Issuu

STUDIE 13 BEROEPSPROFIEL audioloog

BEROEPSPROFIEL audioloog

sector studiegebied opleiding beroep

: : : :

gezondheidszorg gezondheidszorg logopedie en audiologie audioloog

Werkgroep beroepsprofielen van de Vlaamse Hogescholen in opdracht van de Vlaamse Onderwijsraad D/1997/6356/1 De leden van de werkgroep beroepsprofielen zijn inhoudelijk verantwoordelijk voor het beroepsprofiel. De Vlor heeft enkel ingestaan voor een uniforme en toegankelijke lay-out.

INHOUD BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

I N H O U D

EXACTE BENAMING VAN HET BEROEP

GLOBALE BESCHRIJVING

2.1 2.2

2 2

Beschrijving van de beroepsactiviteit Beschrijving van de beroepscontext

OPLEIDINGSVEREISTEN EN BEROEPSERVARING

TYPEFUNCTIES, DEELFUNCTIES EN TAKEN

BEROEPSHOUDINGEN

5.1 5.2

13 13 13 13 13 14 14 14 14 15 15

Bepaling van de belangrijkste beroepshoudingen Selecteren en concretiseren van de belangrijkste houdingen 5.2.1 Nauwkeurigheid 5.2.2 Contactbereidheid 5.2.3 Dienstverlenende ingesteldheid 5.2.4 Empathie 5.2.5 Flexibiliteit 5.2.6 Kritische ingesteldheid 5.2.7 Leergierigheid 5.2.8 Resultaatgerichtheid 5.2.9 Veiligheids- en milieubewustzijn

SAMENSTELLING VAN DE WERKGROEP

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

EXACTE BENAMING VAN HET BEROEP

Benaming van het beroep: audiologie Benaming van de beoefenaar: audioloog

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

2 GLOBALE BESCHRIJVING

2.1

Beschrijving van de beroepsactiviteit De audioloog is de paramedicus gespecialiseerd in de detectie van gehoorstoornissen en de klinische audiometrie, vestibulometrie, de aanpassing van de hoorhulpmiddelen met bijhorende begeleiding, de preventie van gehoorstoornissen en van gehoorbeschadiging door lawaai. Als klinisch audioloog doet hij aan detectie van gehoorstoornissen en voert op aanvraag van de NKO - arts alle technische onderzoeken uit ter evaluatie van de auditieve, auditief-neurale en vestibulaire functies. Als audicien (gehoorprothesist) verbetert hij het horen door middel van elektroakoestische, vibrotactiele en elektrische hoorapparaten of andere bijkomende hulpmiddelen. Op eigen verantwoordelijkheid voert hij de prothetische audiometrie uit, die leidt tot de eindselectie van het optimale hoortoestel en andere hulpmiddelen die de schoolse, de professionele en de sociale integratie van de persoon met auditieve stoornis bevorderen. Hij implementeert middelen ter bescherming van het gehoor tegen schadelijke bronnen en begeleidt de persoon met het doel deze hulpmiddelen efficiënt te gebruiken. De audicien ziet de aanpassing van hoortoestellen als deel van de integrale hulpverlening aan personen met een auditieve handicap. Hij begeleidt de persoon met slechthorendheid of doofheid tijdens het aanpassingsproces en verwijst eventueel naar andere disciplines in het kader van een multidisciplinaire benadering voor onder andere hoortraining, lipleestraining, communicatietraining en psychosociale problematiek). Hij participeert in het cochleair implantteam onder meer voor de fitting van de elektrische binnenoorprothese. Hij verricht alle metingen ter evaluatie van het functioneren van het hoortoestel en de meetapparatuur. Hij staat in voor de nazorg. Als sonometrist verricht hij geluidmetingen. Hij bepaalt of de wettelijke normen zijn overschreden en berekent het effect en de doeltreffendheid van de gehoorbeschermingsmiddelen. Hij verricht de metingen ter evaluatie en ijking van de onderzoeksapparatuur.

