Ondernemingsplan VLM 2020.pdf

ONDERNEMINGSPLAN 2020-2024 Jaarondernemingsplan 2020 VLAAMSE LANDMAATSCHAPPIJ

Datum

INHOUD 1

INLEIDING............................................................................................................................................ 5 1.1 1.2

2

ONS VERHAAL .......................................................................................................................................................... 5 UITVOERING GEVEN AAN DE BELEIDSNOTA ............................................................................................................ 6

BELEIDSVELD OMGEVING EN NATUUR.................................................................................................. 8 2.1 ISE OMGEVINGSBELEID RUIMTE EN MILIEU ............................................................................................................ 8 2.1.1 SOD 1.00 VLM REALISEERT EEN (KLIMAAT-) ROBUUSTE OPEN RUIMTE OP TERREIN ........................................ 8 2.1.1.1 2.1.1.2

OOD 1.01 VLM realiseert geïntegreerde gebiedsgerichte projecten ........................................................................... 8 OOD 1.02 VLM stimuleert de opmaak van een Vlaamse investeringsagenda voor de open ruimte ......................... 11

2.1.1.3 2.1.1.4

OOD 1.03 VLM voert een proactief grondbeleid om de open ruimte te versterken ................................................. 12 OOD 1.04 VLM werkt aan een optimalisatie van procedures die versnelling van de uitvoering mogelijk maken ..... 14

2.1.2

SOD 2.00 VLM MAAKT EEN OPSCHALING VAN OPEN RUIMTE REALISATIES MOGELIJK ................................... 16

2.1.2.1

OOD 2.01 VLM bouwt het Open Ruimte Platform verder uit als motor voor opschaling van open ruimte realisaties

en participeert in open ruimte programma’s ............................................................................................................................... 16 2.1.2.2 OOD 2.02 VLM zet in het kader van spoor 2 een structurele werking op met Vlaamse partners rond urgente open ruimte thema’s.............................................................................................................................................................................. 18 2.1.2.3 OOD 2.03 VLM ontwikkelt actief een aanpak naar gemeenten om hen bij de uitvoering van de bouwshift en lokale klimaatplannen te ondersteunen .................................................................................................................................................. 19 2.1.2.4 OOD 2.04 VLM ontwikkelt actief een aanbod rond grondmobiliteit naar lokale besturen ....................................... 21

2.1.3 SOD 3.00 VLM VERSTERKT VIA PARTNERSCHAPPEN MET LANDBOUWERS EN ANDERE GRONDGEBRUIKERS HET MULTIFUNCTIONEEL GEBRUIK VAN DE OPEN RUIMTE .......................................................................................... 23 2.1.3.1 OOD 3.01. VLM versterkt de groenblauwe structuur in de open ruimte en het landschap door een kwaliteitsvolle en efficiënte implementatie en uitvoering van het vrijwillig natuur-, milieu en landschapsbeheer ............................................. 23 2.1.3.2 OOD 3.02. VLM zorgt voor afstemming over subsidies voor vrijwillig natuur-, milieu- en landschapsbeheer met partners en belanghebbenden ...................................................................................................................................................... 26

2.2 ISE NATUUR EN BIODIVERSITEIT ............................................................................................................................ 28 2.2.1 SOD 4.00 VLM DRAAGT BIJ AAN EEN TOENAME AAN NATUUR EN BOS ........................................................... 28 2.2.1.1 OOD 4.01 VLM realiseert in geïntegreerde projecten meer oppervlakte natuur en bos met hoge natuurwaarde via natuurinrichting ............................................................................................................................................................................ 28 2.2.1.2 2.2.1.3

OOD 4.02 VLM flankeert de effecten van de Europese instandhoudingsdoelstellingen op landbouw…….…………….29 OOD 4.03 VLM realiseert meer bos via het programma bebossing ........................................................................... 31

2.3 ISE WATER ............................................................................................................................................................. 33 2.3.1 SOD 5.00 VLM OPTIMALISEERT DE MAATREGELEN EN INSTRUMENTEN DIE DE NUTRIËNTENVERLIEZEN VANUIT DE LAND- EN TUINBOUW NAAR HET OPPERVLAKTEWATER, GRONDWATER EN LUCHT VERDER DOEN VERMINDEREN ............................................................................................................................................................... 33 2.3.1.1 OOD 5.01 De VLM ondersteunt een duurzaam, effectief en resultaatgericht mestbeleid afgestemd op de stroomgebiedbeheerplannen ....................................................................................................................................................... 33 2.3.1.2 OOD 5.02 De VLM stuurt de begeleiding naar duurzame bodem- en bemestingspraktijken aan zodat landbouwers op de hoogte zijn van de best beschikbare praktijken .................................................................................................................. 35 2.3.1.3

OOD 5.03 De VLM beschikt over gegevens om gericht te informeren en sensibiliseren, controleren en sanctioneren ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..37

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 2 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

2.3.1.4

OOD 5.04 Belanghebbenden beschikken over informatie en gegevens om de nutriëntenstromen te beheren ....... 39

2.3.1.5 2.3.1.6

OOD 5.05 Analyseresultaten leveren inzichten om oordeelkundig om te gaan met nutriënten ............................... 41 OOD 5.06 Nutrientenverliezen opsporen, bespreekbaar maken en remediëren via een op risico-analyse

gebaseerde bedrijfsdoorlichting ................................................................................................................................................... 44 2.3.1.7 OOD 5.07 VLM versterkt de handhaving van het mestbeleid door het toepassen van innovatieve controlemethodes bij de uitvoering van gebieds- en themagerichte terreincontroles ............................................................... 46 2.3.1.8 OOD 5.08 door digitale ontwikkelingen verloopt de sanctionering, de financiële opvolging en de bezwaarbehandeling snel en efficiënt .......................................................................................................................................... 48

2.4 ISE PLATTELANDSBELEID ....................................................................................................................................... 50 2.4.1 SOD 6.00 VLM REIKT OPLOSSINGEN AAN VOOR DE PLATTELANDSUITDAGINGEN ........................................... 50 2.4.1.1

OOD 6.01. Het Vlaams plattelandsbeleid is ingebed in het Europese plattelandsbeleid i.k.v.PDPOIII en GLB na 2020 ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..50

2.4.1.2 OOD 6.2. De valorisatie van biomassareststromen, de productie van gezond lokaal voedsel en de verkenning van nieuwe mogelijkheden voor bio-economie op het Vlaamse platteland resulteert in innovatief en duurzaam ondernemerschap in een circulaire economie ............................................................................................................................................................ 51 2.4.1.3 OOD 6.03 De versterking van dorpsparticipatie en de ontwikkeling van dorpshuizen en -ruimten op maat van de lokale ambities resulteert in leefbare en levendige dorpen ......................................................................................................... 53 2.4.1.4 OOD 6.04. Landschapskwaliteit wordt versterkt door een verbeterde organisatie van het landschapsonderhoud en de sensibilisering voor een multifunctioneel platteland ............................................................................................................... 55

2.5 KLIMAAT ................................................................................................................................................................ 57 2.5.1 SOD 7.00 KLIMAATMAATREGELEN ZIJN ZICHTBAAR IN VLM-REALISATIES IN DE OPEN RUIMTE EN IN DE VLMWERKING........................................................................................................................................................................ 57 2.5.1.1 OOD 7.01 VLM verhoogt haar inzet voor het klimaat op structurele wijze in de werking van haar uitvoerende activiteiten………… ......................................................................................................................................................................... 57 2.5.1.2 2.5.1.3

OOD 7.02 VLM monitort haar klimaatgerelateerde activiteiten en communiceert hierover .................................... 59 OOD 7.03 Het facilitybeleid is efficiënt en duurzaam ................................................................................................ 60

2.6 OMGEVINGSBELEID ............................................................................................................................................... 63 2.6.1 SOD 8.00 BIJDRAGEN AAN HET OMGEVINGSBELEID ........................................................................................ 63 2.6.1.1 OOD 8.1 De omgevingsdoelstellingen worden gerealiseerd door een bijdrage van VLM aan de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van het beleid .......................................................................................................................................... 63

2.7 INTERNE ORGANISATIE .......................................................................................................................................... 64 2.7.1 SOD 9.00 VLM DENKT DIGITAAL EN WERKT DATA-GEDREVEN ......................................................................... 64 2.7.1.1 2.7.1.2

OOD 9.01 In 2024 heeft VLM een digitale maturiteit niveau 3 ................................................................................. 64 OOD 9.02 VLM bouwt haar enterprise-architectuur omgeving verder uit. ............................................................... 67

2.7.1.3 OOD 9.03 We stimuleren en benutten de digitale innovatiekracht van alle VLM-medewerkers en werken structureel samen met andere entiteiten aan digitale opportuniteiten en data- uitwisseling ..................................................... 70 2.7.1.4 OOD 9.04 VLM optimaliseert haar pmo-werking voor digitale projecten om met de beschikbare resources efficiëntiewinsten te boeken ........................................................................................................................................................ 73 2.7.1.5 OOD 9.05 Bij de prioritering in de planning van it-projecten wordt bijzondere aandacht gegeven aan de digitale dienstverlening aan externe klanten om zo een evenwichtig digitaal servicelevel voor alle kernprocessen te bereiken in 202475

2.7.2

SOD 10.00 VLM IS EEN INNOVATIEVE, DUURZAME EN WAARDEN GEDREVEN ORGANISATIE ......................... 77

2.7.2.1

OOD 10.01 De VLM is een burgergerichte, open en transparante organisatie.......................................................... 77

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 3 van 116

2.7.2.2

OOD 10.02 We passen de vennootschap en haar organen aan de nieuwe vennootschapswetgeving en het

bestuursdecreet aan ..................................................................................................................................................................... 80 2.7.2.3 2.7.2.4

OOD 10.03 Kennis en informatie is eenvoudig en klachtgericht beschikbaar ........................................................... 83 OOD 10.04 Belanghebbenden beschouwen de VLM als een klantgerichte, oplossingsgerichte, betrouwbare en

transparante organisatie ............................................................................................................................................................... 85 2.7.2.5 OOD 10.05 De VLM voert een correct en transparant financieel beleid. .................................................................. 87

3

OOD 10.06 Het HR- en diversiteitsbeleid zijn geïntegreerd en afgestemd op de organisatiedoelstellingen ............. 90 OOD 10.07 Het welzijnsbeleid van VLM creëert een positief en veilig arbeidsklimaat. ........................................... 92

2.7.2.8

OOD 10.08 Het systeem van organisatiebeheersing en interne controle is adequaat en doeltreffend .................... 94

TRANSVERSALE, HORIZONTALE EN OVERKOEPELENDE DOELSTELLINGEN............................................. 97 3.1 3.2 3.3 3.4

4

2.7.2.6 2.7.2.7

AANBEVELINGEN AUDIT VLAANDEREN ................................................................................................................. 97 OPVOLGING PERSONEELSBESPARING ................................................................................................................... 97 WELZIJNSBELEID .................................................................................................................................................... 98 DIVERSITEITSPLAN ................................................................................................................................................. 98

BIJLAGEN ........................................................................................................................................... 98 4.1 4.2 4.3

JAARONDERNEMINGSRAPPORT 2019 ................................................................................................................... 98 JAARONDERNEMINGPLAN 2020.......................................................................................................................... 108 PERSONEELSPLAN ............................................................................................................................................... 116

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 4 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

1 INLEIDING 1.1 ONS VERHAAL We versterken onze open ruimte en geven het Vlaams openruimtebeleid en het plattelandsbeleid mee vorm. Onze gebiedsgerichte aanpak en de ondersteuning van lokale initiatieven zijn daarbij belangrijke troeven voor de realisatie van belangrijke doelstellingen zoals de verhoging van de omgevingskwaliteit en de leefbaarheid. We richten de open ruimte zodanig in dat gebruikers en omwonenden er ook wel bij varen. We streven ernaar om de open ruimte te vrijwaren en de toegang tot grond te verzekeren voor belangrijke openruimtefuncties zoals voedselvoorziening en biodiversiteit. We creëren verbindingen die landschappen, water en natuur aan elkaar rijgen. We kopen, verkopen en ruilen gronden om complexe, gebiedsgerichte plannen te realiseren. We verbinden gemeenten via veilige wandel- en fietspaden, en installeren onthaalinfrastructuur. Bij grote infrastructuurprojecten dokteren we oplossingen uit die de impact op de omgeving of op de betrokken eigenaars en gebruikers verzachten of compenseren. We verzachten de effecten van de klimaatverandering. Zo pakken we bijvoorbeeld overstromingen aan door beken opnieuw open te maken en te laten meanderen. Of we leggen overstromingsbekkens aan die het water bij hevige regenval vasthouden en die in periodes van droogte dienst doen als waterreservoir. Erosie gaan we samen met de landbouwers tegen. In ruil voor een vergoeding leggen zij bijvoorbeeld grasstroken aan. Daar bovenop nemen we concrete klimaatmaatregelen om verdere opwarming tegen te gaan. Dat doen we bijvoorbeeld door veengebieden te herstellen, het koolstofgehalte in de bodem te verbeteren en bomen aan te planten. We waken over de waterkwaliteit door te controleren hoeveel mest landbouwers op hun land gebruiken en sturen bij indien nodig. Dat gebeurt in uitvoering van het mestbeleid, dat we samen uittekenen. Tegelijk ondersteunen en stimuleren we landbouwers om akkers en weiden natuurlijker in te richten zodat er ook plaats is voor biodiversiteit. Zo ontstaan ecologisch waardevolle landschappen en werken we mee aan de realisatie van de Europese en Vlaamse natuur- en milieudoelen. We stimuleren de circulaire bio-economie en de sociale cohesie in echte plattelandsdorpen. Onze organisatie werkt innovatief, op een duurzame wijze en is waardengedreven. We werken op een efficiënte, maar klantvriendelijke manier. Daartoe wordt zoveel mogelijk aangestuurd op een digitale dienstverlening. Ons ondernemingsplan 2020 – 2024 geeft uitvoering aan de beleidsnota’s Omgeving en Klimaat van onze Minister vanuit ons verhaal.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 5 van 116

1.2 UITVOERING GEVEN AAN DE BELEIDSNOTA Het ondernemingsplan 2020-2024 geeft uitvoering aan de beleidsnota Omgeving vanuit de missie van de VLM. In deze paragraaf worden de voornaamste passages uit de beleidsnota Omgeving belicht. We geven ook uitvoering aan het Vlaamse klimaatbeleid door het versterkt inzetten op onze maatregelen en instrumenten die een bijdrage kunnen leveren voor de realisatie van de klimaatdoelstellingen. We vrijwaren maximaal de open ruimte. Op Vlaams niveau stemmen we de inzet van overheidsinvesteringen in de open ruimte beter af. Op basis van de adviezen van de Programmacommissie Landinrichting wordt dan ook een gezamenlijke Vlaamse investeringsagenda opgesteld. We realiseren geïntegreerde gebiedsgerichte projecten via het programma Landinrichting, ook in randstedelijke gebieden. We realiseren groenblauwe netwerken, toegankelijke natuur en streven naar een klimaatadaptieve inrichting en een klimaatrobuust landgebruik. We realiseren in samenhang hiermee recreatief en toeristisch interessante gebieden. We gaan ook voor een versnelling van realisaties. Een geïntegreerde, gebiedsgerichte en resultaatgerichte werking vormt in deze optiek de motor voor ruimtelijke transformatie. We werken hierbij vanuit een gezamenlijke agenda, programmatie en inzet van middelen en het opzetten van brede gebiedscoalities. We zetten in op procesbegeleiding, maar zorgen tegelijk ook voor een versnelling van concrete terreinrealisaties door lokale gebiedscoalities te steunen. Op die manier stimuleren we op meerdere plekken tegelijk realisaties en zorgen we voor een maximaal onderling leereffect. Landbouw en natuur zijn belangrijke partners in de open ruimte. Via de gebiedsgerichte coalities en een realisatiegerichte, geïntegreerde aanpak streven we bij de inrichting van de open ruimte maximaal naar winwinsituaties voor landbouw en natuur. We zetten in op instrumenten zoals beheersovereenkomsten voor natuurbeheer en we honoreren inspanningen voor ecosysteemdiensten. De Vlaamse Grondenbank neemt een meer proactieve rol op in functie van een bewarend grondbeleid voor de opgaven inzake bosuitbreiding, lokale voedselproductie, biodiversiteit en klimaat- en waterdoelen. Landschap is belangrijk voor een kwalitatieve ontwikkeling van de open ruimte, ook in relatie tot de bebouwde ruimte. We versterken de landschappelijke kwaliteit door bij ontwikkelingskeuzes rekening te houden met de mogelijkheden van landschapskenmerken. We maken van het tegengaan van verharding en het behoud van natuur en groene infrastructuur in de open ruimte een speerpunt en gebruiken hiervoor onze waaier aan nieuwe instrumenten.

In de voorbije 15 jaar heeft Vlaanderen het plattelandsbeleid uitgebouwd mede dankzij de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Die vormt immers een stimulans om dat beleid door te vertalen naar de Vlaamse context via het inhoudelijk kader van het Programmadocument voor plattelandsontwikkeling. De

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 6 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

Europese Unie heeft het overlegproces opgestart voor de opmaak van een nieuw GLB op te stellen. We werken daarvoor ook de nodige maatregelen uit en brengen deze tot uitvoering. Ook meer thematische Europese beleidslijnen zijn toepasbaar in Vlaanderen zoals aandacht voor bio-economie, voedsel en “smart villages”. Met een toekomstgericht Vlaams dorpenbeleid dat zich richt op de principes van het BRV willen we de leefbaarheid van dorpen op een geïntegreerde en toekomstgerichte manier verbeteren, waarbij de sociale cohesie versterkt en er ingespeeld wordt op de uitdagingen en trends. Zowel bij de plattelandsbewoner als de stedeling groeit ook het bewustzijn rond het belang van een kwaliteitsvol platteland. Die multifunctionaliteit van het platteland willen we nog meer in de kijker zetten om het ruime publiek te sensibiliseren en het draagvlak voor beleidsacties voor een kwaliteitsvol platteland en open ruimte te laten groeien. Met een vernieuwende aanpak willen we het onderhoud en beheer van landschappen, landschapselementen, blauwgroene verbindingen en de bijhorende samenwerkingsverbanden stimuleren: zowel met de gebruikelijke actoren (lokale besturen, regionale landschappen, natuurverenigingen, landbouwers, private eigenaars), maar even goed met nieuwe actoren en de plattelandsbewoners zelf. Het daadwerkelijk versterken en inrichten van het platteland en de open ruimte vergt meer begeleiding en stimulerende maatregelen. Met het plattelandsbeleid zetten we in op verbreding, circulariteit en innovatie van de plattelandseconomie, die verbonden is met de ruimtelijke ontwikkelingen en de landschapskwaliteit. Meststoffen zijn waardevolle grondstoffen: fosfaat is van strategisch belang, gelet op de eindige reserves en het beperkt aantal producerende landen; de productie van stikstofmeststoffen is zeer energie-intensief. We versterken de circulaire aanpak van dierlijke mest. Verwerking van mest en andere organische reststromen met het oog op recuperatie van grondstoffen en herintroductie in het productieproces, is hierbij het streefdoel, zodat verontreiniging van het milieu wordt vermeden. Hiervoor ondersteun ik, samen met mijn collega bevoegd voor economie, innovatie en landbouw, verder technologisch onderzoek, ontwikkeling en de opschaling van bewezen technieken, en pleiten we voor een bijsturing van de Europese regelgeving. De verliezen van nutriënten vanuit bemesting en directe verliezen vanuit landbouw naar het oppervlakte- en grondwater zijn nog steeds te hoog. De verschillende Mestactieplannen, die uitvoering geven aan de nitraatrichtlijn, en de stroomgebiedsbeheerplannen, in uitvoering van de Kaderrichtlijn water, hebben de verliezen al sterk teruggedrongen maar de doelstellingen zijn nog niet bereikt. Daarom zullen we op basis van een evaluatie tegen midden 2020, indien noodzakelijk, vanaf 2021 verdere maatregelen nemen om de kloof met het doel verder te dichten. Bij die evaluatie nemen we de governance-aanbevelingen van de adviesraden ter harte. Behalve een evaluatie van de huidige maatregelen, onderzoeken we hoe op maatregelenniveau beter kunnen inspelen op de effecten van uitzonderlijke weersomstandigheden. Op vlak van fosfaat identificeren we mogelijke quickwins. Na evaluatie hervormen we het systeem van de nutriëntenemissierechten, zodat het meer bijdraagt aan het realiseren van de doelstellingen op vlak van waterkwaliteit, klimaat en luchtkwaliteit. We onderzoeken de impact van het gebruik van kunstmeststoffen. De advisering van oordeelkundige bemesting en de begeleiding bij de land- en tuinbouwers in Vlaanderen moet de beoogde effectiviteit en efficiëntie nastreven om de waterkwaliteit in lijn te brengen met de Europese doelstellingen. De kwaliteit van de bemestingsadviezen op perceelniveau en de toepassing door de landbouwers wordt verbeterd. We zoeken een manier om een performant en doeltreffend voorlichtings- en begeleidingssysteem op te zetten, onder meer als onderdeel van het flankerend beleid van MAP 6.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 7 van 116

We optimaliseren de handhaving van het mestbeleid. De verschillende instrumenten uit het mestbeleid worden doorgelicht en bijgestuurd naar hun handhaafbaarheid. Hierbij wordt maximaal ingezet op digitale en onafhankelijke betrouwbare gegevensbronnen waarbij de uitwisseling van gegevens maximaal geautomatiseerd wordt. Door de toepassing van handhavingsmethodieken waarbij ingezet wordt op informatiedeling, wordt fraudedetectie geoptimaliseerd. We stemmen het mestbeleid, het erosiebeleid en het landbouwbeleid maximaal af op de stroomgebiedbeheerplannen. Een sterke inzet op een mix van deze verschillende maatregelen die elkaar versterken, is te verkiezen omdat de kloof tot de doelen nog heel groot is. Het ondernemingsplan 2020-2024 is beschreven aan de hand van strategische en operationele doelstellingen en gestructureerd volgens de inhoudelijke structuurelementen (ISE). Daarnaast zijn ook nog doelstellingen rond het horizontaal thema klimaat, rond de beleidsondersteuning en rond de organisatie opgenomen. Voor elke operationele doelstelling is de tekst op dezelfde wjjze opgebouwd. Eerst zijn de uitdagingen voor de periode 2020-2024 geschetst. Vervolgens worden de tactische risico’s of opportuniteiten opgelijst. Daarna zijn op een tijdsas indicatief mijlpalen of ankerpunten voor deze doelstelling weergegeven. De laatste tabel geeft weer welke hoofdprocessen door de doelstelling gevat zijn met hierbij een indicatie of we hiervoor relatief een gelijk aantal (=), (veel) meer (++, +) of (veel) minder (--,-) middelen zullen inzetten. Voor die activiteiten die vooral projectmatig worden gevoerd, is de procesnaam vervangen door het type project.

2 BELEIDSVELD OMGEVING EN NATUUR 2.1 ISE OMGEVINGSBELEID RUIMTE EN MILIEU 2.1.1 SOD 1.00 VLM REALISEERT EEN (KLIMAAT-) ROBUUSTE OPEN RUIMTE OP TERREIN 2.1.1.1 OOD 1.01 VLM REALISEERT GEÏNTEGREERDE GEBIEDSGERICHTE PROJECTEN UITDAGINGEN 2020-2024 VLM realiseert geïntegreerde gebiedsgerichte projecten via landinrichting, natuurinrichting (zie ISE Natuur en Biodiversiteit) en ruilverkaveling. VLM realiseert daarin concrete uitvoeringsmaatregelen die de aanwezige open ruimte functies (landbouw, natuur, bos, recreatie,…) ondersteunen, het fysisch systeem en de landschappelijke structuur versterken, de omgeving verbeteren en toegankelijk maken voor de omwonenden. De lopende projectenportefeuille heeft de komende legislatuur nog veel capaciteit nodig. Bijgevolg kunnen er niet veel nieuwe projecten opgestart worden. Zowel in lopende als in nieuwe projecten leggen we actuele accenten en werken we onder meer aan bebossing en blue deal.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 8 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

De VLM richt de open ruimte zo in dat omwonenden en gebruikers er wel bij varen. We verbinden gemeenten via veilige wandel- en fietspaden, installeren onthaalinfrastructuur en creëren verbindingen die landschappen, water en natuur aan elkaar rijgen. We verzachten de effecten van klimaatverandering. Zo pakt de VLM bijvoorbeeld overstromingen aan door beken opnieuw open te maken en te laten meanderen. Of we leggen overstromingsbekkens aan die het water bij hevige regenval vasthouden en die in periodes van droogte dienst doen als waterreservoir. Daar bovenop nemen we concrete klimaatmaatregelen om verdere opwarming tegen te gaan. Dat doen we bijvoorbeeld door veengebieden te herstellen, het koolstofgehalte in de bodem te verbeteren en bomen aan te planten. We richten beheervriendelijk in zodat het beheer achteraf haalbaar is voor de terreinbeheerders. We nemen maatregelen om een duurzame landbouw te ondersteunen. We streven naar een stijgend aantal lokale coalities die we begeleiden in onze eigen projecten in de taakuitvoering en naar nog meer uitvoering door andere Vlaamse en lokale partners. We zorgen voor een personeelsmobiliteit over de diensten heen voor knelpunten. Het kan bijvoorbeeld gaan over landschapsdeskundigen uit de dienst planontwerp die bij pieken in de uitvoering ook als toezichter werken.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Omdat er personeelsbesparingen zijn*

Risico/kans:

Gevolg:

bestaat het risico dat een beperkt aantal nieuwe projecten opgestart kan worden

zodat niet aan de verwachtingen kan voldaan worden en zodat VLM en minister imagoverlies oplopen bij lokale besturen

* Het intern doorschuiven en uitstellen van taken komt meermaals voor als beheersmaatregel voor risico’s van andere doelstellingen waardoor deze drijvende kracht nog kan verzwaren.

