Issuu

ICT-diensten en producten voor alle entiteiten van de Vlaamse overheid

JAARRAPPORT 2012

Inhoud

Inhoud p3 Voorwoord p4 Over onze organisatie p5 Krachtlijnen p5 Uw businessnoden bepalen het ICT-aanbod: het ICT-contract 2015 in de kijker p6 Empowerment van u als klant: zelf beheren van gebruikers p8 Het nieuwe toegangsbeheer in de kijker p10 De Vlaamse overheid kiest voor open data p12 Mail in the cloud: gevalsstudie p14 Veilig en gecontroleerd bestanden uitwisselen met het managed-file-transferplatform p15 Verhuisbewegingen en nieuwe Vlaamse administratieve centra p16 Draadloos werken in gemeenschappelijke gebouwen Vlaamse overheid 18 Architectuur: Bizzdesign p21 Naar een nauwere samenwerking met lokale besturen p23 Nieuwe telecomcontracten ook voor lokale overheden p25 Citadel on the move p26 Digitaal tekenplatform opengesteld naar lokale besturen p28 De interbestuurlijke producten- en dienstencatalogus p29 Doorgedreven e-government p31 Digitale bouwaanvraag in de kijker p33 MAGDA speelt centrale rol in LED-databank p34 Overheid kan automatisch rechten toekennen op basis van fiscale inkomensgegevens p36 Kruispuntbank Inburgering p37 i-Scan p38 Rijksregister 2.0-diensten p39 VKBO-publicatieframework p40

Up-to-date brengen gemeenschappelijke ICT-omgeving, capaciteitsverhogingen, technologische updates en efficiĂŤntieverhogingen p43 Opslag- en back-upomgeving p44 Computerzaalcapaciteit 45 Mailomgeving p46 Netwerkomgeving p47 Beveiligingssysteem webdiensten vernieuwd 48 Up-to-date houden gemeenschappelijke ICT-omgeving p49 Platform monitoring: beschikbaarheid en performantie van applicaties p50 Enterprise content management p52 Databases en business intelligence p53 Gemeenschappelijke testen integratieomgeving p54 Serveroptimalisatie: de upgrade van VMWare p55 Mainframe p56 Verbeteren veiligheidsniveau p57 Realisaties interne werking p59 Optimalisatie interne controle en organisatiebeheersing: e-IB behaalde goed resultaat op audit IAVA p60 Ondersteunende systemen p62 e-IB als gemeenschappelijk dienstencentrum p62 Communicatie p63 Personeelsbeleid met aandacht voor welzijn, gelijke kansen en diversiteit p64 Benchmark mainframe p65 Vlaamse dienstenintegrator p66 Globaal beleidsmatig kader authentieke Vlaamse gegevensbronnen p67 Aanbod entiteit e-government en ICT-Beheer p69 Info & contact p71 Info p72 Contact p73

voorwoord

Beste collega, De druk op onze wederzijdse budgetten - lees inkrimpingen - houdt duidelijk aan: de wereldwijde economische crisis zorgde ook dit voorbije jaar opnieuw voor de nodige budgettaire uitdagingen. Ook u staat ongetwijfeld opnieuw voor de opdracht om meer te bieden met minder middelen. Het aanbod van de entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) kan u hierbij helpen. Door af te nemen van ons gedeelde ICT-aanbod kan u besparen in uw directe ICT-uitgaven. Bovendien kunt u met onze diensten uw werkprocessen efficiënter inrichten - bijvoorbeeld door het slim inzetten van ICT bij het delen van informatie, het digitaliseren van bedrijfsprocessen, het hergebruiken van de verschillende bestaande ICT-bouwstenen, het afnemen van gemeenschappelijk opgezette softwarelicentieovereenkomsten, … . Ook in 2012 leverde e-IB inspanningen die u kunnen ondersteunen bij het besparen van kosten. We blijven inzetten op de verdere uitbouw van gedeelde omgevingen en bouwstenen. Door hiervan af te nemen, kunt u zich focussen op uw kernactiviteiten in plaats van op het zelf uitbouwen en onderhouden van uw ICT-infrastructuur; reeds ontwikkelde componenten kunt u hergebruiken; investeringskosten worden door u gedeeld met e-IB en andere klanten; u geniet van schaalvoordelen.

Om de nodige middelen voor de verdere uitbreiding van onze diensten (zowel qua capaciteit als functionaliteit) te kunnen garanderen, werden terug aanzienlijke efficiëntieverhogingen doorgevoerd bij onze ICT-outsourcingspartner. De lijst van afgewerkte projecten en nieuwe of bijgestuurde diensten is lang. Met dit jaarrapport bieden we een overzicht van de belangrijkste verwezenlijkingen van e-IB gedurende het afgelopen jaar. Ik hoop dat u het kunt gebruiken als inspiratiebron voor het uitstippelen van uw eigen ICT-beleid. Veel leesplezier gewenst. Luc Chauvin ICT-manager Vlaamse overheid, Manager entiteit e-government en ICT-Beheer

Over onze organisatie

krachtlijnen

De entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) biedt ICT- en e-governmentdiensten aan, aan alle entiteiten van de Vlaamse overheid.

• De e-IB-dienstverlening kenmerkt zich door een vrije afname. • Ze evolueert mee met de noden van de klant en met de markt. • De dienstverlening van e-IB kenmerkt zich door het streven naar synergie en open oplossingen. • Verder streeft ze naar optimalisatie van de totale kost over de volledige levensduur. • Het is een ’End-to-end’-dienstverlening. • De centrale kredieten van e-IB worden prioritair aangewend voor investeringen in en de exploitatie van VO-specifieke gemeenschappelijke ICT-omgevingen. • De ICT-dienstverlening dient duurzaam te zijn. • De continuïteit van de ICT-dienstverlening die in beheer gehouden wordt via het ICT-contract 2008 wordt verzekerd. • De e-IB-dienstverlening zal verder evolueren naar een servicegerichte ICT-dienstverlening.

Zo wil e-IB alle entiteiten maximaal ondersteunen, om op die manier bij te dragen tot de optimale werking van de Vlaamse overheid. e-IB levert een bijdrage tot het beleid, biedt een ruime waaier aan ICTen e-governmentdiensten aan, investeert in gemeenschappelijke ICT- en e-governmentomgevingen met het oog op schaalvoordelen en integratie, en verleent advies op basis van haar expertise.

Uw businessnoden bepalen het ICT-aanbod: het ict-contract 2015 in de kijker

Benny vanspringel

Op 1 februari 2015 loopt het huidig gemeenschappelijke ICT-contract met HP-Belgacom af. Daarom startte de entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) begin 2012 de nodige activiteiten om te komen tot een nieuwe ICT-dienstverlening in 2015. Deze activiteiten garanderen dat alle entiteiten van de Vlaamse overheid blijven beschikken over een gemeenschappelijk ICT-dienstverleningsaanbod dat op hun noden afgestemd is en waarvan zij vrij kunnen afnemen. Dit aanbod zal van bij de start ook opengesteld worden naar de lokale en provinciale besturen. Met dit programma voert e-IB de beleidsdoelstellingen uit zoals vermeld in de beleidsnota Bestuurszaken 2009-2014 en de beleidsbrief Bestuurszaken 2012. De uitvoering loopt van 2012 tot 2016.

de omvang, de krachtlijnen en de gunningswijze van de te gunnen overheidsopdracht(en) – om deze ter goedkeuring voor te leggen aan de minister bevoegd voor Bestuurszaken en aan de Vlaamse Regering.

Wat wil onze klant?

Start uitvoering gunningsprocedure raamovereenkomst “Exploitatiegebonden ICT-diensten”

Om haar toekomstig aanbod zo goed mogelijk af te stemmen, bevroeg e-IB in 2012 uitgebreid haar huidige en potentiële klanten over hun ICT-noden. Zo werden de gewenste ICT-diensten en hun beoogde meerwaarde in kaart gebracht. Het rapport ‘Behoeftebevraging gemeenschappelijke ICT-dienstverlening 2015’ bundelt de resultaten. Hoe leveren we de beste ICT? Voor een optimale invulling van het aanbod, verkende e-IB tegelijkertijd de markt bij ICT-dienstverleningsbedrijven die op de Belgische markt actief zijn. Deze gaven hun visie op de toekomstige ICT-dienstverlening vanaf 2015 en randvoorwaarden om de ICT-diensten te kunnen uitbouwen in lijn met trends en evoluties. Goedkeuring door de Vlaamse regering Op basis van alle verzamelde informatie bepaalde e-IB het voorwerp,

De Vlaamse Regering keurde het voorstel goed op 14 december 2012. Zij besliste dat het toekomstige gemeenschappelijke ICT-dienstverleningsaanbod (“ICT-contract 2015”) gerealiseerd zal worden met vier aparte raamovereenkomsten. Met name een voor ‘exploitatiegebonden ICT-diensten en integratie’, een voor ‘ontwikkelingsprojecten’, een voor ‘technische ondersteuning door ICT-profielen’ en een voor ‘aankoop van diverse ICT-producten’.

De oproep tot deelneming aan de procedure tot gunning van de raamovereenkomst ‘Exploitatiegebonden ICT-diensten’ werd op 17 december 2012 gepubliceerd in het Bulletin der Aanbestedingen. Op 22 december 2012 werd het aankondigingsbericht ook gepubliceerd in het supplement bij het Europees Publicatieblad. Voorbereiding bestek in overleg met de klanten In het laatste kwartaal van 2012 startten de experts van e-IB met het uitwerken van het bestek. Tussentijdse versies komen op een gesloten SharePointsite terecht, waar een vertegenwoordiging van klanten er feedback op kan geven. De leden van het projectteam van e-IB verwerken en beantwoorden deze opmerkingen. Zo streeft e-IB naar samenwerking met en tussen alle entiteiten van de Vlaamse overheid en naar diensten die aangepast zijn aan de businessnoden van de organisatie. De voorbereiding wordt voortgezet in 2013.

voorgestelde ICT-raamcontracten RonnyDelatenDe Adviseur ons Tender, toe om ICT-diensten en -producten aan te kopen aan de Stafdienst VSA beste voorwaarden zonderWSE: zelf de procedure rond overheidsopdrachten te moeten doorlopen. Dit bespaart ons tijd en middelen.” Ronny De Tender, Adviseur Stafdienst VSA WSE

“De voorgestelde ICT-raamcontracten laten ons toe om ICT-diensten en -producten aan te kopen aan de beste voorwaarden zonder zelf de procedure rond overheidsopdrachten te moeten doorlopen. Dit bespaart ons tijd en middelen.”

Empowerment van u als klant: zelf beheren van gebruikers

Erik r. van zuuren

Sinds 2008 biedt de entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) een succesvol platform om de toegangen te beheren tot ICT-omgevingen en toepassingen, centraal of via delegatie: het gebruikersbeheer voor de Vlaamse overheid. In 2012 werkte e-IB vooral aan een groot aantal nieuwe koppelingen - van toepassingen van verschillende entiteiten, zoals DigiFlow, Digitale Milieuvergunning, KBO-Select, … . Daarnaast gebeurden er een aantal minder zichtbare technische uitbreidingen om de omgeving performanter te maken.

+ Men kan koppelen met authentieke bronnen zoals de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) en het Rijksregister. Zo beschikken gebruikers van het platform steeds over zo correct mogelijke en recente data.

NAAR VERSIE 3 De meerderheid van het vorig jaar uitgevoerde (design)werk zal pas zichtbaar zijn in 2013. Dan wordt een aantal verouderde onderdelen vervangen en gaat het gebruikersbeheer over naar een nieuwe generatie: VO-(web)IDMv3. Daarmee wordt het mogelijk om definities van rechten eenvoudiger aan te passen; vlotter data in bulk te wijzigen; geautoriseerde gebruikers toe te laten om meer flexibel rapporten te trekken. De nieuwe omgeving legt ook een basis voor het kunnen opzetten van werken goedkeuringsstromen. Dit komt bijvoorbeeld van pas voor het mandatenbeheer dat e-IB samen met VSAWSE voorbereidt. VOORDELEN + Alle VO-entiteiten en lokale besturen kunnen beroep doen op één technisch platform inclusief dienstverlening. + Het gebruikersbeheer kan ingezet worden voor specifieke doelgroepen. Eens opgericht kan men de toegangen voor een bepaalde doelgroep via dit ene systeem beheren, in plaats van op verschillende plaatsen.

+ Door gedelegeerd beheer kan een lokale beheerder autonoom de eigen toegangen beheren en controleren voor zijn eigen organisatie, wat kan zorgen voor tijdsbesparing en administratieve vereenvoudiging.

Voorbeeld: De toegangen van ambtenaren van lokale besturen worden met dit gebruikersbeheerplatform beheerd. Een geregistreerde vertrouwenspersoon - de lokale beheerder - bij het lokaal bestuur kan hierbij zelf voor het beheer instaan. Het gaat om de toegangen tot Vlaamse én tot federale applicaties gericht naar lokale besturen.

+ Gebruikers kunnen eigen gegevens – zoals hun wachtwoord – zelf beheren en up-to-date houden. Noot: het gebruikersbeheer voor de Vlaamse overheid omvat meer dan louter het beheren van technische rechten. Het is de bedoeling dat alle wettelijke vertegenwoordigers en leidend ambtenaren geautoriseerde vertrouwenspersonen of lokale beheerders aanwijzen - zodat deze voor elke entiteit of elk lokaal bestuur zelf toegangen kunnen beheren en taken toewijzen of afnemen waar nodig. Opdat autorisaties en technische inrichting correct opgezet zouden worden, ontwikkelde e-IB dan ook een integratieproces voor entiteiten die hun applicaties met het gebruikersbeheer (en toegangsbeheer) willen koppelen.

In cijfers:

Ivan Smet, ICT-coördinator Agentschap voor Overheidspersoneel (AgO):

• Koppeling alle gebruikers Vlaamse overheid in Vlimpers • Quasi alle lokale besturen gekoppeld • Ongeveer 4000 onderwijsinstellingen aangesloten • Koppeling 37 applicaties

“Via het gebruikersbeheer kunnen medewerkers van AgO zelf hun wachtwoord veranderen en gelijkschakelen tussen Vlimpers en hun Windows-pc. We kunnen hen als lokale beheerder bijstaan in dit proces en moeten minder langs de servicedesk gaan.” 9

het nieuwe toegangsbeheer in de kijker

De entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) biedt sinds 2005 alle entiteiten van de Vlaamse overheid een succesvol platform om snel, veilig en eenvoudig diensten te ontsluiten naar verschillende doelgroepen van de Vlaamse overheid: het toegangsbeheer voor de Vlaamse overheid (technische term: ACM3). Doelgroepen zijn ambtenaren van de Vlaamse overheid, lokale besturen, burgers en specifieke doelgroepen zoals onderwijsinstellingen, ondernemingen, enzovoort. In 2012 werkte e-IB aan de vernieuwing van het toegangsbeheer naar versie 3. Hiermee migreert het toegangsbeheerplatform naar een stabielere omgeving.

VOORDELEN + Bij het nieuwe toegangsbeheer (v3) moeten gebruikers van Microsoft webtoepassingen zich geen tweede keer meer aanmelden met hun gebruikersnaam en wachtwoord nadat ze inloggen met hun elektronische identiteitskaart of federaal token. Dit principe heet single-sign-on. + Eén url volstaat voor verschillende hoedanigheden, terwijl er vroeger per doelgroep een aparte url nodig was. + Het nieuwe toegangsbeheer kan gebruik maken van externe identiteitsdatabanken. Zo kunnen applicaties ontsloten worden naar een doelgroep waarvan de databank zich ergens anders bevindt, zoals de politiediensten. De Vlaamse overheid kan op deze manier bijvoorbeeld douaniers en politieagenten toegang geven tot haar systemen + De nieuwe omgeving ondersteunt federation, dit betekent dat we ook gebruikers kunnen aanvaarden die geïdentificeerd en geauthenticeerd zijn door andere diensten of platformen. Federation kan ook gebruikt worden bij het aanmelden op toepassingen die binnen de e-IB-omgeving gehost worden i.p.v.het oude ‘http-header’-headermechanisme te gebruiken.

Erik r. van zuuren

Voorbeeld: Met toegangsbeheer kunt u van buitenaf toegang vragen tot bijvoorbeeld webmail. Het toegangsbeheer authenticeert uw authenticatiemiddel en valideert uw hoedanigheid en toegangsrechten. U hoeft slechts één keer aan te melden om toegang te krijgen tot alle toepassingen bestemd voor de hoedanigheid waarbinnen u handelt. De u verleende toegangen worden geregistreerd.

Alle toepassingen gekoppeld aan het toegangsbeheer schakelen over van versie 2 naar 3 van het toegangsbeheer voor eind juni 2013. Daarnaast dienen deze toepassingen voor eind 2013 ontsloten te worden door middel van doelgroepen en niet meer per applicatie. Zo is duidelijk in welke hoedanigheid een gebruiker acteert en of een gebruiker binnen zijn hoedanigheid single-sign-on kan krijgen tussen de verschillende toepassingen.

