Issuu

jaarverslag

2021 1

jaarverslag

153

WERKNEMERS

1.643,6

2021

MILJOEN EURO Geadviseerd & beheerd vermogen

67,6

MILJOEN EURO Geconsolideerd nettoresultaat

1.123,7

MILJOEN EURO Geïnvesteerd vermogen

201,5

MILJOEN EURO Investeringsbedrag 2021 (leningen, kapitaal en fondsen)

1. Maatschappelijke meerwaarde

2. Corona p.16

p.10

3. Financiering

4. Standaard-

Kapitaal Leningen Waarborgen Fondsen

Winwinleningen Startleningen Cofinanciering Cofinanciering+ Waarborgen tot 1,5 mln.

op maat

p.20

5. Cijfers en

grafieken p.54

Inhoud

6. Onder-

nemingen Start-up Groeibedrijf Mature bedrijven

7. Projecten Gebiedsontwikkeling Vastgoed Energie Infrastructuur

p.72

p.86

9. Deugdelijk

10. Financieel verslag van

bestuur p.102

de investeringsen beheeractiviteiten p.106

financiering

p.36

8. Vrije

tribune p.98

11. Geconsolideerde

jaarrekening en verslag van de raad van bestuur p.120

proloog

Feest Twintig jaar geleden ontstond PMV als een volwaardige investeringsmaatschappij en in al die jaren deed ze 2,06 miljard aan investeringen en realiseerde ze 241 miljoen euro winst. Die winst werd opnieuw geïnvesteerd in de Vlaamse economie. Ook in de moeilijke coronajaren bewees ze meer dan ooit haar rol in het economische ecosysteem.

PMV

is ontstaan uit de Investeringsmaatschappij voor Vlaanderen (GIMV), opgericht in 1980 als ontwikkelingsbank en overheidsholding om het industrieel beleid van het Vlaamse Gewest uit te voeren. Een reeks activiteiten van GIMV voor rekening van het Vlaamse Gewest werden op 31 juli 1995 ondergebracht in Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV). Na de beursgang van GIMV op 26 juni 1997 werd PMV uit de GIMV-structuur weggehaald: het werd een zustermaatschappij van GIMV onder de gemeenschappelijke koepel van de Vlaamse Participatiemaatschappij (VPM). De verdere privatisering van GIMV maakte de onafhankelijkheid van PMV noodzakelijk. Op 1 januari 2002 ging Marcel Van Handenhoven aan de slag als operationeel manager van PMV onder het voorzitterschap van Clair Ysebaert. In maart werd hij vervoegd door Karel Bosman als financieel controller en Bart De Smet als investeringsmanager. In oktober 2002 trad Werner Decrem — vandaag groepsmanager Infrastructuur — in dienst als investeringsmanager. Welgeteld acht personeelsleden telde PMV het eerste jaar. Ecosysteem Wat PMV twee decennia lang presteerde, is indrukwekkend. Zo leverde PMV de financiële middelen voor een hele generatie aan spin-offs in het Vlaams kennisintensief ecosysteem waardoor het niet alleen het economische weefsel in onze regio een duw in de rug heeft gegeven, maar vooral ook sectoroverstijgende antwoorden hielp te vinden voor de grote maatschappelijke uitdagingen van deze tijd: nieuwe therapeutica, moderne diagnostica, duurzame landbouwtoepassingen, voedselinnovaties… Naast financiering bood het de expertise die starters en groeiers nodig hebben: een standvastige partner als PMV vergroot de slaagkansen van een start-up significant. Zeldzame combinatie Wie de toenmalige cijfers vergelijkt met die in dit jaarverslag, kan niet om de vaststelling heen dat PMV de voorbije 20 jaar een immense evolutie heeft doorgemaakt. Het is vandaag een professionele investeringsmaatschappij die het noch aan middelen noch aan toewijding of expertise ontbreekt om haar opdracht te vervullen in een snel veranderende omgeving. PMV was de voorbije jaren de meest actieve VC-investeerder in ons land. Die rol is onmogelijk zonder een diepgaand inzicht in (technologische) evoluties of de capaciteit om complexe financieel-juridische constructies uit te werken, maar ook zonder de interpersoonlijke competenties om partners samen te brengen rond een gemeenschappelijke doelstelling. Het is die zeldzame combinatie van middelen, kennis en competenties, ingezet met een langetermijnhorizon voor ogen, die

van PMV een unieke organisatie maakt. Vanaf dit jaar worden die troeven nog maar eens gevaloriseerd in een nieuw fonds dat vooral zal investeren in projecten die inzetten op de energietransitie, de digitale transitie en duurzame mobiliteit: Epico2 zal een focus hebben die bijzonder belangrijk is voor onze regio. Wendbaarheid Neen, na 20 jaar heeft PMV niets van haar wendbaarheid verloren. Dat ze snel kan optreden met een adequaat arsenaal aan financieringsinstrumenten, bewees ze nog maar eens de voorbije twee jaren met o.a. de lancering van de coronalening als onderdeel van een heus PMV-arsenaal aan middelen om onze ondernemingen door de coronacrisis te loodsen. Een ongeziene toevloed aan dossiers leidde tot een forse werkdruk en verplichtte de organisatie om haar werking te herbekijken en uit te breiden. Ook met de lancering van het Welvaartsfonds zette PMV de relance kracht bij. Moe maar tevreden focust ze intussen alweer vooruit: vol ambitie en vertrouwen. Innovatielandschap In een immer evoluerend economisch landschap blijft een alerte financier als PMV broodnodig. Zo is het voor scale-ups in onze regio, bijvoorbeeld, nog altijd niet evident om voldoende kapitaal te vinden waardoor ze hun internationalisatieplannen moeten uitstellen of integendeel voorbij de landsgrenzen moeten kijken op zoek naar fondsen. Tegelijk is er een onmiskenbare evolutie van almaar stijgende waarderingen van bedrijven, grotere deals en — vooral buitenlandse — spelers met steeds diepere zakken waardoor steeds meer private bedrijven een waarde bereiken van meer dan 1 miljard USD. Ondanks het feit dat 2021 ook voor België een succesjaar was qua investeringen, is ons land bij de traagste groeiers van Europa. In Zweden wordt 10 keer zoveel VC-geld per inwoner geïnvesteerd als in België. Dat is een bedreiging voor ons innovatielandschap: wanneer jonge ondernemers hun bedrijf gaan vestigen waar het geld zit, ontstaan op die plek nieuwe ecosystemen voor kennis en talent. Stuwkracht Het is aan PMV, samen met andere spelers in het Vlaamse ecosysteem, om antwoorden te zoeken op die nieuwe uitdagingen. De instrumenten daarvoor zijn bekend. Het zijn dezelfde die PMV de voorbije 20 jaar hebben gemaakt tot wat de Vlaamse investeringsmaatschappij vandaag is: een arsenaal aan financieringsinstrumenten, de kennis om ze in te zetten in goed functionerende structuren, inzicht in nieuwe ontwikkelingen en interpersoonlijke competenties om deals mogelijk te maken. Ook in een veranderende wereld kan PMV met die vertrouwde tools de best mogelijke investeerders blijven samenbrengen om bedrijven van bij ons de financiering te brengen die zij nodig hebben. En zo blijft er ook de volgende 20 jaar beslist een rol voor PMV: stuwkracht blijven geven aan initiatieven die belangrijk zijn voor de toekomst van Vlaanderen. Koen Kennis, voorzitter

“ De rol van PMV is onmogelijk zonder een diepgaand inzicht in (technologische) evoluties of de capaciteit om complexe financieel-juridische constructies uit te werken, maar ook zonder de interpersoonlijke competenties om partners samen te brengen rond een gemeenschappelijke doelstelling.” 9

1. Maatschappelijke meerwaarde

maatschappelijke meerwaarde

Maatschappelijke meerwaarde voor Vlaanderen, meer dan een baseline Voor het vierde jaar op rij rapporteert PMV over de maatschappelijke impact van haar investeringsactiviteiten. Bewust van de moeilijkheid van de taak om maatschappelijke impact te gaan meten is PMV reeds in 2017 gestart met de eerste voorzichtige stappen om de maatschappelijke impact van haar investeringsactiviteiten in kaart te brengen. Een ambitieuze opdracht, zo bleek en blijkt. Ambitieus gezien PMV hiermee pionierde in een – op dat moment – ontwakend besef van duurzaamheidsrapportering. Het in kaart brengen van de gerealiseerde maatschappelijke meerwaarde d.m.v. een postinvesteringsanalyse is bewust een gefaseerde oefening geweest. De eerste fase (2018) omvatte een evaluatie van de business unit Life Science & Care. In 2019 werden alle PMV-business units geëvalueerd, uitgezonderd de fondsinvesteringen en de activiteiten m.b.t. de standaardproducten. In 2020 werd de gehele impact van de PMV-groep in kaart gebracht. Ook dit jaar wordt de gehele PMV investeringsportefeuille geëvalueerd. PMV werd bij de opzet van de methodologie begeleid door Forum Ethibel. Op advies van Forum Ethibel en gedreven door de recente evoluties inzake non-financial reporting, zoals o.m. de invoeging van vigerende Europese richtlijnen, werkt PMV een pre-investeringsmethodiek uit.

Life Science & Care (oranje) scoort vnl. sterk voor SDG 3 (goede gezondheid en welzijn) en SDG 9 (industrie, innovatie en infrastructuur). Risicokapitaal (blauw) scoort het sterkst op SDG 8 (waardig werk en economische groei) en SDG 9 (industrie, innovatie en infrastructuur).

Het infrastructuurteam draagt sterk bij aan SDG 7 (betaalbare en duurzame energie), SDG 13 (klimaatactie), SDG 9 (industrie, innovatie en infrastructuur) en SDG 11 (duurzame steden en gemeenschappen).

Vastgoed scoort goed op SDG 3 (gezondheid en welzijn), SDG 11 (duurzame steden en gemeenschappen) en SDG 8 (waardig werk en economische groei).

Globale visie PMV heeft — vanuit een globale visie inzake duurzaamheidsrapportering — zichzelf de ambitie gesteld om voor al haar investeringsactiviteiten (incl. fondsen) tegen december 2023 ‘light green proof’ te zijn (art. 8, SFDR). Dat impliceert dat de financiële producten in kwestie aantoonbare milieukenmerken of sociale kenmerken hebben als onderdeel van het beleggingsproces. Het Welvaartsfonds wordt daarbij gehanteerd als eerste fonds waarvoor we dat volwaardig toepassen. Op naar meer, op naar beter dus. Postinvesteringsanalyse PMV ontwikkelde — samen met Forum Ethibel — een methode om de maatschappelijke impact van haar activiteiten te evalueren. Enerzijds is er een methode voor de financieringsactiviteiten op maat, op basis van 16 specifieke criteria, anderzijds is er een praktijk voor de gestandaardiseerde financieringsproducten, een methode op basis van NACE-codes. De postinvesteringsevaluatiemethode resulteert in een relatieve en benaderende impactanalyse per SDG-goal. Verrekend naar relatief aandeel per SDGdoelstelling t.o.v. de investeringsportefeuille kunnen onderstaande conclusies worden geformuleerd per business unit. De evaluatie van 2020 wordt bevestigd. Dat is niet geheel verwonderlijk gezien ook de investeringsportefeuille in grote mate identiek is aan 2021.

Gigarant (blauw) en bedrijfsleningen (oranje) kennen een min of meer gelijkaardig patroon met voornamelijk contributie voor SDG 8 (waardig werk en economische groei).

Fund-of-Fund toont een relatief gelijke verdeling inzake SDG-contributie, met een groter aandeel voor SDG 9 (industrie, innovatie en infrastructuur).

De standaardfinanciering resulteert ook in 2021 in een brede en gevarieerde maatschappelijke bijdrage, voortvloeiend uit een brede waaier aan bedrijven (vnl. kmo’s) over vele sectoren heen, die een beroep doen op de standaardfinancieringsmogelijkheden. De hoogste bijdrage wordt gerealiseerd voor SDG 8 (waardig werk en economische groei).

maatschappelijke meerwaarde

Pre-investeringsanalyse In 2021 keurde de raad van bestuur van PMV haar duurzaamheidsvisie (2021-2023) goed. PMV heeft zichzelf de ambitie gesteld om voor al haar investeringsactiviteiten (incl. fondsen) tegen december 2023 ‘light green proof’ te zijn (art. 8, SFDR). Om de duurzaamheidsvisie en -ambitie waar te maken binnen PMV zijn heldere, transparante en haalbare processtappen geformuleerd doorheen het investeringsproces: van de eerste evaluatie tot de exit. De verschillende processtappen moeten resulteren in de identificatie en opvolging van duurzaamheidsrisico’s en -opportuniteiten in de portfolio die ook de basis vormen van de periodieke duurzaamheidsrapportage. Schematisch resulteert dit in onderstaande procesflow.

Pre-evaluatie

Opvolging

Post-evaluatie

Rapportage

• Exclusie • Due diligence

• Mitigatie • Adaptatie

• Impact assesment

• Sustainability report • Website • Jaarverslag

Interne communicatie & opleiding Externe evaluatie

De pre-evaluatie heeft verschillende doelstellingen: 1. geen financiering voor bedrijven die uitgesloten activiteiten voeren of in uitgesloten sectoren werken (ESG-uitsluitingslijst); 2. geen financiering voor bedrijven die in het verleden onethisch gedrag hebben vertoond of (herhaaldelijk) zijn veroordeeld voor inbreuken op de nationale wetgeving; 3. detecteren van ESG-risico’s en opportuniteiten (ESG-vragenlijst).

De eerste stap in het pre-evaluatieproces van een potentiële investering omvat een evaluatie van de investering aan de hand van een exclusielijst. De richtlijn is helder en zonder discussie: PMV investeert niet in activiteiten die opgenomen zijn in de exclusielijst. Nagenoeg dezelfde lijst is van toepassing voor alle business units van PMV en voor alle PMV-activiteiten. De exclusielijst wordt zodoende voorafgaandelijk aan elke investering, lening etc. toegepast. PMV heeft zich voor de exclusielijst gebaseerd op gangbare richtlijnen voor de financiële sector (o.a. EIF). De tweede stap betreft een pre-evaluatie van de potentiële investering aan de hand van een ESG-vragenlijst. Het doel is maximaal de ESG-risico’s in kaart te brengen. De vragenlijst is gebaseerd op gelijkaardige voorbeelden in de sector. Net zoals de hele EU-regelgeving m.b.t. niet-financiële rapportering is ook de pre-evaluatievragenlijst een levend document dat markttendensen zal volgen. Stap 3 ten slotte omvat de uitvoering van een gedetailleerde due diligence op het vlak van ESG, al dan niet samen met andere due diligence-elementen. Een dergelijke gedetailleerde due diligence op ESG-niveau kan worden uitgevoerd door een erkende externe partij. In lijn met de vooropgestelde duurzaamheidsambitie, ‘light green’, worden de resultaten van zowel stap 1 (exclusielijst), als stap 2 (pre-evaluatievragenlijst) en, eventueel, stap 3 (due diligence) mee opgenomen in de investeringsnota’s. De aanwezigheid van eventuele ESG-risico’s impliceert niet de facto dat er principieel niet kan worden geïnvesteerd. Mitigatie van gedetecteerde ESG-risico’s is mogelijk. Vervolgstappen Teneinde een daadkrachtig duurzaamheidsbeleid te kunnen voeren, wordt nu ook geëvalueerd of en hoe eventuele mitigerende ESG-maatregelen ook contractueel kunnen worden verankerd in de financierings- of investeringsovereenkomsten. Bovenstaande duurzaamheidsvisie wordt momenteel uitgewerkt en uitgerold binnen het Welvaartsfonds. Na evaluatie en eventuele bijsturing wordt de methodiek ook toegepast in de overige business units van PMV. Ook hier vormen de standaardproducten een uitdaging, gezien die PMV-divisie specifiek is afgestemd op veeleer kleinere en startende ondernemingen die niet altijd over de nodige ESG-data beschikken en waarvoor een volwaardige ESG-rapportering administratief gezien relatief zwaar is. Specifiek voor hen zal mogelijk een andere ESG-werkwijze moeten worden toegepast. Het Belgian Growth Fund, ten slotte, heeft in 2020 reeds een duurzaamheidsrapport opgemaakt en gepubliceerd. Dat vormt een eerste stap naar een systematische en periodieke duurzaamheidsrapportage binnen PMV.

2. Corona

corona

215 miljoen goedgekeurde coronaleningen Sinds mei 2020, bij de start van de coronapandemie, kende PMV 670 coronaleningen goed op een totaal van 2.027 aanvragen. De achtergestelde leningen waren bedoeld voor intrinsiek gezonde en levensvatbare Vlaamse kmo’s die naar aanleiding van de coronacrisis in financiële ademnood geraakten. PMV hanteerde daarvoor twee categorieën van aanvragers: enerzijds kmo’s en zelfstandigen, anderzijds start-ups en scale-ups. Meer dan 215 miljoen euro aan leningen werd in totaal goedgekeurd.

m de Vlaamse bedrijven mee door de coronacrisis te loodsen, besliste de Vlaamse regering in 2020 om de financiële slagkracht van PMV sterk uit te breiden. De waarborgcapaciteit voor kredietbedragen tot 1,5 miljoen euro werd met 100 miljoen euro uitgebreid (naar 400 miljoen euro), die voor kredietbedragen boven 1,5 miljoen euro — via Gigarant — werd verdubbeld (naar 3 miljard euro), en voor COVID-gerelateerde dossiers werden de garantiemodaliteiten versoepeld (de zogenaamde COVID-waarborgen). Er werd ook een bijkomend budget voorzien van 250 miljoen euro voor achtergestelde leningen (de coronaleningen). Daarnaast werd de bestaande Winwinlening uitgebreid en werd er een Vriendenaandeel in de markt gezet waarmee Vlamingen tot 75.000 euro via aandelen kunnen investeren in kmo’s. De Europese Commissie keurde zowel de COVID-waarborgen als de coronaleningen goed, met de bedoeling die goedkeuring af te laten lopen eind 2020. Gezien de ernst van de crisis besliste Europa echter om die periode te verlengen en PMV de mogelijkheid te geven de coronaleningen en de COVID-waarborg voor een langere periode aan te bieden, tot 15 oktober 2021.

Kmo-aanvragen Het leeuwendeel van de ontvangen aanvragen voor coronaleningen was afkomstig van kmo’s. In totaal ging het om 1.497 aanvragen tegenover 530 aanvragen bij startups en scale-ups. Hoewel het aantal aanvragen voor de laatste groep maar een kwart bedroeg van het totaal aantal aanvragen, kwam het bedrag bijna op hetzelfde neer: 297 miljoen aan aanvragen voor kmo’s tegenover 294 miljoen voor start-ups en scale-ups. Dat is vooral te wijten aan het feit dat de kmo’s — vooral sinds begin 2021 — kleinere bedragen aanvroegen voor de coronalening. Maar liefst 1.137 ondernemers binnen die groep vroegen een bedrag aan kleiner dan 150.000 euro. Kwart niet ontvankelijk Van bij het begin werd er vanuit PMV nauwlettend op toegezien dat de coronaleningen ingezet werden voor de groep waarvoor het bedoeld was, met name intrinsiek gezonde start-ups, scale-ups, kmo’s en zelfstandigen die door de coronacrisis in moeilijkheden waren gekomen. Dat resulteerde in een kwart van de aanvragen die niet ontvankelijk werden geacht, bijvoorbeeld om-

239 Vriendenaandelen Ter ondersteuning van kapitaalsinvesteringen in kleinere bedrijven lanceerde de Vlaamse minister van economie, in samenwerking met PMV, het Vriendenaandeel. Particulieren kunnen ermee tot 75.000 euro investeren in een kmo door er zelf aandeelhouder van te worden. In ruil ontvangt de Vriendenaandeelhouder tot maximaal 5 jaar een fiscaal voordeel van 2,5% per jaar. De onderneming kan net zoals bij de Winwinlening tot 300.000 euro extra kapitaal ophalen. In totaal werden er sinds de invoer van het instrument vorig jaar 239 Vriendenaandelen geregistreerd voor een bedrag van 656.000 euro. Van de bijna 300 Vriendenaandelen die net voor het einde van het jaar 2021 werden aangevraagd, waren er dan nog verschillende in behandeling.

dat de aanvraag afkomstig was van een bedrijf dat al voor de coronacrisis in financiële moeilijkheden zat of omdat de coronacrisis voor de onderneming geen gevolgen had. Ondertussen zijn 595 coronaleningen effectief opgenomen, goed voor een totaal kredietbedrag van bijna 175 miljoen euro. Nieuwe uitdagingen Michel Casselman, algemeen manager van PMV, kijkt met voldoening terug op de rol die PMV tijdens de crisis heeft gespeeld: “We hebben met PMV getoond dat we in crisissituaties heel kort op de bal kunnen spelen en snel aangepaste financiering hebben kunnen voorzien

die heel wat ondernemers door een moeilijke periode heeft geholpen. PMV heeft met al bij al een bescheiden mankracht een extra toevloed aan dossiers moeten behandelen, bovenop de normale werking, en onze mensen hebben dat op een voortreffelijke manier gedaan. Ondertussen blijkt dat we de economische crisis beter verteerd hebben dan verwacht, maar dat er andere uitdagingen voor ons liggen die een globaal antwoord verwachten en die ook een belangrijke impact zullen hebben op onze economie. Dan denk ik in het bijzonder aan de omslag naar een groenere economie en de implementatie van de verschillende ESG-criteria in de bedrijfsvoering van veel kmo’s.”

Recordaantal Winwinleningen Nog nooit vonden kmo’s zoveel financiering bij vrienden of familie. Vorig jaar werden in totaal 8.665 Winwinleningen voor 152 miljoen euro afgesloten. Dat is meer dan het dubbele van het aantal leningen in 2020. Het afgelopen jaar steunden Vlamingen meer dan ooit de financiële draagkracht van ondernemingen, die bij heel wat bedrijven door de coronacrisis onder druk kwam te staan. Om ondernemers op (middel)lange termijn te ondersteunen, werd op voorstel van Vlaams minister van Economie Hilde Crevits het Vlaamse herstelplan uitgewerkt. Eén van de onderdelen daarvan was de lancering van het Vriendenaandeel en een aangepaste Winwinlening met het doel ondernemingen via vrienden, familie of geïnteresseerde derden makkelijker en voordeliger aan een lening te helpen en zo de solvabiliteit te versterken. De Winwinlening is een fiscaal voordelig instrument dat een jaarlijks belastingkrediet van 2,5 procent oplevert op het gemiddeld saldo van het nog verschuldigde kapitaal en bij opzeg van de lening (bvb. In geval van faillissement) kan 30% van het uitstaande bedrag gerecupereerd worden via een belastingaftrek. Succes Particulieren kunnen sinds oktober 2020 tot 75.000 euro uitlenen aan kmo’s of zelfstandigen, waar dat vroeger beperkt was tot 50.000 euro. Ook het maximale bedrag dat een onderneming kan lenen via Winwinleningen werd opgetrokken van 200.000 naar 300.000 euro en de waarborg op het uitstaand saldo werd opgetrokken van 30% naar 40%. En daar waar de vaste looptijd van de lening nog 8 jaar was, kan er sinds oktober 2020 een looptijd gekozen worden tussen 5 en 10 jaar. Eind 2021 blijkt het succes van de maatregelen: nog nooit konden zoveel kmo’s rekenen op een financieel duwtje via vrienden, familie, kennissen of geïnteresseerde particulieren. Vorig jaar werden 8.665 Winwinleningen afgesloten voor 152 miljoen euro. Dat zijn er ruim de helft meer dan in 2020, waar het record toen al met 4.176 leningen op ruim 100 miljoen euro lag.

3. Financiering op maat

kapitaal

OTRA SOLUTIONS

Platform voor parkeren Bij Make it fly nemen twee broers na een kwarteeuw het roer over van hun moeder. PMV maakte de generatiewissel mee mogelijk en staat nu klaar om de digitale dienstengroep bij te staan in zijn groeiambities.

aast de fileproblematiek is de toenemende criminaliteit langs de Europese wegen en het enorme tekort aan veilige en degelijke parkeerfaciliteiten een grote zorg voor de transportwereld. Elk jaar wordt in Europa maar liefst voor 8,2 miljard euro aan diefstallen of schadegevallen bij vrachtwagens vastgesteld. Per dag zijn er in Europa 100.000 parkeerplaatsen voor vrachtwagens te kort. “En dus worden veel vrachtwagenchauffeurs en transportfirma’s blootgesteld aan risico’s onderweg. Met OTRA hebben we de voorbije twee jaar die problemen uitgebreid in kaart gebracht en geanalyseerd. Dat heeft ons op het idee gebracht om twee platformen en een applicatie uit te bouwen die een toegevoegde waarde zullen bieden aan de in volume toenemende sector”, vertelt OTRA-medeoprichter Sven Bols. Veiliger en beter slapen Vandaag reserveren truckchauffeurs hun rustplaatsen ofwel niet ofwel via mail of telefoon terwijl ze onderweg zijn. Dat doen ze op basis van statische data. Daardoor staan chauffeurs regelmatig voor een volle bewaakte parking en moeten ze binnen de nog toegelaten rijtijd alsnog op zoek naar een alternatief. Het OTRA-platform maakt het mogelijk een beveiligde parkeerplaats voor vrachtwagens te reserveren. Dankzij OTRA FLEET™ hebben truckers en dispatchers een realtimezicht op het aantal beschikbare plaatsen op de betaalde parkings. Een gegarandeerde rustplaats brengt gemoedsrust en verandert het dagelijkse leven van een trucker aanzienlijk: veiliger en beter slapen, minder stress, minder criminaliteit, een verzekerde rij- en rustplanning… Ecologisch voordeel De OTRA-software richt zich op drie gebruikersgroepen: truckchauffeurs, fleet managers en parkinguitbaters. Chauffeurs en dispatchers kunnen op basis van betrouwbare parkeerinformatie een veilige plek boeken en betalen. Fleet managers van transportbedrijven kunnen altijd en overal hun lading of vrachtwagen traceren en hun kosten beheren. Bovendien weten ze dankzij OTRA FLEET™ ook dat hun koellading kan worden aangesloten op laadpalen die op de parking aanwezig zijn, wat draaiende dieselmotoren voorkomt en dus een ecologisch voordeel biedt. Parkinghosts of -uitbaters kunnen tot slot via OTRA Park™ aan chauffeurs en bedrijven laten zien welke faciliteiten ze

aanbieden maar kunnen ook de bezetting beheren en verzekerd zijn van een correcte betaling. Europees potentieel De kapitaalparticipatie van PMV moet het mogelijk maken voor OTRA om de platformen in de markt zetten. Er wordt ook werk gemaakt van de realisatie van volledig uitgeruste parkings over heel Europa. Lieven De Jonge, Business Manager PMV: “Het OTRA-platform biedt met zijn unieke SaaS-technologie een

algoritmische oplossing voor een nijpend probleem in de internationale transportsector. Wij geloofden van bij de start in het unieke platform en zijn blij dat we het OTRA-team mee de mogelijkheid hebben kunnen bieden om de tool in volle coronacrisis te ontwikkelen.” Ook investeringsmaatschappij Alychlo participeert in het platform met Europees potentieel.

“Naast de fileproblematiek is de toenemende criminaliteit langs de Europese wegen en het tekort aan veilige en degelijke parkeerfaciliteiten een grote zorg voor de transportwereld.”

kapitaal

SWEEPATIC

Gevoelige plekken Sweepatic specialiseert zich in ‘attack surface management’ (ASM): het onderzoekt de digitale voetafdruk van bedrijven en speurt daarbij naar mogelijke plekken waar onbevoegden toegang kunnen krijgen tot het bedrijfssysteem. Met de inzichten van de Leuvense scale-up kunnen ondernemingen zich proactief beschermen tegen cyberaanvallen. In een nieuwe investeringsronde haalde het 2,8 miljoen euro binnen, o.a. bij PMV.

et cloud-gebaseerde platform van Sweepatic verzamelt door continue monitoring een immense hoeveelheid data over de ‘attack surface’ die mogelijks de basis kan vormen voor cyberaanvallen. Sweepatic gebruik daarbij geavanceerde technieken zoals dataverrijking en analyses gebaseerd op artificiële intelligentie: modules die naast elkaar worden ingezet en elkaar verrijken om een compleet en accuraat overzicht te geven van de internetrisico’s. Op basis van die inzichten genereert het platform makkelijk inzetbare beveiligingsacties. Cybersecuritylabel In een nieuwe investeringsronde haalde de scale-up vorig jaar 2,8 miljoen euro op. Het kapitaal komt van het Dutch Security Techfund van TIIN Capital, van het Duitse eCapital en van PMV. Sweepatic wil met het kapitaal hun positie op de Europese ASM-markt verstevigen. Vorig jaar ontving Sweepatic al het Cybersecuritylabel ‘Made in Europe’. Dat label wordt toegekend door de European Cybersecurity Organisation (ECSO) en onderstreept de Europese identiteit van een bedrijf en de betrouwbaarheid van de oplossingen die het biedt. Ook buiten Europa kreeg Sweepatic inmiddels erkenning: in de VS sleepte het twee awards in de wacht. Digitale complexiteit Roald Borré, groepsmanager Risicokapitaal bij PMV, gelooft in het potentieel van Sweepatic: “De digitale complexiteit is de afgelopen jaren in veel bedrijven sterk toegenomen, terwijl cyberbeveiliging vaak achterblijft. Sweepatic is de eerste speler met een geautomatiseerde oplossing voor het in kaart brengen, monitoren en beheren van attack surfaces in Europa. Juist de automatisering en continue monitoring onderscheidt hen van de concurrentie en maakt Sweepatic tot een unieke speler in de markt.” Sweepatics klantenbestand bestaat onder meer uit Lineas, Ziekenhuis Netwerk Antwerpen, Reynaers Aluminium, Nationale Loterij, Sibelga en Flanders Make.

