Issuu

Uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/72

Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2020/72

DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 19 december 2019 diende xxx te 1050 Brussel, een verzoek in bij onder meer de Vlaamse overheid, departement Landbouw en Visserij om een afschrift van bestuursdocumenten in het kader van de nieuwe veredelingstechnieken, gene-editing of nieuwe mutagenesetechnieken. Op 10 februari 2020 weigerde het departement Landbouw en Visserij gedeeltelijk een afschrift van de gevraagde documenten. Op 11 maart 2020 diende xxx beroep in bij de beroepsinstantie tegen deze gedeeltelijke weigeringsbeslissing d.d. 10 februari 2019. Dit beroep werd geregistreerd op 12 maart 2020. Op 10 april 2020 werd, in toepassing van artikel II.50, ยง1, tweede lid van het Bestuursdecreet de beroepstermijn van dertig kalenderdagen verlengd tot een termijn van vijfenveertig kalenderdagen. Ontvankelijkheid van het beroep Het oorspronkelijke verzoek tot openbaarmaking dateert van 19 december 2020. De bestreden beslissing van 10 februari 2020 van departement LV maakt melding van de beroepsmogelijkheden en -modaliteiten,

www.vlaanderen.be

zoals voorgeschreven in artikel II.43, §1, derde lid van het Bestuursdecreet. Het beroepschrift van 11 maart 2020 is dan ook tijdig en ontvankelijk. Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.

Bestreden beslissing

Het departement Landbouw en Visserij ontving op 19 december 2019 samen met de kabinetten van minister Crevits en minister Demir en het departement Kanselarij en Bestuur, het departement Economie, Wetenschap en Innovatie en het departement Omgeving een verzoek tot openbaarmaking van bestuursdocumenten in het kader van de nieuwe veredelingstechnieken, gene-editing of nieuwe mutagenesetechnieken. Er werd verzocht om een afschrift van alle documenten (zoals rapporten, notulen, e-mails en attachments, brieven), te rekenen vanaf 1 april 2016 tot op heden, zowel op papier als digitaal, geschreven, ontvangen door of verstuurd aan de Vlaamse Overheidsinstanties van en naar (vertegenwoordigers van): - VIB, Bayer, BASF, FlandersBio, PRRI en xxx (UGent), - de federale kabinetten De Block, Borsus en Ducarme, - de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu, - Sciensano, - De Waalse kabinetten Landbouw en Leefmilieu, - De SPW-DGARNE. Op basis van de uitzonderingsgrond, vermeld in artikel II.34, 2°, van het Bestuursdecreet werd de aanvraag deels afgewezen in zoverre de openbaarmaking afbreuk doet aan de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Op basis van de uitzonderingsgrond, vermeld in artikel II.35, 2°, van het Bestuursdecreet, werden een aantal e-mails en een aantal bijlagen bij openbaargemaakte e-mails niet openbaar gemaakt omdat deze het vertrouwelijke karakter van de internationale betrekkingen van het Vlaamse Gewest of de Vlaamse Gemeenschap en van de betrekkingen van het Vlaamse Gewest of de Vlaamse Gemeenschap met de supranationale instellingen, met de federale overheid en met andere gemeenschappen en gewesten zouden schaden. Er werd overeenkomstig artikel 45, §2, van het Bestuursdecreet slechts tot een gedeeltelijke openbaarmaking van de gevraagde gegevens overgegaan. Van de weerhouden stukken werd een elektronisch afschrift aan

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur

pagina 2 van 11

de verzoekster overgemaakt. Alle verwijzingen naar personen werden doorheen deze documenten systematisch verwijderd. In totaal werden er afschriften van 48 elektronische documenten overgemaakt: de elektronisch ondertekende brief met de bestreden beslissing, 1 overzicht van alle geanonimiseerde communicatie van en naar VIB, 6 bijlagen bij deze communicatie van en naar VIB, 1 overzicht van alle geanonimiseerde communicatie van en naar FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu en 39 bijlagen bij deze communicatie van en naar de FOD. Er werden volgens het departement LV geen documenten ontvangen door of verstuurd aan het Departement Landbouw en Visserij van of naar Bayer, BASF, FlandersBio, Public Research & Regulation Initiative (PRRI) en xxx (UGent), Sciensano, de Ministers van de Federale regering, namelijk Minister Maggie De Block en haar kabinet, Minister Borsus en zijn kabinet en Minister Ducarme en zijn kabinet, aan de Ministers van de Waalse regering, namelijk de Minister van Landbouw en zijn kabinet, en de Minister van Milieu en zijn/haar kabinet, noch aan de Service Public Wallonie Agriculture, Ressources naturelles et Environnement tijdens de door de verzoekster aangegeven periode, aldus het departement LV.

