bediende.

meer informatie Fvb-ffc Constructiv Koningsstraat 132 – 1000 Brussel Tel. 02 210 03 33 info@fvbffc.be www.constructiv.be

Ook voor mensen die de schoolbanken al hebben verlaten, zijn er tal van mogelijkheden om bouwvakarbeider te worden. Bij de VDAB kan je terecht voor een overzicht van het opleidingenaanbod. Voor jongeren tussen 18 en 25 jaar biedt de sector een alternerende bouwopleiding (ABO) aan. Je volgt dan 40% van de werkweek les bij de VDAB of in een centrum voor deeltijds onderwijs en de rest van de tijd werk je bij een bouwbedrijf. Je kan ook meteen bij een bouwbedrijf beginnen met een Individuele Beroepsopleiding (IBO), een ‘training-on-the-job’.

waar kan je aan de slag ?

de sector bus en car (bezoldigd vervoer van personen) wat doen we ?

hoe word je het ?

De sector houdt zich bezig met het bezoldigd gemeenschappelijk vervoer van personen. Als je wil werken in deze branche, dan moet je uiteraard kunnen rijden en manoeuvreren en over een basiskennis mechanica beschikken. Verder heb je kennis nodig van de wegcode en de boorddocumenten. Maar bovenal hebben de chauffeurs in deze sector een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Chauffeurs zijn het uithangbord van de onderneming; naast verantwoordelijk zijn ze ook communicatief, dienstverlenend en stressbestendig.

Natuurlijk word je niet van de ene dag op de andere een volwaardige bus- of carchauffeur!

wie doet het ? Het voornaamste beroep in deze sector is dat van chauffeur. Maar de ene chauffeur is de andere niet, want de sector kent 3 subsectoren. In de eerste subsector ‘speciale autobusdiensten of bijzonder geregeld vervoer’ staan de chauffeurs in voor het dagelijks vervoer van arbeiders (werkliedenvervoer) en van leerlingen van en naar school (schoolvervoer). Ook de wekelijkse busuitstapjes naar het zwembad en de jaarlijkse schoolreizen staan op het programma van deze chauffeurs. De tweede subsector is deze van de ‘openbare autobusdiensten of geregeld vervoer’. Dit zijn ritten die in opdracht van de Vlaamse Vervoermaatschappij De Lijn op een geregeld tijdstip en in een vaste route uitgevoerd worden De derde subsector, voor de meesten wellicht de meest aantrekkelijke, is ‘de autocarsector of het ongeregeld vervoer’.

meer informatie Sociaal Fonds Autobus & Autocar Metrologielaan 8 – 1130 Haren (Brussel) Tel. 02 240 16 61 info@sociaalfonds.be www.sociaalfonds.be

De VDAB organiseert in samenwerking met de sector opleidingen om je rijbewijs D te halen. Daarnaast kan je ook terecht in het volwassenenonderwijs en bij de autorijscholen.

waar kan je aan de slag ?

de chemiesector wat doen we ?

hoe word je het ?

Alles om ons heen is doordrongen van chemie. Gaat het om natuurverschijnselen, je voeding, de kleding die je aantrekt of de medicijnen die je neemt, chemie is op al deze zaken van toepassing. De chemische industrie is dan ook een veelzijdige industrie die zich op uiteenlopende activiteiten toelegt, zoals verven, lijmen, cosmetica, kunststof- en rubberverwerking. De voornaamste subsectoren zijn chemie, kunststoffen en life sciences (o.a. farmaceutische industrie, biotechnologie).

Een diploma van het secundair onderwijs (tso) in studierichtingen zoals chemie, techniek wetenschappen, industriële wetenschappen en elektromechanica vormt een goede basis om een carrière in de sector te beginnen.

In de chemiesector kan je onder meer baanbrekend werk verrichten door schaarse natuurlijke producten na te maken of te verbeteren. Maar de sector produceert ook materialen die in de natuur niet zijn te vinden, zoals kunststoffen. De chemiesector is een toekomstgerichte industrie waarin je je bijvoorbeeld kan inzetten voor duurzame ontwikkeling en milieu. Jobs in de chemie zijn boeiend en veelzijdig.

Ook in het hoger onderwijs zijn er talrijke richtingen die kunnen leiden naar een baan in deze sector: bijvoorbeeld bachelor chemie, bachelor elektromechanica, bachelor bio-ingenieurs wetenschappen, master in de industriële wetenschappen. Maar je kan ook in deze sector terecht met een diploma dat totaal niets met chemie te maken heeft. Voorbeelden zijn een master in marketingmanagement en een bachelor in de toegepaste taalkunde.

wie doet het ? De procesoperators bedienen de fabriek en bewaken het proces vanuit de controlekamer. Als procesoperator werk je in een veilige omgeving, volgens werkinstructies en leef je de veiligheids-, milieu-, en kwaliteitsvoorschriften na. Ook wetenschappelijke onderzoekers werken in de chemische nijverheid. Het onderzoek naar medische biotechnologie vindt niet alleen plaats aan universiteiten, maar ook in de grote bedrijven die tot de deelsector life sciences behoren. Als formulator (productontwikkelaar) kan je bijvoorbeeld nieuwe schoonmaakproducten ontwikkelen of cosmetica.

meer informatie Vormingsfondsen chemie, kunststoffen en life sciences Mevrouw Dominique Boyen Reyerslaan 80 , 2de verdieping – 1030 Schaarbeek Tel. 02 238 98 89 www.fondschem.be Nuttige websites www.jobschemie.be www.focusopchemie.be www.maakhetmetkunststoffen.be

De jongeren die een Se-N-Se richting chemische procestechnieken, productie- en procestechnologie, regeltechnieken of kunststofvormgevingstechnieken volgen zijn gegeerd in de chemische sector.

waar kan je aan de slag ?

de diamantsector wat doen we ?

hoe word je het ?

Diamant en Antwerpen zijn reeds 5 eeuwen innig met elkaar verbonden in zover dat Antwerpen nu nog steeds het belangrijkste diamantcentrum in de wereld huisvest.

Wat betreft diamantbewerking is het zo dat de instroom vanuit het onderwijs onvoldoende is om de vervanging van de huidige generatie maar ook de uitbreidingsvraag op te vangen.

We spreken hier in de eerste plaats over diamanthandel waarbij firma’s, beurzen, banken in één sterk beveiligde diamantwijk deze unieke positie dag in dag uit gestalte geven.

De diamantsector organiseert jaarlijks een basiscursus diamantslijpen waarbij motivatie en vaardigheden zoals handigheid en goede visuele capaciteiten bepalend zijn en gescreend worden. Nadien is er tewerkstelling als diamantslijper gegarandeerd.

Daarnaast is er nog een spraakmakende industrie aanwezig: de diamantbewerking. Ambachtelijke technieken maar ook hoogtechnologische toepassingen gaan hier hand in hand om de specifieke niche waarop Antwerpen zich heeft teruggeplooid - de bewerking van de grotere, duurdere, moeilijkere diamanten - in stand te houden.

wie doet het ? Een sinds 2012 erkende knelpuntberoep betreft de diamantslijper. De huidige generatie van slijpers mag zich wereldvermaard noemen omwille van de expertise en kunde die zij doorheen al die jaren hebben opgebouwd maar die zij ook dienen door te geven aan een nieuwe generatie. Daarnaast zijn er de uiteenlopende functies binnen de diamanthandel die vanzelfsprekend zeer internationaal gericht is met alle specifieke kenmerken vandien.

meer informatie Fonds voor de diamantnijverheid Hoveniersstraat 22 – 2018 Antwerpen Tel. 03 213 50 33 www.adjobs.be

waar kan je aan de slag ?

de sector dienstencheques wat doen we ? Het systeem van de dienstencheques werd opgericht in de schoot van de overheid en bestaat sinds 2004. Sindsdien kende de sector een enorme groei, vormt de sector een belangrijke bron van werkgelegenheid en speelt het een rol in heel wat mensenlevens.

Er bestaan heel wat verschillende types ondernemingen die actief zijn in het systeeem van de dienstencheques. Er zijn zowel schoonmaaken interimbedrijven als vzw’s, ziekenfondsen, PWA’s, OCMW’s, ondernemingen met een sociaal doel en zelfstandige werkgevers die werknemers aanwerven.

In een notendop gaat het hier voornamelijk over het verlenen van huishoudhulp aan particulieren, zoals schoonmaken, strijken, begeleid transport van personen met verminderde mobiliteit en het bereiden van maaltijden. Schoonmaken, boodschappen doen of een lekkere maaltijd bereiden zijn stuk voor stuk waardevolle dienstverleningen in elke gezinssituatie. Ook heeft de sector het grote voordeel om de combinatie tussen werk en (eigen) gezin goed mogelijk te maken. Heel vaak gaat het over werk dat vlak bij de eigen woonplaats kan worden uitgevoerd. Dit vertaalt zich ook in de cijfers aangezien het merendeel van de werknemers in de sector deeltijds of halftijds werkt.

De werknemers Voor de uitvoering van de door gebruikers gevraagde prestaties neemt de erkende onderneming werknemers in dienst. In principe komt iedereen in aanmerking voor een baan in het kader van de dienstencheques. Ingeschreven zijn als werkzoekende is niet noodzakelijk. Ook gemotiveerde schoolverlaters kunnen snel aan de slag in deze sector.

Werken in de sector staat garant voor een functie met een duidelijke maatschappelijke meerwaarde waarin vooral flexibiliteit en zelfstandigheid centraal staan.

wie doet het ? De erkende ondernemingen De diensten worden uitgevoerd door werknemers aangeworven in bedrijven die specifiek erkend werden in het kader van het dienstenchequesysteem. De erkenning van zulke bedrijven gebeurt door de federale overheid. Er zijn heel wat ondernemingen actief in deze sector, gespreid over heel België. Het zijn er zo veel dat je er bijna in elke gemeente wel één (of meerdere) kan terugvinden.

meer informatie Sectoraal Vormingsfonds Dienstencheques Havenlaan 86C bus 302 - 1000 Brussel Tel. 02 421 15 88 info@vormingdienstencheques.be www.vormingdienstencheques.be

hoe word je het ? Iedereen met de nodige motivatie kan in de sector aan de slag. Ook heel wat anderstaligen vinden in deze sector snel werk. Ervaring en/of het bezit van een bepaald diploma is, hoewel wenselijk, geen vereiste. Heel vaak voorzien de ondernemingen een korte maar degelijke basisopleiding voor de nieuwe werknemers zodat zij vlot aan de slag kunnen.

waar kan je aan de slag ?

de elektrotechnische sector wat doen we ? De bedrijven uit deze sector voorzien huizen, ziekenhuizen, fabrieken, straten ... van elektrische stroom. Ook het plaatsen van gesofisticeerde toegangscontrole, automatisering, zonnepanelen, ... gebeurt door deze bedrijven. Elektriciteit is met andere woorden overal en dus vind je in deze sector toffe jobs mét werkzekerheid! Werk je graag met je handen? Of ook af en toe met de computer? Werk je het liefst alleen of in een team? Op een werf of in een atelier? Als je voor elektriciteit kiest, kan het allemaal.

wie doet het ? De beroepen zijn gegroepeerd rond twee grote activiteiten: ‘installatie & onderhoud’ en ‘distributie’. Installatie & onderhoud De residentieel elektrotechnisch installateur zorgt voor alle elektrische voorzieningen in woonhuizen: de leidingen, de stopcontacten, de lichtschakelaars, ... De technicus domotica zorgt voor geautomatiseerd huiselijk comfort zoals automatische verlichting. Als industrieel elektrotechnisch installateur zijn elektriciteitsinstallaties jouw terrein. Je volgt een installatiedossier, een plan of een schema om elektrische industriële voorzieningen te installeren. Je sluit kabels, draden en toestellen aan en controleert hun werking. Als onderhoudstechnicus verzorg je het elektrisch gedeelte van het machinepark in een industrieel productiebedrijf. Je spoort defecten op en verhelpt storingen.

