LRM LRM LRM Jaarverslag Oxygen 2019 for
growth Kempische Steenweg 311 bus 4.01 3500 Hasselt - BelgiĂŤ
+32 11 24 68 01 info@lrm.be
www.lrm.be
VOORWOORD JAARVERSLAG 2019
Risico nemen
Veelzijdige investeerder
Het grootste risico voor een investeringsmaatschappij is om geen risico’s te nemen. Risico nemen gebeurt vanuit een verwachting om winst te kunnen generen, maar kan ook leiden tot waardeverminderingen en afschrijvingen.
In haar 25-jarig bestaan heeft LRM zich ontpopt tot een veelzijdige investeerder. Niet enkel bedrijfsfinanciering, maar ook vastgoed en klimaat staan hoog op onze prioriteitenlijst.
Boerenjaren zijn in de historiek van LRM gelukkig in de meerderheid, maar af en toe volgt er onvermijdelijk ook een tegenvaller. En 2019 was zo’n jaar. LRM investeerde een totaalbedrag van 58,9 miljoen euro in 63 bedrijven (kapitaal + leningen), waarvan 9 nieuwe participatiedossiers, het hoogste aantal in de voorbije vier jaar. De 263 portefeuillebedrijven zijn op vandaag samen goed voor 8100 jobs. LRM wist in 2019 een aantal succesvolle exits te realiseren. Het hightech bedrijf EpiGaN werd overgenomen door het Franse beursgenoteerd bedrijf Soitec, fietsleasingpionier Team Cyclis werd verkocht aan Belfius en technologieparel Mimesys werd ingelijfd door de Amerikaanse techreus Magic Leap. Echter, de meerwaarden uit deze transacties waren onvoldoende om de afwaarderingen binnen de portefeuille te compenseren. Vooral het dossier Sparkcentral weegt zwaar op de jaarresultaten: het historische engagement werd volledig afgeschreven om begin 2020 een frisse start te kunnen maken met focus op Europa. Ook in de Health & Care-portefeuille werden correcties doorgevoerd, die vooral in de dossiers Complix en Apitope fors waren. Het geconsolideerde resultaat 2019 van de LRM-groep bedraagt - 8,82 miljoen euro. Het geconsolideerde eigen vermogen van de groep bedraagt 386,9 miljoen euro per einde boekjaar 2019.
4
Om de ruimtebehoefte van bedrijven op te vangen, ontwikkelen we bedrijventerreinen op strategische locaties in de provincie, zoals Kristalpark III in Lommel dat door de aanleg van een megazonnepark de wind in de zeilen heeft.
2019
Erger dan de mijnsluitingen Corda Campus, een voormalige Philipslocatie in Hasselt, werd omgevormd tot een winstgevende campus dankzij een bruisende community van 250 bedrijven die 5000 jobs genereren. Vorig jaar werd Corda 3 in gebruik genomen en werden voorbereidingen getroffen voor masterplan 2.0 van de campus.
Bij het ter perse gaan van dit jaarverslag, zitten we midden in een mondiale economische crisis veroorzaakt door COVID-19. De coronacrisis zal ook de Limburgse regio hard treffen, en mogelijk harder dan de mijnsluitingen van 25 jaar geleden!
Op Thor Park in Genk-Waterschei werden de eerste stappen gezet voor een nieuw slimme maakgebouw. Op DronePort in Sint-Truiden realiseerden we een nieuwe vliegtuigloods.
LRM heeft met succes haar rol gespeeld bij vorige crisissen als investerings- en reconversiemaatschappij, zoals de sluiting van de mijnen, van Philips in Hasselt en van Ford in Genk.
Het incubatorennetwerk van LRM huisvest 306 jonge bedrijven, die samen goed zijn voor 1107 jobs. We werken aan optimalisaties binnen dit netwerk. In 2019 verhuisde de Corda INCubator binnen de Corda Campus naar een volledige vernieuwde ruimte in Corda-A.