2. Inhoud van het beroepschrift Het beroep van xxx spitst zich toe op de volgende passsage in de bestreden beslissing: “Op basis van de uitzonderingsgrond, vermeld in artikel II.35, 2°, van het Bestuursdecreet, worden een aantal

e-mails en een aantal bijlagen bij openbaargemaakte e-mails (aangeduid in de bijgevoegde documenten) niet openbaar gemaakt, omdat deze het vertrouwelijke karakter van de internationale betrekkingen van het Vlaamse Gewest of de Vlaamse Gemeenschap en van de betrekkingen van het Vlaamse Gewest of de Vlaamse Gemeenschap met de supranationale instellingen, met de federale overheid en met andere gemeenschappen en gewesten schaden.” Doordat er geen lijst van deze geweigerde documenten geleverd werd, acht de beroeper het onmogelijk om te beoordelen of het inderdaad waarschijnlijk was dat deze uitzonderingsgrond van toepassing was. Zij wenst duidelijkheid over welke bestuursdocumenten het precies gaat waarvoor men de betreffende uitzonderingsgrond inroept.

3. Toelichting door departement Landbouw en Visserij (hierna departement LV) De beroepsinstantie contacteerde het departement LV op 16 maart 2020 voor toelichting bij de gedeeltelijke weigeringsbeslissing. Op 20 maart 2020 deelde het departement LV mee aan de beroepsinstantie dat er bij de oorspronkelijke openbaarmaking voor elk van de gevraagde documenten een afweging werd gemaakt voor gehele, gedeeltelijke of niet-openbaarmaking. Omwille van het ingestelde beroep werd voor de nietopenbaargemaakte documenten de oefening opnieuw ten gronde gedaan door departement LV. Dit resulteerde in het voorstel om een aantal documenten in tweede instantie toch geheel of gedeeltelijk openbaar te maken. Voor een aantal andere documenten werd er beslist om de weigering tot openbaarmaking te handhaven.

pagina 3 van 11

Per mail d.d. 1 april 2020 stelde het departement LV de beroeper op de hoogte dat er alsnog een afschrift kon worden overgemaakt van een reeks bijkomende mails en bijlages. De beroepsinstantie werd in kennis gesteld van deze bijkomende openbaarmaking Het betreft enerzijds diverse e-mails die dateren van resp. 8.5.2019, 13.5.2019, 18.10.2019, 24.10.2019, 25.10.2019 en 3 e-mails die als bijlage bij een e-mail d.d. 11.9.2019 waren gevoegd. Anderzijds gaat het om diverse bijlages bij e-mails die dateren van 10.10.2018, 21.11.2018, 2.5.2019, 8.5.2019, 9.9.2019 en 18.10.2019. Voor deze bestuursdocumenten die naderhand alsnog openbaar werden gemaakt kan het beroep bijgevolg als zonder voorwerp worden beschouwd. Voor een andere reeks documenten die betrekking hebben op het oorspronkelijk verzoek van mevrouw Holland houdt het departement LV vast aan de bestreden weigeringsbeslissing op grond van artikel II.35, 2° van het Bestuursdecreet. Deze documenten worden hierna overlopen, samen met de toelichting door het departement LV.