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020 Instelling landinrichtingsproject Oudlandpolder

2021

2022 Instelling landinrichtingspr oject x (regio West) (koppeling bebossing)

2023

2024 Instelling landinrichtingsproj ect y (regio Oost) (koppeling bebossing)

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 9 van 116

2020 3 landinrichtingsplannen goedgekeurd

Akte Zwarte Beek verleden

100 % besteding VAK en VEK voor versterking open ruimte in programma RVK en LIR

2021

2022

2023

3 landinrichtingsplannen goedgekeurd Instelling ruilverkavelingspr oject Izenberge fase 1 (koppeling N8) Akte A11 verleden Aanvullende akte RVK Sint-Rijkers verleden

3 landinrichtingsplannen goedgekeurd

3 landinrichtingsplannen goedgekeurd

3 landinrichtingsplannen goedgekeurd

2024

akte RVK Schelde -Leie verleden

Akte RVK Willebringen verleden

100% besteding VAK en VEK voor versterking open ruimte in programma RVK en LIR

100% besteding VAK en VEK voor versterking open ruimte in programma RVK en LIR Ondersteunende toepassing FINAN (financiële opvolging) is operationeel

100% besteding VAK en VEK voor versterking open ruimte in programma RVK en LIR

100% besteding VAK en VEK voor versterking open ruimte in programma RVK en LIR Digitaal loket LOLA (loket landinrichting) is operationeel

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

TYPE PROJECTEN

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Ruilverkaveling

-

-

Landinrichting

+

+

Coördinatieopdrachten en plattelandsprojecten

-

-

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 10 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

2.1.1.2 OOD 1.02 VLM STIMULEERT DE OPMAAK VAN EEN VLAAMSE INVESTERINGSAGENDA VOOR DE OPEN RUIMTE UITDAGINGEN 2020-2024 Op Vlaams niveau stemmen we de inzet van overheidsinvesteringen in strategische gebieden van de open ruimte beter af. Op basis van de adviezen van de Programmacommissie Landinrichting wordt een gezamenlijke Vlaamse investeringsagenda opgesteld. Op die manier bereiken we in deze gebieden de grootste impact en overstijgen we de sectorale initiatieven die naast mekaar in eenzelfde gebied plaatsvinden.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht: Omdat de deelnemers aan de programmacommissie ieder de investeringswensen van hun eigen entiteit verdedigen en weinig of geen mandaat hebben om te onderhandelen Omdat de minister geen of een totaal andere beslissing neemt over de Vlaamse investeringsagenda en de financiering ervan,

Risico/kans:

Gevolg:

Bestaat het risico dat er geen consensus binnen de programmacommissie over een gezamenlijk gedragen investeringsagenda komt

Zodat de programmacommissie geen voorstel voor een Vlaamse investeringsagenda kan voorleggen aan de minister en middelen niet onderling versterkend ingezet worden

bestaat het risico dat de motivatie van de programmacommissie daalt en leden niet meer deelnemen aan de programmacommissie

zodat de samenwerking tussen overheden niet verbetert en kansen voor efficiëntiewinsten niet benut worden

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

Voorstel Vlaamse investeringsagenda is opgemaakt en beleidsmatig gevalideerd

De Vlaamse investeringsagenda is mee ondersteund door fondsen zoals klimaatfonds, BRVfonds, GLB,…

2024

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 11 van 116

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Ondersteunen en uitvoeren van beleid

+

=

Het gaat om een beperkte personeelsinzet en geen middelen

2.1.1.3 OOD 1.03 VLM VOERT EEN PROACTIEF GRONDBELEID OM DE OPEN RUIMTE TE VERSTERKEN UITDAGINGEN 2020-2024 De VLM koopt, verkoopt en ruilt gronden om complexe, gebiedsgerichte plannen te realiseren. Bij grote infrastructuurprojecten dokteren we oplossingen uit die de impact op de omgeving of op de betrokken eigenaars en gebruikers verzachten of compenseren. Daarnaast streven we ernaar om de toegang tot grond te verzekeren voor belangrijke openruimtefuncties zoals voedselvoorziening en biodiversiteit. We doen proactief aankopen voor beleidsthema’s en projecten vanuit de Vlaamse grondenbank zoals flankerend beleid IHD-PAS, bebossing en blue deal. VLM zet daartoe sterker in op het recht van voorkeur. We zetten lokale grondenbanken in voor natuur, infrastructuur en voedsel. We werken aan de verbetering van het instrumentarium voor getroffen pachters via overeenkomsten tijdelijk gebruik. VLM verzorgt de vergoedingen kapitaalschade en gebruikerschade, vergoedingen landinrichting, vergoedingen natuur, vergoedingen water, vergoeding voor de waterkering. In uitvoering van het instrumentendecreet werken we aan processen en methodiek voor gebruikers- en eigenaarsvergoedingen en bouwen we hiervoor een vergoedingenloket uit.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht: Omdat de voorgestelde instrumenten voor de pachters niet worden goedgekeurd

Risico/kans:

Gevolg:

bestaat het risico dat we met onteigeningen moeten werken of een stand-still komt in bepaalde gebieden

zodat de getroffen pachters geen oplossing krijgen

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 12 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

Oorzaak/drijvende kracht: Omdat we voor een vlotte doorstroom van de dossiers afhankelijk zijn van een goede samenwerking met AVT voor schattingen Omdat er grote concurrentie is voor grond Omdat er een grote financiële afhankelijkheid is voor sommige grondenbanken

Risico/kans:

Gevolg:

bestaat het risico dat grondaankopen vertraagd worden

zodat we onze projecten niet tijdig realiseren

bestaat het risico dat de prijzen omhoog gaan bestaat het risico dat grondaankopen vertraagd worden

zodat we minder kunnen realiseren zodat we onze projecten niet tijdig realiseren

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020 Instrument tijdelijk gebruik voor pachters is beschikbaar 300 ha verwerving 10% ruil betaalbare en maatschappelijk aanvaardbare methodiek eigenaarsen gebruikersvergoeding is vastgesteld en functioneel (instrumentendecreet)

2021

300 ha verwerving 10% ruil elementair vergoedingenloket is beschikbaar op website VLM

2022

300 ha verwerving 10% ruil

2023

300 ha verwerving 10% ruil

ondersteunende module ‘berekening gebruikersvergoeding’ is operationeel Ondersteunende toepassingen PAD (administratieve module herverkaveling) en HERT (herverkaveling) zijn volledig operationeel

2024

300 ha verwerving 10% ruil Definitief digitaal vergoedingenloket is operationeel (als onderdeel van loket landinrichting) Digitaal evoorkeurloket is operationeel

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 13 van 116

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN Noteer hier de hoofdprocessen die bij de doelstelling horen

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Behandelen van aanbieding recht van voorkeur, voorkooprecht en koopplicht Beheren van gronden

+

+

=

=

Beheren van eigenaarsvergoeding en gebruikersvergoeding Verwerven en vervreemden van gronden

++

++

=

=

2.1.1.4 OOD 1.04 VLM WERKT AAN EEN OPTIMALISATIE VAN PROCEDURES DIE VERSNELLING VAN DE UITVOERING MOGELIJK MAKEN

UITDAGINGEN 2020-2024 We optimaliseren onze procedures, bijvoorbeeld door meer autonomie in onze vastleggingen landinrichting en ruilverkaveling te bekomen, procedures te vereenvoudigingen; meer procedurele stappen van de minister over te nemen. De evaluatie van het decreet landinrichting beschrijft deze optimalisaties. We nemen ze op in een actieplan samen met de acties die uit de tevredenheidsbevraging van 2019 voortvloeien. Ze werken ook door in enkele uitvoeringsbesluiten van het instrumentendecreet. We operationaliseren de inzet van beheerovereenkomsten landinrichting. We streven naar een verkorting van de doorlooptijden van onze projecten. We ondersteunen inhoudelijk de besluitvorming van het instrumentendecreet en de besluiten voor de VLMonderdelen.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er nog geen duidelijkheid is over de timing en inhoud van de politieke

Bestaat het risico dat we onze eigen processen niet kunnen optimaliseren

Zodat het verbetereffect uitblijft

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 14 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

Oorzaak/drijvende kracht: besluitvorming voor goedkeuring ID Omdat er nog geen duidelijkheid is over het extra personeel voor nieuwe taken tgv de goedkeuring van het ID Omdat de complexiteit van onze projecten en in de projectomgeving toeneemt

Risico/kans:

Gevolg:

bestaat het risico dat we geen bijkomend personeel krijgen

zodat we het ID niet kunnen waarmaken

Bestaat het risico dat onze projecten meer inzet vragen en vertragen

Zodat de doorlooptijden onvoldoende of niet dalen

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

Aanpassing decreet en uitvoeringsbesluit landinrichting is doorgevoerd conform aanbevelingen evaluatie financiële stromen ruilverkaveling en landinrichting zijn vereenvoudigd Besluitvorming Instrumenten instrumentendecreet instrumentendecreet is ondersteund zijn inzetbaar

2022

2023

Evaluatie decreet landinrichting is voorgesteld in parlement

Watergevoelige Open Ruimte Gebieden fase 1 in uitbetaling

2024 Tweede evaluatie landinrichting is voorbereid en toont dalingen in doorlooptijd

Eventuele voorstellen tot optimalisatie instrumentendecreet zijn geformuleerd op basis van de eerste ervaringen Watergevoelige Watergevoelige Open Ruimte Open Ruimte Gebieden fase Gebieden fase 3 in 2 in uitbetaling uitbetaling

Watergevoelige Open Ruimte Gebieden fase 4 in uitbetaling

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 15 van 116

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Ondersteunen van projecten

++

=

Vooral de operationalisering van het instrumentendecreet vraagt bijkomende capaciteit

2.1.2 SOD 2.00 VLM MAAKT EEN OPSCHALING VAN OPEN RUIMTE REALISATIES MOGELIJK 2.1.2.1 OOD 2.01 VLM BOUWT HET OPEN RUIMTE PLATFORM VERDER UIT ALS MOTOR VOOR OPSCHALING VAN OPEN RUIMTE REALISATIES EN PARTICIPEERT IN OPEN RUIMTE PROGRAMMA’S UITDAGINGEN 2020-2024 De VLM geeft het Vlaams openruimtebeleid mee vorm. Een gebiedsgerichte aanpak, het ondersteunen van lokale initiatieven en de verhoging van de omgevingskwaliteit en de leefbaarheid zijn daarbij de belangrijkste doelstellingen. In de beleidsnota Omgeving geeft de minister aan transversale projecten te willen ondersteunen, zoals bijvoorbeeld ontplooid in het kader van het Open Ruimte Platform van de Vlaamse Landmaatschappij (VLM). Vorige legislatuur startte het programma Water-Land-Schap als een Landinrichtingsproject. VLM stond mee aan de wieg van dit programma vanuit de Open Ruimte Beweging en neemt ook een intensere rol op dan de andere partners omdat Landinrichting ingezet wordt. VLM begeleidt de lokale coalities bij de planvorming en uitvoering. De Open Ruimte Beweging formuleerde ook ideeën voor programma’s rond andere thema’s zoals klimaat, water, voedsel, natuur en bos, landschap, gezonde omgeving en de bouwshift. In verschillende van deze programma’s kan VLM mogelijk een rol opnemen. Samen met het beleid bepalen we welke transversale

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 16 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

programma’s kunnen worden uitgewerkt in het Open Ruimte Platform, zoals programma Water-LandSchap2.0 (blue deal) en programma Landschapsparken

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Omdat de structurele verankering van het open ruimte platform afhangt van de samenwerking van vele partners Omdat niet alle programma’s op gang getrokken worden door VLM zelf

Bestaat het risico dat andere partners dit niet even sterk ondersteunen als VLM Bestaat het risico dat er onvoldoende programma’s effectief opstarten

Gevolg: Zodat de structurele verankering onvoldoende wordt gedragen Zodat er geen versnelling op terrein komt voor bepaalde thema's

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020 Open Ruimte Platform XL gaat van start en planning programma’s is afgestemd met beleid Programma’s voedsellandschappen (koppeling klimaat, natuur en landbouwtransitie) en op(en)ruimen (koppeling BRV) gaan van start

2021

2022

2023

Werking Platform XL is tussentijds geëvalueerd en bijgestuurd Programma’s landschappen (koppeling landschapsparken) en grondzaken (koppeling koolstofopslag) gaan van start

Programma ’s groen-blauwe netwerken (koppeling BRV en natuurbeleid) en luwte-oases (koppeling natuurbeleid en gezondheid) gaatn van start

2024 Werking Platform XL is geëvalueerd

Nieuwe programma’s zijn verkend en afgestemd met beleid

Resultaten lopende programma’s zijn gemonitord en hebben tot bijstelling programmawerking geleid

Tabel met opmaak

Programma Water-Land-Schap is structureel verankerd in CIW2.0

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 17 van 116

en oproep WaterLand-Schap2.0 is gelanceerd

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Ondersteunen en uitvoeren van beleid

+

=

2.1.2.2 OOD 2.02 VLM ZET IN HET KADER VAN SPOOR 2 EEN STRUCTURELE WERKING OP MET VLAAMSE PARTNERS ROND URGENTE OPEN RUIMTE THEMA’S UITDAGINGEN 2020-2024 Met de Vlaamse infrastructuurpartners proberen we tot een structureel afsprakenkader te komen (onder meer met betrekking tot doorrekening personeel) zodat we dit niet overeenkomst per overeenkomst moeten onderhandelen. Rond een aantal urgente beleidsthema’s, proberen we samen met de betrokken Vlaamse partner tot een instrumentafweging en inrichtingsnota te komen, voorbeelden hiervan zijn : oeverzones (CIW), energielandschappen (VEA), flankerend landbouwbeleid IHD (ANB), erosie (Dept OMG),…. Door een meer structurele werking rond spoor 2 op te zetten versnellen we de uitvoering rond specifieke thema’s en korten we de onderhandelingstijd rond concrete dossiers sterk in.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat deze actie een grote bereidheid tot samenwerking en op termijn ook een financieel engagement vraagt van partners

bestaat het risico dat VLM capaciteit inzet en toch niet komt tot gevalideerde afsprakenkaders en inrichtingsnota's

zodat dit traject niet tot zichtbare realisaties op het terrein leidt

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 18 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

Er is een structureel afsprakenkader rond flankerend beleid met infrastructuurpartners

2024 Het afsprakenkader is geëvalueerd en eventueel bijgesteld

Aanpak en keuze thema’s inrichtingsnota’s is afgestemd met kabinet Er is een instrumentafweging rond flankerend beleid IHD en energiebeleid

inrichtingsnota flankerend beleid IHD en inrichtingsnota energiebeleid zijn vastgesteld Er is een instrumentafweging rond oeverzones en rond erosie

inrichtingsnota erosie en inrichtingsnota oeverzones zijn vastgesteld Er is een inrichtingsnota rond beleidsthema x vastgesteld

De inrichtingsnota’s zijn geëvalueerd en eventueel bijgesteld

2.1.2.3 OOD 2.03 VLM ONTWIKKELT ACTIEF EEN AANPAK NAAR GEMEENTEN OM HEN BIJ DE UITVOERING VAN DE BOUWSHIFT EN LOKALE KLIMAATPLANNEN TE ONDERSTEUNEN UITDAGINGEN 2020-2024 Het decreet Landinrichting beoogt de betrokkenheid van lokale besturen te verhogen en de realisaties op het terrein te versnellen door lokale besturen de mogelijkheid te bieden om de instrumentenkoffer in te zetten voor de realisatie van hun plannen, programma’s en projecten.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 19 van 116

Deze doelstelling wil tegemoet komen aan de uitdagingen waar vele gemeentebesturen mee kampen. We zetten vooraf afgebakende pakketten in de markt richting gemeenten en maken hierrond gericht promotie. Hiervoor willen we een begeleidingsteam spoor 2 activeren. De gemeenten weten hierdoor beter waarvoor ze specifiek een beroep kunnen doen op de VLM. Op die manier versnellen we de concrete uitvoering op terrein van de lokale doelen inzake bouwshift en klimaat. Hierdoor wordt het mogelijk dat gemeenten uitvoering geven aan open ruimte beleid en aan aanbevelingen vanuit de bouwmeesterscan. De pakketten (afzonderlijk of gecombineerd inzetbaar) om de uitvoering van de bouwshift te ondersteunen, kunnen zijn : verduidelijking van de projectdefinitie opmaak van de inrichtingsnota (met explicitering van de oplossingsrichtingen, instrumentafweging en eerste financiering) Ondersteunen van de uitvoering van herverkaveling met planologische ruil … De pakketten om de uitvoering van de klimaatactieplannen te ondersteunen, kunnen zijn : Grondenbank bebossing Grondenbank groen-blauwe dooradering …

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht: Omdat deze actie verder gaat dan de strikte decretale taak van VLM volgens het decreet landinrichting

Risico/kans:

Gevolg:

bestaat het risico dat er geen middelen komen voor het begeleidingsteam spoor 2

zodat de stijging in pakketten en inrichtingsnota's er niet komt en de realisaties op het terrein niet versnellen

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

LandPact is goedgekeurd en begeleidingsteam (VLM en Departement Omgeving) is operationeel Alle vragen van de gemeenten zijn behandeld en inkomsten en

Er zijn ondersteuningspakketten voor gemeenten uitgewerkt en gecommuniceerd

Alle vragen van de gemeenten zijn behandeld en inkomsten

2022

2023

2024

De ondersteuningspa kketten zijn geëvalueerd en aangepast

Alle vragen van de gemeenten zijn behandeld en inkomsten en

Alle vragen van de gemeenten zijn behandeld en inkomsten en

Alle vragen van de gemeenten zijn behandeld en inkomsten

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 20 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

2020

2021

uitgaven VLM zijn en uitgaven VLM zijn in in evenwicht evenwicht

2022

2023

uitgaven VLM zijn in evenwicht

uitgaven VLM zijn in evenwicht

2024 en uitgaven VLM zijn in evenwicht

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

TYPE PROJECTEN

INZET VTE

INZET € MIDDELEN

DUIDING (FACULTATIEF)

Inrichtingsnota

+

Bijkomende middelen nodig voor begeleidingsteam spoor 2

Beheervisie

=

Op korte termijn verhoogde inzet nodig voor inhoudelijke voorbereiding en onderhandeling. Dit moet op langere termijn evolueren naar opdrachten waarvoor werkingsmiddelen VLM betaald worden Op dit spoor wordt nagenoeg niet ingezet en we stellen voor dit zo houden

2.1.2.4 OOD 2.04 VLM ONTWIKKELT ACTIEF EEN AANBOD ROND GRONDMOBILITEIT NAAR LOKALE BESTUREN UITDAGINGEN 2020-2024 We vergroten de aanwezigheid van VLM op de grondmarkt. VLM heeft heel wat expertise op het vlak van gronden, communicatie met eigenaars en gebruikers, onderhandelingen rond aankoop en ruil, die ook inzetbaar kan worden gemaakt voor lokale besturen tegen betaling. Ook op die manier zouden we een versnelling kunnen tot stand brengen in open ruimte realisaties. Hierbij ontwikkelt VLM ook een specifiek aanbod rond het sluiten van lokale grondenbanken voor bebossing of voor het sluiten van bebossingsovereenkomsten met particulieren in het kader van boscompensatieplicht van lokale besturen.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 21 van 116

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er grote concurrentie is voor grond

bestaat het risico dat de prijzen omhoog gaan

zodat we minder kunnen realiseren

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

Aanbod grondmobiliteit voor gemeenten is voorbereid en communicatiestrategie is afgestemd met VVSG Alle vragen van de gemeenten zijn behandeld en inkomsten en uitgaven VLM zijn in evenwicht

Aanbod grondmobiliteit is gericht gecommuniceerd naar gemeenten

Alle vragen van de gemeenten zijn behandeld en inkomsten en uitgaven VLM zijn in evenwicht

2022

Alle vragen van de gemeenten zijn behandeld en inkomsten en uitgaven VLM zijn in evenwicht

2023

2024

Aanbod grondmobiliteit is geëvalueerd en bijgesteld

VLMaanwezigheid op de grondmarkt is verhoogd

Alle vragen van de gemeenten zijn behandeld en inkomsten en uitgaven VLM zijn in evenwicht

Alle vragen van de gemeenten zijn behandeld en inkomsten en uitgaven VLM zijn in evenwicht

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN Noteer hier de hoofdprocessen die bij de doelstelling horen

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Verwerven en vervreemden van gronden

+

=

Een beperkte inzet is nodig voor actieve communicatie. De middelen en VTE voor grondverwerving komen van gemeenten.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 22 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

2.1.3 SOD 3.00 VLM VERSTERKT VIA PARTNERSCHAPPEN MET LANDBOUWERS EN ANDERE GRONDGEBRUIKERS HET MULTIFUNCTIONEEL GEBRUIK VAN DE OPEN RUIMTE 2.1.3.1 OOD 3.01. VLM VERSTERKT DE GROENBLAUWE STRUCTUUR IN DE OPEN RUIMTE EN HET LANDSCHAP DOOR EEN KWALITEITSVOLLE EN EFFICIËNTE IMPLEMENTATIE EN UITVOERING VAN HET VRIJWILLIG NATUUR-, MILIEU EN LANDSCHAPSBEHEER UITDAGINGEN 2020-2024 Landbouwers en grondgebruikers kunnen meer verantwoordelijkheid opnemen om de soortenrijkdom, de landschappelijke en milieukwaliteit te behouden, te herstellen en te verbeteren. Beheerovereenkomsten zijn een interessant en krachtig instrument om dat te realiseren. We zetten beheerovereenkomsten in binnen weloverwogen beheergebieden die beleidsmatig en wetenschappelijk onderbouwd zijn. We zorgen dat de beheerovereenkomsten coherent zijn met de groene architectuur (conditionaliteiten en ecoregelingen) van het GLB na 2020. VLM werkt met een team van 30 bedrijfsplanners voor het aan de man brengen van BO’s. De implementatie van de beheerovereenkomsten gebeurt tijdig, correct én overeenkomstig de GLB verordeningen en de Vlaamse wetgeving zodat financiële sancties vermeden worden. De uitvoering van de processen gebeurt digitaal. De IT applicaties BOA en het e-loket BO zijn actueel, performant en klantgericht. We meten de tevredenheid bij landbouwers en grondgebruikers over onze dienstverlening. We bevorderen samenwerking tussen landbouwers en landbouwers en andere plattelandsactoren d.m.v. gebiedsgerichte initiatieven tussen landbouwers of projecten met landbouwers en verschillende plattelandsactoren. Met andere entiteiten (INBO, ANB,..) en plattelandsactoren stemmen we af over taken rond begeleiden, draagvlakverbreding, communicatie, kennisopbouw-, transfer, het opvolgen van de effecten, …

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 23 van 116

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht: Omdat de wil tot participatie (landbouwers) zeer groot is Omdat de wil tot participatie (landbouwers) zeer groot is

Omdat selectiecriteria pas toegepast kunnen worden wanneer alle aanvragen ontvangen zijn Omdat de gebiedsgerichte inzet en het bevorderen van samenwerking niet actief is opgenomen door de diensten BO in het afgelopen programma Omdat blijkt dat het instrument zeer vlug inzetbaar is op terrein, grote bijval kent, een succesverhaal is,

Omdat er geen middelen per doelstelling begroot worden

Risico/kans: bestaat het risico dat de middelen niet toereikend zijn …. bestaat het risico op versnipperde inzet van maatregelen en bedrijfsplanners bestaat het risico dat inspanningen van bedrijfsplanners in het traject contact tot contract verloren gaan bestaat het risico dat de capaciteit van de procesverantwoordelijken in de regio ingezet wordt voor andere diensten / projecten Is er een kans om de werking van de diensten BO te versterken

bestaat het risico dat laagdrempelige milieumaatregelen de overhand krijgen op complexe• biodiversiteitsmaatregelen

Gevolg: zodat aanvragen niet gehonoreerd worden. zodat het beoogd versterken van de lokale inrichting en het beheer van gebieden op de achtergrond blijft. zodat de effectiviteit van de inzet mensen en middelen suboptimaal gebeurt

zodat de beoogde uitrol van de gebiedsgerichte/projectwerking niet gerealiseerd wordt

zodat lokaal meer gebieden ingericht en beheerd worden en zodat de uitvoering maatregelen op terrein structureler opgevolgd worden en zodat de milieu-, biodiversiteits-, en landschapsmaatregelen op bedrijven en gebieden ingezet worden. zodat er niet voldoende middelen zijn om de doestellingen van soortenbeschermingsplannen en rond “verbinden en bufferen” te halen

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 24 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

20211

2020

2022

2023

2024

21.133.330

21.133.330

21.133.330

Samenwerking tussen landbouwers

300.000

300.000

400.000

Vaststellingen met financieel gevolg

0

0

0

Beheerovereenkomsten (BO)

Transitiejaar enkel verlengingen

Meten van tevredenheid dienstverlening -

Digitaal

-

Werking bedrijfsplanners

1 1

Samenwerking tussen landbouwers en andere actoren

300.000

300.000

400.000

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES Beheren van

INZET VTE

INZET € MIDDELEN

DUIDING (FACULTATIEF)

=

+

versterken middelen

beheerovereenkomsten

1

Alle budgetten zijn indicatief en onder voorbehoud van goedkeuring door de VR.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 25 van 116

2.1.3.2 OOD 3.02. VLM ZORGT VOOR AFSTEMMING OVER SUBSIDIES VOOR VRIJWILLIG NATUUR-, MILIEU- EN LANDSCHAPSBEHEER MET PARTNERS EN BELANGHEBBENDEN UITDAGINGEN 2020-2024 We maken één geïntegreerde Vlaamse groenblauwe catalogus van beheerovereenkomsten die landbouwers en grondgebruikers toelaat vrijwillig maatregelen uit te voeren ten gunste van het milieu, de biodiversiteit en het landschap. De beheerovereenkomsten ondersteunen het Vlaams beleid op het vlak van vermijden van erosie, soortenbescherming, waterkwaliteit, landschapsbeheer, … . De maatregelen en de vergoedingen zijn geënt op en in overeenstemming met de EU regels, in het bijzonder met de GLB verordeningen en de principes/werkmethodes binnen het GLB strategisch plan. We stemmen de GLB beheerovereenkomsten af met de beheerovereenkomsten en dienstenvergoedingen in het kader van het decreet landinrichting. Deze afstemming heeft betrekking op inhoud van de maatregel, de voorwaarden die worden opgelegd, de berekening van de vergoeding en de manier waarop ze aangemeld worden in het kader van de staatssteunregeling. Met de VVP en VVSG wordt afgestemd om de realisaties in het kader van "doorbraak 39" (Interne staatshervorming 2011) te consolideren en zo versnippering en wildgroei aan gelijksoortige overeenkomsten te verhinderen.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat “maatwerk” en “flexibiliteit” inzake beheer vaak worden ingeroepen om maatregelen gelijkaardig aan BO GLB te ontwikkelen/implementeren binnen de verschillende sporen van het decreet LI

bestaat het risico dat er een veelvoud aan gelijkaardige maatregelen ontwikkeld wordt …

zodat er concurrentie ontstaat tussen VLM instrumenten

bestaat het risico dat een veelvoud aan vergoedingen berekend wordt

zodat er onterecht verwachtingen worden gecreëerd bij belanghebbenden

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 26 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat de instrumenten BO GLB en BO NGLB dezelfde naam hebben, doch een andere definitie

bestaat het risico dat EUbepalingen inzake het vrijwillig toepassen van meerjarige verbintenissen (GLB) naar de achtergrond verdwijnt …

zodat er maatregelen/vergoedingen worden voorzien die niet in lijn zijn met EU wetgeving (steun aan landbouwers) zodat er vergoedingen niet gecertificeerd door de instantie zoals bedoeld in het GLB zodat de samenhang en inzet van de ontwikkelde maatregelen met de maatregelen uit het GLB niet wordt aangetoond

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

2024

1 actuele catalogus

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

BEHEREN VAN BEHEEROVEREENKOMSTEN

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

=

=

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 27 van 116

2.2 ISE NATUUR EN BIODIVERSITEIT 2.2.1 SOD 4.00 VLM DRAAGT BIJ AAN EEN TOENAME AAN NATUUR EN BOS 2.2.1.1 OOD 4.01 VLM REALISEERT IN GEÏNTEGREERDE PROJECTEN MEER OPPERVLAKTE NATUUR EN BOS MET HOGE NATUURWAARDE VIA NATUURINRICHTING UITDAGINGEN 2020-2024 Uit de beleidsnota: Via het natuurinrichtingsprogramma zetten we in op de realisatie van belangrijke natuur, in nauw overleg met de betrokken eigenaars en gebruikers. De middelen voor inrichtingsprojecten en strategische projecten, waaronder natuurinrichting, worden maximaal ingezet om behoud, herstel, beheer en de ontwikkeling van natuur en natuurlijk milieu te realiseren - met focus op de SBZ-gebieden en realisatie van IHD’s. Een afgestemd programma vanuit een prioriteringsoefening kan instaan voor de aanpak van de hoogste prioriteiten. heeft opmaak toegepast: Lettertype: Niet Cursief

We zetten daarbij ook in op verhoging van de toegankelijkheid van natuur- en bosgebieden.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht: Omdat er personeelsbesparingen zijn

Risico/kans:

Gevolg:

bestaat het risico dat een beperkt aantal nieuwe projecten opgestart kan worden

zodat niet aan de verwachtingen kan voldaan worden en zodat VLM en minister imagoverlies oplopen

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020 Natuurinrichtingsproject Kraenepoel is ingesteld Natuurinrichtingsakte Zwarte Beek is verleden 100 % besteding VAK en VEK voor

2021

2022

2023

2024

Natuurinrichtings- NatuurinrichtingsNatuurinrichtings- Natuurinrichtingsproject is project is ingesteld project is project is ingesteld ingesteld ingesteld Natuurinrichtingsakte Natuurinrichtingsakte is verleden is verleden 100 % besteding VAK

100 % besteding VAK en VEK voor

100 % besteding VAK

100 % besteding VAK en VEK voor

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 28 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

2020 versterking natuur in programma NI

2021 en VEK voor versterking natuur in programma NI

2022

2023

versterking natuur in programma NI

en VEK voor versterking natuur in programma NI

2024 versterking natuur in programma NI

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

TYPE PROJECTEN

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Natuurinrichting

=

+

2.2.1.2 OOD 4.02 VLM FLANKEERT DE EFFECTEN VAN DE EUROPESE INSTANDHOUDINGSDOELSTELLINGEN OP LANDBOUW UITDAGINGEN 2020-2024 De Habitat- en de Vogelrichtlijn bepalen dat elke Europese lidstaat de noodzakelijke maatregelen moet nemen om de beschermde soorten en habitats op zijn grondgebied duurzaam in stand te houden. In uitvoering van deze richtlijnen zijn aanwijzingsbesluiten opgemaakt met “instandhoudingsdoelen” die zijn opgenomen in het Natura 2000-programma. VLM werkt samen met ANB een IHD-flankerend beleid uit voor landbouwbedrijven die een belangrijke negatieve impact hebben op de realisatie van de instandhoudingsdoelen. Het flankerend beleid vanuit het PAS-actieprogramma maakt onderdeel uit van het IHD-flankerend beleid.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er een grote werklast is voor de landcommissies als het instrumentendecreet (ID) wordt

bestaat er een risico dat we PAS-dossiers niet tijdig kunnen behandelen

zodat de landbouwbedrijven niet geholpen zijn

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 29 van 116

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er onzekerheid is over de definitieve PAS-regeling in Vlaanderen

bestaat er een risico dat er een periode van onduidelijkheid gaat zijn

zodat de in- en doorstroom van de dossiers stagneert en de geloofwaardigheid van de VLM onder druk komt te staan

