Uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/098
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2021/098
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 4 februari 2021 diende xxx een verzoek om uitleg in bij het Vlaams Energie- en Klimaatagentschap (hierna VEKA) en een verzoek om afschrift als volgt: • Werd een startverklaring ingediend voor de werken waarvoor een omgevingsvergunning werd verleend op 6 september 2018 aan xxx door de deputatie van de provincie Antwerpen ? • Zo ja wie is de EPB verslaggever en werd er bij voltooiing van de werken (augustus – september 2019) een EPB aangifte ingediend ? • startverklaring • epb-verslag. Op 23 februari 2021 weigerde VEKA de gevraagde openbaarmaking. Op 23 februari 2021 diende de heer Coen beroep in bij de beroepsinstantie tegen deze weigeringsbeslissing door VEKA. Dit beroep werd geregistreerd op 24 februari 2021. Ontvankelijkheid van het beroep Het oorspronkelijk openbaarheidsverzoek dateert van 4 februari 2021. De weigeringsbeslissing van VEKA dateert van 23 februari 2021. Deze beslissing maakt geen melding van de beroepsmogelijkheid en -modaliteiten, zoals voorgeschreven in artikel II.43, §1, derde lid van het Bestuursdecreet. De beroepstermijn vangt bijgevolg pas aan vier maanden na kennisgeving van de beslissing.
www.vlaanderen.be
Het beroepschrift d.d. 23 februari 2021 werd dus tijdig ingediend en is ontvankelijk. Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
Bestreden beslissing
Op 5 februari 2021 antwoordde VEKA aan de verzoeker dat op grond van artikel 11.1.14, §2, lid 4 van het Energiedecreet alleen de verslaggevers en de aangifteplichtigen toegang hebben tot de gegevens van hun eigen dossiers. Uit de gegevens opgenomen in de energieprestatiedatabank bleek dat xxx in dit dossier niet de aangifteplichtige is. Zonder bewijs van een volmacht tussen de verzoeker en de aangifteplichtige in kwestie, stelde VEKA aan de verzoeker de gevraagde informatie dan ook niet te kunnen bezorgen. De verzoeker gaat niet akkoord en wijst VEKA er op dat artikel 11.1.14 § 2 lid 4 van het Energiedecreet bepaalt dat “De Vlaamse Regering bepaalt tot welke delen van de EPB-aangifte de eigenaar van het gebouw, die geen aangifteplichtige is, toegang heeft. “ Dit houdt volgens de verzoeker in dat de eigenaar, thans de Vereniging van Mede-eigenaars van het gebouw xxx, minstens toegang dient te hebben tot bepaalde delen van de EPB aangifte. In het Energiebesluit van 19 november 2010 zou de minister belast zijn met uitvoering van vermeld artikel 11.1.14 van het Energiedecreet maar de verzoeker geeft aan geen M.B. gevonden te hebben die de toegang voor eigenaars regelt. Zo er geen besluit is dat dit regelt, is dit geen reden om geen toegang te verlenen tot de gegevens van energieprestatiebank aan de eigenaar van het gebouw, aldus de verzoeker. Op 12 februari 2021 repliceert VEKA dat het klopt dat artikel 11.1.14, §2, vierde lid van het Energiedecreet een rechtsgrond inhoudt opdat de eigenaar van een gebouw, die géén aangifteplichtige is, toegang zou krijgen tot bepaalde delen van de EPB-aangifte. Er is echter wel een delegatie aan de Vlaamse Regering gegeven om te bepalen welke delen van de EPB-aangifte dit zijn. Heden is hier nog geen uitvoering aan gegeven door de Vlaamse Regering. Er is dus nog niet bepaald tot welke delen van de EPB-aangifte een eigenaar die geen aangifteplichtige is, toegang krijgt. VEKA stelt dan ook momenteel nog geen toegang te kunnen verlenen tot de gegevens uit de energieprestatiedatabank. Volgens de beroeper is het feit dat de Vlaamse Regering de delen van EPB-aangifte die mogen meegedeeld worden aan de eigenaar, niet heeft aangeduid, geen reden om de eigenaar niets mede te delen. Daar de Vlaamse Regering niets heeft aangeduid , dient men volgens de verzoeker ervan uit te gaan dat alles mag meegedeeld worden. Zij heeft immers van haar bevoegdheid om de delen van de EPB-aangifte te duiden die al dan niet mogen meegedeeld worden, geen gebruik gemaakt. Overeenkomstig het Bestuursdecreet dienen alle documenten openbaar te worden gemaakt behoudens wettelijke uitzondering. Het feit dat het decreet bepaalt dat de Vlaamse Regering dient te duiden welke informatie voor de eigenaar toegankelijk is, duidt aan dat er geen wettelijke uitzondering is voor de eigenaar van het gebouw om het Bestuursdecreet toe te passen. Er is een decretale rechtsgrond om informatie mede te delen aan de eigenaar en VEKA kan volgens de verzoeker als administratie het Bestuursdecreet niet negeren.