a) niet openbaar gemaakte e-mails - e-mail van 30 januari 2019 Dit e-mailbericht bevat informele afstemming en informatiedeling met het Fins voorzitterschap over het nog niet afgestemde Belgische standpunt. Het informele afstemmen van nog niet definitieve standpunten tussen collega’s binnen de Belgische structuren en bevoegde overheden is volgens departement LV belangrijk voor de goede samenwerking en voortgang van dossiers. Indien deze openbaar gemaakt zouden worden, schaadt dit de relatie en het vertrouwen tussen collega’s en zal dit de werking bemoeilijken of onmogelijk maken als er geen info meer zou gedeeld worden, vooral in dit soort van ‘gevoelige’ dossiers als ggo’s en nieuwe gentechnieken die het maatschappelijk debat beroeren. Hetzelfde geldt voor de informele afstemming met de andere lidstaten en het Europees voorzitterschap. Buiten de schade die de vrijgave van standpunten van andere instanties toebrengt aan de samenwerking en het vertrouwen, kan bezwaarlijk van een instantie gevraagd worden om zonder meer standpunten en informatie van partners mee te delen. Om deze reden wordt voorgesteld om deze e-mail niet openbaar te maken, o.b.v. de uitzonderingsgrond m.b.t. het vertrouwelijk karakter van de intra-Belgische en internationale betrekkingen. - e-mail d.d. 9 september 2019 Dit e-mailbericht bevat het intern Belgisch verslag WP Agri attachémeeting van 6/9/2019, inclusief de interne bedenkingen en de standpunten en de stemintenties van de verschillende lidstaten 4 bijlagen bij deze e-mail: 1. ST11347 19_NBT.pdf 2. ST11347 19 REV1_NBT.pdf

pagina 4 van 11

3. CM3744 19.pdf 4. FR proposal.docx Het informeel delen van informatie over nog niet definitieve standpunten tussen collega’s binnen de Belgische structuren en bevoegde overheden is belangrijk voor de goede samenwerking en voortgang van dossiers. Indien deze openbaar gemaakt zouden worden, schaadt dit de relatie en het vertrouwen tussen collega’s en zal dit de werking bemoeilijken of onmogelijk maken als er geen info meer zou gedeeld worden, vooral in dit soort van ‘gevoelige’ dossiers als ggo’s en nieuwe gentechnieken die het maatschappelijk debat beroeren. Hetzelfde geldt voor de informele standpunten van lidstaten die onderling gedeeld worden. Bovendien meent het departement LV dat het niet aan de gewestelijke overheid is om informele standpunten van andere Belgische overheden en andere Europese lidstaten openbaar te maken. Deze zouden volgens haar bij de betrokkenen zelf opgevraagd moeten worden. De 4 bijlagen bij deze mail komen aan bod in rubriek b) niet openbaar gemaakte bijlages. - e-mail d.d. 11 september 2019 Dit e-mailbericht is in de eerste plaats een forward van de e-mail van 9/9/2019 (intern verslag WP attachémeeting van 6/9/2019) en bevat bijkomend een conversatie tussen betrokken Belgische collega’s voor verdere intern Belgische afstemming, bespreking en kennisdeling over/van de resultaten van de WP Agri attachémeeting van 6/9/2019 en over de houding van andere lidstaten (zie bijlagen bij deze e-mail) 3 bijlagen bij deze e-mail: 1.RV: Proposed Council Decisions based on Article 241 TFEU.msg: korte inhoudelijke reactie van de PermRep van Spanje zonder bijkomende bijlage 2.RE: Proposed Council Decisions based on Article 241 TFEU.msg: korte inhoudelijke reactie van de PermRep van Frankrijk zonder bijkomende bijlage 3.SV: Proposed Council Decisions based on Article 241 TFEU.msg: korte inhoudelijke reactie van de PermRep van Zweden, met een bijkomende bijlage (schriftelijk tekstvoorstel met track changes tot aanpassingen van de Draft Council Decision) Voor de weigering haalt het departement dezelfde motieven aan als voor de mail van 9 september 2019. De 3 e-mails in bijlagen bij de e-mail van 11/9/2019 werden alsnog openbaar gemaakt op 1 april 2020.

niet openbaar gemaakte bijlages

Naast de bovenvermelde mails werden ook een reeks bijlagen/nota’s niet openbaar gemaakt op grond van artikel II.35, 2° van het Bestuursdecreet. Deze worden hierna overlopen, samen met de toelichting van het departement LV.

