Knelpuntberoepen in Vlaanderen
2021
Knelpuntberoepen 2021
Inhoud Methodologie Invloed van Corona Administratieve beroepen Bouwberoepen Communicatie- en kennisberoepen Dienstverlenende beroepen Horeca-, handels- en verkooppersoneel Industriële beroepen en ambachten Land-, tuin- en bosbouw- en visserijberoepen Medische, paramedische en verzorgende beroepen Pedagogische beroepen Transport- en logistieke beroepen Vrijetijds- en artistieke beroepen Top 10 van de knelpuntberoepen
TIP: Op ieder beroep in dit document is er een doorklikmogelijkheid voorzien naar de online datavisualisatie Beroepen in Cijfers, waar je meer informatie kan vinden over o.a. het aantal vacatures en het aantal werkzoekenden met aspiraties voor dit beroep.
Methodologie
Knelpuntberoepen 2021
VDAB publiceert jaarlijks cijfers over knelpuntberoepen. Dit zijn beroepen waarvoor de invulling van de vacatures moeilijker verloopt dan voor de andere beroepen.
Minimum aantal ontvangen vacatures per beroep
STATISTISCHE ANALYSE
ADVIES EXPERTEN
KNELPUNT BEROEPEN
Knelpuntberoepen 2021
Methodologie
Mogelijke oorzaken zijn: kwantitatief tekort aan arbeidskrachten er zijn te weinig werkzoekenden beschikbaar op de arbeidsmarkt
kwalitatief tekort aan arbeidskrachten er zijn werkzoekenden op de arbeidsmarkt die zich aanbieden, maar ze voldoen niet omwille van bv. gebrek aan (de juiste) ervaring, slechte aansluiting onderwijs-werkvloer, …
specifieke arbeidsomstandigheden werkzoekenden stellen zich niet beschikbaar voor vacatures omwille van de specifieke arbeidsomstandigheden
Wat is een statistisch zwaar knelpuntberoep ? VDAB bepaalt de knelpuntberoepen door de statistische analyse van de bij VDAB gemelde vacatures te combineren met kwalitatieve informatie vanuit sectororganisaties en VDAB experten. Om hieruit de statistisch zwaarste knelpuntberoepen af te bakenen passen we een strengere statistische selectie toe.
Een gedetailleerde methodologie kan je aanvragen via studiedienst@vdab.be
Knelpuntberoepen 2021
Invloed van Corona
Corona houdt de wereld al bijna een jaar lang in zijn greep. De overheidsmaatregelen om de pandemie in te dijken hebben niet alleen verdragende gevolgen voor ons persoonlijke leven maar ook op de arbeidsmarkt. De onzekerheid over de duurtijd van die maatregelen en de twijfel over het economisch herstel hebben uiteraard een grote impact op beslissingen van werkgevers over nieuwe aanwervingen. Uit het jaarlijks onderzoek van VDAB naar de knelpuntberoepen blijkt alvast dat het zeer moeilijk te voorspellen is in welke mate de zoektocht naar personeel tijdelijk dan wel structureel de gevolgen zal dragen van deze onzekerheid. Het onderzoek in het najaar van 2020 vond plaats in een uitzonderlijke context. De studie van de knelpuntberoepen 2021 De analyse van de knelpuntberoepen is steeds gebaseerd op twee pijlers: een kwantitatieve analyse op VDAB-gegevens van vacatures en werkzoekenden en een kwalitatieve bevraging van VDAB-experten en relevante sectororganisaties. De kwantitatieve analyse op basis van jaarcijfers gebeurde begin juli en betreft voor het grootste deel het pre-coronatijdperk toen we te maken hadden met een krappe arbeidsmarkt. Het overleg met de VDAB-experten en sectororganisaties liep van september tot eind november, en werd dus doorkruist door eerst een herstelperiode om daarna over te gaan in een tweede lockdown. Het onderzoek naar de knelpuntberoepen probeert evenwel een zicht te geven op de structurele bewegingen en mismatch op de arbeidsmarkt binnen de context van een beroep. Het wordt in die zin onder andere gebruikt voor het bepalen van de erkenning van opleidingen en het toekennen van vrijstellingen voor werkzoekenden. Het detecteren van plotse, abnormale schommelingen op de arbeidsmarkt valt dan ook in se buiten het bestek van het knelpuntberoepenonderzoek. Bovendien is het aannemelijk dat, bij het hernemen van de normale economische activiteit, structurele knelpuntberoepen die tijdens de eerste en tweede lockdown minder ‘knellend’ waren (cfr. sluiting horeca, kapperszaken, zwembaden) opnieuw - en misschien wel meer - problemen zullen opleveren voor werkgevers bij het zoeken naar geschikt personeel. Vandaar blijven deze beroepen voor 2021 dan ook opgenomen op de lijst van knelpuntberoepen, uiteraard met de vermelde nuances. .