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/098
pagina 2 van 5
VEKA repliceert tenslotte dat artikel II.39, tweede lid van het Bestuursdecreet m.b.t. de uitzonderingen op de openbaarheid van bestuursdocumenten stelt dat: “[de] uitzonderingen, vermeld in deze afdeling, gelden met behoud van de toepassing van de andere uitzonderingen die bij de wet, het decreet of de ordonnantie bepaald zijn en die verband houden met de uitoefening van de bevoegdheden van de federale overheid of andere gemeenschappen of gewesten.” Dergelijke uitzondering tot de bestuursdocumenten, zoals opgenomen in de energieprestatiedatabank, is geregeld in artikel 11.1.14 van het Energiedecreet van 8 mei 2009. Sinds de decreetwijziging van 30 oktober 2020 stelt dit artikel dat de Vlaamse Regering bepaalt tot welke delen van de EPB-aangifte de eigenaar van het gebouw, die geen aangifteplichtige is, toegang heeft. Uit deze bewoording wordt besloten dat de eigenaar van een gebouw, die géén aangifteplichtige is, toegang krijgt tot bepaalde delen van de EPBaangifte maar slechts wanneer de Vlaamse Regering in een besluit van de Vlaamse Regering vastlegt welke delen dit zijn. De toegang tot bestuursdocumenten in de energieprestatiedatabank voor eigenaars die geen aangifteplichtigen zijn, kan dus niet losgekoppeld worden van de delegatie aan de Vlaamse Regering, aldus VEKA. Gelet op het feit dat de Vlaamse Regering hier heden nog geen uitvoering aan heeft gegeven, maakt dat de eigenaar die geen aangifteplichtige is, momenteel nog géén toegang heeft tot de gegevens in de energieprestatiedatabank. Van zodra de Vlaamse Regering bepaalt heeft tot welke delen van de EPBaangifte de eigenaar die geen aangifteplichtige is, toegang krijgt, kan het VEKA, afhankelijk van aan welke delen toegang wordt verleend, de gevraagde gegevens bezorgen aan de verzoeker.
2. Inhoud van het beroepschrift Volgens de beroeper stelt artikel 11.1.14, §2, vierde lid van het Energiedecreet duidelijk dat de eigenaar van het gebouw toegang heeft tot deze gegevens, Bij e-mail van 12 februari 2021 stelt VEKA dat het decreet voorziet dat de Vlaamse Regering dient te duiden welke delen van de gegevens aan de eigenaar mogen meegedeeld te worden en dat zij bij gebreke aan Besluit van de Vlaamse Regering niets meedeelt. De beroeper meent dat VEKA geen decretale rechtsgrond kan inroepen om de documenten niet mede te delen. Meer nog, er is een expliciete beslissing van de decreetwetgever om gegevens aan de eigenaar mede te delen. Het feit dat de Vlaamse Regering in gebreke blijft om eventueel het recht op openbaarheid te beperken zoals aangegeven door de decreetgever in artikel 11.1.14, §2, vierde lid van het Energiedecreet, is volgens de beroeper geen rechtsgrond om het decreet inzake openbaarheid van bestuur niet toe te passen en de gevraagde gegevens en documenten te weigeren.