Als tertiair elektrotechnisch installateur werk je in ziekenhuizen, kantoorgebouwen en winkels. Je installeert elektrische nutsvoorzieningen, zoals verlichting en databekabeling. Binnen de infrastructuurwerken vind je plaatsers boven- en ondergrondse leidingen die instaan voor de energie- en datavoorziening naar woningen, bedrijven en grote gebouwen. Tegenwoordig zijn er trouwens ook heel wat elektriciens die zich bezighouden met de installatie van nieuwe ‘groene’ technologieën zoals zonnepanelen en warmtepompen. Distributie Als hersteller van elektrische en elektronische apparatuur kan je je specialiseren in elektrische huishoudtoestellen zoals wasmachines of werk je aan tv’s en dvd-spelers. Je werkt in de kleinhandel (die toestellen aan de consument verkoopt) of in de groothandel (die toestellen aan een kleinhandelaar levert).

hoe word je het ? In het voltijds en deeltijds onderwijs heb je tal van elektrotechnische richtingen. Maar ook als je geen diploma elektriciteit hebt, kan je in de sector terecht na het volgen van één van de beroepsopleidingen bij de VDAB of in een centrum voor volwassenenonderwijs.

meer informatie Vormelek vzw Marlylaan 15 - 1120 Neder-over-Heembeek (Brussel) Tel. 02 476 16 76 info@vormelek-formelec.be www.vormelek-formelec.be Nuttige websites www.wattsup.be voor meer informatie over elektrotechnische studierichtingen en beroepen.

waar kan je aan de slag ?

de garage- en koetswerksector wat doen we ? Wie in de garage- en koetswerksector werkt, houdt zich vooral bezig met het herstellen en onderhouden van auto’s of motorvoertuigen. Het werk in deze sector is veelzijdig, maar ook erg veeleisend door de snel evoluerende technologie. Dit brengt met zich mee dat jobs in een garage inhoudelijk voortdurend evolueren. Door de complexe elektronische toepassingen die je in de auto van vandaag vindt, noemt men hem wel eens een ‘computer op wielen’. En de uitdagingen blijven op je afkomen, denk maar aan de ontwikkeling van milieuvriendelijke technieken. Naast een uitgebreide kennis mechanica moet je dus op de hoogte zijn van elektriciteit en elektronica. Je moet goed opgeleid zijn, soepel zijn en zelfstandig kunnen werken. Medewerkers moeten zich voortdurend bijscholen en de vele kennis en informatie kunnen beheren en consulteren. Ook in de koetswerksector ga je flexibel om met nieuwe uitdagingen: nieuwe materialen, laksoorten, uitdeuktechnieken en het monteren/demonteren van elektronisch zwaar uitgeruste voertuigen (motormanagement, beveiliging, comfortelektronica, ...).

wie doet het ? De onderhoudsmecanicien doet het wagenonderhoud, vervangt slijtageonderdelen (remmen, uitlaat, eenvoudige distributieriem, schokdempers, ...), werkt aan de banden en kan een uitlijning uitvoeren, bereidt de wagens voor op de technische keuring en voert een eenvoudige diagnose uit. De polyvalent mecanicien voert naast de taken van de onderhoudsmecanicien ook volgende taken uit: het vervangen en afstellen van complexe slijtageonderdelen, grote mechanische onderdelen reviseren (motorblok, versnellingsbak, differentieel, ...) en eenvoudige elektrische diagnoses uitvoeren.

De onderhouds- en autodiagnostiektechnicus kan naast het uitvoeren van de taken van de onderhoudsmecanicien ook werken op elektrischeen gemultiplexeerde systemen (SRS, ABS ESP, vergrendeling, multimedia, gestuurde ophanging, motormanagementsysteem en periferie, ...), diagnose stellen en diagnoseapparatuur hanteren, technische info op een elektronische drager gebruiken, duidelijk communiceren over zijn werk, contact onderhouden met de klant en zich aanpassen aan nieuwe evoluties. De hoger technicus kan in 98% van de mechanische en elektronische problemen een diagnose stellen en weet hoe deze te herstellen. Als hoger technicus ben je ook belast met de organisatie van het werk en kan je leidinggeven. Een autoschadehersteller/ carrossier is een polyvalent arbeider die alle activiteiten kan uitvoeren op het gebied van plaatwerk, voorbewerking en lakspuiten. Tot het vakgebied ‘koetswerk’ behoren ook de volgende beroepen: de voorbewerker, de plaatwerker, de spuiter en de koetswerkopbouwer. Je kan trouwens in veel meer bedrijven aan de slag dan je zou denken. Garages en koetswerkbedrijven zijn de bekendste autobedrijven. Maar je kan evengoed aan de slag in een pechverhelpingsbedrijf, bij een autoconstructeur of bij de automobielinspectie. Naast deze specifieke beroepen telt de sector ook meer en meer beroepen met een algemener profiel zoals receptionist, magazijnier, verkoper en onderzoeker.

hoe word je het ? In het secundair onderwijs bereiden tal van studierichtingen je voor op een eventuele tewerkstelling in deze sector. In het hoger onderwijs zijn er heel wat studiekeuzes mogelijk: bachelor in de autotechnologie, master in automotive engineering, master in de industriële wetenschappen, ... Voorts zijn er via de VDAB, het volwassenenonderwijs en EDUCAM verschillende mogelijkheden om je om te scholen.

meer informatie Opleidingscentrum van en voor de autosector en de metaalaanverwante sectoren – EDUCAM J. Bordetlaan 164 – 1140 Evere Tel. 02 778 63 30 www.educam.be Nuttige websites www.toekomstopwielen.be

waar kan je aan de slag ?

de groene sectoren wat doen we ? De landbouw en tuinbouw zijn bekend als de primaire sectoren. Elke dag eten en drinken we producten die uit de land- of tuinbouw komen. De landbouw levert de dierlijke en plantaardige basisproducten voor onze voeding. In de tuinbouwsector worden er naast voedingsproducten ook bomen, sierplanten en bloemen geproduceerd die in onze huizen, tuinen en groene ruimtes (al dan niet openbaar) gebruikt worden.

Hoveniers aanleg en hoveniers onderhoud werken in de sector tuinaanleg en tuinonderhoud bij een tuinaannemer waar ze onder meer gazons aanleggen, struiken en bomen planten, maaien, hagen scheren, planten snoeien, terrassen aanleggen. Tuinarchitecten maken ontwerpen voor parken en tuinen. Deze ontwerpen worden dan uitgevoerd door de tuinaannemer en de hoveniers.

In de sector tuinaanleg en tuinonderhoud worden (privé)tuinen, groene ruimtes en openbare parken aangelegd en onderhouden. Daarbij wordt gebruik gemaakt van producten uit de tuinbouwsector.

In de sector loonwerk vind je machinebestuurders in loondienst die verschillende gespecialiseerde toestellen bedienen om de grond voor te bereiden, om graan of maïs te dorsen, gewassen te hakselen, om te zaaien over grote oppervlaktes, …

Nog een groene sector is het loonwerk (technische landen tuinbouwwerken). Werknemers uit deze sector voeren machinale werkzaamheden uit voor bedrijven uit de landen tuinbouwsector. De groene sectoren staan voor een aantal uitdagingen en dat schept ook een aantal kansen voor jongeren die aan de slag willen in een van de groene sectoren: nieuwe teelten door veranderende klimaatsomstandigheden, nieuwe tendensen in tuinaanleg en tuinonderhoud, bijdrage tot mogelijke oplossingen voor het voedselvraagstuk en milieuproblematiek enzovoort.

wie doet het ? Binnen de landen tuinbouwsector kan je aan de slag als landbouwer of landbouwarbeider: je verbouwt akkergewassen (graangewassen, aardappelen, groenten,…), kweekt melkvee of dieren voor vleesconsumptie. Akkerbouw en veeteelt worden in veel bedrijven gecombineerd. Tuinbouwers en tuinbouwarbeiders verbouwen groenten, fruit, bomen, sierplanten in serres of in openlucht.

meer informatie EDUplus ’s Gravenstraat 195 – 9810 Nazareth Tel. 09 245 28 40 info@eduplus.be www.eduplus.be

In alle sectoren zijn er verschillende gespecialiseerde functies, zoals boomverzorger, dierenverzorger en gespecialiseerde teeltverzorger.

hoe word je het ? Het secundair landen tuinbouwonderwijs heeft een volledig nieuwe invulling gekregen in de 2de en 3de graad en bevat enkele richtingen die voorbereiden op een baan in de groene sectoren. Maar het stopt niet na het secundair onderwijs: aan de hogescholen kun je een diploma professioneel bachelor agro- en biotechnologie behalen en aan de universiteit een aantal masterdiploma’s in landen tuinbouw. Daarnaast zijn er ook enkele SYNTRA-opleidingen die voorbereiden op het uitbaten van een bedrijf in tuinaanleg, tuinonderhoud of tuinbouw.

waar kan je aan de slag ?

de sector handel in brandstoffen wat doen we ?

hoe word je het ?

De arbeiders uit de brandstoffensector rijden voornamelijk met een vrachtwagen, meer specifiek een tankwagen. Deze mensen leveren brandstof (mazout, gas of kolen) aan huis. Zij zorgen ervoor dat je het zelfs bij vriestemperaturen aangenaam warm hebt.

In het secundair en volwassenen onderwijs kan je kiezen voor de opleiding vrachtwagenchauffeur. Bij VDAB kan je een specifieke opleiding chauffeur handel in brandstoffen volgen.

Als chauffeur brandstoffen rijd je vaak in jouw eigen omgeving. Dat betekent natuurlijk dat je iedere avond terug thuis bent. In de winterperiode heb je vaak lange dagen. Mensen bestellen dan immers meer brandstof. De lange dagen in de winter worden echter gecompenseerd door meer verlof in de zomer. Doordat je bij mensen aan huis gaat leveren, heb je ook veel klantencontact. Als chauffeur brandstoffen zit je dus geen hele dag alleen in je vrachtwagen. Klantvriendelijkheid en netheid worden dan ook van jou verwacht. Werken binnen deze sector is afwisselend, maar ook fysiek zwaar. Het trekken aan een brandstofslang of verplaatsen van gasflessen, vragen enige fysieke kracht van je.

wie doet het ? Om chauffeur brandstoffen te worden moet je beschikken over een rijbewijs C/CE en een geschikt ADR-attest. Als chauffeur wordt er uiteraard van jou verwacht dat je veilig met een vrachtwagen kan rijden. Daarnaast ben je ook verantwoordelijk voor het correct toepassen van administratieve procedures. Bij de levering van brandstoffen aan particulieren, moet je soms ook met een elektronisch betaalsysteem werken. Klantvriendelijkheid, correctheid en flexibiliteit zijn de basisvereisten voor een chauffeur brandstoffen.

meer informatie Sociaal Fonds Brandstoffen LĂŠon Lepagestraat 4 - 1000 Brussel Tel. 02 213 14 17 sara.decorte@brafco.be

waar kan je aan de slag ?

de horeca wat doen we ? Na de film een spaghetti eten, iets drinken met vrienden of een weekje op hotel aan zee: het brengt je allemaal in contact met de sector. Horeca, dat zijn HOtels, REstaurants en CAfés, maar ook brasseries, eetcafés, pizzeria’s, snackbars, traiteurs, feestzalen, vakantiecentra, ... De sector vertegenwoordigt alle bedrijven die gasten ontvangen en hen eten, drinken of logies aanbieden. Voor veel mensen is de horeca de plaats om hun passie te combineren met hun werk: in de keuken, achter de bar of op een andere plek. Met gedrevenheid alleen kom je er niet. Om het te maken in de sector heb je ook een flinke dosis teamspirit, flexibiliteit en stressbestendigheid nodig. Ook talenkennis en contactvaardigheid zijn belangrijk. En je moet van aanpakken weten. Eten, drinken en slapen doen gasten zeven dagen per week, op alle tijdstippen van de dag. In de horeca werken betekent dan ook meestal op onregelmatige uren werken. Daar staat een afwisselende baan met veel sociale contacten en veel doorgroeimogelijkheden tegenover. Wie kiest voor een job in de grootkeuken van een school, ziekenhuis of bedrijfsrestaurant kan rekenen op een meer regelmatig werkschema.