Knelpuntberoepen 2021
Invloed van Corona
TOP 10 Dat verpleegkundige als grootste knelpunt naar voor komt is niet verrassend maar ook de zoektocht naar technisch personeel blijft voor vele werkgevers moeilijk. De helft van de top tien van de knelpuntberoepen betreft een technische functie: van technicus industriële installaties over conducteur/werfleider bouw tot onderhoudsmecanicien. Andere beroepen in de top10 zijn ‘klassiekers’ als bestuurder trekker-oplegger en analist-ontwikkelaar ICT. Schoonmaker bij mensen thuis en boekhouder-accountant zijn ook al jaren een knelpuntberoep maar staan voor het eerst in de top10. Corona Bij een aantal knelpuntberoepen hebben de maatregelen om de pandemie onder controle te krijgen ervoor gezorgd dat de vraag naar nieuwe werknemers zeer beperkt is gebleven. De tijdelijke, verplichte sluiting van hele sectoren heeft uiteraard rechtstreekse en onrechtstreekse gevolgen voor onder andere horecapersoneel, kappers, redders, autocarchauffeurs en rijinstructeurs. De vrees leeft evenwel dat bij een herneming van de activiteiten er mogelijk nog grotere aanwervingsproblemen zullen opduiken gezien sommige (technisch werkloze of tijdelijke) werknemers de sector verlaten om te kiezen voor meer werkzekerheid binnen een ander beroep of een andere sector. Knelpuntberoepen die meer werkzekerheid bieden zoals postbode en buschauffeur zijn hierdoor net minder ‘knellend’ geworden. Het aantal kandidaten voor deze beroepen is toegenomen, hoewel het ook hier waarschijnlijk slechts om een tijdelijk fenomeen gaat.
Knelpuntberoepen 2021
Invloed van Corona
Vergrijzing Los van Corona heeft ook de toenemende vergrijzing een impact op de volledige arbeidsmarkt. Een grote groep ervaren werkkrachten is aan het uittreden, wat aanleiding geeft tot een stijgende vervangingsvraag. Zeker de gezondheids- en welzijnszorg - die dit jaar bijkomend ook nog met extra uitdagingen te maken kreeg - wordt met deze vergrijzing sterk geconfronteerd, en dit zowel bij de zorgverleners als bij de zorgvragers. Het probleem van deze sector om voldoende personeel te vinden doet zich in de eerste plaats voor bij de (hoofd)verpleegkundigen, maar ook het vinden van zorgkundigen en verzorgenden is steeds moeilijker. Kloof De oorzaak van het knelpunt ligt niet altijd (alleen) bij een tekort aan kandidaten of een gebrek aan (hoge) scholing. De kloof tussen de verwachtingen van kandidaten en werkgevers is soms groot. Zo bemoeilijken de specifieke arbeidsomstandigheden bij nieuwe knelpuntberoepen als bijvoorbeeld leidinggevende van een onderwijsinstelling, opvoeder-begeleider of verhuizer een vlotte invulling van vacatures. Om de aangegeven redenen, adviseert VDAB om bij het gebruik van de knelpuntberoepenlijst 2021 de structurele mismatch voor ogen te houden. De komende jaren zal blijken hoe corona de structuur van de arbeidsmarkt heeft veranderd. Zoals aangegeven, zijn er veel redenen om te verwachten dat structurele gebreken niet zullen verdwijnen, maar snel terugkeren. De knelpuntberoepenlijst is een informatiebron om daarop voor te bereiden. Knelpuntberoepen die uit de analyse alvast tijdelijk ‘minder knellend’ bleken, zijn in de lijst aangeduid met een corona-icoontje. De kleur van dit icoontje geeft het soort impact weer. Deze beroepen kennen of kenden, als rechtstreeks of onrechtstreeks gevolg van de genomen coronamaatregelen, een sterk verminderde vraag naar nieuwe werknemers Deze beroepen kunnen of konden, omwille van de geboden werkzekerheid in tijden van corona, rekenen op een groter aanbod aan kandidaten
Administratieve beroepen
Knelpuntberoepen 2021
Verzekeringsspecialisten Beheerder verzekeringen Verzekeringsadviseur
Boekhouders Boekhouder-accountant
Bedienden personeelszaken Medewerker personeel Het gaat hier om het beroep van payroll advisor
Commercieel bedienden Medewerker callcenter Commercieel medewerker Het knelpunt betreft vooral de combinatie van commerciële kwaliteiten, technische kennis en talenkennis
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Administratieve beroepen
Knelpuntberoepen 2021
Overige gespecialiseerde administratief medewerkers Management assistent Technisch-administratief medewerker
Leidinggevenden van een afdeling of dienst Verantwoordelijke boekhoudkundige en financiële audit en controle Beheerder vastgoed Het gaat hier om de syndicus