“Sweepatic is de eerste speler met een geautomatiseerde oplossing voor het in kaart brengen, monitoren en beheren van attack surfaces in Europa.”

leningen

VAREL SECURITY

Consolidatie in security Varel Security biedt diensten en hardware aan voor inbraakpreventie, brandbeveiliging, toegangscontrole en camerabewaking. Voor de overname van beveiligingsfirma Lares, een nieuwe stap in het buy and build-verhaal van ondernemer Ben Fortan, deed het een beroep op PMV-financiering.

arel Security biedt diensten en hardware aan voor inbraakpreventie, brandbeveiliging, toegangscontrole en camerabewaking. De onderneming telt zo’n 45 werknemers en richt zich zowel tot particulieren als bedrijven. Voor de overname van beveiligingsfirma Lares deed het een beroep op PMV-financiering. Lares is actief in meldkamer-aansluitingen voor particulieren en bedrijven. Met Lares voegt ondernemer Ben Fortan een nieuwe entiteit toe aan zjin onderneming. Fortan, die eerst bij Caterpillar en vervolgens bij Securitas België ervaring opdeed, is via een buy and build-strategie gestaag aan het groeien. Het traject startte in 2016 met de overname van Be Smart Security (onderhoud en meldkamers), waarna Pro Biometrics (leasing van camerasystemen), Varel Alarm en AJG Systems volgden. Onafhankelijke speler Varel Security is een van de weinige onafhankelijke spelers in België die zowel bij particulieren als ondernemingen een nationale service kan aanbieden. Het ontwikkelde zelf een geïntegreerd softwarepakket voor inbraak, brand en toegangscontrole waardoor het intelligente opdrachten kan uitvoeren (gezichtsherkenning, nummerplaten, heat mapping…) en daardoor kan concurreren met de grotere beveiligingsfirma’s. Het wil zich in de markt onderscheiden door kwaliteitsproducten, hoogwaardige installaties en een goede service na verkoop. Met meer dan duizend erkende firma’s voor beveiliging en camerabewaking is de sector zeer gefragmenteerd. Grotere internationale spelers als Verisure en Securitas zijn bezig de markt te consolideren. In het licht van die evolutie wil Fortan groeien door overnames (buy en build): een strategie die geschikt is voor ondernemingen in een gefragmenteerde industrie (met voldoende overnamekandidaten) en een schaalbaar businessmodel dat voordeel heeft bij extra schaalgrootte. De overname-ervaring, de synergie-mogelijkheden en de recurrente omzetbasis zetten PMV ertoe aan een lening toe te kennen, die Fortan combineerde met een banklening en een vendor loan om de overname van Lares rond te maken.

“Met meer dan duizend erkende firma’s voor beveiliging en camerabewaking is de sector zeer gefragmenteerd.”

leningen

MAKE IT FLY

Verder groeien na generatiewissel Bij Make it fly nemen twee broers na een kwarteeuw het roer over van hun moeder. PMV maakte de generatiewissel mee mogelijk en staat nu klaar om de digitale dienstengroep bij te staan in hun groeiambities.

oen onderneemster Véronique Dugardyn 25 jaar geleden haar bedrijf begon, had ze nooit durven dromen dat ze het een kwarteeuw later zou overlaten aan haar twee zonen, Mathieu en Laurent Cardinael. “Het internet was nog nieuw en onbekend, iets revolutionair. Van de digitalisering van bedrijven was toen nog helemaal geen sprake. De opstart was pionierswerk. Het was het begin van het digitale tijdperk”, blikt Dugardyn vandaag terug. Recent nam de tweede generatie de touwtjes in handen, Mathieu als CEO en Laurent als CFO. “Mathieu heeft een achtergrond in IT en Laurent is financieel geschoold, maar voor mij waren het vooral twee mannen op wie ik kon vertrouwen”, vertelt Dugardyn het verhaal van hoe haar zonen zijn doorgegroeid van stagiairs tot de nieuwe sterkhouders. Open gesprek Daarmee is de generatiewissel een feit. “Op een bepaald moment zijn we samen gaan zitten, ook met onze dochter, en zijn we een open gesprek aangegaan. Dat is vlot verlopen, heel transparant en eerlijk”, vertelt Dugardyn. Een generatiewissel is ook financieel geen evidentie, zeker niet als er daarenboven ambitieuze groeiplannen zijn, zoals bij de broers Cardinael. Bij Make it fly viel uiteindelijk alles in de juiste plooi door met kapitaalinvesteerder Green Park Investment Partners in zee te gaan waarmee een goede match was. Die investeerder had al goede ervaringen met PMV en stelde voor om PMV mee aan boord te halen. Mezzaninelening Bij de generatiewissel speelde PMV een cruciale rol door een zogenaamde mezzaninelening te verstrekken. Bart Van Hoe, senior investeringsmanager bij PMV: “Dat is een achtergestelde lening, wat betekent dat we als schuldeiser achter de banken komen. In se nemen we zo bijna hetzelfde risico als de aandeelhouders, alleen krijgen we geen zeggenschap over de onderneming. Dat blijft volledig bij de aandeelhouders. PMV vormde zo de ontbrekende schakel om de generatiewissel naar de twee zonen volledig rond te krijgen. “We waren echt op zoek naar zo’n partij”, aldus de ene helft van het nieuwe topduo. “PMV biedt aanvullende flexibiliteit bovenop de bankfinanciering en is een geduldige investeerder in goede en slechte tijden. Plus, we voelen ons gesteund. Ze geloven in ons. Dat geeft een andere relatie dan met de bank”, vult de andere helft aan.

Uitdagingen Een heikele kwestie was natuurlijk de waardering. “Er moest een accurate waardering gebeuren, zodat we een marktconforme prijs zouden betalen. Dat is niet meer dan juist, ook naar onze zus toe”, aldus Mathieu Cardinael. “Het voorbereidende werk is cruciaal. En je hebt de juiste mensen nodig. Fiscalisten, juristen, onze raad van advies. Allemaal hebben ze op ons dossier gewerkt”, vertelt de voormalige topvrouw van Make it fly. “De oprichting van die adviesraad, die jaren geleden in het leven werd geroepen, was een cruciale keuze”, beoordeelt Van Hoe. “Of je met externe financiers werkt, is een keuze van de familie. Wij beklemtonen vooral de nood om je te laten omringen bij beslissingen. En we breken graag een lans voor

een goede corporate governance.” Laurent Cardinael kan er als CFO over getuigen dat er heel wat rapportering verwacht wordt. “Het was wat aanpassen, maar het heeft wel geholpen meer structuur te brengen in de onderneming. Dankzij onze financiers zijn we tot nieuwe inzichten gekomen.” Toekomst Met de generatiewissel achter de rug komt de rust niet terug in het bedrijf. Integendeel. Mathieu Cardinael: “Heel snel nadat PMV aan boord is gekomen, hebben we al een eerste overname gedaan. PMV heeft daar een mooie rol in gespeeld. Ze staan ons echt bij in onze buy & build-strategie.” Van Hoe: “Wij blijven dossiers na een investering opvolgen en gaan

regelmatig samenzitten. We zijn partners op lange termijn. In het geval van Make it fly geloven we in hun businessmodel en hun roadmap. We denken dat ze een belangrijke speler kunnen worden in een consoliderende sector. En we zijn blij dat we een mooi familiebedrijf lokaal kunnen helpen verankeren.”

“Wij blijven dossiers na een investering opvolgen en gaan regelmatig samenzitten. We zijn partners op lange termijn.”

waarborgen

BEMATRIX

Modulair maatwerk beMatrix maakt originele en modulaire kadersystemen in aluminium voor events en beurzen. Op basis van de resultaten van 2019 werd het bedrijf bekroond met de award Ambassadeur Trends Gazellen 2021 in de categorie grote ondernemingen voor West-Vlaanderen. Het is een mooie erkenning als voorlopig sluitstuk van een sterk parcours dat de onderneming de laatste jaren aflegde.

inds de oprichting in 1987 stuwt een indrukwekkende reeks aan innovaties de omzet gestaag vooruit. Volgens Stefaan Decroos, de CEO van beMatrix, is de constante drive naar vernieuwing de sleutel geweest van het succes van beMatrix: “Al van bij het begin hebben we ingezet op innovatie die zowel het bedrijf als de klant ten goede kwam. De combinatie van modulariteit van ons systeem met maatwerk maakt dat wij bijna altijd aan de wensen van onze klant kunnen beantwoorden.” Duurzaam systeem beMatrix wil het leven van de stand- en eventbouwer zo eenvoudig mogelijk maken door maatwerk te combineren met de voordelen van een modulair en herbruikbaar systeem dat bovendien duurzaam is. Via een internationaal verkoopnetwerk biedt het bedrijf lokale service en ondersteuning. De internationalisering was een van de grote aanjagers van het groeiende succes de laatste jaren. Zo is Freeman, een van de grootste eventorganisatoren en beurzenbouwers in Amerika, sinds 2017 een belangrijke klant van beMatrix.

“Als bedrijf hebben we snel actie genomen, niet alleen door onze kosten onder de loep te nemen, maar ook door flexibel in te spelen op de nieuwe marktomstandigheden en door nieuwe producten aan ons gamma toe te voegen die een antwoord bieden op de nieuwe noden door de COVID-crisis.”

Abrupte stop Begin 2020 maakte corona een eind aan het groeiparcours van de voorgaande jaren. Stefaan Decroos: ”Als bedrijf hebben we snel actie genomen, niet alleen door onze kosten onder de loep te nemen, maar ook door flexibel in te spelen op de nieuwe marktomstandigheden en door nieuwe producten aan ons gamma toe te voegen die een antwoord bieden op de nieuwe noden door de COVID-crisis.” Ondanks die flexibele ingesteldheid had beMatrix nood aan bijkomende liquiditeiten om de pandemie door te komen. Dankzij een tussenkomst van Gigarant, dat met waarborgen boven anderhalf miljoen deel uitmaakt van de PMVfinancieringsoplossingen, kon beMatrix die bijkomende financiering bij de bank losweken.

“Sweepatic is de eerste speler met een geautomatiseerde oplossing voor het in kaart brengen, monitoren en beheren van attack surfaces in Europa.

waarborgen

BEERSELECT

Bier op bestelling Sinds september 2019 helpt contractbrouwerij Beerselect kleine brouwers met opschaling en commerciële ondersteuning. Begin vorig jaar haalde ze zes miljoen euro op in een nieuwe financieringsronde. Met die financiële injectie kunnen de drie jonge oprichters hun brouwcapaciteit uitbreiden tot drie miljoen liter per jaar, experimenteren met bier in blik en hard seltzers, en extra medewerkers aanwerven.

eerselect is het geesteskind van oprichters Wout Meuleman, Miel Bonduelle en Kasper Peeters. Eind 2018 haalde het drietal 900.000 euro op voor de bouw van de brouwerij. Die brouwt geen bierrecepten van de drie oprichters, maar al ruim 400 recepturen van honderd bierfirma’s. Die snelgroeiende groep brouwers heeft geen eigen brouwinstallatie, maar laat hun creaties brouwen door ‘contractbrouwers’ als BeerSelect die gepassioneerde bierliefhebbers helpen met de ontwikkeling en productie van hun eigen bier. In de groepsbrouwerij kan je al vanaf 2.000 liter je eigen bier laten brouwen. Sinds de deuren openden in de herfst van 2019 rolden al meer dan 7 miljoen flesjes van de band, goed voor 2,5 miljoen liter bier. Met de nieuwe financieringsronde kan BeerSelect, de grootste brouwerij van Gent, de jaarlijkse brouwcapaciteit bijna verviervoudigen naar drie miljoen liter. Hellofresh De oprichters leerden elkaar kennen toen ze tijdens hun studententijd werkten als deur-aan-deurverkopers voor onder andere Hellofresh. De drie richtten een webwinkel op. In het hele land gingen ze bier halen bij kleine brouwers. Dat stockeerden ze op kot. Bestellingen brachten ze naar het nabijgelegen postkantoor. Toen de bierverzameling te groot werd, besloten ze naar een kantoor te verhuizen waarna het idee ontstond om zélf een contractbrouwerij op te richten. Dat bleek moeilijker dan gedacht. Bij Belfius, PMV en enkele ondernemers haalden ze 900.000 euro op. In juni 2019 werden de tanks en de andere onderdelen geleverd, drie maanden later begonnen ze te brouwen. De nieuwe financieringsronde van zes miljoen euro komt er dankzij een krediet van Belfius, een op maat uitgewerkt leasingvoorstel van Belfius Lease en een som geld van private investeerders van het fonds Harvest. Dat fonds groepeert de ondernemers die ook een belang hebben in de restaurantketen Bavet. BeerSelect kreeg de steun van een Gigarant-waarborg voor de lening bij Belfius en de leasing bij Belfius Lease.

Experimenteren CEO Wout Meuleman: “Bovenop die uitbreiding kunnen we dankzij het extra kapitaal ook experimenteren met bier in blik en hard seltzers, een lichtalcoholische calorie- en suikerarme drank - ook voornamelijk in blik. Bier in blik heeft bij ons een slechte naam, maar dat is elders in de wereld niet het geval. Bovendien is de export van bier makkelijker in blik dan in flesjes: blikken wegen minder. Met een nieuwe en unieke afvullijn — één van de meest complexe in de wereld — die liefst 12.000 flessen of blikken per uur kan vullen in allerlei formaten, kunnen

we vanaf nu een veel breder scala aan bieren brouwen en niet enkel bieren die gisten op fles. Zo kunnen we samen met onze brouwers volop de kaart van smaakinnovatie trekken. Want hoewel technologische innovatie in de bierwereld voornamelijk komt van de grote spelers, is smaakinnovatie het domein van de kleinere, lokale brouwers.” Beerselect investeert ook in een labo om microbiologische en fysico-chemische analyses uit te voeren. Meten is weten: met de extra apparatuur willen de Gentse ondernemers de kwaliteit van craft brouwsels opkrikken.

“Hoewel technologische innovatie in de bierwereld voornamelijk komt van de grote spelers, is smaakinnovatie het domein van de kleinere, lokale brouwers.”

fondsen

NOVALIS

Gezondheidszorg in evolutie te bieden zoals genomica of bio-informatica. Verder verwachten ze ook sterke groei in gepersonaliseerde geneeskunde. Die manifesteert zich op verschillende vlakken zoals de fusie van genetische sequentiëring en data-analyse (‘genes and bytes’), online personal health monitoring, gepersonaliseerde immunotherapie of flexibele productie. De fondsbeheerders zijn ervan overtuigd dat innovatieve technologie een antwoord kan bieden op groeiende noden in de gezondheidszorg. Die technologie tracht het fonds in een vroeg stadium te identificeren en te ondersteunen om op die manier een sterk wetenschappelijk én zakelijk fundament te leggen om bedrijven te laten groeien en slagen.

Ook via haar fondsinvesteringen is PMV een langetermijnpartner voor verschillende bedrijven in de life sciences & zorg. Zo investeerde PMV in diverse fondsen die actief zijn in die sector, zoals Vesalius, Aescap, Bioqube, Capricorn health Tech, Droia, Heran, LSP, OMX Ventures en V-Bio. Mede dankzij die PMV-financieringen kon de sector zich ontwikkelen tot een belangrijk ecosysteem in Vlaanderen dat o.a. succesverhalen als Argenx heeft voortgebracht. Maar het verhaal gaat verder.

MV blijft via fondsen investeren in technologie die de gezondheidszorg doet evolueren. In 2021 vulde PMV haar activiteiten op het gebied van life sciences & zorg verder aan met een investering van 5 mln. euro in Novalis II, een beloftevol fonds dat investeert in zeer jonge bedrijven die gericht zijn op niet-therapeutisch gerelateerde medische technologieën, met een sterke focus op Vlaanderen. Met het tweede fonds haalde Novalis vorig jaar 27,4 mln. euro op om te investeren in een twintigtal bedrijven. De verwachting is dat zowat 30% van die middelen zal worden geïnvesteerd in incubatie (‘seed en start-up’) en 70% in acceleratie (‘early stage’). Enabling technologies De beheerders zien veel potentieel in zogenaamde ‘enabling technologies’: jonge startende bedrijven die de gezondheidszorg transformeren door grote farmaceutische spelers te helpen om hun businessmodellen meer wendbaar, slim en ‘asset light’ te maken door externe diensten, research en technologie aan

Lokale netwerk Opvallend is dat Novalis voor de financiering van het fonds ook haar lokale netwerk van ondernemers aanspreekt: een 40-tal kleinere lokale investeerders participeert in Novalis II. Vaak zijn het ondernemers die al in het eerste fonds investeerden en ook in het tweede fonds stappen. Novalis Fund 1 werd opgericht in september 2018 en bedroeg in totaal 4 miljoen euro, dat werd ingezet in acht bedrijven, voornamelijk in de Benelux-regio. Een eerste exit werd gerealiseerd met het Amerikaanse portefeuillebedrijf doc.ai, dat door Sharecare werd overgenomen als onderdeel van een beursgang. Sterke start Het tweede fonds is alvast in het voorbije jaar meteen heel sterk gestart met drie beloftevolle investeringen. Zo investeerde het in Grapheal, een ontwikkelaar van draagbare biosensoren die — bijvoorbeeld — op continue basis het genezingsproces van wonden kunnen opvolgen, meteen te raadplegen via een smartphone. Het fonds investeerde ook in Rheavita (dat continue vriesdroogtechnologie ontwikkelt voor biofarmaceutische producten) en in Modality.AI (dat artificiële intelligentie gebruikt om neurologische en psychiatrische condities bij patiënten te evalueren, zowel thuis als in het ziekenhuis). Met haar eerste fonds heeft Novalis bewezen dat het team waarde kan creëren door een hands-on ondernemersstijl en diepgaande technologische kennis. Bij PMV zijn ze ervan overtuigd dat ze met het Novalis Biotech Acceleration Fund innovatie en valorisatie van technologie in het ondernemende ecosysteem van de Vlaamse regio zullen blijven ondersteunen.

BGF

Op schema Belgian Growth Fund (BGF), gelanceerd in 2019, heeft tot doel om het financieringsaanbod voor scale-ups en groeibedrijven in onze contreien te versterken. Na twee drukke investeringsjaren heeft BGF al geïnvesteerd in zeven fondsen. BGF mikt op de uitbouw van een gebalanceerde portefeuille, gespreid over investeringsfases, sectoren en jaargangen.

et fund-of-funds BGF heeft een fondsgrootte van 312 miljoen euro en wordt geadviseerd door PMV samen met partner BNP Paribas Fortis Private Equity. PMV bezit 10% van de aandelen. Het aandeelhouderschap van BGF bestaat uit voornamelijk Belgische institutionele investeerders en FPIM. Via haar aanzienlijke investeringsbedragen in fondsen (tot 25 miljoen euro per fonds) helpt BGF die fondsen om voldoende schaal te bereiken. Investeringsrondes in scale-ups en groeibedrijven worden immers steeds groter, waardoor BGF meer dan ooit relevant is. Belgian angle BGF heeft impact op het groeitraject van tal van Belgische bedrijven, zoals bijvoorbeeld de managementsoftwareleverancier Sigma Conso of MobileXpense, dat software ontwikkelt om onkosten te beheren. Fortino Capital I Growth investeerde in beide bedrijven. Via Smartfin Capital II werd dan weer geïnvesteerd in de videotechnologiespecialist Theo Technologies en in de marktonderzoekstechnologieleverancier en -dienstverlener Eyesee. Via Sofindev V werden

investeringen gemaakt in IT-serviceprovider Christiaens, uitzendmanagementsoftware-ontwikkelaar MediaGenix, interieur- en houtspecialist Vanrobaeys en brandbeschermingspecialist Altebra. Tegen het jaareinde van 2021 kondigde Sofindev V de investering aan in Groep Claes, een leidende speler in toelevering van benodigdheden voor de voedingssector met internationale expansie-ambities. De BGF-fondsen investeerden al 126 miljoen euro of 35% van hun kapitaal in negen Belgische groeibedrijven. Mooie resultaten BGF heeft tot dusver sterk ingezet op tech & life sciences, sectoren die er in België zeker toe doen (via bv. Fortino Capital Growth Fund I, Smartfin Capital II, Gilde Healthcare V and Forbion Growth Opportunities Fund I) en die genieten van economische rugwind. Er ontstaat reeds exit-tractie in de BGF-portefeuille, waardoor BGF, onverwacht snel, zal kunnen overgaan tot eerste uitkeringen aan haar aandeelhouders in 2022.

145 miljoen euro toegezegd Per 31 december 2021 werd reeds voor in totaal 145 miljoen toegezegd aan de volgende fondsen: – – – – – –

Smartfin Capital II Fortino Capital I Growth Sofindev V Gilde Healthcare V Andera Expansion III Forbion Growth Opportunities I een pan-Europees buy-out fonds

“De BGF-fondsen investeerden al 126 miljoen euro of 35% van hun kapitaal in negen Belgische groeibedrijven.”

“Opvallend is dat Novalis voor de financiering van het fonds ook haar lokale netwerk van ondernemers aanspreekt: een 40-tal kleinere lokale investeerders participeert in Novalis II.” 34

4. Standaardfinanciering

winwinlening

SLOW CABINS

Slow cabin, fast money De Antwerpse start-up Slow Cabins verhuurt kleine, verplaatsbare huisjes in volle natuur. Het concept is een succes, ook bij investeerders.

obere maar strak ontworpen ecohuisjes, weg van de bewoonde wereld, zonder televisie, water, elektriciteit of wifi: al enkele jaren poot de Antwerpse ondernemer Xavier Leclair ze neer op idyllische locaties in België en Nederland. De cabines zijn verplaatsbaar én volledig zelfvoorzienend. Zonnepanelen, batterijsystemen, een droogtoilet en een waterreservoir met gefilterd regenwater maken het mogelijk enkele dagen te leven met een minimale impact op de natuur. Wie een huisje huurt, ontvangt de exacte locatie twee weken voor vertrek. Het concept is — net als in het buitenland — een succes. Dat werd tijdens de coronacrisis meer dan herbevestigd met een verdrievoudiging van het aantal boekingen. Heel wat mensen bleken het nodig te hebben om eens helemaal niets te doen en volledig tot rust te komen. Een plekje dicht bij huis in het groen was plots meer dan populair bij stedelingen. Die dachten er vroeger niet aan om in een bos of aan een visvijver te gaan zitten, terwijl ze voor een prikje naar Barcelona konden vliegen. Slow Cabins creëerde nieuwe locaties in Vlaanderen en Nederland. Ondanks het stevige prijskaartje raken ze vlot volgeboekt. PMV verleende in 2020 een Cofinanciering als onderdeel van een ruimere financieringsmix. Maar ook bij particuliere investeerders valt het concept in de smaak. Slow Cabins haalde vorig jaar meer dan een half miljoen euro op via Winwinleningen. Het deed daarvoor, naast een grote community van vroegere gasten, een beroep op het crowdlendingplatform WinWinner dat met de actie voor de verplaatsbare cabines een nieuw record behaalde: 110.500 euro aan investeringen op één dag. Met de financieringsronde wil het bedrijf van Xavier Leclair de internationale groei verder financieren. Leclair was overigens niet de enige die in 2021 via Winwinleningen financiering zocht voor zijn zaak. In 2021 klopten meer dan 1.500 ondernemers aan bij WinWinner om een crowdlending-campagne op te starten. Samen haalden ze zo’n 9 miljoen euro op in Vlaanderen, drie keer meer dan in 2020. Vooral jonge mensen blijken via het platform te investeren.

“Wie een huisje huurt, ontvangt de exacte locatie twee weken voor vertrek.”

winwinlening

BRAUZZ

Schoonmaken met poeder De ecologische voetafdruk van poetsproducten is groot: een fles schoonmaakmiddel bestaat voor ongeveer 90 procent uit water en de verpakking is meestal van wegwerpplastic. Waarom dan nog bussen shampoo, douchegel, handzeep of poetsproduct kopen en naar huis transporteren? Water hebben we thuis toch ook als we de kraan opendraaien? Met poeder dat we thuis tot schoonmaakmiddel kunnen brouwen, brengt start-up Brauzz een ecologisch alternatief.

e onderschatten hoeveel kilo water dagelijks getransporteerd wordt en hoeveel energie het kost om leeggoed te recycleren. Overigens wordt van de 50 miljoen ton plastic afval die jaarlijks in Europa wordt geproduceerd, slechts een fractie gerecycleerd. In hun zoektocht naar oplossingen vervangen veel bedrijven plastic door natuurlijke materialen. Toch belanden ook flink wat van die verpakkingen gewoon in de vuilnisbak, en zijn ze dus geen oplossing voor het afvalprobleem. Bedrijven vragen zich dan ook beter af of hun verpakkingen wel passen in de circulaire economie en dus recycleerbaar, herbruikbaar of volledig vermijdbaar zijn. Soms kan de aanpassing van een product ervoor zorgen dat de verpakking anders kan, en ontstaat er op die manier zelfs een nieuw businessmodel. Schoonmaakpoeder Drie jonge ondernemers vroegen zich af of het mogelijk zou zijn om vloeibare producten te verpoederen. Het water verwijderen scheelt in transport en verpakking, en dus in vervuiling. Het resultaat: geconcentreerde schoonmaakmiddelen in poedervorm. Gemengd met water uit de kraan kunnen klanten hun schoonmaakmiddel zelf brouwen in telkens dezelfde, herbruikbare fles waardoor ze hun aankopen kunnen beperken tot navullingen. Die worden met de post geleverd in een kartonnen doosje. De reinigers zijn volledig biologisch afbreekbaar en bestaan voor 99% uit ingrediënten van natuurlijke oorsprong. Ze zijn ook 100 procent

veganistisch en proefdiervrij. De navullingzakjes zijn composteerbaar. Naast schoonmaakpoeder ontwikkelde Brauzz ook een wasstrip: een oplosbaar blaadje waspoeder dat in de wasmachine gaat. Niet alleen verlagen de Brauzz-producten zo de afvalberg; ze verminderen ook de uitstoot bij het transport en de overconsumptie. Comfortabel duurzaam Geconcentreerde producten zoals siropen of afwasmiddelen bestaan natuurlijk al langer, en sinds een paar jaar zijn ook shampoobars populair. Toch is voor heel wat mensen wennen om tandpasta uit een tube in te ruilen voor niet-vloeibare tandpastapilletjes. Poeders zijn dan een prima alternatief voor wie wel duurzamer wil leven, maar niet wil inboeten aan comfort. Voor Brauzz is de belangrijkste doelgroep niet zozeer wie al bewust duurzaam leeft, maar wie zijn levensstijl niet echt wil veranderen zonder grote inspanningen te doen: duurzaam leven op hoge hakken, noemen ze het bij Brauzz. De start-up focust daarom op gebruiksgemak door aan huis te leveren. Antwerp Management School Brauzz werd opgericht door drie jonge ondernemers die elkaar leerden kennen tijdens hun laatste jaar aan de Antwerp Management School. Nadat Ruben Renaer, Lowie Vercraeye en Manush Barvar een fictief businessplan en financieel plan als schoolopdracht hadden opgemaakt, gingen ze op zoek naar financiering. De opstart werd gefinancierd met eigen middelen, Winwinleningen en investeerderskapitaal van o.a. Boris Bogaert en Wim Derkinderen van Xpenditure, een start-up die software ontwikkelt voor het digitaliseren van onkostennota’s. Later volgde een bankkrediet en een Startlening. Voor de ontwikkeling van het productgamma werkt Brauzz samen met een Europese partner. In november 2020 ging de webshop online. Eind 2021 verkocht Brauzz via de shop het alternatief voor meer dan 55.000 wegwerpflessen. De start-up onderzoekt nu mogelijke samenwerkingen met schoonmaakbedrijven om een groter marktaandeel te bereiken.

“Bedrijven vragen zich dan ook beter af of hun verpakkingen wel passen in de circulaire economie en dus recycleerbaar, herbruikbaar of volledig vermijdbaar zijn.”

startlening

IFE

“Ik heb geen enkele lastige klant” Ife Verhoeven is coach voor mensen met een beperking. Ze helpt hen om hun door de overheid toegekende budget in te zetten voor de zorg en dienstverlening die ze nodig hebben. Voor de opstart van haar onderneming maakte ze gebruik van een Startlening.

bijgevolg vandaag heel erg druk – om het werk te kunnen blijven opvangen besloot ze daarom onlangs een vennootschap op te richten en ook haar man bij de zaak te betrekken.

fe richt zich tot mensen met een PVB (persoonsvolgend budget — voor meerderjarigen) of een PAB (persoonlijk assistentie-budget — voor minderjarigen). Die worden toegekend door het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) voor het bekostigen van zorg, ondersteuning en assistentie. “Het geld voor de zorg gaat vandaag naar de personen zelf, en niet langer naar de zorgaanbieders. Door die ‘persoonsvolgende financiering’ ontvangen zorgbehoevenden een budget waarmee ze zorg en ondersteuning kunnen aankopen bij diverse aanbieders. Binnen dat budget kunnen ze zélf kiezen om ofwel thuis te blijven (en een beroep te doen op leveranciers van poetshulp, gezinszorg, thuisbegeleiding…), ofwel naar een voorziening te gaan. Zorg inschakelen (en de administatieve malemolen die ermee gepaard gaat) vergt natuurlijk extra energie van mensen die door hun mentale of motorische beperking sowieso al worden geconfronteerd met heel wat ongemakken en struikelblokken. Ife wil hen als tussenpersoon begeleiden: contracten onderhandelen, bemiddelen bij conflicten, ondersteunen bij de administratie…

CRM-pakket Niet alleen zoekt ze naar organisaties die een antwoord kunnen bieden op de specifieke vragen van haar budgethouders, ze analyseert ook hun bestedingspatroon en probeert het PAB of PVB optimaal af te stemmen op die behoeftes. Voor de administratie en organisatie daarvan kunnen mensen met een handicap bij haar terecht. “Vaak is het heel lang wachten op een budget, wat soms tot schrijnende situaties leidt. Ik kom pas op het toneel wanneer het budget is toegekend, dus wanneer die periode achter de rug is.” Om de budgetten van haar budgethouders in te vullen, werkt ze samen met de thuiszorg en de zorgaanbieders in de regio. Ook de samenwerking met het netwerk van de budgethouder is cruciaal. “Vaak staan familieleden in voor de directe zorg maar in het netwerk van een budgethouder zijn er ook buren, bewindvoerders, advocaten… Het is voor mij héél belangrijk om dat netwerk precies in kaart te brengen — ook de veranderingen erin — zodat ik meteen weet bij wie ik terechtkan, of meteen de situatie kan inschatten wanneer ik word gebeld. De Startlening van PMV heb ik dan ook deels gebruikt om een CRM-pakket te laten ontwikkelen zodat ik efficiënt kan werken, wat een noodzaak is.