wie doet het ? Een volledige keukenbrigade bestaat uit keukenhulpen en (demi-)chefs de partie die elk instaan voor een afdeling van de keuken: de koude keuken, de sauzen, de visbereidingen, ... De taken van de souschef en de keukenchef zijn veel uitgebreider dan koken. Een keukenchef stelt de menu’s samen, doet de bestellingen, organiseert het keukenwerk en geeft leiding aan het andere keukenpersoneel. In veel zaken werkt er geen volledige keukenploeg en wordt het eten klaargemaakt door een kok en eventueel een keukenhulp. De maître d’hôtel geeft leiding aan het zaalpersoneel en organiseert en superviseert de bediening. Kelners onthalen de klanten, nemen bestellingen op en serveren de gerechten en dranken.

meer informatie Horeca Vorming Vlaanderen Anspachlaan 111, bus 4 - 1000 Brussel Tel. 02 513 64 84 vormingvlaanderen@horeca.be www.fanvanhoreca.be

Als kelner kunnen je taken en het werkklimaat variëren naargelang je in een klassiek restaurant, een brasserie, een café, bij een traiteur of zelfs op een schip werkt. Maar je hoofdtaak blijft het garanderen van een vlekkeloze bediening. Ook een hotelreceptionist doet heel wat meer dan gasten in- en uitchecken, hun de weg naar het centrum uitleggen of een taxi bestellen. Je staat in voor de planning van de reservaties, de bezetting van de kamers, de facturatie van de prestaties ... In grotere hotels zijn er naast en boven deze functies ook nog managementfuncties: de front office manager, de food and beverage manager, de executive housekeeping, de rooms division manager, ... Sommige daarvan zijn meer commercieel gericht, andere eerder organisatorisch. Niemand, ook niet wie afstudeert in een hotelschool, start zijn loopbaan als kok of maître d’hôtel. Je begint onderaan de ladder en klimt geleidelijk op.

hoe word je het ? De opleiding voor keuken- en zaalfuncties wordt in het secundair onderwijs verstrekt, in de zogenoemde ‘hotelscholen’. Daarnaast bestaat in het secundair onderwijs ook de opleiding ‘grootkeuken’. Maar ook wie nadien de microbe voelt kriebelen is welkom in de sector. Veel bedrijven zijn bereid hun personeel zélf op te leiden. Ook zonder opleiding ‘restaurant en keuken’ in het secundair onderwijs kan je aan de slag in de horeca. Je kan de job ook leren in het bedrijf, in een goed gekozen werkplek waar je veel kan leren, aangevuld met modules uit het volwassenenonderwijs of met de technische vakken en praktijkvakken van de 3de graad in een hotelschool in het secundair onderwijs. Heb je iets anders gestudeerd en je zoekt een basisopleiding voor je aan de slag gaat in de horeca? Dan heb je de keuze tussen een eenjarige opleiding in een hotelschool in het volwassenenonderwijs of een dagopleiding bij SYNTRA. Na het secundair onderwijs bestaat de keuze tussen de opleidingen ‘hotelbeheer’ (Se-n-Se), ‘Hotel- en Cateringmanagement’ (HBO) of Professionele Bachelor Hotelmanagement. Na een opleiding ‘bachelor hotelmanagement’ kan je onmiddellijk aan de slag in een (inter) nationaal hotel. Carrièreplanners die er niet tegen opzien om een aantal jaar in het buitenland te werken, groeien snel door naar een kaderfunctie.

waar kan je aan de slag ?

de houtsector wat doen we ? Hout vind je overal. Tijdens een wandeling in het bos kan je tot rust komen tussen de bomen, of misschien ontspan je liever op een houten tuinbank. Ook in huis is hout overal terug te vinden: in de keukeninrichting, in zetels, in tafels, in kleerkasten, in plankenvloeren, ... Zonder hout zou je leefwereld er totaal anders uitzien. De belangrijkste troeven voor een geslaagde carrière in de sector zijn liefde voor het vak en motivatie. Maar ook flexibiliteit en leergierigheid zijn nodig. Daarnaast moet je zelfstandig kunnen werken en over voldoende vakkennis beschikken. Omdat je meestal een schakel bent in een proces, staan teamspirit en communicatie ook hoog aangeschreven. In ruil daarvoor biedt de houtsector afwisselende jobs, veel doorgroeimogelijkheden en kansen om een leven lang (bij) te leren.

wie doet het ? Om van die boom uit het bos tot een prachtige keuken te komen, gaat het hout letterlijk door vele handen die werken in verschillende subsectoren. De primaire houtverwerking bestaat uit de bosexploitatie, de houtzagerijen en de houthandel. De sector ‘stoffering en houtbewerking’ staat in voor bv. het vervaardigen van producten op basis van hout zoals meubelen, spaan- en vezelplaten, bouwelementen, verpakkingen (kisten, laadborden, ...). Alles begint bij de bosexploitatie waar bosbouwers stammen hout schatten, verkopen, kappen en eventueel ontschorsen. Nadien zijn het de arbeiders uit houtzagerijen die de bomen verzagen tot planken of snijden tot fineer, ... Daarna wordt het hout verdeeld naar de houthandel waar de receptionist ‘hout’ en de magazijniers verder instaan voor het verhandelen.

meer informatie Opleidingscentrum Hout Hof ter Vleest dreef 3 - 1070 Anderlecht Tel. 02 558 15 51 info@och-cfb.be www.och-cfb.be

Het hout kan ook rechtstreeks worden toegeleverd aan bedrijven uit de sector ‘stoffering en houtbewerking’ die het hout verder bewerken. In de meubelindustrie kan je aan de slag als meubelmaker, interieurbouwer, meubelstoffeerder of karkassenmaker. Als werkplaatsschrijnwerker kom je ondermeer terecht bij de producenten van bouwelementen, ramen, deuren, trappen, ... Daarnaast kan je zowat overal aan de slag als machinaal houtbewerker. Door de sterke technologische evolutie is de sector altijd meer op zoek naar productie- en procesoperatoren. Velen zijn aan de slag bij de producenten van plaatmaterialen en laminaatvloeren. Ook minder gekende en minder courante beroepen zoals decor- en standenbouwer, restaurateur schrijnwerk of meubel, industrieel verpakker (paletten en krattenmaker) en muziekinstrumentenbouwer vind je terug in de houtsector.

hoe word je het ? In het secundair onderwijs zijn er een aantal opleidingen en verschillende specialisatiejaren die voorbereiden op een baan in de houtsector. Ook binnen het hoger onderwijs vind je specifieke opleidingen zoals de bacheloropleiding houttechnologie of richtingen zoals interieurarchitectuur, interieurvormgeving, productdesign of productontwikkeling. Als werkzoekende zonder specifieke houtvooropleiding kan je een houtopleiding volgen in een VDAB-competentiecentrum. Ook binnen SYNTRA en het volwassenenonderwijs bestaan verschillende trajecten om de nodige vaardigheden aan te leren.

waar kan je aan de slag ?

de internationale handel, het vervoer en de logistiek: bedienden wat doen we ? De computer die je gebruikt om te chatten, is made in China. De bananen die je eet, komen uit Colombia en de kiwi’s uit Nieuw-Zeeland. Elke dag bereiken heel wat goederen van over de hele wereld ons land. Dat is helemaal niet vanzelfsprekend. De bedrijven uit deze sector organiseren het transport van goederen en maken die transporteer- en verzendklaar. Verder laten ze de goederen controleren en herverpakken van producent tot consument. De organisatie van de logistieke keten, logistieke distributie, goedereninspectie en controle zijn enkele activiteiten van bedrijven in deze sector. Het werk is veelzijdig, afwisselend maar ook veeleisend als gevolg van de vele snelle technologische ontwikkelingen. Je moet gedreven en geïnteresseerd zijn in de internationale handel en economie. Je bent taalvaardig, communicatief en beschikt over een gezonde portie assertiviteit. Je bent nieuwsgierig en vindt elke transportopdracht een uitdaging. Je volgt de administratie van de handelstransactie op met oog voor detail. Hier werk je in een boeiende en afwisselende wereld waar de activiteiten de klok rond en 365 dagen per jaar blijven doorgaan.

wie doet het ? Een greep uit de waaier aan functies die de sector te bieden heeft.

De waterklerk is de tussenpersoon tussen het schip en de kaai. Je vraagt een ligplaats aan voor het schip en bestelt sleepboten en loodsen om het schip veilig de haven binnen te leiden. Daarnaast plaats je bestellingen om de bevoorrading van het schip te verzekeren.

hoe word je het ? Zowel in het voltijds als deeltijds onderwijs kan je specifieke opleidingen volgen voor deze sector. In het voltijds onderwijs zijn de studierichtingen 7de specialisatiejaar logistiek en de Se-n-Se opleiding internationaal transport en goederenverzending de ideale aanloop naar een functie in de sector. In het deeltijds onderwijs volg je de opleiding administratief medewerker expeditie. In het hoger onderwijs is de bachelor logistiek management een goede start voor een loopbaan in de sector. Verder vind je via SYNTRA en de VDAB diverse opleidingen waarmee je in deze sector aan de slag kan. Zo richten de centra voor volwassenenonderwijs opleidingen in voor ‘maritiem medewerker’, ‘dispatcher’, ‘logistiek, transport en mobiliteit’,...

Een expediteur beheert als transportorganisator de logistieke keten vanaf het ophalen van de goederen bij de leverancier tot het afleveren bij de klant. Je kiest en reserveert het transportmiddel, regelt vooren natransport en verzorgt de verschillende vervoersdocumenten en douaneformaliteiten. Als dispatcher in het wegenvervoer organiseer je goederenvervoer door bestuurders en vrachtwagens aan te duiden en routes uit te stippelen. Je bepaalt waar en op welk moment een vracht wordt opgepikt of afgehaald. Je gaat vlot om met klanten en vrachtvervoerders en je vult de vereiste transportdocumenten correct in.

meer informatie Vormingsfonds van het PC voor de bedienden uit de internationale handel, het vervoer en de logistiek Brouwersvliet 33, bus 7 - 2000 Antwerpen Tel. 03 221 97 44 sofie.corteel@logosinform.be www.logosinform.be

waar kan je aan de slag ?

de kappersector wat doen we ? In onze samenleving neemt uiterlijke verzorging een heel belangrijke plaats in. Trends volgen elkaar op in kleding en make-up en ook in kapsels. De kappersector is dus altijd in beweging. Als kapper ben je een echte kunstenaar die voortdurend in contact staat met mensen. Terwijl je het haar wast en knipt, kan je een praatje slaan met je klanten. Soms maak je mensen ongelooflijk blij door hun het gepaste kapsel te geven en voor een ware metamorfose te zorgen. Voor een beroep als kapper ben je het best een creatief en sociaal iemand die ervan houdt om de mode op de voet te volgen.

wie doet het ? Een kapper begint in een kapsalon als medewerker van de werkgever. Je verzorgt het haar van vrouwelijke en/of mannelijke klanten en kinderen door het te wassen, te knippen, te kleuren en/of vorm te geven. Je geeft ook advies in verband met haar- en hoofdhuidverzorging, manicure en algemene opmaak en haarstukverzorging (pruiken). Ook scheren en verdere baard- of snorverzorging behoort tot je takenpakket. Als ervaren beroepsbeoefenaar kan je opklimmen tot kappersalonmanager. Dit kapsalon kan deel uitmaken van een keten of het kan een zelfstandige zaak zijn. In kapperszaken die deel uitmaken van een keten werk je altijd met personeel. Als je een zelfstandige zaak beheert, dan kan dat zonder personeel zijn. Je bent verantwoordelijk voor het bedrijfsbeheer (marketing, boekhouding, veiligheid, ...) en eventueel voor het personeelsbeleid.

meer informatie Fonds voor Bestaanszekerheid PC314 Vijfwindgatenstraat 21F - 9000 Gent Tel. 09 224 18 73 info@fbz-fse.org www.fbz-pc314.be Nuttige websites www.coiffure.org www.ubk-ucb.org

Maar daarnaast blijf je de gewone kapperstaken uitvoeren. Je kan er ook voor kiezen om voor eigen rekening te gaan werken. Als je beslist om als zelfstandige kapper aan de slag te gaan, is het aan te raden vooraf de nodige ervaring op te doen. Dat kan je slaagkansen voor een zelfstandige carriĂ¨re alleen maar verhogen.

hoe word je het ? In het secundair onderwijs zijn er heel wat mogelijkheden om tot kapper opgeleid te worden. Maar ook na het verlaten van de schoolbanken kan je voor een kappersopleiding kiezen bij verschillende centra voor volwassenenonderwijs. SYNTRA biedt eveneens opleidingstrajecten tot kapper aan.

waar kan je aan de slag ?

de sector mode en confectie wat doen we ? De mode staat centraal in deze sector. Elk seizoen opnieuw zorgen confectiebedrijven voor modecollecties in de meest actuele kleuren, stijlen en motieven. Maar confectie is meer dan mode. Ook gordijnen en bedlinnen, tenten, parasols en de bekleding van zitplaatsen in een auto worden in deze sector ontworpen en geproduceerd.