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Bouwberoepen
Knelpuntberoepen 2021
Meetkundigen Landmeter
Bouwtechnici Conducteur bouw Werfleider Calculator bouw Technicus studiebureau bouw
Bouwarbeiders ruwbouw Bekister – ijzervlechter Metselaar Daktimmerman Dikwijls in combinatie met dakdekker
Natuursteenbewerker Asbestverwijderaar
Bouwarbeiders afwerking Stukadoor Dekvloerlegger kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Bouwberoepen
Knelpuntberoepen 2021
Vloerder tegelzetter Dakdekker schuine daken Dakdekker platte daken Binnenschrijnwerker Buitenschrijnwerker Monteur van interieurinrichtingen Werkplaatsschrijnwerker Glaswerker Plaatser van vloerbekledingen
Installateurs en elektriciens bouw Residentieel elektrotechnisch installateur Plaatser van boven- en ondergrondse kabels en leidingen Installateur van datacommunicatienetwerken Sanitair installateur Dit beroep is alleen een kwantitatief knelpunt indien ook kennis van CV en/of branders gevraagd wordt
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Bouwberoepen
Knelpuntberoepen 2021
Monteur van centrale verwarmingsinstallaties Brandertechnicus Plaatser van ventilatiesystemen
Weg- en waterbouwarbeiders Wegenwerker
Bedieners van bouwplaatsmachines Bestuurder van bouwplaatsmachines
Kraanbedieners en -monteurs Kraanbestuurder Torenkraanbestuurder Rigger-monteerder
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Communicatie- en kennisberoepen
Knelpuntberoepen 2021
Bedrijfsadviseurs Bedrijfsanalist ICT
Leidinggevende ICT-medewerkers Verantwoordelijke ICT Integratie en implementatie expert ICT
Beherende ICT-medewerkers Netwerkbeheerder Databankbeheerder
Ontwikkelaars van ICT-toepassingen Analist ontwikkelaar ICT
Experten O&O Expert onderzoek en ontwikkeling in de industrie
Controleurs en inspecteurs Fiscaal controleur
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Dienstverlenende beroepen
Knelpuntberoepen 2021
Lichaamsverzorgers Kapper
Industrieel onderhoudspersoneel Industrieel reiniger
Schoonmakers Schoonmaker bij mensen thuis Schoonmaker van ruimten en lokalen Ruitenwasser
Private ordehandhavers Bewakingsagent
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Horeca-, handels- en verkooppersoneel
Knelpuntberoepen 2021
Hotelpersoneel Manager hotel restaurant Verantwoordelijke hotel restaurant Polyvalent hotelmedewerker
Keukenpersoneel Chef-kok Chef-kok grootkeuken Hulpkok Het knelpunt start bij de instapfunctie keukenmedewerker
Zaalpersoneel Maître d'hôtel Barman Kelner restaurant Kelner brasserie Polyvalent medewerker restaurant (medewerker fastfood) Hulpkelner
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Horeca-, handels- en verkooppersoneel
Knelpuntberoepen 2021
Verkopers Verkoper van voedingsmiddelen detailhandel
Verkoopondersteuners Winkeldirecteur Winkelmanager kleinhandel Departementsverantwoordelijke winkel Technisch adviseur klantenondersteuning Technisch-commercieel adviseur Winkelmedewerker Verkoopsmedewerker toerismeproducten: reisagent Business Binnen het beroep van verkoopsmedewerker toerismeproducten vormt alleen de reisagent Business een knelpunt
Vertegenwoordigers Vertegenwoordiger Technisch-commercieel afgevaardigde
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Industriële beroepen en ambachten
Knelpuntberoepen 2021
Technisch leidinggevenden Productiemanager Leidinggevende industriële productie Leidinggevende mechanische productie Verantwoordelijke planning en productiebeheer Verantwoordelijke productiemethodes en industrialisatie Verantwoordelijke kwaliteitscontrole Verantwoordelijke industrieel onderhoud
Technici proces en productie Technicus productieproces en methodes Technicus onderzoek en ontwikkeling in elektriciteit en elektronica Technicus onderzoek en ontwikkeling in de procesindustrie Kwaliteitscontroleur mechanische en metalen constructies
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Industriële beroepen en ambachten
Knelpuntberoepen 2021
Technici elektromechanica Technicus elektrische en elektronische toestellen, witgoed Technicus controle en kwaliteit elektriciteit en elektronica Technicus elektronische installaties Technicus industriële installaties Technicus ontwerper industriële automatisering Technicus industriële automatisering Technicus communicatienetwerken Onderhoudstechnicus liften
