Vlaanderen is landbouw & visserij
DE VLAAMSE MELKVEEBAROMETER DERDE KWARTAAL 2021
DEPARTEMENT DEPARTEMENT LANDBOUW LANDBOUW & VISSERIJ & VISSERIJ
WWW.VLAANDEREN.BE/LANDBOUW www.vlaanderen.be/landbouw
DEPARTEMENT LANDBOUW & VISSERIJ
Rapport
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
DE VLAAMSE MELKVEEBAROMETER Derde kwartaal 2021 ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
www.vlaanderen.be
Samenstelling Departement Landbouw en Visserij Auteur Jan De Samber Verantwoordelijk uitgever Patricia De Clercq, secretaris-generaal Departement Landbouw en Visserij Depotnummer D/2021/3241/350 Lay-out Vlaamse overheid Voor meer informatie over het rapport kunt u contact opnemen met de auteur(s) van het rapport. Ons emailadres is als volgt samengesteld: VOORNAAM.NAAM@LV.VLAANDEREN.BE. Ons generiek adres is
LANDBOUWCIJFERS@LV.VLAANDEREN.BE. U vindt onze rapporten terug op:
WWW.VLAANDEREN.BE/LANDBOUWCIJFERS
Vermenigvuldiging en/of overname van gegevens zijn toegestaan mits de bron expliciet vermeld wordt: De Samber J. (2021) De Vlaamse melkveebarometer, derde kwartaal 2021, Departement Landbouw en Visserij, Brussel. Graag vernemen we het als u naar dit rapport verwijst in een publicatie. Als u een exemplaar ervan opstuurt, nemen we het op in onze bibliotheek. Wij doen ons best om alle informatie, webpagina's en downloadbare documenten voor iedereen maximaal toegankelijk te maken. Als u echter toch problemen ondervindt om bepaalde gegevens te raadplegen, willen wij u hier graag bij helpen. U kunt steeds contact met ons opnemen.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 2 van 10
Deze publicatie werd door het Departement Landbouw en Visserij met de meeste zorg en nauwkeurigheid opgesteld. Er wordt evenwel geen enkele garantie gegeven omtrent de juistheid of de volledigheid van de informatie in deze publicatie. De gebruiker van deze publicatie ziet af van elke klacht tegen het Departement Landbouw en Visserij of zijn ambtenaren, van welke aard ook, met betrekking tot het gebruik van de via deze publicatie beschikbaar gestelde informatie. In geen geval zal het Departement Landbouw en Visserij of zijn ambtenaren aansprakelijk gesteld kunnen worden voor eventuele nadelige gevolgen die voortvloeien uit het gebruik van de via deze publicatie beschikbaar gestelde informatie.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 3 van 10
INHOUD 1 2 3
Samenvatting ............................................................................................................................................................................. 5 Melkprijs ......................................................................................................................................................................................... 5 Bedrijfseconomische resultaten ..................................................................................................................................... 6
3.1
Resultaten als index
6
3.2
Resultaten in euro per honderd liter melk
8
4
Begrippenlijst ............................................................................................................................................................................ 10
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 4 van 10
1 SAMENVATTING De conjunctuur in de Vlaamse melksector stijgt opnieuw in het derde kwartaal van 2021, na eerdere positieve bewegingen in de vorige kwartalen. De melkprijs steeg gemiddeld verder gedurende het derde kwartaal ten opzichte van het eerste en tweede kwartaal. De economische situatie komt zo opnieuw duidelijk boven de referentieperiode van 2015-2019 te liggen. De index van het actuele bruto saldo stijgt van 111,8 in het tweede kwartaal van 2021 naar 115,0 in het derde kwartaal van 2021. Deze stijging wordt veroorzaakt door een iets hogere melkprijs, aangevuld met een sterke stijging van de prijs voor nuchtere kalveren en een lichte stijging voor reforme koeien. De melkprijs stijgt met +1,3%, van 36,12 euro per honderd liter in kwartaal twee van 2021 naar 36,60 euro in kwartaal drie van 2021. De index van het voortschrijdend bruto saldo, als maatstaf voor de rentabiliteit in het laatste jaar, neemt toe van 100,1 naar 106,4. In monetaire termen bedraagt het bruto saldo in het derde kwartaal van 2021 18,71 euro per honderd liter en het familiaal arbeidsinkomen 6,70 euro per honderd liter. In het voorgaande kwartaal was dat respectievelijk 18,19 en 6,18 euro per honderd liter. De Vlaamse melkveebarometer geeft de resultaten van de Vlaamse melkveesector weer van 2012 tot en met het derde kwartaal van 2021. De barometer wordt berekend op bedrijfstakniveau en houdt uitsluitend rekening met de activiteiten verbonden aan melkvee. Jaarlijks schuift de vijfjarige referentieperiode één jaar op.
