Rapport_Afwezigheden_nav_ziekte_2019.pdf by Vlaanderen-be

1 1

RAPPORT AFWEZIGHEDEN NAAR AANLEIDING VAN ZIEKTE 2019 VLAAMS ONDERWIJSPERSONEEL

AGENTSCHAP VOOR ONDERWIJSDIENSTEN

www.onderwijs.vlaanderen.be

Eindredactie Ivo Francis AGODI, Advies en Ondersteuning Onderwijspersoneel

Patricia Van Reet AGODI, Personeel Basisonderwijs en CLB

Met medewerking van Certimed

Verantwoordelijke uitgever

Patrick Poelmans Administrateur-generaal; Agentschap voor Onderwijsdiensten (AGODI)

Lay-out Sofie Alen Fotografie Kim Baele

Depotnummer D/2020/3241/326

RAPPORT AFWEZIGHEDEN NAAR AANLEIDING VAN ZIEKTE 2019 VLAAMS ONDERWIJSPERSONEEL

Inhoud 1

Inleiding ..................................................................................................................................................................................... 7 1.1.

Aantal personen ......................................................................................................................................................... 7

1.2.

Aantal personeelseenheden ............................................................................................................................... 12

Ziektedagen en attestdagen ......................................................................................................................................... 13 2.1.

Aantal ziektedagen ..................................................................................................................................................13

2.1.1. Totaal aantal ziektedagen ...................................................................................................................................13 2.1.2. Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid ...................................................................................13 2.2.

Aantal eendagsziekten ...........................................................................................................................................14

2.2.1. Totaal aantal eendagsziekten ............................................................................................................................14 2.2.2. Eendagsziekteverloven per onderwijsniveau ............................................................................................15 2.2.3. Eendagsziekteverlof per werkdag: ...................................................................................................................15 2.2.4. Eendagsziekteverlof per leeftijdsgroep .........................................................................................................16 2.3.

Ziektedagen en vervanging ................................................................................................................................. 17

Ziekteverzuimpercentage en nulverzuim .............................................................................................................. 18 3.1.

Ziekteverzuimpercentage .....................................................................................................................................18

3.1.1. Ziekteverzuimpercentage per leeftijdsgroep .............................................................................................19 3.1.2. Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau ..................................................................................... 20 3.1.3. Ziekteverzuimpercentage in het buitengewoon onderwijs ............................................................. 20 3.1.4. Ziekteverzuimpercentage in de centra voor basiseducatie………………………………………………………..21 f

3.1.5 Ziekteverzuimpercentage voltijds versus deeltijds werkende personeelsleden ………………...21 f

3.1.6. Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie............................................................................... 22 3.1.7. Ziekteverzuimpercentage per net .................................................................................................................. 22 3.1.8. Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau per net ...................................................................... 23 3.1.9. Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie per net ................................................................ 23 3.1.10. Ziekteverzuimpercentage in de Vlaamse centrumsteden en Brussel ............................................ 24 3.2.

Nulverzuim ................................................................................................................................................................ 25

3.2.1. Nulverzuimpercentage per leeftijdsgroep ................................................................................................... 25 3.2.2. Nulverzuim per provincie.....................................................................................................................................26

Uitdieping van de ziektedagen................................................................................................................................... 27 4.1.

Ziektedagen per afwezigheidsperiode…………………………………………………………………………..……………..27

4.2

Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid ................................................................................ 27

4.2.1. Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep .................................................................................. 28 4.2.2. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie ............................................................................................29 4.2.3. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per leeftijdsgroep .....................................................29 4.2.4. Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep per net ................................................................. 30 4.2.5. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net ........................................................................... 31 4.2.6. Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net voor de leeftijdsgroep 56-65 jaar ..... 31 4.2.7. Gemiddeld aantal ziektedagen per onderwijscategorie ...................................................................... 32

Epidemiologisch rapport ................................................................................................................................................33 5.1.

Top 5 ziektedagen en ziektegevallen per aandoening ......................................................................33

5.1.1. Top 5 ziektedagen ...................................................................................................................................................33 5.1.2. Top 5 ziektegevallen ...............................................................................................................................................34 5.2.

Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening ..............................................................................35

5.2.1. Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening per leeftijdsgroep ...........................................35 5.2.1.1 Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 56-65 jaar .........35 5.2.1.2 Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 46-55 jaar ..............36 5.2.1.3 Conclusie .................................................................................................................................................................36 5.2.2. Percentage dagen psychosociale aandoening per onderwijscategorie ........................................36 5.2.2.1. Vergelijking directiepersoneel t.o.v. alle categorieën per leeftijdsgroep ........................... 37 5.2.2.2. Vergelijking directiepersoneel t.o.v. alle categorieën per onderwijsniveau .................... 37

Deeltijds werken wegens ziekte .................................................................................................................................38 6.1.

Verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte ............................................................................38

6.1.1. Algemene gegevens i.v.m. VVP-ziekte .............................................................................................................39 6.1.2. Uitdieping gegevens VVP-ziekte ...................................................................................................................... 40 6.1.2.1. Aantal dagen VVP-ziekte per leeftijdsgroep ..................................................................................... 40 6.1.2.2. Aantal dagen VVP-ziekte per provincie ............................................................................................... 42 6.1.2.3. Aantal dagen VVP-ziekte per onderwijsniveau ................................................................................43 6.1.2.4. Aantal dagen VVP-ziekte per onderwijscategorie ..........................................................................44 6.1.2.5. Aantal dagen VVP-ziekte epidemiologisch .........................................................................................45 6.1.2.6 VVP-ziekte: duur en tewerkstellingspercentage ..............................................................................46

6.1.3. Conclusie ...................................................................................................................................................................... 47 6.2.

Langdurig verlof voor verminderde prestaties wegens medische redenen..........................48

6.2.1. Algemene gegevens over LVVPmed ................................................................................................................49 6.2.2. Uitdieping gegevens LVVPmed ........................................................................................................................ 50 6.2.2.1 Personeelsleden met LVVPmed per leeftijdsgroep ........................................................................ 50 6.2.2.2 Personeelsleden met LVVPmed per provincie ................................................................................... 51 6.2.2.3 Personeelsleden met LVVPmed per onderwijsniveau .................................................................. 52 6.2.2.4 Personeelsleden met LVVPmed per onderwijscategorie .............................................................53 6.2.2.5 LVVPmed epidemiologisch ...........................................................................................................................54 6.2.2.6 LVVPmed: tewerkstellingspercentage en duur .................................................................................55 6.3.

Conclusie .....................................................................................................................................................................55

Controles op afwezigheid wegens ziekte .............................................................................................................56 7.1.

Aantal uitgevoerde controles – opgeleverde resultaat ....................................................................56

7.2.

Aantal uitgevoerde controles uitgesplitst naar de aanvrager van de controle .................56

7.2.1. Uitsplitsing van de controles op initiatief van het personeelslid ............................................... 57 7.2.2. Controles m.b.t. verlenging van VVP-ziekte en LVVPmed ................................................................ 57

7.3.

Arbitrageonderzoeken ......................................................................................................................................... 57

7.4.

Aantal tweede controles ....................................................................................................................................58

7.5.

Controles van eendagsziekten ........................................................................................................................58

7.6

Klachten bij controles………………………………………………………………………………………………………………………….59

Samenvatting ....................................................................................................................................................................... 60

Inleiding

In 2001 is de administratie gestart met het maken van een jaarrapport m.b.t. het ziekteverzuim voor het Vlaamse onderwijspersoneel, in samenwerking met de controlefirma die instaat voor de concrete ziektecontroles. In het eerste rapport werden de cijfers uitgesplitst per geslacht, leeftijdsgroep en provincie. In de volgende jaren werd het rapport uitgebreid met grafieken, kwamen er cijfers bij per onderwijsniveau en onderwijscategorie en werd het aangevuld met aanbevelingen voor het beleid. Sinds 2008 werd er een bijkomend onderzoek gedaan naar het ziekteverzuim van de directies. Door de evolutie van de laatste jaren op het vlak van verloven voor verminderde prestaties wegens ziekte, namelijk het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte dat is uitgebreid sinds 1 september 2011 en het langdurige verlof voor verminderde prestaties wegens medische reden dat is gecreëerd vanaf 1 januari 2015, is het aangewezen om dat onderdeel van de afwezigheden wegens ziekte af te splitsen van de gewone afwezigheden wegens ziekte. Dat is dan ook consequent gebeurd in dit jaarrapport, zoals ook al gebeurde in het jaarrapport van 2017 en 2018. Er zijn twee duidelijk onderscheiden onderdelen. In de hoofdstukken 2 tot en met 5 wordt ingegaan op de evolutie van het ziekteverzuim, waarbij personeelsleden volledig afwezig zijn wegens ziekte. Hoofdstuk 6 behandelt de twee verloven met verminderde prestaties naar aanleiding van ziekte, namelijk de evolutie van de opname van het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte (VVP-ziekte) enerzijds en van het langdurig verlof om medische redenen (LVVPmed) anderzijds. De meegedeelde gegevens gaan in essentie over het aantal ziektedagen dat de onderwijspersoneelsleden doorgaven aan de controlefirma Certimed. Daarnaast komen de gegevens uit de databanken voor personeelsbeheer van het ministerie, het zogenaamde Elektronische PersoneelsDossier (EPD). In dit rapport worden gegevens verzameld voor de personeelsdossiers van het basisonderwijs, het secundair onderwijs, het deeltijds kunstonderwijs, het volwassenenonderwijs en de centra voor leerlingenbegeleiding, de onderwijsinspectie en de pedagogische begeleidingsdiensten. De personeelsleden van de hogescholen ressorteren niet onder de ziektecontrole van Certimed. Nieuw in dit rapport is de opsplitsing tussen voltijds werkende en niet voltijdse werkende personeelsleden. De laatste categorie wordt hierna deeltijds genoemd.

1.1.

Aantal personen

De personen die opgenomen zijn in dit rapport hebben een aanstelling en hebben recht op het ontvangen van een bezoldiging van het Agentschap voor Onderwijsdiensten en/of van de afdeling Volwassenenonderwijs van het Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs, Kwalificaties en Studietoelagen. Omdat de contracten met de controlefirma’s telkens afgesloten worden per kalenderjaar, gaat het in het rapport ‘afwezigheden naar aanleiding van ziekte’ telkens om gegevens per kalenderjaar, niet per schooljaar. Aantal fysieke personen 2017

2018

2019

Mannen

47.960

25,03%

48.082

24,86%

48.575

24,67%

Vrouwen

143.654

74,97%

145.356

75,14%

148.350

75,33%

Totaal

191.614

100%

193.438

100%

196.925

100%

We stellen vast dat er 3.487 personen meer opgenomen zijn in dit rapport dan in het rapport van 2018. Meer informatie over de evolutie van het aantal personeelsleden is te vinden in de statistische jaarboeken van het Vlaams Onderwijs 2018-2019 en 2019-2020 (onderwijsstatistieken). Op de volgende bladzijden splitsen we de personen uit per leeftijdsgroep, provincie, onderwijscategorie en onderwijsnet.

onderwijsniveau,

- Aantal personen per leeftijdsgroep (er wordt uitgegaan van de leeftijd van het personeelslid op 1 januari): 2019 M

-26j 2.900

% 5,97%

26-35j 11.098

% 22,85%

36-45j 13.445

% 27,68%

46-55j 11.306

% 23,28%

56-65j 9.479

% 19,51%

10.766

7,26%

39.695

26,76%

42.673

28,77%

34.046

22,95%

20.875

14,07%

Tot.

13.666

6,94%

50.793

25,79%

56.118

28,50%

45.352

23,03%

30.354

15,41%

De personen ouder dan 65j zijn niet opgenomen in deze tabel.

Om de leeftijd te kunnen vergelijken worden hieronder ook de gegevens vermeld van 2018: 2018 M

-26j 2.806

% 5,84%

26-35j 11.259

% 23,42%

36-45j 13.010

% 27,06%

46-55j 11.489

% 23,89%

56-65j 9.268

% 19,28%

11.110

7,64%

39.963

27,49%

40.876

28,12%

34.200

23,53%

18.993

13,07%

Tot.

13.916

7,19%

51.222

26,48%

53.886

27,86%

45.689

23,62%

28.261

14,61%

Onderverdeling per jaar voor de leeftijd van 55 tot 65 jaar: 2019

55j

56j

57j

58j

59j

60j

61j

62j

63j

64j

65j

Mannen

1.288

1.251

1.309

1.308

1.462

1.467

1.277

604

364

266

171

Vrouwen

3.739

3.640

3.477

3.338

3.076

2.960

2.294

875

559

399

257

Totaal

5.027

4.891

4.786

4.646

4.538

4.427

3.571

1.479

923

665

428

Om de leeftijd te kunnen vergelijken worden hieronder ook de gegevens vermeld van 2018: 2018 Mannen

55j 1.249

56j 1.322

57j 1.326

58j 1.465

59j 1.486

60j 1.467

61j 973

62j 497

63j 327

64j 225

65j 180

Vrouwen

3.662

3.486

3.358

3.134

3.010

2.785

1.538

707

450

303

222

Totaal

4.911

4.808

4.684

4.599

4.496

4.252

2.511

1.204

777

528

402

Voor de volledigheid geven we ook de cijfers per leeftijd van de 65-plussers. In dit rapport vindt u verder geen uitgesplitste gegevens over deze leeftijdsgroep omdat deze groep zeer klein is. 2019 Mannen

66j 105

67j 62

68j 35

69j 40

70j 25

+70j 80

Vrouwen

Totaal

198

105

124

Om de leeftijd te kunnen vergelijken worden hieronder ook de gegevens vermeld van 2018: 2018 Mannen

66j 71

67j 43

68j 42

69j 22

70j 22

+70j 50

Vrouwen

Totaal

135

- Aantal personen per provincie: 2019

Antwerpen

VlBrabant

BHG

Limburg

O-Vl

W-Vl

13.293

27,37%

6.271

12,91%

2.799

5,76%

6.652

13,69%

10.623

21,87%

8.929

18,38%

42.693

28,78%

20.789

14,01%

7.963

5,37%

19.493

13,14%

32.835

22,13%

24.558

16,55%

Tot.