Ook in deze crisis zal LRM haar rol opnemen, voor de regio Limburg, als aanjager van investeringen en financiële partner van het bedrijfsleven. De Limburgse investeringsmaatschappij beschikt over een breed arsenaal aan financiële producten (KlimOp- en PLUS-lening, diverse kapitaalvormen, mezzanine…) die “corona proof” zijn en langetermijnsupport mogelijk maken. Er werd een interne financiële taskforce opgericht die zich richt naar zowel portefeuilleals niet-portefeuillebedrijven. We verleenden betalingscomfort aan bedrijven met een KlimOpen PLUS-lening, en aan huurders en gebruikers van campussen en incubatoren. Ook bieden wij vastgoedoplossingen aan op maat van bedrijven met locatienoden.
Diverse mijnsites rijzen onder het beheer van LRM uit hun as. Veel aandacht gaat op vandaag naar Terhills in Maasmechelen en Dilsen-Stokkem waar een vakantiepark gebouwd wordt met 250 watervilla’s, dat gemanaged zal worden door Center Parcs. Op be-MINE in Beringen werd er vooruitgang geboekt in de afwerking van de site: de oude elektriciteitscentrale werd omgevormd tot een evenementenhal; rond het mijnbelevingsmuseum be-MINE Pit en de integratie van de kleuter- en basisschool ‘Straf!’ werden er principiële knopen doorgehakt.
LRM zoekt toenadering tot Limburgse kmo’s en groeibedrijven, met bijzondere aandacht voor maakbedrijven en familiebedrijven die kenmerkend zijn voor de regio.
Gezonde bedrijven en duurzame tewerkstelling zijn onze drijfveer. Dividend De coronacrisis treft onze regio niet alleen economisch, maar slaat hard toe in alle maatschappelijke geledingen. Ondanks het negatieve jaarcijfer, heeft de Algemene Vergadering van LRM beslist om toch een dividend uit te keren van 5 miljoen euro uit de reserves. Het totaal aan uitgekeerde dividenden sinds 1999 komt daarmee op 372 miljoen euro. De LRM-dividenden komen via het Vlaams Gewest bij de Stichting LSM terecht, dat op haar beurt maatschappelijke projecten ondersteunt in Limburg. LRM zet op die manier niet enkel economisch, maar ook maatschappelijk de schouders onder Limburg!
Hugo Leroi, Voorzitter Tom Vanham, Algemeen Directeur 22/05/2020
5
vaste grond voor groei
LRM-GROEP
ONTDEK DE LRM-GROEP
1
6
financiering
2 vastgoed
3 mijnsites
4
strategische projecten
LRM investeert in bedrijven en projecten die zorgen voor economische groei en duurzame jobs in Limburg. Als risicokapitaalverstrekker investeert LRM trots in groeiplannen van start-ups, groeiende KMO’s en grote ondernemingen. LRM kan bedrijven ook financieren aan de hand van een KlimOp- of PLUS-lening.
LRM investeert in innovatief vastgoed om een stimulerend omgevingskader te scheppen voor ondernemers en doet dat aan de hand van campussen & incubatoren. Daarnaast investeert LRM ook in bedrijventerreinen. Zo bouwen we de werkplekken van de toekomst.
LRM investeert in belevingsvastgoed om de aantrekkingskracht en het toeristische potentieel van onze provincie te helpen vergroten en om duurzame jobs te realiseren. Vandaag werkt LRM aan de herbestemming van de voormalige mijnsite van Beringen onder de noemer be-MINE; en de voormalige mijnsite van Eisden in Maasmechelen is omgedoopt tot Terhills.
LRM investeert in innovatieve en impactvolle klimaatprojecten die niet alleen kaderen binnen ons eigen klimaatinvesteringsplan, maar ook binnen de Vlaamse en internationale klimaatdoelstellingen. Daarnaast investeert LRM ook in mobiliteitsprojecten. LRM heeft de expertise en de middelen in huis om strategische impactprojecten in de groene energieproductie te realiseren: windmolens, zonne-energie, energieopslag... We ontwikkelen projecten waarbij economie en ecologie hand in hand gaan.
