DEPARTEMENTAAL ONDERZOEKSPROGRAMMA 2020 Onderzoeksprogramma ter ondersteuning van het Vlaamse omgevingsbeleid omgevingvlaanderen.be
INHOUDSOPGAVE INHOUDELIJKE TOELICHTING ................................................................................................................ 3 ONDERZOEKSPROGRAMMA ................................................................................................................. 3 ONDERZOEKSVOORSTELLEN ................................................................................................................. 4 1
BELEIDSNOTA OMGEVING..................................................................................................... 4
1.1
SD 7.1 KENNIS- EN EXPERTISECENTRUM............................................................................... 4
1.2
SD 7.3 BOUWSHIFT REALISEREN .......................................................................................... 4
OD 7.3.1 Slim ruimtegebruik
4
OD 7.3.3 Omgevingskwaliteit
5
1.3
SD 7.4 ROBUUSTE OPEN RUIMTE .......................................................................................... 5
1.4
SD 7.5 BOVENLOKAAL OMGEVINGSBELEID VERBONDEN MET DE SAMENLEVING .............. 5
OD 2 Koppelen van mobiliteit en omgeving
5
OD 5 Maatschappelijk draagvlak verzekeren
5
1.5
SD 7.7 DUURZAAMHEIDSTRANSITIES .................................................................................... 6
1.6
SD 8.1 OMGEVINGSINSTRUMENTARIUM .............................................................................. 6
OD 8 Digitaal en data gedreven
6
OD 6 Een meer geïntegreerde en maatgerichte omgevingsbesluitvorming
6
OD 5 Omgevingsvergunning vereenvoudigen
7
OD 4 Financiering van het omgevingsbeleid
7
1.7
SD 8.2 HANDHAVING ............................................................................................................. 7
1.8
SD 10.1 ONDERBOUWD BODEMBELEID ................................................................................ 7
1.9
SD 10.3 VERSTANDIG BENUTTEN VAN DE ONDERGROND .................................................... 7
2
BELEIDSNOTA KLIMAAT ......................................................................................................... 8
2.1
KLIMAATADAPTATIE .............................................................................................................. 8
2.2
BELEID.................................................................................................................................... 8
2.3
BRANDSTOFFEN ..................................................................................................................... 9
2.4
FINANCIERING ....................................................................................................................... 9
3
BELEIDSNOTA ENERGIE ......................................................................................................... 9
4
BELEIDSNOTA DIERENWELZIJN ............................................................................................. 9
omgevingvlaanderen.be
INHOUDELIJKE TOELICHTING
Jaarlijks wordt door het departement Omgeving het Departementaal Onderzoeksprogramma opgemaakt. Het voorliggend indicatief Departementaal Onderzoeksprogramma 2020 geeft een overzicht van de geplande onderzoeksprojecten (39 effectief, 9 reserve en 2 op onhold), ingedeeld volgens diverse thema’s van de relevante beleidsnota’s. .
Per onderzoeksproject wordt volgende informatie weergegeven: Titel onderzoek, en Prijscategorie. De ‘titel van het onderzoek’ geeft het onderwerp van het onderzoeksproject. De ‘voorziene kostprijs’ van het onderzoek wordt aan de hand van een prijscategorie aangeduid: A ≤ 75.000 euro, 75.000 euro < B ≤ 150.000 euro, 150.000 euro < C ≤ 250.000 euro, D > 250.000 euro.
De onderzoeksprojecten vermeld in dit onderzoeksprogramma 2020 hebben intern een inhoudelijke screening doorlopen waarbij de beleidsrelevantie van elk project werd geoptimaliseerd. In dit onderzoeksprogramma bevinden zich tevens reserveprojecten. Deze onderzoeksprojecten zijn gepland, maar hebben een lagere prioriteit dan de onderzoeksprojecten die in het onderzoeksprogramma zijn vermeld als effectieve projecten. Daarenboven kunnen ze door financiële restricties (nog) niet worden opgestart. De kans is dus eerder klein dat deze projecten zullen worden uitgevoerd. Van zodra echter financiële middelen vrijkomen, kunnen ook deze worden opgestart.
ONDERZOEKSPROGRAMMA Het Departementaal Onderzoeksprogramma is geen rigide overzicht van de geplande onderzoeksprojecten. Het is een lijst van onderzoeksvoorstellen die met de nodige flexibiliteit wordt gehanteerd. Het kan voorkomen dat nieuwe en/of dringende onderzoeksvragen, die niet op voorhand te voorzien waren, in het lopende onderzoeksprogramma worden opgenomen of dat geprogrammeerd onderzoek niet meer nodig/nuttig is. Halverwege het jaar wordt ook een actualisatiemoment voorzien, waarbij eventuele wijzigingen in het onderzoeksprogramma worden geformaliseerd.
Bovendien wordt elk onderzoeksproject afzonderlijk uitbesteed. Conform de wetgeving op de overheidsopdrachten worden potentiële opdrachtnemers gecontacteerd of via het Bulletin der Aanbestedingen geïnformeerd en nadien volgens de gehanteerde procedure geselecteerd.