In de opleidingscentra van de VDAB kan je kiezen uit een gevarieerd aanbod van opleidingen zoals ‘patroontekenen CAD’, ‘styling CAD’, ‘stikken en modellenstikken’, ‘woningdecoratie’, ‘strijken’, ‘retoucheren’, ... Verder zijn er ook heel wat mogelijkheden via SYNTRA en het volwassenenonderwijs.

Wie in deze sector wil werken, is uiteraard creatief, volgt de mode op de voet en is technisch onderlegd.

wie doet het ? Enkele van de meest voorkomende beroepen binnen de mode- en confectiesector zijn: ontwerper, strijkster, afwerkster, atelierleidster, patronenmaakster/intekenaar, snijdster, productiecontroleur, productieplanner, modellenmaakster. Een uitgebreide lijst en beschrijving van deze beroepen vind je op www.serv.be/uitgaven/111.pdf

hoe word je het ? In het secundair onderwijs zijn er tal van opleidingen die je voorbereiden op een beroep in deze sector. In het hoger onderwijs kan je kiezen voor de bachelor modetechnologie en aan verschillende hogescholen kan je modegerelateerde masteropleidingen volgen.

meer informatie IVOC vzw Opleiding & Advies voor Mode en Confectie Leliegaarde 22 - 1731 Zellik Tel. 02 481 53 50 info@ivoc.be www.ivoc.be Nuttige website www.modeonderwijs.be voor een overzicht van scholen, projecten, navorming ...

waar kan je aan de slag ?

de lokale besturen wat doen we ?

hoe word je het ?

De sector bestaat uit 308 Vlaamse gemeenten, 308 OCMWâ€™s, meer dan 60 intercommunales en 118 politiezones.

Voor sommige jobs is geen specifiek diploma vereist en zorgt het bestuur voor een opleiding op de werkvloer. Dat is bijvoorbeeld het geval voor de functie van hulpagent, waarvoor je eerst moet slagen voor selectieproeven en na aanwerving een basisopleiding krijgt. Voor andere jobs, zoals voor die van ingenieur, heb je een specifiek diploma nodig. Voor heel wat functies maakt een (aanwervings)examen deel uit van de selectieprocedure.

In 2009 telden de lokale besturen 170.000 Vlaamse loontrekkende werknemers (cijfers jaarverslag RSZ-PPO 2009) of 6,4% van alle Vlaamse werknemers. Deze organisaties staan dicht bij de mensen en werken aan een verscheidenheid van producten en diensten, van een rijbewijs afleveren tot de coĂśrdinatie van een compleet nieuwe woonwijk. Als je bij een lokaal bestuur werkt, sta je midden in de maatschappij. Werk in eigen streek en werk met een belangrijke maatschappelijke engagement en meerwaarde zijn de grootste troeven. De beslissingen die je als medewerker neemt, hebben een directe invloed op de kwaliteit van je leefomgeving.

wie doet het ? Binnen de lokale besturen vind je een ruim aanbod van zowel kantoorjobs als technische beroepen, met uitvoerende of leidinggevende taken. Je kan werken als leerkracht of poetsvrouw in een gemeenteschool of als bejaardenhulp of in de kinderopvang. Maar je kan evengoed aan de slag als duurzaamheidsambtenaar of als medewerker in de afvalverzamelingen verwerking of als medewerker in het cultuur- of sportcentrum, ... Op de website www.diverscity.be staan nog tal van beroepen in de kijker.

meer informatie Diverscity (sectorconvenant lokale besturen) Paviljoenstraat 9 - 1030 Schaarbeek Tel. 02 211 55 00 sectorconsulenten@diverscity.be www.diverscity.be www.vvsg.be

waar kan je aan de slag ?

de sector voor metaal-, machine- en elektrische bouw wat doen we ?

hoe word je het ?

Elke dag kom je in aanraking met producten die in deze sector zijn gemaakt: autoâ€™s op de weg, de bus of trein waarmee je naar school gaat, de airco in de winkel, het vliegtuig dat mensen naar hun vakantiebestemming brengt, de aluminiumprofielen rond de ramen van je huis, de lift in flatgebouwen, de sfeerverlichting in het restaurant, ...

In het secundair onderwijs kan je al vroeg starten in een studierichting die zich richt op deze sectoren. Ook in het hoger onderwijs vind je verschillende professionele of academische bachelors of masters binnen de domeinen (industriĂŤle) wetenschappen en techniek die je voorbereiden op een baan in de metaal-, machine- en elektrische bouw. Als blijkt dat je jouw technische knobbel pas later ontdekt, dan zijn veel bedrijven bereid om een opleiding op jouw maat te organiseren.

Mensen uit deze sector kiezen ervoor om van hun passie voor techniek hun beroep te maken. Naast een portie gezond verstand is er heel wat handigheid vereist. Je moet heel precies kunnen werken en maatwerk afleveren om te garanderen dat je hoogtechnologische kwaliteit levert aan de consument.

wie doet het ? In een sector waarin de meest uiteenlopende producten worden vervaardigd, vind je uiteraard een waaier van beroepen: draaier/ frezer op conventionele of computergestuurde (CNC-)machines, matrijzenmaker, lasser, machinemonteur, operator monteur, programmeur van meetmachines, onderhoudstechnicus, machinebediener, plaatbewerker, spuitgieter, koelmonteur, lifttechnicus, informaticus, industrieel tekenaar, ontwerpingenieur, productontwikkelaar, ... Verder vind je heel wat beroepen in de sector metaal-, machine- en elektrische bouw die je ook in andere sectoren hebt, zoals magazijnier, heftruckchauffeur, administratief medewerkers, marketeers en verkopers.

meer informatie Vzw INOM (Instituut voor Naschoolse Opleiding van de Metaalverwerkende Nijverheid) A.Reyerslaan 80 - 1030 Schaarbeek Tel. 02 706 81 94 (arbeiders) - Tel. 02 706 81 95 (bedienden) www.inom.be Nuttige website www.metaal.mijnberoep.be Sites van tewerkstellings- en opleidingsfondsen voor arbeiders in de metaalverwerkende nijverheid: www.tofam-wvl.be; www.tofam-ovl.be; www.ftma.be; www.rtmvlaamsbrabant.be; www.ftml.be; www.iristech.be Sites van tewerkstellings- en opleidingsfondsen voor bedienden in de metaalverwerkende nijverheid: www.vormetal.be; www.vibam.be; www.femb-obmb.be; www.limob.be

waar kan je aan de slag ?

de sector montage en kraanbediening wat doen we ? De sector van de montage- en kraanverhuurbedrijven is een subsector van de metaalsector. Deze bedrijven zijn gespecialiseerd in het monteren, demonteren en het afbreken van metalen gebinten en onderdelen van bruggen, reservoirs, gashouders, zwaar ketelwerk, bestanddelen van zware machinebouw en petroleuminstallaties. Verder worden ze ook ingezet bij het hanteren van zware stukken en bij het optrekken van metalen stellingen. Mobiele kranen en hun machinisten worden vaak samen met de montagefirma’s ingeschakeld om zware lasten te (ver)plaatsen. Het werk is zeer gevarieerd. Je moet dagelijks nieuwe oplossingen zoeken waardoor je voortdurend bijleert. Je contacten zijn erg afwisselend: collega’s, opdrachtgevers, arbeiders van de bedrijven waarmee je samenwerkt, ... En is België te klein, dan kan je ook in het buitenland terecht. Belgische bedrijven hebben vaak opdrachten in de buurlanden en voeren dikwijls ook projecten buiten Europa uit.

wie doet het ? De jobinhoud van rigger-monteur hangt af van het bedrijf waar je aan de slag gaat. Je kan in een team zitten dat het podium van Rock Werchter opbouwt of in een team dat een machine moet verhuizen in een fabriek. Maar je kan ook voor een firma werken die een grote havenkraan volgens plan moet monteren. De pijpfitter werkt meestal in de petrochemie, maar kan ook tewerkgesteld worden in een voedings- of farmaceutisch bedrijf. Je bent verantwoordelijk voor de bouw en/of het onderhoud van de pijpleidingen in deze bedrijven. Als kraanmachinist werk je met een mobiele kraan. Je vertrekt elke ochtend naar een nieuw werf waar je de kraan veilig opstelt in functie van de last die moet worden verplaatst. Hierbij let je op verschillende omgevingsfactoren, zoals rioleringen, hoogspanningskabels en wind.

meer informatie Vzw Montage Brouwerijstraat 10 - 1840 Steenhuffel Tel. 052 31 53 00 info@vzwmontage.be www.vzwmontage.be

Je voert de hijswerkzaamheden altijd op een veilige manier uit. In de sector zijn dus mensen met verschillende specifieke profielen aan de slag. Maar er werken ook vrachtwagenchauffeurs, lassers, mecaniciens en magazijniers. Er zijn tal van doorgroeimogelijkheden. Als hulpmonteur kan je bijvoorbeeld evolueren naar monteur, brigadier en chef.

hoe word je het ? Je kan je op verschillende manieren voorbereiden op een loopbaan in de sector. Er is een sectorspecifiek aanbod in het deeltijds onderwijs, maar ook in het voltijds onderwijs kan je je al voorbereiden op je toekomstige beroep. Wil je later je loopbaan een nieuwe wending geven, dan kan je kiezen voor een beroepsopleiding bij de VDAB: voor het beroep van bestuurder mobiele kraan, rigger-monteur of pijpfitter. Door de nauwe samenwerking met bedrijven is tewerkstelling gegarandeerd.

waar kan je aan de slag ?

de sector papier- en kartonverwerkende nijverheid wat doen we ? Deze sector bestaat uit verschillende activiteiten zoals het maken van (golf)kartonnen verpakkingen, schoolmateriaal, hygiënisch materiaal, speel- en collectiekaarten, cementzakken, sigarettenpapier, luxeverpakkingen, behangpapier en nog zo veel meer. Er is dan ook heel wat verscheidenheid binnen deze sector. Je hebt enkele heel grote bedrijven, maar ook heel wat kleinere. Binnen de bedrijven is er al dan niet een afdeling die het drukwerk voorbereidt, een productieafdeling met machines en ten slotte een afdeling die zorgt voor de afwerking van het product zoals plakken, lijmen en vouwen. De machines zijn allemaal geautomatiseerd en vormen zeker een uitdaging voor mensen die graag technisch bezig zijn. Binnen het bedrijf is er veel variatie en afwisseling mogelijk binnen je job. De bedrijven in deze sector staan ten slotte ook bekend om hun sociaal en menselijk beleid en de goede sfeer onder de collega’s.

wie doet het? Binnen deze sector kom je als arbeider vaak eerst terecht in het bedrijf als inpakker of afwerker. Vervolgens kan je doorgroeien naar verantwoordelijke voor één of meerdere machines of naar verantwoordelijke van een ploeg. Een attest van heftruckchauffeur is een meerwaarde bij je sollicitatie. Als bediende kan je er ook aan de slag met een grafische opleiding binnen de prepress-afdeling.

hoe word je het? Voor de bedrijven in deze sector is vooral je leervermogen en motivatie belangrijk. Met een alge-meen technisch diploma secundair onderwijs kan je er meteen aan de slag. Opleiding krijg je in het bedrijf van meer ervaren collega’s.

meer informatie Fonds voor de papier- en kartonverwerkende nijverheid Pleinlaan 5 - 1050 Elsene Tel. 0499 18 55 94 femke.cornelissen@fetra.be www.fetra.homestead.com

waar kan je aan de slag ?

de sector podiumkunsten en muziek wat doen we ? De sector van de professionele podiumkunsten en muziek bestaat uit tal van organisaties in de uitvoerende kunsten en het live entertainment: dat gaat van theaterhuizen over concertzalen tot circusgroepen en dansgezelschappen. Maar denk evengoed aan muziekmanagers en festivals, de musicalsector en clowns.

