Uitspraak beroepsinstantie OVB/2022/088
Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2022/088
DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande procedure Op 15 maart 2022 diende xxx een verzoek in bij De Watergroep om inzage te verlenen in een aantal keuringsattesten, meer bepaald: “inzage op de keuringsattesten afgeleverd door deskundige voor
vulleiding/ overvul beveiligingen / chemicalien opslagplaatsen installaties als ook de leidingen v vullen van open filters. (…) inzage betreft deze keuringen v WPC te eisden , leut -meeswijk, As, Lommel, Neerpelt, Bree. (…) inzage op de keuringsattesten opgemaakt door deskundige v voor de installaties werden aangepast als ook na de installaties werden aangepast.” Bij mail d.d. 16 maart 2022 werd dit door De Watergroep geweigerd. Op 18 maart 2022 diende xxx beroep in bij de beroepsinstantie tegen deze weigeringsbeslissing. Dit beroep werd geregistreerd op 21 maart 2022. Ontvankelijkheid van het beroep Het oorspronkelijk verzoek dateert van 15 maart 2022. De bestreden beslissing dateert van 16 maart 2022. Deze beslissing maakt geen melding van de beroepsmogelijkheid en -modaliteiten, zoals voorgeschreven in artikel II.43, §1, derde lid van het
www.vlaanderen.be
Bestuursdecreet. Bijgevolg start de termijn om een beroep in te dienen conform artikel II.48 §1, 4de lid van het Bestuursdecreet pas vier maanden na de kennisgeving. Het beroep werd ingediend bij mailbericht d.d. 18 maart 2022 en is bijgevolg tijdig ingesteld. Het beroepschrift is ontvankelijk. Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals gestipuleerd in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.
1.
Bestreden beslissing
In het mailbericht van 16 maart 2022 reageerde De Watergroep als volgt:
“Op minder dan een maand tijd ontving De Watergroep opnieuw reeds 3 (uitgebreide) aanvragen tot openbaarmaking (hetzij in kopie, hetzij door inzage). Deze aanvragen gaan steevast gepaard met lasterlijke aantijgingen. Ik herhaal het standpunt van De Watergroep dat u inmiddels al voldoende gekend zal zijn. “ Uw herhaalde aanvragen zijn ronduit onredelijk en een flagrant misbruik van de procedure in zake openbaarheid van bestuursdocumenten. Ik verwijs daarbij naar de uitspraken van de beroepsinstantie dd. 20.05.2021 in het dossier OVB/2021/151 en dd. 28.10.2020 in het dossier OVB/2020/258 en citeer “De beroepsinstantie stelt vast dat in casu de aanhoudende vragen van beroeper en ook de ventilatie van ongenoegens en het uiten van lasterlijke beschuldigingen aan het adres van De Watergroep en haar directie een omvangrijke en vooral onevenredige impact hebben op de werking van de instantie”. De Watergroep is niet zinnens nog verder op uw onophoudelijke vragen in te gaan.” 2. Inhoud van het beroepschrift In zijn beroepschrift – dat bovendien ook gericht was aan De Watergroep – uitte de beroeper uitgebreid zijn ongenoegen over De Watergroep en wenst hij inzage te bekomen.
3. Toelichting door De Watergroep Na een verzoek tot toelichting bij de weigeringsbeslissing gaf De Watergroep op 29 maart 2022 impliciet aan de beroepsinstantie aan dat zij zich beroept op artikel II.33, 1° Bestuursdecreet. De Watergroep bezorgde de beroepsinstantie een overzicht van de aanvragen van xxx, zoals reeds vastgesteld in het dossier OVB/2020/258, aangevuld met deze van 2021 en 2022: 03.09.2019 1. inventaris van alle verlaten leidingen. 2. inventaris van alle buiten dienst gestelde leidingen die in afwachting in de grond zijn blijven liggen tot ze worden opgehaald en afgevoerd
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2022/088
pagina 2 van 7