2 MELKPRIJS De reële melkprijs in euro per honderd liter stijgt verder in het derde kwartaal van 2021, nadat er ook in de drie vorige periodes een stijging zichtbaar was. Na een lichte stagnering van de prijs aan het einde van het tweede kwartaal, stijgt de melkprijs weer in de opeenvolgende maanden van het derde kwartaal. De kwartaalprijs stijgt van 36,12 euro per honderd liter in het tweede kwartaal van 2021 naar 36,60 euro in het derde kwartaal van 2021, een beperkte stijging met +1,3%. De melkprijs is de meest bepalende opbrengstfactor, maar is onderhevig aan volatiliteit. De melkprijs bepaalt, samen met de prijs van nuchtere kalveren en reforme koeien, de index van de opbrengsten.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 5 van 10
Figuur 1: maandelijkse melkprijs in euro per honderd liter voor 2017 tot en met september 2021 en het gemiddelde per kwartaal voor 2021
euro per honderd liter melk
41 39 36,12
37
36,60
35 33 33,91
31 29 27 jan
feb
maa 2017
apr 2018
mei
jun 2019
jul 2020
aug 2021
sep
okt
nov
dec
2021 Q
Bron: Belgische Confederatie van de Zuivelindustrie (BCZ) en Departement Landbouw en Visserij
3 BEDRIJFSECONOMISCHE RESULTATEN 3.1 RESULTATEN ALS INDEX De index toont de situatie in een specifiek kwartaal ten opzichte van een referentieperiode. Het gemiddelde van de vijfjarige periode 2015-2019 heeft een indexwaarde gelijk aan 100. De index van de opbrengsten stijgt verder van 110,4 in het tweede kwartaal van 2021 naar 113,2 in het derde kwartaal van 2021. De prijs van nuchtere kalveren neemt gevoelig toe, de prijs voor reforme koeien stijgt en ook de melkprijs tekent een lichte stijging op. De index van de variabele kosten stijgt verder van 109,4 naar 111,9 in het derde kwartaal van 2021. De prijs van energie neemt verder toe, de prijs van krachtvoeder blijft nagenoeg constant en de prijs voor meststoffen stijgt gevoelig.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 6 van 10
Figuur 2: index van de opbrengsten en variabele kosten per kwartaal voor de periode 2012-2021 140
133,3
index (gemiddelde 2015-2019 = 100)
130 120
116,8
113,2 110,4
109,6
110
111,9 109,3
109,4
100 90
93,7
97,1
94,7
80
95,7
77,8
70 60 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 2012
2013
2014
2015
opbrengsten
2016
2017
2018
2019
2020
2021
variabele kosten
Bron: Departement Landbouw en Visserij. Het gemiddelde van de opbrengsten en de variabele kosten voor de periode 2015 tot en met 2019 is gelijk aan een indexwaarde van 100.
Het actuele bruto saldo is gelijk aan het verschil tussen opbrengsten en variabele kosten en is een indicator van de actuele economische situatie. Het voortschrijdend bruto saldo is het gemiddelde bruto saldo van de vier voorgaande kwartalen en geeft een bijkomend zicht op de rentabiliteit in de melkveehouderij tijdens het afgelopen jaar. De index van het actuele bruto saldo neemt toe van 111,8 in het tweede kwartaal van 2021 naar 115,0 in het derde kwartaal van 2021. Het bruto saldo blijft zo duidelijk boven het niveau van de gemiddelde referentieperiode 2015-2019 liggen. De opbrengsten stijgen sterker dan de kosten, wat zorgt voor een opwaartse evolutie. Ook voor het voortschrijdend bruto saldo is een stijging zichtbaar. De sterke resultaten van de afgelopen periode buigen de neerwaartse trend – veroorzaakt door zwakkere voorgaande kwartalen – om. De voortschrijdende index stijgt van 100,1 naar 106,9, waardoor hij boven het referentieniveau van 2015-2019 komt te liggen.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 7 van 10
Figuur 3: index van het actueel en voortschrijdend bruto saldo per kwartaal voor de periode 2012-2021 180 167,9
index (gemiddelde 2015-2019 = 100)
160
149,2 139,5
140
128,3 115,0
120
111,8
100 80
103,1
106,4 100,1
96,8
88,8
89,6
86,0 70,0
60
57,6
40 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 2012
2013
2014
2015
bruto saldo (actueel)
2016
2017
2018
2019
2020
2021
bruto saldo (voortschrijdend)
Bron: Departement Landbouw en Visserij. Het gemiddelde van het actueel en voortschrijdend bruto saldo voor de periode 2015 tot en met 2019 is gelijk aan een indexwaarde van 100.