Persoonlijk contact Al tijdens haar carrière in de human resources was persoonlijk contact het jobaspect waar Ife het meest voldoening in vond. “Elk excuus was goed om mijn bureau te verlaten en naar de werkvloer te trekken: even polsen bij de ploegchef hoe het met de planning liep, even vragen aan de starter hoe de eerste dagen verliepen… Gaandeweg besefte ik dat ik mijn job wilde invullen met meer van dat soort persoonlijke contacten. Toen ik de kans kreeg om in een bijstandsorganisatie als ‘coach’ aan de slag te gaan, bleek dat een job die me op het lijf was geschreven. Ik vind het een groot voorrecht om samen met budgethouders te zoeken naar zorg op maat, hetzij bij VAPH-vergunde zorgaanbieders, hetzij bij diensten die thuis zorg aanbieden”, vertelt ze. Ze besloot als zelfstandige aan de slag te gaan. Die overstap vond ze zenuwslopend — zou het wel lukken? — maar bleek de juiste: door positieve mond-tot-mondreclame steeg het aantal mensen dat ze begeleidt op één jaar tijd van 5 naar 95, zowat het maximum haalbare voor één begeleider. Ze heeft het

Dankbaar In tegenstelling tot heel wat organisaties werkt Ife niet met uurtarieven. Ze ontwikkelde een systeem van pakketprijzen die zijn afgestemd op de ondersteuningsbehoefte van haar klanten. Sommigen daarvan hebben geen behoefte aan intensieve ondersteuning maar hebben enkel wat hulp nodig bij de administratie. Anderen hebben niet alleen bijstand nodig bij het papierwerk maar ook bij de organisatie en planning van de zorg: maandelijkse opvolging is dan nodig. Ook cliënten met een complexe zorgvraag die niet terechtkunnen bij voor de hand liggende zorgaanbieders, kunnen bij Ife terecht. Ze biedt in die gevallen intensieve assistentie met wekelijks overleg. Naast haar gedrevenheid valt de bijzondere manier op waarop Ife met haar klanten omgaat. “Ik heb geen enkele lastige klant. Ik heb heel veel bewondering voor de manier waarop mijn budgethouders in het leven staan en omgaan met de vele obstakels op hun parcours. Ik kijk daar met veel belangstelling naar, en ben bijzonder dankbaar dat ik hen kan ondersteunen in hun zoektocht naar de juiste zorg. Zij voelen dat.”

“Ik heb heel veel bewondering voor de manier waarop mijn budgethouders in het leven staan en omgaan met de vele obstakels op hun parcours.”

“Bedrijven vragen zich dan ook beter af of hun verpakkingen wel passen in de circulaire economie en dus recycleerbaar, herbruikbaar of volledig vermijdbaar zijn.”

startlening

BOEUF

Vlees van eigen runderen Begin 2021 openden Niels Claessens en Leslie Kingambo de ambachtelijke slagerij Boeuf in Mechelen-Bovelingen. Het koppel werkt met vlees van eigen runderen en gebruikte een Startlening om die dieren aan te kopen. Eind vorig jaar ontvingen ze van Unizo het Handmade in Belgium-label.

et Handmade in Belgium-label (HIB-label) is een jaarlijks vernieuwbaar ambassadeurslabel waarmee UNIZO de makers van authentieke en ambachtelijke Belgische kwaliteitsproducten in de kijker wil zetten. De producten van het Boeuf-team passen perfect in die filosofie: de slagerij werkt met Duroc-varkensvlees en met Limousin-rundsvlees van eigen kweek. In de buurt van de slagerij grazen de Limousin-runderen die de slager zelf kweekt. “Het vlees heeft een mooie rode kleur met speciale marmering, het is heerlijk sappig en ongelooflijk mals. Een echte smaaksensatie”, weet de slager. Samen met zijn echtgenote besloot hij een winkel over te nemen die al een poos gesloten was waardoor Mechelen-Bovelingen sinds 5 februari opnieuw een ambachtelijke beenhouwerij heeft. Het koppel is afkomstig uit Sint-Truiden, maar woont in de buurt en heeft er koeien. Niels was chef-slager in Tienen maar droomde al lang van een eigen slagerij. Leslie werkte in een boekhoudkantoor en staat sinds vorig jaar voltijds in de winkel.

cofinanciering

CHOCO YOCO

Chocopasta op basis van yoghurt Start-up Choco Yoco ontwikkelde de enige chocopasta met Nutri-Score A ter wereld. Het gezonde product op basis van yoghurt wordt CO2-neutraal geproduceerd. Het is een antwoord op de groeiende bekommernis bij consumenten over het suikergehalte, de ongezonde vetten én de milieu-impact van de bestaande producten. Met een Cofinanciering van PMV, aanvullend bij banken andere financieringen, wil ondernemer Alex Helsen een deel van de Beneluxmarkt veroveren.

omenteel zijn er twee smaken ontwikkeld: hazelnoot en chocoladesmaak. Speculaas is in de ontwikkelingsfase”, vertelt zaakvoerder Alex Helsen, die heel wat ervaring heeft in de retailsector. Zo was hij eerder betrokken bij een kruidenbedrijf en een ander chocobedrijf, maar hij stapte overal uit om zich te focussen op zijn jonge gezin. De drang om te ondernemen overwon en Alex richtte zich op de ontwikkeling van een gezonde choco. Hij maakt zich op basis van zijn ervaring in de sector sterk dat er op de markt veel vraag is naar een gezondere chocopasta.

“De slagerij werkt met Duroc-varkensvlees en met Limousin-rundsvlees van eigen kweek.” “Choco Yoco wil een volledig gezond en ecologisch alternatief bieden zodat consumenten kunnen genieten van een lekkere chocopasta zonder schuldgevoel en zonder hun gezondheid te schaden.”

Gezond alternatief Hoewel in het Westen over het algemeen veel brood wordt gegeten met zoet beleg, is er een groeiende bekommernis over de aanwezigheid van het hoge suikergehalte, de ongezonde vetten én de milieuimpact van de bestaande chocopasta’s. “Merken kunnen niet anders dan inspelen op die verzuchtingen. Ook Choco Yoco is vanuit die bekommernis ontwikkeld: het wil een volledig gezond en ecologisch alternatief bieden zodat consumenten kunnen genieten van een lekkere chocopasta zonder schuldgevoel en zonder hun gezondheid te schaden”, aldus Helsen. Choco Yoco is momenteel de enige chocopasta wereldwijd met Nutri-Score A. Alternatieven die op gezondheid inspelen, focussen meestal ofwel op vet ofwel op suiker, maar zelden op allebei en halen hooguit Nutri-Score C. Klassieke chocopasta’s hebben gemakkelijk Nutri-Score D of E. Marketingcampagne Choco Yoco wordt niet bereid zoals andere chocopasta’s: de basis van het product is een specifiek ontwikkelde yoghurt die tot een ideale basis wordt omgevormd in een CO2-neutrale productiesite. Dankzij speciaal ontwikkelde machines wordt vervolgens een chocopasta gemaakt met 60% minder suiker en 70% minder verzadigde vetten dan de gemiddelde chocopasta. Bovendien bevat Choco Yoco geen palmolie en is het product glutenvrij. “We mikken in eerste instantie op de Benelux en streven naar een marktaandeel van 3-5%. Daarvoor hebben we al een (internationaal inzetbare) marketingcampagne ontwikkeld waarin ‘chocomonsters’ een prominente rol spelen. Tegelijk kijken we al verder: we willen al dan niet samen met andere producenten, snel verschillende afgeleide producten gaan ontwikkelen”, aldus de zaakvoerder. Lekker Alex Helsen deed een beroep op subsidies om de ontwikkelingskosten te dragen en stond voor de uitdaging te investeren in machines en werkkapitaal om het product in de markt te zetten. Om de markt te veroveren en de productie op punt te zetten, deed de ondernemer een beroep op een Cofinanciering. Investeringsmanager Karien Husson gelooft in de toekomst van het product: “De chocopasta is het antwoord op een nood in de markt en overtuigde al verschillende retailers. Het is bovendien lekker! Het is nu zaak om zo snel mogelijk de productie te optimaliseren en een groot bereik op te bouwen. Wij geloven zowel in het product als in het team, en ondersteunen het verhaal van Choco Yoco dan ook graag met een Cofinanciering.”

cofinanciering

RELU

AI voor tandartsen Start-up Relu, opgericht in 2019 door vier net afgestudeerde ingenieurs, ontwikkelde een algoritme op basis van artificiële intelligentie om de anatomie van de kaken, tanden en zenuwen via een 3D-model in beeld te brengen. Dankzij dat precieze beeld kunnen tandartsen patiënten sneller en nauwkeuriger behandelen. Het sterk groeiende bedrijf vulde de financiering door KBC, VLAIO en business angels aan met een Cofinanciering van PMV.

oewel de pas afgestudeerde ingenieurs die Relu oprichtten aanvankelijk het plan hadden artificiële intelligentie in te zetten voor het dubben van films, bleek de technologie nog interessanter voor de dentale wereld. Die maakt vandaag nog gebruik van ouderwetse en tijdrovende software om tandheelkundige behandelingen te plannen op basis van CBCT-scans (3D-röntgenfoto’s). Daar bracht Relu verandering in. “Op basis van de AI-analyse van veel CBCT-scans — elk gebit is anders — herkent ons intelligente systeem de anatomie in een scan en zet het die automatisch, zonder manuele tussenkomst, om in 3D-modellen van de kaak, de tanden, de schedel en zelfs de zenuwen. Die afzonderlijke modellen worden samengevoegd tot één 3D-model, dat specialisten makkelijker, sneller en accurater kunnen interpreteren en gebruiken voor hun digitale planningen. Ook voor de patiënten zelf is de oplossing voordeliger: door de grotere nauwkeurigheid verkleint de kans op complicaties en loopt de behandeling vlotter”, vertelt Holger Willems, CEO van Relu. Waardevolle applicaties Hoewel Relu de technologie achter het anatomisch model aan het commercialiseren is, zijn het vooral de mogelijke applicaties die een grote meerwaarde kunnen creëren. “Onze ambitie is om webapplicaties te ontwikkelen én te faciliteren in alle tandheelkundige domeinen zoals orthodontie, kaakchirurgie en implantologie”, aldus Willems. De start-up rondde in december 2020 een ontwikkelingsproject af met het advies en de financiële steun van het Vlaams Agentschap Innoveren & Ondernemen (VLAIO). Ondertussen groeit het sterk. “We hebben dankzij het ontwikkelingsproject een robuuste, intelligente technologische basis gelegd die we nu kunnen gebruiken om verder te groeien. Daarvoor moeten we niet alleen de juiste mensen aantrekken, maar ook de gepaste financiering vinden is een uitdaging. We verkochten licenties aan een multinational, haalden geld op bij business angels en vulden de VLAIO-financiering aan met een lening bij KBC en een Cofinanciering van PMV.”

“Door de grotere nauwkeurigheid verkleint de kans op complicaties en lopen de tandheelkundige behandelingen vlotter.”

cofinanciering+

SKILPOD

Een woning als product Tijdens het gala van de Gouden Baksteen begin 2021 reikte de Bouwunie de prijs van Initiator van het Jaar uit aan Skilpod. Het bouwbedrijf produceert kant-en-klare woningen in een eigen productie-atelier. Dat is niet alleen efficiënter en duurzamer, maar ook goedkoper.

oor modulaire houtskeletbouwwoningen te vervaardigen in een eigen productie-atelier via een geoptimaliseerd bouwproces, onafhankelijk van het weer, kan Skilpod niet alleen heel snel werken maar ook bijzonder kostenefficiënt. Op drie maanden tijd kan een woning op die ‘industriële’ manier worden gebouwd. Door een prima voorbereiding kan het huis — per vrachtwagen naar de werf gereden en vervolgens met een kraan geplaatst op een vooraf aangelegde onderbouw — meteen worden aangesloten op de nutsvoorzieningen. Van bouwvergunning tot afwerking duurt het hele verloop zo’n drie maanden. Aan het product en het proces is veel onderzoek en ontwikkeling voorafgegaan, en vooral ook: een industriële filosofie. Nieuwe bouwtechnieken of aangepaste bouwnormen kunnen snel op grote schaal in het proces worden geïntegreerd. Het heeft geleid tot een aanbod van een beperkt aantal moderne standaardwoningen met een prima prijs-kwaliteitverhouding. Het grondplan en de indeling liggen vast; de afwerking kan de bouwheer kiezen. Een extra stopcontact? Dat kan niet. Een tuinberging, zonnepanelen of een carport kunnen wel worden voorzien. Corona Het bedrijf realiseerde al hele wijken met modulewoningen, vooral in Nederland, maar zag zich door corona verplicht het geweer van schouder te veranderen toen grote projecten plots werden uitgesteld of zelfs helemaal geschrapt. Zaakvoerder Filip Timmermans en vennoot Jan Vrijs besloten zich op de particuliere markt te richten: van business-to-business naar business-to-consumer. Ze bieden sindsdien een beperkt aantal modules aan, van 80 tot 144 m². Klanten blijken die beperkte keuze helemaal niet erg te vinden: het bespaart hen kopzorgen. Bovendien sluit het aanbod aan bij de zoektocht naar compacte, goed doordachte en betaalbare woningen. De oppervlakte van de huizen is de voorbije decennia flink gedaald. Toch zijn de woningprijzen enorm gestegen. Overigens is de projectconstructie van Skilpod duurzamer dan de klassieke bouw: niet alleen wordt bij de productie heel wat vervoer bespaard, de huizen worden met hout gebouwd terwijl bouwen met beton en cement tot een forse CO2-uitstoot leidt.

Woningverhuurbedrijf Eind vorig jaar investeerde het bedrijf in een nieuwe productiecapaciteit en personeel, met financiering door ING en PMV. De Kempense bouwonderneming Groep Van Roey nam een participatie van 20 procent in het bedrijf, net als de Limburgse zakenman Ismaël Ben-Al-Lal. Die is met zijn bedrijven gespecialiseerd in duurzame energie en richtte een woningverhuurbedrijf op dat duurzame woningen verhuurt tegen een eenheidsprijs, inclusief de energiefactuur. Met hun knowhow en die van de andere partners wil Skilpod in de toekomst niet alleen wooneenheden verkopen, maar ook bijkomende diensten.

“Sweepatic is de eerste speler met een geautomatiseerde oplossing voor het in kaart brengen, monitoren en beheren van attack surfaces in Europa.

“Van bouwvergunning tot afwerking duurt het hele verloop zo’n drie maanden.”

cofinanciering+

PAJOTTENLANDER

Hoe een biologisch familiebedrijf overnemen? Camille Depuydt, voormalig hoofd van Coolblue België, nam vorig jaar de producent van biologische fruit- en groentensappen Pajottenlander over. Om de overname financieel mogelijk te maken, deed de nieuwe eigenaar een beroep op een achtergestelde lening van PMV, als aanvulling op een lening bij een bank.

ajottenlander werd opgericht in 1987 als familiebedrijf, geworteld in een passie voor ecologie en biologische landbouw. Rond een boomgaard in het Pajottenland startte het bedrijf met biologische fruitteelt en verwerkte het de oogst-overschotten tot fruitsappen. Het aanbod werd gaandeweg uitgebreid tot maar liefst 35 verschillende fruit- en groentesappen en haverdranken. Kwaliteit, een minimale ecologische voetafdruk door een korte keten en eerlijke handel staan centraal in de aanpak, net als eerlijke en duurzame relaties met alle partners. Alles valt samen Camille Depuydt nam vorig jaar de onderneming over. Haar functie als hoofd van Coolblue België gaf ze op, om met veel enthousiasme de stap naar het ondernemerschap te zetten. “Ik heb zin om zelf de handen vuil te maken. Pajottenlander is misschien een kleiner bedrijf, maar met een grotere persoonlijke uitdaging. Alles valt er samen: mijn passie voor gezonde en biologische voeding, een sterk merk met lokale verankering en de mogelijkheid om een bedrijf verder uit te bouwen”, zei de onderneemster bij de overname. De komende jaren wil ze de lokale productie versterken, de marktpositie verstevigen en de reststromen opwaarderen. Overnamefinanciering Om haar droom te realiseren, maakte Depuydt, die onvoldoende eigen middelen had om de overname volledig zelf te financieren, gebruik van een Cofinanciering+. “Ik heb alle pistes overlopen: van bankfinanciering over crowdfunding en -lending tot het aantrekken van privé-investeerders of durfkapitaal. Uiteindelijk hebben we voor een Cofinanciering+ gekozen, als aanvulling op een lening bij een bank. Dat was goedkoper dan sommige andere alternatieven. Bovendien blijven we volledig eigenaar dankzij die formule en hoeven we niet voortdurend verantwoording af te leggen voor de keuzes die we maken”, aldus Depuydt.

“Dankzij de financiering blijven we volledig eigenaar en hoeven we niet voortdurend verantwoording af te leggen voor de keuzes die we maken.”

waarborgen

HOTA

Hota bouwt met hout Trividend, de Vlaamse investeringsmaatschappij voor de sociale economie, kende in 2021 een achtergestelde lening toe aan Hota, een bio-ecologisch bouwbedrijf uit Gent. Hota wil meer woningen in het Gentse energiezuiniger maken. De coöperatie zet sinds 2004 in op energiezuinige renovatie- en (ver) nieuwbouwprojecten en wil met de lening, ingedekt door een PMV-waarborg en aangevuld met Winwinleningen, een volgende stap in haar ontwikkeling zetten.

OTA cv maakt en renoveert energiezuinige woningen. De coöperatie gebruikt daarvoor milieuvriendelijke materialen die herbruikbaar en afbreekbaar zijn, zoals gerecycleerd krantenpapier voor de isolatie, houtwolmatten en houtskeletbouw. Nieuwe evoluties zoals nieuwe isolatiematerialen volgt het op de voet zodat de coöperatie oplossingen kan aanbieden die beantwoorden aan de hedendaagse bouwnormen én minder impact hebben op het milieu. Een verstrenging van het S-peil, in 2018 in het leven geroepen om de energie-efficiëntie van de bouwschil van een woning uit te drukken, is voor Hota dan ook geen punt: de firma heeft al 15 jaar ervaring in luchtdicht bouwen. Voor het hout dat Hota gebruikt, sneuvelen natuurlijk wel bomen. Maar die zijn stuk voor stuk het resultaat van verantwoord bosbeheer. Bouwen met hout stoot bovendien veel minder CO2 uit dan traditionele bouwwijzen. Een boom neemt immers CO2 op tijdens de groei, en de verwerking vraagt ook veel minder energie dan productie van cement of bakstenen. Werkerscoöperatie Niet alleen bij de keuze van materialen maakt Hota duidelijke keuzes. De firma beperkt zich tot de Gentse regio (om het aantal verplaatsingen te beperken) en kijkt naar de inplanting van haar projecten: die mogen geen extra groene ruimte innemen. Ook de bedrijfscultuur is bijzonder: al sinds de oprichting in 2004 is HOTA een werkerscoöperatie. Met uitzondering van jonge starters zijn alle medewerkers werkend vennoot. Het kapitaal van de vennootschap is ingebracht of opgebouwd door de werkende vennoten. Sinds 2021 is HOTA een erkende coöperatieve vennootschap. Meer impact Uit een strategische oefening bleek dat de coöperatie meer impact en winst kon maken door zich meer te gaan focussen op totaalrenovatie en grotere projecten. Gent heeft immers een oud en slecht geïsoleerd woningenbestand. Door die te isoleren of te vernieuwen, levert HOTA een bijdrage om de klimaatdoelstellingen te halen. HOTA wil daarom een versnelling hoger schakelen en het aantal medewerkers uitbreiden om méér projecten uit te voeren. Die groei vraagt meer middelen en werkkapitaal. Hota vond die financiële versterking bij Trividend en vulde de financiering verder aan met Winwinleningen.

“Voor het hout dat Hota gebruikt, sneuvelen natuurlijk wel bomen. Maar die zijn stuk voor stuk het resultaat van verantwoord bosbeheer.”

5. Cijfers en grafieken

KERNCIJFERS

GEADVISEERD & BEHEERD VERMOGEN

Andere investeringen IN MLN. EURO Bedrijfsopbrengsten Financiële opbrengsten

2020

2021

IN MLN. EURO

22,9

33,8

1.400,0

48,0

Gerealiseerde meerwaarden Nettominwaarden KAPITAAL

LENINGEN

64,3

113,4

21,4

TOTAAL

KAPITAAL

LENINGEN

TOTAAL

Investeringen

119,0

168,5

287,5

75,0

143,3

218,3

Desinvesteringen*

186,2

18,1

204,3

116,9

79,1

196,0

Nettoresultaat Geadviseerd & beheerd vermogen Aantal werknemers

1.643,6 1.492,3

56,1

108,6

41,6

67,6

1.492,3

1.643,6

135

153

Eigen middelen PMV

1.355,6

1.271,8 1.200,0

1.208,6

1.181,0 176,0

229,1

229,7

146,5

1.380,4

230,1

1.263,2

1.000,0

800,0

263,2

1.125,9 1.095,8

1.062,0

2017

2018

951,0

600,0

400,0

200,0

*Desinvesteringen zijn inclusief meer- en minwaarden.

— 2016

2019

2020

2021

INVESTERINGEN VAN GEADVISEERDE FONDSEN Directe investeringen*

Fonds**

Totaal

Geïnvesteerd***

194,1

43,7

237,8

Geïnvesteerd in 2021

33,0

27,6

60,6

Openstaand commitment

39,7

98,3

138,0

* PMF, Epico, MP1, MP2, Media Invest Vlaanderen ** BGF *** Geïnvesteerd = current cost voor directe investeringen, NAV voor fondsen

OPSPLITSING PORTEFEUILLE

PMV Bedrijven

Fondsen

18%

PMV/zLeningen

28% Geïnvesteerd bedrag per segment (portefeuille)

23%

Opvolginvesteringen

48%

Nieuw

Investeringen

52%

Infrastructuur en Vastgoed

31%

Totaal geïnvesteerd: 1.123,7 miljoen euro

PMV Bedrijven

Fondsen

2,6% PMV Bedrijven

6,1%

Infrastructuur en Vastgoed

3,3%

Geïnvesteerd aantal entiteiten per segment

Totaal aantal entiteiten: 2.346

19%

15%

Fondsen

PMV/zLeningen

88% PMV/z-Leningen

49%

Investeringen per segment in 2021

Infrastructuur en Vastgoed

17%

Totaal investeringen 2021: 201,5 miljoen euro

DIRECTE INVESTERINGEN PMV IN BEDRIJVEN

GEÏNVESTEERD VERMOGEN

Creatieve industrie

Zakelijke en industriële diensten en producten

16%

ICT

11% Consumentenproducten, diensten en retail

10%

IN MLN. EURO Aantal bedrijven in portefeuille Geïnvesteerd vermogen Investeringen 2021

143 341,7

21%

Levenswetenschappen en zorg

40%

37,8

Waarvan opvolg

Waarvan nieuw

8,8

Desinvesteringen (incl. meer- en minwaarden)

Landbouw, chemie en materialen

Geïnvesteerd vermogen volgens sector

113,9 VC - Seed

Mature

27%

VC - Late

Geïnvesteerd vermogen volgens type van investering

17%

Lening

29%

VC - Early

27%

Growth (after VC) - Scale-up

Geïnvesteerd vermogen volgens investeringsinstrument

Kapitaal

71%

INVESTERINGEN STANDAARDLENINGEN

Consumentenproducten, diensten en retail

27%

Groot- en detailhandel

Administratieve en ondersteunende diensten

Aantal bedrijven in portefeuille

2.065

Geïnvesteerd vermogen (in mln. euro)

188,8

Investeringen in nieuwe dossiers (in mln. euro)

99,9

Aantal nieuwe dossiers*

584

Desinvesteringen laatste jaar (in mln. euro)

26,1

Vervoer en opslag

Vrije beroepen en technische activiteiten

22%

Geïnvesteerd volgens sector

Industrie

44%

Startlening *De definitie is gewijzigd ten opzichte van 2018.

30%

Cofinanciering

18%

Geïnvesteerd volgens type instrument

Corona

52%

WAARBORGEN

Overige

14% Gigarant

PMV/z

Totaal

Aantal uitstaande waarborgen

7.502

7.571

Gemiddeld bedrag per waarborg (in mln. euro)

7,6

0,1

Uitstaand waarborgbedrag (in mln. euro)

521,3

869,5

1.390,8

Nieuw waarborgbedrag laatste jaar

256

315,5

571,5

Aantal nieuwe dossiers laatste jaar

1.899

1.926

Vervoer en opslag

Diensten

48%

Uitstaande waarborgen PMV volgens sector (Gigarant)

Industrie

31%

Diensten

Bouwnijverheid

Informatie & communicatie

Kunst, amusement en recreatie

Industrie

Groot- en detailhandel

24% Horeca

10%

Overige

Uitstaande waarborgen PMV/z volgens sector

Vrije beroepen

13%

Financiële activiteiten

17%

WINWINLENINGEN

Aantal geregistreerde Winwinleningen

31.920

Totaal financieringsbedrag (in mln. euro)

731,49

Gemiddeld bedrag (in euro)

17.534

Nieuwe Winwinleningen laatste jaar (in mln. euro) Aantal nieuwe dossiers laatste jaar

151,9 Overige

Administratieve en ondersteunende diensten

8.665

20%

Financiële activiteiten

Menselijke gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening

Onroerend goed Overige diensten

Verschaffen van accommodatie en maaltijden

Bouwnijverheid

12%

Winwinleningen volgens sector

Groot- en detailhandel

16%

Vrije beroepen en wetenschappelijke en technische activiteiten

14%

FONDSEN Fondsen van derden

81%

Aantal fondsen in portefeuille Geïnvesteerd vermogen (in mln. euro)

19%

203,2 45,8

Waarvan opvolginvesteringen

37,3

Desinvesteringsinkomsten laatste jaar (in mln. euro)

Geïnvesteerd in geadviseerde fondsen versus fondsen van derden

Nieuwe investeringen laatste jaar (in mln. euro)

Waarvan investeringen in nieuwe fondsen

Geadviseerde fondsen

Infrastructuur

Mezzanine

30%

8,5

Portefeuilleinvesteringen in geadviseerde fondsen volgens sectorfocus

49,1 Fund of fund

34%

15%

14%

23%

Creatieve industrie

VC - Seed

Growth & buy-out

VC - Scale-up

27%

Portefeuillewaarde fondsen van derden volgens levensfasefocus van het fonds

VC - Early & later stage

48%

ICT software & hardware

54%

Algemeen

21%

Cleantech, chemie & grondstoffen

Portefeuillewaarde fondsen van derden volgens sectorfocus van het fonds

Levenswetenschappen en zorg

22%

VASTGOED EN INFRASTRUCTUUR

Directe investeringen in vastgoed en infrastructuur Aantal projecten Geïnvesteerd vermogen (in mln. euro) Nieuwe investeringen laatste jaar (in mln. euro)

62 345,2

Infrastructuur en digitaal

33,7

Waarvan opvolg

Waarvan nieuwe

0,7

Desinvesteringen laatste jaar (in mln. euro, incl. meer- en minwaarden)

5,5

Vastgoed

30%

Energie en milieu

Geïnvesteerd vermogen volgens sector

65%

6. Ondernemingen

start-up

PROTEALIS

Soja van eigen bodem Na tientallen jaren in het plantenonderzoek zetten Benjamin Laga en Jonas Aper vorig jaar met de oprichting van Protealis een volgende stap in hun streven naar lokaal geteelde en duurzame plantaardige eiwitten. Als spin-off van onderzoeksinstituten VIB en ILVO boogt Protealis op een waaier aan kennis en innovatieve technologieën. Protealis kon bijna 12 miljoen euro startkapitaal ophalen, o.a. bij PMV.

enjamin Laga werkte eerder als toponderzoeker bij Bayer en BASF, waar hij de globale verantwoordelijkheid had voor gewasonderzoek. Hij is de CEO van Protealis en wordt vergezeld door Jonas Aper die aan de wieg stond van het soja-veredelingsprogramma van ILVO. Net dat programma wordt de hoeksteen van het nieuwe bedrijf dat de ambitie heeft om een betekenisvolle rol te spelen in de verduurzaming van de landbouw via geschikte rassen van soja en andere eiwitgewassen. CEO Benjamin Laga: “Wetenschap en technologie combineren met ondernemerschap om zo maatschappelijke en ecologische uitdagingen aan te pakken is voor mij een ultieme droom. Bij Protealis klopt dat plaatje. Ik heb dan ook niet getwijfeld toen VIB en ILVO me benaderden om aan het stuur te staan van hun nieuwe project voor duurzame en lokale eiwitproductie.” Stimulerend eiwitbeleid Met innovatieve veredelingstechnieken en zaadcoatings wil Protealis de start-up én referentie worden van nieuwe, goed presterende, lokale soja (en andere proteinegewassen). Door het gebrek aan eigen geteelde eiwitrijke gewassen is Europa immers sterk afhankelijk van de soja-import uit voornamelijk Zuid-Amerika. De maatschappelijke en ecologische vragen die dat oproept, zijn welbekend. Tegelijk kent onze samenleving een stijgende vraag naar lokale en duurzame plantaardige eiwitbronnen. Peulvruchten zijn een uitstekende bron van eiwitten en kunnen duurzaam worden geteeld omdat ze geen stikstofbemesting nodig hebben. Ze vormen een uitstekende aanvulling voor teeltrotatie met graangewassen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Europese beleidsmakers volop willen inzetten op een verschuiving naar lokale en plantaardige eiwitproductie.