pagina 5 van 11

- bijlage bij e-mail d.d. 10/10/2018: Information on NBTs in Sweden.pdf Het betreft hier het standpunt van Zweden n.a.v. nieuwe gentechnieken. (De e-mail dd. 10/10/2018 waar dit document een bijlage van is, werd reeds op 12/2/2020 openbaar gemaakt.) Het informeel delen van informatie over standpunten tussen collega’s binnen de Belgische structuren en bevoegde overheden en tussen collega’s van andere lidstaten is belangrijk voor de goede samenwerking en voortgang van dossiers. Indien deze openbaar gemaakt zouden worden, schaadt dit volgens het departement LV de relatie en het vertrouwen tussen collega’s en zal dit de werking bemoeilijken of onmogelijk maken als er geen info meer zou gedeeld worden, vooral in dit soort van ‘gevoelige’ dossiers als ggo’s en nieuwe gentechnieken die het maatschappelijk debat beroeren. Bovendien meent het departement LV dat het niet aan een gewestelijke overheid is, om standpunten van andere Europese lidstaten openbaar te maken. - bijlage bij mail d.d. 10/10/2018: Infos EM octobre2018.docx Deze bijlage bevat een Intern Belgische overzichtstabel van de formeel of informeel verzamelde standpunten van de verschillende lidstaten t.a.v. NBT (stand van zaken dd. oktober 2018) (De e-mail dd. 10/10/2018 waar dit document een bijlage van is, werd reeds op 12/2/2020 openbaar gemaakt). De openbaarmaking wordt geweigerd om dezelfde reden zoals vermeld bij de hoger vermelde bijlage - bijlage bij e-mail d.d. 21/11/2018: preparatory document to BE position NBTs.docx Een intern Belgisch voorbereidend document tot standpuntbepaling, inclusief de aanbeveling van de ad hoc WG onder het CoördinatieCentrum Internationaal Milieubeleid (CCIM) (De e-mail dd. 21/11/2018 waar dit document een bijlage van is, werd reeds op 12/2/2020 openbaar gemaakt). Het informeel delen van informatie over standpunten tussen collega’s binnen de Belgische structuren en bevoegde overheden is belangrijk voor de goede samenwerking en voortgang van dossiers in het kader van het samenwerkingsakkoord van 5 maart 1995 tussen de federale Staat, het Vlaamse Gewest, het Waalse Gewest en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest met betrekking tot het internationaal milieubeleid (CCIM). Indien deze openbaar gemaakt zouden worden, schaadt dit de relatie en het vertrouwen tussen collega’s en zal dit de werking bemoeilijken of onmogelijk maken als er geen info meer zou gedeeld worden, vooral in dit soort van ‘gevoelige’ dossiers als ggo’s en nieuwe gentechnieken die het maatschappelijk debat beroeren, aldus het departement LV. Bovendien meent men dat het niet aan een gewestelijke overheid als het departement LV is om informele standpunten van andere Europese lidstaten openbaar te maken.

pagina 6 van 11

- bijlage bij e-mail d.d. 21/11/2018: annex to preparatory document BE position NBTs.docx Dit betreft inhoudelijk hetzelfde (geactualiseerde) document als ‘Infos EM octobre2018.docx’ dd. 10/10/2018 (zie hierboven) en bijgevolg worden dezelfde motieven ingeroepen om de openbaarmaking te weigeren. - bijlage bij e-mail d.d. 2/5/2019: 25_04_2019_rapport_joint committee.pdf Dit betreft een intern Belgisch verslag van de Joint Working Group van 25/4/2019 (Standing Committee Section GMO + Regulatory Committee Dir 2001/18/EC + Regulatory Committe Dir 2009/41/EC on CJEU Ruling on mutagenesis), met gedetailleerde weergave van de individuele mondelinge inbreng van de verschillende lidstaten tijdens deze vergadering. (De e-mail dd. 2/5/2019 waar dit document een bijlage van is, werd reeds op 12/2/2020 openbaar gemaakt). Ook hier haalt het departement LV aan de samenwerking tussen de lidstaten in dit dossier niet te willen hypothekeren. - nota d.d. 8/5/2019 en18/10/2019: 2019_04_11_Position_legislation_OGM.pdf Dit document bevat een brief van de FOD dd. 11/4/2019 t.a.v. federale ministers met de vraag tot officieel standpunt m.b.t. NPBT en met een technische analyse, aanbevelingen vanuit de Ad Hoc WG CCIM en een voorstel tot standpunt Deze intern-Belgische afstemming ter voorbereiding van de Europese ministerraden, gebeurt in het kader dat afgesproken is volgens de afspraken gemaakt in het samenwerkingsakkoord van 8 maart 1994 tussen de Federale Staat, de Gemeenschappen en de Gewesten met betrekking tot de vertegenwoordiging van het Koninkrijk België in de Ministerraad van de Europese Unie. Ook hier wordt er verwezen naar het belang van het delen van informatie over standpunten tussen collega’s binnen de Belgische structuren en bevoegde overheden met het oog op een goede samenwerking. En het behoud van het wederzijds vertrouwen tussen collega’s van verschillende lidstaten, vooral in dit soort van ‘gevoelige’ dossiers als ggo’s en nieuwe gentechnieken. - nota d.d. 8/5/2019 en 13/5/2019: 19.05.14_Agrifish_Note NBT.doc Dit betreft een interne Belgische nota met standpunt en achtergrond bij dossier en standpunten van andere lidstaten, ter voorbereiding van het AOB Agendapunt voor de Europese ministerraad (Agrifish) van 14/5/2019. Deze intern-Belgische afstemming ter voorbereiding van de Europese ministerraden, gebeurt in het kader dat afgesproken is volgens het samenwerkingsakkoord tussen de Federale Staat, de Gemeenschappen en de Gewesten van 8 maart 1994 met betrekking tot de vertegenwoordiging van het Koninkrijk België in de Ministerraad van de Europese Unie. Het delen van informatie over standpunten tussen collega’s binnen de Belgische structuren en bevoegde overheden is belangrijk voor de goede samenwerking en voortgang van dossiers, aldus het departement LV. Indien deze openbaar gemaakt zouden worden, schaadt dit de relatie en het vertrouwen tussen collega’s