2.2

Beschrijving van de beroepscontext Als belangrijkste tewerkstellingssectoren of werkvelden kunnen we aanduiden: -

NKO (Neus-Keel-Oor) diensten in ziekenhuizen NKO raadplegingen in privé hoorcentra zelfstandig audicien

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

revalidatiecentra instellingen voor auditief gehandicapten thuisbegeleiding en geïntegreerd onderwijs voor auditief gehandicapten. onderwijs industrie arbeidsgeneeskunde PMS-centra medische schooltoezicht bejaardenzorg preventie, gezondheidsvoorlichting en opvoeding

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

OPLEIDINGSVEREISTEN EN BEROEPSERVARING

De uitoefening van het beroep audiologie is voorbehouden aan personen die voldoen aan de volgende voorwaarden:

3.1

Houder zijn van een diploma in de audiologie dat een opleiding bekroont van tenminste drie jaar hoger onderwijs met minstens volgende inhoud:

3.1.1

Theoretische leerinhouden omtrent 3.1.1.1 op biomedisch gebied : - anatomie, fysiologie en pathologie met inbegrip van allergologie van het audio-vestibulaire systeem ,de luchtwegen en de huid. - neurologie - geriatrie 3.1.1.2 op psychologisch gebied : - algemene psychologie - ontwikkelingspsychologie met inbegrip van gerontologie 3.1.1.3 op taalkundig gebied - fonetika en linguïstiek - ontwikkeling van de kindertaal 3.1.1.4 op exacte wetenschappelijk en technologisch gebied: - statistiek - fysica met inbegrip van akoestiek en elekro-akoestiek - elektrotechniek - elektronica - technologie van hoortoestellen en meetinstrumenten 3.1.1.5 onderzoek van het audio-vestibulaire systeem: - acoumetrie - tonale liminaire en supraliminaire audiometrie - spraakaudiometrie - kinderaudiometrie - objectieve audiometrie - centraal auditieve tests - electro-audiometrie - vestibulometrie 3.1.1.6 aanpassing van hoorapparaten en andere hoorhulpmiddelen - preselectie - selectie - eindselectie - opvolging

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

3.1.1.7 begeleiding in functie van het aanpassingsproces - revalidatie van doven en gehoorgestoorden met inbegrip van hoortraining, training van spraakafzien en intermodale training 3.1.1.8 sonometrie: - algemene metingen - ijking - sonometrie in functie van gehoorbescherming

3.1.2

3.1.1.9

bedrijfsbeheer

3.1.1.10

recht

3.1.1.11

deontologie

Practica omtrent -

3.1.3

klinische audiometrie aanpassing van de hoorhulpmiddelen sonometrie

Stages Een stage in de klinische audiologie, de aanpassing van hoorhulpmiddelen en sonometrie.

3.1.4

Eindwerk Dit eindwerk bestaat uit een verhandeling die in verband staat met de audiologie .

3.2

Hun beroeps - en kennisvaardigheden via bijscholing onderhouden en bijwerken, om een beroepsuitoefening op een optimaal kwaliteitsniveau mogelijk te maken. De hierboven bedoelde bijscholing moet bestaan uit persoonlijke studie en/of deelname aan bijscholingsactiviteiten.

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

TYPEFUNCTIES, DEELFUNCTIES EN TAKEN

Typefunctie 1: Verzorging en hulpverlening Deelfuncties 1.1

omschrijving van de hulpvraag

1.2

aanpassing van hoortoestellen, groepsapparatuur en andere hulpmiddelen

1.3

begeleiding

Taken 1.1 -

omschrijving van de hulpvraag intake doen

hulpvraag synthetiseren

verwijzen naar aangepaste dienstverlening

1.2

aanpassing van hoortoestellen, groepsapparatuur en andere hulpmiddelen

de meting, de evaluatie of de beoordeling van de fysio-akoestische en psycho-akoestische karakteristieken van het gehoor, nuttig voor de aanpassing.

de keuze, de aanpassing, de onmiddellijke doeltreffendheidskontrole en de aflevering van de hoortoestellen, groepsapparatuur en andere hulpmiddelen.

de controle van de bestendige doeltreffendheid van de geleverde hoortoestellen, groepsapparatuur en andere hulpmiddelen.

