Issuu

Uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/068

Vlaamse overheid Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Afdeling openbaarheid van bestuur Havenlaan 88, bus 20 1000 BRUSSEL T : 02 553 57 25 Mail: openbaarheid@vlaanderen.be Dossiernummer: OVB/2020/068

DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Bevoegdheid beroepsinstantie Bestuursdecreet van 7 december 2018, titel II, hoofdstuk 3, afdeling 6. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 juli 2007 tot oprichting van de beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie. Voorafgaande feiten Op 19 februari 2020 diende xxx bij het Autonoom Gemeentebedrijf Grond- en Bouwbeleid (verder: AGGB) een verzoek in tot het verkrijgen van een afschrift van alle briefwisseling die werd gericht aan AGGB vanwege Lion Investment Fund BVBA, tussen 3 januari en 19 februari 2020. Met zijn brief van 5 maart 2020 weigerde AGGB de openbaarmaking, verwijzend naar de vertrouwelijkheidsclausule in de samenwerkingsovereenkomst met Lion Investment Fund BVBA. Verder beriep AGGB zich op artikel II.35 5° van het Bestuursdecreet, aangezien de gevraagde stukken vertrouwelijke informatie zouden bevatten die noodzakelijk is voor de politieke besluitvorming. Beroeper diende tegen die weigeringsbeslissing op 9 maart 2020 beroep in bij de beroepsinstantie. Het beroep werd geregistreerd bij de beroepsinstantie op 11 maart 2020. Ontvankelijkheid van het beroep Het oorspronkelijk verzoek van xxx dateert van 19 februari 2020. De weigeringsbeslissing van AGBB dateert van 5 maart 2020 en deze beslissing bevat de beroepsmogelijkheid en -modaliteiten, zoals voorgeschreven in artikel II.43, §1, derde lid van het Bestuursdecreet van 7 december 2018 (verder ‘Bestuursdecreet’).

www.vlaanderen.be

Het beroepschrift d.d. 9 maart 2020 is bijgevolg tijdig ingediend en wordt als ontvankelijk beschouwd. Gegrondheid van het beroep Overeenkomstig artikel II.31, eerste lid Bestuursdecreet heeft het recht op passieve openbaarheid betrekking op bestuursdocumenten. Op grond van deze bepaling is elke instantie in principe verplicht aan eenieder die erom verzoekt inzage te geven in, uitleg te verschaffen over of een afschrift te bezorgen van de gewenste bestuursdocumenten. De openbaarmaking kan slechts geweigerd worden mits toepassing wordt gemaakt van één of meerdere uitzonderingen, zoals bepaald in de artikelen II.33 tot en met II.39 van voormeld decreet.

Bestreden beslissing

Met de bestreden beslissing d.d. 5 maart 2020 weigerde AGGB om een afschrift te verlenen van alle briefwisseling die werd gericht aan AGGB vanwege Lion Investment Fund BVBA, tussen 3 januari en 19 februari 2020. AGGB verwees daarvoor naar de vertrouwelijkheidsclausule in de samenwerkingsovereenkomst met Lion Investment Fund BVBA. Verder beriep AGGB zich op artikel II.35 5° van het Bestuursdecreet, aangezien de gevraagde stukken vertrouwelijke informatie zouden bevatten die noodzakelijk is voor de politieke besluitvorming.

2. Inhoud van het beroepschrift In zijn beroepschrift haalt beroeper nog de volgende argumenten aan om de openbaarmaking te ondersteunen: - “De schadevergoeding die in de briefwisseling zou gevraagd worden, zal ook zijn weerslag vinden -

in de begroting van het AGGB en de stad [Oostende] aangezien men provisies moet aanleggen om die te betalen. Geheimhouding van de bedragen zal niet kunnen gehandhaafd worden. Er is een maatschappelijk belang want uit de briefwisseling zou blijken dat er een schadevergoeding geëist wordt van de stad. Het stadsbestuur heeft in het verleden gecommuniceerd over de constructie en financiën rond Hangaar 1. (o.a. huurprijs)” 3. Toelichting door AGGB

Om met kennis van zaken te kunnen oordelen, heeft de beroepsinstantie AGGB per e-mail van 11 en 30 maart 2020 om een toelichting gevraagd. Per brief van 12 maart 2020 bezorgde AGGB de betreffende briefwisseling en verduidelijkte dat meer bepaald artikel 9 van de samenwerkingsovereenkomst met Lion Investment Fund de vertrouwelijkheidsclausule regelt. AGGB herhaalde dat de betreffende briefwisseling vertrouwelijke informatie bevat die noodzakelijk is voor de politieke besluitvorming. Die informatie is volgens AGGB strikt noodzakelijk voor de raad van bestuur om een standpunt te bepalen.