55.986

28,43%

27.060

13,74%

10.762

5,47%

26.145

13,28%

43.458

22,07%

33.487

17,00%

BHG: Brussels Hoofdstedelijk Gewest

- Aantal personen per provincie per leeftijdscategorie: Antwerpen

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

708

5,33%

3.042

22,88%

3.698

27,82%

3.169

23,84%

2.561

19,27%

Vrouwen

2.786

6,53%

11.527

27,00%

12.378

28,99%

9.904

23,20%

5.992

14,04%

Totaal

3.494

6,24%

14.569

26,02%

16.076

28,71%

13.073

23,35%

8.553

15,28%

VlaamsBrabant

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

441

7,03%

1.661

26,49%

1.749

27,89%

1.350

21,53%

1.026

16,36%

Vrouwen

1.479

7,11%

5.534

26,62%

6.060

29,15%

4.825

23,21%

2.838

13,65%

Totaal

1.920

7,10%

7.195

26,59%

7.809

28,86%

6.175

22,82%

3.864

14,28%

BHG

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

209

7,47%

756

27,01%

785

28,05%

523

18,69%

500

17,86%

Vrouwen

763

9,58%

2.654

33,33%

2.271

28,52%

1.410

17,71%

847

10,64%

Totaal

972

9,03%

3.410

31,69%

3.056

28,40%

1.933

17,96%

1.347

12,52%

Limburg

-26j

36-45j

46-55j

Mannen

428

6,43%

1.404

21,11%

1.797

27,01%

1.600

24,05%

1.387

20,85%

Vrouwen

1.366

7,01%

4.946

25,37%

5.473

28,08%

4.638

23,79%

3.040

15,60%

Totaal

1.794

6,86%

6.350

24,29%

7.270

27,81%

6.238

23,86%

4.427

16,93%

OostVlaanderen

-26j

26-35j

Mannen

622

5,86%

2.479

Vrouwen

2.482

7,56%

Totaal

3.104

7,14%

-26j

WestVlaanderen nn Mannen

36-45j

46-55j

56-65j

2.906

27,36%

2.471

23,26%

2.072

19,50%

8.818

23,34 % 26,86

9.461

28,81%

7.437

22,65%

4.574

13,93%

11.297

% 26,00%

12.367

28,46%

9.908

22,80%

6.646

15,29%

46-55j

26-35j

36-45j

56-65j

492

5,51%

1.755

19,66%

2.507

28,08%

2.193

24,56%

1.929

Vrouwen

1.887

7,68%

6.212

25,30%

7.025

28,61%

5.829

23,74%

3.580

21,60 % 14,58%

Totaal

2.379

7,10%

7.967

23,79%

9.532

28,46%

8.022

23,96%

5.509

16,45%

- Aantal personen per onderwijsniveau:

2019

Basis

Secundair

DKO

Mannen

11.049

22,75%

30.586

62,97%

2.750

5,66%

Vrouwen

75.744

51,06%

56.732

38,24%

4.156

Totaal

86.793

44,07%

87.318

44,34%

6.906

3.412

% 7,02%

CLB 403

0,83%

2,80%

7.433

5,01%

3.742

2,52%

3,51%

10.845

5,51%

4.145

2,10%

Basisonderwijs: hoofdstructuur 111, 121, 211, 221, IA0, IB0, IP0, ID0, IE0, T00 Secundair onderwijs: hoofdstructuur 311, 312, 321, IF0, IH0, II0 Deeltijds Kunstonderwijs: hoofdstructuur 316 Volwassenenonderwijs: hoofdstructuur 317, 417, 618 CLB:hoofdstructuur C00, P00 Niet apart opgenomen: inspectie (DS0), pedagogische begeleiding (B**) en andere kleine hoofdstructuren (A00, D00 en K00)

- Aantal personen in het buitengewoon onderwijs: buitengewoon lager onderwijs 1.348

buitengewoon secundair onderwijs 3.068

2019

buitengewoon kleuteronderwijs

Mannen

Vrouwen

775

9.235

7.484

Totaal

801

10.583

10.552

Zij vormen een deelgroep van respectievelijk basisonderwijs en secundair onderwijs van de tabel hierboven over het aantal personen per onderwijsniveau.

- Aantal personen in de centra voor basiseducatie: 2019

CBE

Mannen

222

Vrouwen

1.327

Totaal

1.549

Zij vormen een deelgroep van het volwassenonderwijs.

- Aantal personen voltijds/deeltijds 2019

voltijds

deeltijds

Mannen

24.778

23.797

Vrouwen

57.606

90.744

Totaal

82.384

114.541

- Aantal personen per onderwijscategorie 2019 M

Ond 41.182

% 84,78%

Dir 2.306

% 4,75%

ParaM 334

% 0,69%

Opv 3.111

% 6,40%

119.518

80,56%

3.204

2,16%

6.971

4,70%

86.00

5,80%

Totaal

160.700

81,60%

5.510

2,80%

7.305

3,71%

11.711

5,95%

2019 M

Adm 1.120

% 2,31%

Tech 308

% 0,63%

MVD 31

% 0,06%

6.565

4,43%

3.229

2,18%

0,05%

Totaal

7.685

3,90%

3.537

1,80%

101

0,05%

Ond: bestuurs- en onderwijzend personeel met uitzondering van de directie Dir: directiepersoneel ParaM: paramedisch, psychologisch, orthopedagogisch, sociaal en medisch personeel Opv:: opvoedend hulppersoneel Adm: administratief personeel Tech: technisch personeel MVD: meester, vak- en dienstpersoneel Niet apart opgenomen: inspectie en pedagogische begeleiding

- Aantal personen per net

2019

GO!

Gesubs. Gem. ond.

Gesubs. Prov. ond.

Gesubs. Vrij ond.

Mannen

10.693

7.105

1.970

28.604

Vrouwen

30.489

23.933

2.893

90.467

Totaal

41.182

31.038

4.863

119.071

De personeelsleden van de scholen van de Vlaamse Gemeenschapscommissie in Brussel zijn niet opgenomen in deze tabel. - Aantal personen per net per leeftijdscategorie: 2019

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

GO!

2.846

6,91%

11.834

28,74%

12.947

31,44%

8.485

20,60%

4.929

11,97%

Gesubs. Gem. ond.

2.109

6,79%

8.142

26,23%

8.634

27,82%

7.250

23,36%

4.796

15,45%

Gesubs. Prov.ond.

199

4,09%

962

19,78%

1.407

28,93%

1.233

25,35%

1.039

21,37%

8.385

7,04%

29.670

24,92%

32.934

27,66%

28.253

23,73%

19.458

16,34%

Gesubs. Vrij ond.

1.2. Aantal personeelseenheden

Een volgend begrip dat gebruikt wordt om het ziekteverzuim te kunnen weergeven en verband houdt met personeel is ‘personeelseenheid’. Eén ‘personeelseenheid’ is de aanstelling van één persoon voor een volledig jaar.

In 2019: 48.575 mannen komen overeen met 43.065,15 personeelseenheden 148.350 vrouwen komen overeen met 134.142,07 personeelseenheden 196.925 personen komen overeen met 177.207,22 personeelseenheden In 2018 vertegenwoordigden 193.438 personen 174.293,71 personeelseenheden. In 2017 vertegenwoordigden 191.614 personen 172.605,87 personeelseenheden. We merken daarbij op dat ten opzichte van het rapport van 2018 het aantal personen en het aantal personeelseenheden stijgt. Het aantal personen stijgt met 1,80%, het aantal personeelseenheden stijgt met 1,67%. Alle berekeningen en gegevens van Certimed m.b.t. de opgenomen ziektedagen zijn gebaseerd op personeelseenheden. Als we het verder in dit rapport hebben over ‘personeelsleden’ bedoelen we ‘personeelseenheden’. Als het begrip personeelseenheden niet gebruikt wordt, maar men uitgaat van ‘fysieke personen’, dan wordt dat expliciet vermeld.

2. Ziektedagen en attestdagen 2.1. Aantal ziektedagen 2.1.1.

Totaal aantal ziektedagen

De ziektedagen die zijn geregistreerd bij Certimed voor het jaar 2019 (attesten opgestuurd in 2018 en 2019 voor 2019), aangevuld met de eendagsziekteverloven, bedragen 3.005.582 dagen. Ter vergelijking: - Ziektedagen voor het jaar 2018: 2.853.170 - Ziektedagen voor het jaar 2017: 2.738.618 Nominaal is er een stijging met 152.412 ziektedagen. Dat is een stijging van 5,34% t.a.v. 2018. Er is ook een beperkte stijging van het aantal personeelsleden van 1,67 % Er is bijgevolg sprake van een stijging van het ziekteverzuim.

2.1.2.

Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid

In 2019 noteren we de volgende cijfers m.b.t. het gemiddelde aantal ziektedagen per personeelslid: Mannen : 595.269 dagen voor 43.065,15 personeelsleden = 13,82 Vrouwen: 2.410.313 dagen voor 134.142,07 personeelsleden = 17,97 Totaal:

3.005.582 dagen voor 177.207,22 personeelsleden = 16,96

Ziektedagen

2017

2018

2019

Mannen

12,99

13,66

13,82

Vrouwen

16,82

17,25

17,97

Totaal

15,87

16,37

16,96

Uit deze cijfers blijkt dat er een duidelijke stijging is in vergelijking met vorig jaar, de stijging is het grootst bij de vrouwen. 2019

voltijds

deeltijds

Mannen

13,88

13,75

Vrouwen

17,29

18,45

Totaal

16,27

17,53

Bij personeelsleden die voltijds werken is het gemiddeld aantal ziektedagen lager dan bij personeelsleden die deeltijds werken. Het verschil is bij de vrouwen veel groter dan bij de mannen.

2.2. Aantal eendagsziekten 2.2.1. Totaal aantal eendagsziekten (personeelsdatabank EPD) Het aantal eendagsziekteverloven voor 2019 bedraagt 118.041 dagen, genomen door 68.003 personen. Het aantal eendagsziekteverloven voor 2018 bedraagt 110.823 dagen, genomen door 65.278 personen. Het aantal eendagsziekteverloven voor 2017 bedraagt 106.356 dagen, genomen door 63.012 personen. De eendagsziekteverloven zijn in 2019 gestegen met 7.218 dagen. Dat is een stijging met 6,51% ten opzichte van 2018, terwijl het aantal personeelsleden dat potentieel eendagsziekteverlof kon opnemen steeg met 1,80%. Het percentage personen dat gebruik maakt van eendagsziekteverloven stijgt. In 2019 was dat gelijk aan 34,53%. In 2018 bedroeg het percentage 33,75% en in 2017 maakte 32,88% van het onderwijspersoneel ten minste één keer gebruik van een eendagsziekteverlof.

aantal dagen eendagsziekteverlof 120 000 100 000 80 000 60 000 40 000 20 000 0 2015

2016

2017

2018

2019

We zagen de afgelopen jaren een stijging van het aantal dagen eendagsziekteverlof. Om die reden is de bovenstaande tabel met de cijfers vanaf 2015 opgenomen, om de vergelijking met de voorgaande jaren te kunnen maken over een periode van 5 jaar.

gemiddelde aantal eendagsziekteverloven per personeelseenheid 0,7 0,65 0,6 0,55 0,5 0,45 0,4 0,35 0,3 0,25 0,2

2017

2018

2019

In 2018 was het gemiddelde aantal eendagsziekteverloven per personeelseenheid gelijk aan 0,67. In 2018 was dat 0,64; in 2017 ging het om een gemiddeld aantal van 0,62.

2.2.2. Eendagsziekteverloven per onderwijsniveau In de onderstaande tabel delen we het aantal eendagsziekteverloven per onderwijsniveau door het aantal personeelsleden in het betrokken onderwijsniveau. Zo kunnen we vaststellen of er verschillen zijn tussen de onderwijsniveaus m.b.t. de opname van eendagsziekte. 2017

Basis

Secundair

DKO

CLB

Totaal

Mannen

0,38

0,65

0,61

0,41

0,82

0,57

Vrouwen

0,37

0,76

0,67

0,59

0,77

0,55

Totaal

0,38

0,72

0,65

0,54

0,77

0,56

2018

Basis

Secundair

DKO

CLB

Totaal

Mannen

0,41

0,67

0,64

0,43

0,81

0,59

Vrouwen

0,39

0,76

0,66

0,84

0,57

Totaal

0,40

0,73

0,66

0,58

0,83

0,57

2019

Basis

Secundair

DKO

CLB

Totaal

Mannen

0,43

0,70

0,66

0,43

0,85

0,62

Vrouwen

0,42

0,80

0,69

0,71

0,87

0,59

Totaal

0,42

0,76

0,68

0,62

0,87

0,60

Vrouwen in het CLB maken het meest gebruik van het eendagsziekteverlof, vrouwen in het basisonderwijs het minst. Los van de verdeling naar geslacht merken we dat de personeelsleden van het CLB het meest gebruik maken van het eendagsziekteverlof.

2.2.3.

Eendagsziekteverlof per werkdag: Maandag

Dinsdag

Woensdag

Donderdag

Vrijdag

Zaterdag

2017

26.366

21.916

13.854

19.663

23.805

693

2018

28.327 28.636

21.782 24.912

14.378 15.086

20.420 21.952

25.169 26.552

682 814

2019

Niet opgenomen: zondagen

Blijkbaar worden de eendagsziekteverloven nog steeds het meest genomen op dagen die aansluiten bij het weekend. In 2017 werd 47,17% van de eendagsziekteverloven opgenomen op een maandag of een vrijdag, in 2018 47,41% en in 2019 46,75%.

Er is een stijging alle dagen van de week, maar de grootste stijging is er op dinsdag.

2.2.4.

Eendagsziekteverlof per leeftijdsgroep

In de onderstaande tabel delen we het aantal eendagsziekteverloven van de leeftijdsgroep door het aantal personeelsleden van de leeftijdsgroep. -26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

2017

0,36

0,62

0,59

0,53

0,52

2018

0,36

0,65

0,61

0,55

0,52

2019

0,39

0,68

0,63

0,57

0,55

Eendagsziekteverlof komt vooral voor in de leeftijdsgroep 26-35j. Deze groep heeft ook het laagste nulverzuimpercentage, zie pagina 25. Ook hier zien we een stijging in alle leeftijdsgroepen.