Voor de functies achter de schermen bestaan er uiteenlopende vooropleidingen: sommige zijn specifiek, zoals podiumtechnieken of muziek- of cultuurmanagement, maar wij zoeken evengoed algemene profielen, zoals boekhouders en marketeers. Een uitgebreide lijst van vooropleidingen per functie vind je terug op www.podiumkunsten.be.

Wij zorgen voor het vermaak van mensen, dus dat betekent vaak werken op momenten dat deze mensen vrij zijn. Maar je hebt zo veel afwisseling in een dikwijls internationale omgeving dat jou dat absoluut niet afschrikt. Passie is het woord dat onze sector drijft.

Hou er wel steeds rekening mee dat je niet de enige bent die graag in de sector aan de slag wil. Heb dus het nodige geduld en doorzettingsvermogen.

wie doet het ? Uiteraard denken de meeste mensen aan de artiesten op het podium als ze aan deze sector denken: muzikanten, acteurs, dansers en circusartiesten. Maar zonder vele medewerkers achter de schermen zouden hun talenten letterlijk in het donker staan. Zonder promotiemedewerkers zouden ze voor een lege zaal moeten spelen en dat is ook geen pretje. Vraag een artiest ook niet om zijn papierwerk in orde te houden of een tournee te plannen. Daar kan jij hem in bijstaan. Organiseren, plannen, programmeren, begeleiden, educatief omkaderen. Er komt heel wat kijken bij een cultuurorganisatie. Wat een publiek ziet en beleeft is groepswerk, dag in dag uit!

hoe word je het ? Wil je graag artiest worden, dan kan je je talenten verder verfijnen in ĂŠĂŠn van de vele conservatoria die ons land rijk is. Voor sommige kunstdisciplines moet je soms zelfs naar het buitenland. Trainen en oefenen zal je sowieso veel moeten doen. Daarnaast wordt het hoe langer hoe belangrijker dat artiesten ondernemend ingesteld zijn en eens aan het werk zelf op zoek gaan naar hun opdrachten.

meer informatie Sociaal Fonds voor Podiumkunsten Sainctelettesquare 19 - 1000 Brussel Tel. 02 201 30 03 sociaalfonds@podiumkunsten.be www.podiumkunsten.be

waar kan je aan de slag ?

de printmediasector wat doen we ? Misschien besef je het niet altijd, maar je komt iedere dag met deze sector in contact: kranten, tijdschriften, folders, brochures, catalogi, agenda’s, verpakkingen, labels, textiel, websites, ... De printmediasector is óveral aanwezig! De Belgische grafische en communicatienijverheid, de zogenoemde printmediasector, is een sterk geïnformatiseerde en gedigitaliseerde sector. Een passie voor ICT en techniek is dan ook een must. Je bent goed in talen, want veel software is in het Engels. Afhankelijk van waar je precies in de sector werkt, is een hoge dosis creativiteit ook onmisbaar. Een grafisch vormgever kan ingeschakeld worden voor heel verscheiden opdrachten en wordt zo constant geprikkeld om zichzelf te overtreffen en origineel uit de hoek te komen. De ene dag denk je mee na over een ontwerp voor een grote reclamecampagne, terwijl je het andere moment moet uitvissen hoe je kwetsbare jongeren zal aanspreken bij een sensibiliseringsactie tegen drugs.

wie doet het ? Binnen deze sector vind je een brede verzameling van beroepen. Hieronder vind je de meest typische profielen. De vormgever maakt ontwerpen voor allerlei producten zoals advertenties, logo’s, reclamefolders, affiches, verpakkingen, brochures en noem maar op. Om een doeltreffend ontwerp te maken, moet je zelf eerst de inhoud heel goed kennen. Klanten stellen het op prijs als je spelfouten uit hun tekst kan halen. Er wordt dus meer van jou verwacht dan louter creativiteit. Als drukvoorbereider ben jij in de drukkerij de eerste schakel. Jij maakt het drukwerk klaar om gedrukt te worden. Je controleert kleurproeven en je verbetert eventuele fouten. In deze baan kom je soms rechtstreeks in contact met de klant.

meer informatie GRAFOC Printmedia Opleidingscentrum Barastraat 175 - 1070 Anderlecht Tel. 02 545 60 42 info@grafoc.be www.grafoc.be

Bij het maken van drukwerk komt veel techniek kijken. Moderne persen zijn computergestuurde machines. De drukker zorgt dat dit drukproces optimaal en nauwkeurig verloopt. De drukafwerker moet alles wat gedrukt wordt, snijden, vouwen, nieten, inbinden of lijmen. Daarnaast werken er in de sector ook mensen met een algemene achtergrond: verkoper, intern commercieel medewerker, calculator of orderbegeleider, marketingspecialist, commercieel manager, mediaconsulent,...

hoe word je het ? In deze sector kan je met een bacheloropleiding grafimediabeleid of grafimediatechnologie functies van veeleer commerciële aard invullen. De bacheloropleiding ‘cross-media ontwerp’ is meer geschikt als voorbereiding voor een creatieve job waarbij je zowel voor drukals beeldschermdoeleinden ontwerpt. Ook de bacheloropleiding multimediaproductie is een goede stap in de richting van de grafische sector. Met dit diploma kan je bijvoorbeeld een zelfstandig vormgever van multimediaproducten worden. Via de website van de GRAFOC vind je meerdere relevante opleidingen die ingericht worden door de VDAB, SYNTRA, centra voor volwassenenonderwijs of eventueel in andere opleidingscentra. Zo kan je een basisopleiding ‘offsetdrukken’ volgen of deelnemen aan een cursus InDesign.

waar kan je aan de slag ?

de sector van de social profit wat doen we ? Werken in de social profit of sociale sector staat gelijk aan werken voor en met mensen. De manier waarop je met mensen in contact komt, of het nu als zorgverlener, hulpverlener, begeleider, specialist, technicus, vormingsverantwoordelijke, administratief ondersteuner is, hangt af van de opleiding die je kiest en de (deel)sector waarin je zal werken. Denk hierbij maar aan ziekenhuizen, centra voor geestelijke gezondheidszorg, revalidatiecentra, woon- en zorgcentra, kinderdagverblijven, diensten voor gezinszorg, gehandicaptenzorg, beschutte en sociale werkplaatsen, culturele centra, bibliotheken, sportverenigingen en andere socioculturele organisaties en bijzondere jeugdbijstand. Wil je bijdragen tot een solidaire maatschappij en de levenskwaliteit van mensen mee helpen verhogen? Dan is een baan in de socialprofitsector een goede keuze. Als je werkt in de social profit, ben je flexibel en hou je ervan om met mensen te werken; je praat met ze, luistert, motiveert, leeft mee, ... Dat geeft veel voldoening en bovendien werk je samen met toffe, betrokken collega’s. De sector blijft groeien, dus je kansen om snel een baan te vinden, zijn hoog.

wie doet het ? De sector heeft werknemers met allerhande profielen: zowel technische als mensgerichte profielen, ondersteunende en leidinggevende krachten, hulpverleners en creatievelingen, … Check www.werkmetmensen.be, de site biedt een aantal tools om onze sector online maar ook in real life beter te leren kennen en je studiekeuze te vergemakkelijken. Je maakt er kennis met de verschillende beroepen, en kan op basis van een zelftest uitvinden welke jobs bij jouw persoonlijkheid passen. Ben je eerder mensgericht of praktijkgericht? Neem je graag initiatief of analyseer je liever problemen? Achter elk profiel schuilen een aantal jobs waarin werken met en voor mensen centraal staat.

meer informatie VIVO vzw Handelskaai 48 - 1000 Brussel Tel. 02 250 37 77 info@werkmetmensen.be www.werkmetmensen.be

Daarnaast kan je de beroepen ook filteren op basis van je interesses: werk je liever met kinderen, of wil je bij mensen thuis werken, wil je snel aan het werk of zou je graag nog wat langer studeren… Je krijgt per beroep een overzicht van de jobinhoud en de werkcontext voor beroepen zoals tandtechnicus, buurtwerker, animator in de ouderenzorg, …

hoe word je het ? Op www.werkmetmensen.be vind je een overzicht van alle beroepen, daarbij leggen we – dankzij een samenwerking met Onderwijskiezer telkens de link naar opleidingsinformatie en de school in jouw buurt die deze opleiding aanbiedt. In de sector werken overwegend mensen die hoger onderwijs volgden en een bachelordiploma behaalden, maar er is ook werk voor mensen die een diploma secundair onderwijs of hoger beroepsonderwijs hebben. Je kan al in het secundair onderwijs kiezen voor een specifieke richting (bv. thuis- en bejaardenzorg/zorgkundige, logistiek helper in de zorginstellingen). Ook in het volwassenenonderwijs zijn er mogelijkheden.

waar kan je aan de slag ?

de sector taxi en verhuur van voertuigen met bestuurder wat doen we ? De arbeiders uit de taxi- en VVB-sector zijn voornamelijk chauffeurs. Deze chauffeurs kan je onderverdelen in twee grote groepen. Enerzijds heb je de taxichauffeurs. Zoals je wellicht weet, is een taxi te herkennen aan het taxilicht dat boven op het voertuig is aangebracht. Dit taxilicht geeft aan of de taxi al dan niet vrij is. Indien het licht brandt, heeft de chauffeur geen klant aan boord. Verder is een taxi ook uitgerust met een taxameter. Deze apparatuur berekent op basis van het aantal afgelegde kilometers en de duurtijd van de rit het bedrag dat de klant op het einde van de rit moet betalen. Anderzijds heb je de chauffeurs die rijden in de VVB-sector. VVB staat voor diensten voor de Verhuur van Voertuigen met Bestuurder. Deze chauffeursgroep heeft heel diverse opdrachten, zoals ziekenvervoer, vervoer van mindermobielen, shuttles naar de luchthaven, schoolvervoer, vervoer in de haven en shuttles naar kantoorzones. Let wel: de voertuigen in de VVB-sector mogen nooit over meer dan 9 plaatsen (inclusief chauffeur) beschikken.

Tijdens dit examen moet je kunnen aantonen dat je voldoende Nederlands spreekt en dat je de toeristische trekpleisters en straatnamen in de stad voldoende kent. Enkel indien je slaagt voor het examen krijg je een taxibrevet waarmee je als taxichauffeur aan de slag kan. Verder moet een chauffeur ook stressbestendig, communicatief en flexibel zijn en kunnen omgaan met moeilijke klanten.

hoe word je het ? In samenwerking met de VDAB organiseren enkele bedrijven uit de sector een opleiding tot taxichauffeur. Daarnaast werkt de sector ook samen met KIEM (in Antwerpen) en Bruxelles Formation (in Brussel) om een langdurige, doorgedreven opleiding tot taxichauffeur te organiseren.

wie doet het ? Om taxichauffeur of VVB-chauffeur te worden heb je geen diploma nodig, maar uiteraard wel een rijbewijs B. De overheid heeft nog een aantal andere instapvoorwaarden opgelegd. Je moet minstens 21 jaar zijn om als chauffeur aan de slag te kunnen en je moet beschikken over een attest van medische schifting (dit betekent dat je door een arbeidsgeneesheer geschikt wordt bevonden om als beroepschauffeur aan de slag te gaan). Daarnaast kunnen gemeenten nog bijkomende voorwaarden opleggen. In de meeste grote steden (Brussel, Antwerpen, Gent,â€Ś) wordt er verwacht dat de chauffeur ook een blanco uittreksel uit het strafregister kan voorleggen en moet de kandidaat-taxichauffeur bovendien een examen afleggen dat door de stad wordt georganiseerd.

meer informatie Sociaal Fonds voor de taxiondernemingen en de diensten voor de verhuur van voertuigen met chauffeur Metrologielaan 8 - 1130 Haren (Brussel) Tel. 02 245 11 77 info@taxi-info.be www.taxi-info.be

waar kan je aan de slag ?

de textielsector wat doen we ? Een leven zonder textiel is nauwelijks voor te stellen. De lijst van dingen die we zouden moeten missen als we niet over textiel konden beschikken, is haast niet te overzien. Handdoeken, veiligheidsgordels of paraplu’s, je kunt het zo gek niet bedenken of de textielsector maakt het.