In cijfers:

Transacties toegangsbeheer in 2012 voor: • Webmail: 3.574.482 • Studietoelagen: 1.576.554 • Digitaal aanvraagformulier (aanvraag School- en Studietoelagen: 1.439.158 • Energieprestatiedatabank: 690.096

Aantal aanmeldingen via eID, federaal token, mobiel: Maand jan feb ma apr mei jun juli aug sep okt nov dec

Federaal token 144.706 134.170 143.654 115.716 131.490 124.067 86.686 119.037 157.200 163.275 138.674 121.743

eID 262.584 242.227 252.513 186.109 220.604 208.351 136.605 179.036 316.732 315.127 272.502 220.653

MobAuth 376 518 339 258 351 762 687 376 612 737 732 765

• Inkom Vlaanderen: 568.273 • Ambtenarenportaal: 353.843 • SSL VPN Type 2: 296.381 • Gedetineerden Opvolg Systeem: 224.133 • Ondernemerschapportefeuille: 198.944 • eDelta: 182.387

de vlaamse overheid kiest voor open data

noël van herreweghe

In december 2010 organiseerde Geert Bourgeois, Vlaams minister van Bestuurszaken, de ViA-rondetafel ‘i-Vlaanderen, de Vlaamse overheid interactief’. Een van de belangrijkste conclusies was dat de deelnemers zeer sterk vragende partij waren naar meer open overheidsdata. De eerste fase van het Open-Dataproject bij de Vlaamse overheid startte in 2012 met de goedkeuring van de regering van een conceptnota, waarin onder andere gedefinieerd wordt dat Open Data de norm is bij de Vlaamse overheid. De conceptnota werd datzelfde jaar opgevolgd door een gerelateerd plan van aanpak met negen concrete acties. De meerderheid van deze acties is ondertussen gerealiseerd of lopende.

Een tweemaandelijks werkgroepoverleg rond open data, met vertegenwoordigers van de beleidsdomeinen van de Vlaamse overheid en andere betrokkenen en belangstellenden werd opgericht.

Op 15 juni 2012 organiseerde de Vlaamse overheid een ‘Open Data Dag’, samen met de coördinatiecel Vlaams e-government (CORVE) van de entiteit e-government en ICT-Beheer, het departement van het beleidsdomein Bestuurszaken, MOVI, AGORIA, V-ICT-OR en met de medewerking van de stad Gent, de Open Knowledge Foundation, de intercommunale Leiedal en de KULeuven.

Tanguy De Lestré, Business Development Manager AGORIA: “De Open Data Dag bij de Vlaamse overheid was een dag met een open vizier rond het thema van “open data”, met inhoudelijk goed afgebakende thema’s.”

Er is een nieuw overkoepelend kennisplatform voor open data opgezet: www.opendataforum.be. In samenspraak met FEDICT, de Federale dienst voor ICT, wordt het bestaande federale portaal data.gov.be gebruikt als register voor verwijzingen naar Vlaamse datasets.

Een aantal VO-entiteiten heeft ondertussen de nodige informatie over hun datasets ter beschikking gesteld. Er worden eenvoudige, gestandaardiseerde licentiemodellen uitgewerkt voor open data. Vlaanderen volgt met deze initiatieven het voorbeeld van nationale en regionale overheden die hun data vrij ter beschikking stellen voor burgers en bedrijven. Koplopers op dit vlak zijn de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk en Nederland. Ook de Europese Commissie stelt in toenemende mate haar eigen data open, als onderdeel van het traject Digital Agenda voor Europa. “Open data is een filosofie en praktijk waarbij bepaalde gegevens vrij beschikbaar zijn voor iedereen, zonder beperkingen van het auteursrecht, octrooien of andere mechanismen van controle.” (Wikipedia) Open data leveren een fundamentele bijdrage tot een hogere transparantie met betrekking tot de werking van de overheid. Het is materiaal waarmee de burger, de wetenschap en de democratie geholpen zijn. Open data dragen bij tot een hogere efficiëntie zowel binnen als buiten de overheid. Het geeft aanleiding tot verrassende en vernieuwende producten en diensten, en genereert nieuwe economische activiteiten. Volgens AGORIA ICT zullen open data bijdragen tot het ontwikkelen van een Vlaamse kenniseconomie, en dus aanleiding geven tot economische groei, kostenreductie en innovatieve dienstverlening aan burgers en bedrijven.

Pieter Colpaert, Voorzitter Open Knowledge Foundation (OKFN) België: “Als we iets geleerd hebben op de Open Data Dag bij de Vlaamse overheid 2012, dan is het dat er veel meer komt kijken bij het ‘openen’ van een dataset dan een aanvrager zou denken. De dag was in het algemeen één grote leerervaring, en dat niet alleen voor de aanwezige ambtenaren. Als de overheid data kan ontsluiten en daar een meerwaarde uit kan halen, dan kan de private sector dat ook: het is een tweerichtingsverkeer. De dag kan samengevat worden als het openen van ogen, een groot succes.”

In cijfers - het eerste Open-Data-evenement kan terecht een succes genoemd worden: • 233 personen woonden de eerste Open Data Dag bij. • 15 sprekers uit binnenen buitenland leverden een bijdrage tijdens deze eerste editie.

Raf Buyle, Programmabeheer V-ICT-OR (de Vlaamse ICT Organisatie): “Een geslaagde studiedag, die een open forum voor discussie creëerde tussen de private sector, lokale besturen, centrale overheden en open-data-evangelisten”

• 12 ontwikkelaars in drie ploegen bekwamen tijdens de eerste Open Data Dag uitstekende resultaten met data aangereikt door de Vlaamse overheid Meer bijzonderheden over de Open Data Dag zijn te vinden op: http://www.opendataforum.be/news-info/local. • Een tweemaandelijks werkgroepoverleg rond open data, met vertegenwoordigers van de VO-beleidsdomeinen en andere belangstellenden, kent ondertussen meer dan veertig deelnemers. • Deze werkgroep met wisselende samenstelling kwam al 5 keer samen. Er werden tijdens dit overleg ondertussen 6 workshops gegeven.

Afbeeldingen: Open Data Dag

mail in the cloud: gevalsstudie

Wai-Kong Yu

In 2012 startte de entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) een pilootproject op, op basis van Exchange Online: het mailen kalenderaanbod van de Microsoft Office 365 suite. Er werd onderzocht of Exchange online ingezet kan worden als volwaardig alternatief voor het huidige gemeenschappelijke mailaanbod.

Om een zo transparant mogelijke technische integratie aan te bieden met de huidige centrale mailomgeving (Exchange 2007), werd gekozen voor een hybride oplossing. Dit zorgt voor een optimale gebruikservaring en transparantie wat betreft mailroutering, kalenderfunctionaliteiten en adresboek. De nieuwe cloudmailomgeving kan benaderd worden via Outlook, webmail en mobiele mail.

in the cloud Cloudoplossingen gaan in essentie over het omvormen van interne oplossingen naar een dienstverleningsmodel waarbij de eigen infrastructuur vervangen wordt door een externe infrastructuur en diensten van een derde partij. Naast een technologisch verhaal is dit ook een financieel verhaal: investeringen en traditionele aankopen worden vermeden. In de plaats komen abonnementsformules waarbij enkel betaald wordt voor het reële verbruik. Vaak gebeurt dit op basis van het aantal gebruikers en de gekozen opties. Men betaalt dus niet voor de leegstaande capaciteit van systemen. evaluatie dienstverlening Deze evolutie biedt ongetwijfeld zeer interessante opportuniteiten, ook voor de overheid. Zoals elke innovatie dient deze evolutie echter met de nodige behoedzaamheid benaderd te worden. Daarom zette e-IB eerst de stap om deze nieuwe vorm van dienstverlening via de cloud te evalueren.

In cijfers: e-IB fungeerde als pilootgroep: 5 gebruikers van e-IB werden omgeschakeld naar de nieuwe cloudmailomgeving.

VOORDELEN + Mail-in-the-cloud biedt verschillende voordelen op vlak van kostprijs. Langs gebruikerszijde is er een vaste interessante maandelijkse prijs per mailbox per maand. Langs serverzijde moeten geen investeringen en onderhoud meer gedaan worden voor servers (hardware), platformsoftware (Exchange), storage en back-up). + Nieuwe technologische ontwikkelingen – zoals de beschikbaarheid van nieuwe platformversies – kunnen sneller aangeboden worden zonder extra (migratie)kosten, hogere beschikbaarheid en lagere exploitatiekost. raamcontract e-IB sloot via de gemeenschappelijke ICT-dienstverlener HP-Belgacom een raamcontract af met Microsoft voor het leveren van mailen collaboratiediensten op basis van Microsoft Office 365.

Veilig en gecontroleerd bestanden uitwisselen met het Managed-File-Transferplatform De entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) stelde in 2012 een platform ter beschikking voor Managed-File-Transfer, kortweg MFT. Dit laat toe om beheerd en gecontroleerd bestanden uit te wisselen met verschillende externe partijen zoals lokale besturen. VOORDELEN + Er is end-to-end monitoring en rapportering mogelijk. Men kan controleren welke bestanden met succes aankwamen en welke problemen gaven. + Het beheer verloopt browsergebaseerd op basis van rollen. Daardoor kunnen beheerders bepaalde functies delegeren aan gebruikers – wat de efficiëntie ten goede komt. + Men kan bestanden intelligent routeren op basis van gegevens die de gebruiker meegeeft (metadata). + Het is mogelijk om onderbroken bestandsoverdrachtsessies te herstarten. + Het MFT-platform kent een tweelagenarchitectuur met een beveiligde netwerkzone tussen het interne netwerk en internet. Het netwerk is nooit rechtstreeks ontsloten naar internet en dus onbereikbaar voor aanvallen. + Organisaties kunnen kiezen op welke manier ze wensen te connecteren met de MFT-server: door portaalintegratie, via webontsluiting met een webbrowser, via secure-clientsoftware van Axway en via 3e-partij-opties. + Integreren kan met interne toepassingen, software, andere communicatieprotocollen; met platformen als het digitaal tekenplatform (o.a. via webservices); het toegangsbeheerplatform waardoor aanmelden slechts éénmaal moet; en het gebruikersbeheerplatform voor gedelegeerd gebruikersbeheer.

Wai-Kong Yu

Project Digitaal Toezicht bij het Agentschap voor Binnenlands Bestuur: Het Agentschap voor Binnenlands Bestuur wisselt digitaal documenten uit met de lokale besturen. Dit kunnen verslagen zijn van de gemeenteraad, beslissingen van het schepencollege, enzovoort – inclusief eventuele bijlagen en metadata. De bestanden moeten bovendien digitaal ondertekend worden door de gemeentesecretaris en de voorzitter van de gemeenteraad of een gemandateerde, gebruik makend van het digitaal tekenplatform. De toepassing wordt ontsloten via het gemeenschappelijke platform voor toegangsbeheer en maakt gebruik van het gemeenschappelijke platform voor gebruikersbeheer. Met het MFT-platform worden bestanden geëncrypteerd uitgewisseld, zowel bij manuele aanlevering – bijvoorbeeld via een webinterface – als bij automatisch aanlevering. Daardoor kunnen gegevens veilig uitgewisseld worden over het internet. Het verschil tussen een MFT-platform en klassieke File-Transfer-Protocol-servers is dat deze de MFT-voordelen niet bieden. Het MFT-platform is geen documentmanagementsysteem zoals Documentum, noch een platform voor samenwerking zoals SharePoint, noch een fileserver. Afhankelijk van de gekozen configuratie worden bestanden onmiddellijk doorgestuurd of worden deze tijdelijk bewaard totdat deze zijn opgehaald. Het MFT-platform vormt een betalende dienst voor entiteiten die een toepassing willen opzetten en integreren op basis van het onderliggende MFT-platform. De toepassingseigenaar betaalt een maandelijkse kost.

verhuisbewegingen en nieuwe Vlaamse administratieve centra

paul de vroede

De entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) ondersteunt geplande verhuisbewegingen als gevolg van organisatorische wijzigingen; openingen van Vlaamse Administratieve Centra; en kleinere maar belangrijke verhuisbewegingen naar bestaande of nieuwe gebouwen. De nodige generieke ICT-infrastructuur wordt geïnstalleerd, verhuisd of geïntegreerd met andere ICT-systemen. Een efficiënte en effectieve coördinatie van de ICT-aspecten is cruciaal. In 2012 werkte e-IB het VAC Brugge af voor wat betreft de realisatie van het ‘Local Area Network’ (LAN) en de aansluiting via het Vlaams glasvezelnetwerk op het MPLS-netwerk van de Vlaamse overheid. Gebruikers genieten nu van een vlot werkende en betrouwbare toegang tot internetdiensten en tot de (bedrijfs)toepassingen in het centrale datacenter van de Vlaamse overheid. Ook het draadloze netwerk (WLAN) van het VAC Brugge werd gerealiseerd. Daardoor hebben de ongeveer 850 gebruikers daar nu uitgebreide netwerkconnectiviteit voor mobiele toestellen zoals laptops, smartphones en tablets. Het draadloze netwerk biedt ook toegang tot internet voor bezoekers. Verder startten de voorbereidingen voor het VAC Gent. Naar aanleiding van een fysieke verhuis werd de decentrale fileen printserver geëlimineerd door middel van consolidatie in het centrale datacenter in de sites ‘Antwerpen Thonetlaan’, ‘Gent Nederkouter’ en ‘Hasselt Crutzenstraat’. Dit bracht een kostenbesparing met zich mee. Ook zijn de gecentraliseerde systemen in het datacenter beter beschermd dan elders. Het verkeerscentrum gevestigd in de Vuurkruisenlaan te Wilrijk verhuisde naar Anna Bijns. Eén server werd hierbij gemigreerd van het Vuurkruisenplein naar Colt. Afbeeldingen: boven en rechts VAC Brugge buitenkant, beneden VAC Brugge afwerking

Jos Gils, Informatiecoördinator Welzijn, Volksgezondheid en Gezin: “In het VAC Brugge dienden in 2012 twintig entiteiten samen te komen. Je kan je inbeelden dat er voldoende overleg nodig was om dit harmonieus te doen verlopen. Een projectleider van het Agentschap Facilitair Management (AFM) organiseerde de stuur- en werkgroepvergaderingen. Tijdens deze meetings werden de plaatsen verdeeld; financiële beslissingen genomen; de timing werd bepaald. AFM gaf in vloerplannen weer wie waar terecht zou komen, waar er netwerkoutlets nodig waren. De entiteit e-government en ICT-Beheer zorgde voor de installatie van het Local Area Netwerk (LAN, opgebouwd uit netwerkswitches nvdr) en de juiste aansluiting van de outlets in de muren of in de grond oftewel de ‘patching’. In een dergelijk project bepaalt een goede voorbereiding en afstemming de kans op succes. De dag van de verhuis zorgde de ICT-dienstverlener voor het verplaatsen van pc’s en netwerkprinters. Een verhuisfirma verhuisde zaken als meubilair. De technieker van de provincie sloot de nodige kabels aan en testte ze. De volgende dag al konden onze gebruikers aan de slag. Na de verhuis van het Markies- naar het Ellipsgebouw en die naar het VAC Leuven, was dit mijn derde verhuiservaring. De samenwerking tussen alle partijen verloopt steeds vlot. Dit is niet het einde van het verhuisverhaal, aangezien de Vlaamse overheid in de toekomst nog meer kleinere entiteiten wil samenbrengen onder één dak.”

In cijfers: Circa 850 gebruikers kunnen mobiel draadloos werken in VAC Brugge.

Draadloos werken in gemeenschappelijke gebouwen Vlaamse overheid

harro verton en paul de vroede

De Vlaamse overheid wil de efficiëntie van haar dienstverlening verbeteren. Informatie en IT-systemen dienen altijd en overal beschikbaar te zijn. Mobiliteit wordt een prioritaire vereiste; ambtenaren moeten flexibel kunnen werken. De vraag naar WiFi of draadloze netwerktechnologie (WLAN) neemt dan ook explosief toe. Er wordt steeds vaker gewerkt in cockpits en vergaderzalen, thuis of onderweg. Om op deze manier te kunnen roamen is uitgebreide netwerkconnectiviteit nodig, even vanzelfsprekend als elektrische stroom uit een stopcontact.

wordt er gezorgd voor draadloze verbinding in de grote gemeenschappelijke gebouwen en op locaties waar veel bezoekers komen.