Omdat er geen akkoord komt over een betaalbaar en maatschappelijk aanvaardbaar flankerend beleid voor landbouwbedrijven

bestaat het risico dat het flankerend beleid niet verder wordt uitgebouwd

zodat de IHD onvoldoende behaald worden

goedgekeurd en omdat de nertsenbedrijven stoppen

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

Flankerend beleid oranje en rode bedrijven is geëvalueerd op basis van impact, maatschappelijke aanvaardbaarheid en betaalbaarheid Alle PASaanvragen zijn behandeld

Inrichtingsnota oranje en rode bedrijven is bijgesteld

Alle PASaanvragen zijn behandeld

Alle PASaanvragen zijn behandeld Er is een inrichtingsnota IHD-flankerend beleid

Alle PASaanvragen zijn behandeld

Middelen IHDflankerend beleid PAS zijn 100% besteed

Middelen IHDflankerend beleid PAS zijn 100% besteed

Middelen IHDflankerend beleid PAS zijn 100% besteed

Middelen IHDflankerend beleid PAS zijn 100% besteed

2024

Alle PASaanvragen zijn behandeld Inrichtingsnota flankerend beleid IHD algemeen is geëvalueerd en bijgesteld Middelen IHDflankerend beleid PAS zijn 100% besteed

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 30 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

TYPE PROJECTEN

INZET VTE

Inrichtingsnota

=

2.2.1.3

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

OOD 4.03 VLM REALISEERT MEER BOS VIA HET PROGRAMMA BEBOSSING

UITDAGINGEN 2020-2024 Uit de beleidsnota Omgeving - Ik vrijwaar bestaande waardevolle bossen maximaal. Daarnaast zorgen we voor 10.000 ha bosuitbreiding tegen 2030, waarvan 4.000 ha deze legislatuur. Ik leg het initiatief hiervoor mede bij lokale besturen, en realiseer dit samen met verenigingen, burgers, bedrijven en andere geïnteresseerden. Ik voorzie hiervoor een faciliterend beleidskader, voorzie de nodige instrumenten en werk drempels weg. Ik zet in eerste instantie in op de bebossing van niet-beboste gronden in als bos bestemde gebieden of waar mogelijk natuurgebieden, en in tweede instantie in nog passend te bestemmen gebieden. Ik zorg voor een snelle en effectieve boscompensatie en waak erover dat de boscompensatieregeling sluitend blijft. VLM draagt structureel bij aan het programma bebossing dat inzet op 4000 ha extra bos tijdens deze legislatuur en 6000 ha extra bos tijdens volgende legislatuur. Vanuit het programma bebossing zetten we in op: • •

het effectief aanleggen van nieuwe klimaatrobuuste bossen op daarvoor beschikbare en geschikte gronden. We werken mee aan de ambitie dat de Vlaamse overheid zelf bossen plant het uitwerken van voorstellen voor nieuwe bebossingsprojecten binnen processen van geïntegreerde gebiedsontwikkeling en -inrichting

De ambitie is om, naast Vinderhoutse bossen, twee grotere bebossingsprojecten op te nemen in onze projectenportefeuille. Deze doelstelling beoogt ook het inzetten van de Vlaamse Grondenbank om te bebossen terreinen vrij te krijgen en waar nodig ruilgronden voor landbouwers ter beschikking te stellen en het inzetten van gronden in eigendom van de Vlaamse overheid. VLM start daartoe een grondenbank Bebossing op.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 31 van 116

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht: Omdat er beperkingen zijn in personeel en budget

Risico/kans:

Gevolg:

bestaat het risico dat VLM het programma bebossing onvoldoende kan invullen

zodat VLM en minister imagoverlies oplopen

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020 1 mio euro voor grondenbank bebossing is 100% besteed

2021

2022

2023

2024

2 mio euro voor grondenbank bebossing is 100% besteed

2,5 mio euro voor grondenbank bebossing is 100% besteed

2,5 mio euro voor grondenbank bebossing is 100% besteed

in totaal voor 8 mio euro is besteed voor grondenbank bebossing in totaal 140 ha bos is geplant in inrichtingsprojecten en andere lokale grondenbanken in totaal 240 ha bos is gepland in inrichtingsprojecten en andere lokale grondenbanken in totaal voor 250 ha extra bebossing is gepland in ambitieuze bebossingsprojecten

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 32 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

TYPE PROJECTEN

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Grondenbanken

Afhankelijk van de middelen die we ter beschikking krijgen voor personeel en verwerving

2.3 ISE WATER 2.3.1 SOD 5.00 VLM OPTIMALISEERT DE MAATREGELEN EN INSTRUMENTEN DIE DE NUTRIËNTENVERLIEZEN VANUIT DE LANDEN TUINBOUW NAAR HET OPPERVLAKTEWATER, GRONDWATER EN LUCHT VERDER DOEN VERMINDEREN 2.3.1.1 OOD 5.01 DE VLM ONDERSTEUNT EEN DUURZAAM, EFFECTIEF EN RESULTAATGERICHT MESTBELEID AFGESTEMD OP DE STROOMGEBIEDBEHEERPLANNEN UITDAGINGEN 2020-2024 VLM zorgt voor de beleidsvoorbereiding en-evaluatie van het mestbeleid om de waterkwaliteitsdoelstellingen te realiseren. Om onderbouwde beleidsvoorstellen te kunnen formuleren, besteden we beleidsmatige onderzoeken aan, rapporteren we over de stand van zaken en analyseren we gegevens vanuit de Mestdatabank en andere bronnen. Resultaten uit onderzoeken en rapporten worden breed gecommuniceerd. We staan in voor de evaluatie van MAP 6 en de opmaak van MAP 7. We ondersteunen ook het lucht- en Klimaatbeleid en dragen bij aan en stemmen af met de Stroomgebiedbeheerplannen (CIW) en het landbouwbeleid (GLB). We zetten een governance structuur op om met verschillende partners in overleg te kunnen gaan.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 33 van 116

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat de ervaring leert dat de opmaak van mestactieplannen een complex proces is Omdat de ervaring leert dat beleidsbeslissingen weinig rekening houden met de kost en timing van digitalisering

bestaat het risico dat MAP 7 te laat wordt goedgekeurd

zodat de verbetering van de waterkwaliteit vertraging oploopt zodat de beoogde doelstelling ‘SOD 8 OOD 01 In 2024 heeft VLM een digitale maturiteit niveau 3’ niet kan bereikt

Omdat andere beleidsvelden (gemeenschappelijk landbouwbeleid, stroomgebiedsbeheerplannen, erosiebeleid, luchtbeleid, klimaatbeleid, vergunningenbeleid) kunnen bijdragen aan de realisatie van het mestbeleid

bestaat het risico dat niet alle digitale toepassingen tijdig kunnen gebouwd of aangepast worden en gedurende jaren maximale inzet van AIG voor MAP7 noodzakelijk zal zijn bestaat de kans dat afstemming kan gevonden worden met andere beleidsvelden

worden

zodat de waterkwaliteit sneller verbetert.

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

Mestrapport Derogatierapport Resultaten onderzoeken 4 jaarlijks rapport nitraatrichtlijn Evaluatie MAP 6

Mestrapport Derogatierapport Resultaten onderzoeken Bijsturing mestdecreet

2022 Mestrapport Derogatierapport Resultaten onderzoeken Openbaar onderzoek MAP 7 Plan -MER MAP 7 Aanvraag derogatie Opmaak mestdecreet

2023 Mestrapport Derogatierapport Resultaten onderzoeken Start MAP 7

2024 Mestrapport Derogatierapport Resultaten onderzoeken 4 jaarlijks rapport nitraatrichtlijn

Opmaak Vlareme

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 34 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Beleidsondersteuning

=

=

Opmaak rapporten

=

=

Aanbesteden onderzoeken

+

=

Te weinig VTE om tijdig onderzoeken te kunnen aanbesteden.

2.3.1.2 OOD 5.02 DE VLM STUURT DE BEGELEIDING NAAR DUURZAME BODEMEN BEMESTINGSPRAKTIJKEN AAN ZODAT LANDBOUWERS OP DE HOOGTE ZIJN VAN DE BEST BESCHIKBARE PRAKTIJKEN UITDAGINGEN 2020-2024 Het regeerakkoord 2019-2024 van de Vlaamse Regering erkent het belang van een performant en doeltreffend voorlichtings- en begeleidingssysteem inzake geïntegreerd bodembeheer en oordeelkundige bemesting. Door het aanbieden van voorlichting en begeleiding beoogt de VLM een transitie in de bedrijfsstrategie en de exploitatie van landbouwbedrijven naar betere milieuprestaties te faciliteren en zo bij te dragen aan een betere water- en bodemkwaliteit. Dit kan zowel door ontbrekende kennis aan te bieden alsook landbouwers de mogelijkheden (tools, advies, …) te bieden om best beschikbare en innovatieve praktijken toe te passen op maat van hun bedrijfsvoering en ze te betrekken bij de ontwikkeling van nieuwe praktijken. De VLM zal via een aanbesteding aan externe partners de begeleiding van duurzame bemestingspraktijken tot stand brengen. Kennisuitwisseling is hierin heel belangrijk.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat het risico bestaat dat de begeleiders onvoldoende impact hebben

bestaat het risico de landbouwers de begeleiding onvoldoende opnemen in hun bedrijfsvoering

zodat de ingezette middelen onvoldoende renderen

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 35 van 116

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat de landbouwers beter op de hoogte zijn van duurzame bodem- en bemestingspraktijken

bestaat de kans zij de principes van het bemesten volgens de 4 J’s beter beheersen

zodat zij beter in staat zijn om de wettelijke bepalingen na te leven en zelfs verder kunnen gaan

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF) 2020 Aanbesteding klaar

2021

2022

Uitrollen begeleiding in de praktijk

Tussentijdse evaluatie

2023 Bijsturen begeleiding

2024 Evaluatie van de begeleiding

Start opdracht van externe partners in de begeleiding

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Begeleiden van landbouwers

+

=

Er zijn mensen nodig om de begeleiding aan te sturen.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 36 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

2.3.1.3 OOD 5.03 DE VLM BESCHIKT OVER GEGEVENS OM GERICHT TE INFORMEREN EN SENSIBILISEREN, CONTROLEREN EN SANCTIONEREN UITDAGINGEN 2020-2024 Een effectief beleid en effectieve controle start met het verzamelen van correcte, relevante gegevens. Een belangrijk onderdeel van het Mestdecreet is het verzamelen en registreren van de essentiële basisgegevens omtrent het teeltplan, de mestproductie, het transport van mest, mestverwerkingscapaciteiten, opslag van mest, gebruik van mest,… Met MAP 6 zijn bijkomende verplichtingen opgelegd voor de registratie van het kunstmestgebruik, de opvolging van burenregelingen, de aan- en verkoop van kunstmest door handelaars en het gebruik van debietmeters op mestverwerkingsinstallaties en de burenregeling. De nodige applicaties worden uitgebouwd en beschikbaar gesteld aan de belanghebbenden. De VLM zet in op kwaliteitsbewaking van de beschikbare gegevens. Via risicolijsten en administratieve controle-acties worden anomalieën in de data opgespoord en mogelijks administratief gesanctioneerd. De informatie kan aanleiding geven tot diepgaandere controles op de bedrijven of op terrein. De uitbouw van een efficiënt datawarehouse is noodzakelijk om deze acties vorm te kunnen geven.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er mogelijks onvoldoende personeel en middelen beschikbaar zijn

Bestaat het risico dat de nodige applicaties niet tijdig ontwikkeld kunnen worden

Zodat de VLM zijn processen niet naar behoren kan uitvoeren

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

2024

Digitale kunstmestregisters beschikbaar op Mestbankloket AGR-GPS systeem burenregelingen operationeel Uitwisseling debietmetergegevens operationeel Operationeel datawarehouse

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 37 van 116

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Identificeren van personen en bedrijven

+

+

Opvolgen van mesttransporten

=

+

Behandelen van aangiften

=

+

Opvolgen van mestverwerking

+

+

Beheren en onderhouden van informatiesystemen Uitvoeren van beleids-, organisatie- en ICTprojecten

=

+

+

+

Extra capaciteit op identificatie kunstmesthandelaars Implementatie AGRGPS-systeem voor burenregelingen Implementatie digitaal kunstmestregister Opvolgen installatie en implementatie debietmeters Uitbouw datawarehouse Zie IT-projecten vermeld in deze fiche

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 38 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

2.3.1.4 OOD 5.04 BELANGHEBBENDEN BESCHIKKEN OVER INFORMATIE EN GEGEVENS OM DE NUTRIËNTENSTROMEN TE BEHEREN

UITDAGINGEN 2020-2024 De VLM kent tijdig en correct rechten en plichten toe aan de belanghebbenden zodat zij hun bedrijfsgegevens correct kunnen beheren. Daarbij moet geanticipeerd worden op nieuwe beleidsontwikkelingen naar aanleiding van de tussentijdse evaluatie MAP 6 en beleidsvisies zoals opgenomen in de Beleidsnota van de Vlaamse Regering (bvb emissierechten). De VLM zorgt voor een klantgericht, beveiligd Mestbankloket waar de belanghebbenden hun rechten, plichten, hun van toepassing zijnde maatregelen, sancties en eventuele erkenningen kunnen raadplegen. De VLM zet verder in op radicaal digitaal en zorgt ervoor dat de gegevens van het Mestbankloket vlot raadpleegbaar en downloadbaar zijn voor de belanghebbenden en hun volmachthouders via een gebruiksvriendelijke bevragingsmodule. De uitbouw van een adequaat datawarehouse is essentieel voor het ontsluiten en rapporteren van (verwerkte) gegevens. Er wordt meer en meer ingezet op dossiergebonden, juridisch sluitende digitale communicatie binnen een beveiligde omgeving.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er mogelijks onvoldoende personeel en middelen beschikbaar zijn

bestaat het risico dat de nodige applicaties niet tijdig ontwikkeld kunnen worden

Omdat de evaluatie van MAP 6 en het nieuwe MAP 7 kan leiden tot nieuwe beleidsbeslissingen

bestaat het risico dat de VLM zijn toepassingen voor het toekennen van rechten en plichten, de website en het Mestbankloket grondig moet bijsturen

Omdat de uitwerking van de GDPR regelgeving zeer arbeidsintensief blijft

bestaat het risico dat er een vertraging in de uitwerking van oa. protocols i.v.m. gegevensuitwisseling optreedt

de VLM niet tijdig, op een duidelijke manier haar belanghebbenden kan informeren. de VLM niet tijdig en correct de belanghebbenden in kennis kan stellen over hun rechten, verplichtingen en daardoor de doelstelling van een betere waterkwaliteit niet gehaald wordt. Zodat niet alle data maximaal gebruikt kunnen worden en de gegevens nodig voor de processen opnieuw opgevraagd moeten worden bij de betrokkenen.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 39 van 116

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

Berichtenbox beschikbaar Implementatie equivalente maatregelen 2020 Evaluatie maatregelen MAP6

2024

Applicaties afgestemd op berichtenbox

Implementatie equivalente maatregelen 2021 Implementatie aangescherpte gebiedsgerichte maatregelen

Implementatie equivalente maatregelen 2022

Bevragingsmodule beschikbaar op het Mestbankloket

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Toekennen van bemestingsrechten

=

=

Beheren van kwetsbare gebieden

+

=

Behandelen van aanvragen

=

=

Behandelen van bodemstalen

=

=

Opvolgen van vanggewasverplichting

+

=

Mogelijke herziening van regeling natuurgebieden (cfr. beleidsnota Vlaamse Regering: versnelde afbouw van landbouwactiviteit in natuurgebieden

Opvolging van complexe vanggewasregeling met complex boetesysteem en mogelijke aanpassingen ikv evaluatie MAP6

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 40 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

Analyseren en ontsluiten van informatie

=

+

Voor uitbouw van een klantgerichte berichtenbox en bevragingsmodule

Toekennen van mestverwerkingscertificaten Beheren van productierechten

=

=

+

+

Opvolgen van mestverwerkingsplicht

=

=

Opvolgen van aangifteplicht

=

=

Beheren en onderhouden van informatiesystemen Uitvoeren van beleids-, organisatie- en ICT-projecten

=

=

Bestaande ICT-systemen

+

+

zie ICT-projecten vermeld in deze fiche

Herziening van systeem van emissierechten (cfr. beleidsnota Vlaamse Regering)

2.3.1.5 OOD 5.05 ANALYSERESULTATEN LEVEREN INZICHTEN OM OORDEELKUNDIG OM TE GAAN MET NUTRIËNTEN

UITDAGINGEN 2020-2024 VLM stelt de nodige middelen beschikbaar aan de land- en tuinbouwers zodat zij hun verplichtingen inzake bodem- en meststalen kunnen opvolgen. De VLM werkt tegen eind 2022 de authentieke Staalnameapplicatie (SNapp) verder uit voor de land- en tuinbouwers. Dit is een centraal platform voor land- en tuinbouwers waar ze hun verplichtingen inzake bodemstalen zowel voor VLM als voor het Departement Omgeving en Departement Landbouw en Visserij kunnen opvolgen. De aanvragen én de resultaten worden via aangepaste 2-wegsbackoffice toepassingen uitgewisseld met de labo’s. Landbouwers verwerven de nodige inzichten om oordeelkundig te bemesten volgens het 4J-principe (juiste tijdstip, juiste dosis, juiste mestsoort, juiste bemestingstechniek). De VLM staat in voor een tijdige communicatie met de betrokken land- en tuinbouwers over de verplichtingen en de daaruit voortvloeiende maatregelen en sancties in het kader van MAP 6. Zij bouwt hiervoor de Toepassing Maatregelen en Sancties (TOMAS) uit tegen januari 2022. Het erkennen van labo’s, de staalnemers vervoerders en het registreren van staalnemers bodem verlopen volledig conform de wettelijke procedures (VLAREL) en het erkenningenloket. De VLM erkent de mestvoerder-staalnemer, en evalueert de ontvangen mestanalyses onmiddellijk, zodat de gebruiker snel zicht heeft op de exacte hoeveelheid nutriënten die gebruikt wordt, en hiermee rekening kan houden bij een oordeelkundige bemesting.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 41 van 116

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er onvoldoende personeel of middelen beschikbaar zijn

bestaat het risico dat de nodige applicaties niet tijdig ontwikkeld kunnen worden

Omdat de evaluatie van MAP 6 en het nieuwe MAP 7 kan leiden tot nieuwe beleidsbeslissingen inzake nitraatresidu

bestaat het risico dat de VLM zijn toepassing voor het opleggen van maatregelen n.a.v. nitraatresidumetingen en het Mestbankloket grondig moet bijsturen bestaat het risico dat de nitraatresiducampagne niet meer beheersbaar is voor de labo’s/staalnemers en de interne werking

zodat de VLM niet tijdig en correct de land- en tuinbouwers in kennis kan stellen over hun verplichtingen en daardoor de doelstellingen van MAP 6 niet gehaald worden. zodat de VLM niet tijdig en correct de land- en tuinbouwers in kennis kan stellen van de opgelegde maatregelen en sancties.

Omdat de drempelwaarden nitraatresidu door MAP 6 verlaagd zijn en omdat er strikt geregeld is wie onderhevig is aan opvolgstalen nitraatresidu

zodat niet alle landbouwers bediend kunnen worden met als gevolg dat er onterechte gevolgen en sancties zullen moeten opgelegd worden en het vertrouwen in en de doeltreffendheid van het instrument sterk zal verminderen.

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

SNapp en verwerking operationeel voor verplichte N-stalen en derogatiestalen

Analyse voor parameters pH en C in samenwerking met Dept Omgeving en Dept LV TOMAS operationeel

2022

2023

2024

SNapp en verwerking operationeel voor pH en C

TOMAS aangepast aan tussentijdse evaluatie MAP6

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 42 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

2020

2021

2022

2023

2024

Implementatie regelgeving staalnemers bodem

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Behandelen van bodemstalen

=

+

=

=

Uitvoeren van de nitraatresiducampagne

=

=

Beheren van maatregelen en/of sancties

+

+

Beheren van erkenningen

+

=

Beheren van mestsamenstelling

-

-

Beheren en onderhouden van informatiesystemen Uitvoeren van beleids-, organisatie- en ICTprojecten

=

=

+

+

Extra middelen voor verdere uitbouw SNapp voor bodemstalen ikv Mestdecreet en randvoorwaarden van het GLB (middelen via OIS) Middelen voor de financiële tussenkomst voor fosfaatstalen Extra middelen voor de uitbouw van de toepassing voor het beheren van maatregelen en/of sancties Extra capaciteit voor implementatie en opvolging van nieuwe “erkenningen” Automatisering is gestart Bestaande ICT-systemen Zie IT-projecten vermeld in deze fiche

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 43 van 116

2.3.1.6 OOD 5.06 NUTRIËNTENVERLIEZEN OPSPOREN, BESPREEKBAAR MAKEN EN REMEDIËREN VIA EEN OP RISICO-ANALYSE GEBASEERDE BEDRIJFSDOORLICHTING UITDAGINGEN 2020-2024 De VLM zet verder in op bedrijfsdoorlichtingen. Via een netwerkbenadering, een doorgedreven risico-analyse en alertheid voor wat er op het terrein gebeurt, wordt een toename gerealiseerd van het vastgestelde inbreukpercentage. De VLM ontwikkelt een TerreinOpvolgingsApplicatie (TOA) voor de registratie van alle terreinbezoeken van de mestbankmedewerkers, resulterend in een vlotte informatie-uitwisseling tussen de diensten en een efficiëntere inzet van de terreinmedewerkers.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er een besparingsplan op de personeelskosten lopende is

bestaat het risico dat medewerkers die Bedrijfsdoorlichting verlaten niet worden vervangen

Omdat veel capaciteit gaat naar opvolging van doorgelichte bedrijven

bestaat het risico dat te weinig capaciteit gaat naar nieuwe doorlichtingen

zodat het aantal medewerkers en het aantal uitgevoerde bedrijfsdoorlichtingen verder daalt waardoor een kritische minimumgrens overschreden wordt om voldoende impact te hebben op het terrein zodat het aantal uitgevoerde bedrijfsdoorlichtingen een kritische minimumgrens overschrijdt om voldoende impact te hebben op het terrein

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

2024

Applicatie voor opvolgen terreinbezoeken Mestbank (TOA) is operationeel

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 44 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € MIDDELEN

DUIDING (FACULTATIEF)

Uitvoeren van bedrijfsdoorlichtingen

+

=

Om een voldoende controledruk te realiseren dient het aantal VTE terug op het niveau van begin 2019 gebracht te worden.

Beheren van maatregelen en/of sancties Beheren en onderhouden van informatiesystemen Uitvoeren van beleids, organisatie- en ICTprojecten

=

=

=

=

Bestaande ICTsystemen

+

+

Zie IT-projecten vermeld in deze fiche

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 45 van 116

2.3.1.7 OOD 5.07 VLM VERSTERKT DE HANDHAVING VAN HET MESTBELEID DOOR HET TOEPASSEN VAN INNOVATIEVE CONTROLEMETHODES BIJ DE UITVOERING VAN GEBIEDS- EN THEMAGERICHTE TERREINCONTROLES

UITDAGINGEN 2020-2024 Belangrijk voor de komende periode is de verdere uitbouw van de samenwerking met lokale en gewestelijke actoren om met gebundelde krachten de handhaving maximaal vorm te geven. Door op zoek te gaan naar innovatieve technieken kan de controle op de naleving van de mestwetgeving effectiever verlopen. Dit onder meer door het ontwikkelen van algoritmes die de beschikbare publieke en interne data valoriseren voor een gerichter toezicht. Vanuit een meerjarenperspectief wordt de beperkte handhavingscapaciteit optimaal ingezet in de gebieden met een minder goede waterkwaliteit. Door een gebiedsgerichte, intensieve aanwezigheid op terrein wordt afgedwongen dat de naleving verhoogt. Er wordt verder intensief ingezet op het vaststellen van lozingen, opleggen van sanering van mestopslagen, toezicht op de teeltvrije en bemestingsvrije zone, het gebruik van kunstmest, controles op de bemestingsverbod en mestoverdracht. De VLM ontwikkelt een TerreinOpvolgingsApplicatie (TOA) voor de registratie van alle terreinbezoeken van de mestbankmedewerkers, resulterend in een vlotte informatie-uitwisseling tussen de diensten en een efficiëntere inzet van de terreinmedewerkers.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er onvoldoende handhavingscapaciteit beschikbaar is

bestaat het risico dat niet alle gemeenten in gebiedstype 2 en 3 opgenomen kunnen worden in de gebiedsgerichte werking

Omdat de handhaafbaarheid onvoldoende meegenomen wordt in de concrete uitwerking van de wetgeving

bestaat het risico een inbreuk niet eenduidig en ontegensprekelijk kan vastgesteld en gesanctioneerd worden. bestaat het risico dat de innovatieve technieken niet of te laat toegepast kunnen worden in de concrete handhaving

zodat er geen impact zal zijn op de nalevingsgraad van mestopbrengingen, mestopslag, teeltvrije en mestvrije strook en kunstmestgebruik. zodat een deel van de actoren de wetgeving negeert en de verwachte impact uitblijft.

Omdat er onvoldoende budgettaire prioriteit gegeven wordt aan de uitwerking van innovatieve technieken

zodat er suboptimaal gehandhaafd wordt.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 46 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat de uitwerking van de GDPR regelgeving zeer arbeidsintensief blijft

bestaat het risico dat er een vertraging in de uitwerking van oa. protocols ivm gegevensuitwisseling optreedt. bestaat het risico dat niet alle innovatieve technieken toegepast kunnen worden

zodat niet alle beschikbare data gebruikt kan worden om effectiever te controleren.

Omdat er juridische beperkingen verbonden zijn aan andere wetgevingen

zodat er suboptimaal gehandhaafd wordt.