Rendabele bonen De huidige sojavariëteiten zijn meestal gekweekt voor teelt in subtropische gebieden. Ze gedijen nog niet goed genoeg in onze bodem en klimaat, of ze zijn veredeld om veel olie te bevatten (en niet zozeer een hoog eiwitgehalte). Het doel van Protealis is om eiwitrijkere gewassen te ontwikkelen die aangepast zijn aan de lokale omstandigheden en die een goede opbrengst opleveren, waardoor ze ook voor de landbouwer interessant worden. Concreet werkt Protealis aan sojavariëteiten met tot 46 gram eiwit per 100 gram, specifiek veredeld voor Noord- en WestEuropese landbouwers, en zowel geschikt voor voeding als voeder. Protealis wil met andere woorden een lokale productie van plantaardige eiwitten faciliteren voor de snelgroeiende markten van vlees- en zuivelvervangers en voor duurzame diervoeding. Duorit Protealis is gebaseerd op het strategische partnerschap van VIB en ILVO en put uit de unieke knowhow van beide onderzoeksinstituten: een marktrijp veredelingsprogramma op basis van innovatieve, niet-ggo veredelingstechnologieën van ILVO en zaadcoating met opbrengstverhogende bodembacteriën van VIB. Beide innovaties zijn door de jaren heen ontwikkeld en verfijnd. Veredelingsexpertise koppelen aan hoogtechnologisch onderzoek en zo een economische opportuniteit creëren: een consortium van investeerders gelooft er alvast in. Onder leiding van durfkapitaalfonds V-Bio Ventures kon Protealis initieel 6 miljoen euro kapitaal ophalen. Agri Investment Fund (AIF), PMV, Estari Group, Globachem Group, Gemma Frisius Fund en VIB stapten mee in de serie A-financieringsronde. Met de intrede van nieuwe en internationale investeerders zoals Innovation Industries, Korys, HFT Holding en Thia Ventures werd de ronde intussen zo goed als verdubbeld. De kapitaalsverhoging heeft ervoor gezorgd dat de initiele scope is verbreed: naast soja begon Protealis ook andere proteinegewassen te veredelen. Soja blijft het verst gevorderd (en marktklaar); de andere gewassen zullen pas binnen een aantal jaar op de markt komen.

“Veredelingsexpertise koppelen aan hoogtechnologisch onderzoek en zo een economische opportuniteit creëren: een consortium van investeerders gelooft erin.”

start-up

SENTEA

Meer monitoring Sentea’s fotonische geïntegreerde technologie maakt voortaan de grootschalige toepassing van glasvezelsensoren mogelijk. Voor bruggen, gebouwen, windturbines, motoren, lagers, aandrijflijnen, elektrische voertuigen en chirurgische instrumenten wordt het met het uitleessysteem van de spin-off van imec en de UGent makkelijker om defecten in installaties te voorspellen en de levensduur ervan te verlengen. Sentea haalde vorig jaar o.a. bij PMV 2,3 miljoen euro op om haar activiteiten verder uit te breiden.

lasvezelsensoren zijn een innovatieve manier om civiele infrastructuur zoals bruggen veiliger te maken en industriële ‘activa’ zoals windturbines en olie- en gasinstallaties efficiënter in te zetten. Ze maken gebruik van een speciale glasvezel die is ontworpen om de rek en temperatuur te meten op meerdere punten. Een uitleessysteem vangt het optische signaal van de meetvezel op en correleert dat met rek, temperatuur en afgeleide parameters zoals trillingen, druk, inclinatie, verplaatsing, stroom of de aanwezigheid van bepaalde chemicaliën. Glasvezelsensoren zijn bestand tegen elektromagnetische interferentie, corrosie, blikseminslag en extreme temperaturen waardoor ze ingezet kunnen worden in toepassingen die onderhevig zijn aan extreme condities. Ze zijn ook veiliger dan traditionele sensoren in toepassingen met explosiegevaar zoals in olie- en gasinstallaties. Voor de ontwikkeling van hun uitleessysteem bouwde spin-off Sentea voort op de wereldvermaarde expertise van UGent en imec in siliciumfotonica en nano-elektronica. Levensduurverlenging Met Sentea’s uitleessystemen kunnen glasvezelsensoren voortaan worden ingezet in een veel breder scala van toepassingen, waardoor bruggen, gebouwen, windturbines, motoren, lagers, aandrijflijnen, elektrische voertuigen, chirurgische instrumenten enz. kunnen profiteren van de voordelen van zeer nauwkeurige detectie en voorspelling van defecten, levensduurverlenging en superieure procescontrole. Dankzij de voordelen van siliciumfotonica biedt Sentea uitleessystemen voor glasvezelsensoren met een hoge nauwkeurigheid, compactheid en geavanceerde functionaliteit die op vele terreinen kunnen worden ingezet. De continue bewaking van de structurele integriteit kan op die manier de norm worden voor zowel nieuwe als verouderde infrastructuur. De uitleesapparatuur is betaalbaar en multi-inzetbaar wat ze commercieel interessant maakt — en waardoor de uitrol van glasvezelsensoren op grote schaal mogelijk wordt. De opbrengst van de investeringsronde moet de groei van Sentea’s commerciële activiteiten financieren alsook het opschalen van de productiecapaciteit.

“Glasvezelsensoren zijn een innovatieve manier om civiele infrastructuur zoals bruggen veiliger te maken en industriële activa zoals windturbines en olie- en gasinstallaties efficiënter in te zetten.”

groeibedrijven

PULSIFY MEDICAL

Pleister voor het hart Met de medische hightechpleisters van Pulsify Medical beoogt het bedrijf de werking van vitale organen continu in de gaten te houden. De digitale medische technologie van het Leuvense bedrijf maakt het voor ziekenhuizen én patiënten makkelijker om hun medische toestand op te volgen. Om de pleister verder te ontwikkelen sloot het bedrijf vorig jaar een serie A-financieringsronde af van 6,35 miljoen euro met o.a. PMV als investeerder.

e ‘hartmonitor patch’ van Pulsify Medical combineert de unieke flexibele ultrasone transducertechnologie van imec met de toonaangevende expertise op het gebied van ultrasone beeldvormingsalgoritmes van KU Leuven. In de flexibele pleister, ongeveer tien op tien centimeter groot, zijn duizenden sensoren verwerkt om, bijvoorbeeld, de werking van het hart te monitoren in real time. De nieuwe disruptieve technologie is het antwoord op een onvervulde nood aan continue hartbewaking in ziekenhuizen en bij patiënten thuis. Minuscule luidsprekers sturen ultrasone geluidsgolven het lichaam in. Sensoren pikken de weerkaatsingen op en zo kan Pulsify met behulp van eigen software en algoritmes een beeld van het hart reconstrueren, en voor de arts visualiseren hoe efficiënt het hart werkt. Met de informatie kunnen artsen sneller ingrijpen bij afwijkingen, zodat bijvoorbeeld een hartaanval kan worden voorkomen. Ultrasoon Hoewel ultrasone technologie niet nieuw is, is het een uitdaging om ze in een flexibele pleister te stoppen: als enige speler ter wereld is het Belgische groeibedrijf op de goede weg om daarin te slagen. Door doorbraken in de echotechnologie te combineren met het gemak en de voordelen van een pleister transformeert Pulsify Medical de hartzorg en verbetert het de levenskwaliteit van patiënten over de hele wereld. Hart- en vaatziekten zijn wereldwijd nog steeds de belangrijkste doodsoorzaak. Continue hartbewaking en vroegtijdige waarschuwingen kunnen levens redden en medische resultaten verbeteren. Ultrasone monitoringsinstrumenten zijn echter nog niet ruim voorhanden in ziekenhuizen of bij patiënten thuis. Pulsify Medical zal daar verandering in brengen. Met het opgehaalde geld (3,75 miljoen euro als tweede deel van de eerste financieringsronde en VLAIO-subsidie van 1,65 miljoen euro) kan het de pleister verder ontwikkelen en uittesten bij gezonde vrijwilligers wat dan de nodige validatie moet opleveren voor een volgende financieringsronde. Tegen 2025 zou de pleister op de markt moeten komen.

“In de pleister, ongeveer tien op tien centimeter groot, zijn duizenden sensoren verwerkt om, bijvoorbeeld, de werking van het hart te monitoren.”

groeibedrijven

RHEAVITA

Hoge ogen voor vriesdrogen droogprocesstappen in één continue productielijn. Door de glazen flacons tijdens het vriesproces rond te draaien, wordt een dunne laag product op de binnenkant van de flacon aangebracht. Na drogen wordt dan het uiteindelijke vaste gevriesdroogde product verkregen. Vergeleken met het traditionele vriesdroogproces heeft de aanpak van RheaVita verschillende voordelen: een zeer snelle producten procesontwikkeling met beperkte experimentele inspanningen, geen schaalvergrotingsproblemen, kortere cyclustijden, lagere productiekosten, minder benodigde cleanroomruimte en verbeterde, uniforme productkwaliteit.

Niet alleen in de zoektocht naar nieuwe geneesmiddelen is Vlaanderen bij de wereldtop; ook de productie ervan zet door Vlaamse technologie grote stappen vooruit. Start-up Rheavita sloot vorig jaar een serie A-financiering af van 2,5 miljoen euro om hun nieuwe productietechnologie voor medicijnen te vervolmaken en de commerciële lancering te versnellen. De ronde werd geleid door de Gentse durfkapitaalinvesteerder Novalis Biotech en PMV.

heavita verricht baanbrekend werk om medicijnen te vriesdrogen. Heel wat medicijnen worden vandaag gevriesdroogd om voldoende stabiliteit te garanderen tijdens de distributie en de bewaring, wat de inzet van dure koudeketenopslag en - transporten vermijdt. De Gentse start-up ontwikkelde ‘s werelds eerste end-to-end oplossing voor continu vriesdrogen waarmee het niet alleen tegemoetkomt aan de behoeften bij biofarmaceutische productontwikkeling en -productie maar ook de geneesmiddelvoorziening aan patiënten efficiënter en flexibeler maakt. Gepatenteerde technologie De gepatenteerde Rheavita-vriesdroogtechnologie integreert alle traditionele — afzonderlijke — vries-

Zeldzame ziekten Rheavita, opgericht in 2018 als een spin-out van UGent, maakt dus snellere productontwikkeling mogelijk: wat traditioneel een paar dagen kost, kan voortaan in enkele uren. De technologie maakt zowel gecentraliseerde productie van grote volumes als gedecentraliseerde productie van producten met lage volumes maar met een grote waarde. Daarom is Rheavita’s oplossing ook bij uitstek geschikt voor innovatieve biofarmaca , zoals gentherapie, RNA-gebaseerde therapieën, antilichamen en vaccins, en voor de productie van gepersonaliseerde geneesmiddelen en medicijnen voor zeldzame ziekten. Ongeveer de helft van alle nieuw ontwikkelde biofarmaceutische medicijnen heeft naar verluidt baat bij de gepatenteerde oplossing van de Gentse start-up. Wereldwijd commercialiseren Rheavita gebruikt de financiering voor de verdere ontwikkeling en versnelde commercialisering van hun innovatieve technologie, alsook voor de uitbreiding van het team en de verdere ontwikkeling van de organisatie: belangrijke stappen in de bedrijfsontwikkeling. Daarnaast zal Rheavita doorgaan met het aanbieden van product-haalbaarheidsstudies en klanten ondersteuning bieden bij producten procesontwikkeling met behulp van hun baanbrekende technologie. Bij heel wat farmaceutische en biotechnologische bedrijven is daarvoor grote belangstelling, wat Rheavita een unieke kans biedt. De steun van PMV moet het management in staat stellen om de technologie verder te ontwikkelen in Vlaanderen en wereldwijd te commercialiseren.

“Rheavita, opgericht in 2018 als een spin-out van UGent, maakt snellere productontwikkeling mogelijk: wat traditioneel een paar dagen kost, kan voortaan in enkele uren.” 80

mature bedrijven

HSBCAD

Bouwen met hout hsbcad, wereldleider in ontwerp-, fabricage- en assemblage-oplossingen voor de (hout)bouwindustrie haalde in 2021 o.a. bij PMV drie miljoen euro op om hun activiteiten uit te breiden en verder te internationaliseren. Het bedrijf levert een belangrijke bijdrage tot het koolstofneutraal maken van de bouwsector.

sbcad is een internationale voorloper op het vlak van software-oplossingen voor offsite bouwconstructies, met name wanneer hout als bouwmateriaal wordt gebruikt. De software van hsbcad maakt een industriële benadering mogelijk: de meeste onderdelen van de constructie worden ontworpen en geproduceerd in een offsite fabrieksomgeving en vervolgens op de bouwplaats geassembleerd. De firma uit Gent geniet als wereldleider een brede erkenning: diverse internationale spelers maken gebruik van de hsbcad-software, en in Japan komen vaak enkel aannemers in aanmerking voor een aanbesteding wanneer ze die gebruiken. Iconische bouwwerken Verschillende iconische bouwwerken, zoals het Kanazawa-station voor hogesnelheidstreinen in Japan of het Hoho Wien in Oostenrijk (met 24 verdiepingen de op één na hoogste wolkenkrabber ter wereld in hout) illustreren dat de combinatie van hout en offsite bouwen één van de snelst groeiende segmenten is in de bouwindustrie. Dat heeft in de eerste plaats te maken met het feit dat de productiviteitswinst in de traditionele bouwsector de afgelopen decennia beperkt is gebleven vergeleken met de evolutie in andere industriële sectoren. Door een industriële softwareondersteunde werkwijze te gebruiken, kan dat wél. Met geavanceerde automatisering, robotisering, artificiële intelligentie, sterke kwaliteitscontrole en optimaal materiaalbeheer daagt de offsite-benadering de conventionele bouw uit door meer waar-voor-je-geld en een snellere time-to-market aan te bieden. Houtbouw is bovendien het meest milieuvriendelijke segment van de bouwindustrie. Het maakt gebruik van de meest efficiënte technologie om koolstof uit de lucht te halen: bosbouw. Studies hebben aangetoond dat houtbouw, in combinatie met duurzaam bosbeheer, een belangrijke hefboom is om de bouwsector koolstofneutraal te maken. Digital twin Binnen die context lanceerde hsbcad een nieuwe generatie van hun ontwerpsoftware op basis van het Revit-platform van Autodesk, de wereldleider in software voor architecten en de bouw. Met Revit is Autodesk ook de drijvende kracht om Building-Information-Modeling (BIM) in de bouwindustrie in te voeren. Zo wordt het dankzij hsbcad mogelijk om bij de oplevering van een gebouw ook een ‘digital twin’ op te leveren met de gedetailleerde gegevens van alle onderdelen in het gebouw. De offsite bouw kan daardoor volledig BIM-conform werken, zelfs voor de meest geavanceerde of ingewikkelde constructies. Potentieel “De omslag naar een koolstofvrije economie zal op verschillende fronten moeten gebeuren en in het geval van de bouwsector in elke stap van het bouwproces, zonder dat het de kwaliteit ondergraaft. Dat hsbcad als wereldleider op industriële schaal software kan aanbieden die beantwoordt aan die vraag binnen een sterk groeiend segment, is voor PMV de bevestiging van hun potentieel”, aldus Roald Borré, groepsmanager Risicokapitaal bij PMV. De drie miljoen euro die hsbcad ophaalde, wordt volledig geïnvesteerd in de uitbreiding van het producten dienstenaanbod om de verkoop- en ondersteuningsorganisatie op mondiaal niveau te versterken.

“Studies hebben aangetoond dat houtbouw, in combinatie met duurzaam bosbeheer, een belangrijke hefboom is om de bouwsector koolstofneutraal te maken.”

mature bedrijven

DOCKX

Familiebedrijf gaat corona te lijf In een crisis zoals de COVID-pandemie is het belangrijk om als bedrijf snel te kunnen reageren op de veranderende omstandigheden. Wendbaarheid is een competentie die in dergelijke tijden nodig is. Tegelijk is een responsplan ook een kans om de bestaande bedrijfsprocessen tegen het licht te houden. Het maakt van een crisisplan een oefening in efficiëntie en vooruitkijken. Net dat is de manier waarop Dockx de coronacrisis te lijf ging.

ockx is wellicht het bekendst als verhuurder van bestel- en personenwagens. Het familiebedrijf, opgericht in 1979, is intussen ook op heel wat andere terreinen actief: zo biedt het archiefopslag aan, kan je er terecht voor carrosserieherstellingen en doet het aan bedrijfs- en woningverhuis. De groep, actief op 22 locaties, telt 140 werknemers en beheert een vloot van 1.500 voertuigen. Net die — in ons land unieke — combinatie van voertuigenverhuur en -herstelling en verhuisdiensten speelt het familiebedrijf al enkele jaren uit. Voor goederen die de consument niet in een personenwagen kan vervoeren, verhuurt Dockx bestelwagens. Pick-up points Dockx is een sterk Belgisch merk met een hoge naamsbekendheid. Door hun goed uitgekiende digitale strategie wist het de voorbije jaren hun marktleiderschap voor de kortetermijnverhuur van bestel- en vrachtwagens te bestendigen. Omdat Dockx niet actief is in luchthavens en treinstations, heeft het bedrijf minder te lijden gehad van de coronacrisis dan de concurrenten die voor een flink stuk van hun omzet afhankelijk zijn van die locaties. Niettemin zorgden de lockdowns voor een fors omzetverlies, vooral door het wegvallen van klanten uit de event- en reissector. De groep bleef niet bij de pakken zitten: zo werden de vier minst renderende shops gesloten en werd er fors geïnvesteerd in onbemande pick-up points waar voertuigen contactloos kunnen worden gereserveerd en opgehaald, zonder tussenkomst van een medewerker. Verder werden RSZ- en BTW-betalingen uitgesteld en werden aflossingsplannen opnieuw bekeken. Toch waren extra middelen nodig om het werkkapitaal te regulariseren, waarvoor het bedrijf o.a. een beroep deed op een Coronalening.

“Door hun sterke digitale strategie wist Dockx de voorbije jaren hun marktleiderschap voor de kortetermijnverhuur van bestel- en vrachtwagens te bestendigen.”

7. Projecten

gebiedsontwikkeling

R&D

VOORUITZICHT

Ruimte voor research

Nieuwe bestemming voor brownfields Vele oude industriële sites in Vlaanderen wachten op een nieuwe bestemming. De transformatie van zo’n plek — vaak een complexe operatie die lang duurt — komt tegemoet aan de nood tot sanering én verdichting.

Vlaanderen heeft internationaal gerenommeerde universiteiten en wereldvermaarde onderzoeksinstellingen: heel sterke partners om vanuit de onderzoekswereld nieuwe ontwikkelingen in de privésector mogelijk te maken. De wens en de wil om samen te werken zijn er ook, net als de steun van de overheid. Alleen is er vaak een gebrek aan ruimte…

etenschapsparken kunnen een antwoord bieden op die nood aan ruimte. In Gent bijvoorbeeld vormen het Technologiepark Ardoyen en de campussite van het bedrijventerrein Eiland Zwijnaarde samen het wetenschapspark Tech Lane Ghent Science Park, een samenwerkingsproject tussen UGent, Stad Gent en PMV. Tech Lane Ghent Science Park biedt onder meer ruimte aan spin-offs van de universiteit, aan startende en groeiende bedrijven en aan onderzoekscentra voor grote internationale bedrijven: een hub met daarrond kennisintensieve productiesites en innovatieve logistiek binnen de grotere zone Tech Lane Ghent. Toevallige contacten Het idee achter wetenschapsparken is dat er ecosystemen vorm krijgen waar kennisintensieve bedrijven en de universiteit elkaar bevruchten. Om dat optimaal te faciliteren is de nabijheid van het grootste belang, weet Steven Adons, principal investment manager bij PMV. “Onderzoek in Nederland naar wetenschapsparken toont dat voor bedrijven de nabijheid van onderzoeks- en kennisinstellingen de belangrijkste reden is om zich ergens te vestigen. Ze willen dicht bij de professoren, onderzoekers en studenten zitten. Daarvoor is er nood aan infrastructuur die doet samenwerken, gebouwen met aangename gemeenschappelijke ruimtes waar mensen elkaar ontmoeten, waar sporadische en toevallige contacten plaatsvinden waaruit nieuwe initiatieven en ideeën kunnen ontstaan. Een gebouw moet echt ingericht zijn voor cocreatie.” Vlaamse biotech Dat is zeker het geval voor het gebouw dat het Vlaams Instituut voor Biotechnologie (VIB) bouwt in het park. Het wordt een ultramoderne bio-incubator met daarin ook het nieuwe hoofdkantoor van VIB. Die instelling is de stuwende kracht van de expansie in de Vlaamse

“Het idee achter wetenschapsparken is dat er ecosystemen vorm krijgen waar kennisintensieve bedrijven en de universiteit elkaar bevruchten.”

biotechsector met diverse nieuwe biotechbedrijven. Het gebouw biedt een antwoord op de toenemende vraag naar aangepaste labo-infrastructuur en zal ook de nieuwe thuis worden voor de ondersteunende diensten van VIB. De bio-incubator zal plaats bieden aan tien tot vijftien startende biotechbedrijven. De nabijheid van kennisinstellingen met de nodige expertise en talenten moet zorgen voor een uitstekende voedingsbodem voor jonge starters. Samen richtten VIB en PMV een projectvennootschap op om het project te realiseren én te exploiteren om de verdere verankering van de biotechcluster in Gent te verzekeren. PMV coördineerde de procedures en verstrekte een achtergestelde lening aan de projectvennootschap die instaat voor de bouw en de exploitatie. Chemie In Antwerpen is er al een incubator en wel voor duurzame chemie. BlueChem, eveneens vol kantoren en labo’s, staat er op het bedrijventerrein Blue Gate Antwerp, een publiek-private samenwerking tussen Stad Antwerpen, Essenscia, VITO, POM Antwerpen, DEME, Bopro, AG Vespa en PMV. BlueChem moet de toekomst van de chemische industrie in België garanderen door starters en chemieprojecten in de duurzame chemie te ondersteunen met infrastructuur, begeleiding en zelfs financiering. Ook in dit gebouw staat contact centraal: de centrale koffiemachine moet dé plek worden om te netwerken (al gooide corona helaas wat roet in het eten). Intussen doet de incubator het uitstekend: eind vorig jaren telde BlueChem twaalf start-ups en zes grote bedrijven. Wellicht is de incubator al volzet in 2023. Synergie Daarnaast wordt — as we speak — BlueApp gerealiseerd. BlueApp is een pre-incubator van de Universiteit Antwer-

pen waar bedrijven en onderzoekers zullen werken op duurzame oplossingen voor de chemiesector, om zo de valorisatie van de kennis van de UA te bespoedigen en de groei van bedrijfs- en technologie-ideeën in de duurzame chemie mogelijk te maken. BlueChem en BlueApp liggen naast elkaar zodat pre-incubator en incubator maximale complementariteit en synergie kunnen realiseren. De ruwbouwwerken, onder leiding van Blue Gate Antwerp Building zijn lopende. Oplevering is voorzien in juni. Bij de start van het nieuwe academiejaar zal BlueApp openen in oktober. Na pre-incubator en incubator kan Blue Gate Antwerp ook ruimte bieden aan bedrijven die het laboniveau zijn ontgroeid en hun vleugels willen uitslaan. Zo zal Peace of Meat — nu gevestigd in BlueChem — zich weldra vestigen op de site.

ls projectontwikkelaar met een langetermijnvisie schrikt de Antwerpse groep Vooruitzicht er niet voor terug om complexe herontwikkelingen van verlaten bedrijfssites op zich te nemen, vaak met een grondvervuilingsproblematiek. PMV tekende in op een obligatie-uitgifte. Daarmee wil PMV een katalysator zijn voor het aantrekken van privaat kapitaal én ondersteunt de Vlaamse investeringsmaatschappij de herontwikkeling van vroegere industriële sites en van binnenstedelijke ontwikkelingen. Met andere obligatiehouders en bankiers worden vier projecten gefinancierd, gelegen in Antwerpen-Linkeroever (Combori-site), Antwerpen-Deurne (Eksterlaer-site) en Hemiksem (2 aaneengesloten sites, ex-Bekaert). De obligatielening werd in de loop van 2021 geherstructureerd waardoor PMV mee de kans creëerde om een bijkomende gebiedsontwikkeling te creëren met de realisatie van een 14 hectare groot publiek park.

“PMV creëerde mee de kans om een bijkomend brownfieldproject aan te pakken.”

Troef Zowel voor steden als universiteiten zijn wetenschapsparken en (pre-)incubators een enorme troef: een kennispool zorgt voor werkgelegenheid, creëert internationale uitstraling, doet spin-offs ontstaan, lokt talent naar de universiteit en doet nieuwe ideeën groeien voor fundamenteel onderzoek binnen de universiteit. Toch is het geen gemakkelijke opgave een wetenschapspark of een incubator te realiseren. Steden en universiteiten beschikken over beperkte middelen en vastgoed ontwikkelen is voor hen geen kernactiviteit. Net op die terreinen is de participatiemaatschappij PMV thuis. Niet alleen levert PMV financiering, ook levert het expertise voor vastgoedtransacties, governance en het juridische luik: in het opzetten van de vennootschap, het opstellen van contracten voor de bouw en verhuur en het maken van goeie afspraken tussen de partners. Zo is PMV in Gent niet alleen partner in de vastgoedontwikkeling (via de nv Eiland Zwijnaarde met POM Oost-Vlaanderen, Stad Gent en Alinso als mede-aandeelhouders), maar ook partner in de langetermijnuitbouw van het wetenschapspark (TLG Science Park) én co-ontwikkelaar van de R&D-gebouwinfrastructuur.

vastgoed

GILEN REAL ESTATE

Historisch wonen De Vlaamse begijnhoven zijn unieke stukjes werelderfgoed. De kasseien, de pittoreske pleintjes en de huisjes met begijnhofkerk vormen vandaag nog altijd een prachtig decor om te wandelen en het rijke verleden op te snuiven. Maar de oude begijnhofwoningen een moderne woonfunctie geven met respect voor de geschiedenis en de omgeving vergt een specifieke aanpak, en financiering.

egijnhoven werden opgericht vanaf de 12de eeuw, voor vrouwen die samen een godvruchtig leven wilden leidden zonder een kloostergelofte af te leggen, misschien wel de allereerste feministen. Vandaag zijn de begijnhoven rustige eilandjes in het stedelijke weefsel die getuigen van de fascinerende traditie van de begijnen. Tegelijk hebben ze vandaag diverse uitdagingen: dure (maar nodige) restauratieen onderhoudswerken, toegankelijkheid (voor auto’s), duurzaamheid, energie-efficiëntie, bescherming tegen verstorende hoogbouw... Ook het Sint-Agnesbegijnhof van Sint-Truiden, in de 13de eeuw opgericht rond een centraal gelegen kerk met voorplein buiten de stadsmuren bij de Cicindriabeek, kent die uitdagingen. Gilen Real Estate renoveerde er al succesvol meerdere woningen. Dat gebeurt straks ook met het Godshuis in het begijnhof, een alleenstaand breedhuis uit de 2de helft van de 18de eeuw. Het monument wordt gerenoveerd: het worden 3 woonhuizen met aanpalend ruimte voor 5 nieuwbouwwoningen. Vier generaties De renovatie van het Godshuis maakt deel uit van een reeks erfgoedgebouwen in Sint-Truiden (o.a. het Clarissenklooster, Huis Goeyens, het Refugieklooster en Huis Thenaers), Hoepertingen (vierkantshoeve) en Kozen (Paenhuys) die door Gilen Real Estate zullen worden gerenoveerd. Het familiebedrijf doet daarvoor een beroep op financiering van PMV als aanvulling op de eigen middelen. Gilen heeft heel wat ervaring: al vier generaties bouwt het woningen. Vandaag focust het op residentiële ontwikkelingen, binnenstedelijke projecten en ook de herbestemming van historisch erfgoed. Het Limburgse bedrijf lanceerde zo’n vier jaar geleden een nieuw concept op de vastgoedmarkt in Vlaanderen: het Hamsterhuren@. De bewoners huren, maar krijgen van bij de start een gratis optie om de woning later te kopen na aftrek van een deel van de betaalde huur. Het typeert de commerciële flair maar ook de maatschappelijke insteek van de ontwikkelaar.

Lekenklooster Beschermde monumenten of gebouwen met een historische waarde zijn een speerpunt in de aanpak van de ondernemer. Het vergt een specifieke knowhow om historisch waardevolle panden of geklasseerde monumenten te herbestemmen. Gilen tracht daarbij om erfgoedpanden in de oorspronkelijke staat te herstellen met een nieuwe hedendaagse invulling waarbij o.a. natuurlijke materialen worden gebruikt. Nieuwe concepten worden niet geschuwd: zo wordt

het Clarissenklooster een ‘lekenklooster’ waarin geestelijken en leken samenwonen, nieuw voor Limburg. Omdat veel erfgoedprojecten zich vaak in stadscentra bevinden met soms een vrij grote, aanpalende en onbenutte grondoppervlakte, bevatten heel wat renovatieprojecten vaak een nieuwbouwcomponent voor een- of meergezinswoningen: een aanpak die tevens past in de nood tot verdichting en efficiënt ruimtegebruik die PMV onderschrijft.

“Het vergt een specifieke knowhow om historisch waardevolle panden of geklasseerde monumenten te herbestemmen.”

energie

WATTSON

Hoera voor Wattson Wattson vierde vorig jaar het vijfjarig bestaan. Het is de eerste investering van PMV in een Energy Service Company (ESCO) die zich focust op het ontwikkelen en beheren van energiebesparingsprojecten.

et hun energiebesparingsprojecten maakt Wattson van gebouwen de gangmakers van de energietransitie en bouwt zo aan een leefbare toekomst. Wattson zorgt voor een optimale combinatie van verschillende energiebesparingstechnieken in elk gebouw. Na installatie wordt de prestatie gemeten en continu opgevolgd zodat de vooropgestelde doelen worden gehaald. Wattson wordt vergoed op basis van effectief gerealiseerde energiebesparingen. Het streeft daarom naar projecten met meerdere gebouwen zoals scholen of woonzorgcentra. Dat spreidt de risico’s, laat de investeringskosten dalen en zorgt voor een betere businesscase die makkelijker financiering aantrekt. PMV speelt een dubbele rol in dat verhaal: het is financier van de onderneming maar ook investeerder in de projecten aan de zijde van private investeerders en banken. Gigantische uitdaging De Europese ambitie om minder uit te stoten en zelfs klimaatneutraal te worden, vergt verregaande gebouwrenovaties die vandaag nog niet genoeg gebeuren. Om de voetafdruk van gebouwen (20 procent van de totale CO2-uitstoot in België) naar beneden te krijgen is een renovatiegraad van 3% per jaar nodig ten opzichte van de huidige 1%! Wattson legt zich toe op tertiaire gebouwen, voornamelijk in de zorg, het onderwijs of projecten van lokale overheden: de uitdaging daar is gigantisch, maar investeringen in energie-efficiëntie zijn er meestal geen prioriteit. Al neemt de bewustwording toe, met de hoge energieprijzen als extra prikkel om de energie-efficientie aan te pakken. PMV is alvast overtuigd: door bedrijven als Wattson te financieren, wil het als first mover de markt van de energie-efficiëntie doen groeien zoals het eerder actief heeft bijgedragen aan de ontwikkeling en financiering van zonneparken en windmolens.