Ben jij goed in organiseren, dan kun je daar bijvoorbeeld als planningsverantwoordelijke aan de slag. Technici zijn dan weer gewild voor het onderhoud van gesofisticeerde machines, en als je je liever toelegt op onderzoek of kwaliteitszorg, dan is een baan als onderzoeker of laborant een goede keuze.

Er is ook geen plek op de wereld of er wordt wel textiel geproduceerd. Dat gaat zeker op voor een land als België dat een toonaangevende rol speelt in de textielproductie van de wereld.

Het is weliswaar niet allemaal techniek wat hier de klok slaat. De textielsector heeft ook nood aan creatieve mensen, zoals designers, die de reputatie van de Belgische textielsector als een vernieuwer helpen ondersteunen.

De belangrijkste toepassingen die de textielproductie in ons land ontwikkelt, horen thuis in de wereld van het interieur en de techniek. België is bijvoorbeeld de belangrijkste producent van tapijten in Europa, maar ook op tal van andere terreinen gooit ons land internationaal hoge ogen. Dat de sector veel in onderzoek investeert, maakt dat het Belgische textiel van hoge kwaliteit is. Geen wonder dat de sector in ons land nog elk jaar groeit, zeker waar het de productie van technisch textiel betreft.

Ook voor wie een neus heeft voor verkopen is er plaats in een sector die sterk op de export is gericht. In dat geval werk je samen met marketingmensen en word je bijgestaan door administratieve krachten die voor de verzending en de financiële kant van de zaak zorgen. Je krijgt als medewerker ook voldoende groeikansen, waardoor een leidinggevende functie binnen je bereik kan komen.

hoe word je het ? wie doet het ? In de Belgische textielsector zijn vele duizenden werknemers aan de slag. Textielwerknemers maken daarbij gebruik van de modernste technologie. Jobs in de textielsector heb je in alle soorten en maten. De jobinhoud verschilt naargelang het bedrijf waar je terechtkomt. Dat kan een meubelstoffenbedrijf zijn, een fabrikant van wielerkleding of een bedrijf dat zich toelegt op de textielveredeling, om er slechts enkele te noemen.

meer informatie Cobot vzw en Cobot-Bedienden vzw Poortakkerstraat 92 - 9051 Sint-Denijs-Westrem Tel. 09 222 26 14 cobot@cobot.be cobot-bedienden@cobot.be www.cobot.be www.texstream.be

Voel je er wat voor om aan de slag te gaan in de textielsector, dan is het aanbod van opleidingen even veelzijdig als textiel zelf. Neem daarvoor een kijkje op de website www.texstream.be.

waar kan je aan de slag ?

de textielverzorging wat doen we ?

hoe word je het ?

De textielverzorging omvat de Vlaamse (industriĂŤle) wasserijen en droogkuisbedrijven. Zij werken met de beste professionele machines en reinigingsproducten.

In het secundair onderwijs en zeker in het hoger onderwijs bestaan geen opleidingen die rechtstreeks voorbereiden op een baan in de sector. In de opleidingscentra van de VDAB kan je wel een strijkopleiding volgen.

De moderne mens investeert heel wat tijd en geld in kleding en wil dan ook zo lang mogelijk genieten van zijn favoriete spulletjes. Maar soms hebben mensen geen tijd of zin om de uitpuilende wasmand aan te pakken en af en toe weten ze niet hoe ze hardnekkige vlekken te lijf kunnen gaan. Jij kan er mee voor zorgen dat mensen lang plezier beleven aan hun kleding en ander textiel, zoals tafellinnen, tapijten, gordijnen. De mensen uit de textielverzorging zijn echte professionals met een grondige kennis van zaken om allerlei textielproducten te wassen, te drogen, te strijken en, als het nodig is, netjes bij de klant af te leveren.

wie doet het ? De mensen uit de textielverzorging zijn echte professionals met een grondige kennis van zaken om allerlei textielproducten te wassen, te drogen, te strijken en, als het nodig is, netjes bij de klant af te leveren. De jobs zijn vaak gevarieerd, maar je moet bereid zijn om te werken in een drukke omgeving. Je voldoening kan er in bestaan dat je de hoogste kwaliteit aflevert aan de industrie, ziekenhuizen, rust- en verzorgingshuizen, horeca en aan de particuliere klant.

meer informatie Gemeenschappelijk Fonds van de Textielverzorging Brusselsesteenweg 478 - 1731 Zellik Tel. 02 463 19 50 mc@fbt-online.be Nuttige websites www.fbt-online.be voor al je vragen over de sector.

waar kan je aan de slag ?

de sector van transport en logistiek: arbeiders wat doen we ? De arbeiders uit deze sector rijden met een vrachtwagen of werken in een magazijn. Samen zorgen zij ervoor dat de koopwaar naar winkels en supermarkten wordt gevoerd. Dankzij hen blijven de rekken dus goed gevuld. Ze vervoeren onder andere benzine, autoâ€™s, meubelen, grondstoffen, dieren, eetwaren en onderdelen van machines. Als morgen alle vrachtwagens stil blijven staan en elke magazijnactiviteit wordt gestaakt, ligt onze economie plat. Wat alle vrachtwagenchauffeurs en magazijnarbeiders gemeen hebben, is zorgzaamheid, organisatietalent, behendigheid en verantwoordelijkheidszin. Veiligheid en kwaliteit dragen zij hoog in hun vaandel. Gedrevenheid is nodig, maar niet voldoende. Goederen worden niet enkel tussen negen en vijf vervoerd, behandeld en geleverd. Onregelmatige uren schrikken je dus niet af. De goederen moeten natuurlijk ook op tijd geleverd worden, wat niet altijd vanzelfsprekend is door het fileprobleem op nationale en internationale wegen. Om het te maken in de sector heb je dan ook een flinke dosis flexibiliteit en stressbestendigheid nodig. Talenkennis, teamspirit en contactvaardigheid zijn belangrijk. En je moet van aanpakken weten. Een chauffeur moet zowel in binnen- als buitenland vlot zijn weg kunnen vinden, ook zonder gps. De transport- en logistieke sector is steeds op zoek naar bekwame mensen, waardoor de tewerkstellingsmogelijkheden zeer ruim zijn.

wie doet het ? Vrachtwagenchauffeurs vervoeren goederen van de ene plaats naar de andere. Als vrachtwagenchauffeur moet je niet enkel goed met een vrachtwagen kunnen rijden (wat op zich al niet gemakkelijk is). Bij elke vracht horen er administratieve procedures die je als chauffeur kent en toepast.

meer informatie Sociaal Fonds Transport en Logistiek de Smet de Naeyerlaan 115 - 1090 Jette Tel. 02 424 30 80 info@sftl.be www.sftl.be

In het magazijn werken magazijnmedewerkers en hef- en reachtruckchauffeurs. Magazijnmedewerkers kijken de binnenkomende goederen na bij ontvangst, zetten ze op de juiste plaats in het magazijn, pakken de goederen in en uit, stapelen de goederen zo dat ze niet kapot kunnen gaan en zetten ze klaar voor verzending. Hef- en reachtruckchauffeurs transporteren goederen in het magazijn. Met de hef- of reachtruck plaatsen zij goederen op hoogte in rekken en halen ze er weer uit. Heftruckchauffeurs laden en lossen ook vrachtÂ wagens met de heftruck.

hoe word je het ? Een heleboel mensen kozen in het secundair onderwijs al een specifieke richting voor deze sector. Maar je kan ook na het secundair een opleiding volgen die je een geschikt diploma oplevert om in deze sector te werken. Het (volwassenen)onderwijs en de VDAB organiseren basisopleidingen die werkzoekenden en werkenden voorbereiden op de beroepen van vrachtwagenchauffeur, magazijnmedewerker, heftruckchauffeur en reachtruckchauffeur.

waar kan je aan de slag ?

de uitzendsector wat doen we ? Via de uitzendsector word je tewerkgesteld in uiteenlopende sectoren voor verschillende functies, gaande van machineoperator of inpakker in de voedingssector tot industrieel elektricien of halfautomaatlasser en meertalig managementassistent of medewerker in een contactcenter. Uitzendarbeid is voor veel schoolverlaters de opstap naar de arbeidsmarkt. Jongeren vinden in de uitzendsector een uitgebreid aanbod vacatures in verschillende sectoren. Ervaring verworven via uitzendcontracten wordt in meer dan 50 % van de gevallen verzilverd in een vast contract. Dit is afhankelijk van sector tot sector en van functie tot functie. Verwacht echter nooit dat je meteen een uitzendopdracht met â€˜optie vastâ€™ aangeboden krijgt.

wie doet het ? Bij de inschrijving in een uitzendbureau tekent de kandidaatuitzendkracht eerst een intentieverklaring. Dit is geen arbeidsovereenkomst, maar enkel een document waaruit blijkt dat het zijn bedoeling is als uitzendkracht te werken. Zowel de inschrijving als de dienstverlening zijn volledig gratis. Het uitzendagentschap houdt daarvoor dan ook niets in op het betaalde loon. Een inschrijving in een uitzendkantoor is een sollicitatie. Volg je inschrijving zelf op door regelmatig contact te nemen met je uitzendconsulent. Het geeft de consulent de mogelijkheid je beter te leren kennen. Hierdoor krijg je gepaste werkaanbiedingen.

het statuut en het arbeidscontract Bij uitzendarbeid blijft het uitzendbedrijf de werkgever van de uitzendkracht. Het is dus het uitzendbedrijf dat het loon van de werknemers betaalt in functie van hun prestaties en dat heel de administratie op zich neemt.

meer informatie Vomingsfonds voor uitzendkrachten Site Tour & Taxis Havenlaan 86c bus 302 - 1000 Brussel info@vfu-ffi.be www.vfu-ffi.be

De uitzendkracht heeft hetzelfde sociale statuut en geniet dezelfde sociale voordelen als de andere werknemers op het vlak van vakantiegeld, pensioen, recht op kinderbijslag. Er zijn ook voordelen eigen aan de sector. Dit statuut is dus vergelijkbaar met dat van om het even welke werknemer, met dit verschil dat de arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid voor een bepaalde duur gesloten wordt. Er wordt vooral gewerkt met weekcontracten. Telkens als de uitzendkracht een opdracht van het uitzendbureau aanvaardt, wordt een arbeidsovereenkomst voor uitzendarbeid opgesteld. Als de opdracht de duur vermeld in het contract overschrijdt, zal een nieuwe arbeidsovereenkomst moeten gesloten worden door het agentschap en de uitzendkracht. Een uitzendkracht krijgt precies hetzelfde loon als de vaste werknemer die even oud is en evenveel ervaring heeft. Elke uitzendopdracht is een ideale kans om de opdrachtgever te laten zien wat je waard bent tijdens het werk. Het Vormingsfonds voor Uitzendkrachten maakte een interessante e-learningcursus op over uitzendarbeid: www. interim-info.be. Je vindt er heel wat nuttige informatie en handige tips om te solliciteren via een uitzendkantoor. Interessante websites zijn: www.federgon.be, www.p-i.be en www.vfu-ffi.be

100

101

waar kan je aan de slag ?

de vastgoedsector wat doen we ?

hoe word je het ?

Binnen de vastgoedsector zijn er twee belangrijke activiteitenclusters: –– het beheer van onroerend goed, waarbij de professional ervoor zorgt dat eigen of andermans gebouwen goed beheerd worden; –– bemiddelingsactiviteiten waarbij ervoor gezorgd wordt dat aanbieder en klant elkaar vinden en zij een vastgoedtransactie tot stand kunnen brengen zonder zich kopzorgen te hoeven maken.