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

2024

Applicatie voor opvolgen terreinbezoeken Mestbank (TOA) is operationeel

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Uitvoeren van controles

+

=

Beheren en onderhouden van informatiesystemen Uitvoeren van beleids-, organisatie- en ICTprojecten

=

=

Bestaande ICT-systemen

+

+

Zie IT-projecten vermeld in deze fiche

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 47 van 116

2.3.1.8 OOD 5.08 DOOR DIGITALE ONTWIKKELINGEN VERLOOPT DE SANCTIONERING, DE FINANCIËLE OPVOLGING EN DE BEZWAARBEHANDELING SNEL EN EFFICIËNT

UITDAGINGEN 2020-2024 Door MAP 6 moeten nieuwe sancties opgelegd worden. Dit vereist een aanpassing van de werkwijzen voor sanctionering. Bij een gelijkblijvende personeelsbezetting betekent dit voor 2020-2024 een grote uitdaging om minstens eenzelfde niveau van dienstverlening te blijven garanderen wat betreft de termijnen voor opleggen van sancties, beantwoorden van bezwaren en doorlopen van het innings- en invorderingsproces. Hiervoor wordt hard gerekend op een verdere digitalisering. Nieuwe applicaties moeten de interne werking efficiënter en flexibeler maken. Ook voor de belanghebbenden zorgt digitalisering van de bezwaarprocedures voor een klantgerichtere en transparantere opvolging. VLM blijft inzetten op een maximale inning en invordering waarbij de opeenvolgende stappen in het proces goed aansluiten. Een goede samenwerking met het nieuw centraal deurwaarderskantoor is cruciaal. Alle mogelijke invordermogelijkheden worden afgewogen en doelgericht ingezet. Nieuwe pistes worden onderzocht.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er mogelijks onvoldoende middelen beschikbaar zijn

bestaat het risico dat nodige applicaties niet tijdig ontwikkeld kunnen worden

Omdat het aantal dossiers jaarlijks sterk kan variëren zonder dat we hier flexibel op kunnen inspelen met het aantal VTE

bestaat het risico dat er onvoldoende VTE beschikbaar zijn

zodat de VLM niet kort op de bal sancties kan opleggen en opvolgen, en de doelstellingen qua digitalisering niet gehaald worden. Zodat de VLM niet kort op de bal sancties kan opleggen en opvolgen.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 48 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

2024

Intern boeteprogramma beschikbaar Bezwaarmodule Mestbankloket beschikbaar Boetemodule beschikbaar op Mestbankloket

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Beheren van boetes

=

+

Behandelen van bezwaren

=

+

Beheren en onderhouden van informatiesystemen Uitvoeren van beleids-, organisatie- en ICTprojecten

=

=

+

+

voor ontwikkeling boeteprogramma en boetemodule voor ontwikkeling bezwaarmodule Bestaande ICT-systemen Zie IT-projecten vermeld in deze fiche

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 49 van 116

2.4 ISE PLATTELANDSBELEID 2.4.1 SOD 6.00 VLM REIKT OPLOSSINGEN AAN VOOR DE PLATTELANDSUITDAGINGEN 2.4.1.1 OOD 6.01. HET VLAAMS PLATTELANDSBELEID IS INGEBED IN HET EUROPESE PLATTELANDSBELEID I.K.V. PDPOIII EN GLB NA 2020 UITDAGINGEN 2020-2024 In de voorbije 15 jaar heeft Vlaanderen het plattelandsbeleid verder uitgebouwd mede dankzij de tweede pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Die vormde immers een stimulans om dat beleid door te vertalen naar de Vlaamse context via het inhoudelijk kader van het Programmadocument voor plattelandsontwikkeling. Samen met Vlaamse entiteiten, de provincies en plattelandsactoren neemt de VLM initiatief om het PDPOIII 2014-2020 succesvol verder uit te voeren en zo mee te werken aan een dynamisch en leefbaar platteland in de 21ste eeuw. Daarnaast heeft de Europese Unie het overlegproces opgestart voor de opmaak van een nieuw GLB. Samen met het Departement Landbouw en Visserij en de provincies werkt de VLM specifieke plattelandsinterventies uit die inspelen op de thematische Europese beleidslijnen zoals aandacht voor bio-economie, incl. voedsel, klimaat en “smart villages” en invulling geeft aan LEADER. Zo geven we mee vorm aan een programma dat mogelijkheden biedt aan de gebiedsplatformen en plattelandsactoren om antwoorden te bieden aan de omgevingsopgaven op vlak van water, landschap, leefomgeving, klimaat en voedsel. We onderzoeken of we in dit programma ook uitvoering kunnen geven aan programma's van het Open ruimte platform.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat de opvolg- en controleprocedures onvoldoende sluitend zijn of toegepast worden door de VLM (of plattelands- en Leadercoördinatoren)

bestaat het risico dat bij de jaarlijkse certificeringsaudit geconcludeerd wordt dat de beheersdienst niet goed werkt

Zodat de beheersdienst VLM boetes en/of kortingen van DG AGRI opgelegd krijgt

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 50 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

Voorstel Implementatie Start nieuwe plattelandsinterventie plattelandsinterventie programma s GLB tegen juni s GLB tegen dec periode GLB (o.v.) Certificeringsaudit Certificeringsaudit Certificeringsaudi tegen 15/2 tegen 15/2 t tegen 15/2

2024

Einde programmaperiod e PDPOIII Certificeringsaudit tegen 15/2

Certificeringsaudi t tegen 15/2

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Beheren van gebiedsgerichte maatregelen PDPO III

+

=

Ondersteunen en uitvoeren van beleid

=

=

Scheiding tussen inhoudelijke opvolging en controle

2.4.1.2 OOD 6.2. DE VALORISATIE VAN BIOMASSARESTSTROMEN, DE PRODUCTIE VAN GEZOND LOKAAL VOEDSEL EN DE VERKENNING VAN NIEUWE MOGELIJKHEDEN VOOR BIO-ECONOMIE OP HET VLAAMSE PLATTELAND RESULTEERT IN INNOVATIEF EN DUURZAAM ONDERNEMERSCHAP IN EEN CIRCULAIRE ECONOMIE UITDAGINGEN 2020-2024 Bio-economie is een zeer breed thema en omvat biomassa- en voedingsstromen afkomstig uit landbouw, bosbouw, visserij, natuur/landschapsbeheer, enz. Binnen het plattelandsbeleid stellen we plattelandsontwikkeling en omgevingskwaliteit als prioritaire doelstelling, binnen een schaal en intensiteit op basis van de lokale biomassabeschikbaarheid en ecologische en sociaaleconomische voorwaarden. De beleidsinitiatieven streven een aantal algemene doelstellingen na: de vermindering van afvalproductie op het platteland en het verminderen van nutriëntenverlies uit ecosystemen; maatschappelijke en economische valorisatie van landbouwproducten en landschapsbeheer; en de productie en consumptie van gezonde en lokale voeding mogelijk maken.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 51 van 116

Vervolgens moedigen we samenwerkingen tussen plattelandsactoren aan, in gezamenlijke strategievorming, projectuitvoering en beheer. Tot slot gaan we de versnippering van plattelandsmiddelen tegen door Vlaamse en Europese middelen te begeleiden tot strategische investeringen op het platteland. Onderzoek en innovatietrajecten beschouwen we als belangrijke instrumenten om projectwerking en beleidsvorming te ondersteunen en te begeleiden.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er onvoldoende middelen ingezet worden, geen beslissingen over voorstellen worden genomen of partners niet willen samenwerken

bestaat het risico VLM onvoldoende initiatieven tot resultaten kan brengen

Zodat bio-economie of circulariteit in de plattelandseconomie niet gestimuleerd wordt

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

Voedsellandschappen Voorbeeldprojecten Start in uitvoering en draaiboek ketencoördinatie voedsel

2023

2024 Onderzoeksresultaten biomassaplattelandsontwikkeling

Evaluatie lokale voedselstrategieën

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 52 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Ondersteunen en uitvoeren van beleid

=

=

Begeleiden en ondersteunen van plattelandsinitiatieven

=

=

2.4.1.3 OOD 6.03 DE VERSTERKING VAN DORPSPARTICIPATIE EN DE ONTWIKKELING VAN DORPSHUIZEN EN -RUIMTEN OP MAAT VAN DE LOKALE AMBITIES RESULTEERT IN LEEFBARE EN LEVENDIGE DORPEN UITDAGINGEN 2020-2024 Dorpen maken inherent deel uit van het platteland. Een dorp staat al lang niet meer “op zichzelf” en niet alle basisvoorzieningen om te wonen en te leven in elk dorp zijn nog aanwezig. De ontwikkelingen van dorpen kan de komende jaren niet los gezien worden van het ruimtelijk ontwikkelingsperspectief dat deze kern heeft op basis van zijn knooppuntwaarde en de nabijheid van voorzieningen, zoals voorzien in het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen. Afhankelijk van de locatie van het dorp in Vlaanderen zijn er gedifferentieerde ontwikkelingskansen. Gezien de veelheid en de verscheidenheid aan uitdagingen, en gezien de samenhang van meerdere thema’s, is er een groeiende aandacht bij besturen om dorpen en landelijke kernen integraal te benaderen (over de vele beleidsdomeinen heen), met aandacht voor het fysieke dorp (dorpsruimte), dorpsontmoeting (dorpshuis) en de verbondenheid met het dorp als leefgemeenschap (dorpsparticipatie). We gaan na hoe we de bestaande subsidies en oproepen kunnen optimaliseren om lokale projecten voor duurzame dorpsontwikkeling, vernieuwende vormen van gemeenschapsvorming op/met het platteland en langdurig volgehouden participatie-initiatieven te stimuleren en volop kansen te geven. Een beleid op vlak van open ruimte afgestemd op zijn dorpen, investeren in dorpsruimten en -huizen vraagt visie en kennis. VLM neemt initiatieven om de realisaties op het terrein van dit beleid te ondersteunen. Met workshops, lezingen, studiedagen en sensibiliseringacties, vertalen we de wetenschappelijke studies, theoretische benaderingen én het beleid op verschillende niveaus, naar lokaal toepasbare inzichten.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 53 van 116

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er onvoldoende middelen ingezet worden, geen beslissingen over voorstellen worden genomen of partners niet willen samenwerken

Bestaat het risico dat VLM onvoldoende initiatieven tot resultaten kan brengen

zodat een beleid voor levendige en leefbare dorpen niet tot stand komt en uitgevoerd wordt

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

2024

Resultaten Raamcontract evaluatieonderzoek voor volkstuinen realisatiegerichte ondersteuning van lokale besturen Uitvoering programma luwteoases

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 54 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Ondersteunen en uitvoeren van beleid

=

=

Begeleiden en ondersteunen van

=

=

plattelandsinitiatieven

2.4.1.4 OOD 6.04. LANDSCHAPSKWALITEIT WORDT VERSTERKT DOOR EEN VERBETERDE ORGANISATIE VAN HET LANDSCHAPSONDERHOUD EN DE SENSIBILISERING VOOR EEN MULTIFUNCTIONEEL PLATTELAND UITDAGINGEN 2020-2024 Met een vernieuwende aanpak willen we het onderhoud en beheer van landschappen, landschapselementen, blauwgroene verbindingen en de bijhorende samenwerkingsverbanden stimuleren: zowel met de gebruikelijke actoren (lokale besturen, regionale landschappen, natuurverenigingen, landbouwers, private eigenaars), maar even goed met nieuwe actoren en de plattelandsbewoners zelf. Het daadwerkelijk versterken en inrichten van de open ruimte vergt meer begeleiding en stimulerende maatregelen. We versterken het duurzaam landschapsonderhoud en –beheer in Vlaanderen met het oog op zichtbare resultaten op het terrein, een verbeterde omgevingskwaliteit en het opvangen van de gevolgen van klimaatveranderingen. Diverse partners werken samen aan een duurzaam landschap voor iedereen én vormen gebiedscoalities om de landschapskarakteristieken van hun streek te versterken. Dit impliceert organisatorische systemen om de samenwerking op te starten, te bevorderen en te bestendigen. Ook alternatieve aanvullende financieringssystemen horen bij deze vernieuwde aanpak: hoe kunnen we de overheidsmiddelen voor open ruimte beheer aanvullen met andere middelen afkomstig van terugverdieneffecten of van fondsen gevoed door bedrijfswereld, private personen, streekorganisaties enz. We sensibiliseren het ruime publiek rond een kwaliteitsvol platteland en open ruimte, en vergroten op die manier het draagvlak voor het landschapsbeheer. We activeren doelgroepen voor de troeven van de open ruimte en het platteland: Het platteland en zijn bewoners schakelen we actief in bij het beheer en onderhoud van het landschap en de groenblauwe netwerken. Op die manier krijgen ze zelf “eigenaarschap” over hun leefomgeving.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 55 van 116

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er onvoldoende middelen ingezet worden, geen beslissingen over voorstellen worden genomen of partners niet willen samenwerken

bestaat het risico VLM onvoldoende initiatieven tot resultaten kan brengen

zodat landschapsonderhoud en -kwaliteit niet versterkt wordt

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

Aanbevelingen Communicatievoor activeren campagne doelgroepen voor platteland landschapsbeheer Evaluatie Loketten Onderhoud Buitengebied

2023

2024

Eerste resultaten landschapskarakterisatie

Communicatiecampagne platteland

Aanbevelingen landschapsbeheer in landschapsparken

Evaluatie activatie doelgroepen voor landschapsbeheer

Criteria landschapsparken

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Ondersteunen en uitvoeren van beleid

=

=

Begeleiden en ondersteunen van plattelandsinitiatieven

=

=

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 56 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

2.5 KLIMAAT 2.5.1 SOD 7.00 KLIMAATMAATREGELEN ZIJN ZICHTBAAR IN VLMREALISATIES IN DE OPEN RUIMTE EN IN DE VLM-WERKING 2.5.1.1 OOD 7.01 VLM VERHOOGT HAAR INZET VOOR HET KLIMAAT OP STRUCTURELE WIJZE IN DE WERKING VAN HAAR UITVOERENDE ACTIVITEITEN. UITDAGINGEN 2020-2024 VLM geeft uitvoering aan het Vlaams klimaatbeleid via het realiseren van maatregelen uit het Vlaams Energie en klimaatplan (VEKP) 2021-2030 en het (ontwerp) Vlaams Klimaatadaptatieplan 2021-2030. Voor een aantal mitigerende klimaatacties uit het VEKP 2021-2030 (binnen de sectoren ‘Landbouw’ en ‘LULUCF’) is VLM aangeduid als trekker en zet hier actief op in: o Minder emissies bij mestopslag en mastmanagement: aspect regelgeving, begeleiding en advisering o Minder bodememissies door verhoogde stikstofefficiëntie: aspect regelgeving, begeleiding en advisering o Evaluatie en hervorming (NER) in functie van bijdragen aan doelstellingen klimaat, water- en luchtkwaliteit o GLB na 2020: acties met betrekking tot beheerovereenkomsten en plattelandsbeleid VLM zorgt ervoor dat bij de voorbereiding en uitvoering van haar inrichtingsprojecten een aantal algemene klimaat gerelateerde principes (ruimte voor water en groen, waterinfiltratie, ontharden waar mogelijk, behoud bos en grasland, inzetten op opbouwen koolstofvoorraad…) op systematische basis worden toegepast. Dit zal resulteren in diverse realisaties: o VLM zorgt voor bosuitbreiding via LI, RVK, NI o VLM zorgt voor extra behoud/vernatting van wetlands via LI en NI o VLM zorgt voor extra ontharding via LI, RVK en NI o VLM springt omzichtig om met de balans van landgebruik (LULUCF: bos/gras/akker/wetlands, verharding) in het kader van LI, RVK en NI o VLM zorgt voor extra waterberging (bufferbekkens …) via LI, RVK en NI o VLM zorgt voor extra groen-blauwe dooradering van steden en dorpen via LI o VLM zorgt voor extra fiets- en/of wandelwegen (zodat burgers de auto meer laten staan) via LI, RVK en NI o VLM draagt bij tot een vermindering van gebruik van kunstmest en een hogere stikstofefficiëntie o VLM stimuleert de circulaire bio-economie op het platteland VLM (Dienst Grondzaken) zorgt mee voor de inplanting van windmolens via een VLM-brede screening naar eigendom met potentie voor inplanting (en transportinfrastructuur van groene energie).

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 57 van 116

heeft opmaak toegepast: Lettertype: heeft opmaak toegepast: Lettertype:

VLM zal eveneens actief participeren in een nieuw open ruimte programma waarin klimaatadaptatie centraal staat. VLM draagt bij aan de vastlegging van CO2 waaronder het behoud en de verhoging van het koolstofgehalte in de bodem via haar uitvoeringsprojecten en het mestactieprogramma en het aanbieden van beheerovereenkomsten. VLM draagt bij aan betere kennis over klimaatadaptatie en -mitigatie door mee te werken (als trekker of als partner) aan projecten en studieopdrachten.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er personeelsbesparingen zijn

Bestaat het risico dat de klimaatgerelateerde acties geen start vinden

Zodat VLM zich zowel intern als extern niet kan positioneren als een organisatie die meewerkt aan de klimaatproblematiek

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

2024

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

TYPE PROJECT

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Landinrichting

=

=

Ruilverkaveling

=

=

Natuurinrichting

=

=

Beheerovereenkomsten

=

=

Implementatie MAP

=

=

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 58 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

Platteland

=

=

2.5.1.2 OOD 7.02 VLM MONITORT HAAR KLIMAATGERELATEERDE ACTIVITEITEN EN COMMUNICEERT HIEROVER UITDAGINGEN 2020-2024 VLM registreert haar klimaat gerelateerde activiteiten met betrekking tot klimaatadaptatie en klimaatmitigatie en kwantificeert de impact van deze activiteiten voor zover mogelijk. Ze stemt hiervoor af, indien relevant, met andere entiteiten van het beleidsdomein. VLM communiceert intern en extern over haar klimaat gerelateerde resultaten en toont op deze wijze aan dat de maatregelen in de open ruimte een aanzienlijke impact hebben op klimaatadaptatie en - mitigatie.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er personeelsbesparingen zijn

Bestaat het risico dat er weinig of niet wordt gemonitord en gecommuniceerd

Zodat VLM zich zowel intern als extern niet kan positioneren als een organisatie die meewerkt aan de klimaatproblematiek

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

2024

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

TYPE PROJECT

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Landinrichting

=

=

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 59 van 116

Ruilverkaveling

=

=

Natuurinrichting

=

=

Beheerovereenkomsten

=

=

Implementatie MAP

=

=

Platteland

=

=

2.5.1.3

OOD 7.03 HET FACILITYBELEID IS EFFICIËNT EN DUURZAAM

UITDAGINGEN 2020-2024 VLM kantelt tegen ten laatste 2024 haar eigen kantoorgebouwen in het vastgoed van het facilitair bedrijf in om zo efficiënter de klimaatdoelstellingen van de VO te halen. In 2020 investeert VLM nog in een nieuwe energiezuinige verwarmingsinstallatie in haar vestiging in Brugge. VLM reduceert de emissies van broeikasgassen via de vergroening van haar wagenpark en implementeert haar vervoersplan gesteund op STOEP-principe (Stappen, Trappen, Openbaar vervoer, Elektrisch vervoer, Personenwagens) voor de dienstverplaatsingen. VLM neemt deel aan de ‘green deal circulair aankopen en bouwen’ en implementeert deze principes in de organisatie. VLM werkt jaarlijks een interne klimaatsensibiliseringsactie uit zodat alle VLM-medewerkers zich betrokken voelen en hun eigen steentje bijdragen.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat we afhankelijk zijn van de planning van HFB m.b.t. de inkanteling van de VLMgebouwen Omdat bespaard wordt in werkingsmiddelen

Bestaat het risico dat de komende jaren geen (grote) investeringen meer gebeuren voor deze gebouwen, Bestaat het risico dat er onvoldoende budget beschikbaar is om alle geplande klimaatmaatregelen inzake facility uit te voeren

Zodat er klimaat verbeterende investeringen pas later (door HFB) gebeuren Zodat de ecoscore voor voertuigen of andere investeringen in gebouwen niet kan gehaald worden

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 60 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat bespaard wordt in werkingsmiddelen

Bestaat het risico dat de duurzaamheidsnormen voor overheidsopdrachten onvoldoende of niet toepasbaar zijn Bestaat het risico dat onvoldoende capaciteit voorhanden is om expertise op te bouwen en/of acties op touw te zetten

Zodat onvoldoende kan gewerkt worden aan duurzame overheidsopdrachten

Omdat er personeelsbesparingen zijn

Zodat onvoldoende kan gewerkt worden aan duurzame overheidsopdrachten en sensibiliseringsacties voor het personeel

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

2024

Inventaris eigen kantoorgebouwen is overgemaakt aan HFB

Het beheer van de VLMkantoorgebouwen in Brugge en Herentals is overgedragen aan Het facilitair bedrijf 8 te vervangen 3 te vervangen 4 te vervangen 3 te vervangen 3 te vervangen voertuigen door voertuigen door voertuigen door voertuigen door voertuigen door elektrische elektrische elektrische elektrische elektrische voertuigen* voertuigen* voertuigen* voertuigen* voertuigen* *Bepaald op basis van vervangingsbeleid voorzien in vervoersbehoeftenplan en onder voorbehoud van voldoende budget

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Verzorgen van facilitaire ondersteuning

-

=

Centralisatie zou minder tijdsinzet van VLM-

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 61 van 116

medewerkers moeten betekenen – budget voorlopig stabiel: aankopen/bestellingen door VLM of betalingen aan HFB voor gebruik Overheidsopdrachten

=

+

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 62 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

2.6 OMGEVINGSBELEID 2.6.1 SOD 8.00 BIJDRAGEN AAN HET OMGEVINGSBELEID 2.6.1.1 OOD 8.1 DE OMGEVINGSDOELSTELLINGEN WORDEN GEREALISEERD DOOR EEN BIJDRAGE VAN VLM AAN DE VOORBEREIDING, UITVOERING EN EVALUATIE VAN HET BELEID UITDAGINGEN 2020-2024 We dragen als entiteit van het beleidsdomein Omgeving bij aan de voorbereiding, uitvoering en evaluatie van het beleid om de omgevingsdoelstellingen te kunnen helpen realiseren. Om dit te kunnen uitvoeren, nemen we deel aan de diverse overlegfora en platformen die in dat kader zijn opgezet. We zorgen ervoor dat onze kennis en instrumenten in deze overlegfora mee onderdeel uitmaken van de voorstellen en aanbevelingen die bijdragen aan de omgevingsdoelstellingen. We denken hierbij aan de bijdragen in het kader van de BBT-cyclus, overlegfora in het kader van de uitvoering van het Beleidsplan Ruimte (BRV), het Energie- en Klimaatplan, het Klimaatadaptatieplan, de Stroomgebiedbeheerplannen (CIW), de voorbereiding en implementatie van het GLB na 2020, … en ook aan de European Green Deal (Farm to Fork Strategy), de Biodiversiteitsstrategie 2030, het Cohesiebeleid, Green Blue Infrastructure, …

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat VLM onvoldoende inzet op de voorbereiding en uitvoering van het beleid

Bestaat het risico dat VLM geen bijdrage realiseert aan de omgevingsdoelstellingen

zodat de omgevingskwaliteit in Vlaanderen niet verbetert

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020 Omzetting beleidsnota in meerjarenplan

2021

2022

Voor VLM belangrijke punten uit GLB worden goedgekeurd

2023

2024 Voorbereiding insteek Regeerakkoord en Beleidsnota 2025 2029

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 63 van 116

2020

2021

Opmaak BBT 2021

Opmaak BBT 2022

2022

2023

Opmaak BBT 2023

Opmaak BBT 2024

2024

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

Ondersteunen en uitvoeren van beleid

+

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

2.7 INTERNE ORGANISATIE 2.7.1 SOD 9.00 VLM DENKT DIGITAAL EN WERKT DATA-GEDREVEN 2.7.1.1

OOD 9.01 IN 2024 HEEFT VLM EEN DIGITALE MATURITEIT NIVEAU 3

UITDAGINGEN 2020-2024 In een snel evoluerende digitale maatschappij is het noodzakelijk dat de digitale organisatie van VLM mee evolueert en klaar is om de toekomstige uitdagingen te kunnen beantwoorden. Waar in het verleden analoge processen vertaald werden in een digitale toepassing, wordt momenteel gedacht in eindproducten, diensten die o.a. op een digitale wijze ter beschikking zijn van onze externe klanten. Het management heeft vastgesteld dat de digitale maturiteit van de VLM momenteel voornamelijk te situeren is in niveau 2 en het streefdoel is om niveau 3 te halen. We moeten daarom specifieke problemen of opportuniteiten voor de VLM opnemen in zowel de inhoudelijke als in de digitale werking. VLM wil haar organisatie verder optimaliseren. Daarom worden de diverse aspecten van digitaal werken regelmatig ge-audit en worden werkpunten opgenomen met als doel in 2024 maturiteitsscore 3 te halen. Begin 2019 heeft Audit Vlaanderen de ICT-organisatie van VLM ge-audit. De aanbevelingen en verbetervoorstellen sporen gedeeltelijk samen met bevindingen die ook in Gartner IT-score tot uiting kwamen. Deze aanbevelingen worden meegenomen in de optimalisatie. In 2019 werden reeds volgende onderzoeken gevoerd a.d.h.v. Gartner-tools en besproken met een analist van Gartner: -Executive View (globaal beeld) -Applications -Enterprise Architecture & Technology Innovation: -Infrastructure and Operations -Program and Portfolio Management -Security & Risk – BCM

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 64 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

-Security & Risk – Information Security De directieraad bekijkt welke de belangrijkste aspecten zijn die verder geoptimaliseerd moeten worden om een maturiteitsscore 3 te halen en zet deze uit in een actie-roadmap rekening houdende met de beschikbare middelen en in functie van prioriteiten. De meting kan herhaald worden2 eind 2022 in functie van bijsturing en eind 2024 om na te gaan in welke mate de doelstelling is gehaald. In een latere fase (en indien haalbaar inzake beschikbare resources) kunnen eventueel volgende IT-scores gemeten worden: Strategy Execution Data and Analytics Security & Risk – IAM

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat de vraag naar ITprojecten steeds groter is dan de beschikbare middelen

bestaat het risico dat er weinig tijd/budget over blijft om te werken aan structurele verbetering van de maturiteit bestaat het risico dat het verhogen van de digitale maturiteit geen prioriteit is bestaat de kans dat er meer aandacht/tijd gaat naar de strategische projecten

zodat de beoogde maturiteitsverhoging niet wordt bereikt

Omdat ook in de beleidsafdelingen personeelsbeperkingen zijn Omdat de leiding van de afdeling IG opgesplitst wordt in strategische en operationele leiding

2

zodat de beoogde maturiteitsverhoging niet wordt bereikt zodat er meer ingezet zal worden op het verbeteren van het maturiteitsniveau

Indien geen overeenkomst met Gartner kan dit ook met andere tools om dezelfde aspecten te meten.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 65 van 116

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

Voorstellen resultaten Gartner IT-scores en actiepunten. Acties op te nemen in roadmap en jaardoelstellingen 2021

Bijsturen roadmap en opname in jaardoelstellingen 2022

Tussentijdse meting IT-scores evolutie maturiteit VLM te meten

Bijsturen roadmap en opname in jaardoelstellingen 2024

2024 Meting IT-scores

Bijsturen roadmap en opname in jaardoelstellingen 2023

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Beheren van processen, instructies, projecten sturingsvariabelen

++

=

Beheren en onderhouden van informatiesystemen

+

+

Managen van risico’s, interne controle en informatiebeveiliging

+

=

Voorbereiden en uitvoeren van strategisch management en meerjarenplanning

+

=

HOOFDPROCES

Behoud jaarlijks budget werkingsmiddelen voor optimalisatie Verhoging in maturiteitsniveau vereist vnl. op gebied van PMO en security meer middelen Verhoging in maturiteitsniveau vereist vnl. op gebied van PMO en security meer middelen Opstellen van een meerjarenplan met acties om algemeen maturiteitsniveau 3 te kunnen bereiken in 2024

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 66 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

2.7.1.2 OOD 9.02 VLM BOUWT HAAR ENTERPRISE-ARCHITECTUUR OMGEVING VERDER UIT. UITDAGINGEN 2020-2024 Om klaar te zijn voor de toekomstige digitale uitdagingen en data-gedreven beleid en -uitvoering, is het noodzakelijk om de vele informatie die binnen VLM beschikbaar is te integreren/koppelen in een transparante Enterprise Architectuur. Enterprise-architectuur (EA) omvat volgende onderdelen :

In 2017 is in samenwerking met Loqutus en vertegenwoordigers van de verschillende afdelingen een studie over de uitwerking van een businessarchitectuur gemaakt.3 Momenteel worden in het kader van het project “inkanteling Orafin” de financiële processen in kaart gebracht en geoptimaliseerd. Hiervoor zijn eind 2019 3-jarige licenties aangekocht voor een nieuwe ARIS versie (ARIS Connect).

3

Zie de verschillende onderdelen (interne SP VLM):

Architectuur visie v2 Business architectuur governance v1.2 Business architectuur methodiek v2 Business architectuur Plan van Aanpak uitrol v1.0

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 67 van 116

Daarnaast beschikt VLM over volgende registers, datasets, procesbeschrijvingen: -(ontwerp) Informatiebeheerplan (serieregister): register van alle categorieën van bestuursdocumenten waarvoor de VLM de bestuurlijke verantwoordelijkheid draagt, de bijhorende beheersregels, processen informatieclassificatie, ... Het vormt ook de basis voor het register verwerkingen persoonsgegevens -Register verwerkingen persoonsgegevens: dit register bevat de verwerkingen van persoonsgegevens. Het is gekoppeld met het informatiebeheersplan (bewaartermijnen, processen, ..) -VLM archieflijst (analoog archief) -Data in diverse databanken en datawarehouses horende bij reeds gedigitaliseerde processen en ten behoeve van diverse rapporteringen -Analysedocumenten n.a.v. een digitaliseringsproject -Overzichten van toepassingen, infrastructuur,… -Processen beschreven in handleidingen, richtlijnen, procesflows,…verspreid in de diverse afdelingen De volgende jaren zal VLM verder werken aan één geïntegreerde Enterprise Architectuur gebruik makend van ARIS. Dit houdt o.m. in: -Evaluatie, bijsturing van de eindproducten van de Loqutus studie uit 2017 en implementatie van de governance. -Aanstellen van een procesbeheerder per kern of ondersteunende afdeling die de afdeling ondersteunt bij procesbeschrijvingen en –optimalisaties en die een helikopterzicht heeft op de processen en data binnen zijn of haar afdeling. -Uitwerken business-processen volgens de methodologie beschreven in de Loqutus studie -Koppeling van producten en diensten en informatie uit de diverse bronnen binnen VLM 4 -Uitwerken van een governance en plan van aanpak voor het uitwerken van applicatiearchitectuur en infrastructuurarchitectuur. -Aanstellen van een Enterprise Architect die samen met procesbeheerders en AIG de Enterprise Architectuur bewaakt en verder ontwikkelt. Enterprise Architectuur gaat in essentie over balans vinden tussen “de beste tool/platform voor de functionele noden” en “de onderhoudbaarheid verzekeren op lange termijn”

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

4

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat Orafin het optimaliseren van processen verplicht

bestaat de kans dat het belang van Enterprise Architectuur (EA) duidelijk wordt

zodat ook na het Orafin-project verder gewerkt wordt aan de uitbouw van de EA.