6 jaar Wattson • 203 locaties met een totale vloeroppervlakte van 1,5 miljoen m² • 190 woonzorgcentra met in totaal 22.000 bewoners • Gebouwschil: 14 x dakisolatie, 7 x spouwmuurisolatie en 2 x raamvervangingen • HVAC: 62 x stookplaatsvernieuwing, 11 x warmtekrachtkoppeling (WKK), 2 x warmtepomp, 2 x zonneboiler • Elektriciteit: 74 x relighting, 178 x fotovoltaïsche zonnepanelen (PV) • Energiemonitoring: 124 x hoofd- en submeters, 62 x stookplaatsen, 178 x PV

“PMV wil als first mover de markt van de energieefficiëntie doen groeien zoals het eerder actief heeft bijgedragen aan de ontwikkeling en financiering van zonneparken en windmolens.”

energie

STORM

Storm voor het eerst subsidievrij Op 15 juni vorig jaar, de jaarlijkse internationale dag van de wind, opende Vlaams Minister Zuhal Demir op de terreinen van ArcelorMittal in de haven van Gent de werf waar Storm de grootste windturbines van België bouwt. Het windpark wordt in 2022 in gebruik genomen. Drie van de zes windturbines worden subsidievrij gebouwd, een primeur voor ons land. Met PMV als stakeholder van het eerste uur versnelt Storm de transitie naar een klimaatneutrale samenleving door windparken op land te ontwikkelen, te bouwen en te exploiteren – dit jaar dus voor het eerst zonder overheidssubsidies.

e zes windturbines in Gent zullen in totaal voldoende hernieuwbare energie produceren om bijna 25.000 huishoudens jaarlijks van elektriciteit te voorzien. Daarmee wordt jaarlijks de uitstoot van 17.500 ton CO2 vermeden. Storm heeft een vijftigtal windturbines operationeel of in aanbouw, genoeg om te voorzien in het jaarlijks elektriciteitsverbruik van zo’n 120.000 gezinnen. Lokale besturen die dat willen, kunnen mee aandeelhouder worden van de windparken. Ook omwonenden kunnen rechtstreeks participeren in de windparken via de coöperatieve Storm CV die zo’n 3.500 coöperanten telt voor windparken in Wachtebeke, Wielsbeke, Maasmechelen, Westerlo, Geel, Meer, Dilsen-Stokkem, Desselgem, Lokeren, Zandvliet, Minderhout, Melsele, Retie, Pelt, Zoersel en in de haven van Gent. Expertise PMV is investeerder van het eerste uur en biedt ook expertise tijdens de lange en moeilijke ontwikkelperiode die eigen is aan het vergunningstraject van grote windturbines. Nadat alle vergunningen zijn verkregen worden de windparken gerealiseerd via vier verschillende Storm Holdings. Via het PMF-infrastructuurfonds heeft PMV een participatie van 39,5 % in de eerste Storm Holding. Die heeft 18 operationele windturbines in eigendom op acht verschillende sites voor in totaal 41,5 MW. Binnen het in 2015 opgerichte Storm Holding 2 — waarvan 39,5% van de aandelen in het bezit zijn van PMV — zijn voor 41,4 MW windparken operationeel. Storm Holding Ierland, met een participatie van 50% door PMV via infrastructuurfonds PMF startte in september 2015 met de bouw van 6 turbines in Old Mill, goed voor een geïnstalleerd vermogen van 17 MW. Eind 2018 ten slotte werd Storm Holding 3 opgericht dat ondertussen 8 windparken telt, goed voor 17 windturbines (10 daarvan zijn nog in aanbouw) met een gezamenlijk vermogen van in totaal 74,5 MW.

Subsidievrij Het is Storm Holding 3 dat sinds juni vorig jaar de eerste drie subsidievrije windturbines in Vlaanderen bouwt in de haven van Gent. ArcelorMittal koopt twintig jaar lang alle elektriciteit van de windturbines tegen een vaste prijs. Het staalbedrijf verzekert zich zo van een gegarandeerde aanvoer van goedkope en hernieuwbare energie. Storm kan daardoor het windpark subsidievrij realiseren, zonder een beroep te doen op het systeem van groenestroomcertificaten. Een MWh aan elektriciteit uit een nieuwe windturbine kost minder dan een MWh aan elektriciteit uit bijvoorbeeld een nieuwe gascentrale, steenkoolcentrale, biomassacentrale of kerncentrale.

Nieuw tijdperk Industriële bedrijven die voor lange periodes enorme volumes groene stroom reserveren via power purchase agreements (PPA’s) en ontwikkelaars als Storm op die manier zekere inkomsten verschaffen (en de zekerheid hun financiering rond te krijgen voor windmolenparken die miljardeninvesteringen vergen): het is de start van een nieuw tijdperk. Dat werd ingezet door bedrijven als Google, Amazon, Facebook en Microsoft die zich van groene stroom wilden verzekeren voor hun datacenters. Ondertussen heeft ook de zware industrie de weg gevonden, met het contract van ArcelorMittal als mijlpaal in ons land.

“ArcelorMittal koopt twintig jaar lang alle elektriciteit van de windturbines tegen een vaste prijs en verzekert zich zo van een gegarandeerde aanvoer van goedkope en hernieuwbare energie.”

infrastructuur

EPICO

Knowhow verzilveren voor het PPS-project van de autoweg R4WO en was als enige consortium geselecteerd voor alle scholenbouwclusters. Van de 3 projecten waarvan al een voorkeursbieder werd aangeduid, was het twee keer bij de winnende groep. In Frankrijk kreeg Epico het havenproject Port-la-Nouvelle (Frankrijk) toegewezen in een combinatie met Deme en Euroports. In september 2021 werd voor dat project financial close bereikt.

Na het succesvol uitinvesteren van een eerste infrastructuurfonds PMF, sloeg PMV begin 2017 de handen in elkaar met de Nederlandse RebelGroup voor de oprichting van een nieuw fonds: Epico. Dat investeringsfonds voor infrastructuur heeft vandaag bijna al haar toegezegde middelen gecommitteerd aan concrete projecten en investeringen: een succes. Om de opgedane expertise verder te verzilveren, staat een derde fonds in de steigers.

pico investeert in de bouwen operationele fase van publiek-private partnerschapsprojecten (PPS), hernieuwbare energie en andere infrastructuurprojecten in de Benelux of elders in Europa. Epico is vandaag zo goed als uitgeïnvesteerd. Het management kijkt tevreden terug op de behaalde successen. Het fonds was voorkeursbieder

Moderne infrastructuur Dat het fonds ook investeert in Vlaamse infrastructuurprojecten, is belangrijk. Moderne infrastructuur is niet alleen cruciaal voor de economie in onze regio en de competitiviteit van ons land, maar ook voor het klimaat. De ‘All Weather Terminal’ (AWT), bijvoorbeeld, een gezamenlijke investering van PMV en Epico, is een overdekte laadkade die de verzendcapaciteit van afgewerkte staalrollen van ArcelorMittal Belgium verhoogt en zo tot 25.000 vrachtwagentransporten per jaar uitspaart: een forse investering in een meer duurzame logistiek. Zonder het fonds (en dus ook zonder buitenlandse projecten waarin het fonds investeert) zou die investering niet mogelijk zijn geweest. Derde fonds Onze infrastructuurexpertise wil PMV optimaal blijven inzetten ten bate van institutionele investeerders die willen investeren in maatschappelijk relevante infrastructuurprojecten. Daarom wordt er sinds vorig jaar gewerkt aan een derde fonds. De nood aan infrastructuurinvesteringen blijft hoog en de toegang tot kapitaal blijft cruciaal. PMV beschikt over de knowhow om projecten zo te structureren dat die voor institutionele investeerders aantrekkelijk zijn. Met een nieuw fonds wil PMV die knowhow aanbieden aan investeerders die op zoek zijn naar rendement. Het nieuwe fonds zal vooral investeren in projecten die inzetten op de energietransitie, de digitale transitie en duurzame mobiliteit: een focus die belangrijk is voor onze regio.

“Moderne infrastructuur is niet alleen belangrijk voor de economie in onze regio en de competitiviteit van ons land, maar ook voor het klimaat.”

EUROPORTS

In de stad en in de haven Op de gevel van logistiek bedrijf Euroports in de Antwerpse haven verscheen in de loop van vorig jaar een muurschildering van 680 vierkante meter. Met bekende beelden uit de haven toont het kunstwerk hoe Euroports geïntegreerd is in de stad en de haven. Met o.a. PMV als aandeelhouder heeft het Vlaamse bedrijf de ambitie om een wereldwijde haventerminaloperator te worden met een sterke marktpositie. Het operationeel resultaat groeit alvast.

n 2007 verkocht de vorig jaar overleden Jean-Jacques Westerlund zijn havenbedrijf, in 1904 door zijn grootvader opgericht, aan de Australische investeringsmaatschappij Babcock & Brown, dat nadien doorstartte als Euroports. Een consortium bestaande uit R-Logitech (een dochteronderneming van het conglomeraat Monaco Resources Group) en de Vlaamse en federale investeringsmaatschappijen PMV en FPIM namen in 2019 de groep over. Euroports is één van de grootste maritieme infrastructuurbedrijven in Europa, met bijna veertig watergebonden haventerminals langs belangrijke handelsroutes. Het is actief in de overslag en behandeling van meer dan 62 miljoen ton bulk-, breakbulk-, container- en vloeibare producten per jaar, en in het opzetten van wereldwijde maritieme supply chain-oplossingen, beide voor toonaangevende internationale bedrijven in diverse industriële sectoren.

Groeimogelijkheden De groeimogelijkheid bij Euroports was voor de nieuwe aandeelhouders een belangrijke reden om in 2019 in het bedrijf te investeren. R-Logitech, PMV en FPIM combineren een grote operationele expertise met financiële kracht en lokale kennis: in 2019 waren ze ervan overtuigd dat ze samen konden bijdragen tot een gezonde groei van Euroports in een sector die voor de Vlaamse economie van strategisch belang is. Na de overname werd het hoofdkantoor van Nederland naar Antwerpen verplaatst en meteen volgden initiatieven om de prestaties van de groep te verbeteren en de werking te stroomlijnen. Ambitie In 2020 en 2021 bewees Euroports bestand te zijn tegen de coronacrisis en kon het ondanks die crisis een sterke groei van haar operationeel resultaat realiseren. Vorig jaar kon het door de wereldwijde containercrisis dan weer positief inspelen op de toegenomen vraag voor de overslag van droge bulkgoederen en floreerden de expeditie-activiteiten. Eind 2021 nam het een expediteur over in Turkije en een haventerminaloperator in Finland, waardoor Euroports nu actief is in de drie grote havens van Finland. Hoewel voor 2022 verwacht wordt dat de positieve markttrend zich zal doorzetten zal 2022 een jaar vol uitdagingen worden: de inflatie, verder organisch groeien, bijkomende overnames… De ambitie blijft alleszins ongewijzigd: een wereldwijde haventerminaloperator worden met een sterke marktpositie.

Bulk shooter Euroports investeerde vorig jaar 10 miljoen euro in hun Antwerpse terminals, bovenop de 15 miljoen die het de twee jaren ervoor investeerde. Zo kwam er een supersnel toestel dat tot 1.000 ton goederen per uur in een schip kan laden: de eerste mobiele ‘bulk shooter’ in Europa. Het toestel heft goederen, bijvoorbeeld mineralen of kunst kunstmeststoffen, naar boven met een liftsys liftsysteem. Een flexibele arm kan vervolgens tot heel diep in het schip zakken, en met een ‘slurf’ kan het de goederen efficiënt over de hele oppervlakte van het schip verdelen.

“Euroports investeerde vorig jaar 10 miljoen euro in hun Antwerpse terminals, bovenop de 15 miljoen van de twee jaren ervoor.” 96

8. Vrije tribune

vrije tribune

CLAIRE TILLEKAERTS

“ Vlaanderen aan de wereldtop, daarvoor blijven FIT en PMV samenwerken.” We scharen ons bij Flanders Investment & Trade (FIT), het Vlaams agentschap voor internationaal ondernemen, al decennialang achter de missie: Vlaanderen op de wereldkaart zetten. Daarbij promoten we niet alleen Vlaanderen als ideale buitenlandse investeringslocatie, maar stimuleren en ondersteunen we ook Vlaamse bedrijven bij het veroveren van buitenlandse markten.

Vlaanderen op de radar van buitenlandse technologiespelers Is de materie complex, dan is Vlaanderen de place to be. Het zou het motto kunnen zijn van de technologieattachés (TA’s) van FIT. Om die ambitie kracht bij te zetten, hebben we in 2021 ons netwerk gericht versterkt tot 10 Science & Technology Offices in innovatieve hotspots wereldwijd, zoals Tokio, Kopenhagen en Palo Alto. Elk kantoor dekt een deel van de wereld en focust op een of meerdere van 3 domeinen: digitale, gezondheids- en klimaattechnologie. Thema’s die bijdragen tot oplossingen voor mondiale uitdagingen. Een van de doelen is om Vlaanderen te promoten als investeringslocatie voor buitenlandse spelers binnen die domeinen. Door hen in contact te brengen met innovatiepartners in onze regio, bijvoorbeeld. Of door hen te wijzen op specifieke voordelen. Tegelijk bouwen ze mee aan een globaal netwerk van techbedrijven, kapitaalverschaffers, kennis- en onderzoekcentra enz. Onze TA’s doen dat onder meer door Vlaanderen op de kaart te zetten als technologiehub. Zij helpen mee de brug slaan tussen Vlaamse tech en buitenlandse bedrijven, waardoor ook de wereld in volle bewondering kan staan. Buitenlandse investeringsprojecten en jobs bereikten record in 2021 De buitenlandse investeringscijfers in Vlaanderen, mede gestuwd door fusies, overnames en expansies in Vlaanderen hebben opnieuw records gebroken in 2021. Een mooie erkenning van de aantrekkelijkheid van onze regio en onze bedrijven, organisaties en instellingen. Hoogstaande expertise, toonaangevende kwaliteit en de honger naar innovatie die eigen zijn aan Vlaanderen, vormen slechts voorbeelden van de vele troeven die buitenlandse investeerders over de streep trekken. Internationaliserend Vlaanderen een duw in de rug

100

geven, dat doet FIT niet alleen. Integendeel. Onder het motto ‘1+1=3’, laat FIT zich omringen door sterke partners, waaronder PMV. Door samen te werken, weet Vlaanderen de gewenste investeerders aan te trekken. Een investering van PMV staat steevast garant voor een engagement vanuit Vlaanderen. En dat is meer dan de pure financiële bijdrage. Het draagt bij tot het welkombeleid van Vlaanderen en wordt door de investeerder vaak als katalysator beschouwd voor bijkomende financiering. Foreign Investment Trophy: positief signaal Pandemieën en een oorlog op Europese bodem leken enkele jaren geleden ondenkbaar. Toch wil FIT, onder meer via de Foreign Investment Trophy, het event eind maart 2022 waarop we buitenlandse investeerders in Vlaanderen lauweren, een positief signaal brengen. Dat we hoop blijven koesteren en dat de wereld van internationaal ondernemen de uitdagingen niet uit de weg gaat. Die ingesteldheid typeerde ook de laureaten: Daikin Europe won de Foreign Investment of the Year Trophy, Legend Biotech de Newcomer of the Year Trophy en CNH Industrial de Lifetime Achievement Trophy. En Aviko, Carrefour en Volvo Cars mogen trots zijn op hun nominatie. Ondernemingen die voluit voor grenzeloos ondernemen gaan, zijn hoe dan ook winnaars. Door te internationaliseren spreiden ze zakelijke risico’s en verhogen ze hun kansen in onzekere tijden. Een aanpak die vandaag de dag nóg relevanter is. Ook Vlaamse export kent record in 2021 Zulke succesverhalen mogen – sterker nog: moeten – gevierd worden. Idem voor de successen van Vlaamse exportbedrijven. Want zelfs in een jaar als 2021, dat heel wat zakelijke en logistieke uitdagingen op scherp stelde, zette onze export uitmuntende resultaten neer. De Vlaamse goederenexport klokte in 2021 af op

380,5 miljard euro. Dat is ruim een kwart meer dan in 2020. Dit cijfer ligt ruim 17% hoger dan in 2019 – vlak vóór de coronapandemie en Brexit – en 16% hoger dan het vorige recordbedrag uit 2018. Voor de sterke stijging zijn verschillende redenen. Zo was er het economische herstel na het coronajaar 2020. Die relance verhoogde zowel de vraag naar als de prijzen van heel wat producten. Maar ook de uitvoer van coronavaccins had uiteraard een groot effect. Ook dit jaar reikt FIT de Leeuw van de Export, dé exportprijs van Vlaanderen, uit aan het kruim van de Vlaamse exportwereld. Dit jaar vindt de uitreiking plaats op 14 september 2022 in de Leuvense Brabanthal. Hoe de exportbalans in 2022 verder zal evolueren, is nog koffiedik kijken. Maar één ding staat vast: FIT staat klaar voor dat extra duwtje in de rug wanneer de weg vooruit voor sommigen bedrijven wat minder evident wordt. Geen uitdagingen uit de weg Tijdens mijn carrière bij FIT – die op 1 juni 2022 eindigt - kan ik de keren dat ik in volle bewondering stond voor Vlaamse en buitenlandse bedrijven niet meer tellen. Het vernuft van een product, de originaliteit van een dienst, de genialiteit van een technologie, de inzet en het enthousiasme van een team, de innovatieve visie van ondernemers, de omvang van de internationalisering, de positieve impact op de samenleving … De voorbeelden zijn echt legio. En ik weet met zekerheid dat men ook bij PMV dat gevoel herkent. Want dagelijks hebben we het voorrecht om samen te werken met de meest fantastische bedrijven. Dat FIT en PMV hen mogen helpen om hun internationale werkterrein zo breed en diep mogelijk te maken, geeft oprecht voldoening. Dat we hoop blijven koesteren en dat de wereld van internationaal ondernemen de uitdagingen niet uit de weg gaat.

Claire Tillekaerts werd geboren in Gent en studeerde daar rechten. Ze was advocaat aan de balie, daarna assistent aan UGent. In 2001 werd ze diensthoofd-coördinator van de juridische dienst van de Hogeschool Gent waarna ze in 2006 algemeen directeur werd van Flanders Investment & Trade, en sinds 2012 gedelegeerd bestuurder. Ze is onder meer lid van de raden van bestuur van UGent, het Internationaal Filmfestival van Gent, De Warande en het Vlaams Huis in New York. Sinds 18 mei 2020 is ze voorzitster van de Regentenraad van de Nationale Bank.

101

9. Deugdelijk bestuur

102

103

deugdelijk bestuur

De samenstelling van de raad van bestuur van PMV is niet gewijzigd in 2021. De raad van bestuur is 12 keer bijeengekomen in de loop van 2021.

Aanwezigheden en vergoedingen De aanwezigheden van en de vergoedingen voor de leden van de raad van bestuur waren als volgt:

Bestuurder

Raad van bestuur Koen Kennis, voorzitter Karine Moykens Gert Bergen Rosette S’Jegers Luc Gijsens Jeroen Overmeer Carine Smolders Raf Suys Peter Verhaeghe Regeringscommissaris De Vlaamse regering heeft op 7 februari 2020 Tom Van Laere aangesteld als regeringscommissaris ter vervanging van Wim Adriaens. De regeringscommissaris oefent toezicht uit op de uitvoering van de nieuwe samenwerkingsovereenkomst die afgesloten werd met het Vlaamse Gewest. Groepsmanagementcomité Michel Casselman, algemeen manager Werner Decrem, groepsmanager Vastgoed en Infrastructuur Geert Diericx, groepsmanager Financiën Filip Lacquet, groepsmanager Bedrijfsfinanciering Elke Van de Walle, groepsmanager Juridische Zaken Roald Borré, groepsmanager Risicokapitaal Tine Vandenbussche, groepsmanager Organisatie & Ontwikkeling

Aanwezigheden

Vaste vergoeding

Zitpenning

Koen Kennis (vz)

10/12

12.396 euro

12.400 euro

Rosette S’Jegers

11/12

6.198 euro

6.820 euro

Raf Suys

12/12

6.198 euro

7.440 euro

Lucien Gijsens

12/12

6.198 euro

7.440 euro

Jeroen Overmeer

11/12

6.198 euro

6.820 euro

Carine Smolders

11/12

6.198 euro

6.820 euro

Peter Verhaeghe

12/12

6.198 euro

7.130 euro

Gert Bergen

11/12

6.198 euro

7.440 euro

Karine Moykens

8/12

6.198 euro

4.960 euro

De raad van bestuur van PMV wordt ondersteund door twee adviescomités, met name het benoemings- en remuneratiecomité en het auditcomité. Het benoemings- en remuneratiecomité heeft zich in de loop van 2021 gebogen over de rekruteringsstrategie, de personeelsbeoordelingen en het personeelsbudget 2022. Het heeft de salarisbenchmark en de aanpassingen aan de loonschalen geëvalueerd en met advies voorgelegd aan de raad van bestuur. Het comité heeft zich ook gebogen over contractclausules ter bevordering van de retentie, alsook de resultaten van een personeelsbevraging geëvalueerd. De aanwezigheden van en de vergoedingen voor de leden van het benoemings- en remuneratiecomité waren als volgt:

Lid

Aanwezigheden

Vaste vergoeding

Zitpenning

Peter Verhaeghe (vz)

3/3

0 euro

1.860 euro

Rosette S’Jegers

3/3

0 euro

1.860 euro

Karine Moykens

3/3

0 euro

1.860 euro

Jeroen Overmeer

2/3

0 euro

1.240 euro

Het auditcomité heeft tijdens het jaar 2021 zijn normale en periodieke werkzaamheden uitgevoerd met betrekking tot de opmaak en de bespreking van de jaarrekening en het budget. Ook heeft het de tussentijdse balansen en budgetcontrole, de intern geconsolideerde jaarrekening en de jaarrekeningen van de dochtermaatschappijen van de PMV-groep besproken. Daarnaast heeft het auditcomité inzage gekregen in de resultaten van de analytische rapporteringen over 2020 en 2021. De resultaten van de interne audits met betrekking tot de postimplementatiereview van leningenbeheersysteem van PMV/z-leningen alsook de audit van Waarborgen en Winwinleningen werden besproken. Tevens werd de opvolging van de bevindingen van voorgaande interne-auditopdrachten besproken. Tot slot heeft het auditcomité kennis genomen van de enterpriseriskmonitoringoefening die uitgevoerd werd. De aanwezigheden van en de vergoedingen voor de leden van het auditcomité waren als volgt:

Lid

104

Aanwezigheden

Vaste vergoeding

Zitpenning

Lucien Gijsens (vz)

4/4

0 euro

2.480 euro

Carine Smolders

4/4

0 euro

2.480 euro

Koen Kennis

4/4

0 euro

2.480 euro

105

10. Financieel verslag van de investeringsen beheeractiviteiten

106

107

Balans per 31/12/2021 (in euro) – Niet-geconsolideerde jaarrekening

ACTIVA

PASSIVA

OPRICHTINGSKOSTEN VASTE ACTIVA Immateriële vaste activa

Codes 20

Boekjaar 2021 72.152

Boekjaar 2020 147.828

1.400.086

1.259.610

22/27

80.045.387

84.237.288

Terreinen en gebouwen

67.468.524

70.104.387

Meubilair en rollend materieel

12.565.880

14.121.919

Overige materiële vaste activa

10.982

Activa in aanbouw en vooruitbetalingen

Financiële vaste activa

Deelnemingen in niet-geconsolideerde ondernemingen

Vorderingen en borgtochten in contanten

VLOTTENDE ACTIVA Vorderingen op meer dan één jaar Overige vorderingen

Voorraden en bestellingen in uitvoering

1.028.348.896

968.925.261

284

912.557.934

863.715.971

285/8

115.790.962

105.209.290

29/58

EIGEN VERMOGEN

Niet-opgevraagd kapitaal

270.296.323

246.058.826

291

270.296.323

246.058.826

965.250

Onroerende goederen bestemd voor verkoop

965.250

40/41

49.657.474

30.709.865

Codes

Boekjaar 2021

Boekjaar 2020

10/15

1.606.292.317

1.457.794.395

100

1.780.927.486

1.540.927.486

101

-721.141.517

-561.141.517

Uitgiftepremies

23.964

Herwaarderingsmeerwaarden

5.904.041

9910

469.260.223

409.647.851

9911

71.318.118

62.432.569

Geconsolideerde reserves Negatieve consolidatieverschillen Kapitaalsubsidies

BELANGEN VAN DERDEN

39.257.324

37.149.096

Belangen van derden

9913

39.257.324

37.149.096

2.545.378

2.670.636

VOORZIENINGEN EN UITGESTELDE BELASTINGEN Voorzieningen voor risico’s en kosten Uitgestelde belastingen en belastinglatenties SCHULDEN

Handelsgoederen

Vorderingen op ten hoogste één jaar

Geplaatst kapitaal

21/28 21

Materiële vaste activa

108

Schulden op meer dan één jaar

160/5 168

2.545.378

2.670.636

17/49 17

74.579.045

78.672.978

Achtergestelde leningen

170

8.519.912

7.862.514

Kredietinstellingen

173

32.860.748

36.973.592

Overige leningen

174

33.197.609

33.836.073

178/9

775

800

Overige schulden

Schulden op ten hoogste één jaar

42/48

24.653.102

23.957.869

Schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen

1.191.417

Kredietinstellingen

3.651.792

4.233.750

440/4

5.635.542

5.083.273

Handelsvorderingen

7.182.449

5.527.341

Overige vorderingen

42.475.025

25.182.524

Geldbeleggingen

50/53

14.227.052

244.047.317

Liquide middelen

54/58

304.892.391

29.631.077

Belastingen

450/3

2.397.905

2.901.064

Overlopende rekeningen

490/1

3.199.180

2.384.520

454/9

3.624.019

2.479.172

TOTAAL DER ACTIVA

20/58

1.753.104.191

1.608.366.842

47/48

8.152.428

8.069.192

Leveranciers Schulden met betrekking tot belastingen, bezoldigingen en sociale lasten

Bezoldigingen en sociale lasten

Overige schulden

Overlopende rekeningen

492/3

5.777.025

8.121.868

TOTAAL DER PASSIVA

10/49

1.753.104.191

1.608.366.842

109

Resultatenrekening (in euro)

Bedrijfsopbrengsten

Boekjaar 2021

Boekjaar 2020

70/76A

33.838.089

22.932.952

Omzet

30.641.840

18.771.738

Andere bedrijfsopbrengsten

3.196.249

4.161.214

Niet-recurrente bedrijfsopbrengsten Bedrijfskosten Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen Aankopen Voorraad: afname

76A 60/66A

42.688.296

31.706.228

6.923.404

Codes

Boekjaar 2021

Boekjaar 2020

65/66B

36.873.482

124.432.116

650

2.883.125

1.318.569

Waardeverminderingen op vlottende activa anders dan voorraden, bestellingen in uitvoering en handelsvorderingen 651 10.571.632

40.660.011

Financiële kosten Kosten van schulden

Andere financiële kosten Niet-recurrente financiële kosten

60 600/8

1.739.341

Winst (Verlies) van het boekjaar vóór belasting Onttrekking aan de uitgestelde belastingen en de belastinglatenties

609

652/9

4.471.253

1.139.307

66B

18.947.472

81.314.229

9903

81.723.341

32.819.401

780

125.258

9.227.690

Belastingen op het resultaat

67/77

13.664.366

1.808.547

18.999.582

16.155.593

Belastingen

670/3

13.702.657

1.808.730

Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten, 630 5.551.216 op immateriële en materiële vaste activa

3.165.729

38.291

183

Waardeverminderingen op voorraden, 631/4 0 bestellingen en handelsvorderingen: toevoegingen (terugnemingen)

-37.149

Winst (Verlies) van het boekjaar

9904

68.184.233

31.136.113

Geconsolideerde winst (verlies)

9976

68.184.233

31.136.113

Voorzieningen voor risico’s en kosten: 635/8 0 toevoegingen (bestedingen en terugnemingen)

-458.337

Aandeel van derden

99761

-571.861

10.504.803

Aandeel van de groep

99762

67.612.372

41.640.915

Andere bedrijfskosten

1.913.359

Diensten en diverse goederen Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen

Niet-recurrente bedrijfskosten Bedrijfsverlies Financiële opbrengsten Recurrente financiële opbrengsten Opbrengsten uit financiële vaste activa Opbrengsten uit vlottende activa Andere financiële opbrengsten

Niet-recurrente financiële opbrengsten

110

Codes

61 62

640/8

9.212.763

2.001.331

Regularisering van belastingen en terugneming van voorzieningen voor belastingen

66A 9901

-8.850.207

-8.773.276

75/76B

127.447.029

166.024.793

75 750

34.804.191

35.477.831

751

20.065.808

12.319.333

752/9

1.246.079

159.401

76B

71.330.952

118.068.228

111

Consolidatie van de investeringsen beheeractiviteiten van de PMV-groep 2. COMMENTAAR OP DE JAARREKENING Voorliggend verslag gaat in op de investeringsen beheeractiviteiten van de PMV-groep. Als gevolg van de fusie met Vlaamse Milieuholding nv (VMH) in 2020 kreeg PMV nv 100% van de aandelen van Aquafin nv in handen. Overeenkomstig de wettelijke bepalingen maakt PMV een geconsolideerde jaarrekening en jaarverslag op. Als gevolg echter van de opname van Aquafin en haar dochters volgens de integrale methode in de geconsolideerde cijfers, worden de resultaten van de investeringsen beheeractiviteiten van de PMV-groep onderbelicht. Daarom werd een pro-forma geconsolideerde balansen resultatenrekening opgemaakt waarbij Aquafin en haar dochters niet opgenomen werden volgens de integrale consolidatiemethode. Aquafin wordt als deelneming opgenomen aan investeringswaarde onder de rubriek ‘Financiële vaste activa’. De hieronder toegelichte cijfers geven bijgevolg een beter beeld van de investeringsen beheeractiviteit van de PMV-groep.