2.3. Ziektedagen en vervanging Sinds een aantal jaren volgen wij op in welke mate ziekteverloven leiden tot vervanging van de titularissen. Deze gegevens worden gedistilleerd uit de personeelsdatabank (EPD) van het Agentschap voor Onderwijsdiensten. Als we de voorbije jaren bekijken, zien we dat er voor ongeveer 70% van de ziektedagen vervangers ingeschakeld worden. Dat is voor een deel verklaarbaar door het feit dat vervangingen slechts mogelijk zijn vanaf 10 dagen afwezigheid (m.u.v. de toepassing van een vervanging van korte afwezigheden in het basisonderwijs). Volgens de personeelsdatabank EPD werden er in 2019 2.097.785 dagen vervangen door 37.094 personen. In 2018: 1.994.545 dagen en 35.615 vervangers In 2017: 1.918.427 dagen en 33.769 vervangers Volgens EPD wordt er 67,02% van het totale aantal ziektedagen vervangen (in 2018: 67,21%; in 2017: 68,16%) In 2019 werden er meer dagen vervangen door meer vervangers, maar het percentage vervangen ziektedagen daalde. Dat kan er op wijzen, dat men voor een afwezigheid wegens ziekte van één personeelslid soms meer dan één vervanger moet zoeken en dat men niet altijd een vervanger vindt.

3. Ziekteverzuimpercentage en nulverzuim 3.1

Ziekteverzuimpercentage

Het ziekteverzuim is het aantal ziektedagen dat de personeelsleden gespreid over het jaar opnemen. Het ‘ziekteverzuimpercentage’ wordt als volgt berekend:

totaal aantal ziektedagen x 100 totaal aantal personeelseenheden x 365 (of 366)

Dat percentage geeft weer hoeveel procent van de dagen in een jaar een personeelslid gemiddeld afwezig is wegens ziekte. Traditioneel wordt in alle sectoren het ziekteverzuimpercentage berekend op basis van het totale aantal dagen in het jaar, zonder rekening te houden met op te nemen vakantiedagen. Ook in de privésector en bij overheidsdiensten kan dat aantal vakantiedagen uiteenlopen. Doordat in het onderwijs het aantal dagen vakantie relatief groot is en in deze perioden het ziekteverzuim significant lager is, moeten we ervan uitgaan dat het ziekteverzuimpercentage voor het onderwijspersoneel daardoor positief beïnvloed wordt. Dat aspect maakt een vergelijking met andere sectoren moeilijk. In 2019 was het ziekteverzuimpercentage 4,65% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) en 4,46% zonder eendagsziekteverloven. In 2018 was het ziekteverzuimpercentage 4,48% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) en 4,31% zonder eendagsziekteverloven. In 2017 was het ziekteverzuimpercentage 4,35% (met eendagsziekteverloven inbegrepen) en 4,18% zonder eendagsziekteverloven.

Bovenstaande gegevens kunnen als volgt samengevat worden. Met 1dz

Zonder 1dz

2017

4,35%

4,18%

2018

4,48%

4,31%

2019

4,65%

4,46%

Daaruit moeten we concluderen dat het ziekteverzuimpercentage in 2019 het hoogste was van de laatste jaren. Verder in dit rapport bedoelen we met het ziekteverzuimpercentage steeds het percentage met eendagsziekteverloven inbegrepen.

3.1.1

Ziekteverzuimpercentage per leeftijdsgroep -26j

26-35j

36-45j

46-55j

2017

1,40%

2018

1,43%

2019

1,50%

56-65j

2,88%

3,61%

4,92%

8,61%

2,93%

3,68%

4,97%

8,87%

3,06%

3,71%

4,97%

9,29%

Over de jaren heen zien we dat het ziekteverzuimpercentage gevoelig stijgt met de leeftijd. In vergelijking met het voorbije jaar stijgt het ziekteverzuimpercentage in 2019 in alle leeftijdsgroepen behalve de groep van 46-55 jaar. De stijging is het grootst in de leeftijdsgroep 56-65j.

3.1.2 Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau 2017

Basis

Secundair

DKO

CLB

Mannen

3,79%

3,64%

2,36%

2,97%

3,71%

Vrouwen

4,63%

4,65%

3,71%

4,67%

4,48%

Totaal

4,52%

4,29%

3,17%

4,15%

4,40%

2018

Basis

Secundair

DKO

CLB

Mannen

3,92%

3,83%

2,75%

3,01%

4,67%

Vrouwen

4,80%

4,70%

3,97%

4,82%

4,49%

Totaal

4,68%

4,40%

3,48%

4,26%

4,51%

2019 Mannen

Basis 3,92%

Secundair 3,80%

DKO 3,19%

VO 3,46%

CLB 5,22%

Vrouwen

4,97%

4,90%

4,08%

5,08%

5,01%

Totaal

4,84%

4,52%

3,73%

4,60%

5,03%

Het ziekteverzuim per niveau stijgt het felst in het CLB, met 0,52%. Dat wordt het niveau met het hoogste ziekteverzuimpercentage.

3.1.3 Ziekteverzuimpercentage in het buitengewoon onderwijs buitengewoon kleuteronderwijs

buitengewoon lager onderwijs

Mannen

4,02%

4,33%

4,53%

Vrouwen

5,10%

4,68%

4,90%

Totaal

5,07%

4,64%

4,40%

buitengewoon kleuteronderwijs

buitengewoon lager onderwijs

buitengewoon secundair onderwijs

Mannen

5,52%

4,02%

4,49%

Vrouwen

6,10%

4,91%

4,97%

Totaal

6,08%

4,79%

4,82%

buitengewoon kleuteronderwijs

buitengewoon lager onderwijs

buitengewoon secundair onderwijs

Mannen

7,58%

4,24%

4,38%

Vrouwen

6,49%

5,02%

5,26%

Totaal

6,52%

4,92%

5,00%

2017

2018

2019

buitengewoon secundair onderwijs

Het percentage is gestegen voor alle groepen in vergelijking met 2018. Er is een daling bij mannen in het buitengewoon secundair onderwijs. Er is een grote stijging bij de mannen in het buitengewoon basisonderwijs, maar hier moet rekening gehouden worden met het feit dat het gaat om een beperkte groep. Toch is de stijging binnen het buitengewoon basisonderwijs opvallend.

3.1.4

Ziekteverzuimpercentage in de centra voor basiseducatie

2018

CBE

Mannen

3,50%

Vrouwen

6,60%

Totaal

6,16%

2019

CBE

Mannen

4,60%

Vrouwen

7,01%

Totaal

6,58%

In vergelijking met het Volwassenonderwijs is het ziekteverzuimpercentage hoger in de centra voor basiseducatie. De gegevens voor de CBE worden vanaf 2018 gegeven, omdat de personeelsleden van de CBE pas vanaf 01-01-2018 statutair geworden zijn.

3.1.5 Ziekteverzuimpercentage voltijds versus deeltijds werkende personeelsleden 2019

voltijds

deeltijds

4,46%

4,80%

Per leeftijdsgroep: 2019

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

voltijds

1,52%

2,86%

3,44%

4,74%

9,85%

deeltijds

1,49%

3,24%

3,95%

5,21%

8,95%

Per onderwijsniveau: 2019 voltijds

Basis 4,78%

Secundair 4,21%

DKO 4,06%

VO 4,31%

CLB 4,39%

deeltijds

4,89%

4,82%

3,58%

4,73%

5,24%

Uit deze cijfers blijkt dat deeltijds werkende personeelsleden globaal gezien een hoger ziekteverzuimpercentage hebben, met uitzondering van de groep jonger dan 26 jaar.

3.1.6. Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie

2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Tech

MVD

Mannen

3,49%

4,19%

3,89%

3,96%

2,90%

3,46%

17,53%

Vrouwen

4,58%

5,05%

4,64%

4,82%

4,64%

4,31%

13,02%

Totaal

4,30%

4,67%

4,60%

4,59%

4,39%

4,23%

14,26%

2018

Ond

Dir

ParaM

Opv

Tech

MVD

Mannen

3,73%

4,01%

3,99%

3,78%

Vrouwen

2,69%

4,60%

13,89%

4,71%

5,31%

4,90%

Totaal

4,82%

4,38%

4,47%

16,53%

4,46%

4,75%

4,86%

4,55%

4,15%

4,48%

15,77%

2019

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

3,79%

4,23%

3,13%

3,40%

2,62%

5,34%

17,84%

Vrouwen

4,91%

5,32%

5,09%

5,18%

4,43%

4,93%

18,16%

Totaal

4,63%

4,86%

4,99%

4,71%

4,19%

4,97%

18,06%

Admin

Er is een uitschieter bij het meesters-, vak- en dienstpersoneel. We noteren daarbij dat het om een uitdovende en beperkte personeelscategorie gaat (101 personeelsleden) met een groter aandeel oudere personeelsleden. Voor het overige zien we een stijging in alle categorieën voor de vrouwen. Bij de mannen is er een daling bij het paramedisch, het opvoedend en het administratief personeel.

3.1.7. Ziekteverzuimpercentage per net

2017

GO!

Gesubsidieerd gemeentelijk onderwijs

Gesubsidieerd provinciaal onderwijs

Gesubsidieerd vrij onderwijs

Mannen

4,06%

3,41%

4,09%

3,39%

Vrouwen

5,00%

4,79%

5,05%

4,42%

Totaal

4,76%

4,47%

4,65%

4,17%

2018

GO!

Gesubsidieerd gemeentelijk onderwijs

Gesubsidieerd provinciaal onderwijs

Gesubsidieerd vrij onderwijs

Mannen

4,00%

3,55%

3,94%

3,68%

Vrouwen

4,88%

5,00%

5,35%

4,59%

Totaal

4,65%

4,67%

4,78%

4,37%

2019

GO!

Gesubsidieerd gemeentelijk onderwijs

Gesubsidieerd provinciaal onderwijs

Gesubsidieerd vrij onderwijs

Mannen

3,77%

3,74%

4,17%

3,78%

Vrouwen

5,15%

4,99%

5,08%

4,83%

Totaal

4,80%

4,71%

4,58%

Het ziekteverzuim van het gesubsidieerd vrij onderwijs is lager dan het algemeen ziekteverzuimpercentage van 4,65%.

3.1.8. Ziekteverzuimpercentage per onderwijsniveau per net 2017

Basis

Secundair

DKO

CLB

GO!

4,90%

4,79%

3,12%

4,09%

4,94%

Gesubs. gemeentel. ond.

4,77%

4,90%

3,16%

4,43%

6,09%

Gesubs. provinciaal ond.

4,55%

4,72%

4,54%

2,44%

Gesubs. vrij onderwijs

4,32%

4,06%

4,02%

4,05%

4,11%

2018

Basis

Secundair

DKO

CLB

GO!

4,90%

4,62%

2,96%

3,84%

4,55%

Gesubs. gemeentel. ond.

5,00%

4,76%

3,54%

4,53%

5,31%

Gesubs. provinciaal ond.

4,19%

5,03%

4,25%

4,69%

Gesubs. vrij onderwijs

4,50%

4,26%

3,56%

4,44%

4,43%

2019

Basis

Secundair

DKO

CLB

GO!

5,06%

4,65%

3,08%

4,52%

5,23%

Gesubs. gemeentel. ond.

5,02%

4,68%

3,80%

4,38%

4,02%

Gesubs. provinciaal ond.

4,59%

5,01%

4,08%

2,23%

Gesubs. vrij onderwijs

4,70%

4,43%

3,62%

4,82%

5,10%

Voor het basisonderwijs zitten het gesubsidieerd vrij onderwijs en het gesubsidieerd provinciaal onderwijs onder het algemeen gemiddelde ziekteverzuimpercentage van het basisonderwijs van 4,84 % (zie rubriek 3.1.2) Voor het secundair onderwijs zit alleen het gesubsidieerd vrij onderwijs onder het algemeen gemiddelde ziekteverzuimpercentage van het secundair onderwijs van 4,52%.

3.1.9. Ziekteverzuimpercentage per onderwijscategorie per net 2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

GO!

4,60%

5,49%

5,17%

5,09%

5,16%

4,66%

14,26%

Gesubs. gemeentel. ond.

4,42%

4,90%

5,31%

4,62%

4,35%

5,84%

Gesubs. provinciaal ond.

4,64%

5,35%

3,61%

4,80%

6,75%

0,90%

Gesubs. vrij onderwijs

4,16%

4,33%

4,16%

4,35%

4,12%

4,01%

2018

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

GO!

4,55%

5,00%

5,51%

4,83%

4,13%

4,66%

15,77

Gesubs. gemeentel. ond.

4,64%

5,08%

5,65%

4,86%

4,28%

4,59%

Gesubs. provinciaal ond.

4,77%

4,64%

3,67%

5,73%

4,03%

3,59%

Gesubs. vrij onderwijs

4,37%

4,57%

4,37%

4,31%

4,16%

4,44%

Ond 4,68%

Dir 5,25%

ParaM 5,55%

Opv 5,01%

Admin 4,56%

Tech 5,10%

MVD 18,06

Gesubs. gemeentel. ond.

4,72%

5,22%

5,31%

4,43%

4,09%

4,08%

Gesubs. provinciaal ond.

4,75%

3,12%

4,57%

5,66%

3,22%

1,97%

Gesubs. vrij onderwijs

4,58%

4,67%

4,66%

4,56%

4,15%

5,09%

2019 GO!

Opmerkelijk is de daling bij het directiepersoneel van het gesubsidieerd provinciaal onderwijs.

3.1.10. Ziekteverzuimpercentage in de Vlaamse centrumsteden en Brussel Het gaat om het ziekteverzuimpercentage van de personeelsleden van de onderwijsinstellingen van de hieronder vermelde steden. Basisonderwijs

Secundair onderwijs

Mannen 5,15

Vrouwen 4,30

Mannen 4,40

Vrouwen 4,91

Antwerpen

3,19

4,63

3,40

5,17

Brugge

3,79

4,73

4,47

5,27

Brussel

3,43

5,15

3,50

4,84

Genk

5,04

5,29

4,59

6,33

Gent

4,86

5,46

3,39

4,97

Hasselt

5,49

6,24

3,63

5,44

Kortrijk

2,61

3,73

3,47

4,26

Leuven

3,10

5,41

3,00

5,11

Mechelen

4,48

4,87

3,91

5,07

Oostende

6,27

4,57

4,04

4,83

Roeselare

2,51

3,64

3,75

4,54

Sint-Niklaas

2,91

4,59

3,92

4,33

Turnhout

4,84

5,32

4,62

5,55

Aalst

Brussel: Brussels Hoofdstedelijk Gewest Percentage hoger dan het percentage voor basis- of secundair onderwijs (zie 3.1.2) De top 5: Genk secundair onderwijs vrouwen, Oostende basisonderwijs mannen, Hasselt basisonderwijs vrouwen, Turnhout secundair onderwijs vrouwen en Hasselt basisonderwijs mannen. Genk en Turnhout zijn de centrumsteden waarbij de vier categorieën hoger scoren dan het gemiddelde. Opmerkelijk is dat Antwerpen in drie categorieën onder het gemiddelde scoort.