3. Toelichting door VEKA Op 26 februari 2021 contacteerde de beroepsinstantie VEKA voor toelichting bij de bestreden weigeringsbeslissing. Op 3 maart deelde VEKA mee dat artikel II.39, tweede lid van het Bestuursdecreet met betrekking tot de uitzonderingen op de openbaarheid van bestuursdocumenten stelt dat: “[de] uitzonderingen, vermeld in deze afdeling, gelden met behoud van de toepassing van de andere uitzonderingen die bij de wet, het decreet of de ordonnantie bepaald zijn en die verband houden met de uitoefening van de bevoegdheden van de federale overheid of andere gemeenschappen of gewesten.” De toegang tot de gegevens in de energieprestatiedatabank wordt geregeld conform het bepaalde in artikel 11.1.14 van het Energiedecreet van 8 mei 2009. Sinds de decreetwijziging van 30 oktober 2020 leest het vierde lid van dit artikel als volgt: “De gegevens in de energieprestatiedatabank zijn alleen toegankelijk voor de diensten van de Vlaamse overheid en de betrokken vergunningverlenende overheid. De verslaggever en de aangifteplichtige hebben alleen toegang tot de gegevens van hun eigen dossiers. De Vlaamse Regering bepaalt tot welke delen van de EPB-
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/098
pagina 3 van 5
aangifte de eigenaar van het gebouw, die geen aangifteplichtige is, toegang heeft. De netbeheerder of zijn werkmaatschappij heeft in het kader van de uitvoering van de hun door of krachtens dit decreet opgelegde openbaredienstverplichtingen toegang tot de energieprestatiedatabank. De Vlaamse Regering bepaalt nadere voorwaarden betreffende welke gegevens worden vrijgegeven en de wijze waarop deze worden vrijgegeven.” Uit deze bewoording kan besloten worden dat de eigenaar van een gebouw, die géén aangifteplichtige is, toegang krijgt tot bepaalde delen van de EPB-aangifte maar slechts wanneer de Vlaamse Regering in een besluit vastlegt welke delen dit zijn. De toegang tot de gegevens in de energieprestatiedatabank voor eigenaars die geen aangifteplichtigen zijn, kan dus niet losgekoppeld worden van de delegatie aan de Vlaamse Regering. Gelet op het feit dat de Vlaamse Regering hier heden nog geen uitvoering aan heeft gegeven, maakt dat de eigenaar die geen aangifteplichtige is, momenteel nog géén toegang heeft tot de gegevens in de energieprestatiedatabank. VEKA geeft de beroepsinstantie nog mee dat de Vlaamse Regering de regeling hieromtrent inmiddels opgenomen heeft in artikel 23 van het ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse Regering van 1 juni 1995 houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne, het Energiebesluit van 19 november 2010 en van het besluit van de Vlaamse Regering van 27 november 2015 tot uitvoering van het decreet van 25 april 2014 betreffende de omgevingsvergunning (VR 2021 2602 DOC.0193/2). Dit besluit heeft op 26 februari 2021 de tweede principiële goedkeuring gekregen. Over dit wijzigingsbesluit wordt nog het advies ingewonnen van de Raad van State.