Zie hiervoor “Daarnaast beschikt VLM over volgende registers, datasets, procesbeschrijvingen:”

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 68 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat processen worden aangepast of nieuwe processen worden opgestart zonder terugkoppeling naar of afstemming met de centrale procesbibliotheek

1. bestaat het risico dat de mogelijke impact op andere processen niet in kaart wordt gebracht en de procesdocumentatie niet op to date is 2. bestaat het risico dat de scoop van een IT-project onvoldoende is bepaald

1. zodat andere processen negatief kunnen beïnvloed worden en het procesverloop onduidelijk is voor andere medewerkers 2. zodat resources en tijd voor een IT-project onvoldoende kan worden ingeschat en dat de impact op andere applicaties niet altijd duidelijk is

Omdat er onvoldoende capaciteit beschikbaar is bij de businessafdelingen

bestaat het risico dat de processen onvolledig of later dan voorzien in kaart gebracht worden

Omdat er een beperking is op het aantal personeelsleden

bestaat het risico dat er geen geschikte interne medewerker wordt gevonden om de rol van enterprise architect op te nemen en dat er ook geen extern wordt aangeworven

zodat bepaalde opportuniteiten niet opgemerkt worden of efficiëntiewinsten onvoldoende kunnen gerealiseerd worden waardoor een belangrijke meerwaarde van de uitbouw van EA niet wordt benut en deze beperkt wordt tot louter inventarisatie.

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

Governance business architectuur is uitgewerkt en rollen zijn toegekend Prioritaire financiële Alle financiële processen zijn processen zijn gedocumenteerd gedocumenteerd Organisatiestructuur is gedocumenteerd in de procesbibliotheek

2022

2023

Alle kernprocessen zijn gedocumenteerd Applicatieinfrastructuur is gedocumenteerd

Alle processen zijn gedocumenteerd

2024

Processen en applicaties en informatie zijn gekoppeld

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 69 van 116

2020

2021

2022

2023

2024

in de procesbibliotheek Een enterprise architect is aangesteld

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

INZET VTE

HOOFDPROCES

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Analyseren en ontsluiten van informatie

Beheren en onderhouden van informatiesystemen Beheren van processen, instructies, projecten sturingsvariabelen

+

=

=

=

+

=

Toename beperkt, compensatie mogelijk door afname van de analyse van digitale projecten

Toename beperkt, compensatie mogelijk door afname van de analyse van digitale projecten

2.7.1.3 OOD 9.03 WE STIMULEREN EN BENUTTEN DE DIGITALE INNOVATIEKRACHT VAN ALLE VLM-MEDEWERKERS EN WERKEN STRUCTUREEL SAMEN MET ANDERE ENTITEITEN AAN DIGITALE OPPORTUNITEITEN EN DATA- UITWISSELING UITDAGINGEN 2020-2024 Waar in het verleden IT zich kon beperken tot digitalisering van processen op vraag van de businesspartner evolueert VLM naar een digitale diensten- en productenleverancier met focus op de externe klant. Om deze producten en diensten op een kostenefficiënte wijze, op maat van de klant te kunnen realiseren, is er naast technische expertise ook kennis van een breed gamma van mogelijkheden zowel uit de IT-markt als in samenwerking met andere VO-entiteiten of zelfs federale en lokale besturen nodig.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 70 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

Naast digitale expertise worden voor de medewerkers van AIG andere competenties belangrijker. Anderzijds is het ook noodzakelijk dat businessmedewerkers een minimale digitale kennis kunnen opbouwen zodat ze beter de opportuniteiten begrijpen. Het vormingsbeleid van VLM laat medewerkers groeien naar de juiste profielen voor deze VUCA5-wereld. VLM neemt actief deel aan de Omgevingsinformatiesamenwerking (OIS) en is vertegenwoordigd zowel in de stuurgroep als in alle werkgroepen. De juiste vertegenwoordigers6 van VLM zien digitale opportuniteiten voor samenwerking en data-uitwisseling en zorgen voor een goede doorstroming binnen VLM. Creatieve en innovatieve VLM medewerkers volgen ontwikkelingen op de markt en bij andere VO-entiteiten, in het bijzonder HFB, AIV en dept LV en zoeken actief naar digitale opportuniteiten die de klantenervaring en de kosten efficiëntie ten goede komen. Binnen VLM zijn er heel wat medewerkers die interesse hebben in en kennis hebben van digitale ontwikkelingen en systemen. We zetten een methode op om de innovatiekracht van deze medewerkers mee in te schakelen bij de uitbouw van onze digitale en datagedreven werking.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er personeelsbeperkingen zijn (beleidsafdelingen en AIG)

Bestaat het risico dat het opvolgen van en terugkoppelen uit het OIS geen prioriteit is

Omdat de HR-dienst sterk verminderd is in aantal medewerkers

bestaat het risico dat er weinig tijd over blijft om het project duurzaam ontwikkelen te ondersteunen Bestaat het risico dat de noodzakelijke budgetten voor implementatie van het AIG-

Waardoor VLM onvoldoende op de hoogte is van ontwikkelingen bij andere entiteiten en hierdoor opportuniteiten tot samenwerking niet ziet. Wat een belangrijk kwaliteitsverlies zou betekenen

Omdat de vormingsbudgetten op VLM-niveau aanzienlijk verminderd zijn 5

6

VUCA = • • • •

Waardoor verwachtingen bij de medewerkers niet kunnen worden ingelost en de afdeling

Volatility (turbulent en vluchtig), Uncertainty (onzeker), Complexity (complex) Ambiguity (dubbelzinnig, vaag)

OOD 8.2 (EA) voorziet de aanstelling van een procesbeheerder per kern- of ondersteunende afdeling die de afdeling ondersteunt bij

procesbeschrijvingen en –optimalisaties en die een helikopterzicht heeft op de processen en data binnen zijn of haar afdeling.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 71 van 116

project duurzaam ontwikkelen niet voorhanden zijn

IG niet meer over de juiste profielen beschikt.

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020 VLM is vertegenwoordigd in stuurgroep en alle werkgroepen van OIS AIG Project duurzaam ontwikkelen is uitgewerkt

2021

2022

2023

2024

Start implementatie van vormingsbeleid AIG

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Voorbereiden, ondersteunen en deelnemen aan vergaderingen

+

-

Voorzien en optimaliseren van HR, kennis en competenties

+

=

Analyseren en ontsluiten van informatie

+

=

Indirect, samenwerking kan kostenbesparend zijn Prioritering in vorming is noodzakelijk bij eenzelfde budget

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 72 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

2.7.1.4 OOD 9.04 VLM OPTIMALISEERT HAAR PMO-WERKING VOOR DIGITALE PROJECTEN OM MET DE BESCHIKBARE RESOURCES EFFICIËNTIEWINSTEN TE BOEKEN UITDAGINGEN 2020-2024 De vraag naar digitalisering overstijgt steeds de beschikbare mensen en budgetten. Het komt er dus op neer om de beschikbare resources optimaal te benutten. In uitvoering van het strategisch informaticaplan STIP 2015-2018 zijn diverse processen en tools uitgewerkt. Een verdere optimalisatie biedt efficiëntiewinsten vnl. inzake opvolging, projectwerking, scoopbewaking en tijdsinzet. Vlottere uitvoering van digitaliseringsprojecten geeft ruimte voor een hogere digitaliseringsgraad. Daarnaast bieden ook de ICT-organisatie audit die Audit Vlaanderen in 2019 heeft uitgevoerd een aantal aanbevelingen en is er in 2019 door AIG een maturiteitsmeting rond PMO gebeurd, die ook een aantal aanbevelingen formuleerde.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat de vraag naar ITprojecten steeds groter is dan de beschikbare middelen

bestaat het risico dat er weinig tijd/budget over blijft om te werken aan structurele verbetering van PMO waardoor het risico bestaat dat de “lessons learned” niet kunnen uitgewisseld worden

zodat er weinig of geen efficiëntiewinsten zijn.

Er is onvoldoende samenwerking tussen entiteiten

Indien systemen onvoldoende actueel gehouden worden door de betrokken VLMmedewerkers

bestaat het risico dat er onvoldoende zicht is op het verloop van projecten

zodat er meer tijd gestoken moet worden om zelf PMOsystemen uit te bouwen of dat meer beroep moet worden gedaan op externe consultancy zodat er onjuist wordt gerapporteerd en onjuiste beslissingen worden genomen

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

2024

Projectmedewerkers nemen (deels) een rol als projectleider op

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 73 van 116

2020 Een nieuw tijdsregistratiesysteem is geïmplementeerd om te gebruiken vanaf 1/1/2021 Er wordt onderzocht of systemen uit andere entiteiten (vb. ANB) ook bij VLM kunnen geïmplementeerd worden. In de planning van 2021 zijn verbetervoorstellen voor PMO-werking opgenomen en de vereiste resources (budget en VTE) zijn voorzien.

2021

2022

2023

Er wordt onderzocht of systemen uit andere entiteiten (vb. ANB) ook bij VLM kunnen geïmplementeerd worden. In de planning van 2022 zijn verbetervoorstellen voor PMO-werking opgenomen en de vereiste resources (budget en VTE) zijn voorzien.

In de planning van 2023 zijn verbetervoorstellen voor PMO-werking opgenomen en de vereiste resources (budget en VTE) zijn voorzien.

In de planning van 2024 zijn verbetervoorstellen voor PMO-werking opgenomen en de vereiste resources (budget en VTE) zijn voorzien.

2024

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

Afsluiten van een beleids-, organisatie of ICTproject Analyseren en ontsluiten van informatie

=

Beheren van processen, instructies, projecten sturingsvariabelen

+

=

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

+

Software in functie van daling inzet VTE P&P, betere en snellere rapportering Uitwerken PMO

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 74 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

Beheren van projectportfolio

=

Initiëren en voorbereiden van beleidsorganisatie- of ICT-projecten

=

Ondersteunen van een project

=

uitvoeren van beleids-, organisatie- of ICTproject

=

+

Aanvankelijk vertraging waarna efficiëntere projectwerking Software in functie van daling inzet VTE P&P, betere en snellere rapportering Aanvankelijk vertraging waarna efficiëntere projectwerking Aanvankelijk vertraging waarna efficiëntere projectwerking

2.7.1.5 OOD 9.05 BIJ DE PRIORITERING IN DE PLANNING VAN IT-PROJECTEN WORDT BIJZONDERE AANDACHT GEGEVEN AAN DE DIGITALE DIENSTVERLENING AAN EXTERNE KLANTEN OM ZO EEN EVENWICHTIG DIGITAAL SERVICELEVEL VOOR ALLE KERNPROCESSEN TE BEREIKEN IN 2024

UITDAGINGEN 2020-2024 De klant staat centraal bij VLM en krijgt prioriteit in de dienstverlening. De user experience (UX) van onze eigen digitale producten is belangrijk. De klant wil realtime, overal en automatisch bediend worden. Gekende gegevens en data worden ter beschikking gesteld in onze toepassingen om de administratieve last voor burgers en bedrijven te beperken. We stellen vast dat o.a. door frequent wijzigende complexe wetgeving en procedures die gebonden zijn aan strikte deadlines of seizoenen een onevenwicht is ontstaan inzake digitalisering van kernprocessen van VLM. Daar waar de Mestbank reeds een hoge mate van digitalisering kent (en bijgevolg ook een hoge inzet voor onderhoud van de toepassingen), gebeuren er nog heel veel processen met betrekking tot landinrichting en grondenbank op analoge wijze. Dit heeft zijn invloed op zowel de interne werking van VLM als op de beperkte digitale service aan externe klanten. Een inhaalbeweging is hier noodzakelijk om te voldoen aan het digitale serviceniveau dat maatschappelijk verwacht wordt.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 75 van 116

Bij de prioritering van projecten zullen een aantal criteria moeten worden uitgewerkt die het stijgende onevenwicht kenteren en om zo, na verloop van tijd, een gelijk servicelevel niveau voor alle diensten van VLM te bereiken.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat heel wat MAPregelgeving juridische mijlpalen bevatten

Bestaat het risico dat er onvoldoende beschikbare middelen overblijven voor niet MB-projecten Bestaat het risico dat er onvoldoende beschikbare middelen overblijven voor niet MB-projecten Bestaat het risico dat projecten moeilijker kunnen worden ingepland en geplande doorlooptijden niet kunnen worden gerespecteerd

Zodat de inhaalbeweging voor niet-MB zeer traag verloopt

Omdat het mestbeleid zeer sterk seizoensgebonden is

Omdat inplannen van medewerkers langs IT-zijde en business-zijde niet altijd op elkaar zijn afgestemd

Zodat de inhaalbeweging voor niet-MB zeer traag verloopt

Zodat er minder projecten tijdig kunnen uitgevoerd worden

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

Uitwerken van prioriteringscriteria ifv. een inhaalbeweging voor niet-MB-ITprojecten

Criteria worden meegenomen bij het uitwerken van de planning voor de volgende jaren

2022

2023

2024

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 76 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES Voorbereiden en uitvoeren van strategisch management en meerjarenplanning Voorbereiden, uitvoeren en opvolgen van jaarplanning en begroting Beheren van projectportfolio

INZET VTE

INZET € MIDDELEN

=

=

=

=

=

=

DUIDING (FACULTATIEF)

2.7.2 SOD 10.00 VLM IS EEN INNOVATIEVE, DUURZAME EN WAARDEN GEDREVEN ORGANISATIE 2.7.2.1 OOD 10.01 DE VLM IS EEN BURGERGERICHTE, OPEN EN TRANSPARANTE ORGANISATIE UITDAGINGEN 2020-2024 Sinds 1 januari 2019 is er een nieuw bestuursdecreet van kracht.Twaalf decreten werden geëvalueerd, geactualiseerd en samengebracht tot één logisch geheel. Dit decreet herneemt voor het grote deel de tekst van de bestaande decreten maar wijzigt ook op een aantal vlakken deze teksten en voert ook een aantal vernieuwingen in. De wijzigingen die betrekking hebben op de procedure inzake klachten, openbaarheid, hergebruik van overheidsinformatie en deugdelijk bestuur zullen opgenomen worden in de interne procedures. Rapportering klachten, openbaarheid en hergebruik van overheidsinformatie en deugdelijk bestuur Klachten : Artikel II.87 bestuursdecreet : Elke overheidsinstantie, vermeld in artikel II.74, eerste lid, brengt jaarlijks vóór 10 februari een schriftelijk verslag uit bij de Vlaamse ombudsman over de binnengekomen klachten en over het resultaat van het onderzoek naar deze klachten. Voor de Vlaamse administratie wordt het verslag uitgebracht per beleidsdomein. Openbaarheid van bestuursdocumenten : Artikel III.116: De Vlaamse Regering brengt jaarlijks verslag uit aan het Vlaams Parlement over de toepassing van de bepalingen over de toegang tot bestuursdocumenten en over de beroepen die werden ingesteld bij de beroepsinstantie openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voor deze rapportering bevraagt de beroepsinstantie elke overheidsinstantie. Deugdelijk bestuur : Artikel III.118. : § 1. In het derde jaar van elke regeerperiode brengt de Vlaamse Regering aan het Vlaams Parlement verslag uit over de wijze waarop hoofdstuk 2 (deugdelijk bestuur) is toegepast. De

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 77 van 116

overheidsinstanties die onder het toepassingsgebied van hoofdstuk 2 vallen, zijn verplicht daarvoor de nodige gegevens aan te leveren. Organisatie klachtenmanagement Lange termijn : Een fysieke en digitale klantendienst – aanspreekpunt is georganiseerd. Kortere termijn : afstemming takenpakket communicatieverantwoordelijke en klachtenvoorziening op te nemen door Juridische Dienst en Stafdienst - Communicatie.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

De rapportering inzake klachten, openbaarheid en hergebruik van overheidsinformatie is vereist in het kader van het Bestuursdecreet Geïntegreerde klantenwerking door het afstemmen van het takenpakket van de communicatieverantwoordelijke en dat van de klachtenvoorziening is vereist in het kader van het Bestuursdecreet om te evolueren op langere termijn naar 1 fysieke en digitale klantendienst

Gevolg: Zodat rapportering aan Vlaamse ombudsman, beroepsinstantie, Vlaamse parlement en Vlaamse Regering kan gebeuren

Zodat burger terecht kan bij één fysieke en digitale klantendienst en er een geïntegreerde klantendienst bestaat

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020 Jaarlijks verslag klachten

2021

2022

Jaarlijks verslag klachten

Jaarlijks verslag klachten

2023 Jaarlijks verslag klachten

2024 Jaarlijks verslag klachten

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 78 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

2020

2021

Jaarlijks verslag openbaarheid van bestuursdocumenten en hergebruik van overheidsinformatie /

Jaarlijks verslag openbaarheid van bestuursdocumenten en hergebruik van overheidsinformatie Driejaarlijks rapport deugdelijk bestuur7. Doorlopend

Geactualiseerd centraal register klachten, openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformati e

2022

2023

2024

Jaarlijks verslag openbaarheid van bestuursdocumenten en hergebruik van overheidsinformatie /

Jaarlijks verslag openbaarheid van bestuursdocumenten en hergebruik van overheidsinformatie /

Jaarlijks verslag openbaarheid van bestuursdocumenten en hergebruik van overheidsinformatie /

Doorlopend

Doorlopend

Doorlopend

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN Noteer hier de hoofdprocessen die bij de doelstelling horen

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € MIDDELEN

Behandelen van klachten en aanvragen openbaarheid van bestuur Verzorgen van juridische ondersteuning

=

-

=

-

Verzorgen van communicatie, beheren van informatie

+

-

DUIDING (FACULTATIEF)

Iets hogere inzet van de dienst communicatie te verwachten

7

In het derde jaar van elke regeerperiode brengt de Vlaamse Regering aan het Vlaams Parlement verslag uit over de wijze waarop de bepalingen inzake deugdelijk bestuurd zijn toegepast

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 79 van 116

2.7.2.2 OOD 10.02 WE PASSEN DE VENNOOTSCHAP EN HAAR ORGANEN AAN DE NIEUWE VENNOOTSCHAPSWETGEVING EN HET BESTUURSDECREET AAN UITDAGINGEN 2020-2024 1.Aanpassing sectorale regelgeving waaronder organieke bepalingen en vennootschapsvorm VLM aan de federale hervormingen inzake ondernemingsrecht, vennootschaps- en verenigingsrecht Het gewijzigde federale insolventie-, ondernemings- en vennootschappen- en verenigingsrecht heeft gevolgen op de rechtsvormen, de erkenningen, het functioneren, de subsidiemogelijkheden, de toepassing en de handhaving binnen de context van de Vlaamse overheid zowel ten aanzien van de Vlaamse regelgeving als van de entiteiten van de Vlaamse overheid (waaronder de VLM). Nader onderzoek is vereist vooraleer inhoudelijke wijzigingen aan de Vlaamse regelgeving kunnen worden geïnitieerd. 2.Hernieuwing raad van bestuur in twee fases overeenkomstig bestuursdecreet Overeenkomstig artikel III.10 van het Bestuursdecreet van 7 december 2018, stelt de Vlaamse Regering de leden van de raad van bestuur aan bij de extern verzelfstandigde agentschappen voor een hernieuwbare termijn van vijf jaar die in beginsel aanvangt zes maanden na de beëdiging van een nieuwe Vlaamse Regering na de algehele vernieuwing van het Vlaams Parlement. Intussen werd door de Vlaamse Regering de raad van bestuur de raad van bestuur hernieuwd wat betreft de regeringscommissarissen, de vertegenwoordigers van de Vlaamse Regering en de provinciale vertegenwoordigers (eerste fase). In 2020 dient de tweede fase van de hernieuwing van de raad van bestuur te worden aangevangen namelijk de aanstelling van zes onafhankelijke bestuurders. Het zal de beperkte raad van bestuur zijn die de voordracht zal doen van onafhankelijke leden van de raad van bestuur aan de Vlaamse Regering. Hiervoor zal deze nieuwe raad van bestuur de evaluatie opmaken van de bekwaamheden, kennis en ervaring die reeds aanwezig zijn in de raad en deze die nodig zijn om vervolgens een open oproep tot kandidaten te lanceren en hiervoor de selectieprocedure te starten

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Indien niet tijdig de nodige informatie/(politieke) beslissingen beschikbaar zijn

bestaat het risico dat de sectorale regelgeving en de organieke bepalingen VLM niet binnen de overgangsperiode in overeenstemming te zijn

zodat er ongewilde rechtsgevolgen zijn, zoals van rechtswege (zonder keuzemogelijkheid) omgezet wordt naar de meest

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 80 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

gebracht met het nieuwe ondernemings- , vennootschaps- en verenigingsrecht Indien niet tijdig de nodige informatie/(politieke) beslissingen beschikbaar zijn

aansluitende nieuwe rechtsvorm met mogelijke toepassingsproblemen inzake de werking van de vennootschap8 bestaat het risico dat VLM van - zodat De VLM niet slagkrachtig rechtswege wordt omgezet naar kan werken binnen de meest een bepaalde optimale vennootschapsvorm vennootschapsvorm qua werking van de organen , - - zodat de sectorale regelgeving niet is aangepast aan de hervormingen - zodat er geen rechtszekerheid is voor de belanghebbenden, er geen duidelijke regelgeving is en de VLM als vennootschap en – zodat haar organen niet kunnen werken overeenkomstig het nieuwe recht

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

2024

Aanstelling door F&B extern advocaten- of expertenkantoor door middel van een raamovereenkomst Beslissing afname van raamovereenkomst door VLM om organieke bepalingen in overeenstemming te

8

In de overgangsperiode dienen voor de specifieke aanpak nog een aantal beslissingen genomen te worden die politieke validatie nodig hebben, deze kunnen de implementatie van de specifieke aanpak vertragen. In de overgangsperiode bestaat het risico van rechtsonzekerheid en toepassingsproblemen bij een te trage omzetting en bij niet -omzetting bestaat het risico dat na de overgangsperiode de VLM van rechtswege (zonder keuzemogelijkheid) omgezet wordt naar de meest aansluitende nieuwe rechtsvorm met mogelijke toepassingsproblemen inzake de werking van de vennootschap

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 81 van 116

2020

2021

2022

2023

2024

brengen met federale hervormingen Politieke validatie van beslissingen inzake vennootschapsvorm van de VLM Onderzoek en uitwerking van specifiek decreet voor vennootschapsvorm VLM en aanpassing (indien VLM vennootschap blijft) Of ontbinding VLM als vennootschap (indien gekozen wordt dat VLM geen vennootschap blijft)

Onderzoek en uitwerking van specifiek decreet voor vennootschapsv orm VLM en aanpassing (indien VLM vennootschap blijft)

Onderzoek en uitwerking van specifiek decreet voor vennootschapsv orm VLM en aanpassing (indien VLM vennootschap blijft) Als eindpunt van de aanpassingen bijeenroeping buitengewone AV met medewerking notaris voor opmaak akten en publicatie van de vennootschapsa kten voor de aanpassing van de statuten

Onderzoek en uitwerking van specifiek decreet voor vennootschap svorm VLM en aanpassing (indien VLM vennootschap blijft) Als eindpunt van de aanpassingen bijeenroeping buitengewon e AV met medewerking notaris voor opmaak akten en publicatie van de vennootschap sakten voor de aanpassing van de statuten

Onderzoek en uitwerking van specifiek decreet voor vennootschapsvorm VLM en aanpassing (indien VLM vennootschap blijft)

Bijhouden geactualiseerd overzicht

Bijhouden geactualiseer d overzicht

Bijhouden geactualiseerd overzicht lopende

Hernieuwing raad van bestuur eerste en tweede fase Deontologische code voor leden van de raad van bestuur Bijhouden geactualiseerd overzicht lopende

Bijhouden geactualiseerd overzicht

Als eindpunt van de aanpassingen bijeenroeping buitengewone AV met medewerking notaris voor opmaak akten en publicatie van de vennootschapsakten voor de aanpassing van de statuten

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 82 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

2020 mandaten leden van de raad van bestuur

2021

2022

lopende mandaten leden van de raad van bestuur

lopende mandaten leden van de raad van bestuur

2023 lopende mandaten leden van de raad van bestuur

2024 mandaten leden van de raad van bestuur

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € MIDDELEN

DUIDING (FACULTATIEF)

Verzorgen van juridische ondersteuning

=

+

kosten voor ondersteuning juridische expertise

2.7.2.3 OOD 10.03 KENNIS EN INFORMATIE IS EENVOUDIG EN KLANTGERICHT BESCHIKBAAR

UITDAGINGEN 2020-2024 De VLM zorgt voor een kwalitatief beheer en kwalitatieve bewaring van haar bestuursdocumenten conform de bepalingen van het bestuursdecreet. De VLM bouwt het kwalitatief hoogstaand informatiemanagement verder uit ter ondersteuning van de uitvoering van haar kerntaken en stemt dit af op de Vlaamse informatiemanagementstrategie.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 83 van 116

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er onvoldoende kennis is bij de medewerkers van afspraken inzake informatiebeheer

bestaat het risico dat analoge of digitale informatie niet op de juiste locatie opgeslagen/bewaard of vernietigd wordt bestaat het risico dat de VLM de (verplichte) bewaartermijnen niet respecteert, permanent te bewaren informatie vernietigd wordt bestaat het risico dat digitale informatie niet correct wordt bewaard

zodat de kans bestaat op verlies of onbeschikbaarheid van informatie of gebruik van verouderde informatie

Omdat de VLM niet beschikt over een (goedgekeurd) informatiebeheersplan

Omdat er geen duidelijke en actuele governance afspraken beschikbaar zijn voor onze digitale informatie Omdat er onvoldoende expertise of capaciteit is bij de Afdeling informatica en GIS

bestaat het risico dat we onvoldoende kunnen inspelen op technologische evoluties

zodat informatie te kort of te lang wordt bijgehouden of de kans bestaat dat permanent te bewaren informatie verloren gaat. zodat de kans bestaat op verlies, onbeschikbaarheid of moeilijk terugvinden van de juiste informatie zodat we efficiëntiewinsten op het vlak van kennis en informatiebeheer missen en onvoldoende kunnen voldoen aan de wensen van de externe klanten

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020 Informatiebeheersplan is definitief goedgekeurd en raadpleegbaar in het centrale serieregister

2021

2022

2023

Nieuwe of ontbrekende series zijn voorgelegd aan en goedgekeurd door de selectiecommissie

Permanent analoog archief is overgedragen aan het Depot

2024 Een volledig geactualiseerde versie van het IBP/serieregister is beschikbaar.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 84 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Verzorgen van communicatie, beheren

=

=

=

=

van informatie Verzorgen van secretariaat en administratieve ondersteuning

2.7.2.4 OOD 10.04 BELANGHEBBENDEN BESCHOUWEN DE VLM ALS EEN KLANTGERICHTE, OPLOSSINGSGERICHTE, BETROUWBARE EN TRANSPARANTE ORGANISATIE

UITDAGINGEN 2020-2024 We profileren VLM als sterk merk (positief imago in het kader van reputatiemanagement). VLM manifesteert zich als een transparante organisatie (zowel intern als extern). VLM toont zich als bereikbare en toegankelijke organisatie (digitaal) en beschikt over een toegankelijke, actuele en performante website. We beschikken over een klantenloket/-portaal VLM manifesteert zich als als converserende overheidsorganisatie en is dynamisch op sociale media De communicatie diensten staan in voor een 1ste lijns klachtenbehandeling. We ontwikkelen een beeldstrategie en gebruiken 1 systeem voor archivering en ontsluiting van beeldmateriaal. We evolueren van reactieve naar meer proactieve communicatie (nieuws nog meer zelf in handen nemen en sturen ipv ‘overvallen’ te worden door persvragen).