4. Standpunt van de beroepsinstantie

//////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////// // https://www.vlaanderen.be/openbaarheid-van-bestuur

uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/068

pagina 2 van 5

Privaatrechtelijke vertrouwelijkheidsovereenkomsten kunnen niet boven het grondwettelijk en decretaal geregeld recht op openbaarheid gesteld worden en men kan zich dus niet aan de openbaarheid onttrekken door geheimhoudings- of vertrouwelijkheidsclausules op te nemen in afgesloten overeenkomsten. De beroepsinstantie is van oordeel dat de betreffende overeenkomst tussen AGGB en Lion Investment Fund BVBA geen afbreuk vermag te doen aan het basisrecht dat artikel 32 van de Grondwet aan eenieder toekent om elk bestuursdocument te raadplegen en er een afschrift van te krijgen, behoudens de geldende uitzonderingen. AGGB kan bijgevolg niet met succes verwijzen naar vertrouwelijkheidsclausules om de openbaarmaking van de betreffende briefwisseling te weigeren. De beroepsinstantie heeft onderzocht of AGGB artikel II.35 5° van het Bestuursdecreet terecht heeft ingeroepen om de openbaarmaking niet toe te staan. Dit artikel bepaalt dat overheidsinstanties een aanvraag tot openbaarmaking afwijzen als ze van oordeel zijn dat het belang van de openbaarheid niet opweegt tegen de bescherming van het vertrouwelijke karakter van de handelingen van een overheidsinstantie, als die vertrouwelijkheid noodzakelijk is voor de uitoefening van de administratieve handhaving, een audit die in uitvoering is of de politieke besluitvorming. De memorie van toelichting verduidelijkt wat er precies moet worden begrepen onder de noodzakelijke vertrouwelijkheid van de politieke besluitvorming:

“Naast het geheim van de beraadslagingen van de Vlaamse regering en andere overheden, waarvoor een uitzonderingsgrond is voorzien in artikel II.34, 3°, van dit decreet, kan het noodzakelijk zijn ook andere informatie te beschermen die met de politieke beraadslaging heeft te maken. Hierbij wordt dan onder meer bedoeld de besprekingen tussen bestuurspartners die geen formele beraadslagingen zijn, de adviezen van kabinetsleden aan hun minister, burgemeester enzovoort in het kader van politieke afwegingen of beraadslagingen. Het begrip politieke beraadslagingen dient evenwel strikt te worden geïnterpreteerd. Een dossier dat zich bevindt op een kabinet, bijvoorbeeld met het oog op een beslissing van een minister, gedeputeerde, burgemeester of schepen, dient beschouwd als een bestuursdocument dat voor openbaarmaking in aanmerking komt. Het behoort niet tot de informatie die strikt genomen met de politieke beraadslaging heeft te maken. Het document opgemaakt door een (kabinets)medewerker daarentegen, met het oog op het adviseren tot het nemen van een beslissing en waarin diverse politieke, maatschappelijke, economische, financiële belangen worden afgewogen dient niet openbaar gemaakt. Zo niet wordt de politieke besluitvorming onmogelijk.” Dit artikel beoogt om de onderhandelingen en gesprekken die worden gevoerd om tot een politiek akkoord te komen en de bestuursdocumenten die daarop betrekking hebben, tegen openbaarmaking te beschermen tot zolang er een definitieve beslissing is genomen (tenzij het belang van de openbaarheid zwaarder weegt dan het belang beschermd door de betrokken uitzondering). Het proces van de politieke besluitvorming wordt anders onmogelijk gemaakt. De beroepsinstantie kan enkel vaststellen dat de gevraagde stukken geen betrekking hebben op onderhandelingen, besprekingen of standpuntinnames voorafgaand aan politieke besluitvorming. Het gaat om twee brieven, d.d. 14 januari en 13 februari 2020, waarmee de raadsheren van Lion Investment Fund BVBA AGGB in gebreke stellen met betrekking tot een onderling gesloten samenwerkingsovereenkomst inzake de renovatie, verkoop en toekenning van erfpacht betreffende het pand “Hangaar 1”, eigendom van AGGB. Artikel II.35 5° biedt aldus geen rechtsmogelijkheid om die stukken aan de openbaarheid te onttrekken.

uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/068

pagina 3 van 5

De beroepsinstantie merkt bovendien het volgende op. Een autonoom gemeentebedrijf (AGB) heeft een eigen rechtspersoonlijkheid waardoor het over een grote onafhankelijkheid beschikt, eigen bestuursorganen heeft en een eigen vermogen en ook zelfstandig overeenkomsten kan sluiten en in rechte kan optreden. Een AGB is echter slechts belast met beleidsuitvoerende taken van gemeentelijk belang. Enkel de uitvoering van het beleid kan overgedragen worden aan een AGB, niet het beleid zelf. Een AGB kan wel betrokken worden bij de beleidsvoorbereiding, maar niet meer dan dat. Het AGB kent met andere woorden geen politieke organen die een beleid uittekenen. Als dusdanig kan er in principe geen toepassing worden gemaakt van het in casu ingeroepen artikel II.35 5° van het Bestuursdecreet, meer concreet wat betreft de noodzakelijke vertrouwelijkheid van de politieke besluitvorming, althans wanneer het gaat om documenten betreffende de beleidsuitvoerende taken van het AGB zelf. De beroepsinstantie oordeelt dat de door AGGB aangevoerde weigeringsgronden de toets aan de openbaarheidsregels niet kunnen doorstaan. Het komt aan de beroepsinstantie toe om na te gaan of eventueel andere uitzonderingsgronden de openbaarmaking van de briefwisseling in kwestie verhinderen. Per e-mail van 30 maart 2020 vroeg de beroepsinstantie aan AGGB of er naar aanleiding van de ingebrekestelling eventueel sprake is van een hangend rechtsgeding zoals bedoeld in de uitzonderingsregel, vastgesteld in artikel II.35 4° van het Bestuursdecreet Per brief van 6 april 2020 deelde AGGB mee dat dit momenteel niet het geval is, maar dat er op dit ogenblik vertrouwelijke, minnelijke onderhandelingen gaande zijn tussen Lion Investment Fund BVBA en AGGB. Volgens AGGB zou de bekendmaking van de briefwisseling in kwestie de goede afloop van de regeling van het conflict in het gedrang kunnen brengen, waardoor het financieel en economisch belang van AGGB, verwijzend naar artikel II.35 1° van het Bestuursdecreet, kan worden geschaad. Minstens zolang er geen minnelijke regeling tot stand is gekomen, dienen de gevraagde documenten volgens AGGB als vertrouwelijk te worden beschouwd. De uitzonderingen op de openbaarheid voorzien geen specifieke regels inzake onderhandelingen ten behoeve van een minnelijke schadeloosstelling. De openbaarheid kan alleen omwille van die reden dus niet worden geweigerd. De beroepsinstantie wijst er terzijde op dat beroeper niet naar de inhoud of resultaten van deze onderhandelingen vraagt. AGGB vreest dat zijn onderhandelingspositie in het gedrang kan komen als de opgevraagde bestuursdocumenten openbaar zouden worden gemaakt. Meer bepaald zou zijn financieel en economisch belang daardoor worden geschaad. Artikel II.35 1° van het Bestuursdecreet stipuleert dat, tenzij de aanvraag betrekking heeft op milieuinformatie, een overheidsinstantie een aanvraag tot openbaarmaking afwijst als ze van oordeel is dat het belang van de openbaarheid niet opweegt tegen de bescherming van een economisch, financieel of commercieel belang van de overheidsinstantie. Volgens de memorie van toelichting moet deze uitzonderingsgrond het beleid of de beleidsintenties van de instanties en de economische, financiële en commerciële belangen van alle instanties die onder de bevoegdheid van de gehele Vlaamse Gemeenschap en het Vlaamse Gewest vallen, beschermen tegen het risico van speculatieve daden die voorkennis van informatie kan meebrengen. De bepaling is dus in het leven geroepen om handelsbelangen en investeringen

uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/068

pagina 4 van 5

te kunnen beschermen tegen voor de instantie nadelige handelsintenties die het gevolg zouden kunnen zijn van een openbaarmaking van bepaalde gevoelige informatie. Pogingen tot het treffen van een minnelijke schikking kunnen niet beschouwd worden als een handels- of een investeringspraktijk. De beroepsinstantie stelt vast dat ook deze uitzonderingsgrond in casu niet ter zake doet. AGGB heeft de betreffende briefwisseling overgemaakt aan de beroepsinstantie. Na grondig onderzoek van beide documenten komt de beroepsinstantie tot de conclusie dat er evenmin andere uitzonderingen zijn die de openbaarmaking ervan belemmeren. Het beroepsschrift dient bijgevolg als gegrond te worden beschouwd. Na beraadslaging,

BESLUIT: Het beroepschrift d.d. 9 maart 2020 van xxx tegen de beslissing d.d. 5 maart 2020 van AGGB wordt als ontvankelijk en als gegrond beschouwd. Bijgevolg dient AGGB een afschrift aan beroeper te bezorgen van de volgende bestuursdocumenten: de brieven d.d. 14 januari 2020 en 13 februari 2020 van advocatenkantoor Lamote Stragier advocaten aan AGGB.

Geen toestemming tot hergebruik van bestuursdocumenten In zoverre dit beroep geheel of gedeeltelijk gegrond werd verklaard, geldt dat deze inwilliging van de aanvraag tot openbaarmaking GEEN toestemming inhoudt om de gevraagde bestuursdocumenten te hergebruiken, als vermeld in titel II, hoofdstuk 4 van het Bestuursdecreet van 7 december 2018. Brussel, 9 april 2020 Voor de beroepsinstantie, afdeling openbaarheid van bestuur, Bruno ASSCHERICKX Voorzitter

uitspraak beroepsinstantie OVB/2020/068

pagina 5 van 5