3.2

Nulverzuim

Het nulverzuimpercentage is het percentage personeelsleden dat in de loop van het jaar niet ziek geweest is. Dat wil zeggen: hoe hoger het nulverzuimpercentage, hoe meer personeelsleden nooit afwezig zijn wegens ziekte. De algemeen aanvaarde norm door controlefirma’s is hier 50%. Dat betekent dat men ervan uitgaat dat in ondernemingen de helft van alle personeelsleden geen enkele dag ziek is tijdens een jaar. Als de eendagsziekteverloven meegeteld worden, is er voor het Vlaamse onderwijs een nulverzuimpercentage in 2018 van 41,77% (in 2018 van 41,04%; in 2017: 42,72%). Ruim vier op tien onderwijspersoneelsleden is geen enkele dag ziek geweest is in 2019. Het nulverzuimpercentage zonder het meerekenen van eendagsziekteverloven is 58,59% in 2019 (57,01% in 2017; 58,65% in 2017). In de volgende tabellen werken we telkens met het nulverzuimpercentage rekening houdend met eendagsziekteverloven.

3.2.1 Nulverzuimpercentage per leeftijdsgroep 2017

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

63,95%

46,50%

47,03%

49,24%

45,85%

Vrouwen

59,85%

38,04%

39,88%

39,05%

39,47%

Totaal

60,68%

39,92%

41,62%

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

64,47%

45,30%

44,31%

46,51%

44,35%

Vrouwen

58,84%

36,98%

37,85%

37,82%

37,50%

Totaal

59,97%

38,81%

39,41%

40,00%

39,75%

2018

2019

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

63,07%

45,19%

46,36%

48,19%

44,96%

Vrouwen

58,12%

36,60%

39,40%

39,35%

37,93%

Totaal

59,17%

38,48%

41,07%

41,55%

40,13%

. Het nulverzuimpercentage is het hoogst in de leeftijdscategorie van -26j, zowel bij de mannen als bij de vrouwen. Daarnaast zien we ook dat het nulverzuimpercentage bij mannen hoger is dan bij vrouwen. Het nulverzuimpercentage is het laagst in de leeftijdsgroep 26-35j.

3.2.2 Nulverzuim per provincie 2017

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

46,54%

45,46%

48,86%

47,93%

48,02%

54,11%

Vrouwen

39,12%

39,20%

37,26%

40,28%

40,37%

47,19%

Totaal

40,90%

40,66%

40,29%

42,26%

42,28%

49,06%

2018 Mannen

Antwerpen 44,70%

Vl-Brabant 43,26%

BHV 47,31%

Limburg 46,05%

O-Vl 46,02%

W-Vl 51,87%

Vrouwen

37,64%

36,64%

35,89%

38,64%

38,93%

46,21%

Totaal

39,33%

38,17%

38,87%

40,53%

40,68%

47,74%

2019 Mannen

Antwerpen 45,69%

Vl-Brabant 44,32%

BHV 47,16%

Limburg 47,73%

O-Vl 46,95%

W-Vl 53,10%

Vrouwen

38,44%

37,10%

34,85%

39,26%

39,97%

46,82%

Totaal

40,16%

38,77%

38,05%

41,42%

41,67%

48,49%

BHV heeft het laagste nulverzuimpercentage. West-Vlaanderen noteert het hoogste nulverzuimpercentage.

4. Uitdieping van de ziektedagen 4.1.

Ziektedagen per afwezigheidsperiode

In de volgende tabellen verdelen we de ziektedagen volgens de duur van de afwezigheidsperiode. Bij de bespreking van de ziektedagen gaat het over de absolute gegevens. Er wordt dus geen rekening gehouden met de stijging van het aantal personeelsleden of met bepaalde categorieën van personeelsleden. Ziektedagen 1-10d

2017 427.747

% 15,62%

2018 460.357

% 16,13%

2019 452.541

% 15,06%

11-30d

353.078

12,89%

349.674

12,26%

362.799

12,07%

31-180d

1.265.575

46,21%

1.339129

46,93%

1.472.565

48,99%

>180d

692.405

25,28%

704.010

24,67%

717.677

23,88%

Bij de verdeling van de ziektedagen over de duur van de afwezigheidsperiode zien we enkel een duidelijke procentuele stijging in categorie 31-180 d, de andere categorieën dalen procentueel. 72,87% van het totale aantal ziektedagen is lang ziekteverzuim (meer dan 30 dagen). Onderverdeeld per geslacht en leeftijdscategorie geeft dat het volgende resultaat: mannen

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

1-10d

51,94%

37,36%

25,66%

16,45%

6,60%

11-30d

23,28%

14,76%

14,77%

13,11%

6,36%

31-180d

22,12%

40,98%

47,07%

48,55%

44,23%

>180d

2,66%

6,89%

12,50%

21,89%

42,81%

vrouwen

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

1-10d

45,75%

24,83%

17,35%

12,26%

6,94%

11-30d

16,95%

17,43%

14,03%

12,10%

7,99%

31-180d

31,32%

49,28%

52,07%

51,96%

47,62%

>180d

5,98%

8,46%

16,55%

23,69%

37,44%

Bij vrouwen is er een piek bij 36-45j en 31-180d, bij mannen bij 46-55j en 31-180d

4.2. Gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid Onder punt 2.1.2 werd al aangehaald dat in 2019 het gemiddelde aantal ziektedagen per personeelslid 16,96 dagen bedroeg. Dat gaan we nu verder in detail bekijken.

4.2.1 Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep 2017

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

4,62

6,07

8,37

12,30

30,76

Vrouwen

5,23

11,76

14,68

19,86

31,78

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

4,84

6,32

8,85

12,71

31,85

Vrouwen

5,33

11,87

14,88

19,95

32,60

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

4,21

6,49

8,52

12,74

32,66

Vrouwen

5,79

12,45

15,12

19,91

34,45

2018

2019

We zien dat het aantal ziektedagen stijgt met de leeftijd. In alle leeftijdsgroepen zijn de vrouwen gemiddeld meer dagen afwezig dan de mannen.

Wij geven hier ook de cijfers per leeftijd van 55 tot 65 jaar: 2017

55j

56j

57j

58j

59j

60j

61j

62j

63j

64j

65j

Mannen

17,85

19,22

21,05

26,01

36,33

48,87

46,91

30,56

24,44

24,06

30,43

Vrouwen

24,37

22,72

27,62

29,71

36,95

45,92

39,35

34,16

27,70

23,51

32,30

2018

55j

56j

57j

58j

59j

60j

61j

62j

63j

64j

65j

Mannen

16,04

17,72

20,57

27,39

32,80

47,90

49,39

46,66

25,83

22,99

24,41

Vrouwen

24,30

23,09

24,44

30,94

34,88

47,12

47,11

36,93

40,93

24,41

29,16

2019 Mannen

55j 17,41

56j 17,29

57j 18,21

58j 21,83

59j 31,26

60j 45,25

61j 56,08

62j 46,37

63j 45,72

64j 26,59

65j 21,13

Vrouwen

24,49

26,10

25,38

26,98

34,08

43,59

57,08

50,24

38,58

40,23

23,29

Zowel bij de mannen als bij de vrouwen is het gemiddelde aantal ziektedagen het hoogst op de leeftijd van 61 jaar.

4.2.2 Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie 2017

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

13,21

13,08

11,04

15,52

12,58

11,78

Vrouwen

17,35

16,81

16,00

18,80

16,41

15,13

2018

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

13,50

13,32

11,81

15,38

13,79

13,27

Vrouwen

17,79

17,67

16,53

19,06

16,74

15,48

2019 Mannen

Antwerpen 13,53

Vl- Brabant 13,47

BHV 12,64

Limburg 15,37

O-Vl 13,66

W-Vl 13,89

Vrouwen

18,13

19,05

17,77

19,93

17,26

16,24

Limburg blijft de provincie met het grootste gemiddeld aantal ziektedagen. Bij de vrouwen stijgt het gemiddelde aantal ziektedagen overal, bij de mannen overal behalve in Limburg en Oost-Vlaanderen.

4.2.3 Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per leeftijdsgroep We kijken hier enkel naar de groep van de oudste personeelsleden. leeftijdsgroep 56-65 j: 2017 Mannen Vrouwen

Antwerpen 31,28 33,48

Vl- Brabant 33,11 29,94

BHV 24,97 29,93

Limburg 39,13 36,60

O-Vl 27,60 29,77

W-Vl 27,59 29,49

2018 Mannen Vrouwen

Antwerpen 30,38 33,71

Vl- Brabant 31,74 32,92

BHV 25,53 32,80

Limburg 37,41 36,81

O-Vl 32,68 30,20

W-Vl 30,69 30,05

2019 Mannen Vrouwen

Antwerpen 31,16 34,76

Vl- Brabant 33,46 39,52

BHV 29,05 36,03

Limburg 37,24 37,82

O-Vl 32,54 31,09

W-Vl 32,00 31,08

4.2.4 Gemiddeld aantal ziektedagen per leeftijdsgroep per net 2017

-26j 5,61

26-35j 11,02

36-45j 14,47

46-55j 20,41

56-65j 40,35

Gesubs. Gemeentel. Ond.

5,14

10,59

13,30

19,54

31,22

Gesubs. Provinciaal ond.

6,46

9,22

10,34

16,50

36,07

Gesubs. Vrij onderwijs

4,92

10,35

12,75

16,99

28,85

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

GO!

2018

-26j

GO!

6,37

10,96

14,10

19,19

39,09

Gesubs. Gemeentel. Ond.

5,60

11,11

13,87

19,49

32,72

Gesubs. Provinciaal ond.

7,34

9,68

11,22

17,68

33,97

Gesubs. Vrij onderwijs

4,72

10,48

13,14

17,57

30,45

-26j 6,09

26-35j 11,73

36-45j 14,10

46-55j 18,64

56-65j 41,74

Gesubs. Gemeentel. Ond.

5,24

11,40

13,71

19,04

33,05

Gesubs. Provinciaal ond.

7,67

8,91

11,89

15,14

34,91

Gesubs. Vrij onderwijs

5,31

10,99

13,37

17,93

32,13

2019 GO!

Het Gemeenschapsonderwijs heeft in de leeftijdsgroep 56-65j het hoogste gemiddeld aantal ziektedagen.

4.2.5 Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net 2017

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

GO!

16,99

15,77

14,86

20,99

17,21

17,82

Gesubs. Gemeentel. Ond.

16,53

17,12

16,72

15,87

16,90

13,23

Gesubs. Provinciaal ond.

17,56

26,43

26,75

15,75

16,15

14,64

Gesubs. Vrij onderwijs

16,06

15,41

14,04

17,50

14,51

13,27

2018

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

GO!

16,34

16,43

15,63

20,68

16,50

16,89

17,01

17,91

16,84

15,78

18,27

14,29

Gesubs. Provinciaal ond.

16,18

20,59

11,58

17,71

18,01

14,21

Gesubs. Vrij onderwijs

16,85

16,24

14,46

17,68

15,20

14,37

Antwerpen 16,73

Vl-Brabant 17,53

BHV 18,27

Limburg 19,96

O-Vl 17,11

W-Vl 17,03

Gesubs. Gemeentel. Ond.

2019 GO! Gesubs. Gemeentel. Ond.

17,17

18,16

16,87

15,77

17,76

15,46

Gesubs. Provinciaal ond.

15,69

19,52

9,86

18,17

17,67

11,54

Gesubs. Vrij onderwijs

17,17

17,72

15,28

18,86

15,74

15,24

Hoogste score: Gemeenschapsonderwijs in Limburg, maar wel minder dan de vorige jaren.

4.2.6 Gemiddeld aantal ziektedagen per provincie per net voor de leeftijdsgroep 56-65 jaar 2017

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

GO!

39,57

33,02

25,39

49,81

40,69

45,78

Gesubs. Gemeentel. Ond.

30,20

36,77

34,34

30,67

31,98

23,91

Gesubs. Provinciaal ond.

33,96

90,75

11,67

34,12

34,63

25,62

Gesubs. Vrij onderwijs

31,91

26,92

29,12

35,29

25,23

25,29

2018

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

GO!

36,15

37,43

30,47

47,15

40,24

40,69

Gesubs. Gemeentel. Ond.

30,68

36,54

37,00

28,58

36,11

29,03

Gesubs. Provinciaal ond.

22,58

66,69

0,00

35,87

37,69

23,65

Gesubs. Vrij onderwijs

33,04

29,14

28,22

35,51

27,20

28,06

2019 GO!

Antwerpen 38,45

Vl-Brabant 41,94

BHV 37,61

Limburg 45,18

O-Vl 42,30

W-Vl 44,65

Gesubs. Gemeentel. Ond.

31,39

40,65

38,80

28,53

32,65

28,68

Gesubs. Provinciaal ond.

26,52

61,23

0,00

37,74

36,90

18,35

Gesubs. Vrij onderwijs

33,72

35,53

29,77

36,81

28,51

28,96

Het gesubsidieerd provinciaal onderwijs in Vlaams-Brabant heeft voor deze groep 56 – 65 jaar een gemiddelde van meer dan 50 ziektedagen.