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat de VLM bijkomend moet besparen in de volgende legislatuur

bestaat het risico dat de dienst communicatie verder moet besparen op budget en op personeelscapaciteit

Zodat het aantal producten of de kwaliteit van de producten die kunnen worden opgeleverd mogelijk verminderen en de

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 85 van 116

Omdat de werkdruk bij de interne klanten van de dienst communicatie hoog ligt

bestaat het risico dat er te weinig tijd is om de dienst communicatie proactief te betrekken en te informeren

Omdat de afdeling AIG voorrang geeft aan haar kerntaken

Bestaat het risico dat er onvoldoende ondersteuning is van de dienst communicatie voor de ontwikkeling en implementatie van nieuwe communicatietechnologieën (vb. chatbots, artificiële intelligentie, app’s,…)

Omdat de middelen voor vorming beperkt zijn

bestaat het risico dat kennis bij communicatiemedewerkers onvoldoende op peil blijft

Omdat de Vlaamse overheid steeds meer centrale platformen aanbiedt (webplatform, publicatiedatabank,…) Omdat communicatiediensten binnen de Vlaamse overheid steeds vaker samenwerken aan gezamenlijke campagnes (droogte, bebossing,..) Omdat de dienst communicatie en de dienst Personeel en Organisatie allebei zijn opgenomen in de stafdiensten

bestaat de opportuniteit dat we onze informatie ontsluiten via die kanalen

Omdat de Vlaamse overheid raamcontracten aanbiedt voor de aankoop van

bestaat de opportuniteit om meer gebruik te maken van die raamcontracten

tevredenheid over interne en externe communicatie mogelijk daalt. zodat er onvoldoende kansen zijn om in te zetten op strategische communicatieproducten waarvan de deadline verder in de tijd ligt en de ‘waan van de dag’ het overneemt. zodat de communicatiekanalen die de VLM inzet onvoldoende inspelen op de digitale mogelijkheden en we mogelijk niet kunnen voldoen aan de vooropgestelde kwaliteit van de digitale dienstverlening van de VO. zodat de kwaliteit van onze dienstverlening achterop loopt ten opzichte van andere Vlaamse overheidsinstanties. zodat de burger gemakkelijker zijn weg vindt in de informatie die door de Vlaamse overheid beschikbaar wordt gesteld.

bestaat de opportuniteit om kennis te delen met elkaar

zodat middelen efficiënter kunnen worden ingezet.

bestaat de opportuniteit om meer samen te werken en informatie beter uit te wisselen

zodat de kwaliteit en snelheid van interne communicatie over het personeels- en organisatiebeleid kunnen toenemen. zodat de administratieve last voor de dienst communicatie afneemt en zodat we voldoen

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 86 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

informatiesoftware en communicatiediensten

aan de richtlijnen mbt overheidsopdrachten.

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

2024

Goedkeuring intern communicatieplan door DR voor 30 maart 2020

Goedkeuring intern communicatieplan door DR voor 30 maart 2021 Goedkeuring extern communicatieplan door DR voor 30 maart 2021

Goedkeuring intern communicatieplan door DR voor 30 maart 2022 Goedkeuring extern communicatieplan door DR voor 30 maart 2022

Goedkeuring intern communicatieplan door DR voor 30 maart 2023 Goedkeuring extern communicatieplan door DR voor 30 maart 2023

Goedkeuring intern communicatieplan door DR voor 30 maart 2024 Goedkeuring extern communicatieplan door DR voor 30 maart 2024

Goedkeuring extern communicatieplan door DR voor 30 maart 2020 Goedkeuring communicatiestrategie 2020-2024 voor 30 juni 2020

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Verzorgen van communicatie, beheren van informatie

=

-

2.7.2.5 BELEID.

OOD 10.05 DE VLM VOERT EEN CORRECT EN TRANSPARANT FINANCIEEL

UITDAGINGEN 2020-2024 Overstap Orafin en inkanteling in centraal boekhoudkantoor.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 87 van 116

We verzorgen onze financiële verplichtingen met betrekking tot de jaarlijkse opmaak van de begroting en haar aanpassingen, de neerlegging van de goedgekeurde en gecertifieerde jaarrekeningen (Nationale Bank van België en Departement Financiën en Begroting). Inwerken nieuwe hoofdboekhouder. Verdere invoering prestatiebegroting en vastleggingsboekhouding. Opmaken VLM-begroting volgens begrotingsartikelenstructuur.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Doordat het meer benutten van de centrale dienstverlening niet goed wordt voorbereid (bij AgO/FB en/of VLM)

bestaat het risico dat de overstap naar Orafin en/of de dienstverlening via aansluiting bij het centraal boekhoudkantoor niet goed verlopen wordt het risico op fouten in de processen BO en BA groter bestaat het risico dat we deze competenties niet meer in huis hebben

Zodat er veel fouten gebeuren en de ontevredenheid toeneemt.

Door toenemende complexiteit van de instructies Door overdracht van personeel naar het boekhoudkantoor

Zodat de BO en BA niet (tijdig) goedgekeurd geraken. zodat we genoodzaakt zijn te werven voor de taken die bij VLM blijven (in een context van besparingen en waardoor onnodig kennisverlies gebeurt).

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

Overstap centraal boekhoudkantoor wordt voorbereid. Ingebruikname ORAFIN wordt voorbereid. Beschikbaarheid JR VOI en NBB

Overstap centraal boekhoudkantoor wordt voorbereid. Ingebruikname ORAFIN wordt voorbereid. Beschikbaarheid JR VOI en NBB

Overstap centraal boekhoudkantoor.

2023

2024

Beschikbaarheid JR VOI en NBB

Beschikbaarheid JR VOI en NBB

Ingebruikname ORAFIN Beschikbaarheid JR VOI en NBB

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 88 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

2020 BO en BA zijn goedgekeurd

2021 BO en BA zijn goedgekeurd

2022

2023

2024

BO en BA zijn goedgekeurd

BO en BA zijn goedgekeurd

BO en BA zijn goedgekeurd

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

verzorgen van financiële en boekhoudkundige ondersteuning voorbereiden, uitvoeren en opvolgen van jaarplanning en begroting

= of +

verzorgen van personeelsadministratie en bezoldigingen Uitvoeren van een beleids- organisatie of ictproject

-

+

+

+

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

+

bijkomende inzet is wenselijk, ook de business zal moeten bijdragen aan andere manier van taakinvulling

belangrijke impact op sommige bestaande digitale toepassingen die tijdig moeten aangepast worden

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 89 van 116

2.7.2.6 OOD 10.06 HET HR- EN DIVERSITEITSBELEID ZIJN GEÏNTEGREERD EN AFGESTEMD OP DE ORGANISATIEDOELSTELLINGEN

UITDAGINGEN 2020-2024 Er is een HR-beleidsplan, in lijn met de organisatiedoelstellingen, met doelstellingen voor het in-, door- en uitstroombeleid, het diversiteitsbeleid, het welzijnsbeleid, het integriteitsbeleid en het personeelsbeheer. Dit HR-beleidsplan is tegen eind 2024 volledig gerealiseerd. De besparingsdoelstellingen inzake personeel zijn gerealiseerd. Vanuit de VO zal er verder gestuurd worden op het HR-beleid (verdere centralisatie, uitvoering beleidsnota minister Somers). VLM benut de centrale dienstverlening. Verdere implementatie van modules van Vlimpers (Talent, Leren, PLOEG,...). Verdere ingebruikname centrale dienstverlening (werving en selectie, vormingsadministratie). Diversiteit is verankerd in het personeelsbeleid en de organisatiecultuur. Streven naar de streefcijfers in een context van zeer beperkte instroom. Uitgangssituatie 2019: •

Aandeel personeelsleden met een arbeidshandicap/chronische ziekte: 2% .

•

Aandeel vrouwen in het middenkader: 33,33%.

•

Aandeel personeelsleden van buitenlandse herkomst: 4,37% :

Aanduiden nieuwe diversiteitsambtenaar. Jaarlijkse opmaak en realisatie van een gelijke kansen en diversiteitsplan.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 90 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Door te veel en te snelle evoluties binnen de VO

Bestaat het risico dat VLM onvoldoende snel kan volgen met de implementatie van nieuw beleid EN/OF bestaat het risico dat onze eigen prioriteiten EN/OF de continuïteit van onze werking in het gedrang komen Bestaat het risico dat bepaalde projecten niet doorgezet worden EN/OF te snel worden opgestart bestaat het risico dat de personeelsbesparingen veel hoger liggen bestaat het risico dat er weinig instroom is

Zodat de ontevredenheid bij het personeel en management toeneemt.

Door onvoldoende voorbereide politieke beleidskeuzes op het vlak van HR Omdat de VO de endogene groei slechts gedeeltelijk compenseert Omdat we moeten besparen

Zodat er veel onrust en ontevredenheid bij het personeel ontstaat en zij gedemotiveerd geraken. Zodat de dienstverlening meer dient af te nemen. zodat we de streefcijfers niet kunnen bereiken en de VLMpopulatie geen weerspiegeling van de maatschappij is.

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

2024

HR-beleidsplan 20-24 is beschikbaar Prioriteiten 2020 van HRbeleidsplan zijn uitgevoerd.

Prioriteiten 2021 van HRbeleidsplan zijn uitgevoerd.

Prioriteiten 2022 van HR-beleidsplan zijn uitgevoerd.

Prioriteiten 2023 van HR-beleidsplan zijn uitgevoerd.

Prioriteiten 2024 van HR-beleidsplan zijn uitgevoerd.

Gelijke kansen en diversiteitsplan is

HR-beleidsplan 2024 is volledig gerealiseerd. Gelijke kansen en diversiteitsplan is

Gelijke kansen en diversiteitsplan is

Gelijke kansen en diversiteitsplan is

Gelijke kansen en diversiteitsplan is

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 91 van 116

2020

2021

2022

2023

2024

beschikbaar en uitgevoerd.

beschikbaar en uitgevoerd.

beschikbaar en uitgevoerd.

beschikbaar en uitgevoerd.

beschikbaar en uitgevoerd.

Jaarlijkse evolutie streefcijfers

Jaarlijkse evolutie streefcijfers

Jaarlijkse evolutie streefcijfers

Jaarlijkse evolutie streefcijfers

Jaarlijkse evolutie streefcijfers

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Voorzien en optimaliseren van HR, kennis en competenties

=

=

Bevorderen van personeelswelzijn

=

=

2.7.2.7 OOD 10.07 HET WELZIJNSBELEID VAN VLM CREËERT EEN POSITIEF EN VEILIG ARBEIDSKLIMAAT. UITDAGINGEN 2020-2024 Met een geïntegreerd en gedragen welzijnsbeleid zorgen voor een positief en veilig arbeidsklimaat dat enerzijds motiverend werkt en anderzijds bufferend werkt voor werkgerelateerde psychische klachten en een veilige werkomgeving garandeert. De uitdaging ligt er vooral in om dit te realiseren in een context die onderhevig is aan besparingen en veranderingen (centralisatie, wijzigingen statuut,…).

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 92 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er onvoldoende kennis is over veiligheid en preventie

Bestaat het risico dat de verantwoordelijke diensten en/of functies hun rol in het veiligheids- en preventiebeleid opnemen Bestaat het risico dat verantwoordelijken te weinig actief bijdragen tot het welzijnsbeleid

Zodat de belangrijkste risico’s onvoldoende afgedekt zijn.

Omdat er te weinig capaciteit is en/of bereidwilligheid is

zodat de uitvoering van het veiligheids- en welzijnsbeleid in het gedrang komt.

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

2024

Geactualiseerd GPP is goedgekeurd door de DR en het EOC op 31/12

Geactualiseerd GPP is goedgekeurd door de DR en het EOC op 31/12

Geactualiseerd GPP is goedgekeurd door de DR en het EOC op 31/12

Geactualiseerd GPP is goedgekeurd door de DR en het EOC op 31/12

Geactualiseerd GPP is goedgekeurd door de DR en het EOC op 31/12

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

Bevorderen van personeelswelzijn

=

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF) lichte stijging voor 2020 doordat een heleboel betrokkenen ingewerkt en opgeleid moeten worden

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 93 van 116

2.7.2.8 OOD 10.08 HET SYSTEEM VAN ORGANISATIEBEHEERSING EN INTERNE CONTROLE IS ADEQUAAT EN DOELTREFFEND UITDAGINGEN 2020-2024 VLM maakt voor haar planning en opvolging gebruik van gestandaardiseerde systemen en formats en gebruikt hiervoor naast Traject de eigen ontwikkelde tools waar gewenst. We verzorgen het onderhoud van de koppelingen tussen de systemen (Traject, ARIS, PSR, opvolgingstabel LI&G, Orafin). Wij blijven aandacht besteden aan het belang van monitoring door de resultaten op kwartaal of jaarniveau op te volgen. We sturen aan op basis van risicomanagement op strategisch, tactisch en operationeel ( processen en projecten) niveau en we volgen hiertoe de geformuleerde beheersmaatregelen op. Door het Informatieveiligheidsmanagementsysteem jaarlijks te onderhouden beveiligen we onze informatie en beschermen we de persoonsgegevens tegen misbruik en maken hierbij gebruik van de door de VO aangeleverde informatie. We werken constructief mee aan de audits van Audit Vlaanderen en gebruiken de aanbevelingen om onze werking te optimaliseren. We werken samen met andere agentschappen door bij te dragen in overlegorganen en door de generieke aanbevelingen en onderrichtingen te benutten. We evalueren de organisatieprojecten. De VLM realiseert efficiëntiewinsten door het beter in kaart brengen en optimaliseren van haar businessprocessen en het verder uitbouwen van haar Enterprise architectuur omgeving.

TACTISCHE RISICO’S/OPPORTUNITEITEN

Oorzaak/drijvende kracht:

Risico/kans:

Gevolg:

Omdat er door pensionering meerdere rollen actief in het kader van organisatiebeheersing verdwijnen Omdat er geen structurele middelen (VTE/€) zijn voor interne controle Omdat de individuele instrumenten voor organisatiebeheersing( Traject ARIS, PSR, tabel PL&G, informatiebeheersplan, register verwerkingen

bestaat het risico dat de kennis onvoldoende wordt doorgegeven

zodat kwaliteitsniveau van de organisatiebeheersing dreigt te dalen.

bestaat het risico dat de interne risico’s onvoldoende zichtbaar worden bestaat de kans om ze verder op structurele wijze te koppelen

zodat er vooral reactief omgegaan wordt met mogelijke bedreigingen zodat de business architectuur binnen VLM werkelijk gestalte krijgt en een baken vormt voor informatie over en kennis van de VLM werking voor elke VLM’er.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 94 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

Oorzaak/drijvende kracht: persoonsgegevens) die gebruikt worden stabieler zijn Omdat de gedeelde verantwoordelijkheidszin rond IB en gegevensbescherming nog een ruime groeimarge heeft Omdat de organisatieprojecten na de goedkeuring niet systematisch worden opgevolgd en gerapporteerd

Risico/kans:

Gevolg:

bestaat het risico dat er zich ernstige incidenten voordoen

zodat VLM imagoschade lijdt bij ernstige incidenten

bestaat het risico dat de organisatie onvoldoende inzicht heeft in de realiseerde baten

zodat ze niet kan evalueren of met de ingezette middelen de beoogde doelen zijn bereikt.

MIJLPALEN ANKERPUNTEN (INDICATIEF)

2020

2021

2022

2023

2024 Nieuw ondernemingsplan 25-29 ISMS 2024

Ondernemingsplan 20 -24 ISMS 2020

ISMS 2021

ISMS 2022

ISMS 2023

JOP/(M)JOR

JOP/(M)JOR Maturiteit risicomanagement is 3

JOP/(M)JOR

JOP/(M)JOR JOP/(M)JOR

HOOFDPROCESSEN EN MIDDELEN

HOOFDPROCES

INZET VTE

INZET € DUIDING MIDDELEN (FACULTATIEF)

Voorbereiden en uitvoeren van strategisch management en meerjarenplanning Voorbereiden, uitvoeren en opvolgen van jaarplanning en begroting Beheren van processen, instructies, projecten sturingsvariabelen

=

=

=

=

+

=

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 95 van 116

Managen van risico's, interne controle en informatiebeveiliging (IB) en gegevensbescherming

=

+

Beheren van projectportfolio

=

=

aankoop tool / inhuren expertise invullen en expliciteren van rollen

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 96 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

3 TRANSVERSALE, HORIZONTALE EN OVERKOEPELENDE

DOELSTELLINGEN 3.1 AANBEVELINGEN AUDIT VLAANDEREN De VLM hecht veel belang aan een mature organisatiebeheersing/interne controle wat zich weerspiegelt in de organisatiestructuur en -werking: sinds februari 2010 zijn deze opdrachten ondergebracht in een onafhankelijke stafdienst en wordt er systematisch verder gewerkt aan de verbetering van ons systeem van organisatiebeheersing. Een volledig overzicht van onze inspanningen is terug te vinden in het beleidsgericht rapport. De toegenomen maturiteit op het vlak van risicomanagement en de realisatiegraad van de openstaande aanbevelingen zijn een bevestiging van de geleverde inspanningen. Ook in 2020-2024 zal de VLM blijven inzetten op organisatiebeheersing. De belangrijkste uitdagingen zijn het realiseren van de aanbevelingen uit de thema-audit ICT-organisatie en ev. nieuwe aanbevelingen n.a.v. andere proces- en/of thema-audits (o.a. in 2020 zal er een procesaudit “bedrijfsdoorlichting” gebeuren). We rollen daarnaast de methodiek voor risicomanagement op open ruimteprojecten uit en verhogen hiermee onze maturiteit op het vlak van risicomanagement tot minstens 3.

3.2 OPVOLGING PERSONEELSBESPARING Door een weloverwogen vervangings- en wervingsbeleid en diverse optimalisaties en efficiëntieoefeningen bereikte de VLM de besparingsdoelstellingen van de vorige twee legislaturen. De VLM blijft op hetzelfde elan verder werken in de periode 2020-2024. Via natuurlijke en vrijwillige afvloeiingen in combinatie met een selectief wervingsbeleid en een systematische opvolging van het personeelsbudget en personeelsplan door het management wil de VLM de besparingsdoelstellingen van deze legislatuur (21 koppen en 1.092.000 euro) realiseren. De VLM stelt echter ook vast dat de Vlaamse regering in een besparingscontext slechts gedeeltelijk tussenkomt in de financiering van de loonsopslag door anciënniteitsverhoging van personeel. Daardoor is de VLM genoodzaakt meer te besparen dan de besparingsdoelstelling. Dit kan significante gevolgen hebben voor de realisatie van de doelstellingen in dit ondernemingsplan gezien er belangrijke nieuwe uitdagingen zijn in opgenomen zoals de operationalisering van het nog goed te keuren instrumentendecreet. Wat betreft de handhavingscapaciteit besliste de raad van bestuur van de VLM in 2019 om extra personeelsmiddelen, 42 VTE, te vragen aan de Vlaamse regering voor de extra handhaving in het kader van het zesde mestactieplan gezien de ambities van dit plan en de realiteit dat de voorbije 2 legislaturen 20 % is bespaard op de controle-activiteiten, doch de mestproblematiek niet is opgelost en de waterkwaliteit in landbouwgebied achteruitgaat de laatste jaren.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 97 van 116

3.3 WELZIJNSBELEID: De doelstellingen en maatregelen in het kader van het welzijnsbeleid (o.a. arbeidsveiligheid, gezondheid, ergonomie, psychosociaal welzijn) werden opgenomen in het globaal preventieplan en in de OOD 10.07.

3.4 DIVERSITEITSPLAN: De doelstellingen en acties die de entiteit zal ondernemen op het gebied van diversiteit en gelijke kansen zijn opgenomen in de hierboven beschreven OOD 10.06.

4 BIJLAGEN 4.1 JAARONDERNEMINGSRAPPORT 2019 Het jaarondernemingsrapport VLM 2019 uit Traject op basis van doelstellingen beschikbaar als bijlage 4.1. Hieronder zijn de belangrijkste realisaties weergegeven. Plattelandsbeleid We bereidden de nieuwe beleidsperiode voor met de nota Plattelandsuitdagingen 2019-2024. Deze nota schetst de grootste trends en uitdagingen voor het Vlaamse Plattelandsbeleid en bevat, na raadpleging van een interne en externe focusgroep, doelstellingen en beleidsvoorstellen voor de nieuwe regeerperiode. Deze nota heeft een sterke doorwerking gekregen in het Vlaams Regeerakkoord 2019-2024 en de Beleidsnota Omgeving. We maakten de balans op van 15 jaar Plattelandsbeleid door de verschillende resultaten in een overzichtsrapport te beschrijven en een vooruitblik op de toekomst te schetsen. We plaatsen de Vlaamse dorpen op de agenda met de uitreiking van de Dorpskrachtprijs aan Mariënstede (Dadizele) en de publicatie van het boek “Denk Doe Dorp” in samenwerking met Landelijke Gilden. Het IPO-advies over “Lokale voedselstrategieën” werkten we samen met het departement Omgeving, ILVO, de Vlaamse Bouwmeester en het departement Landbouw en Visserij, uit in het concept “Voedsellandschappen”. Het Platform Oogstbare Landschappen dacht in twee sessies na over innovatieve technieken voor resten van beheerswerken. We werkten aan de integratie van de projectenlijst en -gegevens in het plattelandsloket, dat sinds 2017 de unieke plaats is om projecten van de PDPO-maatregelen (Programma voor Plattelandsontwikkeling 2014 – 2020) in te dienen en te behandelen. Vanaf 2020 kunnen we het meer geïntegreerd behandel- en opvolgsysteem in gebruik nemen. Voor de PDPO-maatregel “Omgevingskwaliteit” hebben alle provincies oproepen gelanceerd. Op basis van een boordeling van de projectvoorstellen door de Technische Werkgroepen en de Provinciale Management Comités konden we de projectsubsidies 2019 voor deze maatregel grotendeels vastleggen: 2,4 miljoen euro

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 98 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

voor de PDPO-maatregel “Omgevingskwaliteit” voor 25 projecten en 1,5 miljoen euro voor de maatregel “Platteland+” voor 19 projecten We pleegden regelmatig overleg met de Leader-coördinatoren voor de uitvoering van de PDPO-maatregel LEADER. We wezen hierbij net geen 2 miljoen euro toe om 39 nieuwe Leaderprojecten op te starten. Uit de certificeringsaudit van het Boekjaar 2018 voor het Vlaams Betaalorgaan bleek dat de controleprocedures voor de betalingen van de maatregelen “Omgevingskwaliteit”, “LEADER” en “Samenwerking met de stad” uit het PDPO III nog onvoldoende functioneerden. In overleg met het Betaalorgaan resulteerde het actieplan in een actieplan in bijgestelde controleprocedures voor de naleving van de wet op de overheidsopdrachten en terugvordering van foutief uitbetaalde dossiers. We troffen, in samenspraak met de provincie, een minnelijke regeling wanneer de fout niet enkel aan de promotor toe te wijzen was. In opvolging van de diverse auditaanbevelingen, zetten we sterker in op de sensibilisering voor de naleving van de wet op de overheidsopdrachten, de communicatieverplichtingen en de inhoudelijke en financiële opvolging van de projecten. De bijkomende controles lieten in het begin van het jaar de achterstand in de behandeling van declaratiedossiers verder oplopen. Door hiervoor bijkomende capaciteit vrij te maken is de achterstand is zo goed als volledig weggewerkt. We coördineerden voor het beleidsdomein Omgeving de voorbereiding van het nieuwe GLB- programma en besteedden hierbij veel aandacht aan het advies over het strategisch plan en de interventiefiches. In dit verkiezingsjaar bereidden we samen met de collega’s van het beleidsdomein Omgeving een insteek voor het Regeerakkoord voor en schreven we mee aan een ontwerp van beleidsnota Omgeving 2019 – 2024. Samen met het beleidsdomein Omgeving stelden we een maatregelenpakket op dat op korte termijn uitvoering kan geven aan de strategische visie van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen. We konden in het kader van de Europese subsidieprogramma’s zoals Interreg, de projecten Beespoke, Renatur en de verlenging van het project Partridge laten goedkeuren. We voerden als Lead partner van het EIP Agri Service Point samen met de partners het jaarprogramma 2019 kwaliteitsvol uit en kregen hiervoor ook een uitermate positieve terugkoppeling van de Europese Commissie. We startten de werkzaamheden voor het indienen van een voorstel voor het GLB-netwerk na 2020. Landinrichting en grondenbank In 2019 stonden we opnieuw in voor een gedragen uitvoering op het terrein van geïntegreerde gebiedsgerichte projecten. We verzoenden hierbij actief water-, natuur-, landbouw- en landschapsdoelen in strategische openruimtegebieden. In de projecten De Blankaart, Zwinpolders, Moervaartvallei, Liereman, De Merode en de ruilverkavelingen gaven we hierbij uitvoering aan raamakkoorden en beslissingen van de Vlaamse Regering. In de Oudlandpolder ondersteunden we de opmaak van een raamakkoord, parallel aan een onderzoek naar de inzet van landinrichting. We focusten met natuurinrichtingsprojecten op de realisatie van prioritaire IHD-doelen (De Blankaart, Biscopveld, Berlare Broek-Donkmeer, Wellemeersen, Schuddebeurze, Kraenepoel, Torfbroek, Zwarte Beek, Vrieselhof, Zoerselbos, Liereman, Graafweide-Schupleer). We realiseerden een gebalanceerde ontwikkeling van landbouw, natuur- en waterdoelen in de ruilverkavelingsprojecten (Jesseren, Molenbeersel,

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 99 van 116

St-Rijkers, Izenberge fase 1, Zondereigen, Schelde-Leie, A11, Willebringen, Rijkevorsel Wortel, Gooik). We zetten in op randstedelijke gebieden met open ruimte onder druk en realiseerden er groen-blauwe verbindingen, randstedelijke parken en groenpolen (landinrichting Wijers, Schelde en Rupel, Leie-Schelde, Gentse Kanaalzone, Brugse Veldzone, Vinderhoutse bossen, Parkbos Gent, Vlaamse Rand). In het project Maasvallei gaven we een invulling aan het dorpenbeleid en versterkten we de landschappelijke samenhang. In de Vlaamse Rand en de Wijers werkten we het LIFE-project Green4Grey af. Samen met VMM, De Vlaamse Waterweg, provincie en tal van andere actoren, gaven we via de landinrichting in de Vlaamse Rand uitvoering aan het LIFE-project Belini. In de kustregio gingen we via de Europese projecten Salfar, Carbon Connects, Vedette, Fresh4Cs en Coastal na hoe we de kuststreek nu en in de toekomst best inrichten in functie van de klimaatwijziging. We versterkten het draagvlak en de omgevingskwaliteit door een volwaardig open ruimte luik bij belangrijke investeringsprojecten (A11, Koppelingsgebieden Gentse Kanaalzone, LSO met het Europees project Grenspark Groot-Saeftinghe, Natuurcompensaties Zeebrugge, Zwankendamme) te realiseren. In deze projecten legden we voor bijna 12 mio euro aan Vlaamse middelen voor inrichtingswerken vast en besteedden we voor bijna 14 mio euro aan concrete uitvoering op terrein. We benutten volop de mogelijkheden van het decreet landinrichting. We beschreven de eerste cases zodat ze een inspiratiebron zijn voor Vlaamse, provinciale en gemeentelijke overheden bij realisatie van hun programma's, plannen en projecten. We begeleidden onze partners bij de opmaak van inrichtingsnota's voor de uitvoering van hun plannen. Zo ondersteunden we heel wat overheden bij hun onderzoek naar de mogelijkheden van herverkaveling met planologische ruil (Niel, Aartselaar, provincie Antwerpen, Departement Omgeving en VMM) en startten we met de uitvoering van de eerste case herverkaveling met planologische ruil. We leverden op vraag van partners verschillende landbouw-effecten-rapporten op. In de schoot van de Programmacommissie Landinrichting adviseerden we aan de Minister inzake het landinrichtingsbeleid door aan te geven in welke gebieden in Vlaanderen de inzet van landinrichting op korte termijn de meeste toegevoegde waarde kan bieden. We beschikken hiermee over een belangrijke toetssteen bij de concrete advisering van individuele vragen naar landinrichtingsprojecten. We ontwikkeleden samen met het Agentschap Natuur en Bos een meerjarenprogramma voor natuurinrichting dat via gebiedsinrichting maximaal inzet op de realisatie van urgente instandhoudingsdoelstellingen en doelstellingen van het herstelbeheer. We ondersteunden belangrijke Vlaamse projecten met het realiseren van grondmobiliteit. In een 25-tal lokale grondenbanken verwierven we gronden voor Vlaanderen in strategische gebieden (om overstromingen tegen te gaan, nieuwe infrastructuur en Europese natuur te realiseren) en we koppelden er gelijktijdig ook een flankerend beleid voor de betrokken landbouwers aan vast. We sloten nieuwe overeenkomsten zoals de grondenbank Natuurdoelen. De Vlaamse Grondenbank verzekerde via een meer proactieve aankoop van strategische gronden in open ruimte gebieden de toegang tot grond voor cruciale open ruimte functies zoals voedselvoorziening, klimaatbuffering, biodiversiteit, …. Als voorbeeld hiervan wendden we de middelen flankerend beleid IHD-PAS aan voor het verwerven van ruilgronden voor landbouwers met gronden in IHDgebied. De evaluatie van de Vlaamse Grondenbank toonde aan dat de flankerende grondbeleidsinstrumenten voor pachters nog ontoereikend zijn. We formuleerden hiervoor een aantal verbetervoorstellen. In totaal besteedden we in 2019 bijna 30 mio euro aan grondaankopen en -ruilen, voor een oppervlakte van circa 450 ha.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 100 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

In een intensief begeleidingstraject van de rode en oranje PAS-bedrijven, behandelden we aanvragen voor bedrijfsadvies, bedrijfsreconversie, bedrijfsverplaatsing en koopplicht. We konden op basis van de eerste dossiers aan de landcommissies een aantal princiepsbeslissingen distilleren, waarmee we aan landbouwers, die wensen gebruik te maken van het flankerend beleid, een sterker houvast kunnen aanbieden. We startten met de uitvoering van het ontwerp van instrumentendecreet voor de onderdelen met betrekking tot harmonisering van compenserende vergoedingen, de harmonisering van koopplichten, de harmonisering van de inrichtingsprojecten en verbetervoorstellen aan recht van voorkeur, planologische ruil,… . We werkten verder op de beleidsaanbevelingen van het Open Ruimte Platform. Op basis van de inzichten vanuit provinciale en thematische tafels in 2018, werkten de partners in 2019 zes programma's, die weerkerende urgenties in de open ruimte aanpakken, verder uit. In het kader van het eerste Programma Water-Land-Schap konden, onmiddellijk na de instelling van het landinrichtingsproject Water-Land-Schap, 14 gebiedscoalities aan de slag gaan met concrete uitvoeringsinitiatieven op terrein. Deze uitvoeringsinitiatieven beogen door samenwerking tussen lokale overheden, landbouwers en waterbeheerders het gezamenlijk bereiken van doelen inzake water, een meer duurzame landbouw en een kwalitatief landschap. Via een sterke bottom-up aanpak versnelden we de planmatige realisatie van Europese waterdoelen en boden we de landbouw de mogelijkheid om zich te wapenen tegen de gevolgen van de klimaatverandering en om meer klimaatrobuust te produceren.