3. inventaris van de plaatsen waar in afwachting de vervuilde grond werd teruggestort i.p.v. afgevoerd Behandeltijd ongeveer 1 uur (bevraging diverse diensten en beantwoording mail) 17.04.2020 4. beslissing van de raad van bestuur m.b.t. de levering aan huis van een paasontbijt bij alle medewerkers 5. beslissing van de syndicale organisaties hierover 6. marktbevraging voor aanstelling van de leverancier 7. alle ingediende prijsoffertes 8. factuur leverancier ontbijtboxen 9. factuur bezorgingsdienst Behandeltijd ongeveer 4 uren (bevraging van diverse diensten, afdrukken facturen en onleesbaar maken van niet-openbare info, inscannen van facturen, beantwoording mail) 14.05.2020 10. kopie van alle briefwisseling met de gemeente Hamont-Achel m.b.t. niet-verwijderde leidingen na werken in de omgeving van de Dennestraat (lijst van 22 straten) 11. kopie van de verslagen van de sectorraad m.b.t. deze werken 12. digitale plannen van de verlaten leidingen 13. oude blauwdrukplannen van de verlaten leidingen Behandeltijd 1 werkdag (bevraging van diverse diensten, lezing van 23 verslagen om na te gaan of deze de gevraagde info bevatten, bewerking van GIS-bestanden, beantwoording mail) 01.06.2020 14. kopie van de brief van T. Diez aan parket Hasselt dd. 21.12.2018 in dossier C-2013-056-I 15. bewijs van belastingvoordeel bij de indienstname van de afvalwater-recuperatieinstallatie in 2009 in Lommel 16. Bewijs van overheidssteun betaald voor de bouw van die installatie Behandeltijd ongeveer 2 uren (bevraging diverse diensten, opzoeken document in papieren archief Brussel, beantwoording mail) 05.06.2020 17. alle maandelijkse indexen van alle debietmeters van het waterproductiecentrum Lommel van de laatste vijf jaar 18. alle maandelijkse indexen van alle debietmeters van het waterproductiecentrum Neerpelt van de laatste vijf jaar Behandeltijd ongeveer 2 uren (bevraging betrokken dienst, opzoeken info en beantwoording mail) 05.06.2020 19. ontwerpplan van de nieuwe waterrecuperatie-installatie van Lommel 20. ondertekend indienststellingsverslag van deze installatie Behandeltijd ongeveer 1 werkdag (bevraging betrokken diensten, opzoeken info en beantwoording mail) 09.06.2020 21. alle stukken uit het strafdossier klacht wegens laster en eerroof , (klacht tegen xxx in 2015) Behandeltijd ongeveer 4 uren (opzoeken info, verplaatsing Brussel-archief Leuven en terug en beantwoording mail) 24.06.2020 22. alle facturen betreffende de verkoop van hoofdleidingen en ander materiaal aan medewerkers en nietmedewerkers van De Watergroep
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2022/088
pagina 3 van 7
Behandeltermijn ongeveer 4 uren 23.07.2020 23. plan met verlaten leidingen van alle Limburgse gemeenten Geraamde behandeltermijn: 1 maand werk voor 1 FTE (bewerking van GIS-bestanden noodzakelijk) 24.08.2020 (dossier OVB/2020/234) 24. plan met verlaten leidingen van alle gemeenten binnen het leveringsgebied van De Watergroep (m.a.w. 177 gemeenten) Geraamde behandeltermijn: 3,5 à 4 maanden werk voor 1 FTE 03.09.2020 (dossier OVB/2020/258) 25. vergunning van de chemicaliën opslagtank in WPC Neerpelt 26. rioleringsplan WPC Neerpelt 27. vorige en huidige milieuvergunning WPC Neerpelt 28. plannen van de aanpassingen die zijn gedaan aan het WPC 29. vorige en huidige verslagen van de keuring van de chemicaliënopslag 30. vorige en huidige verslagen van de keuring van het filterlokaal 31. vorige en huidige verslagen van de keuring van de takels (trekproef) 32. facturen betaald voor keuringen in de laatste 10 jaar 32. onderhoudscontract van de takels 33. facturen onderhoud takels van de laatste 10 jaar 34. verslagen van drukproeven op filtertanks 35. verslagen van drukproeven op opslagtanks en vulleiding 36. vorige en huidige keuringsverslagen van de compressoren en de roots 37. indienststellingsverslag 38. verslag milieuambtenaar 39. verslag duurzaamheidscoördinator Geraamde behandeltijd : minimaal 10 werkdagen voor het verzamelen van de info, samengesteld als volgt: - Diverse planaanvragen: van een site bestaat nooit één plan, maar verschillende deelplannen (bv. gebouw, Elektromechanische uitrusting, leidingen, etc.), in functie van de diverse bouw- en renovatiefases. Alles samenvoegen op één plan, met opgave van alle wijzigingen die in de tijd gebeurd zijn is zeer arbeidsintensief, incl. de tijd nodig om alle plannen af te drukken . Er mag gerekend worden op minimaal 5 werkdagen; - Verslagen van keuringen/drukproeven/indienststelling: er worden verschillende verslagen van “keuringen” gevraagd. Niet alles is keuringsplichtig, mogelijk dat de aanvraag eerder indienststellingsverslagen betreft. De onduidelijkheid in de vraagstelling maakt dat ook weer verduidelijking zal moeten worden gevraagd. Er mag gerekend worden op minimaal 3 werkdagen; - Facturen: het betreft een veelvoud aan leveranciers en er worden gegevens gevraagd voor de laatste 10 jaar. De facturen van losse interventies moeten manueel opgezocht worden. Er mag gerekend worden op minimaal 2 werkdagen. 12.12.2020 40. alle plannen van alle bestaande en alle uit dienst zijnde leidingen op alle WPC’s en SDC’s van De Watergroep 26.05.2021 41. alle resultaten van luchtmetingen op alle Limburgse WPC’s 42. alle resultaten van metingen i.v.m. gevaarlijke stoffen op alle Limburgse WPC’s