Er zijn tal van opleidingen die voorbereiden op een baan binnen de sector. Zo bestaat er een Se-n-Se-opleiding immobiliënbeheer en bieden verschillende hogescholen opleidingen en afstudeerrichtingen aan die van werken in de sector een gemakkelijk haalbare kaart maken. Ook SYNTRA stelt een aantal vastgoedopleidingen voor, zowel in avond- als in dagonderwijs.

Bouwbedrijven maken geen deel uit van wat we hier de vastgoedsector noemen.

wie doet het ? Naast tal van ‘algemene’ beroepen zoals boekhouder, onthaalbediende en jurist kent de vastgoedsector een aantal heel specifieke beroepen: syndicus, rentmeester, huisbewaarder, overdrachtbemiddelaar (handelsfondsen en vennootschappen), bemiddelaar bij verkoop en bemiddelaar bij verhuur, maar ook nog vastgoedpromotor en vastgoedexpert. De syndicus beheert gemene delen van gebouwen die aan meer dan één eigenaar toebehoren, de rentmeester zorgt ervoor dat gebouwen die hem toevertrouwd worden degelijk beheerd worden, de overdrachtbemiddelaar staat met raad en daad de handelaar bij die zijn zaak wil overlaten en de bemiddelaars zoeken in opdracht van een eigenaar een geschikte huurder of koper voor een pand. De ondersteunende beroepen leggen weliswaar hun eigen klemtonen (boekhouding, secretariaat, onthaal), maar zullen allemaal te maken krijgen met de hierboven beschreven activiteiten. Zeker is dat wie in de vastgoedsector wil werken, naast een aantal algemenere competenties, een gedegen kennis in zijn vakgebied nodig heeft. Die vereiste kennis kan naargelang het gekozen beroep technisch, juridisch of administratief zijn, of een combinatie hiervan.

meer informatie SF 323 (Sociaal Fonds voor de Vastgoedsector PC 323) Kortrijksesteenweg 1005 - 9000 Gent info@sf323.be www.sf323.be

Werk je als bediende of als arbeider, dan zijn functie en bedrijf bepalende factoren voor de voorwaarden waar je moet aan voldoen. Wil je als zelfstandige aan de slag, dan moet je ook nog zorgen voor een erkenning bij het Beroepsinstituut van Vastgoedmakelaars (BIV), en daar gaan heel wat specifieke eisen mee gepaard.

waar kan je aan de slag ?

de sector verhuizingen, meubelbewaring & aanverwante activiteiten wat doen we ? Deze sector bestaat uit verschillende gespecialiseerde activiteiten gaande van ‘klassieke’ kantoor-, privé- en fabrieksverhuizingen tot de verpakking, behandeling, opslag en installatie van alle goederen die speciale zorg vereisen. Dit zijn bijvoorbeeld nieuwe meubelen, antieke en kunstvoorwerpen, muziekinstrumenten, tentoonstellingsmateriaal, medische en/of elektronische apparatuur, ... Sommige firma’s werken nationaal en internationaal. De meeste verhuisfirma’s hebben ook magazijnen waar particulieren en bedrijven terechtkunnen voor tijdelijk meubelbeheer en -opslag. Een verhuizer heeft een goede fysieke conditie, werkt graag in team, maar kan ook zelfstandig werken en is flexibel. Verhuizen is een vak apart en goed verhuizen is een kunst. Vakkennis, nauwkeurigheid, betrouwbaarheid en snelheid zijn essentieel. Eigen aan de sector is de grote variatie in werk; geen enkele verhuizing is dezelfde. De ene dag doe je een kantoorverhuis in Gent en de andere dag een privéverhuis, een kunsttransport of een industriële verhuis in Brussel. Je zal in je baan in contact komen met de meest uiteenlopende omstandigheden, omgevingen en mensen (collega’s, opdrachtgevers, klanten, ...).

wie doet het ? Verhuizers starten doorgaans als verhuizer-drager. Je pakt eenvoudig te hanteren goederen in en uit en (de)monteert standaardmeubilair.

meer informatie Ambassador verhuisopleidingen vzw Huis van de verhuis Stroobantsstraat 48A - 1140 Evere Tel. 02 240 45 70 info@ambassador-vzw.be www.ambassador-vzw.be

Je vermijdt schade, je beschermt toegangen en respecteert de veiligheidsvoorschriften. De verhuizer-drager verplaatst goederen ook op een ergonomisch verantwoorde manier. Binnen de verhuissector bestaan nog andere (doorgroei)functies: chauffeur, ladderlift-operator, assistent-ploegbaas en ploegbaas.

hoe word je het ? Er bestaat geen specifieke opleiding verhuizer in het secundair onderwijs. Bij SYNTRA kan je de opleiding ‘verhuizer’ volgen in leertijd. Ook in de richtingen magazijnier-goederenbehandelaar-heftruck in het deeltijds onderwijs is het mogelijk een bijkomende opleiding verhuizer te volgen. De sector zelf organiseert ook meermaals per jaar een opleiding ‘verhuizer’ in samenwerking met onder andere de VDAB. Deze opleidingen zijn altijd gekoppeld aan tewerkstelling in de sector (via de Individuele Beroepsopleiding).

102

103

waar kan je aan de slag ?

de voedingsindustrie wat doen we ? In de voedingsindustrie worden grondstoffen uit landbouw en visvangst verwerkt tot voedingsproducten voor mens en dier. De sector bestaat uit diverse subsectoren zoals koekjesfabrieken, brouwerijen en frisdrankproducenten, de zuivelsector en zelfs veevoederfabrieken. Alles wat je aan verwerkte eetbare en drinkbare producten in de winkel vindt, is vervaardigd in de voedingsindustrie. De voedingsindustrie zoekt werknemers die leergierig zijn en openstaan voor vernieuwingen omdat de wensen van de moderne consument voortdurend veranderen. Het maakt dat de voedingsindustrie, als een trendy sector, kort en efficiënt op de bal moet spelen. Dit vertaalt zich onder andere in een ver doorgedreven automatisering en informatisering van de productie en in de ontwikkeling van nieuwe producten en handige verpakkingen. Als je in deze sector werkt moet je flexibel kunnen omgaan met deze continue uitdagingen en vernieuwingen. Je hebt zin voor verantwoordelijkheid en neemt initiatief door bijvoorbeeld nieuwe afzetkanalen aan te boren. Als werknemer in de voedingsindustrie moet je de strenge normen inzake voedselveiligheid, kwaliteit en traceerbaarheid kennen en naleven. Ook het milieuaspect is enorm belangrijk. Meer en meer worden opleidingen ook op deze facetten gefocust.

wie doet het ? In de ‘Productie’ werken onder meer procesoperatoren die de productie beheersen en coördineren vanaf de grondstof tot het afgewerkte product.

meer informatie Initiatieven voor Professionalisering van de Voedingsindustrie (IPV) Birminghamstraat 225 - 1070 Anderlecht Tel. 02 528 89 43 info@ipv.be www.ipv.be

In de ‘Verpakking’ vind je de verpakkingsoperator, die de machines en de deelinstallaties instelt en ervoor zorgt dat het verpakkingsproces ongestoord verloopt. In de ‘Labo, kwaliteitscontrole & ontwikkeling’ werken kwaliteitsverantwoordelijken en laborant-analisten die waken over de hygiëne- en kwaliteitsnormen via onderzoek van voedingsstalen in het labo. Bij de ‘Leiding productie en verpakking’ vind je uitbeners, vleeswarenbereiders, banketbakkers (patissiers), bakkers, industriële koks ... Uiteraard zijn voor de machines en apparatuur ook technici nodig. ICT-programmeurs zorgen voor de informatisering van het productieproces. Ook voor een resem andere functies zijn mensen nodig: administratief personeel, communicatieverantwoordelijken, boekhouders, ...

hoe word je het ? In het secundair onderwijs zijn er een aantal richtingen die specifiek voorbereiden op een mogelijke baan in deze sector bv. voedingstechnieken en assistent voedingsindustrie. Maar de VDAB organiseert ook een heleboel opleidingen. In het hoger onderwijs zijn er tal van richtingen waarvan de afgestudeerden tewerkstelling kunnen vinden in de voedingsindustrie voor heel diverse functies.

waar kan je aan de slag ?

104

: o d to

t cklis e h c je e te t e e m e g t r ve nie n a -in! a d r i e s t h ac ar de a n n neme e

.b sidin . w w w

Deel 4

BIJKOMENDE INFO

107

bijkomende info

1. Handige hulp: de Centra voor leerlingenbegeleiding GO! ANTWERPEN 2300 Turnhout

Waterheidestraat 19

014 41 33 30

2800 Mechelen

Zandpoortvest 9A

015 45 32 32

2400 Mol

Smallestraat 11

014 31 18 19

2850 Boom

Tinelstraat 3

03 888 24 21

2500 Lier

Berlaarsestraat 29

03 480 17 81

2930 Brasschaat

Van Hemelrycklei 81

03 651 79 11

2600 Berchem

Berchemstadionstraat 1

03 232 23 82

VLAAMS BRABANT EN BRUSSEL 1090 Jette

Dieleghemsesteenweg 24-26

02 479 25 05

3000 Leuven

Redingenstraat 86

016 30 80 10

1500 Halle

Willamekaai 19

02 356 38 58

3300 Tienen

Oude Vestenstraat 14

016 81 58 18

1800 Vilvoorde

Ridderstraat 7-9

02 251 44 25

3500 Hasselt

Luikersteenweg 56

011 22 17 38

3620 Lanaken

Koning Albertlaan 58

089 71 43 10

3500 Hasselt

Vildersstraat 2

011 21 02 69

3700 Tongeren

Sacramentstraat 70

012 23 12 39

3582 Beringen

Sint-Margrietstraat 13

011 45 62 70

3800 Sint-Truiden

Breendonkstraat 21A

011 68 28 91

3600 Genk

Weg naar As 199 A

089 36 57 90

9000 Gent

Voskenslaan 262

09 243 79 70

9470 Denderleeuw

Steenveldlaan 32

053 66 91 26

9100 Sint-Niklaas

Dr. A. Verdurmenstraat 2

03 776 02 16

9700 Oudenaarde

Eindrieskaai 11

055 33 74 70

9200 Dendermonde

Grote Markt 25

052 33 88 80

9900 Eeklo

Eikelstraat 42

09 377 36 93

9300 Aalst

Zonnestraat 25

053 60 32 80

8000 Brugge

Klaverstraat 49

050 44 50 10

8630 Veurne

Smissestraat 10

058 31 10 75

8400 Oostende

Hennepstraat 53

059 70 21 00

8900 Ieper

Minneplein 42

057 20 08 95

8500 Kortrijk

Burg. Nolfstraat 11-13

056 22 56 61

LIMBURG

OOST-VLAANDEREN

WEST-VLAANDEREN

GESUBSIDIEERD OFFICIEEL ONDERWIJS 1082 Sint-Agatha-Berchem (Brussel)

CLB Vlaamse Gemeenschapscommissie

Technologiestraat 1

02 482 05 72

2000 Antwerpen

Stedelijk CLB Antwerpen

Lange Gasthuisstraat 24

03 206 13 11

2018 Antwerpen

Provinciaal CLB Antwerpen

Markgravelei 86

03 241 05 00

3500 Hasselt

Provinciaal CLB Limburg

Willekensmolenstraat 140

011 23 81 20

9000 Gent

Interstedelijk CLB Gent

Jubileumlaan 215-2e verd.