Beheerovereenkomsten Door te focussen op zorgvuldig gekozen gebieden konden we bewust de gebiedsgerichte aanpak verderzetten. Deze aanpak resulteerde in de geselecteerde gebieden voor soortenbescherming, in een gevoelige stijging van de dekkingsgraad aan maatregelen tot ruim 8,18 % . Het aantal effectieve aanvragen lag in 2019 bijzonder hoog (1.681). De bedrijfsplanners begeleidden de opmaak van die aanvragen op terrein (aantal beheerobjecten = 8.373). De betrokkenen kozen het meest voor maatregelen voor soortenbescherming (1.745 ha) en perceelsrandenbeheer (1.186 ha) waaronder 365 ha bloemenranden. In het kerngebied voor grauwe kiekendief liggen ruim 600 ha maatregelen waarvan 245 ha vogelakkers. We overschreden hiermee de doelstellingen voor het huidige soortenbeschermingsplan. In het kerngebied voor hamster haalden we met 94 ha aan maatregelen (waarvan 31 ha luzernestroken) de vooropgestelde doelstelling in het huidige soortenbeschermingsplan. Meer dan 3.000 landbouwers ontvingen tijdig ruim 11.375.200 euro als vergoedingen voor de beheerovereenkomsten. De audits toonden aan dat we als beheersdienst performant en correct functioneerden; ze stelden geen tekortkomingen op de betalingen en op de processen vast. De media (zoals duidingsprogramma’s VRT, sociale media, pers, …) brachten de beheerovereenkomsten meerdere malen positief in beeld. Mestbeleid & Mestbank Zware onderhandelingen in het voorjaar gingen de opmaak van het zesde mestactieprogramma (MAP 6) in overeenstemming met de Nitraatrichtlijn vooraf. Het Vlaams parlement keurde op basis hiervan op 22 mei 2019 de wijzigingen aan het Mestdecreet goed en de Vlaamse regering bekrachtigde deze vlak voor de verkiezingen. De Vlaamse Regering keurde het uitvoeringsbesluit over de derogatie, als onderdeel van de

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 101 van 116

VLAREME, goed in september. Voor andere wijzigingen ingevolge MAP 6 loopt de procedure voor aanpassing van VLAREME nog verder. We publiceerden het bestek voor de certificering van de bemestingsadviezen (zoals voorzien in MAP 6). De Commissie equivalente maatregelen is opgericht en kwam 3 keer bij elkaar. We bereidden de in 2020 voorziene evaluatie van MAP 6 voor. We bezorgden het derogatierapport aan de Europese Commissie op 28 juni 2019. In het rapport zijn alle vereiste rubrieken conform het uitvoeringsbesluit van de Europese Commissie opgenomen. We maakten het Mestrapport 2019 op en publiceerden het na de voorstelling aan het Kabinet van de minister van Omgeving onze website. Het kwam uitgebreid aan bod in regionale en landelijke pers. Het rapport kwam tot stand door goede interne samenwerking en de VMM. We legden de financiële middelen voor de onderzoeksagenda voor het mestbeleid vast. Alle lopende dossiers zijn financieel en procedureel afgehandeld. De potentiële financieringskanalen voor onderzoekmogelijkheden zijn in kaart gebracht i.s.m. het onderzoeksplatform duurzame bemesting. Verschillende onderzoeken werden opgestart, opgevolgd en afgerond. De onderzoeksresultaten werden toegelicht op Agriflanders, op internationale fora en aan landbouworganisaties. Overzicht lopende mestonderzoeken: • Innovatieve handhavingstechnieken: bestek gepubliceerd; • Klimaat robuust mestbeleid: aanbesteed; • Digitale opvolging van de varkens: aanbesteed; • Gebiedsgerichte attenuatiefactor: aanbesteed en opgestart; • Experten vraag pH: aanbesteed, opgestart, afgerond, gepubliceerd en gecommuniceerd; • Nitraatrijke bronnen: lopend, opgevolgd; • Bemesten in de biologische landbouw: lopend, intens opgevolgd; • Monitoringsnetwerk derogatie: opgestart en opgevolgd; • Vernieuwen monitoringsnetwerk derogatie: de verschillende onderdelen zijn besproken en verdeeld aan de organisaties die hiervoor instaan, bijkomend onderzoek nog aan te besteden; • Expertenvraag fosfor in de waterlopen: afgerond; • Fosforonderzoek landbouw- en milieukundige bemestingsnormen: afgerond en gecommuniceerd; • Bemestingsvrije stroken: afgerond en gecommuniceerd. Omdat de goedkeuring van MAP 6 op zich liet wachten, is het bemestingsseizoen gestart onder de bepalingen van MAP 5. Dit bracht wat onduidelijkheden met zich mee, onder andere voor het bepalen van het focusgebied 2019 en het opleggen van de maatregelen naar aanleiding van de nitraatresiducampagne van 2018. Op 19 april 2019 werden de maatregelen voor de focusbedrijven gepubliceerd op het Mestbankloket. We informeerden de betrokken landbouwers hierover per mail of brief. De derogatie onder MAP 5 was afgelopen eind 2018. Begin 2019 konden de landbouwers geen derogatie aanvragen voor 2019. Door de goedkeuring van MAP 6 eind mei was het vanaf juni alle hens aan dek om het nieuwe decreet ingang te laten vinden. We ondersteunden de start van de implementatie van MAP 6 voor de zomer met een uitgebreide communicatiecampagne. We pasten de processen aan en ontwikkelden de ICT- systemen om MAP 6 te implementeren. Begin juni ontvingen alle land- en tuinbouwers per mail of brief een overzicht met de belangrijkste elementen van MAP 6 met focus op wat onmiddellijk in uitvoering ging. In juni pasten we het kader van ‘teach the teacher’ toe in toelichtingen georganiseerd voor landbouwadviseurs. In elke provincie brachten we in minstens één toelichting de landbouwers uitvoerig op de hoogte van de doelstellingen en de maatregelen van MAP 6. In totaal ontvingen we 3.743 landbouwers en adviseurs op deze reeks toelichtingen.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 102 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

We hielden toelichtingen over MAP 6 voor de collega’s ambtenaren van zowel de VLM, als van de andere entiteiten van de beleidsdomein Omgeving en van het beleidsdomein Landbouw en Visserij. In sneltreintempo actualiseerden we de website van de VLM. Er is naar aanleiding van MAP 6 heel veel zorg besteed aan de 1e lijnsondersteuning. De medewerkers werden per mail of via de telefoon overspoeld met vragen van landbouwers en consulenten over MAP 6. We bespraken de uitrol van MAP6 werd uitvoerig met de belanghebbenden. Zo zijn er besprekingen doorgegaan met de kunstmestsector over aangifte- en registerplicht, met de transportsector over de vervoerregeling, met de landbouwsector over de aanpak van de AGR-GPS bij burenregelingen en met de mestverwerkingssector over de debietmeters. De Mestbank nam deel aan Agriflanders en de land- en tuinbouwbeurs in Roeselare begin 2019. De Mestbank stond de pers te woord n.a.v. de berichtgeving over vermeende fraude bij mesttransporten en kunstmestgebruik. In november organiseerden we de jaarlijkse wintertoelichtingen met de focus op de nieuwigheden in 2020; 350 adviseurs namen hieraan deel. De uitwerking van de complexe vanggewasverplichting eiste in 2019 heel veel aandacht op. We publiceerden in juni het referentiepercentage en in juli het doelareaal op het Mestbankloket. Nadien verwerkten we de vanggewasovereenkomsten. Technische en beleidsmatige beslissingen (correctiefactor referentiepercentage, wintergranen als nateelt) dwongen ons in het late najaar tot herberekeningen van het gerealiseerd areaal. We informeerden de landbouwers meermalig en individueel geïnformeerd per mail of brief over de vanggewasverplichting en de aanpassingen. We communiceerden over de verplichting ook via verschillende persberichten en een uitvoerige toelichting aan de sector via het landbouwoverleg. De aanpassingen aan de uitrijregeling zijn zichtbaar gemaakt op de website en over de afwijking voor effluent is via persberichten gecommuniceerd. Voor de nitraatresiducampagne 2019 zijn ongeveer 25.000 percelen van 14.000 landbouwers geselecteerd en opgevolgd. De droogte lag aan de basis om heel wat schadedossiers in te dienen. Zij gaven al dan niet aanleiding tot herselecties. De omvang van de campagne 2019 grenst aan de mogelijkheden van zowel de capaciteit van de Mestbank als deze van de erkende labo’s. We voerden de bestaande administratieve processen uit en we verzorgden er de opvolging ervan: de mestbankaangiften, de uitreiking van de mestverwerkingscertificaten, de behandeling van NER-bewegingen, de erkenning van mestvoerders, de verplichte stikstofstalen, de verwerking van fosfaatstalen in functie van de fosfaatclassificatie van de percelen. In 2019 legden we de nadruk op de opvolging van de mestanalyses. De Mestbank zette in op kwaliteitsborging van de beschikbare data. We sloten in kader van de export van meststoffen een nieuw samenwerkingsprotocol met Wallonië af. We slaagden erin om 467 bedrijfsdoorlichtingen af te ronden. Dit is lager dan de vooropgestelde doelstelling van 680 doorlichtingen omdat het doorlichten van de geselecteerde mestverwerkingsinstallaties en de aanpak van een fraudenetwerk rond mestsamenstellingen zeer arbeidsintensief bleken te zijn. We lichtten de resultaten van de sinds 2015 uitgevoerde bedrijfsdoorlichtingen toe aan de landbouwconsulenten; ook de specifieke vaststellingen van de doorlichtingen van mestverwerkingsinstallaties kwamen hierbij aan bod. We entten de VODKA-campagne op de in MAP 6 opgenomen gebiedstypes. Controles wijzen erop dat de nalevingsgraad in VODKA-gebied 5% hoger ligt dan daarbuiten. We controleerden 53% van de staalnemers. Daar waar we in 2016 nog 9 ernstige vaststellingen deden, bleef dit in 2019 beperkt tot 1. We controleerden de mestsamenstelling bij 2% van de mestverwerkende exploitaties en van de mesttransporten. De Mestbank

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 103 van 116

ontving ongeveer 200 meldingen van vermeende inbreuken. Bij 40 % hiervan stelden we inbreuken vast en trad de Mestbank op. Bij toezicht op de naleving op de teeltvrije en bemestingsvrije zone langs waterlopen schakelden we over van een sensibiliserende naar een sanctionerende aanpak. We zagen toe op nieuwe maatregelen en bepalingen uit MAP 6 zoals de verstrengde uitrijregeling in augustus en de opslag van mest op de kopakker. We trokken de erkenning van 3 mestvoerders in. Controles van luchtwassers brachten heel wat tekortkomingen aan het licht. Eén van de pijlers van MAP 6, met name de verkoop en het gebruik van kunstmest, vormde de aanleiding voor nieuwe acties van zowel de dienst Bedrijfsdoorlichting als de dienst Handhaving. De Mestbank verstuurde ruim 2.800 boetes naar aanleiding van administratieve tekortkomingen of terreincontroles. We behandelden meer dan 1.200 bezwaren tegen opgelegde boetes of maatregelen. In het kader van MAP 6 ontwikkelden we extra informaticatoepassingen zoals een applicatie voor het afhandelen van de derogatie-aanvraag, de aanvraag vrijstelling en de vanggewasovereenkomsten. We startten met de ontwikkeling van vernieuwde toepassingen om enerzijds de nitraatresidumetingen te evalueren en anderzijds de maatregelen op te leggen. We spraken af met het Departement Landbouw en Visserij om de verzamelaanvraag en het geoloket aan te passen. Door de late goedkeuring van MAP 6 konden we geen bemestingsprognoses voor 2019 beschikbaar stellen aan de landbouwers. We investeerden in de digitalisering van processen voor de landbouwers op het Mestbankloket. Sinds 1 januari is de nieuwe Mesttransportapplicatie (MTIL2.0) operationeel. We breidden de Staalname-applicatie (SNapp) uit voor de nitraatresidustalen. Een aantal performantieproblemen bij het Mestbankloket resulteerden in klachten. De informatica afdeling heeft alles in het werk gesteld om deze problemen op te lossen. We startten met de analyse van de berichtenbox voor landbouwers, volmachthouders en andere belanghebbenden. De applicatie om wijzigingen aan transportdocumenten digitaal te behandelen via het Mestbankloket is in de eindfase. Sinds juni kunnen we landbouwers met een nieuwe toepassing identificeren. We werkten aan een nieuwe, efficiënte terreinapplicatie voor de medewerkers van Bedrijfsdoorlichting en Handhaving. Digitalisering en IT De VLM heeft in 2019 verder ingezet op de digitale dienstverlening, digitaal werken op kantoor en op het terrein en de daaraan gekoppelde administratieve vereenvoudiging voor haar klanten en de eigen medewerkers. De IT-projecten ten gevolge van MAP 6 zijn geïdentificeerd, een plan van aanpak en timing voor realisatie in functie van impact, belangrijkheid, …e.d. is opgemaakt. We voerden het hiervoor nodige intern en extern overleg. We stelden werkgroepen samen om de reeds uitgevoerde realisaties te begeleiden en ook de verdere onderhoudsactiviteiten en projecten op te volgen en te ondersteunen. We pasten in overleg en planmatig de volgende IT-applicaties geheel of gedeeltelijk aan de nieuwe MAP6-vereisten aan: -Aanpassing van de software ter berekening van de bemestingsnormen (COBRA-verwerking) met o.a.: Invoeren nieuwe gebiedsindeling. -De berekening van de aangepaste bemestingsnormen voor de bedrijven op perceelsniveau en op bedrijfsniveau aanpassen (met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2019). -Invoeren van de nieuwe vanggewasregeling. De landbouwers moeten snel geïnformeerd worden over het areaal vanggewas dat ze nog verplicht in 2019 moeten naleven. Daarbij moet rekening gehouden worden met een systeem van overeenkomsten. -Het systeem van vrijstelling inbouwen.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 104 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

-In rekening brengen van de nieuwe derogatievoorwaarden. -Verschillende aanpassingen omdat bepalingen niet meer van toepassing zijn zoals verhoogde bemesting, … . -Genereren van een aangepast rapport met de berekende bemestingsnormen én het overzicht van de vanggewasberekening beschikbaar stellen aan de landbouwers op het Mestbankloket. -Aanpassing van de software ter verwerking van de staalnameresultaten (VAR) met o.a.: Invoering verscherpte drempelwaarden, gedifferentieerd naar het gebiedstype waarin het perceel gelegen is. -Wijzigen van de berekening en beoordeling van de bedrijfsevaluatie van het nitraatresidu, net als de voorlopige en definitieve VAR-rapporten die op het mestbankloket getoond worden. -Implementatie van een aantal geïdentificeerde quick win aanpassingen aan het bestaande boeteprogramma die toelaten om meer dan de helft van de nieuwe MAP6 boetes geautomatiseerd op te leggen. Dit betreft beperkte aanpassingen waardoor op geautomatiseerde wijze bepaalde boetes gegenereerd en berekend kunnen worden, de boetebrieven kunnen worden afgedrukt, en de doorstroming naar de programma’s voor de financiële opvolging kunnen worden verzekerd. Daarnaast kunnen ook een heel aantal MAP6 boetes geïmplementeerd worden zonder aanpassingen aan de programma’s, en dit via configuratie van de code tabellen in de databank, en het aanmaken van nieuwe boetebrief-modellen. -Aanpassen SNapp betreffende verplichte stikstofstalen. SNapp is de beheerapplicatie op het Mestbankloket voor landbouwers voor alle (al dan niet verplichte) bodemstalen. -In afwachting van de ontwikkeling van een nieuw aanvraag/meldingsplatform werd de bestaande aanvraagmodule beperkt aangepast (derogatie, vrijstelling, vanggewasovereenkomst, KNS, precisielandbouw). Andere belangrijke projecten en onderhoudsactiviteiten zijn reeds opgestart maar zullen in de loop van 2020 verder aangepakt worden, zoals: • De analysefase van de conceptuele herziening van de toepassing” maatregelen” (TOMAS), die aan elk bedrijf een correct geconsolideerd overzicht van zijn na te leven begeleidende en sanctionerende maatregelen aanlevert. • Bijsturing van de uitrijtool ten gevolge van de MAP6 • De analysefase van de digitale van de kunstmestaangifte en het -register voor kunstmesthandelaren en digitale registratie van aan- en afvoer van kunstmest door landbouwers. We werkten volgende niet MAP6-gerelateerde projecten voor de Mestbank af: -De nodige technische en architecturale aanpassingen aan de B2B-toepassing SMIL (Staalname Melding Internet Loket) om blokkering bij piekbelasting te voorkomen -De digitale jaarlijkse aangifte diervoederfabrikanten -De registratie van controles op kunstmest in de terreinapplicatie van handhaving -De nieuwe identificatie databank IDENT3, de bijhorende importmodule voor gegevens van LV (conversie), de nieuwe opbouw van IRD3 (voor gebruik door de andere toepassingen) en de beheer applicatie BIG3. We plannen om in januari 2020 de uitbreiding van het Plattelandsloket met een onderdeel ‘projectenlijst’ voor de PDPO maatregelen, OKW en Leader in productie te stellen. Hierdoor zullen alle financiële gegevens gecentraliseerd zijn en zal een betere opvolging mogelijk zijn. In de dossieropvolgingsapplicatie voor grondzaken (DOG) voerden we de nieuwe identificatie van een kadastraal perceel in, conform de implementatie bij het Kadaster op basis van de PATkey.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 105 van 116

In het kader van AVG bouwden voor alle webapplicaties van de VLM een generieke bouwsteen gebouwd om actieve toestemming van een gebruiker te vragen om zijn persoonsgegevens te verwerken en dit achteraf te kunnen bewijzen t.o.v. de betrokkene en gegevensbeschermingsautoriteit. We verleenden ondersteuning en medewerking aan Audit Vlaanderen bij het uitvoeren van een audit ICTorganisatie in VLM. We verwerkten de aanbevelingen in actieplannen voor de komende jaren. Tenslotte verlengden we in 2019 het Microsoft Licentiecontract, migreerden we de incidentbeheertool Topdesk naar de cloud en namen we het Microsoft System Center Configuration Manager (MS SCCM) in gebruik om software-installaties op het PC-park te beheren. Doelmatige organisatie Door verdere optimalisatie van de werking kon VLM ook in 2019 zich focussen op haar prioriteiten: de open ruimte met haar verschillende belanghebbenden. Enkele blikvangers in 2019: Het klachtenrapport en het jaarverslag openbaarheid van bestuur waren opnieuw tijdig en kwaliteitsvol beschikbaar. We dienden binnen het voorziene tijdskader in juni 2019 het ontwerp informatiebeheersplan in bij de Vlaamse selectiecommissie. De selectiecommissie waardeerde expliciet de inhoudelijke kwaliteit ervan. We zullen in 2020 na aanpassing de definitieve versie ter goedkeuring kunnen voorleggen. We leverden de jaarrekeningen NBB en VO tijdig op; hetzelfde geldt voor de begrotingsopmaak en aanpassing(en). Het VLM-management volgt al jarenlang op een systematische manier de doelstellingen, risico’s en begroting op en zorgt dat deze in lijn blijven met de VLM-missie en middelen. De voorbereiding van de overstap naar Orafin en de toetreding tot het dienstencentrum boekhoudkantoor zijn cruciaal voor de werking van VLM. Mede om ons hierop voor te bereiden vroeg VLM een maturiteitsinschatting van haar financieel management aan Audit Vlaanderen. We startten met de optimalisatie van alle financiële processen. We slaagden erin om vastleggingsboekhouding geleidelijk verder uit te breiden. VLM zette haar actief extern communicatiebeleid naar al de partners en belanghebbenden verder in 2019 (o.a. in het kader van MAP 6 en de projectcommunicatie) met veel oog voor participatie en opgebouwd rond een in 2019 geactualiseerd VLM organisatieverhaal. Qua HRM besteedden we veel aandacht voor interne communicatie, diversiteit en welzijn van personeelsleden (personeelspeiling met goede resultaten en campagne gezond & wel). Organisatiebeheersing en interne controle: er was een positieve evolutie op het vlak van risicomanagement (zie ook verder: maturiteit organisatie). Het facility beleid van de VLM kenmerkte zich door een efficiënte en duurzame aanpak. We werkten het vervoersbehoeftenplan af. Mede door extra investeringen versnelden we de verduurzaming het wagenpark. Eind 2019 bestond het wagenpark reeds voor één derde uit elektrische wagens. We realiseerden het kerntakenplan volledig inclusief de vooropgestelde afbouw van VTE. Als gevolg van de centralisatiebewegingen in de Vlaamse overheid en de personeelsbesparingen, optimaliseerden we de organisatie van de algemene diensten door deze te herstructureren. Besparingen

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 106 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

De VLM heeft haar inspanningen om de besparingsdoelstelling te halen loyaal en rigoureus verdergezet. Door een weloverwogen vervangings- en wervingsbeleid en diverse optimalisaties en efficiëntieoefeningen waren er op 31/12/2019 589 personeelsleden in dienst. We bereikten dus meer dan vooropgestelde koppenaantal van 591. De extra besparing van 2 personeelsleden was noodzakelijk om de budgettaire besparing van 4 487 000 euro te realiseren in de periode 2015-2019. Organisatiebeheersing De VLM werkte gestaag verder aan haar organisatiebeheersing. Een volledig overzicht van onze inspanningen is terug te vinden in het beleidsgericht rapport. De VLM deed verschillende inspanningen om de maturiteit van haar risicomanagement verder te verbeteren. De richtlijn risicomanagement werd aangepast, er gebeurden risicoanalyses op strategisch niveau en op de jaardoelstellingen (zoals we al verschillende jaren doen). Op projectniveau zijn er risicoanalyses op ITprojecten en organisatieprojecten, en deels voor openruimteprojecten waar een specifiek optimalisatietraject ten tijde van het beleidsgericht rapport nog lopende was. Rollen en verantwoordelijkheden zijn duidelijk toegewezen en worden ook effectief opgenomen. We evalueerden de methodiek voor de risicoanalyse en stuurden haar bij; dit vertaalde zich in nieuwe sjablonen. De richtlijn voor het risicobeheer legt de rollen duidelijk vast en de betrokkenen nemen hun rollen op. Het management is structureel betrokken bij het risicobeheer. De directieraad volgt de actieplannen voor de belangrijkste risico’s tweemaal per jaar op. Beheersmaatregelen voor de belangrijkste kernprocessen en enkele ondersteunende processen zijn opgesteld en gecommuniceerd. De maturiteit voor VLM verhoogde bijgevolg: voor het proces ‘risico-identificatie en -evaluatie’ stijgt deze van 2,7 naar 2,9 en voor het proces ‘risicobeheer’ verhoogt deze van 1,8 naar 2,8. Audit Vlaanderen erkent de inspanningen van VLM en zegt: “De VLM heeft echter zowel dit jaar als in het verleden al laten zien dat ze steeds werk maakt van de realisatie van deze aanbevelingen, zoals blijkt uit de indicatoren.” De tijdige realisatie en aanvaardbaarheid van de streefdata bleven op 100%, hetgeen aantoont dat VLM steeds tijdig werk maakte van de realisatie van aanbevelingen. De acceptatiegraad en realisatiegraad evolueerden verder (resp. tot 97% en 96%). VLM stelde zich verder in lijn met verplichtingen die voortvloeien uit de Algemene verordening gegevensbescherming door het verbeteren van het register van de verwerkingen persoonsgegevens, het sluiten van verwerkingsovereenkomsten en protocollen voor uitwisselingen, het melden van incidenten aan de VTC en het in uitvoeren van gegevensbeschermingseffectbeoordelingen bij het vernieuwen van zijn processen. De toegenomen maturiteit en de verankering van organisatiebeheersing in de organisatiestructuur zijn een bevestiging van het belang dat het VLM-management hecht aan interne controle/organisatiebeheersing. Diversiteit en gelijke kansen Het aandeel personeelsleden met een arbeidshandicap/chronische ziekte neemt toe 2% (1,7% in 2018). Het aandeel vrouwen in leiding van de afdelingen en het geheel van de stafdiensten bedroeg eind 2019: 44% (4/9) Het aandeel personeelsleden van buitenlandse herkomst was op 30 juni 2019: 4,37% (26/595). Van de 11 stagiairs waren er 6 van buitenlandse afkomst. Van de werkstages (3) werden er 2 ingevuld door personen van buitenlandse afkomst.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 107 van 116

We focusten op enkele thema’s zoals integrale toegankelijkheid en communicatie, het aanbieden van diverse stages en het ondersteunen van personen met een handicap of chronische ziekte. VLM gebruikte van het systeem van voorbehouden betrekkingen waarbij wij 2 personeelsleden via deze procedure aanwierven op 8 vacatures die we via deze procedure aanboden. De extra ondersteuning van personen met een arbeidshandicap of chronische ziekte resulteerde in een toegenomen aantal integratieprotocollen en weerspiegelt zich in de cijfers. We voerden specifieke communicatieacties zowel in- als extern (vb. i.h.k.v. de toegankelijkheid van een project). Op basis van het auditrapport van Anysurfer startten we met acties om het Anysurferlabel te kunnen halen.