_
_
_
_
lees verder op pagina 8
lees verder op pagina 10
lees verder op pagina 26
lees verder op pagina 30
7
LRM-PORTFOLIO / FINANCIERING
1. FINANCIERING
GREENVILLE HOUTHALEN-HELCHTEREN
C-MINE CRIB GENK
LRM investeert in bedrijven en projecten die economische activiteiten genereren in Limburg. LRM is een generalistische investeringsmaatschappij: elke ondernemer – groot of klein – die activiteiten ontwikkelt in Limburg of met een impact op Limburg kan bij LRM aankloppen. In de loop van de jaren heeft LRM wel specifieke competenties opgebouwd op vlak van een aantal thema’s. Zo heeft LRM heel wat ervaring in de thema’s Duurzame Samenleving, Technologie & Diensten, Slimme Maakindustrie, Gezondheid & Zorg en Erfgoed- & Vrijetijdsbeleving. Die focus zorgt ervoor dat LRM actief kan bijdragen tot de transformatie van het economische DNA van Limburg en dat portfoliobedrijven kunnen
8
rekenen op relevante introducties binnen een uitgebreid netwerk. Ook bedrijven uit andere sectoren zijn steeds welkom om bij ons aan te kloppen.
In 2019 verwelkomde LRM onderstaande bedrijven in haar portfolio:
LRM realiseerde in 2019 ook een aantal exits. Met het vrijgekomen geld kan LRM haar rol als rollend fonds ook de komende jaren verder vervullen.
Naast het verschaffen van risicokapitaal, heeft LRM met de KlimOp- en de PLUS-lening ook twee laagdrempelige leningsproducten ontwikkeld voor kleine ondernemingen die bovendien een hefboom zijn voor extra bankfinanciering.
9
LRM-PORTFOLIO / VASTGOED / CAMPUSSEN
2. VASTGOED
“LRM heeft een sleutelrol in de ontwikkeling van Limburg”
CORDA CAMPUS _
Hugo Leroi Voorzitter Raad van Bestuur
HASSELT Corda Campus is dé toonaangevende techcampus in het centrum van de Euregio, een gedreven businesscommunity voor tal van innoverende bedrijven, scale-ups en start-ups. Corda Campus staat garant voor sterke synergieën en kruisbestuiving. Intussen zijn er maar liefst 250 bedrijven en 5000 werknemers actief op de campus. Dankzij de aanwezigheid van kennisinstellingen wordt ook de lijn met het onderwijs kort gehouden.
Op onze campussen vinden bedrijven in uiteenlopende sectoren niet alleen de infrastructuur die perfect aansluit op hun noden, maar ook interactie met een gelijkgestemde community, met kennisinstellingen, stakeholders en met de overheid.
10
Op Corda Campus werd in 2019 de bouw van Corda 2 en 3 verder afgerond. Beide kantoorgebouwen werden begin dit jaar in gebruik genomen en waren snel verhuurd. Eind 2019 verhuisde Corda INCubator naar Corda-A, één van de oude Philips-fabriekshallen. Zo’n honderd start-ups vonden er een nieuwe inspirerende werkplek tussen andere bedrijven.
11
12
DRONEPORT CAMPUS
THOR PARK
_
_
SINT-TRUIDEN
GENK
DronePort is een campus op de oude militaire luchthaven van Brustem in Sint-Truiden voor bedrijven die actief zijn in de bemande en onbemande luchtvaart. De site is uitgerust met een hoofdgebouw dat een incubator, kantoren en werkateliers huisvest voor haar bewoners. Daarnaast voorziet de campus speciaal vergunde outdoor en indoor testruimtes voor drone-activiteiten. De campus wordt al veelvuldig gebruikt voor testvluchten en voor bemande vliegbewegingen op de landingsbaan.
Op Campus Thor Park wordt de voormalige mijnsite van Waterschei herbestemd tot hotspot voor technologie, energie en innovatie. Op Thor Park worden onderwijs - met de T2-campus - en onderzoek - via het onderzoekscentrum EnergyVille - in contact gebracht met economische activiteiten die ontwikkeld zullen worden op het achterliggende bedrijventerrein. Thor Park huisvest ook IncubaThor, de incubator waar jonge bedrijven zich te midden van de “Smart Grids”-community verder kunnen ontplooien.
DronePort Campus staat sinds vorig jaar echt op de kaart en ontwikkelde zich tot dé motor van de drone-industrie. De site kreeg er in 2019 bovendien een nieuwe loods bij voor de stalling van vliegtuigen naast de bestaande landingsbaan.