4.2.7 Gemiddeld aantal ziektedagen per onderwijscategorie 2017 Mannen

Ond 12,73

Dir 15,29

ParaM 14,20

Opv 14,46

Admin 10,58

Tech 12,63

MVD 63,97

Totaal 12,99

Vrouwen

16,71

18,43

16,94

17,58

16,95

15,72

47,52

16,83

2018

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Totaal

Mannen

13,62

14,64

14,56

13,78

9,82

16,79

50,70

13,67

Vrouwen

17,20

19,38

17,89

17,60

16,00

16,31

60,32

17,26

2019 Mannen

Ond 13,85

Dir 15,46

ParaM 11,43

Opv 12,40

Admin 9,56

Tech 19,49

MVD 65,11

Totaal 13,80

Vrouwen

17,91

19,40

18,56

18,89

16,17

18,00

66,28

17,97

De hoogste scores vinden we bij MVD-personeel. Bij het directiepersoneel is er een stijging bij de mannen en een lichte stijging bij de vrouwen. Op vraag van de onderwijspartners maken we een uitsplitsing voor het onderwijzend en directiepersoneel voor het basisonderwijs, secundair onderwijs, deeltijds kunstonderwijs en volwassenonderwijs:

2017

Ond

Dir

2018

Ond

Dir

2019 Basis

Ond 17,70

Dir 19,74

Basis

16,36

18,62

Basis

17,02

19,37

Secundair

15,50

14,82

Secundair

16,01

14,88

Secundair

16,44

13,71

DKO

11,51

9,30

DKO

12,80

10,06

DKO

13,36

16,36

15,17

12,99

15,49

9,16

16,62

13,54

We merken op dat het directiepersoneel in het basisonderwijs in 2019 het hoogst scoort qua gemiddeld aantal ziektedagen. Ze scoren ook hoger dan het onderwijzend personeel van het basisonderwijs. In het secundair en volwassenenonderwijs zijn directies gemiddeld minder dagen ziek dan het onderwijzend personeel.

Epidemiologisch rapport

5.1.

Top 5 ziektedagen en ziektegevallen per aandoening

De controlefirma stelt ook de ziektecijfers opgedeeld volgens de diagnosegroepen ter beschikking. We vermelden niet alle diagnosegroepen. We maken een top 5 met de meest voorkomende aandoeningen.

5.1.1. Top 5 ziektedagen Top 5 van het totale % ziektedagen per aandoening (2017) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

40,36%

Psychosociaal

38,67%

Gewrichten

10,62%

Gewrichten

8,68%

Rug

6,85%

Gynaecologisch

6,23%

Griep

4,93%

Rug

5,96%

Maag-Darm

4,02%

Griep

5,05%

Totaal

66,78%

Totaal

64,59%

Top 5 van het totale % ziektedagen per aandoening (2018) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

40,84%

Psychosociaal

39,28%

Gewrichten

10,62%

Gewrichten

8,40%

Rug

6,68%

Griep

6,23%

Griep

5,97%

Gynaecologisch

5,83%

Ledematen

4,31%

Rug

5,48%

Totaal

68,43%

Totaal

65,23%

Top 5 van het totale % ziektedagen per aandoening (2019) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

43,55%

Psychosociaal

42,66%

Gewrichten

9,86%

Gewrichten

8,51%

Rug

5,87%

Rug

5,23%

Griep

4,66%

Gynaecologisch

5,15%

Zenuwstelsel

4,36%

Griep

4,51%

Totaal

68,30%

Totaal

66,06%

We zien in 2019 dat psychosociale aandoeningen veruit de meeste ziektedagen opeisen. In 2019 was 42,84% van de ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale oorzaak, terwijl in 2018 psychosociale aandoeningen aan de basis lagen voor 39,60% van de ziektedagen. In 2017 was dat 39,01%.

5.1.2. Top 5 ziektegevallen Meerdere aaneengesloten perioden van tijdelijke arbeidsongeschiktheid vormen samen een ziektegeval. Top 5 van het totale % ziektegevallen per aandoening (2017) Mannen

Vrouwen

Griep

12,70%

Griep

13,33%

Psychosociaal

7,36%

Psychosociaal

9,93%

Maag-Darm

5,58%

Maag-Darm

6,54%

Neus, keel, oren

3,65%

Neus,keel, oren

5,39%

Rug

3,56%

Totaal 1dz

Rug

32,86%

Totaal

53,62%

1dz

3,24% 38,43% 45,09%

Top 5 van het totale % ziektegevallen per aandoening (2018) Mannen

Vrouwen

Griep

14,44%

Griep

15,36%

Psychosociaal

7,37%

Psychosociaal

9,83%

Maag-Darm

5,24%

Maag-Darm

6,31%

Rug

3,28%

Neus, keel, oren

4,98%

Neus, keel, oren

3,26%

Rug

3,01%

Totaal

33,58%

Totaal

39,50%

1dz

53,30%

1dz

44,84%

Top 5 van het totale % ziektegevallen per aandoening (2019) Mannen

Vrouwen

Griep

11,65%

Griep

12,34%

Psychosociaal

7,89%

Psychosociaal

10,84%

Maag-Darm

5,42%

Maag-Darm

6,33%

Neus, keel, oren

3,17%

Neus, keel, oren

5,05%

Rug

3,10%

Rug

3,00%

Totaal

31,23%

Totaal

37,57%

55,72%

1dz

46,60%

1dz

Eéndagsziekteverlof (1dz) wordt beschouwd als een categorie van ziektegevallen, maar hieraan wordt geen aandoening gekoppeld omdat er geen attest door een dokter moet worden ingevuld.

5.2.

Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening

5.2.1. Ziekteverzuim wegens psychosociale aandoening per leeftijdsgroep 2017

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

15,93%

24,50%

35,05%

39,73%

47,28%

Vrouwen

23,18%

33,49%

40,72%

37,70%

43,12%

2018

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

16,98%

26,53%

36,09%

39,42%

47,41%

Vrouwen

23,71%

34,52%

41,21%

37,58%

43,70%

2019 Mannen

-26j 15,75%

26-35j 29,84%

36-45j 38,33%

46-55j 39,66%

56-65j 50,99%

Vrouwen

22,09%

36,72%

45,82%

40,08%

47,24%

Als we de gegevens vergelijken per leeftijdscategorie blijkt dat psychosociale ziektedagen zich vooral voordoen bij de oudere leeftijdsgroepen. Er is een daling in de groep -26j, terwijl er een stijging is in alle andere leeftijdsgroepen. Hierna volgen de cijfers voor de leeftijdsgroep van 56 tot en met 65 jaar en de leeftijdsgroep van 46 tot en met 55 jaar. De gegevens worden opgedeeld per provincie.

5.2.1.1

Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 56-65 jaar

2017

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Totaal

Mannen

52,01%

48,13%

55,70%

48,80%

45,06%

38,21%

47,22%

Vrouwen

45,97%

48,22%

39,97%

43,28%

38,10%

40,76%

43,12%

2018

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Totaal

Mannen

51,90%

54,33%

45,92%

46,13%

48,44%

38,13%

47,41%

Vrouwen

45,27%

46,84%

43,19%

42,30%

41,21%

42,86%

43,70%

2019 Mannen

Antwerpen 57,81%

Vl-Brabant 49,11%

BHV 45,49%

Limburg 50,42%

O-Vl 51,31%

W-Vl 44,74%

Totaal 50,99%

Vrouwen

47,38%

49,80%

40,76%

49,27%

43,16%

49,29%

47,24%

5.2.1.2 Percentage dagen psychosociale aandoening voor de leeftijdsgroep 46-55 jaar 2017

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Totaal

Mannen

42,87%

43,02%

44,32%

35,95%

39,58%

35,23%

39,74%

Vrouwen

39,20%

37,39%

36,22%

39,07%

38,09%

33,83%

37,70%

2018

Antwerpen

Vl-Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Totaal

Mannen

43,78%

34,00%

31,96%

36,82%

37,91%

41,80%

39,42%

Vrouwen

39,00%

40,77%

36,45%

38,83%

34,82%

34,94%

37,58%

2019 Mannen

Antwerpen 40,90%

Vl-Brabant 36,01%

BHV 38,82%

Limburg 34,24%

O-Vl 41,36%

W-Vl 42,67%

Totaal 39,66%

Vrouwen

41,16%

44,64%

31,99%

39,82%

37,45%

39,86%

40,08%

5.2.1.3 Conclusie : 48,35% (44,88% in 2018; 44,47% in 2017) van de ziektedagen per provincie in de leeftijdsgroep 56-65 j en 40,00% (37,90% in 2018; 38,05% in 2017) in de leeftijdsgroep 46-55 j is te wijten aan een psychosociale aandoening.

5.2.2. 2017

Percentage dagen psychosociale aandoening per onderwijscategorie

Mannen

Ond 39,11%

Dir 57,63%

ParaM 50,09%

Opv 41,67%

Admin 26,68%

Tech 38,11%

MVD 24,29%

Totaal 40,28%

Vrouwen

38,82%

50,56%

28,67%

39,18%

35,81%

44,57%

28,37%

38,67%

2018

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Totaal

Mannen

39,73%

59,42%

35,80%

42,95%

25,63%

41,54%

33,43%

40,84%

Vrouwen

39,27%

51,78%

30,63%

39,57%

35,17%

49,29%

43,44%

39,30%

2019 Mannen

Ond 42,51%

Dir 61,48%

ParaM 35,17%

Opv 44,51%

Admin 38,71%

Tech 39,08%

MVD 36,48%

Totaal 43,61%

Vrouwen

42,31%

57,19%

35,41%

44,36%

40,84%

53,96%

38,92%

42,70%

Als we de onderwijscategorieën vergelijken, blijkt dat het directiepersoneel duidelijk het hoogste percentage ziektedagen heeft als gevolg van een psychosociale aandoening. Er is in die groep een stijging in vergelijking met 2018. Ook bij de vrouwen van het technisch personeel is er een gevoelige stijging.

5.2.2.1. Vergelijking : directiepersoneel t.o.v. alle categorieën per leeftijdsgroep Percentage van de ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale aandoening voor directies per leeftijdscategorie t.o.v. van alle onderwijscategorieën: 2017 psychosociaal

36-45j

46-55j

56-65j

Alle categorieën

39,85%

38,05%

44,49%

Directiepersoneel

50,28%

47,36%

58,68%

2018 psychosociaal

36-45j

46-55j

56-65j

Alle categorieën

40,41%

37,90%

44,88%

Directiepersoneel

49,03%

48,42%

59,51%

2019 psychosociaal Alle categorieën

36-45j 44,70%

46-55j 40,01%

56-65j 48,35%

Directiepersoneel

56,76%

53,68%

62,03%

Bij het directiepersoneel is vanaf de leeftijdscategorie van 36-45 j het ziekteverzuim van psychosociale aard veel hoger dan het gemiddelde van alle categorieën.

5.2.2.2. Vergelijking directiepersoneel t.o.v. alle categorieën per onderwijsniveau Percentage van de ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale aandoening voor directies per onderwijsniveau 2017 psychosociaal

Basis

Secundair

DKO

CLB

Alle categorieën

39,42%

38,53%

32,98%

40,69%

41,68%

Directiepersoneel

53,47%

53,80%

54,20%

53,38%

28,96%

2018 psychosociaal Alle categorieën

Basis 39,39%

Secundair 39,52%

DKO 38,04%

VO 40,40%

CLB 45,28%

Directiepersoneel

53,78%

57,57%

61,12%

62,58%

25,84%

2019 psychosociaal Alle categorieën

Basis 42,05%

Secundair 42,30%

DKO 37,83%

VO 43,41%

CLB 51,13%

Directiepersoneel

59,49%

59,37%

37,98%

57,10%

67,76%

Het directiepersoneel van het CLB heeft in 2019 het hoogste percentage ziektedagen veroorzaakt door een psychosociale aandoening. Ook bij het directiepersoneel van het basisonderwijs is er een gevoelige stijging.

6. Deeltijds werken wegens ziekte

6.1.

Verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte

Verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte (VVP-ziekte) heeft als doel een arbeidsongeschikt personeelslid de kans te bieden om het werk gedeeltelijk te hervatten. Het personeelslid neemt – in overleg met zijn behandelende arts - zelf het initiatief om een aanvraag voor VVP-ziekte in te dienen bij het controleorgaan. De controlearts oordeelt of de gezondheidstoestand van het personeelslid het toelaat om het werk gedeeltelijk te hervatten. Tot eind augustus 2011 konden per aanvraag aan het controleorgaan maximaal 30 dagen VVP-ziekte worden toegestaan. Dat aantal kon eventueel worden verlengd. Per periode van 10 jaar kon een personeelslid maximaal 90 dagen VVP-ziekte opnemen. Vanaf september 2011 werd er een aangepast systeem ingevoerd. De onderwijspersoneelsleden hebben vanaf dan de mogelijkheid om, onmiddellijk aansluitend op hun afwezigheid wegens ziekte omwille van een ernstige of langdurige ziekte, een verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte aan te vragen met het oog op het volledig hernemen van de opdracht die zij uitoefenden aan de vooravond van hun ziekteverlof. Die aanvraag moet voldoen aan volgende voorwaarden: -

de behandelende arts moet het verlof voorschrijven

het verlof moet onmiddellijk aansluiten op een ziekteverlof, een periode van halftijdse prestaties wegens arbeidsongeval of een beroepsziekte of een periode van wederaanpassing halve dagtaak MEDEX

de behandelende arts moet de noodzaak tot verminderde prestaties motiveren en bij de start de vooropgestelde datum van volledige werkhervatting vermelden.

Het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte wordt toegestaan voor een periode van maximaal 2 maanden. Als de behandelende arts bij de start voorziet dat het aangewezen is dat het personeelslid gedurende een langere periode slechts met verminderde prestaties kan werken, gaat het controleorgaan op het einde van iedere periode van 2 maanden na of de gezondheidstoestand van het personeelslid de voortzetting van het verlof voor verminderde prestaties wegens ziekte nog wettigt. Bij de gegevens van het ziekterapport werden de dagen van de perioden verlof met verminderde prestaties wegens ziekte geteld als een volledige periode van afwezigheid wegens ziekte, terwijl de personeelsleden deeltijds aan het werk zijn. Volgens de regelgeving is het echter zo dat in het vernieuwde systeem van verminderde prestaties wegens ziekte, voor personeelsleden die nog prestaties leveren tussen 50 en 75% per dag slechts een halve dag ziekteverlof aangerekend wordt. Bij personeelsleden die nog prestaties boven 75% leveren, wordt slechts een vierde van een ziektedag aangerekend. Het opnemen van VVP-ziekte is maar mogelijk, zolang personeelsleden nog een ziektekrediet hebben. De opname heeft geen impact op hun salaris; dat wordt doorbetaald overeenkomstig hun oorspronkelijke onderwijsopdracht.

6.1.1.