09 235 09 00

bijkomende info

GESUBSIDIEERD VRIJ ONDERWIJS ANTWERPEN 2020 Antwerpen

Boomsesteenweg 265

03 216 29 38

2400 Mol

Edmond Van Hoofstraat 8

014 33 76 20

2100 Deurne

Hallershofstraat 7

03 637 50 60

2440 Geel

Stationsstraat 160

014 58 85 34

2110 Wijnegem

Kerkhofstraat 29

03 353 93 91

2500 Lier

Kardinaal Mercierplein 13

03 480 80 18

2170 Merksem

Gagelveldenstraat 54

03 640 38 90

2550 Kontich

Holle Weg 9

03 458 58 58

2180 Ekeren

Markt 3

03 542 21 55

2640 Mortsel

Edegemsestraat 36

03 443 90 20

2200 Herentals

Hellekensstraat 2

014 24 70 70

2800 Mechelen

Vijfhoek 1 bus A

015 41 89 11

2220 Heist-op-den-Berg

Fr. Coeckelbergsstraat 2

015 24 81 10

2840 Rumst

Kardinaal Cardijnstraat 33

03 886 76 04

2260 Westerlo

de Merodedreef 106

014 54 57 36

2910 Essen

Nollekensstraat 7

03 667 28 28

2290 Vorselaar

Mgr. Donchelei 9

014 50 74 00

2930 Brasschaat

De Zwaan 28

03 651 88 85

2300 Turnhout

Begijnenstraat 50

014 47 27 60

2980 Zoersel

Bethaniënlei 2

03 380 38 00

2320 Hoogstraten

Gr. Elisabethlaan 2

03 314 39 70

VLAAMS-BRABANT EN BRUSSEL 1080 Sint-Jans-Molenbeek

Opzichterstraat 84

02 512 30 05

3000 Leuven

Karel Van Lotharingenstraat 5

016 28 24 00

1500 Halle

Ninoofsesteenweg 7

02 356 55 23

3140 Keerbergen

Molenstraat 42

015 50 93 20

1702 Groot-Bijgaarden

Brusselstraat 270

02 569 61 72

3200 Aarschot

Bekaflaan 63

016 56 72 39

1730 Asse

Nieuwstraat 120

02 452 79 95

3290 Diest

Mariëndaalstraat 35

013 31 27 29

1800 Vilvoorde

Gendarmeriestraat 63

02 251 15 55

3300 Tienen

Veldbornstraat 18

016 81 31 05

3500 Hasselt

Jan Palfijnstraat 2

011 37 94 90

3700 Tongeren

Dirikenlaan 4

012 39 83 40

3520 Houthalen-Helchteren

Saviostraat 39

011 52 52 05

3740 Bilzen

Tweevoetjesweg 2

089 51 07 90

3540 Herk-de-Stad

Zoutbrugstraat 5

013 55 46 56

3800 Sint Truiden

Luikersteenweg 7

011 58 62 10

3580 Beringen

Sint-Catharinastraat 8

011 45 63 10

3910 Neerpelt

Bermstraat 9 bus 1

011 80 59 00

3600 Genk

Zevenbonderstraat 80

089 56 93 20

3960 Bree

Grauwe Torenwal 11

089 46 97 30

3630 Maasmechelen

Deken Bernardstraat 4

089 77 97 30

3980 Tessenderlo

Stationsstraat 101

013 66 25 23

3680 Maaseik

Vossenbergstraat 12

089 36 57 80

3990 Peer

Nieuwstraat 19 bus 1

011 61 13 44

9000 Gent

Marialand 29

09 277 83 40

9300 Aalst

Langestraat 12

053 78 85 10

9000 Gent

Holstraat 95

09 277 83 00

9400 Ninove

Kluisweg 13

054 33 90 19

9040 Sint-Amandsberg

Halvemaanstraat 96

09 277 84 00

9500 Geraardsbergen

Vierwindenstraat 1 A

054 41 17 75

9100 Sint-Niklaas

Ankerstraat 63

03 780 66 30

9600 Ronse

Abeelstraat 35

055 23 71 11

9120 Beveren

Ciamberlanidreef 146

03 755 58 69

9620 Zottegem

Kastanjelaan 8

09 361 14 01

9160 Lokeren

Grote Kaai 7 bus 2

09 348 25 62

9700 Oudenaarde

Burgschelde 7

055 31 38 62

9200 Dendermonde

Dijkstraat 43

052 21 52 53

9800 Deinze

Kattestraat 22

09 381 06 80

9220 Hamme

Kaaiplein 29

052 47 74 62

9900 Eeklo

Visstraat 14

09 376 70 50

9230 Wetteren

Hoenderstraat 53

09 369 22 21

8000 Brugge

Sint-Maartensbilk 2

050 44 02 20

8790 Waregem

Zuiderlaan 42

056 60 23 93

8370 Blankenberge

Astridlaan 35

050 41 84 22

8800 Roeselare

Kattenstraat 65

051 25 97 00

8400 Oostende

Frère Orbanstraat 145

059 50 68 01

8820 Torhout

Papebrugstraat 8

050 23 15 17

8500 Kortrijk

Kasteelstraat 27

056 24 97 00

8870 Izegem

Meensestraat 171

051 30 13 61

8550 Zwevegem

Deerlijkstraat 133

056 24 97 00

8900 Ieper

Bukkersstraat 38

057 21 60 48

8600 Diksmuide

Kasteelstraat 31

051 50 45 58

8930 Menen

Oude Leielaan 83 A

056 23 72 50

8630 Veurne

Oude Beestenmarkt 6

058 31 16 14

8970 Poperinge

Rekhof 22

057 33 43 28

8700 Tielt

Grote Hulststraat 55

051 42 66 42

LIMBURG

OOST-VLAANDEREN

WEST-VLAANDEREN

108

109

bijkomende info

B IJKO M E N D E IN FO

2. Voor wie meer wil weten over verder studeren: www.onderwijskiezer.be Onderwijskiezer is een gemeenschappelijke site van de vrije centra voor leerlingbegeleiding en de centra van het GO!. Onderwijskiezer biedt relevante informatie over het ganse onderwijslandschap. Laatstejaars secundair onderwijs vinden er uitgebreide informatie over het hele gamma van mogelijkheden zoals alle richtingen van het hoger onderwijs, de zevende specialisatiejaren, de Se-n-Se opleidingen en het hoger beroepsonderwijs. Per studierichting is er een informatieve fiche met een beschrijving van de inhoudelijke klemtonen, de uitwegen naar de arbeidsmarkt, de organiserende onderwijsinstellingen, het aantal studiepunten, de logische vervolgopleidingen enzovoort. Er zijn per richting rechtstreekse links naar de studie ‘schoolverlaters’ van VDAB, de beroepssectoren en tal van andere interessante sites. Wat vind je nog: de infomomenten, een overzicht van beschikbare zelftests, een overzicht van flexibele trajecten in het hoger onderwijs, informatie over studeren in het buitenland, uniformopleidingen … De informatie is te raadplegen via verschillende ingangen: het studieniveau, de studiegebieden, de hogescholen en universiteiten, de vakken van het secundair, je belangstelling. Je kan online een belangstellingsvragenlijst invullen die je dan rechtstreeks leidt naar de informatie over richtingen die overeenstemmen met je belangstellingsprofiel. Bovendien kan je via de website rechtstreeks vragen stellen aan deskundigen.

www.hogeronderwijsregister.be Het Hogeronderwijsregister geeft een volledig overzicht van het erkende hoger onderwijs in Vlaanderen. Je vindt er de geaccrediteerde bachelor- en masteropleidingen die door de Vlaamse overheid erkend worden. Het Hogeronderwijsregister presenteert de informatie op drie manieren. Je kan zoeken naar opleidingen en instellingen. Je vindt er een leidraad met betrekking tot (verder) studeren of studeren in het buitenland. Ten slotte vind je er achtergrondinformatie over de onderwijsinstellingen, de soorten opleidingen, de toelatingsvoorwaarden en de doorstroommogelijkheden.

www.wordwatjewil.be Hier vind je het meest volledige aanbod van cursussen en opleidingen voor volwassenen in Vlaanderen. Je kan ook zoeken naar cursus- en opleidingscentra. Via de zoekingang ‘dossiers’ vind je achtergrondinformatie over volwasseneneducatie zoals steunmaatregelen (bv. opleidingscheques, educatief verlof, tijdskrediet) en het ervaringsbewijs.

bijkomende info

3. Voor wie meer wil weten over de sprong naar de arbeidsmarkt: Je hebt je diploma op zak en wil je kans wagen op de arbeidsmarkt. Natuurlijk sta je er niet alleen voor. Op www.vdab.be/jongeren vind je heel wat informatie over werken en solliciteren. Je vindt de interessantste weetjes hier op een rijtje.

De geknipte vakantiejob Wil je een leuke reis boeken of heb je andere dolle dromen voor je aan het echte werk begint? Met een studentenjob kun je wat extra zakgeld verdienen. Neem alvast een kijkje op de campuspagina. www.vdab.be/campus

Wegwijs op de arbeidsmarkt Tijdens je zoektocht naar een job is het belangrijk om te weten hoe alles in elkaar zit. Op de wegwijspagina vind je alles over je inschrijven bij de VDAB, een uitkering krijgen, de verschillende instanties, ... www.vdab.be/wegwijs

Beroepeninfo Hoe kies je een beroep dat jou ligt? Misschien weet Cobra (COmpetentie- en BeroepenRepertorium voor de Arbeidsmarkt) het wel. Met de beroepenfilms en beroepentests op deze pagina ontdek je welke beroepen bij je passen. www.vdab.be/cobra

Test jezelf Heb je zin om nog andere leuke testjes te doen? Op deze link vind je meer dan 100 tests waaronder taaltesten, sollicitatietesten, beroepstesten, ... www.vdab.be/tests

Vacatures In de VDAB-vacaturebank vind je meer dan 50 000 jobs. www.vdab.be/jobs

Sollicitatie-info Je hebt een leuke job op het oog, maar je weet niet goed hoe je aan de sollicitatie moet beginnen? Lees op de sollicitatiepagina alles over sollicitatiekanalen, het schrijven van een cv (curriculum vitae), sollicitatietips, ... om die droomjob te bemachtigen. www.vdab.be/solliciteren

VDAB-diensten Voor extra hulp tijdens je zoektocht naar werk staat de VDAB voor je klaar. Zit je nog met vragen? Zoek dan op de contactpagina naar een VDAB-locatie in je buurt. Daar zullen ze je zeker verder helpen. www.vdab.be/contact

110

s e i K jij

wattwilâ€‰... ech

Colofon Redactie Lieve Dillen (CLB GO!) David Schroyens (Agentschap voor Onderwijscommunicatie) Johan Seutens (VCLB) Dirk Verrycken (VCLB)

Vormgeving Yasmina Yahiaoui (Agentschap voor Onderwijscommunicatie)

Verantwoordelijke uitgever Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming Agentschap voor Onderwijscommunicatie Luc Jansegers, waarnemend administrateur-generaal Koning Albert II-laan 15, B-1210 Brussel

Druk Corelio Printing

Depotnummer D/2013/3241/192 Copyright: Niets uit deze brochure mag worden gekopieerd of op andere wijze worden verspreid zonder bronvermelding.

Een SID-in in elke provincie WEST-VLAANDEREN Expohallen Roeselare Diksmuidsesteenweg 400 8800 Roeselare

LIMBURG Limburghal Jaarbeurslaan 6 3600 Genk

donderdag 9 januari 2014: 9u-12u en 13u-16u vrijdag 10 januari 2014: 9u-12u en 13u-16u zaterdag 11 januari 2014: 10u-16u

donderdag 20 februari 2014: 9u-12u en 13u-16u vrijdag 21 februari 2014: 9u-12u en 13u-16u zaterdag 22 februari 2014: 10u-16u

OOST-VLAANDEREN Flanders Expo Maaltekouter 1 9051 Gent

ANTWERPEN Antwerp Expo Jan Van Rijswijcklaan 191 2020 Antwerpen

donderdag 23 januari 2014: 9u-12u en 13u-16u vrijdag 24 januari 2014: 9u-12u en 13u-16u zaterdag 25 januari 2014: 10u-16u

donderdag 13 maart 2014: 9u-12u en 13u-16u vrijdag 14 maart 2014: 9u-12u en 13u-16u zaterdag 15 maart 2014: 10u-16u

VLAAMS-BRABANT EN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST Brabanthal Brabantlaan 1 3053 Haasrode donderdag 6 februari 2014: 9u-12u en 13u-16u vrijdag 7 februari 2014: 9u-12u en 13u-16u zaterdag 8 februari 2014: 10u-16u

Schoolbezoeken op donderdag en vrijdag. Vrij bezoek op zaterdag. Meer info op www.sidin.be