ADVIES 25 maart 2022
Programmatie van een onthaaljaar voor anderstalige nieuwkomers (OKAN) schooljaar 2021-2022
Vlaamse Onderwijsraad Koning Albert II-laan 37 BE-1030 Brussel T +32 2 219 42 99 www.vlor.be info@vlor.be
Wijs beleid door overleg
Advies op vraag van Ben Weyts, Viceminister-president van de Vlaamse Regering en Vlaams minister van Onderwijs, Sport, Dierenwelzijn en Vlaamse Rand op 22 maart 2022 Uitgebracht door de Raad Secundair Onderwijs op 25 maart 2022 met eenparigheid van stemmen Voorbereiding: Technische werkgroep Programmaties secundair onderwijs op 22 maart 2022 onder voorzitterschap van Eric d’Hooghe Dossierbeheerder: Eric d’Hooghe
1 Situering De Vlor ontving op 22 maart 2022 van het Agentschap voor Onderwijsdiensten twee aanvraagdossiers voor de programmatie van een onthaaljaar voor anderstalige nieuwkomers (OKAN). De aanvraag werd op 14 maart ingediend door scholengemeenschap PROGREM Antwerpen voor programmatie in PTS, Provinciale Scholen voor Tuinbouw en Techniek in Mechelen en Provinciaal Instituut voor Technisch Onderwijs in Kapellen. De regelgeving voorziet dat de Vlor binnen de 10 werkdagen advies geeft over de aanvraag.
2 De criteria Bij de beoordeling van programmatieaanvragen voor een onthaaljaar voor anderstalige nieuwkomers hanteert de Vlor volgende criteria: De verwachting van een positief perspectief voor de instroom van leerlingen in het onthaaljaar Als de scholengemeenschap die de programmatie aanvraagt, kan aantonen dat er voldoende leerlingen zullen instromen, mag die leerlingen de kans op onderwijs niet ontzegd worden. Daarbij houdt de raad ook rekening met het feit dat er in het onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers in de loop van het schooljaar nog een aanzienlijke toename van het aantal leerlingen kan zijn. De vrijwaring van het principe van de vrije schoolkeuze Iedere leerling moet voor een onderwijsnet naar eigen voorkeur kunnen kiezen. De geografische spreiding
3 Advies 3.1 Algemeen De huidige oorlogssituatie in Oekraïne zorgt voor een bijkomende vluchtelingenstroom in Europa die we niet meer meemaakten sinds de Tweede Wereldoorlog. De reeds bestaande wachtlijst voor OKAN wordt daardoor nog meer onder druk gezet. Dat vraagt dat scholen, na twee jaar coronacrisis, nog maar eens snel moeten schakelen om snel een aanbod te voorzien voor de Oekraïense vluchtelingen. De Vlor waardeert het dat scholen hun bestaand aanbod uitbreiden of een nieuwe programmatie aanvragen voor OKAN om zo snel mogelijk bij te dragen aan een oplossing voor deze problematiek.
1
vlor.be
3.2 Advies met motivering 1. 128538 PTS, Provinciale Scholen voor Tuinbouw en Techniek Vestigingsplaats Mechelen Advies: gunstig 2. 138248 Provinciaal Instituut voor Technisch Onderwijs Vestigingsplaats: Kapellen Advies: gunstig Motivering De scholengemeenschap PROGREM Antwerpen (128991) vraagt een programmatie voor OKAN aan voor twee van haar scholen om tegemoet te komen aan de plotse instroom van Oekraïense jongeren, die gevlucht zijn voor de oorlog in hun land. Die extra instroom zorgt ervoor dat het huidig aanbod voor die leerlingen in de regio stilaan zijn maximumcapaciteit bereikt. Voor de provincie Antwerpen en de vestigingsplaatsen Mechelen en Kapellen wordt dat aangetoond door volgende cijfers1 :
Aantal OKAN-leerlingen 150
1800 1700
1761 1701
1600 1500
Aantal OKAN-leerlingen 100
123
114
109 81
59
68
50 1537 0
1400 2018-2019
2019-2020
2018-2019
2020-2021
PROVINCIE ANTWERPEN
2019-2020
Mechelen
2020-2021
Kapellen
De coronamaatregelen zorgden voor een tijdelijke daling van de instroom. Die transformeerde dit schooljaar terug naar een stijging. De huidige cijfers lijken erop te wijzen dat die tendens zich nog enige tijd zal verderzetten. Daar komt nu de vluchtelingencrisis bij met een instroom vanuit Oekraïne van overwegend vrouwen en kinderen. De Vlaamse Regering wil in 18 000 plaatsen voorzien voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen tegen einde maart 2022. Aangezien een groot deel van die instroom kinderen zijn die recht op onderwijs hebben, zullen scholen extra moeten inzetten op beschikbare plaatsen in een OKAN-setting. Volgens de prognoses zal het aantal vluchtelingen uit Oekraïne na maart zelfs nog stijgen.
1
Dataloep: aan de slag met cijfers over onderwijs - Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming (vlaanderen.be).
2
vlor.be
Naast de voorziene stijging van het aantal OKAN-leerlingen, zien we onvoldoende aanbod in de regio. Mechelen heeft op dit moment vier scholen met OKAN-aanbod en Kapellen slechts één. De twee aanvragende scholen bieden een groot aantal studierichtingen en -domeinen aan in de verschillende onderwijsvormen, waardoor, indien nodig, een vlotte doorstroom naar eventueel vervolgonderwijs gegarandeerd is. In Mechelen zijn er netoverschrijdende afspraken gemaakt over het OKAN-aanbod.
Bron Dataloep: aan de slag met cijfers over onderwijs - Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming (vlaanderen.be).
3
vlor.be