Vanuit haar investeringsactiviteit bezit de PMV-groep diverse participaties met een belang groter dan 20% en kleiner dan 50%. Als investeringsmaatschappij heeft PMV niet de intentie om in alle participaties op permanente wijze te blijven zitten. Deze participaties worden door PMV dan ook niet als groepsentiteit aanschouwd. PMV heeft ook geen of een beperkt aandeel in deze resultaten van deze deelnemingen waardoor het opnemen van deze resultaten een vertekend beeld zou geven van het groepsresultaat. Daarom worden deze participaties met een deelneming tussen 20% en 50% niet via de vermogensmutatiemethode mee opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening maar aan dezelfde waarde als in de

100% 100% 100% 100%

100% ARKimedes Management

Oprichtingskosten

2.1.3.

90%

PMV/z–Waarborgen

54,16%

PMV/z–Leningen

28,57%

PMV Beheer

100%

PMV Corporate Loans

100%

PMV Fund Management EPICo CIP Sky Holding Belgium

21,43%

Meubilair, rollend materieel en IT-materiaal staat voor 12.565.880 euro in de boeken en omvat onder meer de kranen van AWT Gent voor een bedrag van 12.265.405 euro. De overige materiële activa betreft de blote eigendom van het Kasteel Ter Ham en diverse activa van Aquafin.

2.1.4.

Lak Invest Sustainable Energy Ventures

Financiële vaste activa

De rubriek financiële vaste activa bedraagt 1.028.348.896 euro tegenover 968.925.261 euro vorig boekjaar. Onder punt 2.1.8. volgt de toelichting van de raad van bestuur bij de investeringsen beheeractiviteiten en de belangrijkste mutaties die zich hebben voorgedaan tijdens het afgelopen boekjaar.

Vorderingen op meer dan één jaar

De rubriek vorderingen op meer dan één jaar bedraagt 270.296.323 euro tegenover 246.058.826 euro vorig boekjaar. Onder punt 2.1.8. volgt de toelichting van de raad van bestuur bij de investeringsen beheeractiviteiten en de belangrijkste mutaties die zich hebben voorgedaan tijdens het afgelopen boekjaar.

2.1.6. AWT Gent

Materiële vaste activa

De post materiële vaste activa bestaat grotendeels uit terreinen en gebouwen voor een boekwaarde van 67.468.524 euro. PMV is eigenaar van het Kartuizershof en van het terrein van Kasteel Ter Ham. LAK Invest is de eigenaar van een kantoor-en labogebouw dat het verhuurt aan de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Het gebouw maakte in 2012 het voorwerp uit van een private uitgifte van vastgoedcertificaten. LAK Invest is de juridische eigenaar van het gebouw VMM, maar de economische eigendom ligt bij de certificaathouders.

2.1.5. 100%

Immateriële vaste activa

Immateriële vaste activa bedragen 1.400.085 euro en bestaan uit softwarelicenties en diverse applicaties binnen de groepsvennootschappen.

enkelvoudige jaarrekening om volgende redenen: • Die participaties worden gewaardeerd op basis van een waardering die gebaseerd is op de IPEV waarderingsrichtlijnen (International Private Equity and Venture Capital Valuation guidelines). Hierbij wordt gebruikt gemaakt van één of meer gepaste waarderingsmethoden en worden verschillende parameters beoordeeld. Die waardering geeft een getrouwer beeld van de waarde van deze participaties dan wanneer deze via vermogensmutatiemethode zouden worden opgenomen. De vermogensmutatiemethode houdt immers enkel rekening met de mutaties in het eigen vermogen van de vennootschap. Er wordt geen rekening gehouden met de toekomstvooruitzichten, intellectuele eigendommen, enz. Noch wordt rekening gehouden met andere factoren zoals bv. zakelijke zekerheden, preferente aandelen, e.a. waarover de PMV-groep beschikt. In geval de waardering lager ligt dan de boekwaarde van de investering, wordt een waardevermindering genomen. • Meerdere participaties zijn in verhouding tot het geconsolideerd balanstotaal van een beperkte betekenis.

Biotech Fonds Vlaanderen

Situatie op 31 december 2021

112

2.1.1.

2.1.2.

Participatie Maatschappij Vlaanderen 100%

ACTIVA

Oprichtingskosten bedragen 72.152 euro en zijn uitsluitend geboekt bij LAK Invest en worden over een periode van tien jaar afgeschreven.

1. CONSOLIDATIEKRING De onderstaande grafiek geeft de consolidatiekring weer per 31 december 2021. De dochterondernemingen, behoudens Aquafin en haar dochters, worden opgenomen volgens de integrale methode. De integrale consolidatie omvat dertien vennootschappen (de percentages geven het aandeelhouderschap weer van de PMV-groep in de vennootschap).

2.1.

Voorraad en bestellingen in uitvoering

De rubriek voorraad en bestellingen in uitvoering bedraagt 965.250 euro en bestaat uit het aangekochte Karmelietenklooster Gent dat in deze rubriek werd geboekt in afwachting van de definitieve bestemming.

2.1.7.

Vorderingen op ten hoogste één jaar

De post handelsvorderingen bedraagt 7.182.449 euro en bestaat voornamelijk uit de uitstaande saldo’s op klanten en nog op te stellen facturen. De overige vorderingen bedragen 42.475.025 euro. Bij PMV gaat het om een bedrag van 16.400.131 euro (vervallen hoofdsommen, interesten uit leningen, terug te vorderen belastingen) en bij PMV/z-Leningen over 25.921.065 euro (opgevraagd vervallen kapitaal en interesten en overboeking lange termijn naar korte termijn). Onder punt 2.1.8 volgt de toelichting van de raad van bestuur bij de investeringsen beheeractiviteiten en de belangrijkste mutaties die zich hebben voorgedaan tijdens het afgelopen boekjaar.

2.1.8.

Bespreking van de activiteiten

Financiering voor ondernemers Kapitaal Vanuit PMV nv werden nieuwe participaties genomen en bijkomende kapitaalvolstortingen gedaan in Pulsify Medical, Rheavita, Chili Publish, Etherna, Biotalys, Confo Therapeutics, Ontoforce, Aphea.bio, Aelin Therapeutics, Rewind Therapeutics, Complix, Sentea, Itineris, Qustomdot, Flamingo Therapeutics, Dualyx, Oqton, Protealis, Sweepatic, 3D Systems en Trod Medical.

Verschillende desinvesteringen werden uitgevoerd. Vanuit Biotechfonds Vlaanderen nv werden investeringen uitgevoerd in Flamingo Therapeutics, Aelin Therapeutics, Aphea Bio, Augustine Therapeutics, Biotalys, Confo Therapeutics, Remynd en Rewind Therapeutics. Op een aantal dossiers werden waardeverminderingen genomen. De vennootschap eindigt het boekjaar met een verlies van 1.431.622 euro. Leningen Nieuwe leningen werden toegekend aan de volgende bedrijven: Signpost, Fortinvest, Floraworld, The Happiness company, Mezzanine Partners 2, Veriac, Lindacare, Qustomdot, Augustine Therapeutics, Pharmafluidics, Flamingo Therapeutics, Etherna, Morrow, Confo Therapeutics, Supplystack, Make it fly, Odoco, Buildco, Qallo, Garvis, Garvis, Dripl en xyzt.ai. PMV-groep kent niet alleen rechtstreeks leningen toe, maar beheert ook twee fondsen die mezzaninefinanciering verschaffen aan bedrijven. PMV Beheer nv treedt op als zaakvoerder van Mezzanine Partners Management bvba, die op haar beurt zaakvoerder is van het mezzaninefonds Mezzanine Partners 1 nv. Dit fonds werd in de loop van 2014 samen met Capital@Rent nv opgericht. Verschillende private investeerders hebben een aandeel genomen in het fonds en stellen ook aandeelhoudersleningen ter beschikking. Het mezzaninefonds heeft als doelstelling om achtergestelde leningen te verschaffen in het kader van groei, overnames en herfinancieringen. PMV Beheer sluit het boekjaar af met een verlies van 6.427 euro.

113

met datum van overeenkomst in 2020, de mogelijkheid geboden om de looptijd van de lening te verlengen met 2 jaar, mits een intrestverhoging van 0,25%. Het merendeel van de kredietnemers (kmo’s en zelfstandigen) ging in op dit voorstel. In het boekjaar 2021 werden er voor 41,4 miljoen euro aan leningen goedgekeurd binnen het reguliere gamma van PMV/z-Leningen. Dit is een stijging van 21% t.a.v 2020. In totaal ging het om 308 leningen. In 2021 werden er voor 59,5 miljoen euro Coronaleningen goedgekeurd in 307 leningendossiers. Hiervan werd in de loop van 2021 72,8 miljoen euro uitbetaald. Sinds de start in 2020 werd er van deze Coronaleningen al voor 173,8 miljoen uitbetaald. Eind 2017 werd een tweede mezzaninefonds opgericht. PMV is samen met Capital@Rent zaakvoerder van Mezzanine Partners Management 2 nv die het beheer van Mezzanine Partners 2 nv voert. PMV heeft in 2021 dit fonds bijkomend gefinancierd.

de ARKIV-vennootschappen en vervolgens de sluiting van de vereffening van ARKimedes-Fonds nv. Een exacte datum voor het afronden van de vereffening van ARKimedes-Fonds nv kan aldus op heden nog niet worden voorzien.

PMV Corporate Loans bv werd opgericht op 17 december 2019 met een beschikbare inbreng van 10 miljoen euro. PMV is voor 100 % aandeelhouder. De vennootschap zal flexibele langetermijnleningen verschaffen aan kmo’s. De activiteiten van PMV Corporate Loans worden naast de kapitaaltoezegging van 10 miljoen euro gefinancierd met een aandeelhouderslening van 30 miljoen euro en een lening van de Europese Investeringsbank van 60 miljoen euro. De vennootschap sluit af met een winst van 166.160 euro.

Vanuit PMV werden in 2021 de volgende nieuwe fondsinvesteringen uitgevoerd: Vectis Private Equity IV, OMXE Partners, Novalis Fund II, LSP 7, Tioga Capital Partners 2, Welvaartsfonds, Angelwise, OMXE Invest.

Waarborgen PMV beheert de activiteiten van Gigarant nv. Alle aandelen van Gigarant, op één na, zijn in handen van het Vlaamse Gewest. In 2021 werden 22 waarborgen toegekend wat overeenstemt met een toegekend waarborgbedrag van 502 miljoen euro en een onderliggende financiering van 1.160 miljoen euro. Het totaal uitstaande waarborgbedrag op einde jaar bedraagt 571 miljoen euro.

In de volgende fondsen gebeurden bijkomende kapitaalvolstortingen: Mezzanine Partners 2, Vesalius Biocapital II ARKIV, ARK Angels Activator Fund, QBIC ARKIV, Volta Ventures ARKIV, V-Bio Ventures Fund 1, Vectis Private Equity III, Capricorn Sustainable Chemistry Fund, Capricorn Health-tech Fund, QBIC II ARKIV Fund, Fomcap IV, Volta Ventures II, Fortino Capital Ventures II, Bioqube Factory Fund, Droia Genetic Disease, LSP HEF II, Smartfin II, V-Bio Fund II, CIM Capital Restructure Fund, LSP VI, Hummingbird Ventures III, Newion Investment Fund, Down2earth, Imec.xpand, Belgian Growth Fund, LSP V, Fortino Capital II Growth, Droia Oncology II, Hummingbird Opportunity Fund II, Hummingbird Ventures IV en Heran Health Tech Fund.

Standaardfinanciering voor starters en groeiers PMV Fondsinvesteringen ARKimedes Management nv stond in voor de behandeling van ARKIV-erkenningsaanvragen en het beheer van ARKimedesfondsen. Per eind 2021 is ARKimedes Management nv nog uitsluitend de vereffenaar van ARKimedes-Fonds nv, in vereffening. Het resultaat van het boekjaar na belastingen toont een winst van 35.659 euro. Op 30 juli 2018 besliste de buitengewone algemene vergadering van ARKimedes-Fonds nv tot ontbinding en vereffening van de vennootschap. ARKimedes Management nv, vertegenwoordigd door PMV nv, met als vaste vertegenwoordiger de heer Filip Lacquet werd aangesteld als vereffenaar van de vennootschap. Met ingang van 1 januari 2020 werd de vaste vertegenwoordiger van de vereffenaar ARKimedes Management NV vervangen door de heer Filip Lacquet. Wat de voortgang van het afsluiten van de vereffening van ARKimedesFonds nv betreft, werden in het boekjaar 2019 de vereffeningen van ING-Activator Fund nv en KeBeK ARKIV nv gesloten. In het boekjaar 2020 werden geen bijkomende vereffeningen gesloten. In het boekjaar 2021 werden de vereffeningen van Arkafund nv en ARK-Angels Fund nv gesloten. ARKimedes-Fonds nv, in vereffening, is nu nog houder van een aandelenbelang in vier ARKIV-vennootschappen, allen in vereffening. De vereffenaar tracht de overige financiële vaste activa in de best mogelijke omstandigheden te verwezenlijken en onderhoudt in dit kader meerdere contacten met het oog op de sluiting van de vereffening van

114

Leningen Via PMV/z-Leningen nv (vroeger Participatiefonds-Vlaanderen nv) worden gestandaardiseerde leningen aangeboden. Enerzijds de Startlening die bedoeld is voor starters en anderzijds de Cofinanciering / Cofinanciering+ waarbij een private investeerder een minimaal percentage van het project financiert. Op 1 april 2020 besliste de Vlaamse regering om een nieuwe steunmaatregel in het kader van de coronacrisis te creëren. De nieuwe maatregel behelst de toekenning van achtergestelde leningen (‘Coronaleningen’) op een termijn van 3 jaar aan start-ups, scale-ups en kmo’s of zelfstandigen die nood hebben aan een versterking van liquiditeit op middellange termijn om de gevolgen van de coronacrisis te boven te komen. De Vlaamse regering maakte hiervoor een bedrag van 500 miljoen euro vrij.

In uitvoering van de bijzondere wet van 6 januari 2014 met betrekking tot de zesde staatshervorming werd het kapitaal van PMV/z-Leningen verder volstort met 12,7 miljoen euro vanuit het Federale Participatiefonds. Ter dekking van potentiële verliezen wordt een beroep gedaan op diverse garantieprogramma’s van het EIF zoals COSME, Innovfin, CCS en EGF. Tot slot biedt PMV/z-Leningen nog een aantal back-office diensten voor het beheer van leningen voor diverse actoren binnen de overheidssector. Het verlies van het boekjaar 2021 bedraagt 4.759.441 euro. De geboekte waardeverminderingen bedragen 2.518.950 euro en de provisies voor toekomstige verliezen bedragen 8.965.021 euro. Die provisies worden voornamelijk aangelegd in kader van de toegekende coronaleningen. Waarborgen Bij PMV/z-Waarborgen nv (vroeger Waarborgbeheer nv), een 100 %dochtervennootschap van PMV, is het gebruik van de Waarborgregeling ten opzichte van vorig jaar gestegen van 299 miljoen euro (voor 1.911 verbintenissen) naar 315,5 miljoen euro (voor 1.899 verbintenissen). De vennootschap verstrekt zelf geen waarborgen, maar treedt op als beheerder in naam en voor rekening van het Vlaamse Gewest. Zij ontvangt een vergoeding voor dit beheer. PMV/z-Waarborgen nv staat ook in voor de registratie van de Winwinleningen. In 2021 werden 8.665 Winwinleningen geregistreerd en dit voor een totaalbedrag van bijna 152 miljoen euro. Dit komt neer op een stijging van 50% in bedrag en van maar liefst 108% in aantal tegenover 2020. Die sterke stijging werd voornamelijk gerealiseerd dankzij de uitbreiding van de modaliteiten van de Winwinlening n.a.v. de coronacrisis. PMV/z-Waarborgen nv staat sinds 2021 eveneens in voor de registratie van het Vriendenaandeel. Met dit nieuwe instrument kunnen particulieren hierdoor naast leningen verschaffen aan ondernemingen

ook participeren in het kapitaal en hiervoor, mits voldaan is aan de voorwaarden, een fiscaal voordeel ontvangen. In 2021 werden er 80 Vriendenaandelen geregistreerd voor een bedrag van 391.000 euro. Alle verrichtingen die betrekking hebben op de Waarborgregeling vallen buiten de balans van PMV/z-Waarborgen en worden geboekt op afzonderlijke rekeningen, waarvan een financiële rapportering wordt overgemaakt aan de bevoegde diensten van het Vlaamse Gewest. PMV/z-Waarborgen boekt een winst van 301.211 euro.

Investeringen in Infrastructuur en Vastgoed Infrastructuur en Energie In de loop van 2021 werd financiering toegekend aan de volgende dossiers die actief zijn in infrastructuur en energie: Hyport Oostende Holdco, Grasco, Parkwind Ost, KevlinX, KevlinX Holding, Nou Vela, Storm Holding 3, Epico NL 1, Power to methanol en Less 4. Een aantal van de vermelde investeringen werden uitgevoerd via EPICo CIP nv dat begin 2017 werd opgericht. PMV bezit 90 % van de vennootschap. De vennootschap co-investeert met EPICo nv in infrastructuurprojecten in de eurozone met een bijzondere focus op de Benelux. Het verlies van het boekjaar van EPICo CIP bedraagt 69.800 euro. PMV Fund Management nv treedt op als verlener van diensten aan investeringsfondsen. De vennootschap is sedert 22 juni 2021 geregistreerd als kleinschalig beheerder van niet-openbare AICB’s. In die hoedanigheid is zij op 23 augustus 2021 aangesteld als beheerder van het Welvaartsfonds bv (AIF). PMV FM treedt op als dienstverlener (dagelijks bestuur) voor PMF Infrastructure Fund nv sinds 2011 en EPICo nv sinds 2017. Op 23 augustus 2021 werd PMV Fund Management aangesteld als beheerder van Welvaartsfonds nv. Voor deze activiteiten ontvangt de vennootschap een vergoeding die is bepaald in de beheersovereenkomsten met de fondsen. De vennootschap eindigt met een verlies van 344.006 euro. Dit is toe te schrijven aan set-up kosten voor AIFM en het Welvaartsfonds. Vastgoed De volgende vastgoeddossiers werden gefinancierd in 2021: Tech Lane Ghent Xcellerator, TLG Science Park, Panquin Construct, Panquin Land, VIB Bio-Incubator, Arts gebroeders immobilière, Heirbrug, Oak Tree Projects, LGV VAZ, Terrata VAZ, Blairon, Hexagon Invest II en The Good Life Development Fund II. LAK Invest nv is een dochteronderneming van PMV en verhuurt een kantoor- en labogebouw aan de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Het gebouw maakte in 2012 het voorwerp uit van een private uitgifte van vastgoedcertificaten. LAK Invest is de juridische eigenaar van het

Bij de uitwerking van de Coronalening werd het snel duidelijk dat het meest aangewezen is om de Coronaleningen vanuit PMV/z-Leningen toe te kennen. Hiertoe voerde PMV in eerste instantie een kapitaalverhoging door bij PMV/z-Leningen ten bedrage van 150 miljoen euro, waarvan 100 miljoen euro werd volstort in de loop van 2020. Een bijkomende 30 miljoen euro werd volstort in januari 2021. In maart 2021 werd het kapitaal van de vennootschap voor een bijkomende 100 miljoen euro verhoogd en voor 25 miljoen euro volstort door PMV. In november 2021 werd aan de begunstigden van een Coronalening,

115

gebouw VMM, maar de economische eigendom ligt bij de certificaathouders. Dit komt tot uiting in de balans met een schuld van 28,4 miljoen euro aan de houders van deze vastgoedcertificaten. Alle opbrengsten en kosten verbonden aan de verhuur en uitbating van het gebouw komen ten goede aan de certificaathouders. De afschrijving van de herwaarderingsmeerwaarde resulteert evenwel in een boekhoudkundig verlies van 349.203 euro.

Geconsolideerde reserves

2.1.9.

Negatieve consolidatieverschillen

Geldbeleggingen en liquide middelen

De globale thesauriepositie bedraagt 319.119.443 euro. Een belangrijke bijdrage tot het geheel wordt geleverd door de aanwezige thesaurie bij PMV (308 miljoen euro) en AWT Gent (3,8 miljoen euro). In het kader van het Vlaams decreet van 18 mei 2018 betreffende de optimalisatie van het beheer van de financiële activa van de Vlaamse overheidsentiteiten (Vlaamse Codex Overheidsfinanciën, VCO) werden de beschikbare middelen van PMV-dochterondernemingen (met uitzondering van Aquafin en vennootschappen die niet vallen onder het VCO-decreet) bij PMV gecentraliseerd voor in totaal 73,5 miljoen euro. In het kader van het VCO-decreet werd 293,6 miljoen euro belegd bij het Vlaamse Gewest.

2.1.10.

Overlopende rekeningen van het actief

De overlopende rekeningen bedragen 3.199.180 euro en bestaan uit vooruitbetaalde kosten en de te ontvangen interesten.

2.2.

PASSIVA

2.2.1.

Eigen vermogen

Deze post bedraagt 469.260.223 euro en is samengesteld uit de geconsolideerde reserves van vorige jaren, namelijk 409.647.851 euro te vermeerderen met het aandeel van de groep in de geconsolideerde winst verminderd met het uit te keren dividend, hetzij 59.612.372 euro per 31 december 2021.

De negatieve consolidatieverschillen bedragen 71.318.118 euro. Deze post bestaat uit het oprichtingskapitaal van PMV/z-Leningen (13.250.000 euro) en de ontvangen kapitaalvolstortingen van het Federale Participatiefonds (92.220.000 euro) verminderd met de waarde waarin dit werd ingebracht bij PMV (1 euro). Deze post wordt verminderd met de verliezen die bij PMV/z-Leningen worden gerealiseerd.

2.2.2.

Belangen van derden

De belangen van derden bedragen 39.257.324 euro en bestaat uit het aandeel van derden in het eigen vermogen van EPICo CIP, AWT Gent en Sky Holding Belgium.

2.2.3.

Voorzieningen en uitgestelde belastingen

Deze rubriek omvat een latente belasting op de herwaarderingsmeerwaarde bij LAK Invest voor een bedrag van 2.545.377 euro.

2.2.4.

Schulden op meer dan één jaar

Kapitaal en uitgiftepremies

De schulden op meer dan één jaar bedragen 74.579.045 euro. Voor de verwerving van het Kartuizershof werd door PMV re Vinci (gefuseerd met PMV in 2019) een krediet aangegaan. Het restsaldo bedraagt 2.766.306 euro ( langer dan één jaar).

Het maatschappelijk kapitaal bedraagt 1.780.927.486 euro ten opzichte van 1.540.927.486 euro vorig boekjaar. Op 10 december 2021 vond een kapitaalverhoging plaats van 240 miljoen euro. De middelen zijn bestemd voor investeringen in kader van het Welvaartsfonds. Het niet-opgevraagd kapitaal bedraagt 721.141.517 euro.

Het langetermijngedeelte van de te erkennen schuld in het kader van de vastgoedcertificaten uitgegeven door LAK Invest bedroeg 26.237.088 euro. EPICo CIP heeft een aandeelhouderslening van 966.522 euro gekregen van Rebel.

Herwaarderingsmeerwaarden

AWT Gent heeft een aandeelhouderslening van 8.519.912 euro ontvangen van EPICo en is een bankfinanciering van 30.094.442 euro aangegaan voor de bouw van haar infrastructuur.

De EIB heeft een lening van 6 miljoen euro toegekend aan PMV Corporate Loans.

2.2.5.

Schulden op ten hoogste één jaar

De schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen (1.191.417 euro) betreffen de schijven die PMV in de loop van 2022 dient te betalen m.b.t. het Kartuizershof (461.051 euro) en het gedeelte van de vastgoedcertificaten dat LAK Invest in 2022 dient terug te betalen (730.366 euro). De schulden op korte termijn aan kredietinstellingen bedragen 3.651.792 euro en vinden we terug bij AWT Gent. De openstaande saldo’s verschuldigd aan leveranciers en de te ontvangen facturen voor een bedrag van 5.635.542 euro betreffen voornamelijk de verplichtingen van PMV en AWT Gent. De belastingschulden zijn hoofdzakelijk terug te vinden bij PMV. Schulden met betrekking tot bezoldigingen en sociale lasten omvatten de gebruikelijke provisie voor vakantiegeld en een voorziening voor de variabele verloning.

2.2.6.

Overlopende rekeningen van het passief

De overlopende rekeningen bedragen 5.777.025 euro en bestaan onder meer uit over te dragen opbrengsten die uitgestelde meerwaarden op exits van dossiers bevat.

2.3.

RESULTATENREKENING

2.3.1.

Bedrijfsopbrengsten

De omzet bedraagt 30.641.840 euro en wordt voornamelijk gerealiseerd bij PMV, PMV/z-Waarborgen, PMV Fund Management, LAK Invest, PMV/z-Leningen en ARKimedes Management. Die omzet bestaat uit studieopbrengsten, dienstenprestaties, beheervergoedingen en vergoedingen uit bestuurdersmandaten. De andere bedrijfsopbrengsten voor een bedrag van 3.196.249 euro worden gerealiseerd door PMV, LAK Invest, PMV/z-Leningen en AWT Gent.

2.3.2.

Bedrijfskosten

De bedrijfskosten bedragen 42.688.296. De belangrijkste posten zijn de aankoop van handelsgoederen (9.212.763 euro), aankoop van goederen en diensten (6.923.404), personeelskosten (18.999.582 euro), afschrijvingen (5.551.216 euro) en andere bedrijfskosten (2.001.331 euro) die voornamelijk bestaan uit niet-aftrekbare btw en onroerende voor-

116

heffing.

2.3.3.

Bedrijfsresultaat

Het bedrijfsverlies (operationeel verlies) per 31 december 2021 komt uit op 8.850.207 euro.

2.3.4.

Financiële opbrengsten

De recurrente financiële opbrengsten bedragen 56.116.078 euro. De opbrengsten uit financiële vaste activa komen uit op 34.804.191 euro en worden voornamelijk bij PMV gerealiseerd. De opbrengsten uit vlottende activa bedragen 20.065.808 euro. Ze worden voornamelijk gerealiseerd bij PMV (9.800.645 euro) en PMV/z-Leningen (9.736.632 euro). De niet-recurrente financiële opbrengsten bedragen 71.330.952 euro en bestaan onder meer uit meerwaarden op de verkoop van participaties in Pharmafluidics, Argenx (partieel), Oqton, Supplystack, Biogazelle, e.a. alsook uit terugnames van vroegere waardeverminderingen.

2.3.5.

Financiële kosten

De recurrente financiële kosten bedragen 17.926.010 euro. Ze bestaan onder meer uit kosten van schulden (2.883.125 euro), waardeverminderingen op vlottende activa (10.571.632 euro) en andere financiële kosten (4.471.256 euro). De niet-recurrente financiële kosten bedragen 18.947.472 euro en bestaan uit de geboekte waardeverminderingen op financiële vaste activa bij PMV en Biotech Fonds Vlaanderen.

2.3.6.

Belastingen op het resultaat

De belastingen betaald op het resultaat van de diverse entiteiten bedragen 10.057.184 euro. Vooral Aquafin (3.616.964 euro), PMV/z-Waarborgen (111.443 euro), PMV (13.619.538 euro) en AWT Gent (96.989 euro) hebben een positieve fiscale basis.

2.3.7.

Resultaat van het boekjaar

Het boekjaar 2021 sluit af met een winst van 68.184.233 euro.

2.3.8.

Geconsolideerd resultaat

Na aftrek van het aandeel van derden bedraagt het aandeel van de groep in het geconsolideerd resultaat 67.612.372 euro. Van het aandeel van de groep in de winst wordt 8 miljoen euro als dividend gereserveerd. Het saldo wordt overgedragen aan de geconsolideerde reserves.

117

Aquafin Zo was 2021 Voor Aquafin, dat sinds mei 2020 voor 100% in handen is van PMV, was 2021 het jaar waarin het bedrijf intensief een nieuwe overeenkomst met het Vlaamse Gewest voorbereidde. De samenwerkingsovereenkomst, die in de plaats komt van de beheerovereenkomst en in de loop van 2022 van kracht wordt, geeft Aquafin meer autonomie. Het Vlaamse Gewest vertrouwt Aquafin de coördinerende rol toe om bovengemeentelijke investeringen af te stemmen op de plannen van steden en gemeenten, voor een maximaal ecologisch rendement. Eind 2021 besliste de Vlaamse Regering bovendien om het Lokaal Pact, waarmee het gemeentelijke rioleringsinvesteringen overneemt en toewijst aan Aquafin, nog eens te verlengen voor een periode van vijf jaar en met een waarde van 700 miljoen euro.

perationeel bemoeilijkte het natte jaar het halen van de verwijderingspercentages voor de te verwijderen stoffen in het zuiveringsproces. Verwijderingspercentages bepalen hoeveel procent van die stof er op jaarbasis uit het binnenkomende afvalwater verwijderd moet worden. Aangezien er nog veel regenwater mee wordt getransporteerd in de riolen, is het afvalwater bij regenweer zodanig verdund dat de concentraties van een stof in het rioolwater al erg laag liggen. Alle rioolwaterzuiveringsinstallaties voldeden wel aan de concentratienormen, die aangeven hoeveel milligram per liter van een stof nog aanwezig mag zijn in het gezuiverde afvalwater. Die normen zijn het belangrijkste voor de waterloop waarin geloosd wordt. In totaal voldeed 96% van de installaties aan alle normen. Werken aan propere waterlopen is en blijft de hoofdopdracht van Aquafin. Tegelijk krijgt maatschappelijk verantwoord ondernemen daarin een steeds grotere rol. Zuiveringsinfrastructuur dient dan wel een duurzaam doel, ze heeft onvermijdelijk ook een ecologische voetafdruk. Via onderzoek en innovatie zoekt Aquafin naar manieren om die negatieve impact te verkleinen en de meerwaarde van de infrastructuur te vergroten. Dat laatste kan bijvoorbeeld door het ombouwen van de afvalwater- en hemelwaterinfrastructuur naar een slim net met realtime metingen, kwaliteitsvolle open data en het connecteren van assets. In 2021 zette Aquafin een aantal opmerkelijke innovatieve projecten in de markt. Zo startte het een eerste biomethaanunit op om het ruwe biogas uit slibvergisting nog efficiënter te benutten. Het geproduceerde biomethaan wordt op de zuiveringsinstallatie zelf geïnjecteerd in het aardgasnet. En voor steden en gemeenten lanceerde het bedrijf een nieuw digitaal platform dat een heldere kijk biedt op de toestand van hun rioolstelsel. Met de steun van het Vlaamse Gewest zal Aquafin de komende jaren nog veel meer investeren in digitale toepassingen waardoor de zuiveringsinfrastructuur kan worden ingezet voor functies die een antwoord bieden op ecologische en klimaatuitdagingen.