1.3

begeleiding

de patiënt/cliënt, zijn omgeving of beide sensibiliseren met het oog op het doeltreffend gebruik van hoorhulpmiddelen in het kader van het aanpassingsproces

de patiënt/cliënt, zijn omgeving of beide trainen met het oog op het doeltreffend gebruik van hoorhulpmiddelen in het kader van het aanpassingsproces

de patiënt/cliënt, zijn omgeving of beide psychosociaal begeleiden bij de aanpassingsprocedure

in interdisciplinair verband mee instaan voor het plannen, organiseren en evalueren van bijkomende interventies

de patiënt/client, zijn omgeving of beide doorverwijzen naar hulpverleners of hulpverlenende instanties met het oog op bijkomende interventies

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

Typefunctie 2: Preventie Deelfuncties 2.1 2.2 2.3

vroegtijdige detectie gehoorbescherming omzetting van signalen

Taken 2.1 -

vroegtijdige detectie screenen van het gehoor bij pasgeborenen screenen van het gehoor bij risicogroepen: baby’s, kinderen en volwassenen.

2.2 -

gehoorbescherming uitvoeren van gehoorbescherming evalueren van gehoorbescherming advies voor gehoorbescherming

2.3 -

omzetting van signalen auditieve boodschappen omzetten in alternatieve waarnemingssignalen waarschuwingssignalen omzetten in alternatieve waarnemingssignalen

Typefunctie 3 : Samenwerking en communicatie Deelfuncties 3.1 interdisciplinaire werking 3.2 samenwerking met de omgeving van de patiënt/client 3.3 teambespreking 3.4 verslaggeving Taken 3.1

interdisciplinaire werking

samenwerken met artsen

samenwerken met paramedici, verpleegkundigen en andere gezondheidswerkers

samenwerken met ondermeer psychologen, maatschappelijk werkers, opvoeders, leerkrachten, technici, ingenieurs, fysici.

3.2

samenwerking met de omgeving van de patiënt/client

samenwerken met het gezin

samenwerken met de school

samenwerken met het arbeidsmilieu

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

3.3

teambespreking

team voorbereiden

team bijwonen

conclusies uit de teambespreking verwerken en toepassen

3.4

verslaggeving

verslagen maken en doorsturen

reacties op verslagen opvolgen en verwerken

Typefunctie 4 : Advies en informatieverstrekking Deelfuncties 4.1

sensibilisering van de omgeving

4.2

informatie over gehoorprobematiek, hoortoestellen en andere hulpmiddelen

4.3

raadgeving aan individuen en omgeving

Taken 4.1

sensibilisering van de omgeving

individuen sensibliseren

groepen sensibiliseren

organisaties en overheid sensibiliseren

4.2

informatie over gehoorprobematiek, hoortoestellen en andere hulpmiddelen

informeren van beleidsinstanties i.v.m. gehoorproblematiek, hoortoestellen en andere hulpmiddelen

informeren van sociale groepen i.v.m. gehoorproblematiek, hoortoestellen en andere hulpmiddelen

4.3

raadgeving aan individuen en omgeving

adviseren van de patiënt/cliënt

adviseren van gezin en omgeving

adviseren van professionelen

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

Typefunctie 5 : Analyse en diagnose Deelfuncties uitvoeren van : 5.1 metingen van het gehoor 5.2 efficiëntiecontroles van de aanpassing van hoorhulpmiddelen 5.3 metingen van hoortoestellen 5.4 metingen van onderzoeksapparatuur 5.5 sonometrie Taken 5.1

metingen van het gehoor

uitvoeren van onder andere : -

tonaal audiogram ( lucht - en beengeleiding)

maskering

hoogfrequentiële audiometrie

detectie van simulanten

stemvorktesten

supraliminaire tests

Békesy - audiometrie

tinnitusanalyse

spraakaudiometrie

gehoortesten uitsluitend voor kinderen

objectieve audiometrie

centraal auditieve tests

controle van electrodenimpedantie

vestibulometrie

peroperatieve testing

5.2

efficiëntiecontroles van de aanpassing van hoorhulpmiddelen

controleren van onder andere -

de balans tussen beide toestellen (bij stereo)

het richtingshoren met toestel

de functionele winst met toestel

het meest comfortabel niveau met toestel

het oncomfortabel niveau met toestel

de luidheidsaangroei met toestel

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

de signaal - ruis verhouding met toestel

de reactietijd met toestel

het inductieveld

het uitvoeren van -

spraakaudiometrie met toestel

vergelijkende metingen met verschillende toestellen

5.3

metingen van hoortoestellen

controleren van onder meer -

het stroomverbruik

de versterking

de maximale uitgang

de vervorming

de werking van de begrenzing

de werking van de compressie

de tijdsaspecten

de inductiespoel

de audio-input

al deze aspecten door middel van 2cc of ear-simulator meting

al deze aspecten door middel van insitu-meting (in de gehoorgang van de cliënt, patiënt)