Draadloos flexibel verbinden met netwerk Vlaamse overheid De huidige WLAN-technologie kan elke entiteit een verbinding geven naar het eigen netwerk. Het is een betrouwbare en snelle oplossing voor toegang tot het merendeel van de toepassingen. De reikwijdte van de connectiviteit ervan is groter en flexibeler dan wat gerealiseerd kan worden via een bekabeld netwerk. Voor bv. tablets en smartphones is het zelfs de enige manier om connectiviteit naar het netwerk te bieden. WLAN is vaak een toevoeging bovenop een bekabeld netwerk. Daarom is het zeker in bestaande gebouwen (met eigen fysiek gescheiden bekabelde netwerken onder beheer van verschillende netwerkdienstverleners) een makkelijke en snelle manier om roaming aan te bieden aan alle partijen. Strategie draadloos netwerk In 2012 beschreef e-IB de WLAN-strategie als onderdeel van de visienota ‘toekomstgericht aanbod van ‘LAN- gebruikersnetwerkdiensten in gemeenschappelijke gebouwen van de Vlaamse overheid’. e-IB zal WLAN kosteloos aanbieden en plant de verdere uitrol. Prioritair

Toepassing in nieuw VAC In het nieuwe VAC Brugge, het Jacob Van Maerlantgebouw, werd WLAN geïmplementeerd. Daardoor beschikken meer dan 850 ambtenaren ter plekke over een flexibele netwerkconnectiviteit. Ook ambtenaren van andere locaties die werken vanuit VAC Brugge hebben er toegang tot het netwerk van de Vlaamse overheid. Niet-ambtenaren kunnen er eenvoudig tijdelijk toegang verkrijgen tot het internet. Met het draadloos bezoekersnetwerk kunnen bezoekers ook surfen met niet GID-toestellen – smartphones, tablets, alle Windows- en Mac-PC’s. Daarnaast kunnen Vlaamse ambtenaren met hun eigen toestel via het ambtenarenportaal toegang krijgen tot Webmail, VOnet, Vlimpers en andere internet-onsloten toepassingen. Nieuw draadloos netwerk voor evenementen Een nieuw draadloos netwerk met de naam ‘VO-events’ zag het daglicht. Dit dient specifiek om evenementen te ondersteunen. Grote groepen bezoekers krijgen hiermee een laagdrempelige toegang naar internet via gebruikersnaam en wachtwoord. Dit netwerk werd met succes gebruikt in het Boudewijngebouw tijdens de evenementen ‘Open Data Dag’. Alle entiteiten van de Vlaamse overheid kunnen genieten van deze nieuwe dienstverlening op alle locaties waar WLAN-infrastructuur aanwezig is.

In cijfers: • 54% meer WLAN-accesspoints uitgerold in 2012: het aantal WLAN-accesspoints groeide van 258 in januari 2012 naar 397 eind 2012. • Wifi beschikbaar (volledige of gedeeltelijke dekking) op 15 locaties met volledige dekking in het Boudewijngebouw en de VAC’s Brugge en Leuven. • Dagelijks gemiddeld 850 simultane VO-WLAN-gebruikers en 170 VO-bezoekers tijdens kantooruren. • Het gebruik van WLAN groeide met ongeveer 25% in de loop van 2012. • Eind 2012 werden in totaal ongeveer 4200 unieke gebruikers geteld, waarvan 65% VO-WLAN, 30% VO Bezoeker, 5 % overige.

Afbeeldingen: gebruik van het mobiele netwerk op de Open Data Dag 15/06/12

Verdere implementatie In 2013 wordt WLAN geĂŻmplementeerd in de VACâ€™s Antwerpen (Anna-Bijnsgebouw), Hasselt (Hendrik-van-Veldeke-gebouw) evenals in het Ellipsgebouw. Voor het nieuwe VAC Gent is de verhuis voorzien vanaf maart 2014. Ook hier zal WLAN voorzien worden. Verder onderzoekt e-IB welke andere grote gemeenschappelijke gebouwen uitgerust kunnen worden in de loop van 2013 en 2014.

Afbeeldingen: links en rechts boven Ellipsgebouw, onder VAC Gent

Afbeeldingen: links boven en onder VAC Hasselt, rechts VAC Antwerpen

architectuur: bizzdesign

wim martens

Samen met verschillende entiteiten van de Vlaamse overheid (O&V, EWI, BZ-PIB) zette de entiteit e-government en ICT-Beheer in 2012 de proof of concept inzake BizzDesign Architect succesvol verder en besliste om verder te gaan met dit product. De onderhandelingen met de leverancier over de geboden dienstverlening door BizzDesign werden afgerond, zodat alle entiteiten van de Vlaamse overheid de ondersteunende tools tegen voordelige voorwaarden kunnen aankopen. Het gebruik van een Enterprise-Architectuurbenadering werd toegelicht en gepromoot in een infosessie voor de entiteiten van de Vlaamse overheid. Om te kunnen transformeren en innoveren in een snel veranderende omgeving hebben organisaties enterprise-architectuur nodig. Door op een slimme manier de verandering van bedrijfsprocessen en organisatie te combineren met de inzet van ICT, zijn organisaties goed in staat om de toenemende complexiteit te bestrijden. Operationele issues zoals stijgende kosten, lange realisatietijden en verschillende klantbeelden behoren tot de verleden tijd. Het belang van enterprise architectuur als strategische competentie neemt dan ook snel toe. De entiteit e-government en ICT-Beheer werkt een methodologie en proces uit voor het beheren van de architectuurbeschrijvingen. Onze organisatie brengt de architectuur in kaart van de bestaande ICT-omgeving en huurt de nodige expertise in op vlak van technische architectuur.

nieuwe telecomcontracten ook voor lokale overheden De entiteit e-government en ICT-Beheer stelde in 2012 haar telecommunicatiecontracten open voor lokale en provinciale besturen, door middel van een aankoopcentrale. Het dienstverleningsaanbod wordt via een portaal aan klanten en potentiële afnemers aangereikt. Door deze zelfbedieningsformule kon de Vlaamse overheid scherpe voorwaarden bedingen bij de leverancier Mobistar. Zo bedraagt de prijs voor een sms’je 0,0375€ (excl. BTW). Bellen met een vast toestel naar een gsm-nummer van de Vlaamse overheid is zelfs gratis. 193 lokale overheden vroegen voor midden december 2012 de voorwaarden van deze contracten op. Veertig van deze overheden, hoofdzakelijk gemeenten en OCMW’s, traden ook daadwerkelijk toe tot beide of één van beide percelen.

André van vyve

In cijfers: • 2 percelen • Contractduur 7 jaar • 38.090 vaste spraaktelefonie- en marketingnummers • 22.839 actieve sim-kaarten voor mobiele spraaktelefonie & datacommunicatie

Naast de lokale overheden, de dertien departementen van de Vlaamse overheid (Vlaamse ministeries) en het Vlaams parlement nemen er ook nog twintig Vlaamse agentschappen (EVA’s) af van de telecommunicatiecontracten. De contracten in kwestie werden op 21 juli 2011 door de Vlaamse regering gegund aan Mobistar. Het eerste perceel omvat vaste spraaktelefonie en marketingnummers. Het tweede perceel bestaat uit mobiele spraaktelefonie en datacommunicatie, evenals de levering van GSM-, smartphone- en PDA-toestellen. Voor de communicatie met de lokale besturen werkte de entiteit e-government en ICT-Beheer samen met de afdeling communicatie van DAR, leverancier Mobistar, de koepels VVSG (Vereniging van Vlaamse steden en Gemeenten vzw) en VVP (Vereniging Vlaamse Provincies), en V-ICT-OR (Vlaamse ICT Organisatie).

citadel on the move

geert mareels

Tegenwoordig zijn smartphones wijd verspreid in Europa. Mensen bezitten eerder een GSM dan een computer. Dit vormt een kans om het probleem van digitale uitsluiting aan te pakken. De bijna alomtegenwoordige mobiele toegang voorziet Europese burgers via hun mobieltje van snelle draadloze toegang tot internet en maakt toegang mogelijk tot eender welke dienstverlening waar dan ook. Tegelijk laten sociale media en de opendatabeweging toe om het enorme innovatiepotentieel van burgers te benutten. Gebruikers kunnen volgens eigen noden zelf snel en goedkoop mobiele toepassingen maken die betrekking hebben op publieke diensten. Hierdoor verlaagt de kostprijs voor het ontwikkelen van publieke diensten want burgers dragen hier zelf gratis aan bij. Daarnaast wordt het mogelijk voor KMO’s om nieuwe marktproducten te ontwikkelen – wat een economische groei kan inhouden.

en ‘Smart Cities’, krijgen deze concepten al te vaak geen of onvoldoende uitvoering in de realiteit van elke dag. De kleinere gemeenten vinden het vooral moeilijk om innovatieve ICT-projecten uit te voeren om ‘slimmer’ te werken. Door de aanpak in het Citadelproject kunnen overheden gewoon gebruik maken van applicaties die voor heel Europa worden ontwikkeld. Overheden hoeven niet afzonderlijk te investeren in nieuwe toepassingen.

Gemeenten staan als overheidsniveau het dichtst bij burgers en ondernemingen. Ze staan in voor heel wat dienstverlening. Maar ondanks talrijke beleidsdocumenten en handboeken over e-government op lokaal niveau

Met het project “Citadel on the Move”, opgestart in februari 2012, wil de entiteit e-government en ICT-Beheer het voor steden, gemeenten en ontwikkelaars gemakkelijker maken om open data te gebruiken voor het bouwen van innovatieve mobiele applicaties. Momenteel zijn de vaak nog schaarse open data moeilijk toegankelijk en bruikbaar voor ICT-ontwikkelaars. Laat staan dat burgers er zelf vlot mee aan de slag kunnen. ‘Citadel on the Move’ wil dit ten eerste verhelpen door standaarden af te spreken die het voor gemeenten mogelijk maken om vlot hun data te ontsluiten in bruikbare, uitwisselbare formaten. Ten tweede door gebruiksvriendelijke sjablonen te ontwikkelen waardoor burgers zelf mobiele applicaties kunnen bouwen die in heel Europa kunnen gebruikt en gedeeld worden – met toegang tot systemen via een webbrowser (bv. iPhone, Android, Blackberry, enzovoort) – ongeacht het mobiele toestel en de locatie van de gebruikers. Kortom: alle noodzakelijke voorzieningen bieden om het proces van het bouwen en leveren van innovatieve publieke diensten via mobiele applicaties te ondersteunen. In 2012 werden templates ontwikkeld voor het weergeven van parkings, evenementen en bezienswaardigheden in een stad: http://demos.citadelonthemove.eu/. Deze templates zijn in alle steden bruikbaar. Verder gebeurde er heel wat voorbereidend werk – inclusief de uitwerking van normen en standaarden, een juridische studie en de redactie van de nodige strategische documenten.

Afbeelding: mock-ups Griekenland

‘Citadel on the Move’ brengt daarnaast belangrijke organisaties van gemeenten samen met Europese Living-Lab-deskundigen, technologisch experts en KMO’s in o.m. Griekenland en Portugal. e-IB is de projectcoördinator en staat ook in voor de bekendmaking van het project in binnenen buitenland. Zo werden er ondermeer presentaties gegeven op diverse locaties in België, Nederland, Frankrijk, Spanje, Roemenië en China.

Thimo Thoeye, Adjunct van de directie, e-Strategie – Departement Strategie en Coördinatie – Stad Gent:

‘Citadel on the Move’ startte in 2013 ook met het zelf ontwikkelen van een reeks mobiele applicaties waarmee data van een gemeente naar inwoners of toeristen toe, vlot toegankelijk kan worden gemaakt. Met dezelfde applicatie kan men in eender welke gemeente in Europa gelijkaardige data consulteren: toeristische informatie, tabellen van openbaar vervoer, trajecten van fietspaden en parkeerplaatsen. De eerste applicaties zullen af zijn in het voorjaar 2013. Tenslotte zal ‘Citadel on the Move’ bestaande en door steden zelf ontwikkelde toepassingen binnen handbereik brengen van elke gemeente in Europa. Zo wil ‘Citadel on the Move’ de wijze veranderen waarop steden en gemeenten communiceren en samenwerken met stakeholders om publieke diensten te ontwikkelen.

“Citadel … on the Move is een letterlijk grensverleggend project. Het reikt de tools aan om, op basis van Open Data, oplossingen te gaan ontwikkelen die op het volledige Europese continent kunnen worden gebruikt. De Stad Gent heeft het genoegen een voortrekkersrol te mogen spelen binnen dit project, en door de wisselwerking tussen de internationale partners, de lokale ‘developer community’ en het stadsbestuur te evolueren naar een ware ‘Smart City’, waarin de ‘Smart Citizen’ centraal staat.”

In cijfers: • 4 pilootsteden: Manchester, Issy-les-Moulineaux, Athene en Gent. • Hergebruik van publieke informatie kan volgens een Duitse studie ons land een bedrag van ongeveer 875 miljoen euro opleveren. • 14 partners uit het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Portugal, Griekenland en Vlaanderen. Afbeelding: templates parking Manchester, gent en Athene

digitaal tekenplatform opengesteld naar lokale besturen

Erik R. van zuuren

Met het digitale tekenplatform draagt de entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) haar steentje bij aan het verkleinen van de papierberg en het versnellen van processen. Dit platform zet bestanden om naar tekenklare pdf-documenten, die iedereen met een elektronische identiteitskaart (eID) - ook niet ambtenaren - vervolgens rechtsgeldig kan ondertekenen. Mogelijke toepassingen van het digitale tekenplatform zijn: het afhandelen van subsidiedossiers te ondertekenen door meerdere partijen en van digitale dossiers; het ondertekenen van evaluatiedocumenten - in het kader van de PLOEG-cyclus; … enzovoort.

Waar nodig kan men dit combineren met andere diensten zoals gebruikersbeheer om bijvoorbeeld de bevoegdheid na te gaan van een persoon om iets te ondertekenen.

Entiteiten van de Vlaamse overheid maken al sinds 2010 gebruik van het digitale tekenplatform. In 2012 zorgden we ervoor dat ook lokale besturen gebruik kunnen maken van het platform. Met het digitale tekenplatform kunnen overheden hun processen verregaand automatiseren en versnellen.

In 2012 werden ook nog enkele aanpassingen doorgevoerd aan het platform om het gebruikersgemak te verhogen, zo werd het plaatsen van een handtekening meer flexibel. Verder troffen we in 2012 voorbereidingen om het digitale tekenplatform te integreren in SharePoint en Documentum, alsook om het platform in 2013 te upgraden.

Bert Boone, voormalig algemeen directeur van het ESF-agentschap: “De implementatie van het digitale tekenplatform vergemakkelijkt digitale archivering en zorgt zo voor ecologisch bewustzijn en efficiëntiewinst.”

De interbestuurlijke productencataloog: technische infrastructuur gerealiseerd en inhoud voorbereid De entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) werkt samen met de Vlaamse Infolijn, de Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten (VVSG), de Vlaamse ICT-organisatie (V-ICT-OR), de Vereniging van Vlaamse Provincies, de Vereniging voor overheidscommunicatie en een consortium van steden, gemeenten en hun leveranciers aan de interbestuurlijke producten- en dienstencatalogus, kortweg de productencatalogus.

jan godderis

In cijfers: De productencatalogus bevat tot hiertoe al meer dan 500 omschrijvingen, een aantal dat verder zal groeien wanneer de productcatalogus operationeel is.

De productencatalogus wordt een platform waarlangs overheidsdiensten samen omschrijvingen over de overheidsdienstverlening kunnen aanmaken, beheren en gebruiken. Zo hoeft niet meer elk bestuur apart teksten te redigeren over een stedenbouwkundige vergunning, een premie voor een groendak of de gemeentebelasting, ... . Deelnemende besturen ontvangen de updates en vullen die aan met details op hun eigen omgevingen. Doel is dat elke overheidsdienst correct kan informeren over de dienstverlening zodat de burger altijd juist en up-to-date geïnformeerd wordt.

Herman Callens, Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten: “De grote sterkte van dit project is de hoge mate van samenwerking - bijna co-design. Ik hoop dat de Vlaamse overheid vaker dit pad bewandelt.”