In 2019 timmerde LRM met haar partners stad Genk en KU Leuven verder aan het campusproject. De ontwikkeling van een Smart Manufacturing Campus werd in 2019 concreet door onder andere het afronden van de financiering en de zoektocht naar een architect.
13
LRM-PORTFOLIO / VASTGOED / INCUBATOREN
GREENVILLE _
In de incubatoren vinden voornamelijk start-ups de juiste partners, ondersteuning en begeleiding bij het uitbouwen van hun businessidee.
HOUTHALEN-HELCHTEREN
De incubator voor bedrijven die werken aan nieuwe materialen, mobiliteit, water en nieuwe businessmodellen in de circulaire economie bevindt zich in het voormalige hoofdgebouw van de Kempische Steenkoolmijnen in Houthalen-Helchteren.
Het Limburgse incubatorennetwerk bestaat vandaag uit negen incubatoren, met elk een eigen sectorspecifieke focus. Samen huisvesten ze maar liefst 306 bedrijven en zijn ze goed voor 1107 jobs.
In 2019 namen vijf bedrijven hun intrek in Lab2Fab, het nieuwe gebouw met acht test- en productie-units dat in 2018 werd opgeleverd. Dat zorgde niet alleen voor de commerciële invulling van Lab2Fab, maar kadert ook in de verdere ontwikkeling van Greenville.
Limburg Startup is de lijm in het netwerk van incubatoren en zorgt voor de verbinding van alle stakeholders uit het brede start-uplandschap over sector- en landsgrenzen heen.
AANTAL BEDRIJVEN
BIOVILLE
42
TOTALE TEWERKSTELLING
134
_
DIEPENBEEK
Bioville is de health-incubator op de universitaire campus in Diepenbeek. Met het lopende EFRO-project zal BioVille zich vanaf 2020 nog beter kunnen positioneren in de wereld van digitalisering en e-health door de uitbouw van de Digital Health Unit BioVille (DigiHub), gekoppeld aan labo’s, ateliers en kantoorruimtes. Zo faciliteren we een sterke innovatiecluster rond zorg en gezondheid. Bioville is in volle transformatie. In 2019 werd gestart aan de bouw van de nieuwe vleugel én aan de uitbouw van de DigiHub. Beide EFRO-projecten zullen de beoogde innovatiecluster rond zorg en gezondheid helpen faciliteren.
AANTAL BEDRIJVEN
14
27
TOTALE TEWERKSTELLING
139 15
C-MINE CRIB _
GENK
Ook op de C-mine-site in Genk wordt geen steenkool meer ontgonnen, maar wel creativiteit en ondernemingsdrang. Bij C-mine Crib vinden jonge bedrijven met een boon voor nieuwe media, design, marketing en digitale ontwikkeling een plek om zich uit te leven en verder te groeien.
CORDA INCUBATOR _
HASSELT De incubator op Corda Campus in Hasselt is er voor startups in de technologie- en dienstensector. In 2019 nam de incubator haar intrek op een andere plek op de campus. De honderd start-ups vinden er nu in één van de oude Philips-fabriekshallen aansluiting en inspiratie bij heel wat andere bedrijven.
AANTAL BEDRIJVEN
AANTAL BEDRIJVEN
16
61
TOTALE TEWERKSTELLING
82
TOTALE TEWERKSTELLING
246
233 17
DRONEPORT INCUBATOR _
SINT-TRUIDEN Ook DronePort Campus in Sint-Truiden beschikt over een incubator voor innovatieve bedrijven die actief zijn in de bemande en onbemande luchtvaartindustrie. De campus en de incubator openden eind 2018 officieel de deuren. 2019 was voor DronePort het eerste operationele jaar, met succes.
INCUBATHOR _
GENK De incubator op Thor Park in Genk is er voor spinoffbedrijven en start-ups in de energiesector. Ze vinden er aansluiting bij het onderzoek naar slimme energie op het wetenschapspark en in het bijzonder bij Campus EnergyVille.