Het volledige activiteitenverslag is te raadplegen op www.aquafin.be.

118

119

11. Geconsolideerde jaarrekening en verslag van de raad van bestuur

120

121

Balans per 31/12/2021 (in euro) – Geconsolideerde jaarrekening

ACTIVA OPRICHTINGSKOSTEN VASTE ACTIVA Immateriële vaste activa Materiële vaste activa

PASSIVA Codes 20 21/28 21 22/27

Boekjaar 2021 72.152 4.193.656.990 1.400.085 3.511.151.148

Boekjaar 2020 147.828 4.124.808.814 1.259.610 3.502.267.929

Terreinen en gebouwen

305.113.906

308.723.886

Installaties, machines en uitrusting

2.860.443.271

2.848.567.434

Meubilair en rollend materieel

13.425.005

15.099.378

Overige materiële vaste activa

33.473

100.437

Activa in aanbouw en vooruitbetalingen

332.135.493

329.776.794

621.281.275

Financiële vaste activa Andere financiële vaste activa

Aandelen

Vorderingen en borgtochten in contanten

VLOTTENDE ACTIVA Vorderingen op meer dan één jaar Overige vorderingen

Voorraden en bestellingen in uitvoering Voorraden

681.105.757

284/8

681.105.757

621.281.275

284

565.311.663

516.069.720

285/8

115.794.094

105.211.555

29/58 290

928.378.825 270.296.323

824.535.125 246.058.826

291

270.296.323

246.058.826

168.947.595

186.552.919

EIGEN VERMOGEN Inbreng Kapitaal

Geplaatst kapitaal

Niet-opgevraagd kapitaal

Buiten kapitaal

Uitgiftepremies

Herwaarderingsmeerwaarden Geconsolideerde reserves Negatieve consolidatieverschillen Kapitaalsubsidies Belangen van derden VOORZIENINGEN EN UITGESTELDE BELASTINGEN Voorzieningen voor risico’s en kosten Pensioenen en soortgelijke verplichtingen Overige risico’s en kosten

Uitgestelde belastingen en belastinglatenties SCHULDEN Schulden op meer dan één jaar

Boekjaar 2021 2.400.625.233 1.059.809.934

Boekjaar 2020 2.262.023.693 979.809.933

1.059.809.934

979.785.969

100

1.780.927.487

1.540.927.486

101

721.141.517

561.141.517

23.964

1100/10

23.964

12 9910 9911 15 9913 16 160/5

7.683.701 457.865.278 71.318.118 803.948.202 39.257.331 8.451.608 5.906.231

5.904.041 400.803.919 62.432.569 813.073.231 37.389.770 8.343.903 5.673.267

160

271.544

488.900

164/5

5.634.687

5.184.367

168 17/49 17

2.545.377 2.673.773.795 2.122.576.367

2.670.636 2.641.734.401 1.994.768.792 1.994.543.156

30/36

965.250

170/4

2.122.314.616

167.982.345

185.587.669

Achtergestelde leningen

170

8.519.912

7.862.514

40/41

100.723.146

54.783.850

Kredietinstellingen

173

1.609.013.762

1.952.844.569

Handelsvorderingen

49.625.879

21.886.660

Overige leningen

33.836.073

Overige vorderingen

51.097.267

32.897.190

50/53 54/58 490/1

14.227.824 321.742.475 52.441.462

244.169.084 45.068.691 47.901.755

20/58

5.122.107.967

4.949.491.767

Onroerende goederen bestemd voor verkoop

Bestellingen in uitvoering

Vorderingen op ten hoogste één jaar

Geldbeleggingen Liquide middelen Overlopende rekeningen TOTAAL DER ACTIVA

Financiële schulden

Overige schulden

Schulden op ten hoogste één jaar

174

33.197.609

178/9

261.751

225.636

42/48

523.702.829

630.549.334

Schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen

161.159.383

120.152.023

Financiële schulden

89.466.465

218.951.691

430/8

89.466.465

218.951.691

79.688.418

85.447.614

440/4

79.688.418

85.447.614

163.070.470

177.830.454 20.094.360

Kredietinstellingen

Handelsschulden

Leveranciers

Vooruitbetalingen op bestellingen Schulden met betrekking tot belastingen, bezoldigingen en sociale lasten

22.165.665

Belastingen

450/3

7.509.579

7.589.689

Bezoldigingen en sociale lasten

454/9

14.656.086

12.504.671

Overige schulden

Overlopende rekeningen TOTAAL DER PASSIVA

122

Codes 10/15 10/11

47/48

8.152.428

8.073.192

492/3 10/49

27.494.599 5.122.107.967

16.416.275 4.949.491.767

123

Resultatenrekening (in euro)

Bedrijfsopbrengsten Omzet

Codes

Boekjaar 2021

Boekjaar 2020

70/76A

617.688.962

590.801.758

Financiële kosten

625.747.273

605.249.864

Recurrente financiële kosten

Voorraad goederen in bewerking en gereed product en bestellingen in uitvoering: toename (afname)

-17.605.324

-29.060.362

Andere bedrijfsopbrengsten

9.547.013

14.612.256

Niet-recurrente bedrijfsopbrengsten Bedrijfskosten Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen Aankopen Voorraad: afname

Kosten van schulden

60/66A

556.000.870

515.908.968

123.116.984

103.338.315

600/8

123.116.984

bestellingen in uitvoering en handelsvorderingen Andere financiële kosten

76A

103.338.315

609

Niet-recurrente financiële kosten Winst (Verlies) van het boekjaar vóór belasting Onttrekking aan de uitgestelde belastingen en de belastinglatenties

110.989.766

Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten,

Regularisering van belastingen en terugneming van voorzieningen voor belastingen

op immateriële en materiële vaste activa

Winst (Verlies) van het boekjaar

toevoegingen (bestedingen en terugnemingen)

635/8

232.964

719.279

Andere bedrijfskosten

640/8

10.696.270

6.943.408

Bedrijfswinst Financiële opbrengsten Recurrente financiële opbrengsten Opbrengsten uit financiële vaste activa Opbrengsten uit vlottende activa Andere financiële opbrengsten

Niet-recurrente financiële opbrengsten

9901

61.688.092

74.892.790

75/76B

154.966.010

190.931.497

83.607.085

72.863.269

750

25.602.807

26.483.346

751

56.667.594

46.190.559

752/9

1.336.684

189.364

76B

71.358.925

118.068.228

66.281.216

651

10.571.632

40.660.011

652/9

42.571.196

36.317.172

66B

18.947.472

81.314.229

a9903

82.789.294

41.251.659

780

125.258

125.258 7.098.714

102.218.465

Voorzieningen voor risico’s en kosten:

143.258.399

61.774.508

7.098.897

113.518.340

-71.284

114.917.336

17.281.331

108.962.765

107.368

65 650

18.057.184

631/4

224.572.628

67/77

191.771.019

Boekjaar 2020

133.864.808

670/3

Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen

199.366.179

Boekjaar 2021

Belastingen op het resultaat

Diensten en diverse goederen

630

Codes 65/66B

Waardeverminderingen op vlottende activa anders dan voorraden,

Belastingen

Waardeverminderingen op voorraden, bestellingen en handelsvorderingen: toevoegingen (terugnemingen)

124

775.853

183

9904

65.633.221

34.278.203

Geconsolideerde winst (verlies)

9976

65.633.221

34.278.203

Aandeel van derden

99761

571.862

-10.495.316

Aandeel van de groep

99762

65.061.359

44.773.519

125

2. COMMENTAAR OP DE JAARREKENING

100% 100% 100% 100%

ARKimedes Management

100%

Biotech Fonds Vlaanderen

PMV/z–Waarborgen

2.1.3.

Daarom worden deze participaties met een deelneming tussen 20% en 50% niet via de vermogensmutatiemethode mee opgenomen in de geconsolideerde jaarrekening maar aan dezelfde waarde als in de enkelvoudige jaarrekening om volgende redenen: • Deze participaties worden gewaardeerd op basis van een waardering die gebaseerd is op de IPEV-waarderingsrichtlijnen (International Private Equity and Venture Capital Valuation guidelines). Hierbij wordt gebruikt gemaakt van één of meer gepaste waarderingsmethoden en worden verschillende parameters beoordeeld. Deze waardering geeft een getrouwer beeld van de waarde van deze participaties dan wanneer deze via vermogensmutatiemethode zouden worden opgenomen. De vermogensmutatiemethode houdt immers enkel rekening met de mutaties in het eigen vermogen van de vennootschap. Er wordt geen rekening gehouden met de toekomstvooruitzichten, intellectuele eigendommen, enz. Noch wordt rekening gehouden met andere factoren zoals bv. zakelijke zekerheden, preferente aandelen, e.a. waarover de PMV-groep beschikt. In geval de waardering lager ligt dan de boekwaarde van de investering, wordt een waardevermindering genomen. • Meerdere participaties zijn in verhouding tot het geconsolideerd balanstotaal van een beperkte betekenis.

PMV Corporate Loans

Situatie op 31 december 2021

126

100% 90%

28,57%

PMV Beheer

Immateriële vaste activa

Materiële vaste activa

De post terreinen en gebouwen (305.113.906 euro) bestaat voornamelijk uit activa van Aquafin voor een bedrag van 237.645.382 euro. Daarnaast is PMV eigenaar van het Kartuizershof en van het terrein van Kasteel Ter Ham. LAK Invest is de eigenaar van een kantoor-en labogebouw dat zij verhuurt aan de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Het gebouw maakte in 2012 het voorwerp uit van een private uitgifte van vastgoedcertificaten. LAK Invest is de juridische eigenaar van het gebouw VMM, maar de economische eigendom ligt bij de certificaathouders. De post installaties, machines en uitrusting bedraagt 2.860.443.271 euro en bevat de activa die toebehoren aan Aquafin en Aquaplus. Dit betreft voornamelijk investeringen in bovengemeentelijke infrastructuur en bestaat onder meer uit collectoren voor afvalwater, pompstations en rioolwaterzuiveringsinstallaties. In 2021 werden door Aquafin 176 miljoen euro projecten opgeleverd aan het Vlaamse Gewest. In 2021 voerde Aquafin voor 33 miljoen euro projecten uit in het kader van asset management. Meubilair, rollend materieel en IT-materiaal staat voor 13.425.005 euro in de boeken en omvat onder meer de kranen van AWT Gent voor een bedrag van 12.265.405 euro. De post overige materiële activa betreft de blote eigendom van het Kasteel Ter Ham en diverse activa van Aquafin.

54,16%

PMV/z–Leningen

Oprichtingskosten

Immateriële vaste activa bedragen 1.400.085 euro en bestaan uit softwarelicenties en diverse applicaties binnen de groepsvennootschappen.

Activa in aanbouw bedraagt 332.135.493 euro en bestaat uitsluitend uit activa van Aquafin.

Participatie Maatschappij Vlaanderen 100%

2.1.1.

2.1.2.

1. CONSOLIDATIEKRING

Op 19 mei 2020 fuseerde PMV met Vlaamse Milieuholding nv (VMH), waarbij VMH werd overgenomen door PMV. Als gevolg hiervan werd PMV 100% eigenaar van Aquafin nv en Sustainable Energy Ventures nv (SEV). Aquafin heeft een deelneming van 99,99% in Aquaplus nv. Deze drie vennootschappen worden sinds 2020 integraal mee geconsolideerd met de PMV-groep. Het aandelenbelang van Aquaplus in Geo-Aquaplus verminderde van 75% naar 40% in 2021. Als gevolg hiervan wordt Geo-Aquaplus niet meer opgenomen in de consolidatie door middel van de integrale methode.

ACTIVA

Oprichtingskosten bedragen 72.152 euro en zijn uitsluitend geboekt bij LAK Invest en worden over een periode van tien jaar afgeschreven.

Overeenkomstig de relevante wettelijke en statutaire bepalingen brengen wij u verslag uit over de activiteiten en de geconsolideerde jaarrekening van Participatie Maatschappij Vlaanderen nv (PMV) over het boekjaar 2021.

De onderstaande grafiek geeft de consolidatiekring weer per 31 december 2021. De dochterondernemingen worden opgenomen volgens de integrale methode. De integrale consolidatie omvat zestien vennootschappen (de percentages geven het aandeelhouderschap weer van de PMV-groep in de vennootschap).

2.1.

100% 100%

PMV Fund Management

100%

2.1.4.

Financiële vaste activa

De rubriek financiële vaste activa bedraagt 681.105.757 euro tegenover 621.281.275 euro vorig boekjaar. Onder punt 2.1.8. volgt de toelichting van de raad van bestuur bij de investeringsen beheeractiviteiten en de belangrijkste mutaties die zich hebben voorgedaan tijdens het afgelopen boekjaar.

2.1.5.

Vorderingen op meer dan één jaar

2.1.6.

Voorraad en bestellingen in uitvoering

De rubriek voorraad en bestellingen in uitvoering bedraagt 168.947.595 euro en bestaat bijna volledig uit de positie bij Aquafin. Steden en gemeenten kunnen een beroep doen op Aquafin voor rioleringstaken. De werken die gestart zijn, maar nog niet voltooid, worden onder deze rubriek opgenomen. In afwachting van de definitieve bestemming wordt het door PMV in 2019 aangekochte Karmelietenklooster Gent als voorraad geboekt (965.250 euro).

2.1.7.

Vorderingen op ten hoogste één jaar

De post handelsvorderingen bedraagt 49.625.879 euro en bestaat voornamelijk uit de uitstaande saldo’s op klanten en nog op te stellen facturen. Hiervan neemt Aquafin 42.092.878 euro voor haar rekening. De overige vorderingen bedragen 51.097.267 euro. Bij PMV gaat het om een bedrag van 16.400.131 euro (vervallen hoofdsommen, interesten uit leningen, terug te vorderen belastingen), bij PMV/z-Leningen over 25.921.065 euro (opgevraagd vervallen kapitaal en interesten en overboeking lange termijn naar korte termijn) en bij Aquafin over 8.563.328 euro (terug te vorderen belastingen en btw). Onder punt 2.1.8 volgt de toelichting van de raad van bestuur bij de investeringsen beheeractiviteiten en de belangrijkste mutaties die zich hebben voorgedaan tijdens het afgelopen boekjaar.

Aquafin

EPICo CIP Sky Holding Belgium

21,43% Aquaplus

AWT Gent Lak Invest Sustainable Energy Ventures

Geo-Aquaplus

127

7, Tioga Capital Partners 2, Welvaartsfonds, Angelwise, OMXE Invest. In de volgende fondsen gebeurden bijkomende kapitaalvolstortingen: Mezzanine Partners 2, Vesalius Biocapital II ARKIV, ARK Angels Activator Fund, QBIC ARKIV, Volta Ventures ARKIV, V-Bio Ventures Fund 1, Vectis Private Equity III, Capricorn Sustainable Chemistry Fund, Capricorn Health-tech Fund, QBIC II ARKIV Fund, Fomcap IV, Volta Ventures II, Fortino Capital Ventures II, Bioqube Factory Fund, Droia Genetic Disease, LSP HEF II, Smartfin II, V-Bio Fund II, CIM Capital Restructure Fund, LSP VI, Hummingbird Ventures III, Newion Investment Fund, Down2earth, Imec.xpand, Belgian Growth Fund, LSP V, Fortino Capital II Growth, Droia Oncology II, Hummingbird Opportunity Fund II, Hummingbird Ventures IV en Heran Health Tech Fund.

2.1.8.

Bespreking van de activiteiten

Verschillende desinvesteringen werden uitgevoerd. Vanuit Biotech Fonds Vlaanderen nv werden investeringen uitgevoerd in Flamingo Therapeutics, Aelin Therapeutics, Aphea Bio, Augustine Therapeutics, Biotalys, Confo Therapeutics, Remynd en Rewind Therapeutics. Op een aantal dossiers werden waardeverminderingen genomen. De vennootschap eindigt het boekjaar met een verlies van 1.431.622 euro. Leningen Nieuwe leningen werden toegekend aan de volgende bedrijven: Signpost, Fortinvest, Floraworld, The Happiness Company, Mezzanine Partners 2, Veriac, Lindacare, Qustomdot, Augustine Therapeutics, Pharmafluidics, Flamingo Therapeutics, Etherna, Morrow, Confo Therapeutics, Supplystack, Make it fly, Odoco, Buildco, Qallo, Garvis, Garvis, Dripl en xyzt.ai. PMV-groep kent niet alleen rechtstreeks leningen toe, maar beheert ook twee fondsen die mezzaninefinanciering verschaffen aan bedrijven. PMV Beheer nv treedt op als zaakvoerder van Mezzanine Partners Management bvba, die op haar beurt zaakvoerder is van het mezzaninefonds Mezzanine Partners 1 nv. Dit fonds werd in de loop van 2014 samen met Capital@Rent nv opgericht. Verschillende private investeerders hebben een aandeel genomen in het fonds en stellen ook aandeelhoudersleningen ter beschikking. Het mezzaninefonds heeft als doelstelling om achtergestelde leningen te verschaffen in het kader van groei, overnames en herfinancieringen. PMV Beheer sluit het boekjaar af met een verlies van 6.427 euro. Eind 2017 werd een tweede mezzaninefonds opgericht. PMV is samen met Capital@Rent zaakvoerder van Mezzanine Partners Management 2 nv die het beheer van Mezzanine Partners 2 nv voert. PMV heeft in 2021 dit fonds bijkomend gefinancierd. PMV Corporate Loans bv werd opgericht op 17 december 2019 met een beschikbare inbreng van 10 miljoen euro. PMV is voor 100 % aandeelhouder. De vennootschap zal flexibele langetermijnleningen ver-

128

Standaardfinanciering voor starters en groeiers schaffen aan kmo’s. De activiteiten van PMV Corporate Loans worden naast de kapitaaltoezegging van 10 miljoen euro gefinancierd met een aandeelhouderslening van 30 miljoen euro en een lening van de Europese Investeringsbank van 60 miljoen euro. De vennootschap sluit af met een winst van 166.160 euro. Waarborgen PMV beheert de activiteiten van Gigarant nv. Alle aandelen van Gigarant, op één na, zijn in handen van het Vlaamse Gewest. In 2021 werden 22 waarborgen toegekend wat overeenstemt met een toegekend waarborgbedrag van 502 miljoen euro en een onderliggende financiering van 1.160 miljoen euro. Het totaal uitstaande waarborgbedrag op einde jaar bedraagt 571 miljoen euro. PMV Fondsinvesteringen ARKimedes Management nv stond in voor de behandeling van ARKIV-erkenningsaanvragen en het beheer van ARKimedesfondsen. Per eind 2021 is ARKimedes Management nv nog uitsluitend de vereffenaar van ARKimedes-Fonds nv, in vereffening. Het resultaat van het boekjaar na belastingen toont een winst van 35.659 euro. Op 30 juli 2018 besliste de buitengewone algemene vergadering van ARKimedes-Fonds nv tot ontbinding en vereffening van de vennootschap. ARKimedes Management nv, vertegenwoordigd door PMV nv, met als vaste vertegenwoordiger de heer Filip Lacquet werd aangesteld als vereffenaar van de vennootschap. Met ingang van 1 januari 2020 werd de vaste vertegenwoordiger van de vereffenaar ARKimedes Management NV vervangen door de heer Filip Lacquet. Wat de voortgang van het afsluiten van de vereffening van ARKimedesFonds nv betreft, werden in het boekjaar 2019 de vereffeningen van ING-Activator Fund nv en KeBeK ARKIV nv gesloten. In het boekjaar 2020 werden geen bijkomende vereffeningen gesloten. In het boekjaar 2021 werden de vereffeningen van Arkafund nv en ARKAngels Fund nv gesloten. ARKimedes-Fonds nv, in vereffening, is nu nog houder van een aandelenbelang in vier ARKIV-vennootschappen, allen in vereffening.

miljoen euro uitbetaald. Sinds de start in 2020 werd er van deze Coronaleningen al voor 173,8 miljoen uitbetaald. In uitvoering van de bijzondere wet van 6 januari 2014 met betrekking tot de zesde staatshervorming werd het kapitaal van PMV/z-Leningen verder volstort met 12,7 miljoen euro vanuit het Federale Participatiefonds. Ter dekking van potentiële verliezen wordt een beroep gedaan op diverse garantieprogramma’s van het EIF zoals COSME, Innovfin, CCS en EGF. Ten slotte biedt PMV/z-Leningen nog een aantal back-office diensten voor het beheer van leningen voor diverse actoren binnen de overheidssector.

Het verlies van het boekjaar 2021 bedraagt 4.759.441 euro. De geboekte waardeverminderingen bedragen 2.518.950 euro en de provisies voor toekomstige verliezen bedragen 8.965.021 euro. Die provisies worden voornamelijk aangelegd in het kader van de toegekende Coronaleningen.

Op 1 april 2020 besliste de Vlaamse regering om een nieuwe steunmaatregel in het kader van de coronacrisis te creëren. De nieuwe maatregel behelst de toekenning van achtergestelde leningen (‘Coronaleningen’) op een termijn van 3 jaar aan start-ups, scale-ups en kmo’s of zelfstandigen die nood hebben aan een versterking van liquiditeit op middellange termijn om de gevolgen van de coronacrisis te boven te komen. De Vlaamse regering maakte hiervoor een bedrag van 500 miljoen euro vrij.

Waarborgen Bij PMV/z-Waarborgen nv (vroeger Waarborgbeheer nv), een 100 %dochtervennootschap van PMV, is het gebruik van de Waarborgregeling ten opzichte van vorig jaar gestegen van 299 miljoen euro (voor 1.911 verbintenissen) naar 315,5 miljoen euro (voor 1.899 verbintenissen). De vennootschap verstrekt zelf geen waarborgen, maar treedt op als beheerder in naam en voor rekening van het Vlaamse Gewest. Zij ontvangt een vergoeding voor dit beheer.

PMV/z-Waarborgen nv staat ook in voor de registratie van de Winwinleningen. In 2021 werden 8.665 Winwinleningen geregistreerd en dit voor een totaalbedrag van bijna 152 miljoen euro. Dit komt neer op een stijging van 50% in bedrag en van maar liefst 108% in aantal tegenover 2020. Die sterke stijging werd voornamelijk gerealiseerd dankzij de uitbreiding van de modaliteiten van de Winwinlening n.a.v. de coronacrisis.

In november 2021 werd aan de begunstigden van een Coronalening, met datum van overeenkomst in 2020, de mogelijkheid geboden om de looptijd van de lening te verlengen met 2 jaar, mits een intrestverhoging van 0,25%. Het merendeel van de kredietnemers (kmo’s en zelfstandigen) ging in op dit voorstel.

PMV/z-Waarborgen nv staat sinds 2021 eveneens in voor de registratie van het Vriendenaandeel. Met dit nieuwe instrument kunnen particulieren hierdoor naast leningen verschaffen aan ondernemingen ook participeren in het kapitaal en hiervoor, mits voldaan is aan de voorwaarden, een fiscaal voordeel ontvangen. In 2021 werden er 80 Vriendenaandelen geregistreerd voor een bedrag van 391.000 euro.

In het boekjaar 2021 werden er voor 41,4 miljoen euro aan leningen goedgekeurd binnen het reguliere gamma van PMV/z-Leningen. Dit is een stijging van 21% t.a.v 2020. In totaal ging het om 308 leningen. In 2021 werden er voor 59,5 miljoen euro Coronaleningen goedgekeurd in 307 leningendossiers. Hiervan werd in de loop van 2021 72,8

Alle verrichtingen die betrekking hebben op de Waarborgregeling vallen buiten de balans van PMV/z-Waarborgen en worden geboekt op afzonderlijke rekeningen, waarvan een financiële rapportering wordt overgemaakt aan de bevoegde diensten van het Vlaamse Gewest. PMV/z-Waarborgen boekt een winst van 301.211 euro.

De vereffenaar tracht de overige financiële vaste activa in de best mogelijke omstandigheden te verwezenlijken en onderhoudt in dit kader meerdere contacten met het oog op de sluiting van de vereffening van de ARKIV-vennootschappen en vervolgens de sluiting van de vereffening van ARKimedes-Fonds nv. Een exacte datum voor het afronden van de vereffening van ARKimedes-Fonds nv kan aldus op heden nog niet worden voorzien. Vanuit PMV werden in 2021 de volgende nieuwe fondsinvesteringen uitgevoerd: Vectis Private Equity IV, OMXE Partners, Novalis Fund II, LSP

129

thesaurie bij PMV (308 miljoen euro), Aquafin (14,5 miljoen euro) en AWT Gent (3,8 miljoen euro). In het kader van het Vlaams decreet van 18 mei 2018 betreffende de optimalisatie van het beheer van de financiële activa van de Vlaamse overheidsentiteiten (Vlaamse Codex Overheidsfinanciën, VCO), werden de beschikbare middelen van PMV-dochterondernemingen (met uitzondering van Aquafin en vennootschappen die niet vallen onder het VCO-decreet) bij PMV gecentraliseerd voor in totaal 73,5 miljoen euro. In het kader van het VCO-decreet werd 293,6 miljoen euro belegd bij het Vlaamse Gewest.

Een aantal van de vermelde investeringen werden uitgevoerd via EPICo CIP nv dat begin 2017 werd opgericht. PMV bezit 90 % van de vennootschap. De vennootschap co-investeert met EPICo nv in infrastructuurprojecten in de eurozone met een bijzondere focus op de Benelux. Het verlies van het boekjaar van EPICo CIP bedraagt 69.800 euro.

2.1.10.

PMV Fund Management nv treedt op als verlener van diensten aan investeringsfondsen. De vennootschap is sedert 22 juni 2021 geregistreerd als kleinschalig beheerder van niet-openbare AICB’s. In die hoedanigheid is zij op 23 augustus 2021 aangesteld als beheerder van het Welvaartsfonds bv (AIF).

De overlopende rekeningen bedragen 52.441.462 euro. De grootste bijdrage wordt geleverd door Aquafin voor een bedrag van 49.236.824 euro. De rubriek bestaat onder meer uit vooruitbetaalde kosten, te ontvangen interesten alsook toe te rekenen interesten in het kader van rentemanagement dat uitgevoerd wordt door Aquafin.

PMV FM treedt op als dienstverlener (dagelijks bestuur) voor PMF Infrastructure Fund nv sinds 2011 en EPICo nv sinds 2017. Op 23 augustus 2021 werd PMV Fund Management aangesteld als beheerder van Welvaartsfonds nv. Voor deze activiteiten ontvangt de vennootschap een vergoeding die is bepaald in de beheersovereenkomsten met de fondsen. De vennootschap eindigt met een verlies van 344.006 euro. Dit is toe te schrijven aan set-up kosten voor AIFM en het Welvaartsfonds. Vastgoed De volgende vastgoeddossiers werden gefinancierd in 2021: Tech Lane Ghent Xcellerator, TLG Science Park, Panquin Construct, Panquin Land, VIB Bio-Incubator, Arts gebroeders immobilière, Heirbrug, Oak Tree Projects, LGV VAZ, Terrata VAZ, Blairon, Hexagon Invest II en The Good Life Development Fund II.

Overlopende rekeningen van het actief

2.2.

PASSIVA

2.2.1.

Eigen vermogen

Kapitaal en uitgiftepremies Het maatschappelijk kapitaal bedraagt 1.780.927.486 euro ten opzichte van 1.540.927.486 euro vorig boekjaar. Op 10 december 2021 vond een kapitaalverhoging plaats van 240 miljoen euro. De middelen zijn bestemd voor investeringen in kader van het Welvaartsfonds. Het niet-opgevraagd kapitaal bedraagt 721.141.517 euro.

Herwaarderingsmeerwaarden LAK Invest nv is een dochteronderneming van PMV en verhuurt een kantoor- en labogebouw aan de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Het gebouw maakte in 2012 het voorwerp uit van een private uitgifte van vastgoedcertificaten. LAK Invest is de juridische eigenaar van het gebouw VMM, maar de economische eigendom ligt bij de certificaathouders. Dit komt tot uiting in de balans met een schuld van 28,4 miljoen euro aan de houders van deze vastgoedcertificaten. Alle opbrengsten en kosten verbonden aan de verhuur en uitbating van het gebouw komen ten goede aan de certificaathouders. De afschrijving van de herwaarderingsmeerwaarde resulteert evenwel in een boekhoudkundig verlies van 349.203 euro.

2.1.9.

Geldbeleggingen en liquide middelen

De globale thesauriepositie bedraagt 335.970.299 euro. Een belangrijke bijdrage tot het geheel wordt geleverd door de aanwezige

Bij de uitgifte van de vastgoedcertificaten werd bij LAK Invest een herwaarderingsmeerwaarde geboekt op het gebouw voor een bedrag van 10.805.047 euro. Hierop werd een latente belastingkost in rekening gebracht van 33,99% en blijft het verschil of 4.951.140 euro geboekt onder de rubriek herwaarderingsmeerwaarden. Bij Aquafin werden op enkele roerende eigendommen herwaarderingsmeerwaarden geboekt voor een bedrag van 1.779.660 euro.

Geconsolideerde reserves Deze post bedraagt 457.865.278 euro en is samengesteld uit de geconsolideerde reserves van vorige jaren, namelijk 400.803.919 euro te vermeerderen met het aandeel van de groep in de geconsolideerde winst verminderd met het uit te keren dividend, hetzij 57.061.359 euro per 31 december 2021.