De productencatalogus kan websites, intranetsites, publicaties (ook in print) en uiteraard ook back-officetoepassingen voeden. De teksten op de verschillende platformen blijven zo steeds up-to-date. In 2012 zette e-IB een aantal belangrijke stappen om de productencatalogus in 2013 te kunnen lanceren. e-IB werkte de nodige technische platformen uit en redigeerde de verschillende startsets met productfiches (lokaal, provinciaal, Vlaams, federaal). Afbeelding: screenshot IPDC

Doorge reven e-govern ent

Digitale Bouwaanvraag in de kijker

Afbeelding: Digitale Bouwaanvraag screenshot locatie

Het project Digitale Bouwaanvraag binnen het departement RWO wil de digitale aanvraag en afhandeling van stedenbouwkundige vergunningen faciliteren voor alle betrokken partijen: de burger, de architect, de adviesinstanties en de vergunningverlenende overheid. De entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) participeert rechtstreeks in het projectteam. Daarnaast is e-IB actief in een aantal flankerende projecten noodzakelijk om de digitale informatie-uitwisseling tussen lokale overheden, adviesinstanties en de Vlaamse overheid mogelijk te maken. Essentieel hierbij is de beveiliging van de data-uitwisseling. Het project Digitale Bouwaanvraag is de eerste grootschalige en permanente informatie-uitwisseling tussen een hele resem actoren en de Vlaamse overheid. Ondertussen zijn er nog nieuwe projecten waarbij nood is aan digitale uitwisseling. Daarom streeft e-IB naar een generieke, haalbare maar ook beheersbare oplossing voor alle betrokken partijen. Dit vergt intensief overleg en analyse. Eind 2012 was de analyse van het project Digitale Bouwaanvraag klaar. Dit houdt in dat alle noodzakelijke functionaliteiten voor het indienen en behandelen van een digitale aanvraag zijn beschreven met het oog op de ontwikkeling. Zo was er bijvoorbeeld veel aandacht voor de wijze waarop een burger de locatie kan aanduiden waar de gewenste werken zullen plaats-

lieven raes

vinden en voor de manier hoe deze gegevens dan worden opgeslagen en uitgewisseld met de verschillende overheidsinstanties. Bij de analyse werd tevens rekening gehouden met het latere beheer en eventuele wijzigingen in de regelgeving. Zo moet een nieuwe procedure zoals de aangekondigde omgevingsvergunning kunnen toegevoegd worden aan het systeem zonder dat dit veel bijkomende ontwikkelingen zou mogen kosten. Ondertussen is de dienstverlener deze functionaliteiten aan het programmeren zodat het project in 2013 kan uitgerold worden. Andere samenwerkingsverbanden tussen e-IB en het project Digitale Bouwaanvraag betreffen het toegangs- en gebruikersbeheerplatform en het platform voor Managed File Transfer (MFT). Ook rond deze aspecten wordt door alle partijen gestreefd naar een haalbare en maximaal generieke oplossing. Het project Digitale Bouwaanvraag is bijgevolg voor e-IB een zeer belangrijk pilootproject waaraan actief geparticipeerd wordt en waarvan de verschillende aspecten en resultaten van nabij worden opgevolgd. Dit zal ook in de komende jaren verder gebeuren. In cijfers: • Jaarlijks 81.206 aanvragen tot stedenbouwkundige vergunning in Vlaanderen (totaalcijfers 2010 uit Brederotoepassing) • Minstens één werkdag winst per bouwdossier, verdeeld over enerzijds ambtenaren en anderzijds architecten, ondernemingen en burgers. • 15 miljoen euro besparingen en/of lastenverlagingen in uurlonen bij gradueel toenemend aantal elektronische aanvragen van 5% in het eerste jaar tot 66% in het vijfde jaar.

Paul Van Lindt, hoofd van het projectteam Digitale Bouwaanvraag (RWO): â€œ2012 was een boeiend, maar ook moeilijk jaar voor het project Digitale Bouwaanvraag. Eind 2011 diende de samenwerking stopgezet te worden met de oorspronkelijk geselecteerde dienstleverancier en nam de ontwikkeling van de toepassing een nieuwe start. Deze wisseling, naast verschillende technische problemen, had een impact op de timing van het project. De Digitale Bouwaanvraag kon daardoor niet begin 2013 in gebruik genomen worden, zoals oorspronkelijk voorzien. In de loop van het najaar wordt dit wel mogelijk en kan de timing alsnog gehaald worden.â€? 33

magda speelt centrale rol in led-databank

bruno de vrieze

De entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) sloot in 2012 de Leer- en Ervaringsbewijzen-Databank (LED) van het Agentschap voor Kwaliteitszorg in Onderwijs en Vorming (AKOV) aan op het MAGDA-platform. LED verzamelt alle diploma’s, certificaten en getuigschriften van de Vlaamse burgers. Uit deze authentieke bron kunnen burgers en afnemers – binnen de grenzen van de hun toegekende machtiging – gegevens over opleidingscertificaten bekijken via het Internet.

aan; MAGDA haalt deze op in de databank en bezorgt ze. Ook de burger kan eigen gegevens in de databank opvragen of controleren. Daarnaast actualiseert MAGDA de rijksregisternummers door het regelmatig verzenden van mutaties.

LED werd opgestart door de twee beleidsdomeinen: Onderwijs en Vorming (O&V) en Werk en Sociale Economie (WSE). Een stuurgroep - bestaande uit de departementen O&V en WSE, drie agentschappen binnen O&V, VDAB, Syntra Vlaanderen en de cel CORVE van e-IB als dienstenintegrator – volgt LED op. AANSLUITING VAN BRONNEN Het MAGDA-platform – dienst Vlaamse Kruispuntbank Personen (VKBP) – speelt een belangrijke en centrale rol in LED, daar gegevens nooit rechtstreeks uit de databank gehaald worden. Voegt een leverancier (persoons)gegevens toe aan de databank, dan controleert MAGDA hun authenticiteit. Pas dan geeft MAGDA de data door aan LED. Momenteel bezorgen de VDAB, Syntra, de databank Hoger Onderwijs en het secundair onderwijs de nodige info over het opleidingsniveau van de Vlamingen. e-IB zorgde het voorbije jaar voor de aansluiting van deze bronnen. Waarschijnlijk groeit het aantal leveranciers nog. AANSLUITING VAN AFNEMERS Ook afnemers dienen zich in te schrijven bij MAGDA. Een afnemer heeft het recht om gegevens op te vragen voor die klanten die daarvoor hun toestemming geven. De VDAB als afnemer vraagt de informatie bij MAGDA

In 2012 sloot e-IB het Vlaams Energieagentschap (VEA) aan op MAGDA. VEA startte met het integreren van gegevens uit LED in haar Energieprestatiedatabank (EPD). Energieverslaggevers dienen over het juiste diploma te beschikken, zoals dat van ingenieur of architect, om hun functie te mogen vervullen. Meldt een nieuwe energieverslaggever zich aan bij de databank, dan worden de controlegegevens uit LED opgehaald. MAGDA registreert de nodige bewijzen; vraagt bewijzen op en stuurt ze vanuit LED automatisch door naar de afnemers. MOGELIJK NIEUWE AFNEMERS: OCMW’s EN HET ELEKTRONISCHE PERSONEELSDOSSIER VAN ONDERWIJS Ook de OCMW’s zijn momenteel met een studie bezig om de gegevens van LED te gebruiken om hun dienstverlening aan de burger te optimaliseren. Tenslotte zijn er verregaande plannen om LED te integreren in het Elektronisch Personeelsdossier (EPD) van Onderwijs. TOEGANG BEHEERD MET GEBRUIKERSBEHEERPLATFORM Om te beheren wie toegang heeft tot de informatie van de Leer- en ErvaringsbewijzenDatabank wordt er gebruik gemaakt van het gebruikersbeheer voor de Vlaamse overheid, een platform dat door de entiteit e-government en ICT-Beheer ontwikkeld werd.

Ann Verhaegen, Administrateur-Generaal Agentschap voor Kwaliteitszorg in Onderwijs en Vorming (AKOV):

In cijfers: • Er werden in 2012 een kleine twee miljoen bewijzen opgevraagd vanuit LED, voornamelijk door de VDAB. • In totaal voerde het MAGDA-platform circa 12 mio authenticiteitscontroles uit.

“LED is een handig instrument dat het arbeidsmarkt- en onderwijsbeleid ondersteunt. De gegevens uit LED worden gebruikt voor onder andere studies over de scholingsgraad, schoolverlaters en bij de volkstelling. De VDAB kan het aantal afgestudeerden en de gevolgde opleidingen efficiënter opvolgen dankzij de databank. Ook sollicitanten hoeven hun diploma’s niet langer op zak hebben. Met hun e-ID of token kunnen ze op de LED-website onmiddellijk alle informatie tonen aan hun (toekomstige) werkgever. Die weet dan meteen dat de informatie correct en betrouwbaar is. Ook de dienstverlening van de VDAB wordt een stuk eenvoudiger. Papieren bewijsstukken zijn niet meer nodig nu de VDAB rechtstreeks diploma’s kan opvragen in LED.”

• Vanuit de bronnen registreerde het MAGDA-platform meer dan 8 miljoen inschrijvingen. Iedere bron doet namelijk een registratie voor de eigen gekende personen. Ook LED zelf doet dit. Toppers hierbij zijn VDAB en de databank Secundair Onderwijs. Intussen is de meeste informatie die bij de bronnen beschikbaar is, ingeladen. Het aantal transacties zal in de loop van 2013 een stuk lager liggen. Verwacht wordt dat de piekmaanden juli en september/oktober zullen worden, net omdat dan de nieuwe diploma’s ter beschikking komen vanuit de onderwijsinstellingen.

Afbeeldingen: solliciteren met LED

Overheid kan automatisch rechten toekennen op basis van fiscale inkomensgegevens

bruno de vrieze

Op basis van de inkomensgegevens kan men proactief nagaan of iemand voldoet aan de voorwaarden voor een tegemoetkoming. Voor een studietoelage, een woon- of huurpremie, … . Maar ook in andere processen worden deze gegevens gebruikt, denk maar aan premies voor energiebesparende maatregelen of renovatie of ouderbijdrages voor kinderopvang. In 2012 boekte de entiteit e-government en ICT-Beheer haar eerste successen op vlak van het in 2010 gestarte project ‘Inkomensgegevens FOD Financiën’, om de inkomensgegevens die de burger jaarlijks aangeeft bij de FOD Financiën aan te bieden aan de Vlaamse overheid.

+ Met respect voor de privacy van de burger zullen enkel die gegevens doorgegeven worden die de overheid echt nodig heeft om haar taken te kunnen uitvoeren.

Inkomensgegevens nodig voor rechtentoekenning

Technische uitwerking: machtigingen, connectie en testen

In vele administratieve processen worden rechten toegekend op basis van het inkomen en/of het vermogen van de burgers. Het administratieve onderzoek blijkt echter voor vrij veel rompslomp te zorgen. Herhaaldelijk dienen aanvragers fotokopieën mee te sturen van hun aanslagbiljet: bij uitstek een document dat van de overheid zelf komt. En waar vaak veel meer persoonlijke informatie op te vinden is dan de administratie nodig heeft.

Met het project ‘Inkomensgegevens FOD Financiën’ is het de bedoeling om de technische kant verder uit te werken. Daarvoor werkt e-IB intensief samen met de Kruispuntbank Sociale Zekerheid en de FOD Financiën. De FOD Financiën verkoos de cel CORVE van e-IB als partner om als eerste de testen en aansluitingen uit te voeren.

VOORDELEN + Met het project ‘Inkomensgegevens FOD Financiën zal het mogelijk worden om via een webservice geautomatiseerd, snel, eenvoudig en uniform gegevens vanuit de personenbelasting te betrekkenvia individuele bevragingen. + Deze gegevens zullen kunnen geïntegreerd worden in een website – zoals bij de ouderbijdrage voor kinderopvang. + Het zal mogelijk worden om deze gegevens te integreren in de back-office van de overheidsdienst, … .

+ Burgers dienen geen gegevens meer door te geven die de overheid al kent. + Bovendien zal de burger automatisch kunnen genieten van zijn rechten. Tegemoetkomingen en subsidies worden immers automatisch toegekend.

In 2012 bekwamen e-IB en haar klanten de nodige machtigingen om de inkomensgegevensstroom te kunnen aanbieden aan de Vlaamse overheid. e-IB maakte succesvol connectie met de splinternieuwe SOA-omgeving van FOD Financiën. Ook de eerste testen werden met goed resultaat uitgevoerd. Onderzoek naar inkomensgerelateerde processen Een ander luik van dit project is het onderzoek naar alle inkomensgerelateerde processen binnen de Vlaamse overheid. Dit onderzoek bracht het afgelopen jaar veertig processen in kaart waarbij inkomensgegevens gebruikt worden. Het onderzoek in kwestie werd geleid door de dienst Wetsmatiging in samenwerking met de entiteit e-government en ICT-Beheer.

kruispuntbank inburgering

bruno de vrieze

In Vlaanderen en Brussel wonen mensen die afkomstig zijn uit alle hoeken van de wereld. De Vlaamse overheid vindt het belangrijk dat deze nieuwe burgers volop kunnen deelnemen aan de samenleving. Inburgering kan hen helpen hun rol op te nemen als burger, ouder, werknemer, ondernemer, student, lid van een vereniging, â€Ś . De Kruispuntbank Inburgering of KBI is de nieuwe applicatie van het Team Inburgering van het Agentschap Binnenlands Bestuur (ABB). Dit team moet ervoor zorgen dat de verschillende partners die instaan voor de begeleiding en integratie van deze burgers vlot gegevens kunnen uitwisselen. Partners zijn het ABB zelf, de Huizen van het Nederlands, de Onthaalbureaus, de Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling (VDAB), de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW), de Kruispuntbank Sociale Zekerheid en de OCMWâ€™s. Om de uitwisseling tussen al deze partners te faciliteren, gebruikt men het MAGDA-platform van de entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB). De huidige applicatie van Inburgering is drie jaar aangesloten. In 2012 werden de eerste stappen gezet voor het aansluiten van de nieuwe Kruispuntbank Inburgering op het MAGDA-platform. Zoals iedere nieuwe aansluiting was dit een apart project, omwille van de uitgebreide toelatingsprocedure. Hierbij worden de diverse modaliteiten gecontroleerd om toegang te kunnen krijgen tot het platform. Daartoe begeleidde het CORVE-personenteam van e-IB bij het opstellen van de relevante machtigingen, de contacten met de authentieke bronnen, ... . Voor deze uitwisseling zullen de partners een tiental stromen opzetten. Het MAGDA-platform zorgt voor de autorisatie en de authenticatie van de partners, en voor de filtering. Zo krijgt iedere partner enkel de gegevens die nodig zijn om zijn taken te vervullen. Ook worden de door e-IB ontwikkelde MAGDA 2.0-standaarden gebruikt voor de uitbouw van de nodige webservices bij de partners. Afbeelding: website Inburgering

I-scan

jan godderis

Het project i-scan onderzoekt de mogelijkheden en beperkingen voor e-government bij lokale besturen. Het onderzoek focust in essentie op de wisselwerking tussen de twee elementen die e-government kenmerken. Dit zijn enerzijds de kenmerken van de organisatie: de beleidscultuur, de werking van de organisatie, de omgang met gegevens, … . Anderzijds betreft dit hoe de organisatie omgaat met ICT. Beide elementen bepalen de mogelijkheden voor administratieve vereenvoudiging, betere dienstverlening en digitalisering van de dienstverlening. Kortom, de organisatiekenmerken en de omgang met ICT bepalen de mogelijkheden op vlak van e-government.

een gemeenschappelijke visie voor het stelsel van authentieke gegevensbronnen m.b.t. ondernemingen en dat er een strategie nodig is voor het aansluiten van alle steden en gemeenten op dit stelsel.

Het project i-scan is een samenwerkingsverband tussen de Vereniging van Vlaamse Steden en gemeenten (VVSG), de Vlaamse ICT-organisatie (V-ICTOR), de Hogeschool Gent en de Coördinatiecel Vlaams e-government (CORVE) van de entiteit e-government en ICT-Beheer. Het onderzoek gebeurt telkens in wisselwerking met concrete lokale besturen.

Nieuw onderzoek ICT-samenwerking gemeenten & OCMW’s en intern informatiebeleid lokale besturen In de tweede helft van 2012 zijn een aantal nieuwe onderzoekssporen opgestart. Daarbij wordt gewerkt rond de ICT-samenwerking tussen gemeenten en OCMW’s, het interne informatiebeleid bij lokale besturen en de relatie tot authentieke gegevensbronnen. Daarnaast werd een impactanalyse geïnitieerd over het gebruik van diverse authentieke gegevensbronnen.

ONDERSTEUNING BELEID De voorbije jaren leverde i-scan, naast rapporten voor de deelnemende besturen, verschillende onderzoeksrapporten en beleidsaanbevelingen op. Voor 2011 werd daarbij gefocust op de algemene karakteristieken van lokale besturen en hoe die een rol speelden op de (elektronische) dienstverlening van lokale besturen. In 2011-2012 werd specifiek gefocust op de omgang met ondernemingsgegevens bij lokale besturen en hoe de ontwikkelingen binnen de Vlaamse en federale overheid hierop inspelen. De beleidsaanbevelingen i.v.m. de Kruispuntbank van Ondernemingen (KBO) focusten op de institutionele structuur rond de KBO, de capaciteit van de organisatie, de nood aan een grote mate van ‘openheid’. Er werd benadrukt dat er over de bestuursniveaus heen gewerkt moet worden aan

Extract rapport ‘Lokale besturen als participanten in een interbestuurlijk e-government – casestudie van de Kruispuntbank van Ondernemingen’: “Een groot aantal gemeenten heeft het principe van ‘eenmalige gegevensopvraging, meervoudig hergebruik’ nog niet geïnternaliseerd. Ze zijn zich ervan bewust dat administratieve lastenvermindering voor ondernemingen en burgers noodzakelijk is, maar dat dit zich nog onvoldoende uit in inspanningen om hun informatiebeheer efficiënter te organiseren.”

