AFSCHAFFING VOORAFGAANDE MACHTIGING AMBULANTE EN KERMISACTIVITEITEN
Advies van de Sociaal-Economische Raad van Vlaanderen, Wetstraat 34-36, 1040 Brussel W www.serv.be – T +32 2 209 01 11 – E info@serv.be
Adviesvraag
Voorontwerp van decreet tot afschaffing van de voorafgaande machtiging voor de uitoefening van ambulante of kermisactiviteiten en tot wijziging van de wet van 25 juni 1993 betreffende de uitoefening en de organisatie van ambulante en kermisactiviteiten
Adviesvrager
Jo Brouns - Vlaams minister van Economie, Innovatie, Werk, Sociale Economie en Landbouw
Ontvangst adviesvraag
7 juli 2022
Decretale opdracht
SERV-decreet 7 mei 2004 art. 20 (SAR-functie)
Goedkeuring raad
12 september 2022
Contactpersoon
Wim Knaepen
wknaepen@serv.be
De heer Jo Brouns Vlaams minister van Economie, Innovatie, Werk, Sociale Economie en Landbouw Ellipsgebouw Koning Albert-II laan 35 1030 Schaarbeek
Afschaffing voorafgaande machtiging ambulante en kermisactiviteiten Mijnheer de minister U vroeg de SERV op 7 juli 2022 om advies over het voorontwerp van decreet dat tot doel heeft de voorafgaande machtiging voor de uitoefening van ambulante en kermisactiviteiten af te schaffen. U vindt hierna het gevraagde advies. De SERV stelt vast dat het voorgelegd voorontwerp van decreet beoogt de regelgeving op het vlak van ambulante handel en kermisactiviteiten te actualiseren, de lokale autonomie te verhogen en beter in te spelen op nieuwe consumententrends op het vlak van markten. Tevens wordt door de afschaffing van de leurkaart een administratieve vereenvoudiging nagestreefd. Niettegenstaande administratieve vereenvoudiging, kostenbesparing en modernisering op zich waardevolle beleidsmotieven zijn, moet in casu voldoende aandacht worden besteed aan mogelijke neveneffecten: •
De kerndoelstelling van het legistiek initiatief in kwestie is de afschaffing van de voorafgaande machtiging uit overwegingen van administratieve vereenvoudiging en meer rechtszekerheid.. Aangezien de voorafgaande machtiging vervalt, wordt ervan uitgegaan dat een check van de correcte inschrijving in de KBO door de gemeente volstaat om de burger een rechtszeker gevoel te geven. De consument moet er m.a.w. vanuit gaan dat de gemeente de check heeft gedaan dat hij met een ambulante handelaar of kermisuitbater te maken heeft die hij moet kunnen identificeren. De SERV is er niet van overtuigd dat deze regeling de rechtszekerheid voldoende afdekt. De SERV vraagt te onderzoeken hoe de gemeente de rechtszekerheid, of minstens het gevoel ervan, in hoofde van de consument kan vergroten. Mogelijke pistes zijn een informatiecampagne over de KBO en de consultatie ervan of nog het aftasten binnen de krijtlijnen van de privacywetgeving van de mogelijkheden van identificatie van de handelaar door vertoon van bijvoorbeeld een ondernemingsnummer of btw-nummer.