5.4

metingen van onderzoeksapparatuur

ijken van onderzoeksapparatuur

efficiëntiecontrole van onderzoeksapparatuur

5.5

sonometrie

meten van het niveau van stabiele en niet-stabiele geluiden

meten van de spectrale samenstelling van geluiden

berekenen van de karakteristieke waarden uit de spectrale metingen

uitvoeren van statistische geluidmetingen

meten van een geluidsdosis

berekenen van het equivalent geluidsniveau uit meetgegevens

berekenen van het dagelijks blootstellingsniveau

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

Typefunctie 6 : Bedrijfsbeheer en verkoop Deelfuncties 6.1 praktijkbeheer 6.2 verkoopsadministratie 6.3 dossieradministratie 6.4 stockbeheer Taken 6.1

praktijkbeheer

infrastructuur beheren

werking bijsturen

profileren

6.2

verkoopsadministratie

opstellen van: -

bestelbonnen

facturen

herstellingsbonnen

6.3

dossieradministratie

cliëntdossier opmaken

administratie naar de voorschrijver

administratie naar de terugbetalende instanties

administratie naar begeleidende instanties

6.4

stockbeheer

opvolgen van de stock

bijvullen van de stock

Typefunctie 7 : Research Deelfuncties 7.1 samenwerking met opleidingen 7.2 samenwerking met beroeps- en wetenschappelijke verenigingen Taken 7.1

samenwerking met opleidingen

onderzoeksprojecten doorgeven

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

onderzoeksprojecten begeleiden

meewerken aan onderzoeksprojecten

7.2

samenwerking met beroeps- en wetenschappelijke verenigingen

bestuderen van problemen in het werkveld

suggesties formuleren

uitwerken van projecten

Typefunctie 8 : Controle en onderhoud Deelfuncties 8.1

controle en onderhoud van hoortoestellen, groepsapparatuur en hulpmiddelen

8.2

controle en onderhoud van audiometrisch en technisch materiaal

Taken 8.1

controle en onderhoud van hoortoestellen, groepsapparatuur en hulpmiddelen

controleren en onderhouden van ondermeer : -

oorstukken

batterijen

onderdelen van het hoortoestel

externe kabelverbindingen

externe onderdelen van de cochleaire implant

8.2

controle en onderhoud van audiometrisch en technisch materiaal

ijken van de audiometer en onderzoeksapparatuur

ijken en controle van alle apparatuur nodig voor de aanpassing

Typefunctie 9 : Bijscholing Deelfuncties 9.1 zelfstudie 9.2 vormingsactiviteiten 9.3 productinformatie 9.4 beleidsinformatie Taken het volgen en verwerken van bovenstaande bijscholingsmogelijkheden

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

5.1

BEROEPSHOUDINGEN

Bepaling van de belangrijkste beroepshoudingen. De belangrijkste beroepshoudingen zijn : Nauwkeurigheid, contactbereidheid, dienstverlenende ingesteldheid, empathie, flexibiliteit, kritische ingesteldheid, leergierigheid, resultaatgerichtheid en veiligheids- en milieubewustzijn.

5.2 5.2.1

Selecteren en concretiseren van de belangrijkste houdingen. Nauwkeurigheid. De handelingen van de audioloog getuigen van grondigheid en precisie. Deze algemene beroepshouding komt duidelijk naar voor in indicatoren als: het selecteren, doorvoeren, registreren en rapporteren van gehoortests en testresultaten met bijzondere aandacht voor het geijkte en vertrouwelijke karakter ervan. doeltreffendheidcontrole van de hoortoestellen, groepsapparatuur en andere hulpmiddelen. zijn of haar taalgebruik en de beheersing van de vakterminologie het aanleggen en bijhouden van dossiers met betrekking tot geplande en aan de gang zijnde interventies. het stipt zijn in de afspraken met medewerkers en patiënten/cliënten

5.2.2

Contactbereidheid De handelingen van de audioloog getuigen van sociale vaardigheid, openheid en mededeelzaamheid zowel naar medehulpverleners als naar patiënten/cliënten. Deze algemene beroepshouding komt duidelijk naar voor in indicatoren als: het mededeelzaam zijn waar het relevante gegevens betreft in het kader van interprofessioneel overleg. het kunnen aanpassen van zijn gedrag en taalgebruik aan niveau en leeftijd van de patiënt/cliënt met het oog op doeltreffende communicatie.