Algemene gegevens i.v.m. VVP-ziekte

Aanvragen voor VVP-ziekte Mannen

Vrouwen

Totaal

2017

762

3.725

4.487

2018

816

3.969

4.785

2019

1.010

4.817

5.827

In 2019 zien we opnieuw een stijging van het aantal aanvragen VVP-ziekte. Na controle werden er 1.429 attesten afgekeurd. Er waren 66 gevallen waar een LVVPmed-aanvraag afgekeurd werd, waarop later een VVPziekteattest volgde. Aantal dagen werkelijk genoten VVP-ziekte in absolute cijfers Mannen

Vrouwen

Totaal

2017

43.792

195.286

239.078

2018

54.849

236.714

291.563

2019

70.201

263.953

334.154

Wij houden enkel rekening met de werkelijk genoten dagen VVP-ziekte vanaf de datum van goedkeuring. In 2019 werden 95.059 dagen afgekeurd omwille van verkeerd ingevulde aanvraagformulieren. In 2018 ging het over 66.368 dagen en in 2017 over 60.502 dagen. Het is mogelijk dat er later opnieuw een attest werd ingediend dat wel goedgekeurd werd. Aantal dagen VVP-ziekte in relatieve cijfers Relatieve gegevens zijn de VVP-ziektedagen gedeeld door het aantal personeelsleden

Mannen

Vrouwen

Totaal

2017

0,91

1,36

1,25

2018

1,14

1,63

1,51

2019

1,45

1,78

1,70

Aantal personen die VVP-ziekte genoten hebben Mannen

Vrouwen

Totaal

2017

360

1.823

2.183

2018

457

2.121

2.578

2019

516

2.465

2.981

Gemiddeld aantal dagen VVP-ziekte per persoon die VVP-ziekte genoot Mannen

Vrouwen

Totaal

2017

121,64

107,12

109,52

2018

120,02

111,60

113,10

2019

136,05

107,08

112,09

We stellen vast dat in 2019 het aantal attesten, het aantal dagen VVP-ziekte en het aantal personen die dat verlof genomen hebben, gevoelig gestegen zijn. Er zijn 42.591 dagen VVP-ziekte meer dan in 2018, wat overeenkomt met een stijging met 14,61%. Er hebben ook meer personen VVP-ziekte genomen, namelijk 403 extra personeelsleden. Qua aantal personen komt dat overeen met een stijging met 15,63%. Het gemiddeld aantal dagen dat personeelsleden VVP-ziekte opnemen is t.a.v. 2018 licht gedaald, een verschil van 1,01 dagen.

6.1.2.

Uitdieping gegevens VVP-ziekte

6.1.2.1. Aantal dagen VVP-ziekte per leeftijdsgroep

Absolute gegevens 2017

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

1.049

7.026

13.164

22.553

Vrouwen

21.312

56.800

76.990

40.091

2018

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

2.192

6.682

16.288

29.648

Vrouwen

194

22.991

65.173

89.558

58.703

2019 Mannen

-26j 0

26-35j 2.069

36-45j 9.562

46-55j 17.808

56-65j 40.762

Vrouwen

679

26.633

65.974

98.835

71.666

Bij de mannen ligt het grootste aantal dagen VVP-ziekte in de leeftijdsgroep 56-65 jaar, bij de vrouwen in de leeftijdsgroep 46-55j. Daarnaast zijn er voor vrouwen aanzienlijke stijgingen in de leeftijdsgroepen 2635j, 46-55j en 56-65j. Ook opvallend is de stijging in de groep -26 jaar.

Relatieve gegevens Relatieve gegevens zijn de dagen VVP-ziekte gerelateerd aan het aantal personeelsleden per categorie, in dit geval de leeftijdsgroep. 2017

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0,00

0,09

0,56

1,12

2,54

Vrouwen

0,01

0,53

1,44

2,24

2,30

2018

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0,01

0,19

0,51

1,42

3,20

Vrouwen

0,02

0,58

1,59

2,62

3,09

2019 Mannen

-26j 0,00

26-35j 0,19

36-45j 0,71

46-55j 1,58

56-65j 4,30

Vrouwen

0,06

0,67

1,55

2,90

3,43

In alle leeftijdsgroepen komt VVP-ziekte meer voor bij de vrouwelijke personeelsleden, behalve in de oudste groep. We zien een stijging t.a.v. 2018. Deze stijging is het meest opvallend bij mannen in de leeftijdsgroep 56-65j.

6.1.2.2. Aantal dagen VVP-ziekte per provincie Absolute gegevens 2017

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

13.906

6.027

1.343

10.173

6.580

5.763

Vrouwen

46.423

32.444

6.382

34.967

42.420

32.450

2018 Mannen

Antwerpen 14.660

Vl- Brabant 7.083

BHV 2.457

Limburg 12.436

O-Vl 10.518

W-Vl 7.695

Vrouwen

58.751

38.149

9.911

42.247

46.119

41.537

2019 Mannen

Antwerpen 17.486

Vl- Brabant 10.390

BHV 1.542

Limburg 12.420

O-Vl 14.685

W-Vl 13.678

Vrouwen

67.299

45.113

9.651

40.938

58.185

42.767

Antwerpen is de provincie met de meeste dagen VVP-ziekte voor mannen en vrouwen in absolute cijfers.

Relatieve gegevens 2017

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

1,07

0,97

0,51

1,52

0,63

0,65

Vrouwen

1,13

1,60

0,85

1,83

1,34

1,36

2018 Mannen

Antwerpen 1,12

Vl- Brabant 1,15

BHV 0,89

Limburg 1,88

O-Vl 1,00

W-Vl 0,87

Vrouwen

1,41

1,87

1,27

2,20

1,44

1,73

2019 Mannen

Antwerpen 1,32

Vl- Brabant 1,66

BHV 0,55

Limburg 1,87

O-Vl 1,38

W-Vl 1,53

Vrouwen

1,58

2,17

1,21

2,10

1,77

1,74

Relatief gezien zijn bij de mannen Limburg en bij de vrouwen Vlaams-Brabant de grootste gebruikers van dagen VVP- ziekte.

6.1.2.3. Aantal dagen VVP-ziekte per onderwijsniveau

Absolute gegevens 2017

Basis

Secundair

DKO

CLB

Mannen

10.494

29.257

1.706

2.143

192

Vrouwen

106.456

70.915

4.678

8.471

4.766

2018

Basis

Secundair

DKO

CLB

Mannen

13.833

33.620

2.663

3.553

782

Vrouwen

118.177

93.257

4.388

15.285

5.342

2019 Mannen

Basis 18.583

Secundair 44.854

DKO 2.492

VO 2.783

CLB 1.168

Vrouwen

137.056

5.397

11.091

6.487

102.782

Relatieve gegevens 2017

Basis

Secundair

DKO

CLB

Mannen

0,96

0,97

0,65

0,62

0,49

Vrouwen

1,46

1,28

1,19

1,15

1,33

2018

Basis

Secundair

DKO

CLB

Mannen

1,27

1,11

1,04

1,01

1,98

Vrouwen

1,60

1,67

1,11

2,07

1,48

2019 Mannen

Basis 1,68

Secundair 1,47

DKO 0,91

VO 0,82

CLB 2,90

Vrouwen

1,81

1,30

1,49

1,73

1,81

Relatief gezien maken mannen in het CLB het meest gebruik van de VVP-ziekte in 2019, maar hier gaat he om een kleine groep waardoor de resultaten per jaar erg kunnen schommelen. Daarna volgen de vrouwen in het basis- en secundair onderwijs.

6.1.2.4. Aantal dagen VVP-ziekte per onderwijscategorie Absolute gegevens 2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

Mannen

35.322

4.003

3.922

313

178

Vrouwen

157.519

10.042

4.278

11.947

7.957

3.537

2018

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

Mannen

44.491

4.823

268

3.869

816

472

Vrouwen

189.652

10.970

6.355

15.313

9.684

4.475

2019

Dir 5.571

ParaM 231

Opv 3.492

Admin 1.285

Tech 709

MVD

Mannen

Ond 58.561

Vrouwen

212.305

9.701

7.546

17.283

11.473

4.776

MVD

Relatieve gegevens 2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

0,86

1,66

0,16

1,25

0,28

0,56

0,00

Vrouwen

1,36

3,31

0,65

1,40

1,32

1,14

0,04

2018

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

1,09

2,03

0,82

1,25

0,75

1,50

0,00

Vrouwen

1,62

3,50

0,94

1,78

1,60

1,42

0,00

2019

Dir 2,42

ParaM 0,69

Opv 1,12

Admin 1,15

Tech 2,30

MVD

Mannen

Ond 1,42

Vrouwen

1,78

3,03

1,08

2,01

1,75

1,48

0,84

1,00

Bij de vrouwen maakt het directiepersoneel het meest gebruik van dagen VVP-ziekte en dat geldt ook voor de mannen. Zowel voor directiepersoneel als voor het technisch personeel geldt de bemerking dat door de beperkte personeelsaantallen bij de mannen de cijfers gevoelig kunnen schommelen van jaar tot jaar.

6.1.2.5. Aantal dagen VVP-ziekte epidemiologisch Top 5 VVP-ziekte per aandoening (2017) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

15.599

Psychosociaal

77.011

Cardio

2.483

Rug

12.367

Gewrichten

2.431

Gynaecologisch

12.107

Zenuwstelsel

2.304

Zenuwstelsel

10.314

Rug

2.250

Gewrichten

10.073

Totaal

25.067

Totaal

121.872

57,24%

62,14%

Het vermelde percentage van het totaal van de top 5 is het percentage dagen VVP-ziekte t.o.v. het totaal aantal dagen VVP-ziekte van enerzijds de mannen en anderzijds de vrouwen.

Top 5 VVP-ziekte per aandoening (2018) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

22.278

Psychosociaal

101.469

Zenuwstelsel

3.462

Rug

12.394

Rug

3.280

Gynaecologisch

12.102

Cardio

2.738

Gewrichten

11.046

Gewrichten

2.730

Allerhande

10.395

Totaal

34.488

Totaal

147.406

62,88%

62,27%

Top 5 VVP-ziekte per aandoening (2019) Mannen

Vrouwen

Psychosociaal

27.375

Psychosociaal

120.819

Zenuwstelsel

4.408

Ledematen

15.327

Cardio

4.322

Zenuwstelsel

11.167

Ledematen

4.226

Gynaecologisch

9.830

Rug

2.123

Rug

8.262

Totaal

42.454

Totaal

165.405

60,47%

62,66%

Psychosociale aandoeningen zijn bij de dagen VVP-ziekte de belangrijkste oorzaak. Voor mannen heeft 39% van de dagen VVP-ziekte een psychosociale oorsprong, voor vrouwen is het 45,77%, samen 44,35%. Het totaal percentage ligt hoger dan het percentage ziektedagen wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 42,84%. Opgesplitst per leeftijdscategorie: 2019

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0,00%

61,19%

55,90%

39,93%

33,50%

Vrouwen

43,74%

58,65%

50,71%

43,06%

40,31%

Percentagegewijs ligt het hoogste aantal in de leeftijdscategorie 26-35j.

6.1.2.6.

VVP-ziekte: tewerkstellingspercentage

Sinds 1 september 2011 is er een verschil bij de aanrekening van de ziektedagen afhankelijk van het tewerkstellingspercentage. 2017

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

2.037

211.738

88,56%

2.930

>=75%

216

27.340

11,44%

304

2018

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

2.380

251.781

86,36%

3.546

>=75%

314

39.781

13,64%

445

2019

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

2.727

285.642

85,48%

4.039

>=75%

388

48.512

14,52%

552

De overgrote meerderheid, 85,48% van de personeelsleden met VVP-ziekte, opteert voor een tewerkstellingspercentage van 50 tot 74%, wat leidt tot een aanrekening voor de helft van de ziektedagen.

6.1.3. Conclusie Van de mogelijkheid om deeltijds het werk te hervatten na een periode van ernstige en langdurige ziekte werd in 2019 meer gebruik gemaakt dan in 2018. In totaal gaat het om 334.154 dagen. Er zijn 42.591 dagen VVP-ziekte meer dan in 2018, dat is een stijging met 14,61%. Onderstaande tabel bevat de evolutie van VVP-ziekte tijdens de laatste vijf kalenderjaren.

VVP-ziekte: totaal aantal dagen per jaar 350 000 300 000 250 000 200 000 150 000 100 000 50 000 0 2015

2016

2017

2018

2019

Bij de mannen ligt het grootste aantal dagen VVP-ziekte in 2019 in de leeftijdsgroep 56-65 jaar, bij de vrouwen in de leeftijdsgroep 46-55j. De meerderheid van de aanvragers zijn personeelsleden die afwezig zijn wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 44,35%. Dat is hoger dan het percentage gewone ziektedagen wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 42,84%. We stellen vast dat bij het verlof wegens verminderde prestaties wegens ziekte het gemiddelde aantal opgenomen dagen in 2019 licht daalt van 113,10 dagen naar 112,09 dagen. 74,41% van de personeelsleden opteert voor VVP-ziekte voor een beperkte periode (tot 6 maanden). Maar er zijn ook 688 personeelsleden die langer dan een jaar deze dienstonderbreking nemen, 139 personeelsleden maken langer dan 2 jaar gebruik van VVP-ziekte. Voor deze laatste groepen is de doelstelling van VVP-ziekte, namelijk na een beperkte periode van deeltijds werken het werk hervatten met het oorspronkelijk volume, duidelijk niet haalbaar. De overgrote meerderheid, 85% van de personeelsleden met VVP-ziekte, opteert voor een tewerkstellingspercentage tussen 50 tot 74%.

6.2.