4.2 JAARONDERNEMINGPLAN 2020 Het jaarondernemingsplan VLM 2020 uit Traject op basis van doelstellingen/processen en projecten gekoppeld aan de strategische en operationele doelstellingen van het VLM Meerjarenplan 2020-2024 is beschikbaar als bijlage 4.2. Hieronder zijn de belangrijkste aandachtpunten weergegeven. Plattelandsbeleid We beheren de maatregelen “Omgevingskwaliteit”, “LEADER” en “Samenwerking met de stad” uit het PDPO lll en PlattelandPlus in samenwerking met de provincies op een kwaliteitsvolle wijze en maken hiervoor gebruik van het e-plattelandsloket. Het plattelandsloket wordt uitgebreid voor de behandeling van de declaraties en het beheer van de projectgegevens binnen één centraal instrument. We zetten verder volop in op de voorbereiding van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid na 2020, coördineren de inzichten van het beleidsdomein Omgeving, gaan in overleg met het departement Landbouw en Visserij en bereiden de uitwerking van het nieuwe programma voor Vlaanderen voor. We maken de doelstellingen voor de 3 beleidsthema’s uit de beleidsnota Plattelandsbeleid 2019-2024 concreet. Hierbij wordt afgestemd met initiatieven van het Open Ruimte Platform en de uitwerking van de plattelandsinterventies in het GLB. Voor het beleidsthema bio-economie en voedsel zetten we het initiatief van het Platform voor Oogstbare Landschappen verder, ondersteunen we het aanspreekpunt Lokale Voedselstrategie (VVSG), starten we een programmawerking voor voedsellandschappen (ORP) en verkennen we verder de mogelijkheden van bioeconomie voor het Vlaamse platteland. Voor het beleidsthema leefbare en levendige dorpen ondersteunen we verder Buurten op den Buiten i.s.m. KBS, verkennen verder de noden en mogelijkheden voor een programmawerking voor luwte-oases (ORP) en wisselen informatie en expertise uit over dit thema met een werkgroep om zo voor dorpenbeleid en ontwikkeling te sensibiliseren en te inspireren. De evaluatiestudie over de resultaten van de subsidie voor volkstuinparken wordt opgeleverd en o.b.v. de aanbevelingen wordt een vervolginitiatief ontwikkeld. Voor het beleidsthema landschapskwaliteit en -zorg gaan we na hoe het IPO-advies voor duurzaam onderhoud van het landschap verder invulling kan krijgen, onder meer door de werking van Loketten Onderhoud

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 108 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

Buitengebied te bestendigen en doelgroepen voor landschapsbeheer te activeren. We werken mee aan de totstandkoming van landschapsparken en de opstart van een onderzoek voor landschapskarakterisatie. We geven in onze communicatie en sensibilisering meer aandacht aan de troeven van de open ruimte en een kwaliteitsvol platteland. Deze werking wordt ondersteund en onderbouwd door het Platform voor Plattelandsonderzoek en de opbouw van een indicatorenset. Het Platform voor Plattelandsonderzoek bundelt de onderzoeksnoden voor actuele plattelandsthema’s in een actuele onderzoeksagenda. We nemen voor de interventies die het beleidsdomein Omgeving wil opnemen in het kader van de Vlaamse implementatie van het toekomstige Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2021 – 2027 (GLB), de coördinatie van het Beleidsdomein op. We bereiden ook de plattelandsmaatregelen en agromilieuklimaatmaatregelen voor in functie van onze toekomstige rol als beheersdienst voor deze maatregelen. We dienen in het kader van het nieuwe GLB een offerte in voor de opdrachten die het toekomstige GLBnetwerk voor DG AGRI van de Europese Commissie zal opnemen. We werken hiervoor een voorstel uit als Lead partner in samenwerking met een consortium van Europese partners. We werken ons meerjarenplan 2020 - 2024 uit en volgen de BBT-cyclus nauwgezet op. Landinrichting en grondenbank We slaan we opnieuw de brug tussen verschillende functies en actoren en staan we in voor een gedragen uitvoering op het terrein in geïntegreerde, gebiedsgerichte projecten. We zijn hierbij actief in strategische openruimtegebieden waar we klimaat-, water-, natuur-, landbouw- en landschapsdoelen verzoenen. In de projecten De Blankaart, Zwinpolders, Oudlandpolder, Moervaartvallei, Liereman, De Merode en de ruilverkaveling - groententeelt Noordoost Limburg, geven we hierbij uitvoering aan raamakkoorden en beslissingen van de Vlaamse Regering. We focussen met natuurinrichtingsprojecten op de realisatie van prioritaire IHD-doelen (Berlarebroek, Wellemeersen, Schuddebeurze, Kraenepoel, Torfbroek, Zwarte beek, Vrieselhof, Zoerselbos, Liereman, Graafweide-Schupleer). We komen tot een gebalanceerde ontwikkeling van landbouw en realisatie van natuur- en waterdoelen in de ruilverkavelingsprojecten (Jesseren, Molenbeersel, Sint-Rijkers, Izenberge fase 1, Zondereigen, Schelde-Leie, Willebringen, Rijkevorsel Wortel, Gooik). We zetten met Landinrichting in op randstedelijke gebieden met open ruimte onder druk en realiseren er groenblauwe netwerken (Landinrichting Wijers, Schelde en Rupel, Gentse Kanaalzone en Vinderhoutse bossen, Brugse Rand, Vlaamse Rand). In de Vlaamse Rand en de Wijers wordt het LIFE-project Green4Grey afgewerkt. Samen met VMM, De Vlaamse Waterweg, provincie en tal van andere actoren, geven we via Landinrichting in de Vlaamse Rand ook uitvoering aan Belini. In het project Maasvallei geven we een invulling aan het dorpenbeleid en versterken we de landschappelijke samenhang. In de kustregio gaan we via de Europese projecten Salfar, Fresh4C’s, Carbon Connects, Vedette en Coastal na hoe we de kuststreek nu en in de toekomst best inrichten in functie van de klimaatwijziging. We zorgen voor een volwaardig open ruimte luik bij belangrijke investeringsprojecten (A11, R0, Koppelingsgebieden Gentse Kanaalzone, LSO/RSO, Natuurcompensaties Zeebrugge, Sigma), waardoor het draagvlak toeneemt en de omgevingskwaliteit wordt versterkt. Voor Rivierherstel Leie loopt een lokale grondenbank. Via Landinrichting en Natuurinrichting (Biscopveld) bouwen we geïntegreerd verder aan het bosrijke Landschapspark Bulskampveld (tussen Brugge en Gent). Op terrein zetten we volop in op de mogelijkheden van het decreet Landinrichting. In landinrichtingsplannen vestigen we erfdienstbaarheden tot openbaar nut, voeren we inrichtingswerken uit kracht van wet en herverkaveling uit kracht van wet uit, sluiten we beheerovereenkomsten op maat af en geven we uitvoering

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 109 van 116

aan uitvoeringsinitiatieven. We beschrijven deze cases zodat ze een inspiratiebron zijn voor Vlaamse, provinciale en gemeentelijke overheden bij realisatie van hun programma’s, plannen en projecten. We begeleiden onze partners bij de opmaak van inrichtingsnota’s voor de uitvoering van hun plannen. Zo ondersteunen we overheden bij hun onderzoek naar de mogelijkheden van herverkaveling met planologische ruil (Niel, Aartselaar, provincie Antwerpen, Departement Omgeving en VMM) en voeren we de eerste case herverkaveling met planologische ruil uit. In de schoot van de Programmacommissie Landinrichting komen we tot een advies aan de Minister over het programma Landinrichting. Daartoe actualiseert de Programmacommissie de beleidsthema’s in de leidraad voor de afweging van inrichtingsvragen. Daarna starten we de concrete advisering van individuele vragen naar landinrichtingsprojecten. In het najaar starten we met de Programmacommissie een proces op voor de opmaak van een investeringsagenda voor de open ruimte. Samen met het agentschap Natuur en Bos werken we aan de uitvoering het meerjarenprogramma voor Natuurinrichting. Samen overwegen we de actualisatie van dit meerjarenprogramma dat maximaal inzet op gebiedsinrichting in functie van de realisatie van urgente instandhoudingsdoelstellingen en doelstellingen van het herstelbeheer. We ondersteunen belangrijke Vlaamse projecten door het realiseren van grondmobiliteit. We verwerven hiervoor niet alleen gronden in voor Vlaanderen strategische gebieden (i.f.v. het tegengaan van overstromingen, nieuwe infrastructuur en Europese natuur) via een 25-tal lokale grondenbanken, maar we realiseren gelijktijdig ook een flankerend beleid voor de betrokken landbouwers. We sluiten drie nieuwe overeenkomsten: grondenbank Graafweide-Schupleer, Mol-Postel en Steertse Heide, grondenbank natuurdoelen. We voeren de overeenkomst met de Werkvennootschap uit om gronden te zoeken voor boscompensatie en voor ruil. Daarnaast zet de Vlaamse Grondenbank in op een meer proactieve aankoop van strategische gronden in open ruimte gebieden om toegang tot grond te blijven verzekeren voor cruciale open ruimte functies zoals voedselvoorziening, klimaatbuffering, biodiversiteit, ... Zo wenden we de middelen flankerend beleid IHD-PAS aan voor een versterkte inzet op IHD en het aanbieden van oplossingen aan landbouwers met gronden in IHD-gebied. Omdat uit een evaluatie van de Vlaamse Grondenbank blijkt dat de flankerende grondbeleidsinstrumenten voor pachters nog ontoereikend zijn, formuleren we hiervoor een concreet wetgevend voorstel. In een intensief begeleidingstraject van de rode en oranje PAS-bedrijven, behandelen we aanvragen voor bedrijfsadvies, bedrijfsreconversie, bedrijfsverplaatsing en koopplicht. We bereiden flankerend beleid voor IHD algemeen voor. We geven uitvoering aan het instrumentendecreet voor de onderdelen met betrekking tot harmonisering van compenserende vergoedingen, de harmonisering van koopplichten, de harmonisering van de inrichtingsprojecten en verbetervoorstellen aan recht van voorkeur, planologische ruil, .... We werken hiervoor aan uitvoeringsbesluiten zodat vanaf het najaar 2020 aanvragen voor compenserende vergoedingen kunnen ingediend worden. We ondersteunen de besluitvorming en de besluiten voor de VLM-onderdelen. We ondersteunen het kabinet van de Minister met de opmaak van een ontwerp evaluatierapport van het decreet Landinrichting zodat zij het kan indienen in het Vlaams Parlement vóór 30 juni 2020. In uitvoering van dit evaluatierapport werken we aan de vereenvoudiging van de regelgeving Landinrichting. We sluiten de lopende fase van de Open Ruimte Beweging af met een klankbordgroep, een studiedag en een publicatie in het eerste kwartaal. We zetten de werking voort door de trekkers van de verschillende programma’s ervaringen te laten uitwisselen in minimum 3 bijeenkomsten. In het kader van het eerste Programma Water-Land-Schap begeleiden we de gebiedscoalities verder bij de concrete uitvoeringsinitiatieven op terrein en bij de opmaak van landinrichtingsplannen. Via de samenwerking tussen

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 110 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

lokale overheden, landbouwers en waterbeheerders beogen deze uitvoeringsinitiatieven het gezamenlijk bereiken van waterdoelen, een meer duurzame landbouw en een kwalitatief landschap. Door deze sterke bottom-up aanpak versnellen we planmatig de realisatie van Europese waterdoelen en geven we de landbouw meer mogelijkheden om zich te wapenen tegen de gevolgen van de klimaatverandering en om meer klimaatrobuust te produceren. We dragen structureel bij aan het programma Bebossing dat inzet op 4.000 ha extra bos tijdens deze legislatuur en 6.000 ha extra bos tijdens volgende legislatuur. Beheerovereenkomsten We streven ernaar om de beheerovereenkomsten sterk te verankeren in het strategisch plan GLB na 2020. We optimaliseren waar mogelijk de inzet van de beheerovereenkomsten door de samenhang met andere instrumenten zoals samenwerking, niet productieve investeringen en eco-regelingen te bevorderen. We garanderen een kwaliteitsvolle uitvoering van onze dienstverlening door landbouwers tijdig te belonen voor hun inspanningen. We zorgen ervoor dat we Europose en Vlaamse wetgeving correct toepassen zodat sancties vermeden worden. We beoordelen op terrein proactief de overeenkomsten die dit jaar en volgend jaar vervallen op 31 december. We streven ernaar de overgang naar de implementatie van het GLB na 2020 vlot te laten verlopen onder meer door overeenkomsten te verlengen. Mestbeleid & Mestbank MAP 6 is in volle uitvoering: we verzorgen de voorbereiding van de aanpassing het VLAREME in verschillende fases : het kunstmestregister, debietmeters bij mestverwerkingsinstallaties, GPS systeem bij burenregeling, … . We ontwikkelen de toepassing van “equivalente maatregelen”. We starten een proces op om de bemestingsadviezen te certificeren. We gebruiken de gegevens van de nitraatconcentraties van het grond- en oppervlaktewater in het MAP meetnet, de modelberekeningen en de evaluatie van de maatregelen en instrumenten om het halverwege 2020 de evaluatie van mestbeleid door te voeren. Deze evaluatie moet resulteren in de formulering van voorstellen voor verbetering van de waterkwaliteit en aanleiding geven tot aanpassingen van de regelgeving tegen eind 2020. We werken verder aan een efficiënt mestbeleid door de governance structuur voor MAP 7 uit te werken. We ontwikkelen strategieën om de bodemkwaliteit en de bodemmonitoring te verbeteren en om de bodemdata beter te ontsluiten. We werken mee aan de criteria en aan het beleid op Europees en Vlaams niveau om producten uit de mestverwerking te laten erkennen als kunstmest. We voeren het luchtbeleidsplan uit om de ammoniakuitstoot te verminderen door optimalisatie van de emissiearme aanwendingstechnieken en door het uitwerken van reductiemaatregelen bij het gebruik van ureummeststoffen. We ontwerpen een nieuw systeem van begeleiding en voorlichting rond duurzame bemesting en bodembeheer en rollen het uit. We herwerken het monitoringsnetwerk ter opvolging van de derogatie. We zetten volgende onderzoek projecten verder: • regionale attenuatiefactoren in relatie tot waterkwaliteit, • de beïnvloeding van grondwater op oppervlaktewater en • het onderzoek naar bemesting in de biologische landbouw.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 111 van 116

We starten onderzoekprojecten op naar klimaatadaptieve maatregelen voor een verbetering van de waterkwaliteit en naar een digitaal systeem om de dieraantallen en mestuitscheiding bij de varkens uit te werken. We bekijken of we innovatieve handhavingstechnieken kunnen ontwikkelen. We leveren kwaliteitsvolle rapporten ter ondersteuning van het beleid aan, met name het Mestrapport en het derogatierapport. We coördineren voor België het vierjaarlijks rapport in het kader van de nitraatrichtlijn en we schrijven in samenwerking met de VMM het Vlaamse onderdeel uit. De verdere uitrol en implementatie van MAP 6 staat centraal. Met MAP 6 willen we vastberaden een trendbreuk in de stagnerende tot zelfs verslechterende waterkwaliteit realiseren. We scherpen in gebieden waar de doelafstand tot de waterkwaliteit groot is het beleid met de gebiedsgerichte maatregelen verder aan. Voor de vanggewasverplichting besteden we extra aandacht aan een gerichte communicatie met de landbouwers via overzichtelijke bemestingsprognoses op het Mestbankloket en via de opvolgtools in de verzamelaanvraag. De maatregel die de bemesting koppelt aan het gebruik van de hoofdteelt, wordt in 2020 voor het eerst geïmplementeerd. Nieuw voor dit jaar is de uitrol van het systeem van “equivalente maatregelen” waarmee landbouwers kunnen afwijken van de gebiedsgerichte maatregelen. We zetten sterk in op de implementatie van nieuwe MAP 6 instrumenten: de AGR-GPS verplichting voor burenregelingen naar percelen in gebiedstype 2 en 3, de aan- en verkoopregisters van kunstmest voor de kunstmesthandelaar, het aankoop- en gebruiksregister van kunstmest voor de landbouwers en de installatie van slimme debietmeters in mestverwerkingsinstallaties. Met deze instrumenten willen we deze nutriëntenstromen beter in kaart brengen en valoriseren. Voor dit alles wordt gewerkt aan een duidelijke wetgeving. We betrekken de sectoren bij de implementatie. Met de kunstmestregisters willen we beter zicht krijgen op de kunstmeststromen en het gebruik van kunstmest op de percelen door de landbouwers. We zijn gestart met de inventarisatie van alle kunstmesthandelaars en bouwen tegen 1 juli een platform uit op het Mestbankloket waarin de handelaars hun aan- en verkoop van kunstmest kunnen registreren. Ook de landbouwers moeten de aankoop van kunstmest en het gebruik ervan op het niveau van het perceel registreren. Voor de AGR-GPS verplichting zullen we samenwerken met dienstverleners die een mobiele app ontwikkelen voor de landbouwers om de AGR-GPS signalen te capteren en via services met ons uit te wisselen. Mestverwerking blijft een belangrijke hoeksteen in het mestbeleid maar een verscherpte opvolging van de nutriëntenstromen in de mestverwerkingsketen blijkt noodzakelijk. Met het actieplan mestverwerking van MAP 6 willen we de meststromen van en naar de mestverwerkingsinstallaties beter in kaart krijgen. We werken een wetgevend kader voor de installatie van slimme debietmeters en het uitwisselen van de debietmeterstanden uit. We ontwikkelen hiervoor een nieuwe databank. We herbekijken het instrument nitraatresidu in functie van de haalbaarheid en beheersbaarheid voor de labo’s, staalnemers én de Mestbank. Omdat het instrument nitraatresidu de laatste jaren een enorme toename van het aantal te bemonsteren percelen kende, komen de uitvoerbaarheid en de kwaliteit ervan ernstig onder druk. We herbekijken het instrument nitraatresidu in functie van de haalbaarheid en beheersbaarheid voor de labo’s, staalnemers én de Mestbank. We blijven veel belang hechten aan het gebruik van de reële nutriënteninhoud van mest en aan implementatie van de “bedrijfsspecifieke mestsamenstelling”. We scherpen de opvolging aan en sanctioneren bedrijven die niet beschikken over geldige mestanalyses. De handhaving van de regelgeving wordt belangrijker dan ooit. MAP 6 focust extra op fraudegevoelige sectoren en op de meststromen:

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 112 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

• • • •

We zetten de controle op de 1m teeltvrije strook onverminderd verder. We werken samen met het departement Landbouw en Visserij de controle op de inzaai van vanggewassen uit. We integreren het toezicht op de registratie en het gebruik van kunstmest in de terreincontroles. We zoeken naar innovatieve technieken om de handhaving te versterken.

Bedrijfsdoorlichting verankert de controle op de instrumenten van MAP 6 in de werking en verbetert de risicoanalyse om nog meer op de juiste bedrijven, waar de nutriëntenverliezen het grootst zijn of waar fraude aan het licht komt, te benaderen. Op een doortastende maar gepaste manier zullen we door bedrijfsdoorlichting de nodige maatregelen en sancties opleggen en opvolgen. 2020 is een opnieuw een belangrijk jaar voor de verdere uitrol van MAP 6. We hechten daarom veel belang aan een goede communicatie om de nieuwe regelgeving en de instrumenten uit te leggen zodat de naleving ervan snel ingang kan vinden We verzorgen deze communicatie via de pers, via individuele contacten en via toelichtingen aan land- en tuinbouwers, adviseurs en andere belanghebbenden. We communiceren ook maximaal via digitale kanalen en stellen de VLM-website en het Mestbankloket hierbij centraal. Door extra in te zetten op kwaliteitsborging van de gegevens en van/op prikacties, willen we hand in hand met een goede communicatie de juiste signalen geven om uitspoeling van nutriënten naar oppervlakte- en grondwater te beperken. Digitalisering en lT We zetten verder in op de digitale dienstverlening, digitaal werken op kantoor en op het terrein en de daaraan gekoppelde administratieve vereenvoudiging voor haar klanten. Gezien regelgevende initiatieven steeds meer een wijziging van software impliceren en aangezien deze aanpassingen binnen de beschikbare middelen moeten gebeuren, dreigt dit de digitalisering van andere analoge processen te vertragen waardoor de dienstverlening aan klanten voor deze processen niet meer voldoet aan de huidige digitale verwachtingen van de maatschappij. We verliezen hierdoor ook de kans om via digitalisering van een aantal analoge processen tegelijkertijd ook efficiëntiewinsten te boeken en de bijhorende personeelsinzet te kunnen verlagen. Het zesde Mestactieprogramma (MAP6) geeft aanleiding tot nieuwe processen en fundamentele wijzigingen aan bestaande processen. Dit vraagt op IT-vlak belangrijke investeringen naast de lopende IT-projecten en het onderhoud van de bestaande toepassingen. Door een systematisch tekort aan investeringsmiddelen vergroot de achterstand op vlak van digitale dienstverlening en softwarearchitectuur. Ondersteuning van het nieuwe beleid door (aan)gepaste IT-systemen is essentieel om: 1) bedrijfsgegevens conform MAP6 vlot en digitaal beschikbaar te stellen voor de doelgroep, 2) bestaande en nieuwe wettelijk verplichte gegevensuitwisseling te digitaliseren (bijvoorbeeld kunstmest, debietmeters mestverwerking, extra AGR-GPS-opvolging), en 3) een slagkrachtige en efficiënte controle en handhaving te ondersteunen. MAP6 heeft een grote impact op zeer veel bestaande IT-applicaties en vereist extra applicaties: • Aanpassingen aan IT-toepassing maatregelen (TOMAS): Deze toepassing brengt alle maatregelen die voor een bedrijf van toepassing zijn in een bepaald jaar samen. Op die manier krijgt elk bedrijf een

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 113 van 116

•

•

• •

•

correct geconsolideerd overzicht van zijn na te leven begeleidende en sanctionerende maatregelen. Deze toepassing moet conceptueel helemaal herzien worden aangezien de basis wijzigt. Mestbankloket – verbeterde gegevensontsluiting: Landbouwers krijgen via een verbeterde ontsluiting van hun bedrijfsgegevens de kans om hun nutriëntenstromen beter op te volgen en hun bedrijfsvoering beter af te stemmen op de wetgeving. In het Mestbankloket stellen we daarom gegevens over bemestingsnormen, -prognoses, bedrijfsgegevens (vervoersgegevens, afzetmogelijkheden, bruto rundveeproductie, staalnamegegevens, … ) in één bestand ter beschikking. Digitale aangifte uitbaters uitbouwen naast de bestaande aangifte van landbouwers en verwerkers: Om risico-gericht bedrijven door te lichten en te handhaven, is het noodzakelijk om alle aangiftegegevens snel ter beschikking te hebben. De aangiftegegevens van de landbouwers en verwerkers worden momenteel al uitsluitend digitaal verzameld. Door ook de aangiftegegevens van erkende mestvoerders, uitbaters van mestverzamelpunten, producenten of verdelers van andere meststoffen en producenten, invoerders of verkopers van diervoeders digitaal te inventariseren, kan sneller gebruik gemaakt worden van deze gegevens, en wordt bovendien capaciteit vrijgemaakt voor extra handhaving. Digitale kunstmestaangifte en -register voor kunstmesthandelaren en digitale registratie van aan- en afvoer van kunstmest door landbouwers AGR-GPS ondersteuning voor burenregelingen: MAP 6 legt een volledig nieuwe verplichting op vanaf 2020 (voorziene implementatie: 01.07.2020) waarbij burenregelingen traceerbaar moeten worden via AGR-GPS-signalen. Er is voor gekozen om maximaal te werken met een uitbreiding van het bestaande systeem van AGR-GPS. Gelet op de essentiële verschillen o.a. in doelgroep (erkende mestvoerders en voertuigen versus alle landbouwers en alle voertuigen), zijn er echter belangrijke verschillen in vereisten, ook op IT-vlak. Terreinopvolgingsapplicatie (TOA): In MAP6 wordt een betere naleving beoogd door een effectiever toezichts- en sanctioneringsbeleid. De VLM werkt daarom verder aan het maken van een overkoepelende applicatie die een vlotte verwerking van de terreinvaststellingen en een vlotte opvolging van de dossiers mogelijk maakt, waardoor de controles efficiënter kunnen verlopen.

•

In het kader van de beheerovereenkomsten zullen we verdere stappen zetten om de bestaande digitale voorzieningen verder te optimaliseren. • Voor inrichtingsprojecten ontwikkelen we software om het financieringsplan en het bijhorende uitvoeringsprogramma te digitaliseren en te standaardiseren. We werken verder de verschillende modules van deze applicatie: • PROFIN, een tool voor de financiële opvolging voor de gebiedsgerichte projecten van de VLM. Deze tool moet het mogelijk maken om de financiering van de inrichtingsprojecten van raming tot en met eindafrekening op te volgen. • DOSFIN, een module gericht op opvolging van uitvoeringsdossiers, studies en projectmatige grondverwerving. We vernieuwen de huidige projectadministratietoepassingen. We ronden de analyse van PAD verder af en ontwikkelen de modules om personen/bedrijven, onroerende goederen en projecten te beheren, inclusief de koppeling met andere applicaties. We voltooien de analyse van de vereisten voor een nieuwe applicatie voor het berekenen van de gebruikersvergoedingen in uitvoering van het Instrumentendecreet en we starten met de ontwikkeling ervan.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 114 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020

We voeren de impactanalyse/het toepasbaarheidsonderzoek op het gebruik van een unieke codering van klanten/leveranciersgegevens verder uit en we treffen de voorbereidingen om de applicaties aan te passen aan het overkoepelende boekhoudsysteem Orafin. We implementeren de aanbevelingen uit de ICT-audit 2019 en starten met invulling van de ICT-doelstellingen uit het VLM strategisch meerjarenplan 2020-2024. We werken verder aan de realisatie van het actieplan om de personeelsleden van de afdeling AIG proactief te vormen en zo in te zetten dat ze optimaal kunnen renderen in functie van de IT-strategie en technologische evoluties. We zetten de optimalisatie van de PMOwerking verder.

Doelmatige organisatie Een doelmatige organisatie is een voorwaarde voor de realisatie van de kerntaken. Via verschillende sporen en projecten zorgen de ondersteunende diensten daar opnieuw voor in 2020. We zijn een klantgerichte organisatie en nemen klachten van klanten en belanghebbenden ter harte. We meten de kwaliteit van de klachtenbehandeling bij de VLM volgens de indicatoren van de kwaliteitstandaarden uit de Servicemeter. We zorgen ervoor dat de Vlaamse Ombudsman begin februari 2020 beschikt over het klachtenrapport. We blijven inzetten op een daadkrachtig bestuur. Wij bezorgen het jaarverslag passieve openbaarheid aan de voorzitter van de beroepsinstantie openbaarheid van bestuur tegen eind augustus. Wij verzorgen de voorbereiding voor de aanpassingen in de regelgeving. We passen de vennootschapsvorm van de organisatie aan de nieuwe regelgeving aan en volgen het Vlaamse Bestuursdecreet nauwlettend op. We zorgen voor de ondersteuning van de samenstelling van een vernieuwde Raad van Bestuur. We bewaken de efficiënte uitrol en opvolging van alle financiële processen. De jaarrekening 2019 wordt in maart 2020 voorgelegd aan de Algemene Vergadering. Door het voeren van een vastleggingsboekhouding wordt het vastleggingskrediet quasi volledig benut in 2020. We volgen de financiën op kwartaalbasis op om overschrijdingen van het ESR-vorderingensaldo en begrotingssaldo te vermijden. Het facility beleid van de VLM kenmerkt zich door een efficiënte en duurzame aanpak. We werken een lange termijn facility plan uit. In 2020 zetten we verder in op verduurzaming van de mobiliteit. We engageren ons tot het benutten van de centrale dienstverlening. We bereiden de overstap naar Orafin en de toetreding tot het dienstencentrum boekhoudkantoor van de Vlaamse overheid voor. We werken aan de inkanteling van het vastgoed bij het Facilitair Bedrijf. Ook in 2020 passen we de principes van helder taalgebruik toe in al onze communicatieproducten. We zorgen er daarnaast voor dat alle communicatiemedia voldoen aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). De interne communicatie verloopt volgens het intern communicatieplan 2019, gebaseerd op het intern communicatiebeleid VLM 2019 – 2024. Door een intern communicatielabel toe te kennen aan belangrijke organisatieprojecten en -doelstellingen, engageren we ons om voor die projecten en doelstellingen extra aandacht te besteden aan interne communicatie naar het personeel.

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// 31.03.2020

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

pagina 115 van 116

We investeren continu in welzijn en een positief arbeidsklimaat. Een geactualiseerd globaal preventieplan (GPP) 2020-2024 vormt de basis van ons welzijnsbeleid. We voeren het actieplan n.a.v. de resultaten van de personeelspeiling 2018 uit en monitoren het effect van deze acties. Ook met een actief gelijke kansen en diversiteitsbeleid en integriteitsbeleid dragen we bij tot een positief arbeidsklimaat. Met gerichte acties streven we er naar om een afspiegeling van de maatschappij te zijn. Kenmerkend is onze participatieve aanpak waarmee dergelijke plannen en acties tot stand komen en uitgevoerd worden en waarmee we zorgen voor een grote betrokkenheid en engagement van het personeel. Besparingen We doen blijvend inspanningen om de opgelegde personeelsbesparingen te kunnen realiseren via natuurlijke en vrijwillige afvloeiingen in combinatie met een selectief wervingsbeleid. Op die manier hebben we de opgelegde personeelsbesparing (koppen) uit de vorige legislatuur kunnen realiseren en streven we ernaar om ook de nieuwe personeelsbesparingen te kunnen waarmaken. Organisatiebeheersing We hechten veel belang aan een mature organisatiebeheersing/interne controle wat zich weerspiegelt in de organisatiestructuur: sinds februari 2010 zijn deze opdrachten ondergebracht in een onafhankelijke stafdienst. We werken systematisch verder aan de verbetering van ons systeem van organisatiebeheersing. We geven gevolg aan de aanbevelingen thema-audit ICT-organisatie . We rollen de methodiek voor risicomanagement op open ruimteprojecten uit en verhogen hiermee onze maturiteit in het algemeen. We bezorgen uiterlijk 30 april het aangepaste ontwerp Informatiebeheersplan (IBP) aan de Vlaamse selectiecommissie en gebruiken het als basis voor het beheer van de VLM-informatie. Door het structureel ter beschikking stellen van de essentiële managementinformatie en -rapporteringen gekoppeld aan de beschikbare middelen, verzekeren we ook in 2020 een doelmatige werking. 2020 is ook een jaar van vooruitblikken: een jaar waarbij we de uitdagingen van 2019-2024 in een nieuw meerjarenplan gieten.

4.3 PERSONEELSPLAN Het personeelsplan VLM is opgenomen als bijlage 4.3

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// ///////////////////////////////// pagina 116 van 116

Ondernemingsplan VLM 2020 2024

31.03.2020