4. Standpunt van de beroepsinstantie Volgens artike1 11.1.14, § 2, vierde lid van het Energiedecreet zijn de gegevens in de energieprestatiedatabank alleen toegankelijk voor de diensten van de Vlaamse overheid en de betrokken vergunningverlenende overheid. De verslaggever en de aangifteplichtige hebben alleen toegang tot de gegevens van hun eigen dossiers. De Vlaamse Regering bepaalt tot welke delen van de EPB-aangifte de eigenaar van het gebouw, die geen aangifteplichtige is, toegang heeft. De netbeheerder of zijn werkmaatschappij heeft in het kader van de uitvoering van de hun door of krachtens dit decreet opgelegde openbaredienstverplichtingen toegang tot de energieprestatiedatabank. De Vlaamse Regering bepaalt nadere voorwaarden betreffende welke gegevens worden vrijgegeven en de wijze waarop deze worden vrijgegeven. Via artikel 16 van het decreet van 18 november 2011 houdende wijziging van het decreet van 8 mei 2009 houdende algemene bepalingen betreffende het energiebeleid werd het betreffende vierde lid toegevoegd aan artikel 11.1.14, § van het Energiedecreet. In de toelichting bij deze bepaling staat te lezen dat deze documenten (die zich in de energieprestatiedatabank bevinden) heel wat privacygegevens bevatten: niet alleen kan er worden uit afgeleid of men al dan niet (bij correcte rapportage door de verslaggever) een overtreding heeft begaan tegen de energieprestatieregelgeving (en indien de eisen niet behaald zijn, kan men op basis hiervan berekenen wat de boete is), het bevat ook andere privacygevoelige gegevens zoals contact- en adresgegevens van de aangifteplichtigen, de verslaggever, de architect, de hoofdaannemer enzovoort. Ook technische gegevens die aanleunen bij privacyaspecten (o.a. indeling en gebruik van de woning enzovoort) maken deel uit van de aangifte. Deze gegevens kunnen door de Vlaamse overheid en de betrokken vergunningverlenende overheid enkel geconsulteerd worden in het kader van hun specifieke taken. (zie: https://docs.vlaamsparlement.be/pfile?id=1036128). De beroepsinstantie oordeelt dat artikel 11..1.14, § 2, vierde lid van het Energiedecreet geldt als lex specialis ten opzichte van de gemeenrechtelijke bepalingen rond de toegang tot bestuursdocumenten zoals geregeld in het Bestuursdecreet. Uit de toelichting bij de (Energie)decreetswijziging van 2011 blijkt duidelijk dat de gegevens vervat in de energieprestatiedatabank gevoelig zijn van aard. Andere personen dan deze vermeld in het Energiedecreet of haar uitvoeringsbepalingen genieten geen toegang tot de gevraagde documenten.
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/098
pagina 4 van 5
Een uitbreiding van de toegangsmogelijkheden zal pas mogelijk worden wanneer de Vlaamse Regering, die over een delegatie beschikt, van deze mogelijkheid gebruik maakt. Momenteel is er echter nog geen uitvoeringsbesluit van kracht waarin nog andere personen worden aangeduid dan deze vermeld in het Energiedecreet. Er is momenteel nog niet uitgemaakt tot welke delen van de EPB-aangifte de eigenaar die geen aangifteplichtige is toegang heeft. Er is momenteel enkel een nieuw ontwerp van uitvoeringsbesluit in opmaak die de bevoegdheid om te bepalen tot welke delen van de EPB-aangifte de eigenaar toegang heeft delegeert naar de minister (zie: https://beslissingenvlaamseregering.vlaanderen.be/documentview/603433E4339140000800011D). Zolang deze regeling ontbreekt is de toegang beperkt tot de instanties die momenteel vermeld worden in het Energiedecreet. Het is bijgevolg niet correct om hieruit af te leiden dat de VME een algemene toegang zou hebben tot de Energieprestatiedatabank. Om deze redenen wordt het beroep als ongegrond beschouwd. Na beraadslaging,
BESLUIT: Het beroepschrift van xxx d.d. 23 februari 2021 tegen de weigeringsbeslissing van VEKA d.d. 23 februari 2023 wordt als ontvankelijk doch ongegrond beschouwd. Brussel, 16 maart 2021 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2021/098
pagina 5 van 5