Langdurig verlof voor verminderde prestaties wegens medische redenen Als een personeelslid wegens langdurige medische ongeschiktheid de totale opdracht van zijn aanstelling en/of vaste benoeming niet meer kan uitoefenen en de geneesheer-specialist geen volledige hervatting van zijn oorspronkelijke opdracht in het vooruitzicht kan stellen, heeft het personeelslid de mogelijkheid om met verminderde prestaties te werken via een langdurig verlof voor verminderde prestaties wegens medische redenen, hierna afgekort LVVPmed. Omdat het gaat om een dienstonderbreking die repercussies heeft voor de verdere onderwijsloopbaan van het personeelslid, wordt expliciet voorzien dat een geneesheer-specialist zich uitspreekt over de medische ongeschiktheid en de maximumprestaties die nog mogelijk zijn voor het personeelslid. Eigenlijk bestaat de doelgroep uit personeelsleden die binnen de huidige stand van de medische wetenschap hun totale opdracht nooit meer volledig kunnen opnemen. Daarom wordt deze dienstonderbreking ook onmiddellijk toegekend voor een lange periode. Als het personeelslid van het controleorgaan de goedkeuring krijgt om zijn ambt met verminderde prestaties uit te oefenen, dan heeft dat personeelslid het recht om één of meer ambten uit te oefenen die samen exact een percentage van het aantal prestatie-eenheden omvatten die vereist zijn voor een ambt met volledige prestaties. De nog uit te oefenen prestaties moeten altijd ten minste 50% en maximaal 75% van een fulltime opdracht bedragen. Het LVVPmed kan op om het even welk moment van het schooljaar ingaan. Het verlof is ingevoerd vanaf 1 januari 2015. Omwille van de ernst van de langdurige medische aandoening kan het verlof pas starten na een periode van ten minste dertig dagen ononderbroken afwezigheid wegens • ziekteverlof; • terbeschikkingstelling wegens ziekte; • verlof voor verminderde prestaties na een arbeidsongeval; • wederaanpassing met een halve dagtaak. Daarnaast kan het LVVPmed ook beginnen aansluitend op een periode waarin een personeelslid minstens halftijds heeft gewerkt en daarnaast een dienstonderbreking heeft opgenomen. Als het personeelslid de goedkeuring ontvangt voor een LVVPmed, eindigt in dat geval de dienstonderbreking vanaf de aanvang van het LVVPmed. Bij een aanvraag worden de administratieve voorwaarden nagegaan door de onderwijsadministratie vooraleer het medisch onderzoek van de controledokter kan doorgaan. Het LVVPmed wordt in principe aangevraagd voor een volledig schooljaar. Enkel de eerste aanvraag vormt hierop een uitzondering en loopt tot het einde van het schooljaar dat volgt op het schooljaar waarin het LVVPmed is gestart. Voor elke volgende verlenging is een aanvraag voor een periode van twaalf maanden nodig. Het LVVPmed kan meermaals worden verlengd, telkens voor een periode van twaalf maanden. Voor elke verlenging moet telkens een nieuwe aanvraag worden ingediend bij het controleorgaan. Tijdens dit verlof heeft het personeelslid recht op het salaris voor de uitgeoefende prestaties. Voor de nietverrichte prestaties waarvoor het personeelslid LVVPmed opneemt, ontvangt het 60% van zijn salaris. Dit verlof heeft geen repercussie op het ziektekrediet van een personeelslid. Bij de gegevens van het ziekterapport werden de dagen van de perioden LVVPmed prestaties wegens ziekte geteld als volledige perioden van afwezigheid wegens ziekte, terwijl de personeelsleden deeltijds aan het werk zijn.

6.2.1.

Algemene gegevens over LVVPmed

Aantal aanvragen voor LVVPmed (verlengingen inbegrepen) Mannen

Vrouwen

Totaal

2017

374

2.709

3.083

2018

235

1.644

1.879

2019

307

2.108

2.415

Aantal personen die effectief LVVPmed genoten hebben Mannen

Vrouwen

Totaal

187

1.313

1.500

2018

219

1.595

1.814

2019

273

1.921

2.194

2017

Het verschil is enerzijds te verklaren doordat er een aantal personen meermaals een aanvraag moesten doen omdat aan bepaalde voorwaarden niet was voldaan. Voor die personeelsleden werd er daarna vaak een tweede aanvraag gedaan. In een aantal gevallen is de LVVPmed geweigerd, omdat het personeelslid uiteindelijk niet voldeed aan de administratieve of medische voorwaarden. Ook personeelsleden die een verlenging vragen maken deel uit van de eerste tabel.

Werkelijk genoten dagen LVVPmed in absolute cijfers Mannen

Vrouwen

Totaal

2017

55.062

386.952

442.014

2018

64.635

488.153

552.788

2019

79.831

590.281

670.112

Wij houden enkel rekening met het werkelijk aantal dagen LVVPmed dat de personeelsleden opgenomen hebben vanaf de datum van goedkeuring. Het gaat om een stijging met 117.324 dagen of 21,22% t.o.v. 2018. Deze stijging is verklaarbaar: personeelsleden nemen LVVPmed voor meerdere jaren, normaal tot aan de vooravond van het pensioen. Vermits er ook elk jaar personeelsleden instappen, zijn er elk jaar meer personeelsleden die gebruik maken van LVVPmed. LVVPmed in relatieve cijfers Relatieve gegevens zijn de dagen LVVPmed-ziekte gedeeld door het aantal personeelsleden Mannen

Vrouwen

Totaal

2017

1,15

2,69

2,31

2018

1.34

3.36

2.86

2019

1,64

3,98

3,40

De stijgende tendens blijft zich voortzetten.

6.2.2. Uitdieping gegevens LVVPmed Bij de uitdieping hebben we het over het aantal personen per categorie en niet over het aantal dagen per categorie. LVVP-med is per definitie een langdurig verlof (voor de verdere loopbaan) waardoor het aantal dagen per personeelslid minder relevant is dan het aantal personen.

6.2.2.1

Personeelsleden met LVVPmed per leeftijdsgroep

Absolute gegevens 2017

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

106

Vrouwen

303

648

305

2018

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

117

Vrouwen

335

750

445

2019

-26j

Mannen

26-35j 3

36-45j 21

46-55j 93

56-65j 156

Vrouwen

404

802

645

Relatieve gegevens 2017

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0,00

0,10

0,39

1,48

3,57

Vrouwen

0,00

0,43

2,26

5,50

5,24

2018

-26j

26-35j

36-45j

46-55j

56-65j

Mannen

0,00

0,14

0,34

1,99

3,86

Vrouwen

0,00

0,47

2,52

6,71

7,22

2019

-26j

Mannen

0,00

26-35j 0,10

36-45j 0,48

46-55j 2,45

56-65j 4,70

Vrouwen

0,00

0,52

2,93

7,33

9,35

Bij de mannen ligt het grootste aantal personeelsleden met LVVPmed in de leeftijdsgroep 56-65 jaar, bij de vrouwen in de leeftijdsgroep 46-55j in absolute gegevens. Wanneer we kijken naar de relatieve gegevens, is het hoogste percentage voor mannen en vrouwen bij de leeftijdsgroep 56-65 jaar.

6.2.2.2

Personeelsleden met LVVPmed per provincie

Absolute gegevens 2017

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen Vrouwen

42 375

20 189

7 29

29 198

54 283

35 239

2018

Antwerpen 47

Vl- Brabant 22

BHV 9

Limburg 36

O-Vl 64

W-Vl 41

357

281

O-Vl 82

W-Vl 44

447

340

Mannen Vrouwen 2019 Mannen Vrouwen

466 Antwerpen 58 554

242 Vl- Brabant 30 284

43 BHV 12 57

206 Limburg 46 239

Antwerpen is de provincie met de meeste personeelsleden met LVVPmed voor vrouwen in absolute cijfers, voor mannen is het Oost-Vlaanderen.

Relatieve gegevens 2017

Antwerpen

Vl- Brabant

BHV

Limburg

O-Vl

W-Vl

Mannen

0,94

0,84

0,85

1,29

1,48

1,25

Vrouwen

2,69

2,72

1,13

3,10

2,60

2,96

2018

Antwerpen 1,01

Vl- Brabant 1,12

BHV 0,95

Limburg 1,58

O-Vl 1,81

W-Vl 1,39

3,36

3,60

O-Vl 2,28

W-Vl 1,48

4,15

4,24

Mannen Vrouwen 2019 Mannen Vrouwen

3,39 Antwerpen 1,24 4,05

3,71 Vl- Brabant 1,40 4,25

1,61 BHV 1,30 2,02

3,31 Limburg 2,00 3,72

Relatief gezien zijn er het meest personeelsleden met LVVPmed bij mannen in Oost-Vlaanderen en vrouwen in Vlaams-Brabant.

6.2.2.3

Personeelsleden met LVVPmed per onderwijsniveau

Absolute gegevens 2017

Basis

Secundair

DKO

CLB

Mannen

127

Vrouwen

727

503

2018

Basis

Secundair

DKO

Mannen Vrouwen 2019 Mannen Vrouwen

CLB

59 868

147 622

5 18

7 55

1 32

Basis 79 1.070

Secundair 173 714

DKO 9 29

VO 10 71

CLB 1 37

Relatieve gegevens 2017

Basis

Secundair

DKO

CLB

Mannen

1,37

1,23

0,39

0,49

0,93

Vrouwen

2,93

2,68

1,17

1,66

2,40

2018

Basis

Secundair

DKO

CLB

Mannen

1,64

1,43

0,62

0,43

0,93

Vrouwen

3,62

3,38

1,25

2,28

2,67

2019 Mannen

Basis 2,09

Secundair 1,64

DKO 1,06

VO 0,92

CLB 0,91

Vrouwen

4,35

3,90

2,02

2,63

3,08

Relatief gezien maken vrouwen in het basisonderwijs het meest gebruik van de LVVPmed.

6.2.2.4

Personeelsleden met LVVPmed per onderwijscategorie

Absolute gegevens 2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

169

Vrouwen

1.111

2018

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

195

Vrouwen

1.351

2019 Mannen

Ond 238

Dir 10

ParaM 2

Opv 20

Admin 3

Tech 0

MVD 0

Vrouwen

1618

Relatieve gegevens 2017

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

1,22

1,24

0,95

0,48

0,75

0,00

Vrouwen

2,84

1,44

1,86

2,14

2,43

2,44

0,00

2018

Ond

Dir

ParaM

Opv

Admin

Tech

MVD

Mannen

1,43

1,36

1,12

0,68

0,61

0,00

Vrouwen

3,54

2,21

2,34

2,53

3,39

2,58

0,00

2019 Mannen

Ond 1,70

Dir 1,30

ParaM 1,46

Opv 1,71

Admin 0,98

Tech 0,00

MVD 0,00

Vrouwen

4,16

2,99

2,76

3,39

3,78

3,01

0,00

Bij de vrouwen maakt het onderwijzend personeel het meest gebruik van LVVPmed, gevolgd door het administratief personeel. Bij de mannen geldt dat voor het opvoedend personeel.

6.2.2.5

LVVPmed epidemiologisch

Top 5 van LVVPmed per aandoening (2017) Mannen

Dagen

Personen

Vrouwen

Dagen

Personen

Psychosociaal

13.636

Psychosociaal

57.622

224

Rug

6.854

Zenuwstelsel

50.625

185

Zenuwstelsel

6.585

Rug

45.427

178

Cardio

4.849

Ledematen

41.383

172

4.102

Allerhande

38.007

157

36.026

132

Totaal

233.064

916

60,23%

69,76%

Gewrichten Totaal

65,43%

70,59%

Het vermelde percentage is het percentage LVVPmed-dagen/personen t.o.v. het totaal aantal LVVPmeddagen/personen van enerzijds de mannen en anderzijds de vrouwen.

Top 5 van LVVPmed per aandoening (2018) Mannen

Dagen

Personen

Vrouwen

Dagen

Personen

Psychosociaal

17.205

Psychosociaal

75.173

296

Rug

8.117

Zenuwstelsel

60.844

222

Zenuwstelsel

6.784

Ledematen

59.250

252

Cardio

6.253

Rug

54.694

210

Gewrichten

5.502

Gynaecologisch

Totaal

43.861

159

Totaal

67,86%

72,60%

49.881

181

299.842

1.161

61,42%

72,79%

Personen 408

Top 5 van LVVPmed per aandoening (2019) Mannen

Vrouwen

Dagen 19.883

Personen 73

Psychosociaal

Dagen 99.889

Rug

8.574

Ledematen

83.379

373

Zenuwstelsel

8.508

Zenuwstelsel

68.015

283

Gewrichten

6.149

Rug

55.639

219

Cardio

5.654

Gynaecologisch

55.046

205

Totaal

48.768

191

Totaal

361.968

1.488

61,32%

77,46%

Psychosociaal

61,09%

69,96%

In absolute cijfers zijn psychosociale aandoeningen bij LVVPmed de belangrijkste oorzaak bij mannen en vrouwen in 2019. Voor mannen heeft 24,91% van de LVVPmed-dagen een psychosociale oorsprong, voor vrouwen is het 16,92%, samen 17,87%. Het totaal percentage ligt een stuk lager dan het percentage ziektedagen wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 42,84%.

6.2.2.6

LVVPmed: tewerkstellingspercentage

2017

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

1.344

392.850

88,88%

1.872

75%

177

49.164

11,12%

234

2018

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

1.622

491.534

88,92%

2.457

75%

216

61.254

11,08%

305

2019

personen

dagen

% aantal dagen

aanvragen

50% - 74%

1.983

597.882

89,22%

3.066

75%

249

72.230

10,78%

350

De overgrote meerderheid van de personeelsleden met LVVPmed opteert voor een tewerkstellingspercentage van 50 tot 74%.

6.3.

Conclusie

2019 was het vijfde jaar dat LVVPmed kon genomen worden in het Vlaams onderwijs. Vermits het gaat om een verlof dat normalerwijze geldt voor de rest van de carrière, is het normaal dat het aantal ziektedagen als gevolg van LVVPmed jaarlijks zal stijgen. In totaal waren er in 2019 meer dan 670.000 dagen als gevolg van LVVPmed, een stijging met 21,22% ten opzichte van 2018. Onderstaande tabel bevat het overzicht van de evolutie van LVVPmed sinds de start op 1 januari 2015.

Qua leeftijd is in 2019 de grootste groep die de mannen de leeftijdsgroep 56-65 jaar. Bij de vrouwen is dat de leeftijdsgroep van 46-55 jaar. Opvallend is toch ook dat 498 personeelsleden jonger zijn dan 46 jaar, 73 zelfs jonger dan 36 jaar. Wellicht zal een grote groep van deze personeelsleden een heel lange periode met verminderde prestaties werken, namelijk tot aan de vooravond van het pensioen en 60% loon ontvangen voor de niet meer gepresteerde uren. De belangrijkste oorzaak van de afwezigheden LVVPmed heeft een psychosociale reden. Het gaat over 17,87% van de gevallen.