Technici VAC Technicus koeltechniek en klimatisatie Onderhoudstechnicus verwarmingsinstallaties
Technici voertuigen Technicus van voertuigen
Overige technici Technicus meubels en hout
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Industriële beroepen en ambachten
Knelpuntberoepen 2021
Tekenaars Bouwkundig tekenaar Tekenaar-ontwerper mechanica Tekenaar-ontwerper elektriciteit, elektronica
Bakkers en banketbakkers Bakker Patissier chocoladewerker ijsbereider: patissier Binnen dit beroep vormt alleen patissier een knelpunt
Bakkershulp
Vlees- en visbewerkers Slager Bij de slagers distributie spelen de arbeidsomstandigheden minder een rol als knelpuntoorzaak
Uitsnijder-uitbener Slagershulp Bij de hulpslagers distributie spelen de arbeidsomstandigheden minder een rol als knelpuntoorzaak
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Industriële beroepen en ambachten
Knelpuntberoepen 2021
Overige werknemers in de voeding Productieoperator voeding
Textielarbeiders Operator textielproductiemachines
Confectiearbeiders Montageoperator kleding en textielproducten Montageoperator woningdecoratie
Drukkers Drukker
Drukafwerkers Operator drukafwerkingsmachines Drukafwerker
Houtbewerkers Operator houtbewerking
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Industriële beroepen en ambachten
Knelpuntberoepen 2021
Arbeiders basismetaalbewerking Operator metaalovens
Bankwerkers Matrijzenmaker
Lassers Halfautomaatlasser TIG Lasser
Bedieners van metaalbewerkingsmachines Insteller-bediener CNC werktuigmachines Insteller-bediener van conventionele werktuigmachines
Monteurs in metaalconstructie Operator montage en assemblage Pijpfitter Machinebouwer Monteur van staalbouwelementen Stellingbouwer
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Industriële beroepen en ambachten
Knelpuntberoepen 2021
Onderhoudsmecaniciens Onderhoudsmecanicien
Mecaniciens van voertuigen Onderhoudsmecanicien van personenwagens en lichte bedrijfsvoertuigen Onderhoudsmecanicien van bedrijfs- of vrachtwagens Technieker werf-, landbouw- en hefmachines
Plaatwerkers koetswerk Voorbewerker koetswerk Plaatwerker koetswerk Spuiter koetswerk (De)monteur koetswerk
Onderhoudselektriciens Onderhoudselektricien
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Industriële beroepen en ambachten
Knelpuntberoepen 2021
Monteurs en installateurs elektrotechniek Industrieel elektrotechnisch installateur Monteur van elektrische en elektronische producten Bordenbouwer
Operatoren chemie en kunststoffen Operator energetische en petrochemische installaties Operator installaties in de chemische industrie Operator installaties in de farmaceutische industrie Machineregelaar kunststofverwerking Productiemedewerker kunststofverwerking
Gespecialiseerde operatoren Operator productie van stortklaar beton, cement, asfalt en granulaten Operator van een papier- of kartonmachine Operator verpakkingsinstallaties
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Industriële beroepen en ambachten
Knelpuntberoepen 2021
Gespecialiseerde productiemedewerkers Uitvoerder van werken op hoogte
Beoefenaars van ambachten Meubelmaker Dit beroep hangt nauw samen met interieurbouwer en het knelpunt situeert zich in industriële ondernemingen
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Knelpuntberoepen 2021
Land-, tuin- en bosbouw- en visserijberoepen
Akkerbouwers en veefokkers Medewerker in de fruitteelt
Tuinbouwers Tuinbouwmedewerker
Natuurbeheerder Medewerker groene ruimtes: tuinaanlegger Binnen het beroep van medewerker groene ruimtes vormt alleen de tuinaanleg een knelpunt
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Medische, paramedische & verzorgende beroepen
Knelpuntberoepen 2021
Medici Arts Het knelpunt is afhankelijk van de specialisatie (onder andere geriatrie, spoed, psychiatrie, oftalmologie en reumatologie)
Apothekers Apotheker: ziekenhuisapotheker Binnen het beroep van apotheker vormt alleen ziekenhuisapotheker een knelpunt
Paramedici Kinesitherapeut Het knelpunt betreft de kinesisten in loondienst binnen de ouderenzorg
Opticien: orthoptist-optometrist Het beroep opticien wijzigt inhoudelijk en er komt een onderscheid tussen 'opticien-verkoper' en 'orthoptist-optometrist'. Het knelpunt betreft het beroep van orthoptist-optometrist.