pagina 7 van 11

en zal dit de werking bemoeilijken, vooral in dit soort van ‘gevoelige’ dossiers als ggo’s en nieuwe gentechnieken die het maatschappelijk debat beroeren. Op dit document staat bovendien ook duidelijk vermeld ‘CONFIDENTIEL’, wat wijst op de vraag naar de vertrouwelijke omgang met dit document, aldus departement LV. - nota d.d. 8/5/2019 en 13/5/2019: 19.05.14_SN NBT.docx Dit betreft een intern Belgische nota (speaking note) na concertatie onder voorzitterschap van DGE (Directoraat-Generaal Europa van FOD Buitenlandse Zaken) ter voorbereiding van de Europese ministerraad (Agrifish) van 14/5/2019. Dezelfde motieven voor de weigering van de openbaarmaking worden ingeroepen als voor de bovenstaande nota. Op dit document staat bovendien ook duidelijk vermeld ‘USAGE INTERNE- INTERN GEBRUIK’, wat wijst op de vraag naar de vertrouwelijke omgang met dit document, aldus departement LV. - nota d.d. 9/9/2019: FR proposal.docx Dit betreft een schriftelijk tekstvoorstel met track changes tot aanpassingen van de Draft Council Decision. Het delen van schriftelijke tekstvoorstellen tot aanpassingen van ontwerpdocumenten zoals de Draft Council Decision, tussen collega’s van andere lidstaten is belangrijk voor de goede samenwerking en voortgang van dossiers. Dezelfde motieven voor de weigering van de openbaarmaking worden ingeroepen als voor de bovenstaande nota. Bovendien acht het departement LV dat het als gewestelijke overheid niet aangewezen is om standpunten en individuele bijdragen van andere Europese lidstaten openbaar te maken. - nota d.d. 11/9/2019: DRAFTING NEW BREEDING TECHNOLOGIES SE comments.docx Dit betreft een schriftelijk tekstvoorstel met track changes tot aanpassingen van de Draft Council Decision. Het delen van schriftelijke tekstvoorstellen tot aanpassingen van ontwerpdocumenten zoals de Draft Council Decision, tussen collega’s van andere lidstaten is belangrijk voor de goede samenwerking en voortgang van dossiers volgens het departement LV. Indien deze niet-afgewerkte documenten openbaar gemaakt zouden worden, schaadt dit de relatie en het vertrouwen tussen collega’s en zal dit de werking bemoeilijken, vooral in dit soort van ‘gevoelige’ dossiers als ggo’s en nieuwe gentechnieken die het maatschappelijk debat beroeren. Bovendien acht men het als gewestelijke overheid niet aangewezen om standpunten en individuele bijdragen van andere Europese lidstaten openbaar te maken. Om deze reden wordt voorgesteld om deze e-mail niet openbaar te maken, o.b.v. de uitzonderingsgrond m.b.t. het vertrouwelijk karakter van de intra-Belgische en internationale betrekkingen. - nota d.d. 18/10/2019: 19_10_25_Coreper_Note NBT.doc Dit is een Intern Belgische nota ter voorbereiding van Coreper van 25/10/2019 m.b.t. nieuwe gentechnieken en een specifiek document ST11347/3: Belgisch standpunt en overzicht van standpunten en stemintenties van de andere lidstaten. Deze intern-Belgische afstemming ter voorbereiding van de Europese Coreper