Controles op afwezigheid wegens ziekte

7.1

Aantal uitgevoerde controles – opgeleverde resultaat Controles

gewonnen dagen

2017

19.911

10.656

2018

19.117

11.756

2019

19.234

10.538

Met ‘controle’ bedoelen we een controle door de controlefirma naar aanleiding van een ziektegeval. Normaal vindt een controle plaats bij de persoon thuis, maar wanneer die afwezig is, wordt hij/zij uitgenodigd op een tweede controlemoment in een centrum van de controlefirma of bij de controlearts thuis. Dat noemen we dan een ‘tweede controle’. We zien in 2019 een lichte stijging van het aantal controles. De ‘gewonnen dagen’ zijn de dagen die na controle niet beschouwd worden als ziektedagen. Hierbij zijn ook de afgewezen VVP-dagen en LVVPmed-dagen inbegrepen.

7.2

gewonnen dagen

ziekte

VVP

LVVPmed

2017

10.656

7.857

2.371

428

2018

11.757

6.922

4.365

469

2019

10.538

6.692

2.902

944

Aantal uitgevoerde controles uitgesplitst naar de aanvrager van de controle Controles

2017

2018

2019

8.388

42,13%

6.020

31,49%

6.737

35,03%

4.433

22,26%

4.312

22,56%

3.999

20,79%

146

0,73%

0,48%

137

0,71%

Initiatief personeelslid

6.944

34,88%

8.693

45,47%

8.361

43,47%

Totaal

19.911

100,00%

19.117

100,00%

19.234

100,00%

Initiatief Certimed Initiatief werkgever Initiatief ministerie

35,03% van de controles wordt uitgevoerd op initiatief van Certimed, de controlefirma die is aangesteld door het ministerie voor het uitvoeren van de controles. Binnen de stuurgroep ziektecontrole wordt periodiek overleg gepleegd over het beleid qua ziektecontrole en de accenten die gelegd worden.

Het aantal controles op initiatief van de werkgever is in 2019 gedaald. Vergeleken met 2018 werden er 313 controles (7,26%) minder aangevraagd. De administratie dringt erop aan dat schoolbesturen hieromtrent een degelijk en transparant beleid zouden voeren, zodat personeelsleden weten wanneer zij controle kunnen verwachten en dat nodeloze controles zoveel als mogelijk zouden vermeden worden. De administratie van het ministerie kan ook controles aanvragen. Dat gebeurt uiterst zelden, voornamelijk wanneer er op basis van binnenkomende informatie of vragen een vermoeden van misbruik is. ‘Initiatief personeelslid’ gaat om de aanvraag die van het onderwijspersoneel zelf uitgaat voor het toestaan van de verloven voor verminderde prestaties. Daarnaast gaat het om aanvragen voor een controle alvorens op reis naar het buitenland te vertrekken. We zien in 2019 een daling van het aantal controles op initiatief van het personeelslid.

7.2.1. Uitsplitsing van de controles op initiatief van het personeelslid Controles

VVP

Reis buitenland

2017

6.842

102

2018

8.543

150

2019

8.216

145

Controles VVP zijn de controles op initiatief van het personeelslid voor verlof voor verminderde prestaties bij ziekte, bij LVVPmed en voor reizen naar het buitenland.

7.2.2. Controles m.b.t. verlenging van VVP-ziekte en LVVPmed Verlenging

VVP

LVVPmed

2017

2.219

895

2018

2.645

1.269

2019

2.907

1.258

Bij de controles zijn er altijd twee fases: een administratieve en een medische goedkeuring. Het is bijgevolg mogelijk dat in geval van onvolledige dossiers er meerdere controles nodig zijn voor één aanvraag tot verlenging. Er waren in totaal 2.249 administratieve controles bij verlenging, 1907 VVP-ziekte en 342 LVVPmed. De mogelijkheid van administratieve controle is voorzien sinds de start van het nieuwste contract met de controlefirma op 1 januari 2019. Doel is de procedure van verlenging te vereenvoudigen in die gevallen waar een verlenging heel duidelijk is op basis van het ingediende dossier of de aard van de aandoening. In die gevallen hoeft er geen fysieke controle meer te gebeuren bij verlenging.

7.3

Arbitrageonderzoeken Arbitrages

gewonnen

verloren

totaal

2017

71,93%

28,07%

2018

64,71%

35,29%

2019

73,21%

26,79%

Er is ten opzichte van 2018 een stijging van het aantal arbitrageonderzoeken en eveneens een stijging van het aantal dat gewonnen werd door Certimed.

7.4

Aantal tweede controles

Van de 19.911 georganiseerde controles in 2019 waren er 7.049 controles (36,65% van het totale aantal controles), waarbij het personeelslid niet thuis was en waarvoor er later een tweede controle plaatsvond in een centrum van de controlefirma.

Tweede controle

2017

2018

2019

4.727

23,74

4.642

24,28

7.0499

36,65

We stellen vast dat het percentage tweede controles fors gestegen is en veel hoger ligt dan 21%, het gemiddelde percentage bij de andere werkgevers aangesloten bij de controlefirma. 2019

2e controle

controles

Initiatief Certimed

1.958

6.737

29,06%

Initiatief ministerie

137

26,28%

4.641

8.361

55,51%

414

3.999

10,35%

7.049

19.234

36,65%

Initiatief personeelslid Initiatief werkgever Totaal

Het percentage tweede controles die moeten gebeuren bij controles op initiatief van het personeelslid, namelijk. 55,51 % is veel te hoog. Op dat vlak is dringend sensibilisering of een wijziging van aanpak nodig. De personeelsleden zijn immers zelf op de hoogte van een op handen zijnde controle. Uit het overleg met Certimed blijkt dat personeelsleden nog onvoldoende ingaan op de vraag om zelf een afspraak vast te leggen via het gratis contacttelefoonnummer. Tweede controles moeten maximaal vermeden worden, omdat zij een dubbele kost meebrengen en er oorzaak van zijn dat er binnen het beschikbare budget in totaal minder personeelsleden gecontroleerd kunnen worden. In 2019 bedroeg het beschikbare budget voor de totaliteit van de ziektecontroles 880.000 euro.

7.5

Controles van eendagsziekten

Controles voor eendagsziekten gaan steeds uit van de werkgever, aangezien de controlefirma niet beschikt over de informatie. In 2018 gaat het in totaal over 1.950 controles, wat overeenkomt met 48,76% van het totale aantal controles die gevraagd worden door de werkgever. 2017

2018

2019

516

512

504

1.604

1.513

1.389

Niet arbeidsongeschikt

Foutieve aanvraag

Geweigerde controle

2.210

2.076

1.950

Afwezig Gewettigd afwezig

Aantal gevraagde controles

Afwezig betekent dat het personeelslid niet thuis was en niet kon gecontroleerd worden. Gewettigd afwezig wil zeggen dat de controle plaatsvond en dat de controledokter vaststelde dat het personeelslid arbeidsongeschikt was. Niet arbeidsongeschikt: na controle stelde de controledokter vast dat het personeelslid niet arbeidsongeschikt was. Met foutieve aanvraag wordt bedoeld: bij de controle vertelt het personeelslid dat het thuis was wegens sociaal verlof (ziek kind), omstandigheidsverlof (begrafenis)… Geweigerde controle betekent dat het personeelslid de controle niet laat doorgaan.

7.6 Klachten bij controles In 2019 werden er bij Certimed 68 klachten ingediend door personeelsleden, in 2018: 61, in 2017: 74. Communicatie controlearts Controleresultaat Oproepbrief Onderzoek Overige Totaal

2017 40 14 1 2 17 74

2018 30 9 4 0 18 61

2019 53 3 1 2 9 68

Het grootste aantal van de klachten zijn het gevolg zijn van slechte communicatie tussen personeelslid en controlearts: 53 in 2019, 30 in 2018 en 40 in 2017. Certimed probeert dit probleem te verhelpen door zijn controleartsen voortdurend te coachen, bijvoorbeeld coaching communicatie bij het betreden van de woning en coaching omtrent de mededeling vervroegde werkhervatting. In sommige gevallen wordt de samenwerking met de controlearts stopgezet. Op de site https://www.certimed.be/nl/werknemers/help-contact staat info hoe een klacht kan ingediend worden.

8. Samenvatting Evolutie van het ziekteverzuim in 2019 Het ziekteverzuimpercentage bedraagt in 2019 4,65% met eendagsziekten inbegrepen en 4,46% zonder eendagsziekten. In 2018 ging het respectievelijk om 4,48% en 4,31%. In 2019 werden er 3.005.582 ziektedagen genomen door het Vlaamse onderwijspersoneel. Dat is een stijging van 152.412 dagen of 5,34 % t.a.v. het aantal ziektedagen van 2018. Om dat cijfer te interpreteren, moeten we ook rekening houden met een stijging van het aantal personeelseenheden, waar we te maken hebben met een stijging van 1,67%. Conclusie : Het ziekteverzuimpercentage voor het Vlaamse onderwijspersoneel is de afgelopen jaren blijven stijgen. Het was in 2019 het hoogst van de laatste vijf jaren. Eén van de mogelijke verklaringen voor die stijging is de toename van het aantal personeelsleden in de leeftijdscategorie van 56 tot 65 jaar. Ingevolge de maatregelen i.v.m. het verminderen van de mogelijkheden tot vervroegde uitstap en het opschuiven van de pensioendatum waren er in 2019 30.354 personeelsleden in deze categorie, t.o.v. 28.261 in 2018. Dat komt overeen met een stijging van 7,4 %. In combinatie met het feit dat het ziekteverzuimpercentage stijgt met de leeftijd, is die evolutie mede een verklaring voor de stijging van het ziekteverzuimpercentage in het Vlaams onderwijs in 2019. Het aantal eendagsziekten is in 2019 gestegen met 6,51% of 7.218 dagen, terwijl het globale aantal ziektedagen steeg met 5,34%. In totaal ging het in 2019 om 110.823 ziektedagen van één dag. Het gemiddeld aantal ziektedagen per personeelslid bedraagt in 2019 16,96 dagen t.o.v. 16.37 dagen in 2018. We zien ook dat deeltijds werkende personeelsleden gemiddeld iets meer ziek zijn dan voltijds werkende personeelsleden, nl. 17,53 dagen t.o.v. 16,27 dagen bij voltijds werkende personeelsleden. Het ziekteverzuimpercentage van het gesubsidieerd vrij onderwijs, nl. 4,58%, is lager dan het algemeen ziekteverzuimpercentage van 4,65 %. Het ziekteverzuim is gestegen in alle netten behalve in het gesubsidieerd provinciaal onderwijs, waar het daalde. Psychosociale aandoeningen blijven ook in 2019 de voornaamste oorzaak van ziekteverzuim. Het gaat om 42,84% van de ziektedagen (43,55% bij mannen en 42,66% bij vrouwen). Dat is een gevoelige stijging in vergelijking met het vorige jaar, toen het 39,60% bedroeg. Bij de psychosociale aandoeningen zien we een relatieve oververtegenwoordiging van het directiepersoneel. Als we binnen het directiepersoneel gaan kijken in de leeftijdsgroep van 56 tot 65 jaar is 62,03% van de ziektedagen het gevolg van een psychosociale aandoening, terwijl dat voor de totaliteit van de personeelscategorieën in die leeftijdsgroep 44,35% bedraagt, een verschil van 13,68%. Bij de leeftijdsgroep van 46-55 jaar is het verschil 13,67%. We zien in 2019 ook een gevoelige stijging van de afwezigheid wegens ziekte bij de personeelsleden van de CLB’s. In 2018 noteerden we voor die groep een ziekteverzuimpercentage van 4,51 %. Dat is in 2019 opgelopen tot 5,03 %. Evolutie van het deeltijds werken ingevolge ziekte in 2019: VVP-ziekte en LVVPmed. Van de mogelijkheid om deeltijds het werk te hervatten in het ziekteverlofstelsel werd in 2018 opnieuw meer gebruik gemaakt dan in 2018. Er waren 334.1543 dagen VVP-ziekte. Dat zijn 42.591 dagen VVP-ziekte meer dan in 2018, wat een stijging vertegenwoordigt van 14,61%. In totaal hebben 2.981 personeelsleden dat verlof opgenomen. Het grootste aantal dagen VVP-ziekte wordt opgenomen binnen de leeftijdsgroep 46-55 jaar. De meerderheid van de aanvragers zijn personeelsleden die afwezig zijn wegens psychosociale aandoeningen, namelijk 44,35%. We stellen vast dat bij het verlof wegens verminderde prestaties wegens ziekte het gemiddelde aantal opgenomen dagen in 2019 licht daalt van 113,10 dagen naar 112,09 dagen.

Langdurig verlof voor verminderde prestaties om medische reden (LVVPmed) werd in 2019 opgenomen door 2.194 personeelsleden (273 mannen en 1.921 vrouwen) voor in totaal 670.112 dagen, in 2018 ging het om 1.814 personeelsleden en 552.788 dagen. Het gaat hier bijgevolg om een stijging met 20,95% qua personeelsleden en een stijging van 21,22% qua aantal dagen.Deze evolutie is verklaarbaar, omdat personeelsleden wegens de aard van hun aandoening meerdere jaren van LVVPmed gebruik maken en er elk jaar een aantal nieuwe personeelsleden instappen. Bij de mannen situeert het grootste aantal personeelsleden met LVVPmed zich in de leeftijdsgroep 56-65 jaar, bij de vrouwen in de leeftijdsgroep 46-55j. Er is ook de vaststelling is dat 474 personeelsleden jonger zijn dan 46 jaar, 70 zelfs jonger dan 36 jaar. Wellicht zal een grote groep van deze personeelsleden een heel lange periode met verminderde prestaties werken, nl. tot aan de vooravond van het pensioen. We zien ook een stijging van de psychosociale aandoeningen bij LVVPmed. In totaal is 17,87% van de dagen LVVPmed het gevolg van een psychosociale aandoening. Evolutie van de controles die het controleorgaan uitvoerde in 2019 In 2019 werden 19.234 controles uitgevoerd door de controlefirma. In vergelijking met vorig jaar is dat een lichte stijging. 35,03% van de controles gebeurden op initiatief van Certimed zelf, op basis van afgesproken criteria. Op initiatief van de werkgevers is 20,79% van de controleaanvragen uitgevoerd. Daarnaast daalt het aantal controles op initiatief van het personeelslid. Hun aandeel bedraagt in 2019 43,47%.

AGODI

AGENTSCHAP VOOR ONDERWIJSDIENSTEN