AANTAL BEDRIJVEN
AANTAL BEDRIJVEN
20
34
TOTALE TEWERKSTELLING
25
TOTALE TEWERKSTELLING
200
80 21
BIKEVILLE _
BERINGEN In Beringen zit de incubator voor de wieler- en sportindustrie die zich voornamelijk richt op aerodynamische productontwikkelingen. De incubator is ook uitgerust met een unieke lagesnelheidswindtunnel. Aan de hand van de gemeten resultaten kunnen atleten, producenten en productontwikkelaars hun output verbeteren. LRM stond mee aan de wieg van Bikeville. In 2020 wordt de incubator overgedragen aan Belgian Cycling Factory.
AANTAL BEDRIJVEN
12
TOTALE TEWERKSTELLING
42
AGROPOLIS _
KINROOI Agropolis is de incubator en bedrijvensite voor innovatieve land- en tuinbouw en breit een duurzaam vervolg aan het rijk agrarisch verleden van de gemeente Kinrooi. In 2019 verwelkomde Agropolis de eerste bedrijven in haar gloednieuwe gebouw aan de Maasplassen. Daarnaast werd er op het bedrijventerrein zo’n 6 ha grond bebouwd of als proefveld in gebruik genomen.
MIA•H _
HASSELT
AANTAL BEDRIJVEN
11
TOTALE TEWERKSTELLING
14
Vanaf juni 2020 zal MIA·H, de incubator voor mode en accessoires, ingekanteld worden in de PXL Hogeschool. De verhuis naar de nieuwe gebouwen aan de Hasseltse Singel brengt de mode-incubator en het maaklabo dichter bij de studenten en de actieve community van partners en bedrijven van PXL.
AANTAL BEDRIJVEN
22
12
TOTALE TEWERKSTELLING
19 23
LRM-PORTFOLIO / VASTGOED / BEDRIJVENTERREINEN
Een belangrijke troef van Limburg is de ruimte om te ondernemen. Buiten de campussen kunnen bedrijven ook terecht op de bedrijventerreinen, waar ze op eigen kracht verder groeien. Het zijn belangrijke katalysatoren voor de economie in onze regio. INDUSTRIEPARK BRUSTEM SINT-TRUIDEN
KRISTALPARK III
INDUSTRIEPARK BRUSTEM
_
_
LOMMEL TOTALE OPPERVLAKTE: 300 HA
BRUSTEM, SINT-TRUIDEN TOTALE OPPERVLAKTE: 67 HA TERHILLS MAASMECHELEN
KMO-ZONE TERHILLS
24
SCHOONHEES
_
_
DILSEN-STOKKEM/MAASMECHELEN TOTALE OPPERVLAKTE: 8 HA
TESSENDERLO TOTALE OPPERVLAKTE: 33 HA
TERHILLS MAASMECHELEN
KRISTALPARK III LOMMEL
SCHOONHEES TESSENDERLO
LEUERBROEK
_
_
MAASMECHELEN TOTALE OPPERVLAKTE: 2,33 HA
KINROOI TOTALE OPPERVLAKTE: 8 HA
LEUERBROEK KINROOI
25
LRM-PORTFOLIO / MIJNSITES
3. MIJNSITES
“De infrastructuur op be-MINE krijgt ook in 2020 nog een verdere uitbreiding.”
be-MINE _
Tom Vanham CEO LRM
Naast innovatief vastgoed, investeert LRM ook in belevingsvastgoed en toeristische projecten die een positief langetermijneffect hebben op de regio. De voormalige mijnsites worden omgevormd tot toeristische trekpleisters met tal van bovenregionale attracties.
26
BERINGEN
In Beringen werd de mijnsite beschermd tot de koeltorens toe. Vandaag geldt de voormalige koolmijnsite van Beringen nog steeds als één van de grootste van Europa en is ze een toonbeeld van reconversie. be-MINE staat voor de verdere ontwikkeling van de vrijetijdseconomie, de valorisatie van het unieke mijnpatrimonium en de creatie van 500 jobs. In 2019 stonden de heraanleg van het historische voorplein, de restauratie van de zuidelijke schachtbok en de inrichting van voormalige elektriciteitscentrale als eventhal op de planning. be-MINE startte ook met de restauratie van Kolenwasserij IV en de verbouwing van het vestiairegebouw tot een kleuter- en basisschool. Toekomstige uitdagingen op de be-MINE-site bestaan nog uit de realisatie van het Mijnbelevingscentrum beMINE PIT door de provincie Limburg en de ontwikkeling van het residentiële gedeelte. De herbestemming is ondertussen op kruissnelheid. Stedelijke functies zoals wonen, winkelen en werken worden er evenwichtig met elkaar verweven. In totaal is er al voor 85 miljoen euro geïnvesteerd en werden er al meer dan 300 jobs gerealiseerd.