Negatieve consolidatieverschillen De negatieve consolidatieverschillen bedragen 71.318.118 euro. Deze post bestaat uit het oprichtingskapitaal van PMV/z-Leningen (13.250.000 euro) en de ontvangen kapitaalvolstortingen van het Federale Participatiefonds (92.220.000 euro) verminderd met de waarde waarin dit werd ingebracht bij PMV (1 euro). Deze post wordt verminderd met de verliezen die bij PMV/z-Leningen worden gerealiseerd.

Kapitaalsubsidies De rubriek kapitaalsubsidies bedraagt 803.948.202 euro en vinden we integraal terug bij Aquafin. Deze rubriek weerspiegelt de impact van het verschil tussen terugbetalings- en afschrijvingstermijn van de opgeleverde bovengemeentelijke projecten. Het terugbetalingsritme van deze projecten loopt immers niet volledig gelijk met het afschrijvingsritme.

2.2.2.

Belangen van derden

De belangen van derden bedragen 39.257.331 euro en bestaat uit het aandeel van derden in het eigen vermogen van EPICo CIP, AWT Gent, Sky Holding Belgium, Aquaplus en Geo-Aquaplus.

2.2.3.

Voorzieningen en uitgestelde belastingen

Voorzieningen voor risico’s en kosten De voorzieningen voor risico’s en kosten voor een bedrag van 5.906.231 euro bestaan uit de voorziening die bij Aquafin aangelegd werden voor pensioenverplichtingen (271.544 euro) en voor overige risico’s en kosten (5.534.687 euro).

Uitgestelde belastingen en belastinglatenties Deze rubriek omvat een latente belasting op de herwaarderingsmeerwaarde bij LAK Invest voor een bedrag van 2.545.377 euro.

2.2.4.

Schulden op meer dan één jaar

De schulden op meer dan één jaar bedragen 2.122.314.616 euro. Ze bestaan voor 2.047.736.346 euro schulden die aangegaan werden door Aquafin voornamelijk in kader van de financiering van de bovengemeentelijke investeringsprojecten. Voor de verwerving van het Kartuizershof werd door PMV re Vinci (gefuseerd met PMV in 2019) een krediet aangegaan. Het restsaldo bedraagt 2.766.306 euro ( langer dan één jaar).

130

Het lange termijn gedeelte van de te erkennen schuld in kader van de vastgoedcertificaten uitgegeven door LAK Invest bedroeg 26.237.088 euro. EPICo CIP heeft een aandeelhouderslening van 966.522 euro gekregen van Rebel. AWT Gent heeft een aandeelhouderslening van 8.519.912 euro ontvangen van EPICo en is een bankfinanciering van 30.094.442 euro aangegaan voor de bouw van haar infrastructuur. De EIB heeft een lening van 6 miljoen euro toegekend aan PMV Corporate Loans.

2.2.5.

Schulden op ten hoogste één jaar

De schulden op meer dan één jaar die binnen het jaar vervallen (161.159.383 euro) betreffen de schijven die PMV in de loop van 2022 dient te betalen m.b.t. het Kartuizershof (461.051 euro), het gedeelte van de vastgoedcertificaten dat LAK Invest in 2022 dient terug te betalen (769.376 euro) en de schulden van Aquafin (159.967.966 euro) die binnen het jaar komen te vervallen. De schulden op korte termijn aan kredietinstellingen bedragen 89.466.465 euro en vinden we terug bij AWT Gent 3.651.792 euro en Aquafin 85.814.673 euro. De openstaande saldo’s verschuldigd aan leveranciers en de te ontvangen facturen voor een bedrag van 79.688.418 euro betreffen voornamelijk de verplichtingen van Aquafin, PMV en AWT Gent. De ontvangen vooruitbetalingen op bestellingen bedragen 163.070.470 euro en vinden we voornamelijk terug bij Aquafin. De belastingschulden zijn hoofdzakelijk terug te vinden bij PMV (2.343.842 euro) en Aquafin (5.111.675 euro). Schulden met betrekking tot bezoldigingen en sociale lasten omvatten de gebruikelijke provisie voor vakantiegeld en een voorziening voor de variabele verloning.

2.2.6.

Overlopende rekeningen van het passief

De overlopende rekeningen bedragen 27.494.599 euro en bestaan onder meer uit over te dragen opbrengsten die uitgestelde meerwaarden op exits van dossiers bevat alsook uit toe te rekenen interest op leningen bij Aquafin.

131

3. SOCIALE BALANS

2.3.

RESULTATENREKENING

2.3.1.

Bedrijfsopbrengsten

De omzet bedraagt 625.747.273 euro. Hiervan neemt Aquafin 594.814.479 euro voor haar rekening. Ze bestaat onder meer uit doorrekening van investeringsen werkingskosten, rentelasten alsook uit omzet uit gemeentelijke activiteiten. Daarnaast wordt er voornamelijk omzet gerealiseerd bij PMV, PMV/z-Waarborgen, PMV Fund Management, LAK Invest, PMV/z-Leningen en ARKimedes Management. Die omzet bestaat uit studieopbrengsten, dienstenprestaties, beheervergoedingen en vergoedingen uit bestuurdersmandaten.

De voorraadwijzigingen vinden voornamelijk plaats bij Aquafin.

Bedrijfsresultaat

De bedrijfswinst (operationele winst) per 31 december 2021 komt uit op 61.688.092 euro.

2.3.4.

Financiële opbrengsten

De recurrente financiële opbrengsten bedragen 83.607.085 euro. De opbrengsten uit financiële vaste activa komen uit op 25.602.807 euro en worden voornamelijk bij PMV gerealiseerd. De opbrengsten uit vlottende activa bedragen 56.667.594 euro. Ze worden onder meer gerealiseerd bij PMV (9.800.645 euro) en PMV/z-Leningen (9.736.632 euro). Daarnaast zijn er ook nog swap-opbrengsten van Aquafin voor 36.600.901 euro.

De andere bedrijfsopbrengsten voor een bedrag van 9.547.013 euro worden gerealiseerd door Aquafin, PMV, LAK Invest, PMV/z-Leningen en AWT Gent.

De niet-recurrente financiële opbrengsten bedragen 71.358.925 euro en bestaan onder meer uit meerwaarden op de verkoop van participaties in Pharmafluidics, Argenx (partieel), Oqton, Supplystack, Biogazelle, e.a. alsook uit terugnames van vroegere waardeverminderingen.

2.3.2.

2.3.5.

Bedrijfskosten

De aankopen handelsgoederen bedragen 123.116.984 euro en worden voornamelijk gerealiseerd door Aquafin (101.703.477 euro). Daarnaast zijn er ook aankopen bij AWT Gent, Aquaplus en GEO-Aquaplus. Diensten en diverse goederen bedragen 113.518.340 euro. De belangrijkste kostendragers zijn Aquafin (104.330.700 euro), PMV (6.037.155 euro), AWT Gent (1.056.192 euro) en PMV/z-Leningen (1.171.606 euro). Personeelskosten bedragen 108.962.765 euro. De globale kost voor bezoldigingen is als volgt samengesteld: PMV voor 14.718.059 euro, PMV/z-Waarborgen voor 1.206.224 euro, PMV Fund Management voor 364.421 euro, Biotech Fonds Vlaanderen voor 110.460 euro, PMV/z-Leningen voor 2.600.417 euro en Aquafin voor 89.963.183 euro. Afschrijvingen en waardeverminderingen op voorraden bedragen 199.366.179 euro. De grootste bedragen aan afschrijvingen bevinden zich bij PMV (876.134 euro), AWT Gent (3.249.498 euro), LAK Invest (1.137.892 euro) en Aquafin (193.708.059 euro). De terugname van waardeverminderingen op voorraden bedragen 107.368 euro en werden genomen door Aquafin. Voorzieningen voor risico’s en kosten bedragen 232.964 euro en werden aangelegd bij Aquafin. Andere bedrijfskosten bedragen 10.696.270 euro. Deze kosten bestaan hoofdzakelijk uit de niet-aftrekbare btw bij PMV, PMV/z-Waarborgen, PMV/z-Leningen, EPICo CIP en Biotech Fonds Vlaanderen, maar ook uit te betalen gewestelijke en regionale belastingen en de onroerende voorheffing bij PMV en LAK Invest. Een aantal dochterondernemingen is niet btw-plichtig of gemengd btw-plichtig. Daarnaast vinden we bij Aquafin ook de verschillende milieuheffingen, onroerende voorheffingen en andere lokale en gewestelijke belastingen terug voor in totaal 8.694.838 euro.

132

2.3.3.

Financiële kosten

De recurrente financiële kosten bedragen 114.917.336 euro. Ze bestaan onder meer uit kosten van schulden (61.774.508 euro) die voornamelijk gerealiseerd worden bij Aquafin (58.891.383 euro) en LAK Invest (1.578.769 euro). Waardeverminderingen op vlottende activa bedragen 10.571.632 euro en worden voornamelijk gerealiseerd bij PMV (3.496.809 euro) en PMV/z-Leningen (7.075.529 euro). Tot slot heeft men nog de andere financiële kosten voor een bedrag van 42.571.196 euro die bestaan uit geboekte minderwaarden bij PMV/z-Leningen (4.317.587 euro) en voor het saldo voornamelijk uit swap interesten bij Aquafin. De niet-recurrente financiële kosten bedragen 18.947.472 euro en bestaan uit de geboekte waardeverminderingen op financiële vaste activa bij PMV en Biotech Fonds Vlaanderen.

2.3.6.

In de loop van 2021 werden honderdzevenentwintig (127) personeelsleden aangeworven en verlieten eenenzeventig (71) personeelsleden de groep.

V/z-Leningen nv staan 27 personeelsleden op de loonlijst en bij PMV Fund Management staan 6 personeelsleden ingeschreven. Aquafin beschikt over 1.155 werknemers.

De personeelsbezetting bij de entiteiten van de PMV-groep per einde 2021 is als volgt: bij PMV nv staan 111 personeelsleden op de loonlijst, bij PMV/z-Waarborgen nv zijn 14 personeelsleden werkzaam; bij PM-

De hele PMV-groep telde eind 2021 1.308 personeelsleden waarvan 944 mannen (72 %) en 364 vrouwen (28 %). Die personeelsleden vertegenwoordigen 1.239,2 voltijdse equivalenten.

4. PARTICIPATIES IN BEHEER VOOR HET VLAAMSE GEWEST In 2019 werd het Flanders Future Techfund (FFTF) opgericht. FFTF moet Vlaamse strategische onderzoekscentra, universiteiten en speerpuntclusters in staat stellen om nieuw ontwikkelde technologieën breder in te zetten en sneller naar de markt te laten doorstromen. PMV staat in voor het operationeel en fiduciair beheer van deze participatie van het Vlaamse Gewest. In de loop van 2021 werden

de krijtlijnen van de investeringscriteria aangepast en zijn nu beter afgestemd op de financieringsvragen. Er worden verscheidene dossiers voorbereid die vermoedelijk in 2022 zullen uitmonden in een eerste investering.

5. DEUGDELIJK BESTUUR De samenstelling van de raad van bestuur is niet gewijzigd in 2021. In de loop van 2021 is de raad van bestuur 12 keer bijeengekomen. Omwille van COVID-19 heeft deze regelmatig plaats gevonden via

videoconferentie. De aanwezigheden van en de vergoedingen voor de leden van de raad van bestuur waren als volgt:

Bestuurder

Aanwezigheden

Vaste vergoeding

Zitpenning

Koen Kennis (vz)

10/12

12.396 euro

12.400 euro

Rosette S’Jegers

11/12

6.198 euro

6.820 euro

Raf Suys

12/12

6.198 euro

7.440 euro

Lucien Gijsens

12/12

6.198 euro

7.440 euro

Jeroen Overmeer

11/12

6.198 euro

6.820 euro

Carine Smolders

11/12

6.198 euro

6.820 euro

Peter Verhaeghe

12/12

6.198 euro

7.130 euro

Gert Bergen

11/12

6.198 euro

7.440 euro

Karine Moykens

8/12

6.198 euro

4.960 euro

Belastingen op het resultaat

2.3.7.

Resultaat van het boekjaar

Het boekjaar 2021 sluit af met een winst van 65.633.221 euro.

2.3.8.

Geconsolideerd resultaat

Na aftrek van het aandeel van derden bedraagt het aandeel van de groep in het geconsolideerd resultaat 65.061.359 euro. Van het aandeel van de groep in de winst wordt 8 miljoen euro als dividend gereserveerd. Het saldo wordt overgedragen aan de geconsolideerde reserves.

133

8. VOORNAAMSTE RISICO’S EN ONZEKERHEDEN

met advies voorgelegd aan de raad van bestuur. Het comité heeft zich ook gebogen over contractclausules ter bevordering van de retentie, alsook de resultaten van een personeelsbevraging geëvalueerd. De aanwezigheden van en de vergoedingen voor de leden van het benoemings- en remuneratiecomité waren als volgt:

Lid

Aanwezigheden

Vaste vergoeding

Zitpenning

Peter Verhaeghe (vz)

3/3

0 euro

1.860 euro

Rosette S’Jegers

3/3

0 euro

1.860 euro

Karine Moykens

3/3

0 euro

1.860 euro

Jeroen Overmeer

2/3

0 euro

1.240 euro

alsook de audit van Waarborgen & Winwinleningen werden besproken. Tevens werd de opvolging van de bevindingen van voorgaande interne-auditopdrachten besproken. Tot slot heeft het auditcomité kennis genomen van de enterprise risk monitoring oefening die uitgevoerd werd. De aanwezigheden van en de vergoedingen voor de leden van het auditcomité waren als volgt:

Lid

Aanwezigheden

Vaste vergoeding

Zitpenning

Lucien Gijsens (vz)

4/4

0 euro

2.480 euro

Carine Smolders

4/4

0 euro

2.480 euro

Koen Kennis

4/4

0 euro

2.480 euro

De Vlaamse regering heeft op 7 februari 2020 Tom Van Laere aangesteld als regeringscommissaris ter vervanging van Wim Adriaens. De regerings-

door 53.153 aandelen. Het kapitaal is volledig geplaatst, maar slechts gedeeltelijk volgestort. Het nog te volstorten kapitaal bedraagt 721.141.516,51 euro. Het Vlaamse Gewest is de enige aandeelhouder.

7. OMSTANDIGHEDEN DIE DE ONTWIKKELING VAN DE VENNOOTSCHAP AANZIENLIJK KUNNEN BEÏNVLOEDEN Op 10 december 2021 verhoogde het kapitaal met 240 miljoen euro, waarvan 80 miljoen euro werd volstort. Het maatschappelijk kapitaal bedraagt bijgevolg 1.780.927.486,25 euro. Het is vertegenwoordigd

134

Investeringsdossiers worden opgevolgd door de dossierbeheerders, al dan niet via een bestuurdersmandaat in de desbetreffende onderneming. Semestrieel worden er risk monitoring en waarderingscomités

gehouden. In die comités worden de dossiers inhoudelijk besproken en op basis van een risicoscoringsmodel wordt een score gegeven. Zo kan de evolutie van het risico van de portefeuille opgevolgd worden. Aan het auditcomité wordt semestrieel gerapporteerd over de werkzaamheden van het risk monitoring en waarderingscomité. Financiering wordt toegekend aan ondernemingen en projecten na voorafgaandelijke analyse van de investeringsdossiers en mits goedkeuring door de desbetreffende organen, en dit volgens de vastgelegde investeringsprincipes en –processen. Aquafin levert regelmatig investeringsprojecten op. Sommige kunnen omwille van diverse redenen uitgesteld worden. Daarnaast kunnen er zich ook juridische en verzekeringsgeschillen voordoen bij calamiteiten. COVID-19 heeft een impact gehad op de operationele werking van Aquafin. De vennootschap is er echter in geslaagd om vlot over te schakelen op een werkwijze waarin de regels gerespecteerd werden terwijl de activiteiten maximaal doorliepen.

9. BELANGRIJKE GEBEURTENISSEN NA BALANSDATUM Sinds het afsluiten van het boekjaar is een significante verslechtering vastgesteld van het geopolitieke klimaat, die een impact kan hebben op het economische klimaat in Europa. Hoewel e.e.a. op onrechtstreekse wijze de resultaten en/of financiële positie van de vennootschap op belangrijke wijze kan beïnvloeden is het effect ervan op datum van dit

jaarverslag onvoldoende in te schatten, zodat hierover nog niet kan worden gerapporteerd. Op 11 februari 2022 keurde de Vlaamse Regering het voorontwerp van decreet dat de taken van Aquafin actualiseert principieel goed. Die beslissing is een mijlpaal op de weg naar een nieuwe samenwerkingsovereenkomst tussen Aquafin en het Vlaamse Gewest.

10. FINANCIËLE INSTRUMENTEN De PMV-groep is put- en call-contracten aangegaan met derden (aandeelhouders van ondernemingen waarin PMV een participatie heeft). Bij verschillende ondernemingen heeft PMV ook warrants bekomen, die in de toekomst onder bepaalde voorwaarden kunnen wor-

den omgezet in aandelen. Bij AWT werden swaps afgesloten. Gelet op de hoogte van de langetermijnschuld van Aquafin wordt het renterisico actief beheerd. Daartoe werden diverse indekkingscontracten gestructureerd.

11. ONDERZOEK EN ONTWIKKELING Binnen zijn onderzoeksafdeling ontwikkelt Aquafin de kennis die nodig is om de huidige en toekomstige uitdagingen in de afvalwatersector

aan te pakken. Hierbij staat kennisontwikkeling centraal.

commissaris oefent toezicht uit op de uitvoering van de nieuwe samenwerkingsovereenkomst die afgesloten werd met het Vlaamse Gewest.

6. KAPITAALMUTATIES (ART. 7:203 WVV) Op 10 december 2021 verhoogde het kapitaal met 240 miljoen euro, waarvan 80 miljoen euro werd volstort. Het maatschappelijk kapitaal bedraagt bijgevolg 1.780.927.486,25 euro. Het is vertegenwoordigd

Als investeringsmaatschappij wordt PMV, en bij uitbreiding haar dochters, geconfronteerd met de gebruikelijke risico’s die verbonden zijn aan het toekennen van financiering onder de vorm van eigen vermogen en/of leningen. Risico’s zijn onder meer de algemeen economische toestand, het regelgevende kader, de onzekerheid over het tijdstip waarop middelen voor investeringsdossiers opgevraagd worden en het moment dat geïnvesteerde middelen terugstromen. De bedrijven waarin PMV en haar dochters investeren, hebben een innovatief karakter en zijn relatief jong waardoor de financiële prestaties van die bedrijven de eerste jaren achterblijven. In 2021 bleef COVID-19 een impact hebben op het bedrijfsleven. Voor PMV betreft dit zowel op bestaande als toekomstige investeringsdossiers. De evolutie van het economische klimaat, met onder meer de inflatie, de interestvoeten en financieringsbehoeften in de economie worden blijvend geëvalueerd.

Opgemaakt en ondertekend te Brussel op 28 april 2022.

De raad van bestuur, Koen Kennis, voorzitter Raf Suys, bestuurder Rosette S’Jegers, bestuurder Jeroen Overmeer, bestuurder Carine Smolders, bestuurder Luc Gijsens, bestuurder Peter Verhaeghe, bestuurder Gert Bergen, bestuurder Karine Moykens, bestuurder

135

De Vennootschap verklaart dat voor de vennootschappen die deel uitmaken van de consolidatiekring van de Vennootschap, de volgende leden van de respectievelijke raden van bestuur tijdens het boekjaar 2021 de volgende betaalde voordelen hebben ontvangen in hun hoedanigheid van bestuurder van de betrokken vennootschappen:

Remuneratieverslag

Voor PMV/z-Leningen nv: Vergoeding voor de uitoefening van het mandaat van lid van de raad van bestuur:

Naam van de bestuurder

Volledig bedrag uitbetaald voor het boekjaar

PMV nv, vertegenwoordigd door Filip Lacquet

Onbezoldigd

Johan Bortier

1.750,00 euro

Karine Moykens

Onbezoldigd

Jeroen Overmeer

Onbezoldigd

Anne-Marie Ooghe

1.750,00 euro

Jean Pierre Dejaeghere

1.500,00 euro

Carine Smolders

Voor PMV/z-Waarborgen nv: Vergoeding voor de uitoefening van het mandaat van lid van de raad van bestuur:

Participatie Maatschappij Vlaanderen nv (hierna “de Vennootschap”) verklaart in uitvoering van artikel 3:12. $1 9° van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen dat de hierna volgende leden van de raad van bestuur tijdens het boekjaar 2021 de volgende betaalde voordelen hebben ontvangen in hun hoedanigheid van bestuurder van de vennootschap:

Vergoeding voor de uitoefening van het mandaat van lid van de raad van bestuur:

Naam van de bestuurder

25.416,00 euro

Jeroen Overmeer

13.018,00 euro

Raf Suys

13.638,00 euro

Rosette S’Jegers

13.018,00 euro

Luc Gijsens

14.258,00 euro

Carine Smolders

13.638,00 euro

Peter Verhaeghe

13.638,00 euro

Karine Moykens

11.158,00 euro

Gert Bergen

Vergoeding voor de uitoefening van het mandaat als lid van het auditcomité vanuit de hoedanigheid van lid van de raad van bestuur:

Vergoeding voor de uitoefening van het mandaat als lid van het benoemings- en remuneratiecomité vanuit de hoedanigheid van lid van de raad van bestuur:

136

Naam van de bestuurder

Voor PMV Fund Management nv: Vergoeding voor de uitoefening van het mandaat van lid van de raad van bestuur:

PMV nv, vertegenwoordigd door Filip Lacquet

Onbezoldigd 1.750,00 euro

Johan Bortier Karine Moykens

Onbezoldigd

Jeroen Overmeer

Onbezoldigd

Anne-Marie Ooghe

1.750,00 euro

Jean Pierre Dejaeghere

1.500,00 euro

Naam van de bestuurder

Onbezoldigd

Volledig bedrag uitbetaald voor het boekjaar

PMV nv, vertegenwoordigd door Werner Decrem

Onbezoldigd

PMV nv, vertegenwoordigd door Tine Vandenbussche

Onbezoldigd

Tine Vandenbussche

Onbezoldigd

Marc Vermeiren

13.018,00 euro

2.462,62 euro

Michel Casselman

Onbezoldigd

Geert Diericx

Onbezoldigd

Elke Van de Walle

Onbezoldigd

Volledig bedrag uitbetaald voor het boekjaar

Koen Kennis

1.860,00 euro

Luc Gijsens

1.860,00 euro

Carine Smolders

1.860,00 euro

Naam van de bestuurder

Volledig bedrag uitbetaald voor het boekjaar

Carine Smolders

Volledig bedrag uitbetaald voor het boekjaar

Koen Kennis

Naam van de bestuurder

Onbezoldigd

Volledig bedrag uitbetaald voor het boekjaar

Voor Aquafin nv: Vergoeding voor de uitoefening van het mandaat van lid van de raad van bestuur:

Naam van de bestuurder

Volledig bedrag uitbetaald voor het boekjaar

Jochen Bultinck

8.020 euro

Katrien Desomer

7.780 euro

Renaat De Sutter

7.140 euro

Katrijn Faket

7.780 euro

Koen Helsen

7.780 euro

Alain Bernard

13.640 euro

Rosette S’Jegers

1.860,00 euro

Dirk Lybaert

7.140 euro

Jeroen Overmeer

1.240,00 euro

Jef Wittouck

7.140 euro

Karine Moykens

1.860,00 euro

Marleen Evenepoel

6.880 euro

Peter Verhaeghe

1.860,00 euro

Nathalie Heremans

7.140 euro

137

Duurzame ontwikkelingsdoelstellingen In september 2015 werden de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen of Sustainable Development Goals (SDG’s) formeel aangenomen door de algemene vergadering van de VN met Agenda 2030 voor Duurzame Ontwikkeling. In de komende jaren moeten 17 SDG’s, gekoppeld aan 169 targets, een actieplan vormen om de mensheid te bevrijden van armoede en de planeet terug op de koers richting duurzaamheid te plaatsen. De doelen reflecteren de drie dimensies van duurzame ontwikkeling: het economische, het sociale en het ecologische aspect.

Om positieve maatschappelijke impact via haar investeringen te bestendigen en te vergroten heeft PMV de evaluatie van gerealiseerde maatschappelijke meerwaarde bij investeringen verder verfijnd en toegepast bij verschillende business units. Elk dossier waarover in dit jaarverslag wordt bericht, is derhalve gekoppeld aan de doelstelling waartoe de investering een bijdrage heeft geleverd.

Doelstelling 1 Beëindig armoede overal en in al haar vormen. — Doelstelling 2 Beëindig honger, bereik voedselzekerheid en verbeterde voeding en promoot duurzame landbouw. — Doelstelling 3 Verzeker een goede gezondheid en promoot welzijn voor alle leeftijden. — Doelstelling 4 Verzeker gelijke toegang tot kwaliteitsvol onderwijs en bevorder levenslang leren voor iedereen. — Doelstelling 5 Bereik gendergelijkheid en empowerment voor alle vrouwen en meisjes. — Doelstelling 6 Verzeker toegang en duurzaam beheer van water en sanitatie voor iedereen. — Doelstelling 7 Verzeker toegang tot betaalbare, betrouwbare, duurzame en moderne energie voor iedereen. — Doelstelling 8 Bevorder aanhoudende, inclusieve en duurzame economische groei, volledige en productieve tewerkstelling en waardig werk voor iedereen. — Doelstelling 9 Bouw veerkrachtige infrastructuur, bevorder inclusieve en duurzame industrialisering en stimuleer innovatie.

138

Doelstelling 10 Dring ongelijkheid in en tussen landen terug. — Doelstelling 11 Maak steden en menselijke nederzettingen inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam. — Doelstelling 12 Verzeker duurzame consumptie- en productiepatronen. Doelstelling 13 Neem dringend actie om klimaatverandering en haar impact te bestrijden. — Doelstelling 14 Behoud en maak duurzaam gebruik van oceanen, zeeën en mariene hulpbronnen. — Doelstelling 15 Bescherm, herstel en bevorder het duurzaam gebruik van ecosystemen op het vasteland, beheer bossen duurzaam, bestrijd woestijnvorming, stop landdegradatie en draai het terug en roep het verlies aan biodiversiteit een halt toe. — Doelstelling 16 Bevorder vreedzame en inclusieve samenlevingen met het oog op duurzame ontwikkeling, verzeker toegang tot justitie voor iedereen en bouw op alle niveaus doeltreffende, verantwoordelijke en toegankelijke instellingen uit. — Doelstelling 17 Versterk de implementatiemiddelen en revitaliseer het wereldwijd partnerschap voor duurzame ontwikkeling.

139

Volg de investeringen van PMV

Schrijf in op de nieuwsbrief

Colofon Creatie, realisatie & productie

Waarschuwing over toekomstgerichte uitspraken

www.propaganda.be

De in dit jaarverslag opgenomen teksten kunnen vooruitzichten, toekomstverwachtin-

www.pmv.eu

gen, meningen en andere toekomstgerichte verklaringen bevatten met betrekking tot de Coördinatie, redactie & eindredactie

verwachte toekomstige prestaties van ondernemingen en van de markten waarin zij actief

Filip Clarisse, Geert Diericx

zijn. Dergelijke toekomstgerichte uitspraken zijn gebaseerd op de huidige inzichten en veronderstellingen van het management met betrekking tot toekomstige gebeurtenissen.

Verantwoordelijke uitgever

Ze houden van nature bekende en onbekende risico’s, onzekerheden en andere factoren in

Michel Casselman

die gerechtvaardigd lijken op het moment dat ze worden gemaakt, maar die mogelijk niet

Oude Graanmarkt 63, 1000 Brussel,

accuraat blijken te zijn. De werkelijke resultaten, prestaties of gebeurtenissen kunnen daar-

tel: +32 (0)2 229 52 30,

om wezenlijk verschillen van de resultaten, prestaties of gebeurtenissen die zijn uitgedrukt

info@pmv.eu, www.pmv.eu

of geïmpliceerd in dergelijke toekomstgerichte uitspraken. Behalve zoals vereist door de toepasselijke wet, nemen de ondernemingen vermeld in dit document geen enkele ver-

Fotografie

plichting om toekomstgerichte verklaringen in dit document bij te werken, te verduidelijken

Gerrit Op de Beeck, Marco Mertens,

of te verbeteren in het licht van nieuwe informatie, toekomstige gebeurtenissen of andere

Philippe Verhoeven

zaken en wijzen ze elke aansprakelijkheid met betrekking tot dit alles van de hand. De lezer

www.facebook.com/pmvz.eu/

www.linkedin.com/company/pmv---doe-en-durfbedrijf/

wordt gewaarschuwd niet onnodig te vertrouwen op toekomstgerichte verklaringen. Auteursrechten foto’s in dit jaarverslag PMV besteedt uiterste zorg aan het respecteren van auteurs- en beeldrechten. Zo doen wij ons uiterste best om de rechthebbenden van het door de respectieve bedrijven aangeboden fotomateriaal te achterhalen en (indien nodig) om toestemming te vragen voor openbaarmaking hiervan in ons jaarverslag. Helaas lukt ons dit niet altijd. De foto’s in dit jaarverslag werden door de bedrijven kostenloos ter beschikking gesteld aan PMV en/of in opdracht van PMV gerealiseerd. Wie in het jaarverslag foto’s of andere afbeeldingen aantreft waarvan hij/zij denkt over de auteursrechten te beschikken of andere rechten te kunnen claimen of wie bezwaar heeft tegen publicatie hiervan in deze vorm, vragen wij contact op te nemen met PMV.

140

Financiële steun Verschillende vormen van financiering in dit jaarverslag worden ondersteund door de InnovFin KMO Garantiefaciliteit (InnovFin SME Guarantee Facility) met de financiële steun van de Europese Unie onder Horizon 2020 en van het Europees Fonds voor Strategische Investeringen (EFSI) dat werd opgericht binnen het Investeringsplan voor Europa. Het doel van EFSI is het ondersteunen van de financiering en realisatie van productieve investeringen binnen de Europese Unie en het verzekeren van een betere toegang tot financiering.

twitter.com/pmvnv

www.pmvz.eu

141

142

143