Dentaaltechnicus
Laboranten Technoloog medische beeldvorming
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Knelpuntberoepen 2021
Medische, paramedische & verzorgende beroepen
Verpleegkundigen Hoofdverpleegkundige Verpleegkundige Gespecialiseerd verpleegkundige operatiekwartier
Verzorgenden Zorgkundige Verzorgende
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Pedagogische beroepen
Knelpuntberoepen 2021
Leidinggevend personeel in scholen Leidinggevende onderwijsinstelling
Onderwijzend personeel in scholen Leerkracht secundair onderwijs Het knelpunt doet zich vooral voor in de steden en voor bepaalde vakken zoals technische vakken, wiskunde, Frans, Nederlands
Leerkracht kleuter- of lager onderwijs: leerkracht lager onderwijs Het knelpunt doet zich voor bij leerkracht lager onderwijs en vooral binnen de grote steden en de stadsrand
Lesgevend instructiepersoneel Rijinstructeur
Opvoeders Verantwoordelijke kinderopvang Opvoeder begeleider Begeleider kinderopvang Monitor-begeleider in de sociale economie
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Transport- en logistieke beroepen
Knelpuntberoepen 2021
Leidinggevend logistiek personeel Logistiek verantwoordelijke
Administratief logistiek medewerkers Expediteur Het knelpunt start bij de instapfunctie expeditiebediende en loopt door tot de doorgroeifunctie expediteur
Dispatcher goederenvervoer Douanedeclarant
Uitvoerende logistiek medewerkers Verdeler post en drukwerk: postbode Binnen het beroep van 'verdeler post en drukwerk' vormt alleen de postbode een knelpunt
Goederenbehandelaars Verhuizer
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Transport- en logistieke beroepen
Knelpuntberoepen 2021
Bestuurders in het wegtransport Bestuurder trekker-oplegger Vrachtwagenbestuurder vaste wagen Vrachtwagenbestuurder met aanhangwagen Vrachtwagenbestuurder uitzonderlijk vervoer Vrachtwagenchauffeur distributie Autocarchauffeur Autobuschauffeur Chauffeur particulier personenvervoer: taxichauffeur Binnen het beroep van 'chauffeur particulier personenvervoer' vormt alleen taxichauffeur een knelpunt. Het knelpunt situeert zich hoofdzakelijk in (centrum)steden en Zaventem
Varend personeel Schipper/stuurman binnenvaart
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Vrijetijds- en artistieke beroepen
Knelpuntberoepen 2021
Sportbeoefenaars Begeleider sportactiviteiten: redder Binnen het beroep van begeleider sportactiviteiten vormt alleen de redder een knelpunt
kwantitatief
kwalitatief
arbeidsomstandigheden
invloed corona
Knelpuntberoepen 2021
Verpleegkundige Technicus industriële installaties Conducteur bouw / Werfleider Schoonmaker bij mensen thuis Onderhoudsmecanicien Calculator bouw Technicus studiebureau bouw Bestuurder trekker-oplegger Analist ontwikkelaar ICT Boekhouder-accountant
Top 10 van de knelpuntberoepen