pagina 8 van 11

meeting gebeurt in het kader dat afgesproken is volgens de afspraken gemaakt in het samenwerkingsakkoord tussen de Federale Staat, de Gemeenschappen en de Gewesten van 8 maart 1994 met betrekking tot de vertegenwoordiging van het Koninkrijk België in de Ministerraad van de Europese Unie. Dezelfde motieven voor de weigering van de openbaarmaking worden ingeroepen als voor de bovenstaande nota. - nota d.d. 24/10/2019: GMO statement_2310 final.docx Dit is een gezamenlijk standpunt van Cyprus, Hongarije, Letland, Luxemburg, Polen en Slovenië n.a.v. nieuwe gentechnieken ter voorbereiding van agendapunt Draft Council Decision op Coreper van 25/10/2019 (ontvangen via Permanente Vertegenwoordiging/Diplobel). Het informeel delen van informatie over standpunten tussen collega’s binnen de Belgische structuren en bevoegde overheden en tussen collega’s van andere lidstaten is belangrijk voor de goede samenwerking en voortgang van dossiers. Dezelfde motieven voor de weigering van de openbaarmaking worden ingeroepen als voor de bovenstaande nota. - nota d.d. 25/10/2019: SE statement novel genomic techniques.pdf Dit bevat het standpunt van Zweden n.a.v. nieuwe gentechnieken ter voorbereiding van agendapunt Draft Council Decision op Coreper van 25/10/2019 (ontvangen via Permanente Vertegenwoordiging/Diplobel). Dezelfde motieven voor de weigering van de openbaarmaking worden ingeroepen als voor de bovenstaande nota. Op basis van bijkomende toelichting door het departement LV op 15 april 2020 blijkt dat het (Europese) debat rond het gebruik van nieuwe veredelingstechnieken al jaren een zeer gevoelig thema is en een dossier is dat aansleept. Het situeert zich in de verhitte tegenstellingen tussen lidstaten over de genetisch gemodificeerde organismen (ggo’s). De Europese ggo-regelgeving is sinds 2001 niet gewijzigd (omdat de meningsverschillen binnen de EU zo groot zijn dat een meerderheid voor of tegen een wijziging niet haalbaar is). Omdat er de voorbije jaren discussie was over hoe deze nieuwe technieken al dan niet passen in de verouderde EU-regelgeving rond ggo’s, maakten een aantal lidstaten (voorstanders van deze technieken) hiervan gebruik om deze nieuwe technieken als ‘niet-ggo’ te beschouwen en deze nieuwe innovaties een kans te geven. Andere lidstaten (tegenstanders van de technologie) catalogeerden ze echter als ggo om zo de toekomst van deze technologie in de kiem te smoren. Sinds een arrest van het Europese Hof van Justitie in juli 2018 wordt er binnen de EU door de voorstanders van de technieken druk uitgeoefend op de EC om de verouderde regelgeving aan te passen en te verduidelijken zodat de technieken er niet meer onder zouden vallen. Er werd aan de Europese Commissie gevraagd wordt om uiterlijk op 30/4/2021 een studie voor te leggen, samen met eventueel andere te nemen maatregelen. In het kader van deze studie, heeft de EC ondertussen een enquête opgesteld die de lidstaten moeten invullen (tegen eind april 2020) en die een hele lijst van vragen bevat over hoe naar de NBT gekeken en mee omgegaan werd/wordt.