3.2 RESULTATEN IN EURO PER HONDERD LITER MELK De resultaten uitgedrukt in monetaire termen tonen de opbrengsten, de variabele kosten, het bruto saldo en het familiaal arbeidsinkomen per honderd liter melk. In het derde kwartaal van 2021 stijgen de opbrengsten van 40,57 naar 41,60 euro per honderd liter. Dat is hoger dan het vijfjarige gemiddelde (2015-2019) van 36,82 euro per honderd liter. De variabele kosten nemen toe van 22,39 naar 22,89 euro per honderd liter. Dat is eveneens hoger dan het vijfjarige gemiddelde (2015-2019) van 20,68 euro per honderd liter.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 8 van 10
Figuur 4: opbrengsten en variabele kosten per honderd liter melk per kwartaal voor de periode 2012-2021 en het gemiddelde van de vijfjarige periode 2015-2019 50 45
euro per 100 liter melk
40 35 30 25 20 15 10 5 0 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 2012
2013
2014
opbrengsten
2015
2016
variabele kosten
2017
2018
opbrengst '15-'19
2019
2020
2021
kosten '15-'19
Bron: Departement Landbouw en Visserij
Het bruto saldo is het verschil tussen opbrengsten en variabele kosten. De evolutie van deze twee variabelen verklaart ook de stijging van het bruto saldo per honderd liter: van 18,19 in het tweede kwartaal van 2021 naar 18,71 euro per honderd liter in het derde kwartaal van 2021. Het bruto saldo ligt zo duidelijk hoger dan het gemiddelde van de vijfjarige periode 2015-2019 van 16,14 euro per honderd liter. Het familiaal arbeidsinkomen is het bruto saldo waarvan de vaste kosten afgetrokken worden. Dat is wat overblijft als vergoeding voor de eigen arbeid van de landbouwer en eventuele meewerkende familieleden. In het derde kwartaal van 2021 stijgt het familiaal arbeidsinkomen van 6,18 naar 6,70 euro per honderd liter. Dat is hoger dan het vijfjarige gemiddelde (2015-2019) van 4,10 euro per honderd liter.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 9 van 10
Figuur 5: bruto saldo en familiaal arbeidsinkomen per honderd liter melk per kwartaal voor de periode 2012-2021 en het gemiddelde van de vijfjarige periode 2015-2019 30
euro per 100 liter melk
25 20 15 10 5 0 -5 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 Q1 Q2Q3Q4 2012
2013
2014
bruto saldo
2015
2016
2017
familiaal arbeidsinkomen
2018
2019
BS '15-'19
2020
2021
FAI '15-'19
Bron: Departement Landbouw en Visserij. BS: bruto saldo; FAI: familiaal arbeidsinkomen
4 BEGRIPPENLIJST De opbrengsten zijn de som van alle opbrengsten van het melkveebedrijf. Deze omvatten o.a. de verkoop van melk, de verkoop van nuchtere kalveren en reforme koeien en alle overige opbrengsten. De variabele kosten omvatten alle kosten die rechtstreeks te maken hebben met de productie. Deze omvatten o.a. de aankoop van krachtvoeder, de aankoop en productie van ruwvoeder, energiekosten, dierenartskosten, kosten voor kunstmatige inseminatie en overige variabele kosten. Het bruto saldo is het verschil tussen de opbrengsten en variabele kosten. Het bruto saldo is het bedrag dat beschikbaar is voor het betalen van de vaste kosten en wat daarna overblijft als vergoeding voor eigen inbreng van productiefactoren: eigen arbeid, grond en kapitaal. Het actueel bruto saldo is het bruto saldo op een bepaald moment. Het voortschrijdend bruto saldo is in deze publicatie het gemiddelde van de vier voorgaande kwartalen en geeft een bijkomend zicht op de rentabiliteit van het afgelopen jaar. Het familiaal arbeidsinkomen wordt verkregen door de totale vaste kosten (o.a. pacht, kosten aan grond, gebouwen en werktuigen, fictieve intresten, betaalde lonen) af te trekken van het bruto saldo. Dit familiaal arbeidsinkomen is wat de landbouwer overhoudt ter compensatie van de inbreng van zijn eigen arbeid.
////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////
De Vlaamse melkveebarometer
pagina 10 van 10