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2022/088
pagina 4 van 7
09.06.2021 43. alle ontwerpplannen en bestekken m.b.t. aanpassingen op WPC’s die De Watergroep plant uit te voeren 44. alle keuringsverslagen m.b.t. in het verleden uitgevoerde aanpassingen van installaties 20.02.2022 45. alle oude keuringsverslagen van vulinstallaties 46. alle oude keuringsverslagen van installaties voor afvoer van gassen 47. alle oude keuringsverslagen van opslag chemicaliën 48. alle oude keuringsverslagen van openfilter installaties 49. alle voormelde keuringsverslagen na aanpassingen Dit alles voor de WPC’s van Neerpelt, Bree en Eisden 28.02.2022 50. overzicht van alle verlaten waterleidingen op grondgebied van Pelt 15.03.2022 (dossier OVB/2022/088) 51. alle oude keuringsverslagen van vulinstallaties 52. alle oude keuringsverslagen van installaties voor afvoer van gassen 53. alle oude keuringsverslagen van opslag chemicaliën 54. alle oude keuringsverslagen van openfilter installaties 55. alle voormelde keuringsverslagen na aanpassingen Dit alles voor de WPC’s van Neerpelt, Bree en Eisden, As, Lommel en Leut Meeswijk. De Watergroep gaf ook aan dat de aanvraag in het huidige dossier ook vervat zat in zijn aanvraag van 03.09.2020 (dossier OVB/2020/258), maar dat dit toen beperkt was tot het waterproductiecentrum van Neerpelt terwijl dit thans wordt uitgebreid tot de waterproductiecentra van Neerpelt, Bree en Eisden, As, Lommel en Leut Meeswijk. Volgens De Watergroep kan er gerekend worden op 3 werkdagen opzoekwerk per productiecentrum, hetzij 18 werkdagen in totaal. Uit de bestreden beslissing blijkt dat De Watergroep van oordeel is dat de wetgeving inzake openbaarheid van bestuursdocumenten wordt aangegrepen voor andere doeleinden dan waartoe ze dient, waardoor zij zich niet langer genoodzaakt voelt om dergelijke vragen te beantwoorden.
4. Standpunt van de beroepsinstantie De beroepsinstantie stelt vast dat De Watergroep, voor wat de opeenvolgende reeks openbaarheidsverzoeken van de beroeper betreft, impliciet beroep doet op de uitzonderingsgrond vermeld in artikel II.33, 1° van het Bestuursdecreet. Volgens artikel II.33, 1° van het Bestuursdecreet kan een overheidsinstantie een openbaarheidsverzoek afwijzen wanneer de aanvraag kennelijk onredelijk blijft of op een te algemene wijze geformuleerd blijft, na een verzoek van de betrokken instantie tot herformulering van de eerste aanvraag als vermeld in artikel II.42. Hierbij dient de beroepsinstantie op te merken dat De Watergroep geen verzoek tot herformulering heeft gedaan aan de beroeper, wat nochtans voorzien wordt in artikel II.33, 1° Bestuursdecreet. De beroepsinstantie is hieromtrent echter van oordeel dat dit, gelet op de concrete omstandigheden, geen sanctie moet opleveren. De afwezigheid van een dergelijk verzoek tot herformulering van de aanvraag is in casu geen grond voor de beroepsinstantie om het beroep in te willigen en de openbaarmaking waartegen een uitzonderingsgrond zich verzet, te bevelen. Eveneens ziet de beroepsinstantie in casu af van de mogelijkheid die in artikel II.50, §1, laatste lid Bestuursdecreet wordt aangereikt om zelf de aanvrager
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2022/088
pagina 5 van 7