Rijksregister 2.0-diensten

Sinds medio 2012 kunnen de verschillende entiteiten van de Vlaamse overheid het Rijksregister rechtstreeks consulteren. Voorheen was dit enkel mogelijk hetzij via het netwerk van de Kruispuntbank Sociale Zekerheid of via een webapplicatie aangeboden door CIPAL. Vroeger: manueel kopiëren van gegevens Om vroeger meer gedetailleerde informatie over burgers te krijgen was het enkel mogelijk om de KSZ-data te raadplegen en te integreren in de eigen applicaties. Om gegevens uit het Rijksregister in de applicatie in te brengen, , moest men deze manueel kopiëren uit de webtoepassing naar de applicatie.

bruno de vrieze

In cijfers: • Circa 300.000 transacties in 2012

Nu: rechtstreekse integratie in eigen bedrijfstoepassingen Met de nieuwe dienst kan men rechtstreeks gegevens integreren in de eigen bedrijfstoepassingen: data over de afstamming, de wettelijke samenwoning of verblijfstoestand - naast de basisinformatie over de persoon. Toegang tot historische persoonsgegevens Rijksregister In 2012 werd een nieuwe webservice gebouwd die rechtstreeks toegang geeft tot de historieken van het Rijksregister. Alle historische gegevens van een persoon kunnen rechtstreeks opgevraagd worden. Daardoor is er veel meer informatie beschikbaar is dan met de oude webservice die beperkt was tot een achttal historieken. De nieuwe versie geeft – indien beschikbaar voor het informatietype – ook automatisch de historiek door. Foto opvragen mogelijk Met de nieuwe webservice ‘GeefPasfoto’ kan de afnemer de foto zoals opgeslagen op de eID van de burger, rechtstreeks opvragen bij het Rijksregister.

VKBO-publicatieframework

Bart Misseeuw, Kelly Bonneure, Hans Arents

Het voorbije jaar ontwikkelde de entiteit e-government en ICT-Beheer een applicatie die toelaat om gegevens uit authentieke gegevensbronnen automatisch te publiceren: het ‘MAGDA-publicatieframework’. Dit zorgt voor een vlottere verspreiding van meer verfijnde datapublicaties naar een bredere groep van data-afnemers.

de verschillende VKBO-databanken wordt verder verzilverd. Publicaties combineren nu gegevens uit verschillende databanken.

geautomatiseerde push van publicaties versus creatief extra publicaties aanmaken De publicaties bestaan uit bestanden met datareeksen (ondernemingsgegevens, jaarrekeningen …). Deze worden vanuit het MAGDA-platform over (s)FTP gepusht naar honderden aangesloten data-afnemers binnen de Vlaamse overheid en bij de lokale besturen. Vroeger werden deze publicaties manueel aangemaakt en beheerd. De publicatie gebeurt gecontroleerd binnen de structurele normen van een SOA-platform, door te werken volgens erkende procedures, processen, gestandaardiseerde ‘objecten’. Anderzijds wordt het gebruik van publicaties gestimuleerd door de nieuwe mogelijkheid om vrij en creatief extra soorten publicaties aan te maken volgens de gewenste inhoud en definitie. VOORDELEN + De publicaties moeten voldoen aan vooraf gedefinieerde standaarden (interne ‘objecten’, XSD’s). Dit leidt tot een sterke interne rationalisatie van het MAGDA-dienstenaanbod. + Binnen een object zijn alle variaties mogelijk. Klanten kunnen onmiddellijk zoekopdrachtvarianten aanmaken en in een abonnementsformule gieten met de gewenste afleveringsopties (frequentie, outputformaat, …). + Het inhoudelijk sterke datapotentieel van de authentieke gegevens uit

+ De veiligheid (privacy) wordt bewaakt: uit de beschikbare databanken binnen het MAGDA-platform kan men geen publicaties aanmaken die niet wettelijk toegelaten of niet bestemd zijn voor een bepaalde data-afnemer. + De klantvriendelijkheid en het gebruiksgemak namen toe: via eenvoudige parametrisering kunnen de inhoud van de publicaties en het outputformaat (CSV of XML) naar wens aangepast worden. Dit is vooral van belang voor de lokale besturen die nu op maat bediend kunnen worden. + Er wordt tijdswinst geboekt op vlak van abonnementenbeheer: er kunnen meer op maat gemaakte publicaties beheerd worden, met minder mensen. In cijfers: • Het aantal standaard-publicaties is gerationaliseerd tot het aantal gekende MAGDA-objecten of beschikbare MAGDA-webservices, namelijk een 30-tal diensten. • Er ontstaan eindeloos veel varianten – dankzij wijzigbare parameters (NIS-gemeentecode, klantenlijsten, relaties tussen ondernemingen en vestigingen, toevoeging verrijkingen…). • Intern nu 1/4 VTE nodig i.p.v. 1/2 VTE voor abonnementsbeheer. • Extern wordt een abonnement voor een nieuwe afnemer opgezet in enkele minuten. • Het aantal afnemers nam het afgelopen jaar toe van 150 naar 200.

Kelly Hellinx, Analyst Digipolis Antwerpen: “De Stad Antwerpen heeft haar cruciale crediteuren- en debiteurenbeheer volledig afgestemd op de VKBO-aanleveringen. Danny Ven, developer en verantwoordelijke VKBO-tabellen bij de VDAB: “Via het nieuwe VKBO-publicatieframework werden op heel vlotte wijze een nieuwe datalogica en datatransfer opgezet zodat onze interne VDAB-database elke dag over de meest actuele - en verrijkte ondernemingsgegevens beschikt.”

Deze - gratis - aanleveringen zorgen ervoor dat een duur contract met een privé-dataleverancier kon worden geannuleerd. Een nieuw en meervoudig VKBO-data-abonnement levert nu de ondernemingsgegevens aan het Antwerps stadsbestuur zodat deze laatste het financieel beheer kan monitoren op basis van de meest actuele bedrijfsgegevens.” 41

Up-to-date brengen gemeenschappelijke ICT-omgeving, ca aciteitsverhog ngen, technologische up ates en efficiĂŤntieverhogingen 43

Opslag- en back-upomgeving

Dirk de beule

De entiteit e-government en ICT-beheer actualiseert de opslagomgeving voortdurend om te kunnen voldoen aan de behoeften van de Vlaamse overheid. e-IB biedt meerdere capaciteits- en prestatielagen of ‘tiers’ aan om de gewenste performantie te kunnen leveren met de best gepaste tier. In 2012 voerde de entiteit e-government en ICT-Beheer een studie en marktbevraging uit met betrekking tot SAN-storage: dit is gedeelde opslag die gebruikt kan worden door meerdere servers. Voordelen hiervan zijn een betere benutting van de storagecapaciteit en betere prestaties. De implementatie van de nieuwe SAN-storagebox in het Colt-datacenter te Nossegem is voorzien voor het 1e kwartaal van 2013. voordeel

In cijfers: In 2012 groeiden de opslagbehoeften binnen de Vlaamse overheid met 30%. Na toevoeging van de nieuwe storagebox in het eerste kwartaal van 2013 zal de bruto centrale SAN-storagecapaciteit meer dan 1 Petabyte (=1000 TB) omvatten. Een terabyte aan informatie komt ongeveer overeen met alle tekst uit een grote universiteitsbibliotheek.

+ De nieuwe opslagoplossing beschikt over ‘auto-tieringfunctionaliteit’. Dit houdt in dat data automatisch migreren tussen de verschillende opslaglagen, afhankelijk van de performantiebehoeften van het systeem. Zo kunnen weinig gebruikte documenten in een collaboratief systeem bijvoorbeeld migreren naar een tragere, minder performante en goedkopere storage-tier.

Consolidatie van servers en verbeteringstraject fileserverrapportering In het kader van verhuisbewegingen werden verschillende decentrale fileen printservers geconsolideerd naar de centrale omgeving (bv. Antwerpen Thonetlaan, Gent Nederkouter, Hasselt Crutzenstraat) (zie ook ‘Verhuisbewegingen en nieuwe VAC’s). De entiteit e-government en ICT-Beheer paste de fileserverrapportering aan en startte eind 2012 een verbeteringsproject op.

Computerzaalcapaciteit

Dirk de beule

De entiteit e-government en ICT-Beheer houdt de centrale computerzalen kwalitatief operationeel en breidt ze uit in functie van de toenemende vraag naar beschikbaarheid en capaciteit â€“ met het oog op kwalitatieve datacenterdiensten. In dit kader kon e-IB in 2012 betere financiĂŤle voorwaarden bedingen voor het co-locatiecontract met de firma Colt te Nossegem. e-IB zorgde voor extra computerzaalcapaciteit voor de realisatie van een nieuw datacenterdesign. Dit nieuwe design is nodig voor de migratie van de Boudewijncomputerzaal waarvan het huurcontract eindigt in januari 2017. Het is ook nodig om de continuĂŻteit te kunnen garanderen van de performantie van het netwerk.

In cijfers: De extra computerzaalcapaciteit zal gebruikt worden ter vervanging van de ongeveer 300m2 computerzaalcapaciteit van de Boudewijn computerzaal.

Afbeelding: Colt koude gang buitenkant

Afbeelding: Colt koude gang binnenkant

mailomgeving

De entiteit e-government en ICT-Beheer verbeterde de operationele beschikbaarheid van de dienstverlening op vlak van mobiele mail via BlackBerry-toestellen. Hiertoe verving e-IB in 2012 de verouderde BlackBerry-Enterprise-Server4 door een nieuwe BlackBerry-EnterpriseServer-5-clusteromgeving. BlackBerry-gebruikers binnen de Vlaamse overheid kunnen ook na een ramp blijven mailen. e-IB zorgde hiertoe voor een nieuwe clusteromgeving met twee servers – een actieve en een passieve – die zich in verschillende datacenters bevinden (in het Boudewijngebouw en bij de firma Colt te Nossegem). Valt de actieve server uit of doen er zich problemen voor, dan wordt automatisch omgeschakeld naar de andere. voordeel + Voordien diende de ICT-dienstverlener manueel om te schakelen, wat na kantooruren voor lange onbeschikbaarheid kon zorgen. Met mobiele mail vervaagt het begrip ‘kantooruur’. Gebruikers kunnen in principe de klok rond mails lezen. Daarom is het zo belangrijk dat deze dienst dag en nacht ter beschikking staat – dankzij de automatische omschakeling. De omschakeling naar de nieuwe omgeving verliep volledig transparant voor de bestaande gebruikers. Uitbreiding Exchangemailomgeving De Exchange mailomgeving werd uitgebreid met een derde CAS-serverop basis van Exchange-2007-technologie. CAS staat voor Client Access Server: de server waarmee Outlook, Webmail en mobiele toestellen rechtsreeks mee verbinden. Deze extra server is nodig voor het opvangen van de belasting die wordt veroorzaakt door de toename van mobiele-mailtoestellen, voornamelijk iPhones en iPads.

wai-kong yu

In cijfers: Er zijn 600 BlackBerry-gebruikers binnen de Vlaamse overheid. Daarnaast synchroniseren de volgende toestellen mails met de gemeenschappelijke mailomgeving: • • • •

591 iPhones en 353 iPads 25 Windows Mobile Pocket PC’s 86 Android gebaseerde toestellen 24 Symbian gebaseerde Nokia-toestellen

netwerkomgeving

De entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) optimaliseert het netwerk van de Vlaamse overheid en zorgt voor een continue werking ervan. In 2012 werd de Local-Area-Network-omgeving (LAN) opgewaardeerd in een negentigtal gebouwen. De nieuwe omgeving maakt het mogelijk om de visie van e-IB op LAN-diensten te realiseren waarbij e-IB wil komen tot een fysiek gedeeld, logisch gescheiden netwerk. Opwaardering connectiviteit buitensites De connectiviteit van een twintigtal buitensites met het VO-netwerk verbeterde flink door de realisatie van een glasvezelverbinding. Dankzij een upgrade van de bandbreedte kunnen gebruikers er sneller en goedkoper surfen, mailen, interactieve bedrijfs- en internettoepassingen gebruiken. De lijnen in gebouwen met veel medewerkers (bv. VAC’s) werden dubbel uitgevoerd opdat medewerkers kunnen verderwerken bij een verbroken connectie. Meer toepassingen verhuisden van de decentrale systemen naar het centrale datacenter waar ze beter beschermd zijn. Een aantal van deze sites vormde een aardige uitdaging door hun ligging in een buitengebied. Ook sites met een bijzondere status zorgden voor een aanpak met langere doorlooptijd. Bij de domeinen ‘Kasteel Groenenberg’ en ‘Kasteel van Gaasbeek’ waren graafwerkzaamheden niet zomaar mogelijk. Voor het Kasteel Groenenberg gebeurde een deel van het traject met een onderboring om het terrein te vrijwaren van beschadiging.

harro verton

Ludo Hoste, verantwoordelijke ICT en nieuwe media landcommanderij Alden Biesen: “De Landcommanderij Alden Biesen is meer dan een prachtig kasteel waar een 45-tal medewerkers instaan voor toerisme, cultuurhistorische en Europese werking. Het is ook een modern congrescentrum met meer dan 20 zalen, 54 slaapplaatsen en de bijhorende IT-infrastructuur. De eigen diensten hebben nood aan bandbreedte om met de buitenwereld te communiceren en gebruik te maken van toepassingen zoals remote fileen printerservers, de BOB-tool, het DMS, enzovoort. Toepassingen die in Brussel over een snel Local Area Network lopen, maar die bij ons via een ‘internetlijntje’ van 10Mb werkten. Toen op dezelfde lijn tientallen internationale gasten begonnen te communiceren via videoconferencing, bleven de errors en time-outs niet uit; inloggen lukte soms niet meer. Na een uitmeting bleek dat onze behoefte op 300 tot 400% van onze capaciteit lag. Nu we beschikken over een 100Mb/sec-lijn, zijn al deze problemen van de baan.”

In cijfers: • Bij het domein Alden Biesen vergrootte de bandbreedte van 10Mb naar 100Mb. • Bij ongeveer 20 buitensites verbeterde de connectiviteit met het netwerk van de Vlaamse overheid. Afbeelding: landcommanderij Alden Biesen

Beveiligingssysteem webdiensten vernieuwd

stefaan becu

Binnen de Vlaamse overheid steunt de communicatie tussen toepassingen in toenemende mate op het gebruik van webdiensten. Wanneer deze diensten bedrijfskritische of confidentiële gegevens of transacties ontsluiten, is een adequate beveiliging cruciaal. Te meer aangezien de webdiensten ontsloten zijn op het internet en in wezen iedereen ze kan aanroepen. De beveiliging moet verhinderen dat niet-geautoriseerde toepassingen of partijen belangrijke informatie kunnen stelen; transacties uitvoeren; gegevens vervalsen, enzovoort. Of dat cyberaanvallende IT-systemen van de overheid verstoren. De entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) ontwikkelde het ‘shared Web Service Security (WSS) platform’ voor het beveiligen van de webdiensten van de Vlaamse overheid.

Voordelen van de nieuwe WSS-oplossing op basis van IBM Datapower appliances + Deze nieuwe oplossing maakt een hogere verwerkingssnelheid mogelijk. + Het systeem bevat een aantal nieuwe xml-gebaseerde beveiligingsmechanismen. Hierdoor worden bepaalde types van cyberaanvallen die xml-gebaseerd zijn, gedetecteerd en verhinderd. + De oplossing wordt redundant uitgevoerd om een hogere beschikbaarheid te garanderen.

Het systeem is gebaseerd op de WS-Security- en SOAP-standaarden evenals op het gebruik van certificaten. Het shared WSS-platform steunde vroeger op het CA-Siteminder/ Transactionminder-product. Om dit platform te actualiseren en te optimaliseren, verving e-IB het systeem in 2012 door een nieuwe oplossing op basis van IBM Datapower appliances. e-IB migreerde daarbij de toepassingen die van de bestaande oplossing gebruik maakten. Entiteiten met interesse om van het WSS-platform gebruik te maken, konden (en kunnen nog steeds) een koppeling realiseren door middel van een project – met ondersteuning van e-IB.

Het shared WSS-platform staat in voor de beveiliging van de webdienstgebaseerde communicatie tussen toepassingen. Dit systeem voert verschillende controles uit.

‘Databank Hoger Onderwijs’ was de eerste toepassing binnen de Vlaamse overheid die van het shared WSS-platform gebruik maakte. Daarna werden ook de toepassingen ‘CREON’, ‘Quovis’ en ‘Digitaal tekenplatform’ toegevoegd.

•

Een aantal belangrijke toepassingen wordt hier nu aan toegevoegd: • Digitale Bouwaanvraag • MAGDA • DISCIMUS • DAVINCI

•

De aanvraag van de webservice wordt geauthenticeerd: de identiteit van de aanvrager wordt bepaald op basis van een verificatie van credentials – bijvoorbeeld een X509-certificaat – en van de digitale handtekening op het bericht. Er wordt nagegaan of de aanvrager – wiens identiteit in het bericht vervat zit - zelf de webservice aangevraagd heeft. De webservice-aanvraag wordt geautoriseerd: mag de aanvrager deze webservice uitvoeren. Vervolgens wordt de integriteit van de webservice-aanvraag geverifieerd. Dit houdt in dat er nagegaan wordt of de boodschap (of onderdelen ervan) onderweg niet veranderd werd(en). Optioneel wordt ook de confidentialiteit verzekerd doordat het bericht zelf (of onderdelen ervan) geëncrypteerd werd(en). Ook kan de ‘niet-weerlegbaarheid van oorsprong’ verzekerd worden. Het systeem houdt namelijk een aantal gegevens bij op basis waarvan de aanvrager later niet kan ontkennen dat hij/zij zelf de webdienst aangevraagd en de transactie uitgevoerd heeft.