27
TERHILLS _
EISDEN, MAASMECHELEN / DILSEN-STOKKEM Het voormalige mijnterrein van Eisden, op het grondgebied van de Stad Dilsen-Stokkem en de gemeente Maasmechelen, wordt omgevormd tot een unieke toeristisch-recreatieve trekpleister met internationale uitstraling en een hoge belevingswaarde. Terhills is een belangrijke hefboom voor de tewerkstelling en economische groei in de regio. Heel wat strategische deelprojecten van het Terhills masterplan zijn al voltooid of in uitvoering. Zo is er het Terhills Hotel, een viersterrenhotel met zestig kamers en conferentieruimtes in het voormalige hoofdgebouw van de mijn van Eisden. Naast het hotel zijn het Cablepark, het EcoTron+ - waar de Universiteit Hasselt hoogtechnologisch klimaatonderzoek verricht - , het batterijenpark en de toegangspoort tot het Nationaal Park al enkele jaren in exploitatie. In 2019 startte LRM met de bouw van het high-end vakantiepark Terhills Resort. De 250 villa’s aan het water en de centrale faciliteiten zijn in volle aanbouw en ook hier trekt LRM resoluut de kaart van duurzaamheid. Dat vertaalt zich in houtskeletbouw en het gebruik van duurzame en hoogwaardige materialen, investeringen in zonnepanelen op land én water en in de verrijking van de biodiversiteit op de site. Het resort wordt het nieuwe kloppend hart van het mijnterrein. De opening is voorzien voor 2021. Center Parcs zal het vakantiepark managen. Daarnaast opende het wellnesscomplex Elaisa - een privé-initiatief - aan de voet van de terril.
28
“Terhills Resort is het orgelpunt in een lang herbestemmingstraject van de voormalige mijnsite van Eisden.” Tom Vanham CEO LRM
29
LRM PORTFOLIO / STRATEGISCHE PROJECTEN
4. STRATEGISCHE PROJECTEN
GEREALISEERDE MEGAWATTS
_
TOTAAL STRATEGISCHE PROJECTEN
klimaat LRM heeft zich geëngageerd om haar steentje bij te dragen aan de ‘Sustainable Development Goals’ of ‘Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen’ van de Verenigde Naties. Dat zijn de doelstellingen die de wereld zich tegen 2030 stelt om aan duurzame ontwikkeling te werken. De 17 hoofddoelstellingen en 169 subdoelstellingen vormen het belangrijkste internationaal duurzaamheidskader voor de komende 15 jaar. Onze groene energieprojecten zijn perfect te kaderen binnen die SDG’s.
30
KRISTAL SOLAR PARK
_
Het pronkproject van 2019 is zonder twijfel Kristal Solar Park op het bedrijventerrein Kristalpark III in Lommel.
zon
125 MW
wind
105 MW
energieopslag
18 MW
biomassa
12 MW
LOMMEL Met 99,5 MW fotovoltaïsche panelen is Kristal Solar Park het grootste zonnepark van de Benelux. Op het terrein van 93 hectare, wat overeenkomt met 200 voetbalvelden, liggen maar liefst 303.000 zonnepanelen en 2.200 kilometer kabel. Het megazonnepark produceert 85.000 MWh per jaar, het equivalent van een jaarlijks verbruik van bijna 25.000 gezinnen, en vermijdt een jaarlijkse CO2-uitstoot van meer dan 30.000 ton. De bedrijven die zich in de toekomst op Kristalpark III zullen vestigen, kunnen inpluggen op de zonne-installatie en zijn op die manier zeker van groene energie. Bovendien werd in alle fases van dit project rekening gehouden met de aanwezige natuur op de site.
De installatie van het zonnepark gebeurde door ENGIE Fabricom, dat ook gedurende vijftien jaar zal instaan voor het onderhoud van de zonnepanelen. LRM, Stad Lommel en Nyrstar investeerden samen 60 miljoen euro in Kristal Solar Park.