daarom te verzoeken. Op grond van de ontvangen toelichting van De Watergroep kan de beroepsinstantie immers wel inzien dat de aanhoudende reeks van verzoeken tot openbaarmaking van de beroeper een significante impact heeft. Er kan voor de beroepsinstantie dan ook geen twijfel over bestaan dat het zeer zeker een enorm tijdrovend werk uitmaakt om, gezien de scope van het huidige verzoek (en de reeks voorgaande verzoeken waarbij de talrijke en uiteenlopende onderwerpen vernoemd worden), wanneer het al is uitgemaakt dat het om bestaande bestuursdocumenten gaat, de grote hoeveelheid aan documenten te verzamelen door verschillende, verspreide entiteiten van de Watergroep en ze te moeten screenen op de eventuele mogelijke toepassing van wettelijke en decretale uitzonderingsgronden. In casu wijst de beroepsinstantie dan ook op het kennelijk onredelijk karakter van het openbaarheidsverzoek, daarbij ten overvloede verwijzend naar de voorgaande openbaarheidsverzoeken. Het voorwerp van het huidige verzoek is dan ook dermate omvangrijk (zie boven) dat de aanvraag als kennelijk onredelijk moet worden beschouwd. Het verzamelen en de screening van al die documenten met het oog op de eventuele toepassing van wettelijke en decretale uitzonderingsgronden zouden een enorm en overdreven tijdrovend werk inhouden voor de betrokken instantie. Artikel II.40, §3 van het Bestuursdecreet bepaalt dat een verzoeker in principe geen belang hoeft aan te tonen om de openbaarheid van bestuursdocumenten te verkrijgen. Dit betekent evenwel niet dat er geen redelijk belang aanwezig moet zijn: het uitoefenen van een recht zonder enig aantoonbaar redelijk en voldoende belang kan als kennelijk onredelijk worden beschouwd. Het komt een overheidsinstantie of de beroepsinstantie in principe niet toe om de motieven van de aanvragen of van de beroepen te onderzoeken. Dit kan echter geen vrijgeleide zijn om een dermate grote hoeveelheid documenten aan te vragen, waardoor een onredelijke werkoverlast ontstaat voor de instantie en waardoor de normale werking ervan in het gedrang komt. Het grondwettelijke recht op openbaarheid van bestuur is een instrument dat de burgers moet toelaten controle uit te oefenen op het handelen van het bestuur. Het moet de burgers in staat stellen de rechtmatigheid van het overheidsoptreden te beoordelen en met kennis van zaken te beslissen of er grond bestaat dat optreden in rechte aan te vechten. De beroepers hebben aldus het volste recht gebruik te maken van de openbaarheid van bestuur om het doen en laten van bepaalde bestuursinstanties betreffende aangelegenheden die ze zich ter harte hebben genomen, na te gaan. Zij zijn er echter niet van ontslagen om hun rechten op redelijke en zorgvuldige wijze uit te oefenen. Het belang dat de beroepers bij de uitoefening van hun rechten hebben, moet in redelijke verhouding staan met de gevolgen voor de werking van de diverse bestuursinstanties. De beroepsinstantie stelt vast dat het huidige openbaarheidsverzoek (zie ten overvloede ook de vele andere openbaarheidsverzoeken van de beroeper) in casu evenwel een al te ruime omvang heeft. Het voorwerp is dermate omvangrijk en de toetsing van alle documenten aan de uitzonderingsgronden is zo tijdrovend, dat deze aanvragen dan ook als kennelijk onredelijk moeten worden beschouwd. De beroepsinstantie stelt tevens vast dat in casu de aanhoudende vragen van beroeper en ook de ventilatie van ongenoegens en het uiten van lasterlijke beschuldigingen aan het adres van De Watergroep en haar directie een omvangrijke en vooral onevenredige impact hebben op de werking van de instantie. Na billijke afweging van ieders belangen, komt de beroepsinstantie, gelet op wat hiervoor werd uiteengezet, dan ook tot de conclusie dat het huidige openbaarheidsverzoek terecht moet worden afgewezen in toepassing van artikel II.33, 1° van het Bestuursdecreet. Het voordeel van de openbaarheid die aan de beroeper zou worden verleend weegt kennelijk niet op tegen de last die het inwilligen van deze omvangrijke aanvraag inzake openbaarheid van bestuur zou veroorzaken voor de betrokken instantie (De Watergroep). Om deze redenen wordt het beroep als ongegrond beschouwd.
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2022/088
pagina 6 van 7
Na beraadslaging,
BESLUIT: Het beroepschrift van xxx d.d. 18 maart 2022 tegen de weigeringsbeslissing van De Watergroep d.d. 16 maart 2022 wordt als ontvankelijk en ongegrond beschouwd. Brussel, 7 april 2022 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter
https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur
uitspraak beroepsinstantie OVB/2022/088
pagina 7 van 7