17/08/2020
Departementaal Onderzoeksprogramma 2020
pagina 3 van 9
ONDERZOEKSVOORSTELLEN 1 BELEIDSNOTA OMGEVING 1.1 SD 7.1 KENNIS- EN EXPERTISECENTRUM Titel Effectieve
Prijscat.
RURA 2.0 – bijkomende onderzoeken
B
Experimenteren met AI: historische evolutie nederzettingspatroon in Vlaanderen
A
Toekomstverkenningen: Ruimtelijke verkenning van een superdiverse samenleving
B
Naar een betere modelmatige onderbouwing van het omgevingsbeleid: implementatietraject en testdoorrekeningen ter versterking van de analysecapaciteit van het VPO Meting van perfluoralkylstoffen (PFAS) in diverse milieucompartimenteen bij de deelnemers aan de humane biomonitoring campagne van het steunpunt Milieu en Gezondheid Ontwikkeling van gezondheidsindicatoren voor blootstelling aan hormoonverstorende stoffen in Vlaanderen en doorrekening van de maatschappelijke gezondheidskost
B
Onderzoek naar het belang van luchtvervuiling bij mortaliteit en morbiditeit als gevolg van COVID-19
B
A A
1.2 SD 7.3 BOUWSHIFT REALISEREN OD 7.3.1 Slim ruimtegebruik Titel Effectieve
Prijscat.
Dataverrijking en analyse van de database onbebouwde percelen
B
Uitwerken van een omgevingstool voor een gericht ruimtelijk-economisch beleid voor verweven gebieden Beïnvloeders van gedragsverandering ten aanzien van wonen
B
(meervoudig) Benutten (voormalige) storten en ontginningsgebieden
A
Projecten Energiewijken
D
Bouwagenda – kostprijs van, hindernissen van en aanbevelingen voor verdichting
B
Analyse van de woongebieden op basis van criteria op Vlaams niveau
A
B
Reserve Onderzoek naar de relatie tussen werken en milieu in een context van verhogen van het ruimtelijk rendement en verweving via case-onderzoek van verschillende bedrijven (Reserve)
17/08/2020
Departementaal Onderzoeksprogramma 2020
pagina 4 van 9
OD 7.3.3 Omgevingskwaliteit
Titel Effectieve
Prijscat.
De 10 kernkwaliteiten in relatie tot de contextgebonden kwaliteit van de leefomgeving
B
Uitwerken van een praktisch instrument ter bevordering van aandacht voor gezondheid in gebieden en projecten Opmaken van een draaiboek voor persoonlijke geluidsblootstellingsmetingen en uitrol van ‘proof of concept’
B B
1.3 SD 7.4 ROBUUSTE OPEN RUIMTE Titel Effectieve
Prijscat.
Uitwerken van een open ruimte typologie voor Vlaanderen
A
Landschappelijke inpasbaarheid en effecten van verschillende vormen van hernieuwbare energie in het landschap Onderzoek Vlaamse bermen en onmiddellijke omgeving in het kader van de afname van biodiversiteit / impact op klimaatverandering Monitoring van ecologische ontsnipperingsmaatregelen aan transportinfrastructuur
B
Afweging en keuze van instrumenten voor de realisatie van groenblauwe dooradering – door inzet van gebiedskennis van concrete projecten Labo Ruimte – Systemische Droogte-Diagnose
A B A B
1.4 SD 7.5 BOVENLOKAAL OMGEVINGSBELEID VERBONDEN MET DE SAMENLEVING OD 2 Koppelen van mobiliteit en omgeving
Titel Effectieve
Prijscat.
Kansen vanuit ruimtelijke energie-strategieën voor een mobiliteitstransitie: kan een actueel ruimtelijk energiebeleid leiden naar een gewenste mobiliteitstransitie?
A
OD 5 Maatschappelijk draagvlak verzekeren
17/08/2020
Departementaal Onderzoeksprogramma 2020
pagina 5 van 9
Titel Effectieve
Prijscat.
Verkennend belevingsonderzoek bij de Vlaamse bevolking rond het thema klimaat
A
Het opstellen van een segmentatie rond het thema klimaat bij de Vlaamse bevolking
B
1.5 SD 7.7 DUURZAAMHEIDSTRANSITIES Titel Effectieve
Prijscat.
Optimalisatie van LCA-methodiek voor milieuvriendelijke primaire voedselproductie
A
Werken aan een duurzame en gezonde voedselomgeving
A
1.6 SD 8.1 OMGEVINGSINSTRUMENTARIUM OD 8 Digitaal en data gedreven
Titel Effectieve
Prijscat.
Verkennen van de implementatie van het BIM (building information model) in de reguliere taken van het departement (vergunnen, plannen, monitoren, …)
C
Reserve Strategie O, digitalisering (reserve)
OD 6 Een meer geïntegreerde en maatgerichte omgevingsbesluitvorming
Titel Effectieve
Prijscat.