31
LRM PORTFOLIO / STRATEGISCHE PROJECTEN
mobiliteit Mobiliteit is altijd al onderhevig geweest aan technologische, economische en sociale innovatie. Vandaag transformeren we naar een volledig nieuw mobiliteitsecosysteem dat ook op onze samenleving een grote impact zal hebben. LRM heeft een voortrekkersrol in Limburg en kan die mobiliteitsboot niet missen. In 2019 introduceerde Terhills een elektrische bus op de gesloten mobiliteitslus - een shuttletracé van 4,2 kilometer die de verschillende trekpleisters met elkaar verbindt. Een eerste proefproject dat – in samenwerking met De Lijn en Flanders Make – een vervolg krijgt met uiteenlopende innovatieve mobiliteitsoplossingen. Ook Corda Campus startte in 2019 met een deelsysteem voor elektrische steps op de campus.
32
33
Vormgeving: imagica.be Druk: realise.be
Investeringsvolume per jaar
& nieuwe dossiers
AAN
portfoliobedrijven
Investeringsdossiers per jaar
80
70
Vervolginvesteringen & nieuwe dossiers
90
70
386,9 mio €
100 60
MILJOEN EURO
Investeringsvolume
AANTAL DOSSIERS
MILJOEN EURO
58,9 mio €
63 dossiers
100
Geconsolideerd eigen vermogen
90
Geconsolideerde winst deel van de groep
80 10
50
0
8.100
170 60 160
Tewerkstelling in portfoliobedrijven
150 50
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
48,8
93,8
50,8
53,3
84,8
64,1
57,6
84,9
66,6
58,9
140 80
80
70
60
8.100
90
Tewerkstelling in portfoliobedrijven
80
100
90
80
70
70
10
60
60
0
150
Portfolio 90
10
80 10
0
060
98
30
386,9 mio €
20 130
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
30 LRM_jaarverslag2019_wikkel2.indd 2 2010 2011 2012
120
48,8
93,8
50,8
53,3
84,8
64,1
57,6
84,9
66,6
58,9
20 13
10
48,8
30
93,8
50,8
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
53,3
84,8
64,1
57,6
84,9
66,6
58,9
30
70 60
2014 2,3 mio € 2015
21
+
53
55
2016
2017
51
35
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
13
19
24
21
53
55
51
35
29
63
50
30
7
1.107
Nieuwe Plus-dossiers
Bewoners/ jobs
2010
+
5.979
2011
2012
2013
10.544
10.834
7.376 mio -16.519 1,7 €
2014
RM_jaarverslag2019_wikkel2.indd 2
2016
2017
2018
2019
168.498
30.429
0,120
-8,82
0
0
63
5.980
Plusbedrijven
10
0
2019
2015
27
20
10
+
29
KlimOpbedrijven
20
10
2018
138 -20
40 20
2013
24
-10
80
40
+
19
0
90
LRM_jaarverslag2019_wikkel2.indd 2 2010 40 2011 2012
306 Bedrijven
10
100 0
50
Geconsolideerd eigen vermogen
18 Nieuwe KlimOpdossiers
50
Portfoliobedrijven 40
110
50
Incubatoren
70
140
Geconsolideerd eigen vermogen
KlimOp- & Plus-leningen
Geconsolideerd eigen vermogen
20
170 40 160
386,9 mio €
100
Geconsolideerde winst deel van de groep
50
386,9 mio €
20
120
20
40
30
30 110
LRM_jaarverslag2019_wikkel2.indd 2
MILJOEN EURO
100
30 60
Tewerkstelling in Investeringsdossiers portfoliobedrijven per jaar
50
AANTAL DOSSIERS
MILJOEN EURO
Vervolginvesteringen Investeringsvolume & nieuwe dossiers per jaar
130 40
70
8.100
63 dossiers
40
-10
Dividenden
-20
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
2010
2011
2012
2013
2014
2015
2016
2017
2018
2019
48,8
93,8
50,8
53,3
84,8
64,1
57,6
84,9
66,6
58,9
35
44
48
54
86
89
89
84
73
63
5.979
10.544
10.834
7.376
-16.519
5.980
168.498
30.429
0,120
-8,82
5,0 mio €
372 mio €
boekjaar 2019
sinds 1994
L