Up-to-date houden gemeenschappelijke ICT-omgeving De entiteit e-government en ICT-Beheer lichtte het infrastructuurpark door. Hieruit bleek dat binnen de Vlaamse overheid nog een aanzienlijk aantal verouderde infrastructuurcomponenten aanwezig is, waarvoor de productleverancier geen productondersteuning meer levert. Het gebruik van dergelijke ‘uitgedoofde componenten’ kan leiden tot een langdurige onbeschikbaarheid van applicaties die erop steunen. Omdat de noodzakelijke productondersteuning ontbreekt - aangezien de componenten zo oud zijn - kunnen ze immers niet meer gerepareerd worden. De enige oplossing is dan om over te schakelen naar nieuwe onderdelen. Zo een vernieuwing kan maanden tijd kosten omdat de applicatie eerst aangepast moet worden. Het spreekt vanzelf dat dergelijke scenario’s van langdurige onbeschikbaarheid te allen tijde best vermeden worden. Het is daarom absoluut noodzakelijk af te stappen van het gebruik van uitgedoofde componenten om over te schakelen op een moderne generatie.

stefaan becu

In cijfers: • 38 servers uit beheer genomen • 22 RDBMS-servers uit beheer genomen

e-IB besliste in 2011 dan ook in overleg met haar klanten tot het uit beheer nemen van uitgedoofde componenten waarvoor zij verantwoordelijk is – ofwel omdat e-IB als financieel beheerder de dienstverlening betaalt, ofwel omdat de componenten deel uitmaken van een shared platform waarvan e-IB dus de eigenaar is. In de loop van 2012 werden deze componenten uit beheer genomen. Verder werkte e-IB de nodige rapporten uit waarmee klanten in de toekomst de impact kunnen inschatten van verouderde componenten op hun applicaties. Zij kunnen hiermee dus ook tijdig de nodige budgetten en projecten voorzien. In 2012 werd ook de aanzet gegeven voor een releasematige evolutie van de gedeelde platformen van e-IB. Zo kunnen deze evolueren volgens een productlevenscyclus die goed gedocumenteerd is en die aan elke belanghebbende gecommuniceerd kan worden. Op die manier kan elke klant de evolutie van zijn applicatie beter afstemmen op de evolutie van de onderliggende platformen.

Platform monitoring beschikbaarheid en performantie van applicaties

stefaan becu

In 2012 heeft de entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) het in 2011 ontwikkelde ApplicatieMonitoringPlatform (AMP) verder uitgerold om tegemoet te komen aan de stijgende vraag binnen de Vlaamse overheid. e-IB en HB zetten de dienstverlening rond AMP op de rails. De capaciteit werd uitgebreid en er werd overgegaan op een nieuwe release. Het AMP is intussen geïmplementeerd voor de applicaties Studietoelagen, Bredero, Magda, Da Vinci, Discimus, Vlimpers, Wonder, shared Documentum.

Het AMP komt tegemoet aan vragen van klanten die nood hebben aan hogere beschikbaarheid, een verbetering van de gebruikservaring, een proactievere aanpak en een hogere transparantie van de dienstverlening. Het wordt immers voornamelijk gebruikt voor bedrijfskritische applicaties waarbij de schade door onbeschikbaarheid groot kan zijn, evenals voor applicaties die in het oog springen. Denk aan applicaties voor het grote publiek of voor bedrijven. Werken deze niet dan kan ernstige imagoschade optreden.

VOORDELEN + Het AMP beoogt de kwaliteit en de efficiëntie van de ICT-dienstverlening te verhogen en de gebruikservaring te verbeteren. Enerzijds doordat het de dienstverleningsprocessen ondersteunt door een betere informatievoorziening. Anderzijds doordat het een aantal processen automatiseert en optimaliseert, met name het incidenten probleembeheer, configuratie- en wijzigingsbeheer. + Het AMP wordt nu ook toegepast in de testfase, om defecten in het systeem sneller en efficiënter op te sporen. Deze werkwijze versnelt het ontwikkelproces, drukt de kosten en verbetert de kwaliteit van de software.

Afbeelding: het AMP genereert een hoog-niveau beeld van de status van de applicatie. De kleurcode geeft de operationele status van de voornaamste businesstransacties weer

TOEPASSINGSGEBIED Een belangrijk toepassingsgebied vormen complexe IT-systemen, gedistribueerde systemen en dienstengeoriënteerde architecturen die meestal vele componenten omvatten die gedistribueerd zijn over meerdere netwerken en dienstverleners (bv. de MAGDA-diensten). Zonder adequate monitoring is een kwalitatief toepassingsbeheer hier een onhaalbare opdracht. Vandaar dat het AMP opgezet werd in het kader van het programma Service Oriented Architecture of dienstengeoriënteerde architectuur.

Afbeelding: het AMP geeft gedetailleerde statusinformatie van de interne werking van de applicatie en versnelt de probleemdiagnose bij de dienstverlener

Luc Jansegers, administrateur-generaal van het Agentschap Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs en Studietoelagen (AHOVOS) en beheerder van de toepassing Studietoelagen: “Ik prijs vooral de transparantie van het systeem: de applicatiemonitoring maakt duidelijk waar een mogelijke storing zich bevindt en wat de impact ervan is. De objectivering van het probleem - de kwantitatieve inschatting ervan - is een grote hulp bij het managen van een afdeling. Personeelsleden kunnen tijdens een storing efficiënter ingezet worden, en het laat toe om helder te communiceren, zowel intern als extern. Door onmiddellijk duidelijkheid te verschaffen wordt er ook minder emotioneel gereageerd op een tijdelijke onbeschikbaarheid van de toepassing. Het biedt HP-Belgacom eveneens de mogelijkheid om het probleem sneller en gerichter aan te pakken. Tevens kunnen nieuwe elementen aan de toepassing ‘Studietoelagen’ vooraf getest en gesimuleerd worden, voor ze in productie gezet worden. Ook dat komt de bedrijfszekerheid van de toepassing ten goede.”

Traditionele monitoring Wanneer een toepassing niet werkt, is het dikwijls zo dat gebruikers dit merken en melden aan de servicedesk, waarna het probleem verholpen wordt. Deze traditionele reactieve manier van werken baseert zich op de subjectieve input van gebruikers. Vaak is het gissen naar de exacte oorzaak. Klassieke infrastructuurmonitoring levert enkel beperkte statusinformatie aan de hand van monitoring van de infrastructuur en van grove systeemparameters zoals de CPU-belasting van de server. Ook geeft het enkel een beeld van de individuele infrastructuurcomponenten. De systeembeheerder heeft geen overkoepelend beeld van het applicatiesysteem en moet het totaalbeeld opbouwen door opzoekwerk en door het inschakelen van andere competentiecentra. Het bestaande configuratiemanagement gebeurt op basis van manuele processen, wat enorm vertraagt. Daardoor is het niet mogelijk om 100% correcte informatie over de configuratie te bekomen. Het gaat om grove informatie, met onvoldoende detail voor de systeembeheerder die terug moet grijpen naar allerlei beheertools. Monitoring met het applicatiemonitoringplatform Het applicatiemonitoringplatform (AMP) detecteert de problemen vooraleer de gebruiker ze opmerkt, waardoor ze proactief opgelost kunnen worden. Dit systeem monitort namelijk voortdurend de beschikbaarheid en performantie van de applicatie, inclusief transacties en diensten. Het AMP biedt zowel een transparant totaalbeeld van het systeem als van de operationele status van elke component. Het AMP kan immers via meerdere meetpunten het applicatiesysteem opvolgen en alle metingen consolideren en interpreteren. Zo kan de echte oorzaak van een probleem snel achterhaald worden. De systeembeheerder van de ICT-dienstverlener is hiermee in staat snel in te zoomen op detail¬informatie over defecten. Ook kan hij nagaan hoe de applicatie intern functioneert: werkt de virtuele Java-machine naar behoren; welke service calls worden uitgewisseld; welke SQL-statements worden uitgestuurd; wat is de doorlooptijd; … enzovoort? Het AMP verzamelt automatisch zeer gedetailleerde configuratie-informatie.

In cijfers: 8 applicaties bewaakt met het applicatiemonitoringplatform.

enterprise content management

De entiteit e-government en ICT-Beheer biedt gemeenschappelijke platformen aan rond documentbeheer, samenwerking en digitalisering: met name Documentum, SharePoint en een centraal scanverwerkingsplatform. e-IB bouwt deze platformen verder uit en ondersteunt ze. Om aan het toenemende gebruik van mobiele apparaten - zoals smartphones en tablets - tegemoet te komen, zijn Documentum en SharePoint sinds 2012 beter mobiel bereikbaar. Documentenruimtes in Documentum zijn nu ook te benaderen vanaf een iPad, via de Documentum app. integratie sharepoint en digitaal tekenplatform In 2012 bereidde e-IB de integratie voor van SharePoint met het digitale tekenplatform dat het mogelijk maakt om op een eenvoudige manier documenten te voorzien van een digitale handtekening. Dit biedt diverse gebruiks- en implementatiemogelijkheden voor het tekenklaar maken en ondertekenen van documenten in SharePoint. Het digitale tekenproces kan dan worden ingebed in verschillende bedrijfsprocessen of workflows.

baldwin van sande

Birgitte Bullaert, informatiebeheerder Ruimte Vlaanderen: “AgilePoint bracht onze toepassing in SharePoint intelligente workflowautomatisering. Dankzij AgilePoint kunnen we het procesverloop opvolgen en de efficiëntie ervan meten aan de hand van rapporten, dashboards en generieke invulschermen. Je hoeft geen IT-er te zijn om met AgilePoint te werken. In de toekomst zullen we deze generieke toepassing ook aan andere systemen kunnen koppelen.” agilepoint: voor procesimplementaties, complexe werkstromen en automatisering in sharepoint AgilePoint werd toegevoegd aan de SharePointsamenwerkingsomgeving. AgilePoint is een platform voor procesimplementaties, complexe werkstromen en gedeeltelijke automatisatie. Dit werd voor het eerst gebruikt bij het beleidsdomein Ruimtelijke ordening, Woonbeleid en Onroerend erfgoed, voor postregistratie en dossierbeheer. VERNIEUWING DOCUMENTUM VERHOOGT GEBRUIKSVRIENDELIJKHEID Het gebruikersgemak van Documentum werd in 2012 verhoogd door een actualisatie van het platform: de platformcomponenten werden geüpgraded naar een nieuwe versie, de zoekmotor werd vervangen door een nieuwe component en de Oracle-databank werd opgewaardeerd.

Afbeelding: evolutie aantal ingelogde gebruikers in Documentum

databases en business intelligence

Met het Vlaamse Overheid Bedrijfsinformatieplatform (VOBIP) kunnen klanten gegevens uit verschillende bronnen integreren, met het oog op Business Intelligence (BI) en organisatieplanning. Het voorbije jaar verbeterde en actualiseerde de entiteit e-government en ICT-Beheer dit gemeenschappelijk dataplatform. De Metamanagerbeheerssoftware die een toolbox biedt voor de beheerders aan klantzijde, kende een upgrade. Op de publieke VOBIP-internetrapporteringsomgeving werd het mogelijk gemaakt om gebruik te maken van gebruiksgegevens en -statistieken. De ETL-component van VOBIP, met name de Datastage-omgeving, werd volledig vernieuwd, om een beter werkbare en performantere oplossing te bieden. Het ETL-platform zal voortaan onder Linux draaien, op de door e-IB in 2012 opgezette vmware-4-Intel-serveromgeving. Deze vernieuwing werd voorbereid met een aangepast design. De nieuwe platformen werden eind 2012 geïnstalleerd. In 2012 startte e-IB ook met de voorbereidingen en proeven voor de vernieuwing en upgrade van de VOBIP-Cognos-componenten, op basis van IBM Cognos10. De realisatie ervan in de loop van 2013 dient te resulteren in een aantal platformen functionele verbeteringen. VOBIP zal onder meer mobiel gebruikt kunnen worden. De APEX-omgeving voor snelle ontwikkelingen werd verder vernieuwd en geoptimaliseerd. Ook werd de dienstverlening van APEX beter ingeregeld. e-IB werkte de oudste Oracle-databankcluster verder af: een aantal databanken werd projectmatig geüpgraded en verhuisd naar de nieuwste omgeving. Er werden bijkomende Oracle-databanken beheerslicenties voorzien om de groei op te vangen van het gebruik op de gedeelde omgevingen.

baldwin van sande

Ewoud Harnie, Teamhoofd ICT, Agentschap voor Facilitair Management: “AFM startte midden 2011 met APEX-ontwikkeling. De beschikbaarheid van een shared omgeving vormde een extra stimulans om de stap te zetten. Dat het gemeenschappelijke aanbod zowel een development- als productieomgeving omvatte, vereenvoudigde onze keuze. We hoefden niet zelf een tijdelijke omgeving voor test en integratie op te zetten. Door beroep te doen op de shared omgeving moest het IT-team ook niet wakker liggen van back-up en infrastructuur. Een beperkt IT-team ging aan de slag en slaagde erin om op anderhalf jaar de twee meest kritische doelstellingen te behalen: de vervanging van alle VB6.0-toepassingen en de afbouw van de .NET-omgeving. Doordat APEX-ontwikkeling flexibel en relatief eenvoudig is, kon van de watervalmethode overgestapt worden naar agile softwareontwikkeling. Dit komt zowel ons als klant, als de ontwikkelaars ten goede. Business en development slaagden erin om elkaar de hand te reiken en korter op de bal te spelen. Doorlooptijden van ontwikkelprojecten konden mede hierdoor het voorbije jaar sterk ingeperkt worden.”

In cijfers: • In 2012 groeide het aantal gebruikers van het VOBIP-platform fors: eind 2012 waren er 1815 niet-anonieme VOBIP-gebruikers. • Het VOBIP-platform werd ook intensiever gebruikt, met bijna een verdubbeling van het aantal geregistreerde aanmeldingen (logins) in het systeem t.o.v 2011.

Gemeenschappelijke testen integratieomgeving Met een gemeenschappelijke test- een integratieomgeving (T&I) wil de entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) een degelijke, actuele en dynamisch inzetbare omgeving aanbieden die vlot bruikbaar is voor het testen van nieuwe of gewijzigde bedrijfstoepassingen. e-IB houdt deze omgeving actueel en geschikt voor de behoeften van de Vlaamse overheid en voert verbeteringen uit op vlak van het efficiĂŤnt beheer ervan. In 2012 vond in dat kader de verregaande consolidatie plaats van de gedeelde T&I Unix-omgevingen op twee nieuwe M4000 servers, alsook de eliminatie van oudere servers. De gemeenschappelijke testen integratieomgeving biedt de nodige servercapaciteit en kan beroep doen op de nodige generieke ondersteunende systemen (zoals toegangsbeheer). Om een vlotte integratie van oplossingen op bepaalde platformen (zoals documentaire en collaboratieve systemen) te verzekeren, worden ook enkele permanent beschikbare omgevingen (proefomgevingen) opgezet en onderhouden.

baldwin van sande

Serveroptimalisatie: de upgrade van VMWare De VMWARE-virtualisatieomgeving wordt al verschillende jaren gebruikt voor virtuele Windowsservers. Vanaf 2012 wordt het VMWARE-platform ook toegepast voor virtuele LINUX-servers. VMWARE is de virtualisatiesoftware waardoor meerdere servers tegelijkertijd op dezelfde hardware kunnen functioneren. Daardoor wordt de beschikbare capaciteit beter benut, wat een besparing betekent op vlak van het aantal servers, netwerkaansluitingen, computerzaalracks. Ook het elektriciteitsverbruik daalt, waardoor de IT van de Vlaamse overheid groener wordt. De productieservers werden geactualiseerd: • Een nieuw ontwerp van configuratie met grotere VMWARE-clusterszorgt voor een nog efficiënter gebruik van de serverhardware. Het nieuwe design gebruikt dynamische resource scheduling (DRS) en verbetert de beschikbaarheid. Door DRS worden de virtuele servers optimaal verspreid over de verschillende serverblades. • Er werden nieuwe performante serverblades voorzien: modulaire servers die in een serverchassis ingebouwd worden (zie afbeelding). • e-IB migreerde alle productieservers van de oude naar de nieuwe VMWARE-omgeving – inclusief de upgrade van de virtuele hardware. • De oudste serverblades werden uit dienst genomen wegens het ontbreken van de ondersteuning door de leverancier en omwille van de lage performantie.

Dirk De Beule

In cijfers: • De VMWARE-omgeving omvat voor de productieservers een 40-tal serverblades verspreid over meerdere serverchassis. • Het VMWARE-platform omvat in totaal een 300-tal virtuele servers. Dit betekent een toename met ongeveer 50 virtuele servers t.o.v. 2011. • e-IB kocht licenties aan voor 40 serverblades. • 150 productieservers migreerden van de oude naar de nieuwe VMWare-omgeving. • 12 serverblades werden uit dienst genomen.