pagina 9 van 11

4. Standpunt van de beroepsinstantie Op basis van de uitzonderingsgrond, vermeld in artikel II.35, 2°, van het Bestuursdecreet werden de hierboven vermelde e-mails en een aantal bijlagen niet openbaar gemaakt omdat deze volgens het departement LV het vertrouwelijke karakter van de internationale betrekkingen van het Vlaamse Gewest of de Vlaamse Gemeenschap en van de betrekkingen van het Vlaamse Gewest of de Vlaamse Gemeenschap met de supranationale instellingen, met de federale overheid en met andere gemeenschappen en gewesten zouden schaden. In zoverre de informatie die vervat zit in deze e-mails en bijlages beschouwd kan worden als milieu-informatie, geldt er een gelijkaardige uitzonderingsgrond, die vervat zit in artikel II.36, §1, tweede lid, 6° van het Bestuursdecreet. De beroepsinstantie stelt vast dat de bovenvermelde mails en bijlages allen betrekking hebben op allerhande interne en externe afstemmingen met het oog op de inname van een officieel standpunt door België ten opzichte van de Europese Commissie omtrent ggo’s en gentechnieken. De mails en bijlages hebben niet alleen betrekking op de afstemming tussen de verschillende betrokken overheden in België voor een standpuntinname maar ook op de afstemming met andere lidstaten van wie men bijvoorbeeld wenst na te gaan of zij een gelijkaardig standpunt als België zouden innemen. Ook (de nog informele) standpunten van andere lidstaten komen aan bod in het betreffende mailverkeer en de bijlages. Ook blijkt uit de mails dat bepaalde standpunten politiek (nog) niet afgedekt zijn en dat zij vaak enkel nog maar het resultaat zijn van besprekingen op experten niveau. Dergelijke gevoelige bestuursdocumenten kunnen volgens de beroepsinstantie terecht worden afgeschermd van de openbaarheid wegens de vrees voor schendingen van het wederzijds vertrouwen tussen België en Europese lidstaten alsook onderling, tussen de verschillende betrokken bestuursniveaus in België. Een dergelijk wederzijds vertrouwen dient bewaakt te worden in een proces om als lidstaat tot officiële standpunten te komen. De voortijdige openbaarmaking van dergelijke gevoelige bestuursdocumenten kan bovendien aanleiding geven tot voorbarige of verkeerde conclusies, interpretaties en speculaties. De betrokken bestuursdocumenten kaderen duidelijk binnen een context van het vertrouwelijk uitwisselen van standpunten tussen lidstaten of tussen verschillende beleidsniveau’s binnen één lidstaat onderling, voorafgaand aan formele innames van een bepaald standpunt tegenover de Europese Commissie, in casu over ggo’s en gentechnieken. Of EU-lidstaten voor of tegen de technieken zijn, is soms zwart-wit, maar vaak ook meer genuanceerd, net omdat het over een veelheid van verschillende technieken gaat, die niet allemaal even risicovol zijn, zo blijkt uit de toelichting die departement LV aan de beroepsinstantie verschafte. Het is vaak onduidelijk of standpunten van lidstaten officieel zijn en of ze gedekt zijn door de politiek, dan wel of ze gewoon constructief bijdragen aan de Europese discussies vanuit ambtelijk niveau. De door de federale overheid verzamelde standpunten van andere lidstaten bevinden zich volgens het departement LV zeker deels binnen het informele en dit is de reden waarom men dit als vertrouwelijk beschouwt en waarom men het niet aangewezen acht om dit als Vlaamse Gewest openbaar te maken. Het is voor deze documenten die informele standpunten bevatten dat de openbaarheid geweigerd wordt. Bovendien acht men het niet onmogelijk dat standpunten in de tijd nog wijzigen door wijzigende politieke situaties (na verkiezingen, …). Het valt te

pagina 10 van 11

verwachten dat het dossier NBT nog een lange tijd een voorwerp van besprekingen en discussies zal blijven, ook omdat de technologie steeds zal blijven evolueren. Uit het voorgaande volgt dat het belang van de openbaarheid in dit geval niet opweegt tegen de bescherming van het belang bedoeld in artikel II.35, 2°, of artikel II.36, §1, tweede lid, 6° van het Bestuursdecreet. Om deze reden wordt het beroep, wat betreft deze geweigerde mails en bijlages, als ongegrond beschouwd. Na beraadslaging,

BESLUIT: Het beroepschrift d.d. 11 maart 2020 van xxx tegen de gedeeltelijke weigeringsbeslissing d.d. 10 februari 2020 van het departement Landbouw en Visserij aangaande de vraag om een afschrift van bestuursdocumenten in het kader van de nieuwe veredelingstechnieken, gene-editing of nieuwe mutagenesetechnieken wordt als ontvankelijk en deels zonder voorwerp en deels ongegrond beschouwd. Brussel, 20 april 2020 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter

pagina 11 van 11