5.2.3

Dienstverlenende ingesteldheid De handelingen van de audioloog getuigen van bekommernis en professionele beschikbaarheid zowel naar medehulpverleners als naar patiënten/cliënten toe. Deze algemene beroepshouding komt duidelijk naar voor in indicatoren als: het als hulpverlener gevoelig zijn voor alle mogelijke facetten van de problemen en vragen van patiënten/cliënten het zich coöperatief opstellen in teamverband

5.2.4

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

het overzien en doeltreffend gebruiken van mogelijkheden tot doorverwijzing ten

behoeve van de patiënt/cliënt

Empathie De handelingen van de audioloog getuigen van inlevingsvermogen. Deze algemene beroepshouding komt duidelijk naar voor in indicatoren als: het kunnen afstemmen van de interventie op de persoonlijkheid en de leeftijd van de patiënt/cliënt het zich begrijpend en solidair kunnen opstellen op basis van inzicht in de probleemsituatie van patiënten/cliënten

5.2.5

Flexibiliteit De handelingen van de audioloog getuigen van creativiteit en aanpassingsvermogen. Deze algemene beroepshouding komt duidelijk naar voor in indicatoren als: het kunnen bijsturen van geplande interventies in geval van onvoorziene hinderpalen of nieuwe ontwikkelingen het vlot overschakelen van communicatieve stijl naargelang de persoonlijkheid, de leeftijd en de stoornis van de individuele patiënt/cliënt het beheersen van een medisch, natuurkundig, akoestisch, linguïstisch en psychopedagogisch vocabularium met het oog op de grote diversiteit in professionele contacten

5.2.6

Kritische ingesteldheid De handelingen van de audioloog getuigen van nuchterheid en wetenschappelijke scepsis ten aanzien van eigen of andermans interventies en voorstellen. Deze algemene beroepshouding komt duidelijk naar voor in indicatoren als: het zoeken naar nut en verantwoording van alle interventies onder de vorm van wetenschappelijke fundering en voortdurende controle van hun effect. het onbevooroordeeld onderzoeken van kritiek op het eigen handelen of van recentere benaderingsmogelijkheden.

5.2.7

Leergierigheid De handelingen van de audioloog getuigen van een streven naar voortdurende vorming. Deze algemene beroepshouding komt duidelijk naar voor in indicatoren als: congressen, workshops, scriptieprojecten en dergelijke aangrijpen als gelegenheden om de eigen kennis en vaardigheden te actualiseren het regelmatig verwerken van vakliteratuur en, met het oog daarop, het op zijn minst passief beheersen van een of meer andere talen

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

5.2.8

Resultaatgerichtheid De handelingen van de audioloog getuigen van een streven naar efficiëntie en objectivering. Deze algemene beroepshouding komt duidelijk naar voor in indicatoren als: het kunnen vooropstellen van individueel aangepaste, realistische streefdoelen en een timing het operationeel en controleerbaar uitwerken van handelingsplannen, subdoelstellingen en einddoelen het voorzien en doorvoeren van kwaliteitscontrole in alle aanpassingen en interventies interventies op een oordeelkundig gekozen tijdstip weten af te sluiten

5.2.9

Veiligheids- en milieubewustzijn Gerichtheid op het voorkomen van schadelijke invloed van het lawaai. Aandacht voor veiligheid inzake gebruik van apparatuur. Ecologische gevoeligheid in verband met het gebruik van batterijen en andere materialen.

BEROEPSPROFIEL AUDIOLOGIE

SAMENSTELLING VAN DE WERKGROEP

Herbert Callewaert

Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende

Marc Claeys

Katholieke Hogeschool voor Gezondheidszorg Oost-Vlaanderen

Paul Corthals

Hogeschool Gent

Marleen Desloovere

Audiologe

Herman Ketels

Katholieke Hogeschool voor Gezondheidszorg Oost-Vlaanderen

Kris Lambers

Katholieke Vlaamse Hogeschool

Mark Laureyns

Belgische Vereniging voor Gehoorsprothesisten

Anne-Marie Van Damme

Katholieke Hogeschool Brugge-Oostende

Eveline Verstraete

Katholieke Hogeschool voor Gezondheidszorg Oost-Vlaanderen