VOORDEEL + De combinatie van de upgrade van hard- en software in een nieuw design verbeterde de algemene performantie en efficiëntie aanzienlijk. Virtuele servers kunnen nu vlot migreren tussen de verschillende serverblades. Zo kan de voorziene servercapaciteit optimaal benut worden. Afhankelijk van het CPU en het geheugengebruik zal een server gebruik kunnen maken van de best geschikte serverblade. Afbeelding: HP serverchassis

Mainframe

wouter van den bosch

Het mainframe is een gigantische server met een eigen besturingssysteem, die werkt aan grootschalige operaties – in een uiterst gecontroleerde en beveiligde omgeving. Momenteel wordt het mainframe voornamelijk gebruikt door het beleidsdomein Onderwijs & Vorming, ondermeer om de personeelsdossiers van het onderwijspersoneel te beheren en de lonen uit te betalen.

In 2012 troffen we ook de nodige voorbereidingen om de productieopvolging van batchjobs efficiënter te kunnen inrichten zodat er sinds 1 januari 2013 heel wat kosten worden bespaard. Batchjobs zijn taken die (hoofdzakelijk) ‘s nachts automatisch uitgevoerd worden op het mainframeplatform.

Het mainframeplatform, aangeboden door de entiteit e-government en ICT-Beheer, draait niet op een aparte fysieke machine maar vormt een onderdeel (een virtuele machine) van een veel grotere fysieke mainframe van HP-Belgacom die te Ruesselsheim in Duitsland staat. Binnen het ICT-dienstverleningscontract wordt een deel van de capaciteit van dit mainframeplatform gehuurd voor de Vlaamse overheid. Tot midden 2009 draaide daarnaast ook nog een zeer beperkt aantal programma’s op de mainframe-omgeving van Ardatis-CEGEKA. Deze sterk verouderde omgeving werd gemigreerd en gedeeltelijk afgebouwd. De experten van e-IB hebben als doel om een goed presterende, veilige en kostenefficiënte mainframeomgeving ter beschikking te stellen. In 2012 werkten we zo aan de verbetering van het veiligheidsniveau met het afronden van het OSAC-project (Operating System Audit Compliance), dit is een standaard voor veiligheid van IT-systemen. Vanaf nu nemen we de bewaking en de bijsturing van dit hoge veiligheidsniveau mee in het beschikbaar houden van het mainframeplatform, zodat dit een continu aandachtspunt blijft. Door het upgraden van een aantal middlewarecomponenten in 2012 zorgden we ervoor dat de mainframeomgeving up-to-date en efficiënt blijft. Zo was er de upgrade van DBA-tools, dit zijn hulpmiddelen voor het beheer van een databank, de upgrade van het DB2 databanksysteem, de upgrade van AION (een rule engine) en de vervanging van CE-Access door Guardien, dit zijn tools voor toegang tot de DB2-databank.

In 2012 vond er ook een benchmark plaats door Gartner over de exploitatiekosten van het mainframeplatform. Meer informatie hierover vindt u in het verhaal over de benchmark van het mainframe op blz. 65 in dit jaarrapport.

In cijfers: Het mainframeplatform heeft een capaciteit van 380 MIPS (Miljoen Instructies Per Seconde). Gedurende de maanden september en oktober wordt die capaciteit verhoogd naar 540 MIPS.

Verbeteren veiligheidsniveau

In 2012 verhoogde de entiteit e-government en ICT-Beheer het potentieel om malware-infecties en indringers te detecteren op het Vlaamse overheidsnetwerk, met een intrusiedetectiesysteem en extra bescherming tegen inbreuken vanuit GPRS-, partner- of telewerknetwerken. Het nieuwe intrusiedetectiesysteem, Palo Alto 2, bevat een extra firewall van de nieuwe generatie. Deze onderzoekt de datastromen van internet naar een tussenliggende beveiligingslaag en hostnet, het netwerksegment waar de toepassingen gehost worden in het eigen datacenter. Zo detecteert de firewall verdachte patronen en potentiële malware of indringers. In 2013 verfijnt e-IB dit systeem om het te zetten als indringerspreventiesysteem. Om automatisch te kunnen ingrijpen bij een informatieveiligheidsprobleem met de toegang naar internet-ontsloten toepassingen. e-IB zet nu ook bestaande firewalls in om extra datastromen te inspecteren op mogelijk verdachte activiteiten. Dit beschermt het VO-netwerk beter tegen malware die zich vanuit de telewerknetwerken zou kunnen verspreiden. Ook wordt het VO-netwerk beter beschermd tegen via het GPRS-netwerk verbonden mobiele toestellen. Hoogst noodzakelijk, want smartphones en tablets vormen een groeiende bedreiging op vlak van het uitbuiten van fouten in de software en de introductie van malware. In de toekomst wordt nog bijkomende bescherming voorzien op de partnernetwerkverbindingen. Tijdens een doelgerichte bewustmakingscampagne over informatieveiligheid kregen VO-medewerkers informatie over thema’s als ‘phishing’, ‘ransomware’, enzovoort – inspelend op de actualiteit. In kader van het Disaster Recovery Plan (DRP) e-mail, testten e-IB en HB op 30/06/12 de correctheid van de procedures. Ze gingen na of ze in geval van een ramp de mailservers en mobiele mailverbinding naar de herstelsite in Nossegem technisch kunnen omschakelen binnen een aanvaardbare tijd.

paul de vroede

Paul De Vroede, IT security officer: “Dankzij de ‘firewall van de nieuwe generatie’ die in 2012 werd geïmplementeerd in het netwerkpad van Internet naar het datacenter, hebben we een veel grotere zichtbaarheid op potentiële aanvallen van indringers of van malware. De toepassingen en het netwerk van de gemeenschappelijke ICT-dienstverlening van de Vlaamse overheid zijn aanzienlijk beter beveiligd tegen nieuwe vormen van cybercriminaliteit.”

In cijfers: • Palo Alto blokkeerde 835.373 pogingen voor het uitbuiten van software kwetsbaarheden, 36.873 virussen en 8.072 spyware-aanvallen • 60 miljoen spamberichten werden tegengehouden op een totaal van 95 miljoen e-mailberichten

Realisaties interne werking

Optimalisatie interne controle en organisatiebeheersing: e-IB behaalde goed resultaat op audit IAVA

benny vanspringel

Het agentschap Interne Audit van de Vlaamse administratie (IAVA) heeft een uitgebreide audit gedaan op de wijze waarop de bewaking van het gemeenschappelijke ICT-contract 2008 wordt aangepakt binnen de entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB). De conclusies van deze audit waren positief.

• Zijn adequate beheersmaatregelen uitgewerkt die toelaten om controle uit te oefenen op de uitvoering van het contract? • Worden de voorziene beheersmaatregelen ter afdekking van de belangrijkste risico’s effectief toegepast op niveau van de coördinerende activiteiten door e-IB (rol van bestuur)? • Worden de voorziene beheersmaatregelen effectief toegepast door e-IB in haar rol van klant?

Een degelijke contractbewaking (zie kader) is essentieel wanneer de overheid beslist om bepaalde diensten uit te besteden. In het bijzonder wanneer dienstverleners worden gecontracteerd om diensten te leveren over een langere tijd en klanten erover moeten waken dat gedurende de ganse looptijd het afgesproken niveau van dienstverlening gerespecteerd wordt en de prijs/ kwaliteitverhouding gunstig is en blijft. De Vlaamse overheid heeft nagenoeg haar volledige ICT-diensten uitbesteed. Om te verzekeren dat alle entiteiten van de Vlaamse overheid kunnen beschikken over een op hun noden afgestemd ICT-dienstverleningsaanbod heeft de minister van Bestuurszaken een Gemeenschappelijk ICT-contract afgesloten met een preferente ICT-dienstverlener, waarvan de entiteiten vrij kunnen afnemen. In de periode 2008-2011 factureerde de gemeenschappelijke ICT-dienstverlener HP-Belgacom gemiddeld iets meer dan 140 miljoen euro per jaar aan de verschillende klanten binnen de Vlaamse overheid. Evaluatie adequaatheid en doeltreffendheid bewaking gemeenschappelijk ICT-contract 2008 De auditopdracht van IAVA beoogde het evalueren van de adequaatheid en doeltreffendheid van de beheersmaatregelen die de bewaking van het Gemeenschappelijk ICT-Contract vorm geven – zoals deze concreet worden ingevuld door e-IB. Dit werd onderzocht voor e-IB in de rol van coördinerend bestuur en in de rol van klant die zelf ook diensten afneemt van de ICT-dienstverlener. Het doel was om antwoorden te bieden op volgende vragen:

Opzet audit

Rapport IAVA: “e-IB heeft een adequate set van beheersmaatregelen uitgewerkt voor de bewaking van het gemeenschappelijk ICT-contract. Het is een gelaagd systeem waarbij controletaken en verantwoordelijkheden worden toegewezen aan het daartoe best geplaatste niveau (bestuur of klant). Het geheel aan beheersmaatregelen realiseert een degelijke risicoafdekking.”

Het terreinwerk werd uitgevoerd in de periode van december 2011 tot begin april 2012: • Aan de hand van literatuurstudie, documentanalyse en interviews bracht IAVA risico’s en beheersmaatregelen in kaart ter voorbereiding van de Control Risk Self Assessment (hierna “CRSA”) door e-IB. IAVA bezorgde de voorbereidende documenten aan e-IB op 2 maart 2012. • e-IB heeft aan de hand van deze voorbereiding de CRSA uitgevoerd. De resultaten ervan werden aan IAVA overgemaakt op 21 maart 2012. • IAVA heeft deze resultaten vervolgens nagekeken en besproken met e-IB op 23 maart 2012. • Op basis van documentanalyse, observatie, walkthrough en interviews deed IAVA een meer diepgaand onderzoek naar de effectiviteit van de beheersmaatregelen opgezet door e-IB in haar rol van coördinerend Bestuur om de belangrijkste risico’s af te zwakken. De bevindingen van dit

onderzoek werden besproken met de cel Contractbeheer van e-IB. • Om de effectiviteit te onderzoeken van de beheersmaatregelen opgezet door e-IB in haar rol van klant van het gemeenschappelijk ICT-contract, heeft IAVA volgende werkzaamheden uitgevoerd: - dossiertesten; - interviews; - documentanalyse. De bevindingen van dit onderzoek werden besproken met e-IB op 7 mei 2012. Een ontwerprapport werd overgemaakt aan e-IB op 10 mei 2012. IAVA heeft de opmerkingen van e-IB op het ontwerprapport ontvangen op 25 mei 2012. Deze werden besproken tijdens de exitmeeting op 30 mei 2012. e-IB heeft haar managementreactie overgemaakt op 4 juni 2012. Deze is integraal opgenomen in het eindrapport. Conclusies e-IB heeft in haar rol van het coördinerend bestuur een adequate set van beheersmaatregelen uitgewerkt voor de bewaking van het gemeenschappelijk ICT-contract. Het is een evenwichtige mix van preventieve, detectieve en correctieve beheersmaatregelen. In termen van risicoafdekking zijn de belangrijkste beheersmaatregelen: de maandelijkse kwaliteitscontroles door de cel contractbeheer van e-IB; het gebruik van metrieken in het kader van performantiebeheer; het jaarlijks klantentevredenheidsonderzoek; de continue omgevingsmonitoring door het team SLA-beheer. Het proces van contractbewaking is een gelaagd systeem waarbij controletaken en -verantwoordelijkheden toegewezen worden aan het daartoe best geplaatste niveau (bestuur of klant).

wordt aangepakt met een pakket aan complementaire beheersmaatregelen. Dit leidt tot een voor e-IB aanvaardbare inperking van de risicoblootstelling. Het performantiebeheersysteem en de maatregelen om de marktconformiteit te bewaken als coördinerend bestuur zijn door e-IB goed uitgewerkt en worden in de praktijk gebracht. De contractueel voorziene controlemogelijkheden bieden bovendien een complete aanpak voor de contractbewaking waarvan e-IB ook in grote mate gebruik maakt. IAVA formuleerde dan ook geen aanbevelingen of verbetersuggesties met betrekking tot het opzet van de beheersmaatregelen. e-IB heeft daarnaast ook processen en procedures uitgewerkt om invulling te geven aan de controleverantwoordelijkheden in haar rol van klant van het gemeenschappelijk ICT-contract. De voorziene procedures worden echter in de praktijk niet in al hun aspecten systematisch toegepast. IAVA heeft drie aanbevelingen geformuleerd om de vastgestelde afwijkingen met betrekking tot deze processen en procedures weg te werken. e-IB engageert zich in dit kader om de nodige bijsturingen door te voeren.

Bron: rapport IAVA Contractbewaking (“contractmanagement”) verwijst naar de processen en beheersmaatregelen, die zorgen voor een systematisch en efficiënt beheer van een contract gedurende de hele levenscyclus, met als doel de geleverde prestaties te maximaliseren, de uitgaven te beperken en de risico’s te minimaliseren. Het omvat activiteiten gaande van contractadministratie, performantiebeheer, (al dan niet) betalen van facturen, tot meer strategische aangelegenheden zoals contractswijzigingen en het beheren van de relatie met de dienstverlener.

Het geheel aan beheersmaatregelen realiseert een degelijke risicoafdekking. De voorziene beheersmaatregelen zijn niet op zichzelf te bekijken; elk risico

ondersteunende systemen dirk vergauwen

e-IB als gemeenschappelijk dienstencentrum wim martens

De toepassingen Ariba (voor het bestellen bij de ICT-dienstverlener) en CMDB (de ICT-inventaris) werden aangepast in functie van de update van de onderliggende platformen. In dit kader kende de Oracle-databank bijvoorbeeld een upgrade. Verder werden kleine aanpassingen aangebracht om de operationele processen te verbeteren. Er werden onder meer velden toegevoegd of aangepast. In 2012 startte een project om Ariba en CMDB gegevens te laten uitwisselen. Het wordt verder gerealiseerd in 2013.

De entiteit e-government en ICT-Beheer (e-IB) wenst haar dienstenaanbod uit te werken als een gemeenschappelijk ICT-dienstencentrum. e-IB doet dit door het uitwerken van processen, procedures, tools en een organisatiestructuur voor het ontwikkelen, promoten, leveren en factureren van diensten. Ook doen we dit door het aanbieden van concrete diensten, zowel bestaande als nieuwe. In 2012 deden we zo een review en validatie van een tool voor het opvolgen van de financiële processen in de context van de DAB ICT. In parallel verfijnden we de processen inzake het debiteurenbeheer. Dit stelt e-IB in staat om klanten te responsabiliseren voor het gebruik van de e-IB-diensten.

In cijfers: • In totaal werden in 2012 9.358 werkaanvragen ingediend. • Er werden 3.615 offertes gemaakt voor eenvoudige werkaanvragen (EWA’s), wat leidde tot 3.407 bestellingen. • Daarnaast werden 13.315 verzoeken ingediend. • Er werden 313 vragen geannuleerd door een verkeerde registratie, het gebrek aan goedkeuring van het verzoek door de hiërarchisch verantwoordelijke, de omzetting van de dienst, enzovoort.

communicatie

De entiteit e-government en ICT-Beheer informeerde haar klanten binnen de Vlaamse overheid in 2012 ondermeer via het ICT-extranet, de wekelijkse ICT-nieuwsbrieven, gevarieerde infosessies, de interactieve ICT-community. Voor haar doelgroepen buiten de Vlaamse overheid breidde e-IB het ICT- en e-governmentluik op de website van Bestuurszaken uit. Lokale besturen kregen info via de website van CORVE. Specifiek rond open data werd een kennisdelingsplatform opgericht: http://opendataforum.be. Communicatie ICT-contract 2015 Voor de voorbereiding van het afsluiten van een nieuw ICT-dienstverleningscontract in 2015 (zie boven) werd een internetontsloten site opgestart waar bedrijven meer informatie kunnen vinden: Gemeenschappelijke ICT-dienstverlening voor Vlaamse overheid en lokale besturen vanaf 2015 Ter ondersteuning van de behoeftenbevraging bij onze potentiële klanten werd een nieuwe extranetpagina opgestart: Gemeenschappelijke ICT-dienstverlening e-IB 2015, naast een interne afgeschermde SharePointsite waarin aangeduide vertegenwoordigers van de Vlaamse overheidsentiteiten de voorbereidende documenten kunnen doornemen en hun opmerkingen doorgeven.

tina mafrans en lobke kerkhofs

INFOSESSIES • Verbeterd applicatiebeheer met het applicatiemonitoringplatform • Ontwikkelen met Apex binnen de Vlaamse overheid: van eenvoudige toepassingen tot meer mature toepassingen in een mature Apexomgeving • Het nieuwe toegangsbeheer • Efficiënter technische profielen aanwerven via Marketplace • Demosessie rapportering via DataWarehouse • Oracle Super Cluster • Enterprise-architectuur • Klantentevredenheidsonderzoek 2012 • Workshop CMDB2 • Enterprise Content Management (ECM) met SharePoint, Documentum& scanning • Overzicht van het ICT-contract 2008 • Open Data Dag

Applicatiemonitoringplatform U kunt uw bedrijfskritische toepassingen beter laten beheren en de prestaties van uw toepassingen laten optimaliseren met het applicatiemonitoringplatform, ontwikkeld door de entiteit e-government en ICT-Beheer. Belangrijkste voordelen  Hogere beschikbaarheid toepassingen  Verbeterde prestatie ICT-systemen  Monitoring vanuit gebruikersstandpunt  Consolidatie van de monitoring-events  100% accurate gedetailleerde configuratiegegevens  Voor complexe toepassingen  Voor elke kritische toepassing Hogere beschikbaarheid toepassingen Het monitoringsysteem vangt signalen van problemen op, vooraleer de gebruiker ze ziet. Bij detectie kunnen problemen zo meer proactief opgelost worden. De systeembeheerder van de ICT-dienstverlener kan snel inzoomen op detailinformatie over de defecte component - en nagaan voor alle gangbare technologieën (o.a. Java, .Net, …) hoe de applicatie intern functioneert: hoe de Java virtuele machine werkt; welke servicecalls uitgewisseld worden; welke SQL-statements uitgestuurd worden, wat de doorlooptijd is, … . Het resultaat: een hogere beschikbaarheid van uw toepassingen.