Onderzoek naar het aspect “externe veiligheid” bij de invulling van een bedrijventerrein
A
Uitwerken van een roadmap voor milieueffectenbeoordeling op strategisch niveau
C
17/08/2020
Departementaal Onderzoeksprogramma 2020
pagina 6 van 9
OD 5 Omgevingsvergunning vereenvoudigen
Titel Effectieve
Prijscat.
Evaluatie van de werking van het Omgevingsvergunningsdecreet
C
Internationale benchmark van de omgevingsvergunningsprocedure op vlak van doorlooptijden en oplossingstechnieken
A
OD 4 Financiering van het omgevingsbeleid
Titel Reserve
Prijscat.
Onderzoek naar stimuleringsbeleid voor de tweedehandsmarkt van zero-emissie voertuigen (on hold)
1.7 SD 8.2 HANDHAVING Titel Effectieve
Prijscat.
Concept van omgevingshandhavingsmonitor voor de monitoring van de effectiviteit en de efficiÍntie van de handhaving en van het handhavingsbeleid Studie kader ambtshalve uitvoering gerechtelijke uitspraken RO Maximale afstemming/integratie van de handhavingsregelgevingen DABM en VCRO en van de strategische handhavingsprioriteiten, handhavingsprogramma’s en handhavingsrapporten Ruimte en Milieu
C A C
1.8 SD 10.1 ONDERBOUWD BODEMBELEID Titel Effectieve
Prijscat.
Update van de drainageklasse van de bodemkaart door koppeling van grondwaterstatistieken aan de bodemkaart
C
1.9 SD 10.3 VERSTANDIG BENUTTEN VAN DE ONDERGROND
17/08/2020
Departementaal Onderzoeksprogramma 2020
pagina 7 van 9
Titel Effectieve
Prijscat.
Karakterisatie van de ondergrond in de Antwerpse regio met het oog op mogelijke toepassingen Seismisch risico bij activiteiten in de diepe ondergrond van Vlaanderen (internationale aanbesteding)
B B
Reserve Geologische typelocaties voor de referentiecollectie van de Vlaamse Geotheek (Reserve) Reprocessing van seismische lijnen met het oog op het ontsluiten van het Devoon in Vlaanderen (Reserve)
2
BELEIDSNOTA KLIMAAT
2.1 KLIMAATADAPTATIE Titel Effectieve
Prijscat.
Kosten – baten analyse van adaptatie
B
Groenblauwe ruimte als bouwsteen van veerkrachtige gezonde leefomgevingen
A
Reserve Groenblauwe klimaatadaptatie: risico-analyse gezondheid (Reserve)
2.2 BELEID Titel Effectieve
Prijscat.
Tweede fase kostenpotentieelstudie Vlaams klimaatbeleid
A
Actualisatie Hernieuwbare Energieatlas en verdere ontwikkeling van het instrument Dynamische Energieatlas Evaluatie van de wenselijkheid en uitvoerbaarheid van het onder een systeem van Europese emissiehandel onderbrengen van CO2-emissies van de gebouwen- en de transportsector
A A
Reserve Onderzoek naar technische en organisatorische mogelijkheden voor verdere kwantitatieve en kwalitatieve onderbouwing van het Vlaams klimaatbeleid (on hold) Nieuw bestedingskader Vlaams klimaatfonds (Reserve) Ondersteuning verdere uitwerking/onderbouwing Vlaamse langetermijnstrategie 2050 (Reserve) Ontwikkeling methodologie voor beoordeling van impact van (ondergrondse) parkeergarages op luchtkwaliteit en onderzoek naar milderende maatregelen
17/08/2020
Departementaal Onderzoeksprogramma 2020
pagina 8 van 9
2.3 BRANDSTOFFEN Titel Effectieve
Prijscat.
Onderzoek naar de uitstoot van koolwaterstofverbindingen bij gasmotoren in Vlaanderen, alsmede identificatie van mogelijke beleidsmaatregelen
A
2.4 FINANCIERING Titel Effectieve
Prijscat.
Vlaamse Strategie internationale klimaatfinanciering
3
A
BELEIDSNOTA ENERGIE
Titel Effectieve
Prijscat.
De toekomst van gas en nieuwe synthetische brandstoffen in Vlaanderen
A
Beleidsvoorbereidend onderzoek voor de ondersteuning van een Vlaams beleid rond energieopslag
A
Reserve In kaart brengen ruimtelijk-energetische prioriteit gebieden (Reserve)
4
BELEIDSNOTA DIERENWELZIJN
Titel Effectieve
Prijscat.
In ovo sexen
D
Aanpak van erfelijke problemen bij honden en katten: ontwikkelen van een centrale databank en een portaalsite Onderzoek naar het diervriendelijker vangen en laden van vlees- en reforme legkippen
D
Economische impactberekening van uitfasering verrijkte kooien
B
17/08/2020
Departementaal Onderzoeksprogramma 2020
C
pagina 9 van 9