•
De SERV stelt vast dat de voorafgaande machtiging vervalt en dat de controle om ambulante of kermisactiviteiten te mogen uitoefenen voortaan enkel gebaseerd wordt op een correcte inschrijving in de Kruispuntbank voor Ondernemingen (KBO). De afschaffing van de machtiging zal de beoogde doelstelling van administratieve vereenvoudiging enkel bereiken indien er een volwaardig alternatief wordt ingevoerd, dat de overheden de noodzakelijke controlemogelijkheden biedt en tegelijkertijd een minimale last voor de ambulante handelaars impliceert. Een enkele inschrijving in de KBO is daartoe echter onvoldoende. De SERV dringt daarom aan op de implementatie van een centrale databank waar ambulante handelaars hun controledocumenten kunnen uploaden en beschikbaar stellen voor alle gemeenten waar ze actief (willen) zijn (verzekeringspolissen burgerlijke aansprakelijkheid en brandrisico, keuringsattesten, een erkenning van het FAVV, een risicoanalyse, opstellingsinspectie, onderhoud en periodiek nazicht voor kermisattracties, Dimona/SVF …).1 Een performant platform zou een grote meerwaarde kunnen betekenen voor zowel de reglementerende overheid als de gemeentebesturen en de ambulante handelaars. Een hervorming zou een winwin operatie voor alle betrokkenen moeten inhouden. Deze implementatie dient samen te vallen met de inwerkingtreding van het decreet. De SERV pleit bijkomend voor een registratie van de kermisactiviteit als hoofdactiviteit bij de btw-administratie.
•
De SERV stelt vast dat buitenlandse ondernemingen zonder vestigingseenheid in België kunnen volstaan met een inschrijving als onderneming in en volgens de procedure van het land van herkomst voor het uitoefenen van een ambulante of kermisactiviteit. M.a.w. dient een buitenlandse onderneming aan geen enkele Belgische registratie te voldoen. De SERV heeft het hier moeilijk mee. De SERV merkt op dat indien Belgische ondernemingen in het buitenland op een kermis willen staan, zij dienen te beschikken over een btw-nummer van het desbetreffende land. De SERV vindt dan ook dat er minstens een controle moet zijn op de inschrijving als onderneming in het land van herkomst. Verdergaand nog, de SERV pleit voor de toepassing van het reciprociteitsprincipe zodat buitenlandse ondernemingen die in België ambulante of kermisactiviteiten willen uitoefenen, dienen te beschikken over een Belgische btw-nummer en te voldoen aan de Belgische regelgeving inzake voedselveiligheid, attractieveiligheid, verzekeringen …
1
Zie p. 4 van de memorie van toelichting van het ontwerp van decreet tot afschaffing van de voorafgaande machtiging (leurkaart), waar een centrale databank aangereikt wordt als een te overwegen piste.
4
•
De Vlaamse regering zet met de reguliere middelen en het programma Vlaamse Veerkracht in op de aantrekkelijkheid van de handelskernen en het lokaal handelsapparaat. De Memorie van Toelichting stipt aan dat markten en kermissen een volwaardige plaats verdienen binnen de bedrijvige kern. Levendige kernen vervullen volgens de SERV inderdaad een belangrijke rol zowel vanuit economisch, sociaal en cultureel oogpunt als vanuit de invalshoek van kernversterking. Wel dienen de gemeenten, zoals de Memorie van Toelichting terecht aangeeft, op een goede manier de randvoorwaarden te creëren voor bruisende buurten en bedrijvige kernen. Volgens de SERV zijn onder meer volgende elementen in dat opzicht cruciaal: de aandacht voor de leefbaarheid van de kern en voor het overleg met de buurtbewoners en de lokale handelaars. Levendige kernen moeten immers ook leefbare kernen blijven. De SERV vraagt dan ook specifiek er over te waken dat beoogde vereenvoudigingen geen aanleiding geven tot conflicten met een aantal principes van het ‘Integraal handelsvestigingsbeleid’, met name het creëren van duurzame vestigingsmogelijkheden voor kleinhandel, het waarborgen en versterken van de leefbaarheid in het stedelijk milieu en het bewerkstelligen van een duurzame mobiliteit.
•
De SERV dringt tenslotte aan op overleg tussen de verschillende gewesten om de regelgeving inzake ambulante handel op elkaar af stemmen. Een coherent beleid is hier absoluut noodzakelijk. Door hun ambulante aard zijn de betrokken ondernemingen namelijk op het hele Belgische grondgebied actief.
Hoogachtend Pieter Kerremans
Hans Maertens
administrateur-generaal
voorzitter
5