Jaarrapport e-IB 2012 In dit jaarrapport focussen we op sterke verhalen. Deze maken we concreter door onze klanten aan het woord te laten. In Perspectief, de ICT-nieuwsbrief voor en door leidend ambtenaren binnen de Vlaamse overheid Nr. 10, Q3/12

Verbeterde prestatie ICT-systemen Door te monitoren kunt u mogelijke verbeteringen aan uw ICT-systemen opsporen en de performantie verhogen. Monitoring vanuit gebruikersstandpunt Monitoren kan bijvoorbeeld met een view op de (web)interface van de toepassing. Er worden pseudotransacties uitgevoerd. Reageert de toepassing niet tijdig of correct, dan wordt de dienstverlener automatisch gealarmeerd. Dit gebeurt zowel voor interactieve interfaces als voor webservices, opgeroepen door andere applicaties in een SOA-gebaseerd systeem. Consolidatie van de monitoring-events Het monitoringsysteem ‘kent’ de structuur van de onderliggende ICT-systemen: faalt een component, dan leidt het systeem de geïmpacteerde toepassingen af. Deze krijgen de status ‘rood’. De toepassingsmanager controleert in één oogopslag de status. Ook de klant kan meekijken. Het systeem kan het ondersteuningsteam automatisch waarschuwen per e-mail of SMS.

NIEUWE INFOFICHES • Vlaamse Kruispuntbank Personen • Verrijkte Kruispuntbank Ondernemingen • Applicatiemonitoringplatform • Gemeenschappelijke scanverwerking • Enterprise-architectuur • Bedrijfscontinuïteitsbeheer

Figuur 1: geconsolideerde monitoringview van de systeembeheerder (ICT-dienstverlener) Versie: maart 2012

VERNIEUWDE INFOFICHES • VOBIP – Het Vlaamse overheid bedrijfsinformatieplatform • MAGDA-platform • Documentaire omgeving: infofiches EMC Documentum en SharePoint • Configuratie Management Database (CMDB) • Infofiches ‘Gebruikersbeheer’ en ‘Uw toepassingen veilig ontsluiten met toegangsbeheer’ • Toepassingen bouwen met APEX

personeelsbeleid met aandacht voor welzijn, gelijke kansen en diversiteit

Hilde De Paepe en Lobke Kerkhofs

Aan de hand van een jaarlijks personeelsplan plant de entiteit e-government en ICT-Beheer haar vacatures en wervingen. In 2012 werkten we een onthaalbeleid uit voor nieuwe personeelsleden. Een onthaalbrochure en een toegewezen peter of meter maken nieuwe collegaâ€™s wegwijs op de werkvloer.

Verder houdt e-IB voor toekomstige wervingen rekening met de kansengroepen, zowel voor de invulling van het personeelsplan als voor het werven van jobstudenten. In de zomer van 2012 werkten er zo 2 jobstudenten met een migratieachtergrond voor e-IB.

De entiteit e-government en ICT-Beheer draagt diversiteit en gelijke kansen hoog in het vaandel. Met een jaarlijks actieplan rond dit thema, streeft e-IB mee naar de algemene doelstellingen van de Vlaamse overheid op vlak van gelijke kansen en diversiteit. In 2012 zorgden we voor een verdere sensibilisering van onze personeelsleden met betrekking tot diversiteit en gelijke kansen door het verspreiden van de communicatiecampagnes van de dienst Emancipatiezaken. Ook bepaalden onze entiteitspecifieke streefcijfers rond kansengroepen. Hiervoor hielden we rekening met wat realistisch en mogelijk is in de toekomst. Voor personen met een migratieachtergrond en personen met een handicap of chronische ziekte sluit e-IB zich aan bij de streefcijfers van de Vlaamse overheid: respectievelijk 4% en 3%. Voor beide kansengroepen evolueert e-IB in de goede richting. Het streefcijfer van vrouwen in top- en middenkader wordt vastgesteld op 25%. Met uitzondering van de functie topkader hebben alle mannelijke medewerkers die deel uitmaken van het middenkader immers nog minstens 13 actieve werkjaren voor de boeg. Grote verschuivingen verwachten t.a.v. de huidige 0% vertegenwoordiging zou blijk geven van weinig realiteitszin.

Om het welzijn van onze personeelsleden blijvend te garanderen, stelden we eind 2012 een globaal preventieplan Welzijn op, geldig voor 5 jaar. Voor de concrete uitwerking ervan wordt vanaf 2013 gestart met een jaarlijks actieplan.

benchmark mainframe

jan van den bossche

In 2012 voerde de externe en onafhankelijke firma Gartner een benchmarkstudie m.b.t. de exploitatie van de mainframeomgeving in opdracht van de entiteit e-government en ICT-Beheer. Jaarlijks wordt een externe benchmark uitgevoerd op een onderdeel van het gemeenschappelijk ICT-dienstverleningsaanbod. Dit is een van de contractueel bepaalde mechanismen om de marktconformiteit van dit aanbod te vrijwaren. De benchmarkstudie vergeleek 11 mainframe-contracten. Uit de studie blijkt dat de totale jaarlijks prijs die de Vlaamse overheid betaalt voor de geleverde mainframediensten in scope van de studie, 6,2% (€ 330.000) hoger ligt dan de gemiddelde marktprijs. • De minimumprijs uit de referentiegroep bedraagt € 4.070.744 per jaar. • De maximumprijs uit de referentiegroep bedraagt € 7.675.917 per jaar. • De prijs die de Vlaamse overheid aan HB betaalt, bedraagt € 5.643.144 per jaar.

Afbeelding: in deze tabel wordt de gemiddelde marktprijs, dit is de prijs van de referentiegroep die volledig op de diensten van de Vlaamse overheid werd genormaliseerd zowel vergeleken met het minimum en het maximum als met een genormaliseerd gemiddelde.

Gartner beveelt dan ook aan dat HP-Belgacom (HB) haar prijzen dient aan te passen in lijn met het gemiddelde prijsniveau in de referentiegroep. Daarnaast kan de prijs verder verlaagd worden door te onderzoeken of de dienstverlening verlaagd kan worden met lagere dienstverleningsniveaus, bijvoorbeeld door een lagere beschikbaarheid of langere hersteltijden te bieden. Verder kan onderzocht worden of de opschoning van de database en testomgeving de prijs kan drukken. Tenslotte kan de kost met nog eens €600K tot €700K terug gebracht worden door het achterwege laten van acht activiteiten die HP-Belgacom momenteel levert en die niet terug gevonden werden bij de peer-contracten. Op ddc-dms kunt u het volledige eindrapport lezen, alsook de presentatie van het eindrapport.

Vlaamse Dienstenintegrator

Sinds 2001 wordt tussen de federale overheid, de gewesten en de gemeenschappen een samenwerkingsakkoord afgesloten rond e-government. Dit zorgt onder meer voor een afstemming en - waar nodig - compatibiliteit van de diverse toepassingen. In 2012 werd een nieuw samenwerkingsakkoord afgesloten dat als nieuwe focus de taakafstemming tussen de dienstenintegratoren heeft – dit zijn onder meer de Kruispuntbank Sociale Zekerheid, Fedict, de Vlaamse en Waalse dienstenintegratoren. De minimale beveiliging van de gegevensstromen wordt daar ook bepaald, onder meer om er over te waken dat elke dienstenintegrator een streng beveiligingsbeleid voert met betrekking tot persoonsgevoelige gegevensuitwisselingen. Het samenwerkingsakkoord is goedgekeurd door de Vlaamse regering en wordt begin 2013 formeel ondertekend. De Vlaamse Dienstenintegrator (VDI) zal nu haar rol volwaardig als trusted third party (TTP) kunnen uitoefenen. Een TTP is een vertrouwde onafhankelijke partij die diensten aanbiedt die de betrouwbaarheid van de elektronische gegevensuitwisseling en gegevensopslag vergroot en zelf geen opdracht of belang heeft bij de eigenlijke inhoudelijke verwerking van de geïntegreerde persoonsgegevens. De hoofdtaak van de VDI is het tijdelijk samenbrengen van gegevens ten behoeve van andere instanties waarbij de VDI erover waakt dat zowel de privacywetgeving als de eventuele machtigingen van de bevoegde sectorale comités binnen de Privacycommissie en de Vlaamse Toezichtcommissie worden geëerbiedigd. In het nieuwe samenwerkingsakkoord met de andere gewesten, gemeenschappen en de federale overheid, wordt het structurele overleg opgestart tussen de verschillende dienstenintegratoren. Dit overlegcomité beraadslaagt over initiatieven ter bevordering en ter bestendiging van de samenwerking tussen de dienstenintegratoren en legt de minimale beveiligingsmaatregelen vast.

luc chauvin

Globaal beleidsmatig kader voor authentieke Vlaamse gegevensbronnen luc chauvin

luc chauvin

In 2012 werd er verder gewerkt aan een globaal beleidsmatig kader voor authentieke Vlaamse gegevensbronnen. Dit gebeurt op basis van de ervaringen van de eerste potentiele bronnen ( LED, DBA, IPDC, â€Ś) en met de Vlaamse Toezichtscommissie. Conform de decretale procedure zal dit kader ter goedkeuring voorgelegd worden aan het coĂśrdinatiecomitĂŠ van de Vlaamse Dienstenintegrator.

Aanbod entiteit e-government en ICT-Beheer Op http://ict.vonet.be vindt u in de map â€˜Aanbodâ€™ onder meer een overzicht van de gemeenschappelijke ICT-bouwstenen en -platformen die de entiteit e-government en ICT-Beheer aanbiedt. In het kader van de herorganisatie van e-IB naar de DAB Informatie Vlaanderen en naar het nieuwe ICT-contract 2015 wordt dit aanbod aangepast en uitgebreid.

Info & contact

info

Meer informatie over de entiteit e-government en ICT-Beheer, en over het gemeenschappelijke ICT-aanbod binnen de Vlaamse overheid De site www.bestuurszaken.be/ict-e-government bevat informatie van e-IB over ICT binnen de Vlaamse overheid gericht op een breed publiek van burgers en bedrijven. Op de website vindt u informatie terug over het aanbod van ICT- en e-governmentdiensten binnen de Vlaamse overheid, inclusief de diensten van e-IB. De site www.corve.be biedt informatie aan lokale overheden in het kader van het aanbod van e-governmentdiensten van e-IB. U vindt op deze website actuele informatie terug over de initiatieven op vlak van e-gov binnen de Vlaamse overheid. Via nieuwsberichten wordt de lezer op de hoogte gehouden van de meest recente nieuwtjes. De site bevat informatie op maat voor de diensten van de Vlaamse overheid, voor lokale overheden en tenslotte ook voor burgers en bedrijven. http://ict.vonet.be (extranet Vlaamse overheid enkel voor VO-ambtenaren) Met de infofiches op het ICT-extranet informeert e-IB leidend ambtenaren over het gemeenschappelijke ICT-aanbod van de Vlaamse overheid.

Deze informatie is high level, strategisch en niet-technisch van aard: ze moet leidend ambtenaren duidelijk maken hoe het ICT-aanbod van e-IB hun entiteit kan ondersteunen – zodat elke entiteit zich kan concentreren op de eigen kerntaken. Het ICT-extranet informeert ook ICT-functiehouders over nieuwigheden en aandachtspunten binnen de Gemeenschappelijk ICT-dienstverlening en over algemene en strategische thema’s in verband met ICT. Ook urgente meldingen, infosessies, productinformatie etc. krijgen een plaats. ICT-functiehouders kunnen zich abonneren op RSS-feeds om meteen nieuwe publicaties te ontvangen. Gebruikers vinden op het ICT-extranet praktische informatie over wat te doen bij problemen, en over hoe het ICT-aanbod te gebruiken. Berichten van op het ICT-extranet die alle gebruikers dienen te bereiken, worden ook op de koepelsite gepubliceerd. Het gaat dan bv. om informatie over het gebruik van ICT-diensten binnen de Vlaamse overheid: handleidingen, opleidingen, viruswaarschuwingen, incidenten, … enzovoort.

contact

Hebt u vragen bij dit jaarrapport? Contacteer uw relatiebeheerder bij de entiteit e-government en ICT-Beheer

Van links naar rechts Henk Smets - henk.smets@bz.vlaanderen.be, 02 553 1315 beleidsdomein Leefmilieu, Natuur en Energie Wouter Van Den Bosch - wouter.vandenbosch@bz.vlaanderen.be, 02 553 1348 beleidsdomein Onderwijs en Vorming

Patrick Natus - patrick.natus@bz.vlaanderen.be, 02 553 1335 beleidsdomein Internationaal Vlaanderen beleidsdomein Diensten Algemeen Regeringsbeleid beleidsdomein FinanciĂŤn en Begroting

Annick Voets - annick.voets@bz.vlaanderen.be, 02 553 1340 administratief medewerker cel relatiebeheer

Piet Verhenne - piet.verhenne@bz.vlaanderen.be, 02 553 1302 beleidsdomein Cultuur, Jeugd, Sport en Media beleidsdomein Ruimtelijke ordening, Woonbeleid en Onroerend Erfgoed

Seppe Santens - seppe.santens@bz.vlaanderen.be, 02 553 5713 beleidsdomein Landbouw en Visserij beleidsdomein Economie, Wetenschappen en Innovatie

DaniĂŤl Du Seuil - daniel.duseuil@bz.vlaanderen.be, 02 553 5201 beleidsdomein Bestuurszaken beleidsdomein Mobiliteit en Openbare Werken

Ingrid Denissen - ingrid.denissen@bz.vlaanderen.be, 02 553 1337 beleidsdomein Welzijn, Volksgezondheid en Gezin beleidsdomein Werk en Sociale Economie

Dirk Vergauwen - dirk.vergauwen@bz.vlaanderen.be, 02 553 1342 hoofd cel relatiebeheer relatiebeheerder kabinetten

Over Vlaanderen

bedankt!

In Vlaanderen maken we het verzamelen van gegevens eenvoudiger

Dit jaarrapport kwam tot stand dankzij de inbreng van klanten, partners en medewerkers van de entiteit e-government en ICT-Beheer.

door deze slechts één keer op te vragen en maximaal te delen. We maken overheidsgegevens toegankelijker en uitwisselbaar.

We maken veilige webtoepassingen en elektronische diensten. We maken het digitaal ondertekenen van documenten mogelijk.

Daarom bedanken we graag alle betrokkenen en e-IB-teamleden voor hun enthousiaste medewerking.

We maken met ICT de papierberg kleiner en de efficiëntie maken we groter .

We maken systemen voor samenwerking & kennisdeling.

We maken ruimte voor mobiel en flexibel werken. We maken de overheid s w erkin g e f f ectiever en s neller met i n t e l l i g e n t e I C T-voo r z i e n i n g e n en i c t-b ou w s t e n e n.

In Vlaanderen maken we alles, maar we maken niet te veel drukte.

Vlaanderen, verbeelding werkt.

colofon Verantwoordelijke uitgever - entiteit e-government en ICT-Beheer – Luc Chauvin, ICT-manager Vlaamse overheid Redactie - Tina Mafrans, Lobke Kerkhofs Grafische vormgeving - Tina Mafrans

Vlaanderen is de Noordelijke deelstaat van België met Brussel als hoofdstad. Het is de poort naar Europa.

Foto’s - foto Luc Chauvin: David Plas, eigen archief Druk - Beleidsdomein Bestuurszaken, Agentschap Facilitair Management Digitale drukkerij Brussel Depotnummer - D/2013/3241/041 Uitgave - Maart 2013 Het reproduceren van dit document, ook gedeeltelijk, is toegestaan mits duidelijke vermelding van de bron: ‘Vlaamse overheid, beleidsdomein Bestuurszaken, entiteit e-government en ICT-Beheer’.